1938_BIJLAGE A - Documenten platform.pdf

Als in het rapport iets anders staat, is dat een omissie in het rapport. Dit tracé scoort neutraal op doelbereik. Het is lastig inpasbaar, maar niet

onoverkomelijk. Dat geldt ook voor de complexiteit. Daardoor is de Geestbrugweg een tracé wat deze score heeft. Vertegenwoordiger VVE Tuinlusstraat (gelegen aan Opa’s Veldje): Hoe moeten we deze slides lezen? V5 scoort neutraal en 6 en 8 hebben een plusje, dus scoren goed qua financiële haalbaarheid. Bas Scholten: Het is een kosten-baten-verhouding. Vertegenwoordiger VVE Tuinlusstraat (gelegen aan Opa’s Veldje): Dit verandert mijn vraag niet. Bij alternatieven liggen er drie sub-alternatieven onder: verhoogd, verdiept, of aanleg op maaiveldniveau. Het moge duidelijk zijn dat de tunnel de duurste variant is. Mijn vraag is: is het plusje gebaseerd op de duurste variant, of niet? Bas Scholten: Er is in dit geval geen onderscheid gemaakt in het plusje voor bus, tram of lightrail. Hier liggen wel kostenramingen aan ten grondslag. In hoofdlijnen is het dus wel bekend. We gaan uit van een bandbreedte van een raming, die sowieso vrij groot is in deze fase. Het gaat hier immers over van een longlist naar shortlist. Alles ten aanzien van de ligging is voor verder onderzoek. De min 1 ligging zit sowieso in het onderzoek. De score hier is gebaseerd op een score ongeveer tussen de varianten in. Paul Weststrate: Zeg je daarmee ook dat min 1 is meegewogen in de afweging van de Mariannelaan als onderdeel van de balans? Bas Scholten: Nee daar is niet naar gekeken.

-

Paul Weststrate: Ik kan mij wel voorstellen dat als je dit doet bij drie tracés, de vraag ontstaat hoe gekeken is naar min 1, maaiveld en plus 1. Er is heel nadrukkelijk aangegeven dat dit een grote rol heeft.

Vertegenwoordiger VVE Tuinlusstraat (gelegen aan Opa’s Veldje): Dat is inderdaad precies mijn vraag. Als je er later achter komt dat de tunnel toch duurder is, krijg je een vertekend beeld. Arend van Dijk: Nogmaals, we moeten van de longlist naar een shortlist. Dus we kijken op basis van criteria zoals ze hier staan wat we verder onderzoeken. Dan kijken we naar verdere aspecten. Bij financiële haalbaarheid zie je dat er een relatie wordt gelegd tussen kosten en doelbereik. Er is een verschil tussen Zonweg, Regulusweg en de Maanweg, en dat verschil kan je duiden doordat de inpassing van dat tracé rond de Regulusweg bijvoorbeeld complexer is dan de Maanweg. Het staat niet in de tabel, maar dat is de uiting van een verschil van een nul en een plusje. Paul Weststrate: Deze tracés zijn dus niet afgevallen en worden verder onderzocht. Dan komt de gedetailleerde afweging. Vertegenwoordiger PM laan, Laan van Middenburg, Westeinde (2): Ik heb begrepen uit de Nota van Antwoord dat het tracé Prinses Mariannelaan is toegevoegd als faseringsvariant tot 2040. Kunt u dat bevestigen? En als gekeken is naar financiële haalbaarheid, wat is dan de horizon geweest waarnaar is gekeken? Als inherent is dat na 2040 een andere verbinding nodig is, is dus op de langere termijn de financiële haalbaarheid anders.

Bas Scholten: Dat is niet zo gedetailleerd beschouwd, en komt pas in een latere fase aan de orde. Alle nuanceringen en verfijningen die u nu voorlegt zijn volkomen terecht, maar komen in deze zeef niet in detailniveau aan de orde. We werken van grof naar fijn. We doen deze stap opnieuw omdat in de vorige fase de tracébepaling niet is gedocumenteerd. We doen dit om kansrijke oplossingsrichtingen te definiëren. Vertegenwoordiger VVE Tuinlusstraat (gelegen aan Opa’s Veldje): Er werd net gevraagd of het rapport bij de plan-MER wordt toegevoegd. Ik ben een beetje in de war wat de inhoud van het rapport is. Ik kan mij voorstellen dat dit een rapport is dat u al af heeft en inhoudelijk al zou moeten staan, en dus op heel korte termijn gedeeld kan worden. Paul Weststrate: U vraagt dus of het rapport waar deze presentatie een samenvatting van is, al beschikbaar is? Bas Scholten: Dat rapport is er nog niet. U heeft alles gekregen wat er is. We gaan dit uiteraard uitwerken en alles komt in het plan-MER. Hetzij als bijlage, hetzij op een andere manier. Alles komt dus uiteindelijk uw kant op. Vertegenwoordiger PM laan, Laan van Middenburg, Westeinde (2): Is er meer beschikbaar? Paul Weststrate: Daar heeft u al antwoord op gekregen: u heeft alles gekregen wat er is, en er komt nog een rapport dat nog niet klaar is en waar aan gewerkt wordt.

Vertegenwoordiger PM laan, Laan van Middenburg, Westeinde (1): Dit is inderdaad precies de vraag die ik ook stelde. Er is een feitenrelaas gekomen dat destijds niet alles goed is gedocumenteerd. Ik word nu afgescheept met een tabelletje met plusjes en minnetjes, en de echte resultaten komen pas als de MER er is. Ik wil als Platform dit eerder zien. Arend van Dijk: Wat wij gedaan hebben is dat we in vrij korte tijd geconstateerd hebben dat de tracéafweging opnieuw gedaan moest worden. Dit hebben we aan de bestuurders voorgelegd, zij vroegen ons dit voor de zomer af te ronden. Dat hebben we gedaan, naast de sessies met u en sessies om tot de beoordeling en resultaten te komen. Dit kost heel veel tijd. Daardoor ligt er nu nog geen rapport. Alles wat wij

hebben op dit moment heeft u ontvangen. Dit is dezelfde informatie als de bestuurders nu hebben, meer is er nu niet. Vertegenwoordiger PM laan, Laan van Middenburg, Westeinde (1): Dat geloof ik, maar het gaat mij om de timing. Eerst dit rapport af, dan kijken we ernaar, en dan werken we wel weer verder aan de MER. Arend van Dijk: Ik begrijp dat u dat wilt, maar in hetzelfde tijdspad, namelijk najaar 2021, moeten wij nu drie extra tracés uitwerken en onderzoeken. Bestuurders willen dat wij dat gaan doen. We doen alles zorgvuldig, maar vragen enig geduld. U krijgt het rapport zodra het klaar is. Wanneer exact, weten wij nog niet. Het hangt af van wanneer mensen voldoende tijd hebben om dit af te ronden, naast alle andere dingen die moeten gebeuren. Ik snap dat het vervelend is, ik wil dit rapport het liefst nu ook in twee of drie weken afronden en opsturen, zodat alles open en transparant is, maar dat gaat op dit moment gewoon niet. Ik hoop ook op enig begrip. Vertegenwoordiger PM laan, Laan van Middenburg, Westeinde (1): Ja dat snap ik. Als ik tegen de aannemer zeg dat de keuken opnieuw moet, verandert hij ook de deadline. Het lijkt nu alsof jullie hebben gezegd: de keuken moet opnieuw en we hanteren gewoon dezelfde deadline. Alsof jullie in een hoekje zijn gedrukt. Vertegenwoordiger Geestbrugweg: Het is mosterd na de maaltijd. We hebben nu vragen over het rapport.

Over de criteria en wegingen. Die vragen krijg ik van mijn achterban. Ik wil er antwoord op kunnen geven, maar dat kan niet. Ik snap het allemaal, maar hier wordt voorgesorteerd op belangrijke keuzes met grote gevolgen. Misschien moet je wel meer tijd nemen voor het voorselecteren van de uitwerking, juist omdat het zo belangrijk is. Paul Weststrate: Ik denk dat dit gesprek en de mogelijkheid om antwoord te krijgen op kwesties die u niet begrijpt, niet ineens klaar is. Er is ruim de tijd in de komende maanden om erover door te gaan als u dat wilt, en dat is begrijpelijk. Dat kunnen en moeten we dan organiseren, terwijl het een work in progress is. Het is waardevol dat u vragen heeft kunnen stellen, los van wat u er dan van vindt. Ik zal mijn best doen die dialoog te blijven bevorderen. Vertegenwoordiger Geestbrugweg: Ik heb nog een aantal vragen. Wordt er rekening mee gehouden dat de Geestbrugweg mogelijk geen goede optie is? Bas Scholten: We onderzoeken alle tracés op bijdragen aan de projectdoelstellingen conform de eisen in de NRD. Als blijkt dat een tracé geen oplossend vermogen heeft of te duur is, komt dat in de onderzoeken naar voren. Vertegenwoordiger Geestbrugweg: We hadden ook alternatieven aangegeven die zijn verworpen, of die wegens eerdere besluitvorming niet in overweging worden genomen.

