2182 Programmabegroting 2022-2025 raad def.pdf

De infectieziektebestrijding en een deel van de overige taken worden uitgevoerd door de GGD. De wettelijke taken op het gebied van jeugdgezondheidszorg worden uitgevoerd door Stichting JGZ ZuidHolland West, op grond van een convenant waarin diverse gemeenten met elkaar samenwerken. Daarnaast voeren diverse partners preventieve activiteiten uit op basis van subsidieafspraken (deze kosten vallen voornamelijk in taakveld 6.1). Een gezonde leefstijl draagt bij aan een goede participatie en zelfredzaamheid van inwoners. Het neemt daarom een belangrijke plek in in het beleid (sociaal Kompas) en de uitvoering van de gemeente. Een gezonde leefstijl begint op jonge leeftijd en is ook op latere leeftijd van groot belang. Centraal staat vroegtijdige signalering bij ongezonde leefstijl, kennisdeling over gezonde leefstijl en het optimaal benutten van de openbare ruimte en spotfaciliteiten. Ook het rijk erkent het belang van leefstijlinterventies en stelt in het kader van Corona extra budget beschikbaar voor de inzet van gezonde leefstijlinterventies en de impuls op bewegen. Dit loopt via de eerder genoemde landelijke Regeling Sportakkoord en leefstijlinterventies 2020-2022.

Wat gaan we daarvoor doen? De gemeente geeft uitvoering aan haar wettelijke taak op het gebied van publieke gezondheidszorg en jeugdgezondheidszorg door deelname aan de gemeenschappelijke regeling GGD en door het convenant met JGZ Zuid-Holland West. De middelen voor de leefstijlinterventies worden in 2022 ingezet voor de uitvoering van een lokaal preventieakkoord. Het akkoord is een afspraak tussen gemeente en verschillende lokale partners. Het bevat concrete maatregelen om een gezondere leefstijl te bevorderen en onder andere roken, overgewicht en overmatig alcoholgebruik tegen te gaan. Bij de uitvoering van het lokaal preventieakkoord zal specifieke aandacht uitgaan naar de steun en verlichting voor groepen die extra geraakt zijn door de coronacrisis en de daaraan verbonden maatregelen. Bij de jeugdgezondheidszorg wordt met ingang van 2022 een prenataal bezoek aan zwangeren en/of gezinnen in kwetsbare situaties verplicht aangeboden. Dit wordt in 2022 verder uitgerold. Met het huisbezoek kan in een vroegtijdig stadium van de zwangerschap, na signalering door de verloskundig zorgverlener, hulp en ondersteuning door de jeugdverpleegkundige aangeboden worden.

- 74 -

De ontwikkelingen op het gebied van gezondheidspreventie houden ook verband met het lokale sportbeleid en akkoord in taakveld 5.1 Sportbeleid en activering. Wat mag het kosten? Volksgezondheid Lasten Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

2.550 -2 -2.552

2.736 0 -2.736

2.869 40 -2.829

2.870 40 -2.830

2.831 0 -2.831

2.832 0 -2.832

Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen de GGD en lokaal gezondheidsbeleid en de jeugd gezondheidszorg en vormen de grootste posten binnen dit taakveld. De baten betreffen de specifieke uitkering voor de uitvoering van het lokale preventieakkoord.

Verbonden Partij(en) GGD en VT Haaglanden Doelstelling: Het bevorderen, beschermen en bewaken van de publieke gezondheid (onderdeel GGD). Het voorkomen van huiselijk geweld en kindermishandeling, door middel van een samenhangende aanpak (Onderdeel Veilig Thuis). In de tweede helft van 2021 staat de vier-jaarlijkse evaluatie van de Gemeenschappelijk Regeling GGD en VT Haaglanden gepland. De uitkomsten van de evaluatie worden in het eerste kwartaal van 2022 verwacht. De evaluatie richt zich in de basis op de organisatievorm én de werking van de GR. Het doel van de evaluatie is om het construct van de GR verder te optimaliseren, zodat de GR maximaal dienstbaar is aan de inhoudelijke opgaven en ontwikkelingen en kan doen waarvoor zij is opgericht, namelijk regionaal samenwerken op: a. het bevorderen, beschermen en bewaken van de publieke gezondheid; b. het voorkomen van en de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling. De evaluatie kan dus leiden tot handreikingen ter versterking van de vorm en de werking van de GR, eventueel in de tijd uitgelijnd.

- 75 -

Taakveld 7.2 Riolering Tot dit taakveld behoort de wettelijke zorgplicht om het stedelijk afvalwater in te zamelen en te transporteren, de afvoer van het regenwater in de openbare ruimte en de afvoer van grondwater in de openbare ruimte onder bepaalde voorwaarden. Deze gemeentelijke taken zijn vastgelegd in het Water & Rioleringsplan (WRP) 2022-2027. In het WRP zijn de beleidsdoelen, maatregelen en financiële dekking opgenomen. De belangrijkste doelen zijn:  De afvalwaterriolering borgt de volksgezondheid door het verwijderen van afvalwater uit de leefomgeving.  De hemelwaterriolering is toekomstbestendig en houdt rekening met autonome ontwikkelingen als de woningbouw en een veranderend klimaat met extremere neerslag. Toekomstbestendig betekent ook aandacht voor duurzaamheid; gericht op een gelijkblijvende en liefst afnemende kwantitatieve en kwalitatieve belasting van het woon- en watermilieu.  Het oppervlaktewatersysteem is in 2050 duurzaam, robuust, schoon en aansprekend en zodanig ingericht dat de gevolgen van klimaatverandering zo goed mogelijk opgevangen worden.  Het grondwatersysteem wordt waar mogelijk benut voor het vasthouden van regenwater en draagt zo bij aan een veerkrachtig watersysteem dat neerslag goed kan verwerken en droge perioden kan overbruggen.

 Het waar mogelijk een bijdrage leveren aan klimaatadaptatie en duurzaam omgaan met water (sluiten kringloop).

Wat gaan we daarvoor doen? Het WRP 2022-2027 beschrijft onder andere de maatregelen die nodig zijn om de doelen te realiseren en geeft aan hoe het beheer van de riolering, het watersysteem en andere watervoorzieningen de komende jaren wordt vormgegeven. In het maatregelenprogramma voor 2022 valt de tweede helft van de uitvoering op van de rioolvervanging Strabolaan, Bernhardlaan-Zuid/De Vliegerlaan en de geplande start van de rioolvervanging Laag Prinsenhof. In het kader van de “Bui van de Eeuw” start de aanpak van de wateroverlast door extreme neerslag van het gebied rondom de Prins Bernhardlaan/Spinozalaan. Dit wordt afgestemd met en op de aanpassing van het winkelcentrum Julianabaan. Voor dit gebied en de omgeving zijn twee rioolvervangingsprojecten in voorbereiding waar afstemming is gevonden tussen rioolvervanging, tegengaan van wateroverlast (Bui van de Eeuw), vasthouden regenwater in de bodem en de herinrichting van het winkelcentrum. Naast het regulier beheer, onderhoud en vervanging van voorzieningen, zijn er ook een paar belangrijke aandachtspunten, zoals de kernprestatie-indicator “Goed Gebruik van de riolering en andere voorzieningen”. Dit betekent meer stimuleren van het infiltreren van hemelwater en intensiveren van de Operatie Steenbreek en het bestrijden van verkeerde lozingen zoals hygiënische doekjes en vet, die tot pompstoringen leiden.

Voor de intensievere uitvoering van dit bestaande beleid zal binnen de huidige kaders gezocht worden naar personele capaciteit. Hiertoe wordt een communicatieplan uitgevoerd. De gemeente wordt hiermee verder klimaatbestendig gemaakt. Klimaatadaptatie staat ook centraal in de rioolvervangingsprojecten (afhankelijk van de omvang 10.000 - 30.000 m2) en in de “Bui van de Eeuw” projecten (10.000 m2 afkoppelen) door hemelwater af te koppelen van de gemengde riolering en waar mogelijk hemelwater te infiltreren in de bodem. Daarbij hoort ook de aanleg van drainage. De gemeente vervangt de riolering bij voorkeur buurt voor buurt, waarbij steeds meer vanuit assetmanagement en opgavegericht werken wordt gedacht. Dit betekent dat eerst de buurten worden

- 76 -

aangepakt waar de risico’s op het falen van de riolering het grootst zijn. De gemeente probeert rioolvervanging zoveel mogelijk te combineren met werk aan de weg, drinkwater en energie infrastructuur.