Dat vinden wij buitengewoon jammer, want nogmaals, de Binckhorst is omgeven door veel stations. Daar wordt nu voorlopig niks mee gedaan. Er is niet gereageerd op ons voorstel om een definitieve oplossing die voor 2040 beoogd is naar voren te halen, zodat je niet nu geld steekt in een suboptimale variant. Ik vraag het nogmaals omdat er niet op in is gegaan. Bas Scholten: In deze verkenning kijken we naar 2030 met mogelijke doorkoppeling. Een doorkijk naar 2040 is mogelijk, er rekening mee houden ook, maar het gaat om 2030.

Vertegenwoordiger Geestbrugweg: Ik zou graag het rapport krijgen waarin het advies staat dat heeft geleid tot het besluit om een fase terug te schakelen. Wat is de status van het besluit dat is genomen? Paul Weststrate: Afgelopen maandag hebben bestuurders besloten welke tracés nu afvallen, en welke tracés doorgaan zodat die in het vervolgproces uitvoerig kunnen en zullen worden onderzocht. Arend van Dijk: De status is dat dit voor ons het vertrekpunt is. Vertegenwoordiger Bewonersorganisatie Binckhorstlaan Voorburg: Dit hele participatieproces rammelt aan alle kanten. Allereerst zijn we blij dat het aantal tracés is uitgebreid van 3 naar 6. Dit is mede te danken aan druk van de gemeente, Pels Rijcken en de bewonersorganisaties. Onze insteek is niet veranderd. Onze eerste vraag blijft: wat is nut en noodzaak van dit hele proces? Op die vraag zullen we waarschijnlijk nooit antwoord krijgen. En waar kunnen we besluitvorming over de onderbouwing van zo’n extra dure OV verbinding terugvinden? Is die onderbouwing er wel? In onze ogen is nut en noodzaak om deze OV-verbinding dwars door een aangrenzende gemeente onvoldoende bewezen. De voordelen liggen bij de inwoners van Den Haag, de nadelen komen dus bij ons terecht. Die balans moet echt verbeteren anders is onze deelname vrij zinloos. We zijn niet betrokken bij de besluitvorming tot deze 6 tracés, ook niet na dringend verzoek.

Dit geeft ons het gevoel dat deze tracés er weliswaar bij worden genomen, maar geen reëel alternatief zijn voor het definitieve besluit. Hoe serieus worden deze tracés meegenomen? Blijven ze tot het eind toe in de race? Of vallen ze af voordat een advies aan de onafhankelijke commissie voor de m.e.r. wordt gevraagd? Wij zullen de gemeente erop blijven wijzen dat de commissie voor de m.e.r. een integraal beeld krijgt van alle effecten in het hele plangebied, zodat zij een onafhankelijk oordeel kan vormen. Ons laatste bezwaar is daarom gericht op de participatie. Hoe worden de bewoners van Leidschendam-Voorburg meegenomen? Het proces is weliswaar stopgezet om nieuwe tracés toe te voegen, waarmee we blij zijn, maar het lijkt wel of alle verloren tijd moet worden ingehaald. Met de zomervakantie voor de boeg is er nauwelijks tijd voor de bewonersorganisaties om te reageren. Ons voorstel was om samen met de gemeente aan tafel te gaan zitten en een realistisch en transparant besluitvormingsproces met elkaar af te spreken. Die deur lijkt bij voorbaat al te zijn gesloten. We blijven meedenken en onze inbreng meegeven maar we hebben onze twijfels in hoeverre onze inbreng echt wordt meegenomen. Wij hopen daarin de gemeenteraden aan onze zijde te vinden.

Paul Weststrate dankt de Vertegenwoordiger Bewonersorganisatie Binckhorstlaan Voorburg voor zijn inbreng en legt een belangrijke vraag uit diens betoog voor aan het projectteam: blijven de alternatieve tracés tot het eind toe in de race en wordt daarover een advies aan de onafhankelijke commissie voor de m.e.r. gevraagd? Bas Scholten: Ja. Vertegenwoordiger PM Laan en Binckhorstlaan: Ik wil iets scherpstellen. Maandag zou er volgens u een formeel besluit zijn genomen. Dat zou betekenen dat het ter inzage komt te liggen. Wat voor besluit is het? Arend van Dijk: Het is geen tastbaar document. Wat ik net heb toegelicht: in deze fase van het onderzoek is geen formeel besluit nodig van bestuurders. We hebben gemeend de uitkomsten van de tracé-afwegingen en onze conclusies voor te moeten

leggen aan de bestuurders. Het is dus geen collegebesluit, ook geen formeel besluit waar u zich op dit moment tegen kunt verzetten. Later in het proces kan dat wel inclusief alle inspraakmogelijkheden.

4. Vervolgproces verkenning

Arend van Dijk licht het vervolgproces verder toe op de drie sporen ‘Omgeving’, ‘Inhoud’ en ‘Besluitvorming’.

Arend van Dijk: De eerstvolgende Platformbijeenkomst is na de zomer. We bekijken met u samen wanneer dat het beste valt en wat we daar bespreken. We proberen dan specifieker de inhoud in te gaan waar u al langer om vraagt. Vertegenwoordiger Overburgkade: De planning is duidelijk. Ik zou het prettig vinden als we tijdig tussenresultaten krijgen, zodat we bij de volgende Platformbijeenkomst niet voor een verrassing komen te staan. Kunnen jullie daarvoor zorgen? En hoe kunnen we de komende tijd input leveren? Arend van Dijk: Input kan altijd via de mail, maar houdt er wel rekening mee dat we richting de vakantieperiode gaan. We hebben naar aanleiding van vragen van u als Platform eerder al toegezegd tijdig informatie toe te zenden, ter voorbereiding op het Platform. Die toezegging staat nog steeds. Paul Weststrate sluit de bijeenkomst om 21:45 af.

Platform Verkenning openbaar vervoer CID-Binckhorst Verslag vierde bijeenkomst Datum: Tijd: Locatie:

woensdag 16 november 2021 van 19.30 tot 22.30 uur online, via Microsoft Teams

Aanwezige sprekers: Paul Weststrate - voorzitter - Awareness Hessel de Jong – Technisch ontwerpleider – Arcadis Jeannet Koomans – Omgevingsmanager – APPM (vervanger Suzanne) Martin Blikman – Projectmanager Ontwerp & Effecten - Arcadis Gemeenten: Fred Koot - Den Haag Don de Greef – Leidschendam-Voorburg MRDH -

Hugo de Haes - Projectleider Openbaar Vervoer – MRDH

Proces- en Omgevingsmanagement: Bert Swart – Procesmanager – APPM (vervanger Bas Scholten) Casper Prudhomme van Reine - APPM Floortje Hofland – APPM Overig: -

Karen van der Ploeg – notulist - Awareness

Aanwezige deelnemers: - Vertegenwoordiger Geestbrugweg - Vertegenwoordiger Overburgkade - Vertegenwoordiger Binckhorstlaan - Vertegenwoordiger PM Laan en Binckhorstlaan - Vertegenwoordiger Bewonersorganisatie Binckhorstlaan Voorburg (vervanger) - Vertegenwoordiger Bedrijvenvereniging BLF (Binckhorst, Laakhaven en Fruitweg) - Vertegenwoordiger Scouting - Vertegenwoordiger Binckkade/-plaats/-eiland - Vertegenwoordiger Voorburg-West Heeswijkstraat - Vertegenwoordiger Maanplein - Vertegenwoordiger Wijkvereniging Oud Voorburg - Vertegenwoordiger Haagweg Rijswijk - Vertegenwoordiger Hoekweg - Vertegenwoordiger Huygens’ Hofwijck - Vertegenwoordiger ROVER - Vertegenwoordiger Fietsersbond - Vertegenwoordiger PM laan, Laan van Middenburg, Westeinde (2) - Vertegenwoordiger PM laan, Laan van Middenburg, Westeinde (1) 1

-

Vertegenwoordiger Broekslootkade - Molenwijkzijde (nieuwe deelnemer) Vertegenwoordiger Broekslootkade- Cromvlietzijde (nieuwe deelnemer) Vertegenwoordiger Geestbrugweg (2) (nieuwe deelnemer) Vertegenwoordiger PM laan, Laan van Middenburg, Westeinde

Afwezige deelnemers: - Vertegenwoordiger Ondernemersvereniging Oud-Voorburg - Vertegenwoordiger Rivierenbuurt (nieuwe deelnemer)

2

1.

Opening – Paul Weststrate

De voorzitter Paul Weststrate heet allen welkom namens de 7 betrokken overheden, APPM en Arcadis. Hij licht het programma toe. Een van de sprekers is nieuw, zij stelt zich voor: Jeannet Koomans, omgevingsmanager MIRT-Verkenning voor APPM. Zij neemt de taak over van Suzanne van Brandwijk. Bij de projectorganisatie is ook Bert Swart nieuw. Hij is de technisch manager MIRTVerkenning bij APPM en komt in plaats van Bas Scholten. Floortje Hofland is sinds kort vanuit APPM bij het project betrokken en zij luistert mee. Aan de kant van de deelnemers zijn ook enkele nieuwe gezichten: Vertegenwoordiger Broekslootkade- Cromvlietzijde en Vertegenwoordiger Broekslootkade – Molenwijkzijde. Daarnaast een tweede Vertegenwoordiger Geestbrugweg (2). Een nieuwe deelnemer namens Rivierenbuurt-Zuid is niet aanwezig, hij vervangt de vorige vertegenwoordiger.

Toelichting Proces MIRT-Verkenning Jeannet Koomans legt in haar presentatie uit waar we nu staan in het proces. We zijn bezig met het Masterplan Mobiliteit en het PlanMER. Daaronder valt de HOV-verbinding over de Binckhorst. We bevinden ons nu in de beoordelingsfase. De notitie ‘kansrijke oplossingen’ is vastgelegd, en voor de tien kansrijke tracévarianten worden nu allerlei onderzoeken gedaan. Dit alles leidt tot de PlanMER en Masterplan Mobiliteit, die uiteindelijk de inspraakfase ingaan. De schetsontwerpen voor de tien tracé-varianten zitten in een review-proces. Ondertussen zijn we bezig met intentieverklaringen van de gemeenten, provincie ZuidHolland en MRDH, we organiseren raadsinformatiebijeenkomsten, en daarnaast worden deze platformbijeenkomsten georganiseerd. Verslagen en oogst uit vragen worden verwerkt in het ‘omgevingsverslag’, dat wordt meegestuurd voor de politieke besluitvorming. De tien kansrijke oplossingen zijn verdeeld in vijf hoofdvarianten. Vanavond wordt het tracé ‘Binckhorstlaan – Maanweg’ behandeld. 2.

3.

Rol schetsontwerpen

Martin Blikman, projectmanager Ontwerp & Effecten van Arcadis geeft een toelichting op de rol en het abstractieniveau van de te behandelen schetsontwerpen. Het MIRT-proces bestaat uit verschillende stappen. We zitten nu in de verkenningsfase. Het doel van deze fase is om een vergelijkend onderzoek te doen, en te trechteren van alle denkbare oplossingen naar welke oplossing bestuurlijk de meeste voorkeur heeft. De schetsontwerpen zijn ‘referentie-ontwerpen’, die het mogelijk maken om in het verkennende onderzoek een vergelijking te maken tussen alle mogelijke alternatieven en varianten. Ze zijn ook input voor andere onderzoeken die in het MIRT-proces plaatsvinden: kostenramingen, effectenonderzoeken naar bijvoorbeeld geluid of ruimtelijke inpasbaarheid. Met de schetsontwerpen krijgen we inzicht in de technische haalbaarheid van de technische inpassing van de oplossing. De kostenraming en effectenstudies zijn weer input voor de maatschappelijke kosten-baten analyse (MKBA) en de PlanMER. Pas in de 3

volgende fase wordt gedetailleerder gekeken en preciezer uitgewerkt hoe een oplossing er uit zou zien. Hierna is er gelegenheid voor vragen over de twee eerste presentaties. Vragen: Vertegenwoordiger Geestbrugweg (2): Wat is de reden van de wisseling van personen in het team? - Jeannet Koomans: Het was een logisch moment om te wisselen vanwege de fase.

Vertegenwoordiger Geestbrugweg (2): We gaan de komende maanden een aantal sessies houden, maar als ik het overzicht bekijk is de ontwerpfase al bijna afgelopen? - Jeannet Koomans: De varianten die we nu bespreken zitten in de review-fase. Dat loopt parallel met de platformbijeenkomsten. - Martin Blikman: Het plaatje is een zeer vereenvoudigde weergave. De schetsontwerpen zijn in concept zo ver dat we ze hier kunnen bespreken. Ze gaan door het review-proces om te toetsen of het goed is uitgevoerd en worden parallel in dit platform besproken. De review wordt gedaan door ambtelijke en bestuurlijke partijen. Vertegenwoordiger Geestbrugweg (2): Wie is er vanuit Rijswijk betrokken bij dit proces? - Jeannet Koomans: Ronald Bon, maar die kon vandaag niet aanwezig zijn. - Paul Weststrate: Rijswijk is nadrukkelijk wel onderdeel, en zit bij alle overleggen. Vanavond is de vertegenwoordiger verhinderd, maar het is voor Rijswijk vanavond ook niet zo spannend omdat we nu naar de tracés kijken naar station Voorburg. Vertegenwoordiger PM laan, Laan van Middenburg, Westeinde (1): Aan het begin werd gezegd dat alles wat het platform zegt wordt meegenomen in de besluitvorming en naar 4

ambtenaren. In de vorige sessie hebben we lussen e.d. besproken, met de vraag of die meegenomen kunnen worden. Vanuit Voorburg is een extra alternatief voorgesteld met kopkering op de Binckhorst. Hoe wordt die meegenomen? - Martin Blikman: Dat idee is geopperd en wordt in het kader van de onderzoeken nader bekeken: Wat zou er gebeuren als je zoiets zou doen. Vertegenwoordiger PM laan, Laan van Middenburg, Westeinde (1): Dus is het een alternatief? - Martin Blikman: Nee, nog niet, tenzij eruit komt dat het voor een goede ontsluiting kan zorgen, dan kan het een alternatief worden. Vertegenwoordiger PM laan, Laan van Middenburg, Westeinde (1): Vorige keer hadden we het over een ‘rapport’ in PowerPoint-vorm op basis waarvan een beslissing over tracés is genomen. Niet alle beslissingen waren daaruit te verklaren. Toen werd gezegd dat er een uitgebreider rapport zou volgen. Wanneer komt dat rapport beschikbaar? - Martin Blikman: Dit gaat over het bestuurlijk overleg van 12 juli. Er zijn verschillende moties vanuit de gemeenteraden geweest om meerdere tracés te bekijken i.p.v. een ‘basis tracé’. Die informatie is met het bestuurlijk overleg gedeeld in een werkproces, met als drager een PowerPointpresentatie. We hebben onderzoek gedaan naar alle mogelijke (theoretisch denkbare) tracés. Dat is het ‘zeef 1’ proces.

Als de gehele stukkenset straks gereed is en als het ontwerp beschikbaar komt, zit er een volledige rapportage bij. Dat zal Q2 volgend jaar waarschijnlijk in concept beschikbaar komen. Vertegenwoordiger PM laan, Laan van Middenburg, Westeinde (1): Dat is niet wat beloofd is. Dat een aantal mensen van de organisatie nu zeggen dat zij hier niet vanaf weten, komt op mij over dat de overdracht niet helemaal vlekkeloos is verlopen. Vertegenwoordiger PM laan, Laan van Middenburg, Westeinde (1): Verzoek om permissie om Vertegenwoordiger PM laan, Laan van Middenburg, Westeinde ook in te bellen. - Paul Weststrate: Dat is prima. Vertegenwoordiger Voorburg-West Heeswijkstraat: Wat ik jammer vind is dat we nu tijd moeten besteden aan iets dat al afgesproken is. Over de rapportage zeiden we de vorige keer al dat het bijzonder is dat er wel een PowerPoint is, maar geen rapport. We zijn bijna 5 maanden verder, dat rapport is verdwenen en wij moeten de titel oplepelen. Oplossing vind ik behoorlijk teleurstellend. We zitten nu met een informatieachterstand. Ik dacht voorafgaand aan deze bijeenkomst ook ‘wat ga ik hier nou eigenlijk doen’. - Paul Weststrate: Ik hoop dat dit u na afloop duidelijk zal zijn geworden. - Vertegenwoordiger Voorburg-West Heeswijkstraat: Ja, als het nut mij niet helder is, stap ik eruit. N.B.