Wat mag het kosten? Riolering Lasten Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

4.259 6.432 2.173

4.110 6.589 2.479

4.823 7.665 2.842

5.359 8.413 3.054

6.172 9.434 3.263

6.516 9.888 3.372

Bedragen x € 1.000

De lasten hebben betrekking op de kosten die worden gemaakt voor het beheer en onderhoud van het gemeentelijk riool- en drainagestelsel (zie voor de kostenopbouw van de rioolheffing de paragraaf lokale heffingen). De baten betreffen de inkomsten uit de rioolheffing.

Geplande investeringen Activa Nummer

Omschrijving Activa

Totaal taakveld Riolering

Totaal beschikbaar gesteld krediet

Reeds gerealiseerd Investeringen Investeringen Investeringen Investeringen en geraamd 2022 2023 2024 2025 t/m 2021

Uitg.

Uitg.

46.731

Ink. 0

Ink.

5.749

Uitg. 0

8.825

Ink.

Uitg.

Ink.

Uitg.

Ink.

Uitg.

Ink.

0 17.260

0

8.151

0

6.746

0

bedragen x € 1000

In de bovenstaande tabel zijn de geplande investeringen op taakveld niveau weergegeven. In de bijlage meerjareninvesteringsplan 2022-2025 is een gedetailleerd overzicht per krediet opgenomen.

Verbonden Partij(en) Centrumregeling samenwerking gemalendiensten Doelstelling: De Centrumregeling samenwerking gemalendiensten (NAD) is in 2019 opgericht. Het is een samenwerking tussen de gemeenten Leidschendam-Voorburg, Delft en Pijnacker-Nootdorp. Het doel van deze samenwerking is de personele kwetsbaarheid bij het operationeel gemalenbeheer te verminderen met één gezamenlijke beheer- en onderhoudsdienst voor gemalen die goed uitgerust zijn om aan de huidige en toekomstige problematiek rondom de gemalen het hoofd te bieden. Vanaf 1 januari 2020 is de centrumregeling officieel van start gegaan en heeft het NADGemalenbeheer de operationele onderhoudstaken volledig overgenomen. In 2022 zal de samenwerking verder worden geïntensiveerd door de beheerwijzen meer op elkaar af te stemmen en daardoor efficiëntie winst te boeken.

- 77 -

Taakveld 7.3 Afval Tot dit taakveld behoren de taken, die het belang dienen van de bescherming van het milieu, met inbegrip van een doelmatig afvalstoffenbeheer. De gemeente werkt mee aan het Programma Van Afval Naar Grondstof (VANG) om te komen tot een vermindering van het restafval. Hiervoor is het project Grip op grondstoffen (GoG) gestart. De doelstelling daarbij is per persoon per jaar maximaal 100 kg restafval per inwoner en minimaal 75% afvalscheiding in 2025.

Wat gaan we daarvoor doen? Het doel van Grip op Grondstoffen is betere afvalscheiding, waardoor milieuwinst behaald wordt, er minder restafval verbrand wordt en er meer opbrengst is van gescheiden grondstoffen, wat de kostenstijging, met name veroorzaakt door hogere verbrandingstarieven, drukt In de afgelopen jaren heeft Avalex de invoering van Het Nieuwe Inzamelen 2.0 (HNI 2.0) ingevoerd, afgestemd op de woonsituatie. De invoering verloopt volgens de vastgestelde uitgangspunten door de gemeenteraad, dit betekent meer ruimte voor maatwerk en bewonersparticipatie op wijkniveau. Bij de invoering van HNI 2.0 wordt de oude visie op omgekeerd inzamelen losgelaten. Het wegbrengen van restafval naar een ondergrondse container is niet langer een automatisch gevolg van HNI 2.0. Per wijk kunnen de inwoners in gezamenlijkheid, hun voorkeur voor een inzamelmethode aangeven. Zo kunnen inwoners in de laagbouw ervoor kiezen om een extra mini-container voor PMD (Plastic verpakkingen, Metalen verpakkingen, Drankkartons) te ontvangen. Voor hoogbouw kan een keuze zijn de afvalinzameling inpandig te houden. In 2021 is het HNI 2.0 in alle wijken ingevoerd en zijn voor alle wijken de inzamelfrequenties van restafval aan huis (laagbouw) van wekelijks naar alternerend inzamelen (1 x per 14 dagen) gewijzigd.

Als gevolg van de nieuwe afvalverwerker HVC zal nascheiding per 1-1-2022 mogelijk zijn in de gemeente. Per die datum wordt nascheiding ingevoerd voor de hoogbouw. Bij de laagbouw zal bronscheiding gehandhaafd blijven. Wel zal de werking van PMD-inzameling bij de laagbouw gemonitord worden. Indien blijkt dat de inzameling achter blijft, kan besloten worden de laagbouw in één of meerdere wijken ook over te laten gaan op nascheiding.

Wat mag het kosten? Afval Lasten Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

9.914 12.513 2.600

9.566 12.771 3.204

9.911 13.172 3.260

9.911 13.167 3.255

10.211 13.530 3.318

10.361 13.711 3.350

Bedragen x € 1.000

De lasten hebben betrekking op de kosten die worden gemaakt voor de afvalinzameling en de gemeentelijke kosten voor het project het omgekeerd inzamelen (zie voor de kostenopbouw van de afvalstoffenheffing de paragraaf lokale heffingen). De baten betreffen de inkomsten uit de afvalstoffenheffing.

- 78 -

Verbonden Partij(en) Gemeenschappelijke regeling Avalex Doelstelling: Door een regionale organisatie van de afvalinzameling wil de gemeente schaalvoordelen behalen. De afvalinzameling is gericht op het inzamelen van grondstoffen. Dit betekent dat inwoners afval zoveel mogelijk gescheiden aanbieden. Avalex treedt toe tot afvalverwerkingsbedrijf HVC. Hierdoor is Avalex in staat om per 1-1-2022 nascheiding als nieuw product in de Producten- en Dienstencatalogus aan te bieden aan de gemeente. In Leidschendam-Voorburg zal nascheiding voor de hoogbouw worden ingevoerd per 1 januari 2022. Gedurende het jaar zal de PMD-inzameling bij de laagbouw, die via bronscheiding verloopt, gemonitord worden om na te gaan of deze inzameling goed verloopt.

Taakveld 7.4 Milieubeheer Tot dit taakveld behoren gemeentelijke taken ter bescherming van het milieu waaronder bodem, geluid- en luchtkwaliteit, verduurzaming, energie en ongediertebestrijding. Een deel van de wettelijke taken op deze gebieden is ondergebracht bij de Omgevingsdienst Haaglanden (ODH). Gemeenten hebben afgesproken een forse bijdrage te leveren aan het beperken van de gevolgen van de klimaatverandering. Op weg naar een CO2-neutrale gemeente in 2050 is het streven om in 2030 de tussendoelstelling 49% CO2 reductie te bereiken ten opzichte van 2007. In 2030 streven we naar een opwek van 140 TeraJoule aan zonne-energie. Wat gaan we daarvoor doen? Met 23 gemeenten is de 1e Regionale Energiestrategie vastgesteld. Deze regionale energiestrategie wordt uitgewerkt in een regionaal uitvoeringsprogramma. Op lokaal niveau is de lokale energiestrategie en de Warmtetransitievisie vastgesteld. Met de uitvoering van die strategie en visie wordt in 2022 begonnen. Voor de eerste transitiewijk (De Heuvel/Amstelwijk) zal de wijkaanpak uitgewerkt worden en wordt het wijkgesprek gevoerd om te komen tot een warmtetransitieplan voor deze wijk. Gemeentebreed wordt verder ingezet op stimuleren van het isoleren van woningen om de energievraag terug te dringen.