De toelichting op de status van de achterliggende rapportage is per mail verstuurd aan de Platformleden. Volledigheidshalve is deze toelichting als bijlage toegevoegd aan dit verslag. Vertegenwoordiger Broekslootkade - Cromvlietzijde: Voor mij is het proces niet helder. Waarom niet eerst een kostenraming en daarna pas inpassing? - Martin Blikman: Dit loopt parallel aan elkaar. Het schetsontwerp geeft een ruimtelijke weergave waarmee we zaken als inpassing beoordelen en onderzoeken.

5

Tegelijkertijd wordt aan de hand van het schetsontwerp kosten bekeken. Dat gaat samen op. Vertegenwoordiger Geestbrugweg: Ik sluit aan op de punten van Vertegenwoordiger PM laan, Laan van Middenburg, Westeinde (1). Vanuit Geestbrugweg is uitvoerig gereageerd op keuzes in bestuurlijk overleg en de onderbouwing, dit was op 31 augustus. Op 28 september hebben we reactie gehad met toezegging dat al die aangedragen punten en twijfels worden meegenomen in het verdere onderzoek en de detaillering van het onderzoek. Ik hoor daar niets van terug. Daar heb ik mijn zorg over. Het zou niet acceptabel zijn als er geen antwoord komt op de vragen die we toen hebben gesteld. Vertegenwoordiger Overburgkade: Ik vind het verrassend dat jullie dit document niet meer kennen, het heeft nogal wat impact gehad. Ik hoorde net dat er 3D-plaatjes in de presentatie zitten, maar ik ben daar nog niet zo geïnteresseerd in. Ik zie dat er wat schetsen gemaakt zijn, en vind het handig om dieper daarop in te gaan: wat zijn de inpassingsmogelijkheden. Jullie hebben aangegeven welke oplossingen niet onmogelijk zijn. Maar in de tabellen staat van iedere variant één oplossing. Welke oplossingen er mogelijk zijn, bijvoorbeeld tram of lightrail of combinatie, dat soort punten heb ik nog niet gezien. Op conceptueler niveau moet je goed kijken of dit alle mogelijkheden zijn.

Er zijn er meer, daar wil ik het in ieder geval over hebben. Anders maken we impliciete afwegingen. - Paul Weststrate: Er wordt gewerkt aan een beter detailniveau. We zijn in een trechterend proces bezig. Daar hoort ook een 3D impressie bij om meer gevoel te geven wat een bepaalde oplossing betekent en hoe het er uit zou kunnen gaan zijn. - Vertegenwoordiger Overburgkade: Ik ben geschrokken van wat ik gekregen heb, ik vind het erg karige informatie. - Paul Weststrate: wacht even de volgende presentatie af, want daarin is meer verwerkt dan wat beschikbaar was op het moment dat het tevoren naar u moest worden gestuurd. N.B. De toelichting op de status van de achterliggende rapportage is per mail verstuurd aan de Platformleden. Volledigheidshalve is deze toelichting als bijlage toegevoegd aan dit verslag. 4. Bespreken schetsontwerpen – Hessel de Jong, ontwerpleider van Arcadis

Hessel de Jong, ontwerpleider van Arcadis, neemt de aanwezigen mee in het schetsontwerp van het tracé Binckhorstlaan – Maanweg – station Voorburg. De schetsontwerpen zijn gebaseerd op verschillende richtlijnen, technische kaders en andere ontwerpvoorschriften. Het review-proces begint nu pas, de informatie die met het platform is gedeeld loopt gelijk op met de informatie die met opdrachtgevers is gedeeld. Het zijn vrij technische tekeningen, daardoor kan het de indruk wekken dat het een gedetailleerd niveau heeft. De tekening is gedetailleerd, maar het doel van het maken van de tekening is geweest: past het, en hoe moeilijk is het. De tekeningen zijn opgezet om te kunnen toetsen hoeveel ruimte nodig is voor de verschillende voorzieningen. Er wordt uitgegaan van ‘principe-oplossingen’ met bepaalde uitgangspunten.

6

In een volgende fase gaat één van de alternatieven verder uitgewerkt worden. Er zal dan opnieuw naar het hele ontwerp gekeken worden qua inpassing en dergelijke. Willen we dit nog steeds zo of moet het toch anders, kan het nog verbeterd worden?

Paul Weststrate geeft aan dat nu kort ruimte is voor vragen, waarna Hessel de Jong ieder tracédeel apart zal langslopen om te laten zien wat daar speelt, waarna weer ruimte is voor vragen per tracédeel. Vragen:

Vertegenwoordiger Geestbrugweg (2): Als ik de gedeelde sheet bekijk (overzicht varianten, slide 2), dan wordt de Koningscorridor en de omlegging van lijn 1 gecombineerd. Nu zie ik alleen de Koningscorridor, klopt dat? - Paul Weststrate: We hebben een aantal sessies met dit platform voor ogen, waarbij we nu dit deel bekijken, de volgende keer bekijken we andere tracés. - Vertegenwoordiger Geestbrugweg (2): Het gaat nu toch om losse trajecten die eventueel gecombineerd kunnen worden? - Hessel de Jong: Door samenspel van alternatieven en tracés ontstaat ingewikkelde samenhang van tracédelen. Soms zijn ze hetzelfde, soms lopen ze via andere tracés, en soms zijn ze dus toch verschillend. We hebben ervoor gekozen om jullie mee te nemen per tracé-deel, dus per straat kijken naar de inpassingseffecten van bus/tram/lightrail. In de beoordeling van de varianten (effectenstudies e.d.) worden de bevindingen van losse delen bij elkaar gezocht en voor die specifieke variant beoordeeld. 7

Vertegenwoordiger PM laan, Laan van Middenburg, Westeinde (1): Je had het over een aantal documenten op een van de dia’s. Kun je die handboeken delen? - Hessel de Jong: Volgens mij zijn die openbaar beschikbaar, maar weet ik niet zeker. - Paul Weststrate: De projectorganisatie zal dat verder uitzoeken en u informeren. N.B. De uitgangspunten die gehanteerd zijn bij het maken van de schetsontwerpen zijn gebaseerd op meerdere documenten, waaronder het (link) Handboek openbare ruimte Den Haag, het (link)Handboek openbare ruimte Binckhorst, diverse richtlijnen van het CROW en ontwerpvoorschriften van de HTM. De twee Handboeken van de gemeente Den Haag zijn openbaar in te zien, maar de richtlijnen en ontwerpvoorschriften van respectievelijk het CROW en de HTM zijn uitsluitend tegen betaling verkrijgbaar. Vertegenwoordiger ROVER: Ik dacht vooral, dit zijn schetsontwerpen, maar er worden wel berekeningen op gemaakt. Zowel op grove uitgangspunten als op detailniveau kan het voor geluidsbelasting verschil maken. Hoe gedetailleerd kunnen we dit soort dingen bespreken? Als je er bijvoorbeeld een heg naast zet is het al een enorm verschil qua geluid. - Hessel de Jong: Schetsontwerpen hebben bepaalde principes, er is over nagedacht. Het inpassen van HOV-baan in Maanweg/Binckhorstlaan, komt op een bepaalde plek in het dwarsprofiel.

Dat wordt in de basis als uitgangspunt meegenomen in geluidsberekeningen bij de effectenstudies. In de ontwerprapportage geven we aan waar de marge zit en wat de opties zijn. Zo worden die nuances ook bij het interpreteren van geluidscijfers dus wel meegenomen. In de volgende fase ga je steeds een stapje gedetailleerder. - Vertegenwoordiger ROVER: Wordt huidige situatie ook meegenomen? - Hessel de Jong: Ja - Vertegenwoordiger ROVER: Ik vind het ook wel een principe-keuze om de lightrailvariant op +1 te zetten. Als je dat zo meeneemt kan je het al raden: die gaat afgeschoten worden. Waarom wordt -1 niet ingetekend en meegerekend? - Paul Weststrate: Hou die vraag even vast voor als we daar zijn in de presentatie.

8

Vertegenwoordiger Broekslootkade- Cromvlietzijde: Check: de zwarte velden zijn haltes? - Hessel de Jong: Dat zijn inderdaad zoeklocaties voor haltes. Dit lijken nu logische plekken qua afstand en locatie in het netwerk. Maar het is niet meteen onderscheidend voor varianten, als een variant wordt gekozen, wordt opnieuw gekeken naar de zoeklocaties en of dat de beste plekken zijn. - Vertegenwoordiger Broekslootkade- Cromvlietzijde: De cijfers zijn gesprekspunten zo, waar zijn die punten op gebaseerd? - Hessel de Jong: Ik heb een indeling gemaakt waar iets speelt dat toegelicht moet worden. Ik ga wel het hele tracé laten zien. Vertegenwoordiger Wijkvereniging Oud Voorburg: Over de +1-variant bij station Voorburg, daar heb ik moeite mee. In Voorburg weten we dat het op -1 aankomt, waarom zijn er dan ook tekeningen op andere niveaus? Er moet toch rekening mee gehouden worden? - Martin Blikman: Wij hebben opdracht om in den brede te onderzoeken. - Paul Weststrate: Omdat het niet bij voorbaat al onmogelijk is. Het doel is om transparant onderbouwd te krijgen waarom iets afvalt/niet de voorkeur wordt. - Vertegenwoordiger Wijkvereniging Oud Voorburg: We weten al dat de Mariannelaan onwenselijk is en wordt toch aangeboden, ik snap het niet. - Paul Weststrate: Het was een bestuurlijk besluit dat het onderzocht moet worden.