De eerste stappen in de uitvoering van de routekaart verduurzaming het gemeentelijk vastgoed worden gezet om met het eigen vastgoed bij te dragen aan CO2-neutrale gemeente in 2050. Verduurzamen van de gemeente wordt in gesprek met stakeholders (inwoners, corporaties, etc.) opgepakt. Hierbij trekt de gemeente ook in regionaal verband zoveel mogelijk gezamenlijk met andere gemeenten op. Speerpunten Lokale energiestrategie uitwerken In de lokale energiestrategie wordt de wijkaanpak inclusief het participatietraject daarvoor uitgewerkt. Tevens wordt gekomen tot een wettelijk vereiste warmtetransitie-visie. Actie(s): De lokale energietransitie heeft tot doel te stoppen met het gebruik van aardgas. Daartoe zoekt de gemeente samen met stakeholders hoe we kunnen overstappen op schone energie. Op basis van de vastgestelde Lokale Eenergie Strategie, de Warmtetransitievisie en het bestedingsplan bestemmingsreserve duurzaamheid en energietransitie start de gemeente in 2022 in twee wijken met de wijkaanpak. Daarbij worden inwoners, corporaties, VVE's, Stedin, Dunea en alle andere denkbare stakeholders zoals Energy Common betrokken. Tevens zorgt de gemeente uit hoofde van zijn voorbeeldrol in 2022 voor een volgende stap in de verduurzaming van het eigen vastgoed door twee gebouwen te verduurzamen.

- 79 -

Wat mag het kosten? Milieubeheer Lasten Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

2.793 314 -2.479

2.830 254 -2.576

2.086 0 -2.086

2.047 0 -2.047

2.027 0 -2.027

2.026 0 -2.026

Bedragen x € 1.000

De lasten hebben betrekking op de uitvoering van de duurzaamheidsprogramma, waaronder de subsidieregeling voor duurzame maatregelen, klimaatbeleid, energietransitie, bodemonderzoek en sanering, en de bijdrage aan de ODH.

Verbonden Partij(en) Omgevingsdienst Haaglanden (ODH) Doelstelling: Omgevingsdienst Haaglanden verzorgt voor de gemeente wettelijke taken op het gebied van milieuvergunningverlening, toezicht (op bodem en op zwaardere/ complexere milieuinrichtingen) en handhaving. Het college blijft voor deze taken het bevoegd gezag. De adviescommissie Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH) in het milieudomein, onder voorzitterschap van de heer J.J. van Aartsen, heeft haar eindrapport “Om de leefomgeving” aangeboden aan de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu. De commissie komt op basis van een grondige analyse met een aantal stevige aanbevelingen. De commissie komt tot de conclusie dat het VTH-stelsel niet goed functioneert en ook niet voldoet aan de oorspronkelijke bedoeling van de commissie-Mans uit 2008. De commissie adviseert om binnen de fundamenten van het bestaande stelsel tot een serie essentiële verbeteringen te komen. In opdracht van de provincie heeft Twynstra Gudde heeft een brede verkenning uitgevoerd naar de Omgevingsdiensten, waarbij gekeken is naar de noodzaak van kwaliteitsverbetering van de uitvoering en de vraag in hoeverre de noodzakelijke verbetering door de bestuurlijke partners (provincie en gemeenten) en andere betrokkenen wordt herkend en gedeeld.

Taakveld 7.5 Begraafplaatsen en crematoria Tot dit taakveld behoort het uitvoeren van de Wet op de Lijkbezorging: het beheren van begraafplaatsen en crematoria, uitvoeren van de lijkschouw (het vaststellen dat de betrokkene is overleden), begraafplaatsrechten en afkoopsommen grafrechten. Er zijn drie gemeentelijke begraafplaatsen: de Oosterbegraafplaats in Voorburg, Oude begraafplaats Parkweg in Voorburg en begraafplaats Noorthey in Leidschendam. Er zijn geen crematoria.

Wat gaan we daarvoor doen? Om de functie van begraafplaats/gedenkpark zo goed mogelijk te kunnen vervullen wordt een breed scala aan verschillende graven en as-bestemmingen aangeboden. De begraafplaats/gedenkparken worden onderhouden op basis van het vastgestelde beheer- en onderhoudsplan begraafplaatsen. Bij een uitvaart met aula dienst kan er live meegekeken worden. De beelden zijn hierna 30 dagen on demand te verkrijgen door de nabestaanden.

- 80 -

Wat mag het kosten? Begraafplaatsen en crematoria Lasten Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

846 981 135

1.094 1.068 -26

928 1.047 118

928 1.047 118

922 1.047 124

922 1.047 124

Bedragen x € 1.000

De lasten hebben betrekking op de beheer- en onderhoudskosten van de begraafplaatsen en gedenkparken. Zie voor de kostenopbouw van de lijkbezorgingsrechten de paragraaf lokale heffingen. De baten betreffen de inkomsten voor de lijkbezorgingsrechten.

Financiële samenvatting Tabel van lasten en baten Volksgezondheid en milieu

Lasten Volksgezondheid Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria Totaal Lasten Baten Volksgezondheid Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria Totaal Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

2.550 4.259 9.914 2.793

2.736 4.110 9.566 2.830

2.869 4.823 9.911 2.086

2.870 5.359 9.911 2.047

2.831 6.172 10.211 2.027

2.832 6.516 10.361 2.026

846

1.094

928

928

922

922

20.362

20.335

20.617

21.115

22.163

22.658

-2 6.432 12.513 314

0 6.589 12.771 254

40 7.665 13.172 0

40 8.413 13.167 0

0 9.434 13.530 0

0 9.888 13.711 0

981

1.068

1.047

1.047

1.047

1.047

20.238 -124

20.681 346

21.923 1.307

22.666 1.552

24.010 1.847

24.645 1.987

Bedragen x € 1.000

- 81 -

Toelichting financiën Begroting 2022 - Begroting 2021 De lasten en de baten (exclusief de mutaties reserves) voor het jaar 2022 binnen het programma Volksgezondheid en Milieu bedragen respectievelijk € 20.617.000 en € 21.923.000. Hieronder wordt voor de relevante taakvelden ingegaan op de grootste afwijkingen tussen de ramingen 2021 en 2022. Lasten Volksgezondheid De toename van de lasten worden veroorzaakt door de indexering van de subsidie aan de JGZ en de GGD. Daarnaast zijn er lasten toegevoegd voor de uitvoering van het preventieakkoord dat in 2021 wordt opgesteld. Riolering De toename van de lasten worden vooral veroorzaakt door een stijging van de lasten van het onderhoud van rioolgemalen en planmatig onderhoud van de riolering. Tevens zijn er hogere kapitaallasten als gevolg van vervangingsinvesteringen en renovatie van het rioolstelsel. Tot slot worden er meer uren toegerekend aan het taakveld riolering. Afval De hogere lasten worden voornamelijk veroorzaakt door een stijging van de bijdrage aan Avalex en het opruimen van afval naast of in de nabijheid van ondergrondse afvalcontainers. Daartegenover staan lagere lasten voor het project Omgekeerd Inzamelen. Milieubeheer De lagere lasten worden voornamelijk veroorzaakt doordat er in 2021 incidenteel budget was begroot voor de Regeling Reductie Energietransitie.

Daarnaast waren er in 2021 incidentele lasten begroot voor de uitvoering van duurzaamheidsactiviteiten voortvloeiend uit het klimaatakkoord 2020-2021 die werd ingezet voor de Warmtetransitievisie, de wijkaanpak en de inrichting van energieloketten. De hiermee gepaard gaande inzet van capaciteit is daarmee ook lager; er zijn minder personeelslasten toegerekend aan dit taakveld. Begraafplaatsen en crematoria Mede als gevolg van de landelijke trend dat er meer wordt gecremeerd en minder begraven, zijn de kosten ten opzichte van vorig jaar naar beneden bijgesteld. Vorig jaar was ook rekening gehouden met een incidenteel budget voor grootschalige vervanging van beplanting. Baten Volksgezondheid Het Rijk heeft voor 2022 en 2023 €40.000 beschikbaar gesteld voor de uitvoering van het lokaal preventieakkoord dat in 2021 wordt opgesteld. Riolering De hogere baten worden veroorzaakt door de hogere opbrengst rioolheffing door een stijging van het tarief rioolheffing in verband met indexering en een extra verhoging van het tarief voor de rioolheffing conform het WRP 2022-2027. Afval De hogere baten worden verklaard door een stijging van de opbrengst afvalstoffenheffing door indexering van het tarief. Daarnaast is de opbrengst van plastic, metaal en drankkarton (PMD) gestegen.

- 82 -

Milieubeheer In 2022 zijn geen baten meer begroot. De baten uit 2021 hebben betrekking op incidentele bijdragen van het Rijk voor extern advies Warmtetransitievisie en voor de Regeling Reductie Energiegebruik (RRE).

- 83 -

Programma 8. Bouwen en wonen (VHROSV) Omschrijving Het sterke punt van Leidschendam-Voorburg is de kwaliteit van wonen in een groene omgeving. De vraag naar woningen is groter en anders dan het aanbod. Daarnaast is er behoefte aan ruimte voor bedrijvigheid en andere functies die een aantrekkelijke leefomgeving maken. In de Omgevingsvisie (strategische visie voor de lange termijn voor de gehele fysieke leefomgeving) gaat de gemeente, in vervolg op de in 2021 vastgestelde 'bouwstenen', aangeven hoe zij de gewenste en benodigde functies op het gebied van wonen, werken en vrije tijd een plek wil geven. Dit is een samenspel van bebouwing, bereikbaarheid, leefbaarheid en duurzaamheid, in relatie tot het vestigingsklimaat en de agglomeratiekracht (de kracht van stedelijke gebieden) van de regio. Alle activiteiten op het gebied volkshuisvesting, ruimtelijke ontwikkeling en stedelijke vernieuwing behoren tot dit programma. Hieronder valt ook de (leges) omgevingsvergunning, bouwtoezicht en de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG).

Het programma bestaat uit de volgende taakvelden: Nummer

Naam Taakveld

8.1 8.2 8.3

Ruimtelijke ordening Grondexploitatie (niet-bedrijven terreinen) Wonen en bouwen

Wat willen wij bereiken? Leidschendam-Voorburg staat bekend om het groen en de ruimte. Inwoners en bezoekers maken graag gebruik van de vele voorzieningen die er zijn. Binnen het geheel van de gemeente heeft elke kern zijn eigen karakter. Om een fijne woongemeente te blijven, zet de gemeente in op het versterken van de kracht en leefbaarheid van elke kern. Iedereen moet een passende woning kunnen vinden. Dat betekent meer betaalbare woningen, levensloopbestendige woningen en woningen voor starters. Naast voldoende woningen zet de gemeente ook in op voldoende ruimte voor bedrijvigheid en voorzieningen, een goede bereikbaarheid. In 2021 worden deze waarden vastgelegd in een viertal 'bouwstenen' als opmaat naar de uiterlijk in 2023 vast te stellen Omgevingsvisie. Tegelijkertijd wordt in diverse ruimtelijke projecten gewerkt aan het realiseren van woningen, voorzieningen en infrastructuur. Taakveld 8.1 Ruimtelijke ordening Een goed ingerichte omgeving draagt bij aan een aantrekkelijke en gezonde leefomgeving. Alle wetten voor de leefomgeving worden met de Omgevingswet gebundeld in één wet. De invoering hiervan staat gepland voor 1 juli 2022. Bij het beheren en benutten van de fysieke leefomgeving in de gemeente spelen de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan een belangrijke rol.

Deze en andere instrumenten leggen vast wat van belang is voor een mooie, schone, gezonde, toegankelijke en veilige leefomgeving. Naast de voorbereiding op de Omgevingswet horen de taken op grond van de Wet ruimtelijke ordening (Wro), de Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT), het voorbereiden en vaststellen van bestemmingsplannen en het faciliterend grondbeleid bij dit taakveld.

- 84 -

Wat gaan we daarvoor doen? Vanuit het Programma Implementatie Omgevingswet wordt de organisatie voorbereid op de komst van de verschillende instrumenten en aspecten van de wet die 1 juli 2022 in gaat. Op basis van het vastgestelde programmaplan wordt onder andere gewerkt aan de voorbereidingen op het gebied van ICT, het experimenteren met andere manieren van werken via pilots, het stroomlijnen van de werkprocessen, het vaststellen van één Omgevingsplan en het opstellen van een Omgevingsvisie.

Speerpunten Implementatie Omgevingswet Inwoners zijn gebaat bij een goede ruimtelijke ordening in de gemeente. Alle wetten voor de leefomgeving worden met de Omgevingswet gebundeld in één wet die op 1 juli 2022 wordt ingevoerd. De gemeente gaat werken volgens deze wet. Belangrijke instrumenten hierbij zijn de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan die in de komende collegeperiode worden vastgesteld. Actie(s): In 2022 wordt de ‘bruidsschat’ geïmplementeerd en minimaal 10 gemeentelijke verordeningen verwerkt in het omgevingsplan in wording. Daarnaast wordt een test-omgevingsplan met succes ontsloten via het DSO. In 2022 en 2023 wordt het tijdelijke omgevingsplan omgezet in het definitieve omgevingsplan. Eveneens worden in die periode de vier bouwstenen worden uitgewerkt in één Omgevingsvisie.

Wat mag het kosten? Ruimtelijke ordening Lasten Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

3.522 702 -2.820

3.986 577 -3.409

3.275 887 -2.388

3.262 1.308 -1.954

3.920 1.935 -1.984

4.409 2.608 -1.801

Bedragen x € 1.000

De lasten hebben betrekking op de implementatie van de Omgevingswet, de kosten die de gemeente maakt voor ruimtelijke ontwikkelingen (kostenverhaal), het herzien van bestemmingsplannen en de beleidsadvisering ruimte en grondbeleid. De baten betreffen de inkomsten uit het kostenverhaal van de gemeentelijke kosten ten behoeve van ruimtelijke ontwikkelingen.

Geplande investeringen Activa Nummer

Omschrijving Activa

Totaal taakveld ruimtelijke ordening

Totaal beschikbaar gesteld krediet

Reeds gerealiseerd Investeringen Investeringen Investeringen Investeringen en geraamd 2022 2023 2024 2025 t/m 2021

Uitg.

Uitg.

350

Ink. 0

Ink.

250

0

Uitg.

Ink.

Uitg.

Ink.

Uitg.

Ink.

Uitg.

Ink.

100

0

0

0

0

0

0

0

bedragen x € 1000

In de bovenstaande tabel zijn de geplande investeringen op taakveld niveau weergegeven. In de bijlage meerjareninvesteringsplan 2021-2024 is een gedetailleerd overzicht per krediet opgenomen.

- 85 -

Taakveld 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijven terreinen) De activiteiten op het gebied van gemeentelijke grondexploitaties dragen bij aan de aantrekkelijkheid van en de leefbaarheid in de gemeente. Dit taakveld omvat de gemeentelijke grondexploitaties Vlietvoorde, Rijnlandlaan en Klein Plaspoelpolder en de participatie in de VOF Damcentrum, inclusief bijbehorende baten en lasten.

Wat gaan we daarvoor doen? De gebiedsontwikkeling Rijnlandlaan bestaat uit de realisatie van sociale woningbouw, de bouw van vmbo Veurs Voorburg, kinderopvang en herinrichting van de openbare ruimte. In 2020 is het nieuwe kinderdagverblijf in gebruik genomen en is gestart met de bouw van vmbo Veurs Voorburg. De woningen zijn begin 2021 verhuurd. De openbare ruimte rondom de woningen is gereed, de rest van de openbare ruimte wordt naar verwachting in 2022 aangelegd als de school zijn voltooiing nadert. Voor de gebiedsontwikkeling Klein Plaspoelpolder zijn in 2020 intentieovereenkomsten aangegaan voor deelgebied 3A (Damsigt) en voor de Triadome locatie. De volgende stap is het sluiten van een anterieure overeenkomst waarin onder andere het kostenverhaal wordt geregeld. Bij de gebiedsontwikkeling Vlietvoorde is vanaf 2020 gestart met de uitvoering van de zuidelijke hoofdstructuur. De polders waar geen woningbouw plaatsvindt kunnen reeds worden ingericht. Voor de deellocaties Noorthey, Schakelstuk en Vlietvoorde West voert de gemeente verkennende gesprekken met initiatiefnemers voor woningbouwontwikkeling.