Vertegenwoordiger Overburgkade: -1 bij Voorburg ben ik het mee eens. -1 bij Maanweg ben ik ook voor: ik neem aan dat die ook wordt meegenomen - Paul Weststrate: Dat gaan we zo zien. Hessel de Jong vervolgt zijn presentatie met een behandeling van de achtereenvolgende tracé-delen 1. Den Haag Centraal

9

Bus: Er zijn geen aanpassingen nodig, er wordt gebruik gemaakt van bestaande wegen. De lus is een nadeel, want het kost meer tijd. Wellicht kan in de Schedeldoekshaven nog een halte komen zodat men eerder uit kan stappen. Tram en lightrail: Ook hierbij kan gebruik gemaakt worden van de bestaande halte. Er zijn ook nog volop opties voor de toekomst.

10

Vragen n.a.v. tracédeel Den Haag Centraal Vertegenwoordiger Geestbrugweg (2): Is het hier op maaiveld? - Hessel de Jong: Ja, het is de enige plek waar in de bestaande omgeving wordt geaccepteerd dat verkeer gemengd wordt. Dit zou het einde van het lightrail tracé zijn. In het kader van de Koningscorridor zijn er ideeën om de lightrail richting Scheveningen door te trekken. Wanneer dat ontwikkeld wordt, wordt ook gekeken naar het geheel vrij van verkeer passeren bij Den Haag Centraal. Vertegenwoordiger Geestbrugweg (2): Dus richting de Koningskade zou het volledig op +1 gaan lopen? - Hessel de Jong: Daar kan ik nu nog niks over zeggen, wij zijn met deze verkenning bezig.

2. Lekstraat Bij alle varianten wordt gebruik gemaakt van de bestaande tramsporen. Als wordt gekozen voor de bus, moeten de tramsporen omgebouwd worden, maar daar is geen extra ruimte voor nodig.

11

Vragen n.a.v. tracédeel Lekstraat Vertegenwoordiger Overburgkade: Klopt het dat de lightrail hier op de foto een weg passeert op maaiveld-niveau? - Hessel de Jong: Op de foto is een kruising op maaiveld, van de Lekstraat naar de Merwedestraat. Dat is niet de route van HOV Binckhorst. Achter de zwart-witte paal rechts op de foto takt de lightrail aan op het bestaande spoor en gaat rechtdoor.

3. Sporendriehoek

12

In dit gebied komen veel ontwikkelingen samen. Vanuit Gemeente Den Haag wordt studie gedaan hoe alle ontwikkelingen met elkaar samenhangen, en wat dat betekent voor het totale beeld en voorzieningen. Die informatie heeft geleid tot de keuzes voor de ligging van de HOV-baan.

In het schetsontwerp is de HOV-baan groen. Deze is op maaiveld en gaat onder de spoorviaducten door. Dit ontwerp was het uitgangspunt voor alle varianten. Dit ontwerp gaat uit van één rijstrook per richting voor het autoverkeer, waar dat er nu twee zijn. Het is nog te bezien of dat voldoende is. Daarnaast bevat het traject nu veel bochten, waardoor er alleen met lage snelheid gereden kan worden. De groen gestippelde lijn geeft een eventuele andere optie aan, meer gestrekt, waardoor er minder bochten zijn en ruimte is voor twee rijstroken voor de auto’s. Maar dit is duur, want er zijn aanpassingen aan het spoorviaduct nodig. Daarnaast moet een deel van het gebouw Bink36 dan gesloopt worden.

Vragen n.a.v. tracédeel Sporendriehoek Vertegenwoordiger Geestbrugweg (2): Dit is complex. Hier is op dit detailniveau nog niks over te zeggen. Wordt uitgegaan van kruisend verkeer altijd op begane grond? Want de bebouwing is niet bereikbaar aan de achterkant. - Hessel de Jong: Bij bus en tram wel. Voor lightrail wordt in bredere studie gekeken of je op andere manier de gebieden erachter kan ontsluiten, via een andere ingang. - Hessel de Jong: Zodra je onder het hoofdspoor Amsterdam – Den Haag HS door bent, gaat de lightrailvariant zo snel mogelijk omhoog. Door het stuk van Binck36, ben je bij de eerste kruising met de Supernovaweg op +1. - Vertegenwoordiger Geestbrugweg (2): Ik ben van origine stedenbouwkundige, ik ben zeer benieuwd hoe je dit voor elkaar zou krijgen. 13

Vertegenwoordiger Bedrijvenvereniging BLF: Eén rijstrook voor auto is vrij matig, dat wil ik nog even benadrukken. Vertegenwoordiger Wijkvereniging Oud Voorburg: Wordt ook gedacht aan -1? - Hessel de Jong: Het uitgangspunt is zoveel mogelijk op maaiveld. In de vorige fase hebben we gekeken naar overwegingen voor -1, maar dat is toen afgevallen vanuit inpassingsproblemen en hoge kosten. Vertegenwoordiger Overburgkade: Hoge kosten? In een van eerste plaatjes die jullie hebben laten zien, is de volgorde toch schetsontwerp, kostenraming en op basis daarvan een keuze maken? Waarom op voorhand al een keuze maken op basis van kostenraming? - Hessel de Jong: Dat is in de voorgaande fase bekeken. In alle fases worden kosten altijd meegenomen, maar naarmate de fases gedetailleerder worden, worden ook de kostenramingen nauwkeuriger. - Vertegenwoordiger Overburgkade: Kunt u dat argument boven tafel halen, ik heb dat niet gezien? - Paul Weststrate: We gaan kijken buiten de vergadering of hier iets over te vinden is. N.B.: Zoals bij de bijeenkomst is aangegeven wordt in iedere fase de verwachte investering meegenomen in de afweging. In de fase voorafgaand aan de lopende verkenning zijn we van veel varianten teruggegaan naar 10 kansrijke alternatieven.

Tijdens de Verkenningsfase worden die dieper onderzocht en kiest het bestuur een voorkeursalternatief dat wordt uitgewerkt om het juridisch – planologisch vast te leggen. In de fase voorafgaand aan de Verkenning zijn de varianten als “route op de kaart” onderzocht en is een kostenindicatie opgesteld op basis van dat hoge abstractieniveau. De reden dat de tunnelvariant is afgevallen is de hoge kosten ten opzichte van een geringe winst voor het Openbaar Vervoer. 4. Binckhorstlaan Bij alle varianten is rekening gehouden met de inpassing van HOV in de stedenbouwkundige ontwikkeling van de Binckhorst.

14

Met HOV-bus en HOV-tram blijft het op maaiveld liggen, het kruispunt met de Supernovaweg wordt dus gelijkvloers gekruist. De verkeerslichtenregeling moet dan aangepast worden. Het openbaar vervoer zou dan prioriteit krijgen. Dat heeft wel effect op de verkeersafwikkeling voor het overige verkeer, met name uit de Supernovaweg. De lightrail zou in de Binckhorstlaan op +1 komen te liggen. Vanaf de spooronderdoorgang naar de Supernovaweg komt er een hellingbaan, vanaf waar hij op +1 komt te liggen. De kruising wordt dan ongelijkvloers gekruist, dus heeft het geen impact op het autoverkeer. Het wordt wel een vrij steile helling, dus er zou dan met lage snelheid gereden moeten worden.

Het HOV komt in de ruimtereservering langs de Binckhorstlaan. Dat betekent een aantal aanpassingen in de huidige situatie, namelijk dat het HOV op de plek komt van het huidige fietspad en trottoir. Die worden iets opgeschoven om ruimte te maken. Het past binnen de plannen, maar er zijn wat aandachtspunten. Een aantal panden staat binnen het gebied waar de aanpassingen moeten gebeuren. Daarnaast liggen de bus en tram op maaiveld. Een aantal percelen zal dan via de achterzijde aangesloten moeten worden ontsloten. De grijze lijn is de ingang van de tunnel van de Rotterdamsebaan. De lightrail staat op palen, waardoor ondergronds een constructie nodig is om het gewicht te kunnen dragen. Bij de Rotterdamsebaan moet dan ondergronds een flinke technische constructie (een ‘tafelconstructie’) gemaakt worden om de tunnel te beschermen.