Wat mag het kosten? Grondexploitatie (niet bedrijventerr.)

Rekening 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

2.921 2.812 -109

8.633 8.633 0

16.304 16.304 0

23.646 23.646 0

21.880 21.880 0

13.942 17.693 3.751

Lasten Baten Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten bestaan uit apparaatskosten, kosten voor verwervingen, kosten voor bouw- en woonrijp maken en overige kosten behorend bij de grondexploitatie. De baten bestaan uit gronduitgiften (intern en extern), subsidies, investeringsbijdragen en overige opbrengsten.

Verbonden Partij(en) VOF Leidschendam-Centrum Doelstelling: Samen met een ontwikkelingscombinatie geeft de gemeente uitvoering aan de grondexploitatie van de VOF en daarmee aan de herstructurering van Leidschendam Centrum. De 2e fase van de werkzaamheden Plaspoelhaven is gestart in 2021. Ook de start van de bouw van de woningen Schoorlaan staat gepland voor 2021. Voor het bouwplan Rijnlandstraat-Noord is in 2021 een omgevingsvergunning aangevraagd. In dit bouwplan is ook de openbare ondergrondse parkeergarage opgenomen. Op 1 juli 2021 was een open dag bij de archeologische opgraving op de locatie Leytsche Hof, waar de gracht van Corbulo is blootgelegd. Het bouwplan voor deze locatie komt na de bouwvakantie in procedure.

- 86 -

Taakveld 8.3 Wonen en bouwen Tot dit taakveld horen gebieds- en locatieontwikkeling, woningbouw, woonruimteverdeling en vergunningen, de omgevingsvergunning (leges), bouwtoezicht en de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG). Bij ontwikkelingen in de leefomgeving moet de gemeente steeds afwegen hoe zij de beperkte ruimte wil laten benutten om een aantrekkelijke groene woongemeente te kunnen blijven. In de Omgevingsvisie gaat de gemeente aangeven hoe zij de gewenste en benodigde functies op het gebied van wonen, werken, mobiliteit, gezonde leefomgeving en vrije tijd een plek wil geven. De uitdaging voor de gemeente, en de woningmarktregio, is te sturen op een woningvoorraad met toekomstwaarde, die aansluit op de woonbehoeftes van inwoners op de lange termijn. Ook de betaalbaarheid en stijgende woonlasten vragen aandacht van alle betrokken partijen.

Wat gaan we daarvoor doen? Veel locatie- en gebiedsontwikkeling in de gemeente gebeurt op initiatief van particuliere grondeigenaren en ontwikkelaars. Op basis van de Verordening sociale en middeldure woningbouw Leidschendam-Voorburg 2020 en de bouwstenen Omgevingsvisie (o.a. Groene woongemeente) gaat de gemeente meer sturen op voldoende variatie aan (flexibele) betaalbare woningen voor iedereen in een aantrekkelijke en veelzijdige leefomgeving. Daarnaast is langer zelfstandig wonen voor inwoners als gevolg van de vergrijzing en uitstroom uit beschermd wonen een ontwikkeling die vraagt om innovatieve oplossingen op het grensvlak van wonen en zorg. De ontwikkelingen op dit gebied hebben gevolgen voor onder andere de voorzieningen, mobiliteit, woonruimteverdeling en woningaanpassingen. De economische groei zet verder door wat onder andere resulteert in meer vergunningsaanvragen en initiatieven van derden.

Speerpunten Sociale en middel-dure woningbouw stimuleren Bij nieuwe initiatieven tot woningbouw geldt een aandeel sociale huurwoningen van 30% en aandeel middeldure huur-/koopwoningen van 20% per locatie als uitgangspunt. Actie(s): De inzet van de taskforce sociale woningbouw wordt gecontinueerd.

Wat mag het kosten? Wonen en bouwen Lasten Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

2.952 1.814 -1.138

4.457 3.495 -962

4.944 2.126 -2.818

4.725 1.871 -2.854

4.725 1.871 -2.854

4.880 1.871 -3.009

Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen de kosten voor de uitvoering van de vergunningverlening, het bouw- en woningtoezicht en het beheer van de basisregistratie. De baten betreffen legesopbrengsten (voor o.a. omgevingsvergunningen), verhaal kosten bestuursdwang en basisregistraties en de verkoop van gemeentelijk vastgoed.

- 87 -

Verbonden Partij(en) Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) Doelstelling: De activiteiten van de VRH zijn gericht op het vergroten van de veiligheid van de bevolking en bezoekers van de regio Haaglanden. De VRH heeft tot taak de brandweerzorg en organisatie van rampenbestrijding en crisisbeheersing in de regio goed te organiseren. Dit gebeurt in opdracht van de aangesloten gemeenten. De beleidsmatige ontwikkelingen binnen de VRH spelen zich af binnen de kolommen (brandweer, zorg, gemeentelijke crisisbeheersing en in het verlengde daarvan de multidisciplinaire rampenbestrijding en crisisbeheersing, alsook de gemeenschappelijke meldkamer). Het beleid van de brandweer blijft ook de komende jaren gericht op het waarborgen van de fysieke veiligheid binnen de regio. Het regionale risicoprofiel is de basis voor het ontwikkelen van de brandweerinzet om de juiste zorg op het juiste moment te kunnen leveren. Ter voorbereiding op de incidenten en crisis die buiten de dagelijkse zorg vallen, en die een multidisciplinair en veelal grootschalig optreden vergen, beschikt de VRH over een actueel Regionaal Risicoprofiel, een Beleidsplan Rampenbestrijding en Crisisbeheersing en een Regionaal Crisisplan. De Geneeskundige Hulp bij Ongevallen en Rampen (GHOR) is een integraal onderdeel van het systeem van veiligheidszorg in Nederland.

Belangrijk, het komende jaar, voor de positie van de GHOR zijn de uitkomsten van de evaluatie Wet Veiligheidsregio's. Op dit moment is het kabinetsstandpunt met betrekking tot de conclusies van de evaluatiecommissie nog niet bepaald en is men in afwachting van de wat ook de evaluatie van de Covid crisis ons gaat leren over de rol en de positie van de GHOR. Het Transitieakkoord 'Meldkamer van de Toekomst' uit 2013 is in de eindfase beland. De VRH heeft middelen gereserveerd voor zowel de afhechting van de rafelranden als voor het optimaliseren van de meldkamerfunctie.

Voor het taakveld Wonen en bouwen heeft deze verbonden partij voornamelijk betrekking op het brandveilig gebruik van woningen en gebouwen. Financiële samenvatting Tabel van lasten en baten VHROSV

Lasten Ruimtelijke ordening Grondexploitatie (niet bedrijventerr.) Wonen en bouwen Totaal Lasten Baten Ruimtelijke ordening Grondexploitatie (niet bedrijventerr.) Wonen en bouwen Totaal Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

3.522

3.986

3.275

3.262

3.920

4.409

2.921

8.633

16.304

23.646

21.880

13.942

2.952 9.395

4.457 17.076

4.944 24.522

4.725 31.633

4.725 30.525

4.880 23.231

702

577

887

1.308

1.935

2.608

2.812

8.633

16.304

23.646

21.880

17.693

1.814 5.329 -4.067

3.495 12.705 -4.371

2.126 19.316 -5.206

1.871 26.825 -4.809

1.871 25.686 -4.839

1.871 22.172 -1.060

Bedragen x € 1.000

- 88 -

Toelichting financiën Begroting 2022 - Begroting 2021 De lasten en de baten voor het jaar 2022 binnen het programma Bouwen en Wonen bedragen respectievelijk € 24.522.000 en € 19.316.000. Hieronder wordt ingegaan op de grootste afwijkingen tussen de ramingen 2021 en 2022 en verder. Lasten Ruimtelijke ordening In 2021 is ten behoeve van de voorbereiding en implementatie van de Omgevingswet incidenteel sprake van aanvullende middelen. In 2021 was er incidenteel meer budget nodig als gevolg van meer advies- en vergunningaanvragen, waarbij sprake was van grotere en complexere bouwprojecten. In 2022 zijn hier minder lasten voor geraamd. Grondexploitatie De oplopende lasten in 2022 en 2023 en de aflopende lasten vanaf 2024 worden verklaard door de nieuwe fasering van de grondexploitaties op basis van de 1e herziening 2021. Wonen en bouwen In 2022 is incidenteel sprake van hogere lasten vanwege de uitvoering van de businesscase sociale woningbouw 2020, die in het kader van de prioriteiten doorgeschoven is. Daarentegen is in 2022 ten opzichte van 2021 geen sprake meer van kosten die gerelateerd waren aan het afstoten van gemeentelijke gebouwen (Herenstraat 42-44). Baten Ruimtelijke ordening Het verloop van de baten sluit aan op de te verhalen kosten bij ruimtelijke ontwikkelingen.