15

Op deze sheet is de impressie te zien van hoe de inpassing eruit zou kunnen zien, op maaiveld (met bus of tram) en op +1 (lightrail).

Vragen n.a.v. tracédeel Binckhorstlaan Vertegenwoordiger Geestbrugweg (2): Observatie: ik zie op geen enkele voorbeeldschets een bus. - Hessel de Jong: Die schetsen hebben we ook, met vergelijkbare beelden. Ik heb nu gekozen om overal standaard het plaatje met de tram te nemen, maar daar zit niet echt een reden achter. - Vertegenwoordiger Geestbrugweg (2): Als we straks naar de Maanweg toegaan, kan ik mij voorstellen dat er nog wel een groot verschil zit, ook qua schetsen, tussen bus en tram. Omdat dan eigenlijk de Maanweg visueel vergelijkbaar zou blijven met wat het nu is, maar dat we alleen een herinrichting krijgen. - Paul Weststrate: Zou een bus op diezelfde trambaan komen? Dus een ander voertuig maar dezelfde ligging in het dwarsprofiel? - Hessel de Jong: Het zou inderdaad dezelfde ligging hebben, maar wat wel verandert is de verharding en natuurlijk de bovenleiding.

16

5. Binckhorstbrug Bij de Binckhorstbrug spelen een aantal dingen. De huidige brug is niet breed genoeg om alle vervoerswijzen een plek te bieden, dus: OV-baan, auto en (meer) ruimte voor fiets en voetgangers. Er is ook onderhoud aan de brug nodig, dat kan eventueel gecombineerd worden met eventuele aanpassingen. De brug heeft karakteristieke vormgeving, ook met het huisje dat er naast staat. Het is een wens om dat te behouden. Daarnaast is er een wens om langs alle kades van de Trekvliet en Binckhaven een looproute mogelijk te maken, in dit geval dus ook onder de brug door.

Er zijn drie opties uitgewerkt. Bij de HOV-bus zijn we uitgegaan van behoud van de bestaande brug, maar die is niet breed genoeg voor alle vervoerswijzen. Daarom zou je twee lichte bruggen ernaast moeten bouwen voor specifiek het langzaam verkeer. Dat heeft ruimte nodig. Aan de rechterzijde moet je om een deel van de parkeergarage onder het Hanzegebouw heen, of de parkeergarage moet gesloopt worden. Voor de HOV-tram moet eerst zeker zijn dat de brug het zwaardere verkeer aan kan. Het zou wellicht ook kunnen met de huidige brug, maar voor nu is uitgegaan van een geheel nieuwe brug. Hiermee kan je alle vervoerswijzen in een keer inpassen, waardoor het landgebruik ook efficiënter is. Er is een mogelijkheid om de waardevolle elementen van de brug terug te plaatsen. Bij variant 1L wordt de bestaande Binckhorstbrug behouden. Er wordt voor de lightrail dan een geheel nieuwe brug gebouwd. Lightrail ligt op +1 niveau op de Binckhorstlaan, die wordt dan op hetzelfde niveau doorgetrokken. Dit neemt behoorlijk wat ruimte in. Het Hanzegebouw moet gesloopt worden. 17

Vragen n.a.v. tracédeel Binckhorstbrug Vertegenwoordiger Voorburg-West Heeswijkstraat: Ik heb een vraag over de twee extra bruggen die eventueel aangelegd zouden worden, waarom zijn het er twee en hoe zie ik dat uiteindelijk in het plaatje? - Hessel de Jong: Je doelt op de HOV-bus. Hierbij is uitgegaan van de bestaande brug. De rijbaan voor auto en de busbaan zijn ingepast. In het blauw omkaderde stuk zie je de fietspaden en trottoirs op de brug. Deze hebben we nu aan beide zijden van de brug een plek gegeven, omdat het wenselijk is om aan beide zijden van de Binckhorstlaan een dergelijke verbinding te realiseren. - Vertegenwoordiger Voorburg-West Heeswijkstraat: Het gaat dus om drie beweegbare bruggen naast elkaar. Zorgt dat niet voor een probleem voor de scheepvaart? Ik vaar zelf veel, dus weet dat het een probleem kan zijn. Vertegenwoordiger Hoekweg: Vraag over 1L, waarom deze keuze en niet al eerder afslaan? - Vertegenwoordiger Hoekweg: Kan je niet voor de tunnel al afslaan? - Hessel de Jong: In het ontwerpproces hebben we al eerder gekeken naar het afsnijden van de bocht, ook omdat dan de tunnel Rotterdamse baan niet gekruist hoeft te worden.

Dat levert twee andere problemen op: 1) je moet dan de stedenbouwkundige gebieden kruisen, waarmee je kansen voor bebouwing en stedenbouwkundige ontwikkeling daar weghaalt; 2) ook in die situatie zijn er behoorlijke bruggen nodig om Binckhaven te kruisen. Daarom hebben we het nu op deze manier gedaan. Vertegenwoordiger ROVER: Voor beeldvorming zeker weten, klopt het dat de lightrailvariant een vaste brug is die niet open kan? - Hessel de Jong: Ja, deze is hoog genoeg voor vrije doorvaart van schepen. Vertegenwoordiger Broekslootkade- Cromvlietzijde: Is het ook mogelijk om de HOVbusvariant (voorzieningen voor langzaam verkeer) uit te bouwen op de huidige brug? Of moeten het losse werken worden? - Hessel de Jong: Technisch zou het misschien kunnen. In deze tekening zijn we uitgegaan van vrij liggende bruggen. Als je de huidige brug breder wil maken en twee langzaam verkeerbruggen eraan hangt, betekent dat grote technische krachten die nodig zijn om dat geheel open en dicht te laten gaan. De vraag is of de huidige brug dat aankan. Daarnaast is aanpassen van bestaande brug niet mogelijk zonder het burgwachtershuisje te verwijderen. - Vertegenwoordiger Broekslootkade- Cromvlietzijde: Er moeten dus twee bewegingswerken bijgebouwd worden met deze variant.

Vertegenwoordiger Overburgkade: Is het ook een optie om de lightrail of tram ondergronds te krijgen, zodat je het probleem met de brug niet hebt? Je zit met Rotterdamsebaan, je zou hem daarlangs kunnen leggen? - Hessel de Jong: Dat is heel moeilijk, juist omdat er al een tunnel ligt. De enige optie is de korte bocht variant ondertunnelen, maar dat betekent dat je het hele tracé van Voorburg tot sporendriehoek ondergronds moet maken. Die ondergrondse optie is in de vorige fase beoordeeld en daaruit niet naar voren gekomen als uit te werken optie. 18

-

Vertegenwoordiger Overburgkade: Maar het is niet technisch onmogelijk, en financieel zou je later bepalen, dus kosten en baten kunnen nog afgewogen worden. Ik pleit voor deze optie. De situatie is totaal veranderd t.o.v. 10-20 jaar geleden. We zitten appels en peren te vergelijken. Bekijk het gewoon, en als het afvalt, prima. Ik vraag me af of lightrail überhaupt te doen is. Ik vind dat we deze variant mee moeten nemen, ook vanaf Maanweg. Ik hoor alleen maar dat er groen af gaat.

Vertegenwoordiger Geestbrugweg (2): Op de tekeningen is het onderste stukje afgeknipt. Gaan we dat de volgende keer nog een keer bespreken? - Hessel de Jong: Volgende keer komt inderdaad de route naar Geestbrugweg aan de orde. Opties die er zijn worden dan uitgebreid toegelicht. Ik kan alvast benoemen wat opties zijn: varianten met bus en tram op maaiveld door zuidelijke deel van de Binckhorstlaan en bij variant 1L als hellingbaan in zuidelijke deel Binckhorstlaan. - Vertegenwoordiger Geestbrugweg (2): Lightrailoptie is niet als optie richting Delft benoemd, waarom dan wel meegenomen? - Hessel de Jong: Het gaat dan om de verbinding DH Centraal en Voorburg via lightrail, de aftakking richting Rijswijk/Delft wordt dan een reguliere tram. De uitdaging in variant 1L is het aftakken in lightrail en tram. Ergens moet de aantakking gemaakt worden, waarbij het hoogteverschil overbrugd moet worden. Vertegenwoordiger PM laan, Laan van Middenburg, Westeinde (1): Voortbouwend, geldt het omgekeerde ook: is de HOV-tram ook door te trekken naar Zoetermeer? Als lightrail of als tram? Als we nu iets gaan bouwen wat we niet door kunnen trekken naar Zoetermeer, hoe gaan we daar dan toekomstbestendig en in de kostenraming mee om? Voor lightrail heb je een andere brug nodig dan voor een tram.