Grondexploitatie De oplopende baten in 2022 en 2023 en de aflopende baten vanaf 2024 worden verklaard door de nieuwe fasering van de grondexploitaties op basis van de 1e herziening 2021. Wonen en bouwen De per saldo lagere baten in 2022 worden voornamelijk verklaard doordat in 2021 een opbrengst is geraamd voor de verkoop van de Herenstraat 42-44. Daartegenover staat als gevolg van de actualisatie van de bouwleges een hogere opbrengst aan leges omgevingsvergunningen dan vorig jaar.

- 89 -

Programma Algemene dekkingsmiddelen Omschrijving Binnen de begroting bestaat onderscheid tussen specifieke dekkingsmiddelen en algemene dekkingsmiddelen. Specifieke dekkingsmiddelen (bijvoorbeeld opbrengsten voor ophalen afval, verstrekken van vergunningen, onderhouden van het riool, reisdocumenten etc.) hangen samen met een concreet taakveld en zijn opgenomen in de betreffende programma’s. Deze dekkingsmiddelen verlagen het saldo van lasten en baten op de betreffende programma’s in de begroting. De algemene dekkingsmiddelen onderscheiden zich van specifieke dekkingsmiddelen doordat zij vrij aan te wenden zijn. De besteding van deze inkomsten is niet aan een bepaald programma (doel) gebonden. De algemene dekkingsmiddelen vormen de financiële dekking van de bestedingen van de programma’s en zijn ingedeeld naar voorgeschreven taakvelden.

Het programma bestaat uit de volgende taakvelden: Nummer

Naam Taakveld

0.5 0.61 0.62 0.64 0.7 0.8

Treasury OZB Woningen OZB Niet-woningen Belastingen overig Algemene en overige uitkeringen Overige baten en lasten

Wat willen wij bereiken? Voor dit programma zijn er geen specifieke doelen. Taakveld 0.5 Treasury Tot dit taakveld behoren de activiteiten van de gemeente met betrekking tot de treasuryfunctie. Dit betreft het zorgdragen voor een adequate financiering en het beheer van de aandelenportefeuille (Stedin Holding N.V., Dunea en de BNG Bank) en het verstrekken van garanties aan derden.

Wat gaan we daarvoor doen? Wekelijks wordt de liquiditeitspositie van de gemeente bijgehouden. Het doel daarvan is zeker te stellen dat de gemeente over voldoende liquiditeiten beschikt om aan haar betalingsverplichtingen te voldoen. Indien nodig worden extra liquiditeiten aangetrokken. Verwacht wordt dat de gemeente vanaf de 2e helft van 2022 vreemd vermogen zal moeten aantrekken. De gemeente neemt daarnaast deel aan de jaarlijkse aandeelhoudersvergaderingen van Dunea, Stedin en de BNG Bank.

- 90 -

Wat mag het kosten? Treasury Lasten Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

-185 145.253 145.438

-143 2.650 2.793

-117 3.082 3.199

-542 2.959 3.501

-1.076 2.642 3.719

-1.041 2.572 3.613

Bedragen x € 1.000

De lasten hebben betrekking op rente van opgenomen kort- en langlopende geldleningen. De baten betreffen rente op verstrekte geldleningen en eigen vermogen alsmede de dividenduitkeringen van Stedin en de BNG Bank.

Verbonden Partij(en) Eneco Holding N.V. Doelstelling: Eneco Holding N.V. verzorgt duurzame energie voor iedereen. De klanten van vandaag en in de toekomst moeten kunnen rekenen op betaalbare, betrouwbare en schone energie.

BNG Bank NV Doelstelling: BNG Bank NV (voorheen Bank Nederlandse Gemeenten) is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. De bank draagt duurzaam bij aan het laag houden van de kosten voor maatschappelijke voorzieningen voor de inwoners. Het belangrijkste instrument blijft het verstrekken van financiering tegen lage prijzen aan de kernklanten. Die lage prijzen vereisen een uitstekend risicoprofiel (de huidige ratings zijn AAA) zodat er financiering kan worden aangetrokken tegen scherpe tarieven. Om het risicoprofiel en daarmee de lage prijzen ook de komende jaren te behouden is het noodzakelijk dat BNG Bank het volume beheerst van leningen die beslag leggen op het risicokapitaal van de bank (tot maximaal 10% van de leningenportefeuille). Daarom worden keuzes gemaakt. De langlopende rentetarieven blijven een drukkend effect hebben op de ontwikkeling van het renteresultaat. Het coronavirus heeft vergaande maatschappelijke gevolgen, ook voor de klanten. Door de huidige renteomgeving is er meer concurrentie. Daarom richt de BNG zich op het continu verbeteren van klant- en kredietprocessen. Dit betekent blijven investeren in digitalisering, risicobeheersing en het voldoen aan toezicht en regelgeving. BNG Bank zal zich blijven richten op de publieke sector en het realiseren van maatschappelijke impact.

Stedin Holding N.V. Doelstelling: Stedin maakt het mogelijk dat energie altijd beschikbaar is: voor deze generatie en voor volgende generaties. Om te wonen, werken en leven in het meest stedelijke gebied van Nederland: Zuid-Holland, inclusief de Rotterdamse haven, en Utrecht.

- 91 -

Taakveld 0.61 OZB Woningen Tot dit taakveld behoort de onroerendzaakbelasting (OZB) op eigendom van woningen. De kaders voor de OZB zijn opgenomen in het tarievenvoorstel en belastingverordeningen 2022. De hoogte van de OZB en riool- en afvalstoffenheffing bepalen samen de woonlasten in de gemeente. Wat gaan we daarvoor doen? We zorgen voor een efficiënte uitvoering van de Wet waardering onroerende zaken (WOZ) en de OZB. De uitvoering bestaat uit het waarderen van de woningen, het opleggen van de aanslagen, invordering en afhandeling van bezwaren en beroepen. Jaarlijks worden de tarieven berekend. De WOZ-waarde van woningen stijgt in 2022. De tarieven worden naar beneden bijgesteld zodat een gelijkblijvende opbrengst wordt gerealiseerd. Daarnaast worden de tarieven geïndexeerd.

Wat mag het kosten? OZB Woningen Lasten Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

276 8.696 8.420

255 8.897 8.642

253 9.171 8.919

253 9.304 9.051

253 9.430 9.178

253 9.549 9.297

Bedragen x € 1.000

De lasten hebben betrekking op de uitvoering van de OZB op woningen, de heffing op en waardering van woningen, het behandelen van bezwaar en beroep en de uitvoering van kwijtschelding procedures. De baten betreffen de opbrengsten uit de belastingen.

Taakveld 0.62 OZB Niet-woningen Tot dit taakveld behoort de onroerendezaakbelasting (OZB) op niet-woningen. De kaders voor de OZB zijn opgenomen in het tarievenvoorstel en belastingverordeningen 2022.

Wat gaan we daarvoor doen? We zorgen voor een efficiënte uitvoering van de Wet waardering onroerende zaken (WOZ) en de OZB. De uitvoering bestaat uit het waarderen van de panden, het opleggen van de aanslagen, invordering en afhandeling van bezwaren en beroepen. Jaarlijks worden de tarieven berekend. De WOZ-waarde van niet woningen blijft in 2022 gelijk aan 2021. Dit is gebaseerd op een gelijkblijvende WOZ waarde ontwikkeling van 0%. Er wordt een hogere opbrengst verwacht door een areaaluitbreiding in de Mall of the Netherlands. Vervolgens worden de opbrengsten verhoogd met de CPB-indexatie.