- Hessel de Jong: in de varianten die tot nu toe zijn uitgewerkt gaan we uit van een aanlanding bij station Voorburg. Als je op maaiveld gaat bouwen, kan je niet vanaf die halte door naar Zoetermeer. Je zal altijd boven- of ondergronds moeten om de Vliet te kunnen kruisen. Dat zit niet in de tramvarianten zoals nu worden uitgewerkt. - Vertegenwoordiger PM laan, Laan van Middenburg, Westeinde (1): Als je hem wel zou uitwerken op + of – 1, kan hij dan wel door? - Hessel de Jong: Heel sec: qua trammaterieel is er niet veel verschil tussen tram en lightrail. Het grootste verschil is hoe je het inpast in de omgeving en met welke snelheid het kan rijden. Daar wordt vooral grote winst gehaald. Theoretisch gezien: we gaan nu varianten uitwerken, volgend jaar volgt een beslissing over voorkeursvariant. De constatering kan dan zijn: lightrail is te ingrijpend in de stad, maar is wel interessant om in de toekomst door te trekken, dus dan kunnen we wel anticiperen met een tram door Binckhorst die in de toekomst doorgetrokken kan worden. Het kan een overweging zijn die bij de voorkeurskeuze aan de orde kan komen. Vertegenwoordiger Overburgkade: Feitelijk zit die tram toch wel een beetje verstopt in de varianten. Bij Den Haag Centraal kom je op maaiveld aan en heeft Den Haag mogelijkheden om de Koningscorridor naar Scheveningen door te trekken.

Ik kan me niet voorstellen dat Den Haag voor +1 gaat, dus daar krijg je een tram-achtig iets. Omdat je daar tram hebt, moet je dat doortrekken. Op een gegeven moment, zodra het rustig genoeg is kan je overgaan op lightrail. Meenemen als duidelijke optie in de varianten. 19

Vertegenwoordiger ROVER: Technisch gezien is het materieel hetzelfde. Kijk maar naar de RandstadRail vanaf Den Haag naar Zoetermeer. Eerst als lightrail, en dan uit de tramtunnel Den Haag wordt het een stadstram. Profiel is exact hetzelfde. Waar we het over hebben is baankwaliteit en of je hard genoeg kan doorrijden. Daar zit een essentieel onderdeel: harder doorrijden geeft een hogere vervoerskwaliteit. Dus het is een interessant onderwerp. In theorie zou je per trajectdeel kunnen kiezen van het een of het ander, maar dan heb je wel overgang. Vertegenwoordiger Geestbrugweg: Hoe zit het met het stompje richting Broekslootkade? - Paul Weststrate: Dat komt de volgende keer aan de orde. - Hessel de Jong: Voor het deel van Binckhorstbrug zelf maakt het niet veel uit, alleen voor de aftakking in de Binckhorstlaan. - Paul Weststrate: Als dat opnieuw aan de orde is, gaan we dus kijken hoe het voor het zuidelijk deel van de Binckhorstlaan uitpakt. Vertegenwoordiger Geestbrugweg (2): wordt optie 1L dan ook op dezelfde manier uitgewerkt? Wordt de optie van lightrail naar tram ook meegenomen? - Hessel de Jong: Dan moet ik even heel secuur kijken, in de vijf alternatieven zit dat niet. - Vertegenwoordiger Geestbrugweg (2): Dan gaan we toch vervoerswaarde verliezen? Lightrail heeft hogere vervoerswaarden, dus als die wegvalt, krijg je geen eerlijke vergelijking.

- Hessel de Jong: In zoverre dat de aftakking wel een tram-vervoerwaarde heeft. In dat geval gaat het om 5T (tramoptie door Binckhorstlaan en Maanweg, maar met aftakking naar de Jupiterkade/Broekslootkade). - Vertegenwoordiger Geestbrugweg (2): Het gaat mij erom dat Den Haag niet onder stoelen of banken steekt dat ze lightrail willen. Er is gezegd, we maken een eerlijke afweging, maar zoals gezegd voelt die afweging als een bierviltje en over één nacht ijs. Waarom zouden we dan nu die lightrail niet onderzoeken? - Hessel de Jong: Ook hier geldt: we trekken een aantal conclusies uit de effectenstudies in de PlanMER. Daar kan uitkomen dat een lightrail over de Maanweg de voorkeur heeft voor de verbinding Voorburg-Den Haag Centraal. En voor richting Rijswijk-Delft dat de Jupiter-/Broekslootkade mogelijk the way to go is. Dan zullen we daar verder naar kijken. - Paul Weststrate: Qua voertuig maakt het dus niet uit, het gaat om de snelheid. Volgende keer zullen we daar verder over praten. - Vertegenwoordiger ROVER: En richting Delft geldt natuurlijk: iedere minuut sneller is winst. Vertegenwoordiger Overburgkade: Ik betwijfel of de lightrail echt een hogere vervoerswaarde heeft omdat je harder kan rijden. Volgens mij geldt in de Binckhorst dat meer mensen willen opstappen, dus zul je meer haltes nodig hebben. Dat betekent niet per se dat je sneller kan rijden.

Hoeveel seconden maakt het uit of je voor de tram of lightrail kiest?

20

6. Maanweg

Er is een gebiedspaspoort opgesteld, wat aangeeft hoe de Maanweg er stedenbouwkundig uit zou kunnen zien. De huidige Maanweg kent veel asfalt. Fietsers hebben geen goede plek om veilig te kunnen fietsen, en er zijn veel parkeerplaatsen aan de kant van de gebouwen. Er is wel een stukje waardevolle groene zone.

21

De bus en tram worden op maaiveld ingepast. De inpassing van het wenselijke dwarsprofiel inclusief HOV-baan is mogelijk, maar er moet een fundamentele keuze gemaakt worden: wil je een stukje van de groene zone afhalen om het functieprofiel op de rest van de Maanweg goed vorm te kunnen geven, of wil je de groene zone behouden en daar vanaf blijven, waardoor je smallere elementen in het dwarsprofiel krijgt (fietspad, trottoir, etc.)? Het stedenbouwkundige optimum betekent dat je een stukje van de groenzone afhaalt, maar dan krijg je wel een mooi totaalbeeld van gevel tot gevel. Bij de haltes en kruispunten is in alle gevallen wat ruimte nodig van de groene zone.

Linksonder is het dwarsprofiel van de Maanweg ruimer opgezet, waarbij je wat meer in de groenzone komt te liggen. Het is nu ingetekend met een tram, maar dit geldt ook voor de bus. Dan zou er een asfaltverharding komen. Het voordeel van de tram is dat je het met een groene afwerking kan maken. De tramsporen worden dan in het gras ingepast. Het is dan meer een geheel met de groene zone. In het rechter plaatje zie je de optie om zoveel mogelijk van de groene zone af te blijven. Rechtsboven is een impressie van hoe dat er uit zou kunnen zien.

22

Voor lightrail geldt qua breedte in de inpassing hetzelfde als voor tram en bus. Ook hier moeten we nadenken hoeveel ruimte je ieder deel geeft. Hier komt sowieso een deel in de groenzone. De constructie voor lightrail op +1 niveau is namelijk iets breder dan tramsporen. Maar het biedt ook kansen: de ruimte onder de lightrail kan groen blijven en dubbel gebruikt worden, bijvoorbeeld voor recreatie. Ook kan je nadenken over het materiaalgebruik, zodat het een meer groene uitstraling krijgt en meer geintegreerd wordt in de groene zone. Vragen n.a.v. tracédeel Maanweg Vertegenwoordiger Overburgkade: Ik ging uit van het versterken van de groene zone bij de Maanweg. Al deze varianten verzwakken de groene zone, omdat aan groene kant ruimte wordt gezocht. Waarom kunnen de huizen die nog gebouwd moeten worden niet een stukje naar achter opschuiven? We moeten de groenzone versterken i.p.v. verzwakken! Daarnaast heb ik nog geen technisch argument gehoord waarom we op de Maanweg niet ondergronds zouden gaan. - Hessel de Jong: Voor tram gaan we sowieso in beginsel uit van ligging op maaiveld. Voor lightrailopties is dit in de voorgaande fase besloten. - Vertegenwoordiger Overburgkade: Ik wil de redenatie echt zien, dat heb ik nooit bekeken. - Hessel de Jong: Ondergrondse inpassing is niet mogelijk. Boogstralen haal je niet, er is een ruimere tunnel nodig.