Wat mag het kosten? OZB Niet-woningen Lasten Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

86 3.567 3.481

194 4.483 4.289

190 5.084 4.894

190 5.084 4.894

190 5.084 4.894

190 5.174 4.984

Bedragen x € 1.000

- 92 -

De lasten hebben betrekking op de uitvoering van de OZB op niet-woningen, de heffing op en waardering van niet-woningen, het behandelen van bezwaar en beroep en de uitvoering van kwijtschelding procedures. De baten betreffen de opbrengsten uit de belastingen.

Taakveld 0.64 Belastingen overig Tot dit taakveld behoren overige gemeentelijke belastingen, zoals de hondenbelasting en de reclamebelasting. De kaders voor deze belastingen zijn opgenomen in het tarievenvoorstel en belastingverordeningen 2022.

Wat gaan we daarvoor doen? Belastingheffing is noodzakelijk om te kunnen investeren in lokale voorzieningen. Hondenbelasting Houders van één of meerdere honden dienen in de gemeente belasting te betalen. Reclamebelasting De gemeente faciliteert de ondernemersfondsen Huygenskwartier Voorburg en LeidschendamCentrum door middel van de reclamebelasting. Op deze wijze kunnen de ondernemers hun (promotie)activiteiten uitvoeren.

Wat mag het kosten? Belastingen overig Lasten Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

255 847 592

283 888 605

230 530 299

230 375 144

230 375 144

230 375 144

Bedragen x € 1.000

De lasten hebben betrekking op de uitvoering van de hondenbelasting en de reclamebelasting. De baten betreffen de opbrengsten uit de belastingen.

- 93 -

Taakveld 0.7 Algemene en overige uitkeringen Tot dit taakveld behoren de uitkeringen uit het gemeentefonds zoals de algemene uitkering, de integratie-uitkeringen en de decentralisatie-uitkeringen. Specifieke uitkeringen (zoals bijvoorbeeld de Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen Gemeenten, de BUIG) behoren niet tot dit taakveld. Specifieke uitkeringen worden opgenomen onder het betreffende taakveld.

Wat gaan we daarvoor doen? Drie keer per jaar brengt het rijk een circulaire gemeentefonds uit. Het betreft: de meicirculaire, de septembercirculaire en tot slot de decembercirculaire. Bij iedere circulaire wordt de gemeenteraad geïnformeerd over de gevolgen voor de gemeentelijke inkomsten uit het gemeentefonds.

Wat mag het kosten? Algemene en overige uitkeringen Lasten Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

0 121.593 121.593

0 122.194 122.194

0 126.359 126.359

0 124.379 124.379

0 124.964 124.964

0 126.437 126.437

Bedragen x € 1.000

Binnen dit taakveld worden geen lasten verantwoord. De baten betreffen de algemene uitkering, de integratie-uitkeringen en decentralisatie-uitkeringen uit het gemeentefonds.

Taakveld 0.8 Overige baten en lasten Tot dit taakveld behoren stelposten, taakstellende bezuinigingen en de begrotingsruimte.

Wat gaan we daarvoor doen? Voor dit taakveld zijn er geen specifieke doelen.

Wat mag het kosten? Overige baten en lasten Lasten Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

1.672 1.900 228

-726 19 745

-342 0 342

-219 0 219

-3 0 3

152 0 -152

Bedragen x € 1.000

Onder de lasten zijn opgenomen de ramingen voor onder uitputting van kapitaallasten en toerekening van personele uren aan investeringen. Vanaf 2023 is er nog een taakstelling kostendekkende leges.

- 94 -

Financiële samenvatting Tabel van lasten en baten Algemene Dekkingsmiddelen Lasten Treasury OZB Woningen OZB Niet-woningen Belastingen overig Algemene en overige uitkeringen Overige baten en lasten Totaal Lasten Baten Treasury OZB Woningen OZB Niet-woningen Belastingen overig Algemene en overige uitkeringen Overige baten en lasten Totaal Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

-185 276 86 255

-143 255 194 283

-117 253 190 230

-542 253 190 230

-1.076 253 190 230

-1.041 253 190 230

0

0

0

0

0

0

1.672 2.105

-726 -136

-342 213

-219 -88

-3 -407

152 -216

145.253 8.696 3.567 847

2.650 8.897 4.483 888

3.082 9.171 5.084 530

2.959 9.304 5.084 375

2.642 9.430 5.084 375

2.572 9.549 5.174 375

121.593

122.194

126.359

124.379

124.964

126.437

1.900 281.857 279.752

19 139.132 139.268

0 144.226 144.013

0 142.101 142.189

0 142.496 142.902

0 144.107 144.322

Bedragen x € 1.000

Toelichting financiën Begroting 2022 - Begroting 2021 De lasten en de baten voor het jaar 2022 binnen het programma Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien bedragen respectievelijk € 213.000. en € 144.226.000. Hieronder wordt voor de relevante taakvelden ingegaan op de grootste afwijkingen tussen de ramingen 2022 en 2021. Lasten Treasury De lasten op het taakveld Treasury geven het saldo aan van de verwachte rentelasten gecorrigeerd met rentelasten die worden toegerekend aan investeringen en grexen. In het meerjarenperspectief is rekening gehouden met nieuw aan te trekken geldleningen. Hierdoor fluctueert het saldo rentelasten/ toegerekende rentelasten over de jaren. Rente wordt aan de investeringen toegerekend o.b.v. de omslagrente. Omdat de toegerekende rentelasten hoger zijn dan de werkelijke rentelasten uit dit zich in negatieve lasten op het taakveld treasury. In 2022 is het verschil tussen de werkelijke rente en toegerekende rente kleiner dan in 2021. Omdat het verschil tussen de werkelijke rente en omslagrente in de jaren 2023-2025 verder toeneemt neemt deze negatieve last in het meerjarenperspectief toe. Algemene en overige uitkeringen Bij het taakveld algemene en overige uitkeringen worden geen lasten verantwoord.

Overige baten en lasten Het taakveld overige baten en lasten laat vanaf 2022 een daling van de lasten zien als gevolg van de invulling van een aantal stelposten die structureel in de begroting zijn opgenomen.

- 95 -

Baten Treasury De baten betreffen rente op verstrekte geldleningen en eigen vermogen alsmede de dividenduitkeringen van Stedin en de BNG Bank. OZB Woningen Binnen het taakveld OZB woningen wordt rekening gehouden met een stijging van de inkomsten. De inkomsten stijgen als gevolg van de indexering, de WOZ waarde ontwikkeling en de toename van het aantal woningen. OZB Niet-woningen Binnen het taakveld OZB Niet-woningen wordt rekening gehouden met een stijging van de inkomsten. De inkomsten stijgen als gevolg van de indexeringen de toename van het aantal niet woningen. Belastingen overig Bij het taakveld belastingen overig dalen vanaf 2022 de baten in verband met het vervallen van de precariobelasting op kabels en leidingen. Algemene en overige uitkeringen Het taakveld algemene en overige uitkeringen laat een stijging zien. De uitkeringen uit het Gemeentefonds zijn de algemene uitkeringen, de decentralisatie-uitkeringen en de integratieuitkeringen. De ramingen van de uitkeringen zijn gebaseerd op de meicirculaire 2021 van het Gemeentefonds. De positieve ontwikkeling van de algemene uitkering wordt voor een belangrijk deel bepaald door de areaaluitbreiding van de gemeente. Doordat verwacht wordt de gemeente de komende jaren verder zal groeien, qua aantal inwoners en woningen, wordt ook verwacht dat de inkomsten uit het gemeentefonds zullen toenemen.

Daarnaast stijgen de inkomsten uit het gemeentefonds vanaf 2022 doordat het rijk extra middelen voor jeugdzorg beschikbaar stelt om de tekorten op de jeugdzorg te compenseren. Voor een nadere toelichting zie Hoofdstuk 4, paragraaf 4.5 Gemeentefonds.

- 96 -

Programma Overhead Omschrijving Tot Overhead behoren alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces:          

financiën, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie; personeel en organisatie; de gemeentesecretaris; inkoop (incl. aanbesteding en contractmanagement); juridische zaken; bestuurszaken en bestuursondersteuning; informatievoorziening en automatisering van PIOFACH-systemen; facilitaire zaken en huisvesting (incl. beveiliging); documentaire informatievoorziening (DIV); managementondersteuning primair proces.

Het programma bestaat uit de volgende taakvelden: Nummer

Naam Taakveld

0.4

Overhead

Wat willen wij bereiken? Er zijn voor dit "programma" geen specifieke doelen beschreven. Taakveld 0.4 Overhead Tot dit taakveld behoren alle kosten die samenhangen met de ondersteuning van het primaire proces.

Wat gaan we daarvoor doen? Wij zijn een transparantie en servicegerichte gemeente. Met het oog op ontwikkelingen en trends blijft de gemeente met het programma De Moderne Overheid aansluiting zoeken bij de wensen en eisen die inwoners aan onze dienstverlening stellen. We luisteren naar inwoners, we bieden ruimte voor initiatieven en werken daaraan mee als dat gevraagd wordt. We vragen burgers, partners in de wijk en (sociaal) ondernemers mee te denken, mee te praten of mee te beslissen over gemeentelijk beleid of de uitvoering daarvan. In 2021 heeft de raad een set afspraken voor burgerparticipatie vastgesteld. De implementatie daarvan wordt in 2022 verder vormgegeven; door vernieuwing van de inspraakverordening en door het inzetten van het strategisch afwegingskader burgerparticipatie bij nieuw beleid. Informatiemanagement en Informatiegestuurd werken spelen een belangrijke rol in de moderne dienstverlening. Door hier nog meer op in te zetten hebben we de effecten van beleid sneller in beeld, waardoor er sneller bijgestuurd kan worden. Ook in 2022 worden nog meer gegevens verzameld en bewerkt in het datawarehouse. Het op deze manier verwerken van data is nieuw, maar essentieel binnen een aantal functies. Medewerkers worden hierin zo nodig begeleid en opgeleid. De invoering van de Wet Open Overheid (Woo) heeft de nodige consequenties in onze organisatie.

De De komende periode wordt de impact bekeken. De wet vraagt in eerste instantie wat van de wijze - 97 -

waarop wij informatie opslaan en bewaren. Daarnaast moeten voor het publiceren de (ICT-) systemen en processen worden aangepast en moeten medewerkers worden begeleid bij deze nieuwe manier van werken. De coronacrisis heeft enerzijds een boost gegeven aan nieuwe samenwerkingsvormen, leidinggeven op afstand, thuiswerken en andere/ nieuw werk-privébalans. Deze positieve effecten zullen in 2022 mede bepalend zijn voor de invulling van de hierboven beschreven beleidsvoornemens. Anderzijds zal naar verwachting een ‘nieuw-normaal’ ontstaan, waarbij thema’s als hybride werken, leidinggeven op afstand, bewaren en vormen van organisatiecultuur in 2022 nadrukkelijk de aandacht zullen vragen.

Wat mag het kosten? Overhead

Rekening 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

28.632 367 -28.265

31.979 248 -31.731

33.330 0 -33.330

32.578 0 -32.578

32.013 0 -32.013

31.667 0 -31.667

Lasten Baten Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen personeelslasten en materiële lasten behorende bij de ondersteunende functies, de kosten van huisvesting en het wagenpark van het ambtelijk apparaat en informatiserings- en automatiseringskosten.

Geplande investeringen Activa Omschrijving Nummer Activa

Totaal taakveld Overhead

Reeds Totaal gerealiseerd en beschikbaar geraamd t/m gesteld krediet 2021

Investeringen 2022

Investeringen 2023

Investeringen 2024

Investeringen 2025

Uitg.

Uitg.

Ink.

Uitg.

Ink.

Uitg.

Ink.

Uitg.

Ink.

1.912

0

503

0

426

0

1.150

0

4.724

Ink.

Uitg. 0

734

Ink. 0

bedragen x € 1000

In de bovenstaande tabel zijn de geplande investeringen op taakveld niveau weergegeven. In de bijlage meerjareninvesteringsplan 2022-2025 is een gedetailleerd overzicht per krediet opgenomen.

- 98 -

Financiële samenvatting Tabel van lasten en baten Overhead

Lasten Overhead Totaal Lasten Baten Overhead Totaal Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

28.632 28.632

31.979 31.979

33.330 33.330

32.578 32.578

32.013 32.013

31.667 31.667

367 367 -28.265

248 248 -31.731

0 0 -33.330

0 0 -32.578

0 0 -32.013

0 0 -31.667

Bedragen x € 1.000

Toelichting financiën Begroting 2022 - Begroting 2021 De lasten voor het jaar 2022 binnen het programma Overhead bedragen € 33.330.000. Er zijn geen baten binnen het programma overhead. Hieronder wordt ingegaan op de grootste afwijkingen tussen de ramingen 2022 en 2021. Overhead De lastenstijging bij Overhead wordt onder andere veroorzaakt door het opnemen van een stelpost voor de verwachtte stijging van de salarislasten (incl. pensioenlasten). Op het moment van opstellen van de begroting waren de onderhandelingen nog niet afgerond en was nog niet bekend met welk percentage de lonen zullen stijgen. Een andere oorzaak voor de lastenstijging bij taakveld Overhead betreft het incidentele budget voor Informatiebeveiliging, dat in de kaderbrief 2021 is opgevoerd. Het betreft budget ten behoeve van uitvoering van een stappenplan om de gemeente in staat te stellen om de dienstverlening op een moderne, economische gezonde en bovenal veilige wijze uit te voeren. Het doel is dat alle medewerkers, inwoners, bedrijven en ketenpartners op een veilige en toekomst vaste manier van moderne ICT-technieken gebruik maken zowel thuis, op kantoor als onderweg. Dit leidt tot een tijdelijke stijging van de lasten in 2021 en 2022. Vanaf 2022 stijgen de ICT gerelateerde afschrijvingslasten binnen dit taakveld. Daarnaast wordt verwacht dat de lasten van de externe inhuur dalen.

Dit is te verklaren doordat de ontvlechting van de samenwerking met de gemeente Westland op het gebied van ICT is gerealiseerd en de tijdelijke ondersteuning toezicht en handhaving eind 2021 afloopt (zie ook de baten binnen dit taakveld). Baten Overhead In 2021 is incidenteel een specifieke uitkering tijdelijke ondersteuning toezicht en handhaving ontvangen. Vanaf 2022 zijn er geen baten binnen dit taakveld begroot.

- 99 -

Programma Vennootschapsbelasting Omschrijving Op dit taakveld wordt (de raming van) het te betalen bedrag vennootschapsbelasting als last opgenomen. Het gaat om het (geraamde) bedrag van de aanslag vennootschapsbelasting voor het betreffende jaar. Dit bedrag is verschuldigd vanwege fiscale winst die per saldo wordt/is gerealiseerd op ondernemingsactiviteiten (bijvoorbeeld grondexploitaties) in het betreffende begrotingsjaar na eventuele verrekening van fiscale verliezen uit eerdere begrotingsjaren. Het programma bestaat uit de volgende taakvelden: Nummer

Naam Taakveld

0.9

Vennootschapsbelasting

Wat willen wij bereiken? Jaarlijks tijdig een complete aangifte vennootschapsbelasting indienen bij de belastingdienst.

Taakveld 0.9 Vennootschapsbelasting Op dit taakveld wordt de te betalen vennootschapsbelasting (VPB) als last verantwoord.

Wat gaan we daarvoor doen? We toetsen jaarlijks of er ondernemersactiviteiten zijn verricht en/of er op deze activiteiten winst is gemaakt waarmee de gemeente onder de vennootschapsbelasting valt. Daarnaast dienen we jaarlijks een aangifte vennootschapsbelasting in bij de belastingdienst. Wat mag het kosten? Vennootschapsbelasting

Rekening 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Lasten Baten Saldo van lasten en baten

29 0 -29

30 0 -30

30 0 -30

30 0 -30

30 0 -30

30 0 -30

Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen de verwachte afdrachten aan vennootschapsbelasting.

- 100 -