Ook hier speelt het probleem dat de tunnel Rotterdamse baan er al ligt. Voor tram heb je dezelfde tunnel nodig als voor lightrail. Vertegenwoordiger ROVER: Bij het gebruik van de groenzone, hebben we het over 10 cm of 10 meter? - Hessel de Jong: Bij de opties die zijn uitgewerkt gaat dat in de linker variant (dia 41) over 2,5 meter die je afneemt van groenstrook. Bij rechts kom je niet in groenzone, met uitzondering van de kruispunten en haltes. Bij lightrail gaat de constructie op 23

-

-

hoogte een meter of 4 de groenzone in, waarbij je om de zoveel meter een pilaar krijgt. Om de pilaren heen kan je de groenzone behouden. Vertegenwoordiger ROVER: En bij de halte zal dus het om zo’n 1,5 meter gaan, en heb je een halte van zo’n 70 meter. Vertegenwoordiger Hoekweg: Waarom wordt die halte niet op het Maanplein neergezet, in plaats van bij de Melkwegstraat? Bij Maanplein staan de gevels op een grotere afstand. Hessel de Jong: Dat is een overweging voor de volgende fase. Nu is gekozen voor de locatie nabij de Melkwegstraat, omdat reizigers dan meteen het gebied in kunnen. Vertegenwoordiger Hoekweg: Exact op die plek begint ook de gevel die op de Maanweg staat.

Vertegenwoordiger ROVER: Lightrail komt op +1 of -1 om kruisingen te voorkomen. Maar de Maanweg is bijna 800 meter lang en heeft geen kruisingen aan groen-kant. Waarom dan op +1? - Hessel de Jong: Als je op de Maanweg op maaiveld zou willen rijden, dan zou dan twee hellingbanen opleveren, aan begin en eind. De -1 optie is benoemd, daarvoor is te overwegen om een hellingbaan al eerder in de Maanweg te leggen. Maar als je bij het station op +1 wilt aanlanden, heb je bijna niet genoeg lengte om twee hellingbanen (naar beneden en weer omhoog) te leggen, dan kan je net zo goed op +1 blijven. - Vertegenwoordiger ROVER: Mijn laatste punt is dat de huidige kruising Regulusweg/ Maanweg al zwaar overbelast is in de spits, dus als je die op een manier gelijkvloers kruist, is dat verkeerskundig volgens mij onhaalbaar. Tenzij je de Westenbrugstraat gaat ‘afhakken’, maar dan vraag ik me af of dat verkeerskundig vanuit de buurt nog haalbaar is. Vertegenwoordiger Wijkvereniging Oud Voorburg: Bij de Maanweg naar -1 gaan zorgt ervoor dat de Westenburgstraat openblijft en je op tijd er onderdoor kan. Een +1 variant bij Voorburg is niet haalbaar, want in 2040 moet je dan over het Hofwijckterrein en dat is onwenselijk. Vertegenwoordiger Overburgkade: Ik hoor 2,5 en 4 meter in de groenzone, maar daar staan grote bomen. Die moeten dan weg. We willen de groenzone versterken.

Dat mooie randje zorgt voor groen, dat niet weghalen! Dat zou een ramp zijn. - Paul Weststrate: Was er niet ook een variant waar maar 20 cm gebruikt wordt? - Hessel de Jong: Ja dat is een optie als je op maaiveldniveau blijft, alleen bij kruispunten en haltes gebruik je dan wel wat meer. - Vertegenwoordiger Overburgkade: Kijk naar andere kant om ruimte te creëren. En dan niet de fietspaden smaller, maar huizen een stukje opschuiven. Vertegenwoordiger Binckkade/-plaats/-eiland: Ik zie een groenstrook naast het fietspad, als je die weghaalt en de weg er tegenaan legt, houd je aan de andere kant meer ruimte over.

24

7. Station Voorburg De bus-variant landt aan bij het bestaande busstation, onder het NS station. Daar moet de HOV-bus naartoe rijden en weer vertrekken. Tussen de Maanweg en het busstation moet een busbaan ingepast worden. Het is nu ingepast over de Huygenstraverse. In de foto rechtsboven zou de HOV-weg in de overgang van de verharding naar het water kunnen komen. Het is op die manier mogelijk om de scouting en Opa’s Veldje te vermijden. Maar het levert wel een aantal aandachtspunten op. Allereerst een afweging tussen al het groen aan de kant van het talud, daar moet wat van verwijderd worden. Ook moet nagedacht worden over de afstand tot de scouting. Leg je het over de verharding, of moet het meer naar achter. En er moet een oplossing komen voor wateropslag, ook in het kader van klimaatadaptatie. Er zijn doelen voor waterberging in stedelijke gebieden. Je kunt zoeken naar alternatieve locaties, of een ondergrondse oplossing kiezen.

Een optie zou zijn om het laatste stukje busbaan niet aan te leggen, maar de bus via bestaande wegen te laten rijden. Dat kan heen en weer, of in een rondje. Dat is weer nadelig voor de verkeersafwikkeling en verkeersveiligheid op dit deel, omdat de bussen met het overige verkeer mee moeten rijden. De vormgeving van het kruispunt is daar op dit moment nog niet goed op berekend.

25

De inpassing van de tram is rond de scouting en Opa’s Veldje en het hoofdspoor behoorlijk vergelijkbaar met de HOV-bus opties. Het grote verschil is dat de aanlanding op een andere plek is. De tramhalte op het stationsplein is waar de trams dan stoppen en weer terugrijden. Daar zijn aanpassingen nodig om een goede halte voor de trams te maken. Op de afbeelding is een impressie van de hoek bij het station te zien.

Voor de Lightrail zijn twee opties uitgewerkt, op -1 en op +1 niveau. De ligging van de sporen is zoveel mogelijk tegen het hoofdspoor aangeplakt. De pilaren en constructie zitten tegen de voet van het huidige talud aan. De hele Huygenstraverse kan zo onaangetast blijven. Het

26

heeft ook minder impact op de watergang. Een aandachtspunt is dat je door de groenstrook gaat langs het talud.

Bij de variant op -1 niveau begint de tunnel ter hoogte van Opa’s Veldje, waarbij de tram onder de Prinses Mariannelaan doorgaat, en ook de halte ondergronds wordt aangelegd. Dit betekent dat in de Maanweg een hellingbaan moet worden ingepast om het hoogteverschil te overbruggen. Het gaat dan van +1 naar maaiveld. Ter hoogte van de Westenburgstraat zou het op maaiveld zijn aangekomen. In de bocht wordt dan de helling van maaiveld naar -1 niveau ingezet. Dit heeft ook consequenties: het is mogelijk om de scouting en Opa’s Veldje te behouden, maar voor het bouwen van de tunnel heb je meer ruimte nodig dan in de uiteindelijke situatie beschikbaar is. Er is dus om de baan heen meer ruimte nodig om de tunnel te bouwen. En je wilt eigenlijk liever niet op maaiveld de Westenburgstraat kruisen, waardoor dat een doodlopende straat zou worden. Vragen n.a.v. tracédeel station Voorburg Vertegenwoordiger Scouting : ProRail schijnt het voorkeursrecht te hebben op het tracé langs het spoor. De +1 variant is ingetekend tegen het talud aan. Hoe verhoudt dat zich tot elkaar? - Hessel de Jong: 1) De lightrail ligt tegen het talud aan, maar ontneemt niet meteen mogelijkheid of eigendommen van ProRail. 2) als de lightrail er komt en eventueel door wordt getrokken, zou er vanuit ProRail gezien ook minder behoefte zijn om op hoofdspoor uit te breiden. We hebben ook contact gehad met ProRail.

Vertegenwoordiger ROVER: Het punt met +1 is, dat het een van de voorwaarden is om eventuele doortrekking mogelijk te maken. Technisch kan je zeggen ‘het is mogelijk’, maar als je een beetje nadenkt is het bestuurlijk en op andere niveaus niet mogelijk om op +1 over Hofwijck heen te gaan. Je maakt het daarmee onmogelijk en voldoet dus niet aan je eigen voorwaarden. Als je serieus doortrekking in overweging neemt is, -1 de enige optie.

27

Vertegenwoordiger Geestbrugweg (2): Je kan ook vanaf de Maanweg voor een eventuele doortrek-optie overgaan op lightrail. Niet nu al op lange termijn lightrail afsluiten. Laat hem in Maanweg al zakken, dan heb je ook alle kruisingen niet. Wordt hier ook naar gekeken? Als je kijkt naar de blauwe en groene streep, dan komen ze alleen op 0 aan. Kan hier groen ook blauw worden? - Hessel de Jong: Op dit moment doen we de verkenning in schetsontwerpen. Er zijn 10 varianten vastgesteld, hiervan worden de ontwerpen uitgewerkt. In deze 10 varianten is expliciet onderscheid gemaakt tussen lightrail en tram. Aan het eind van de beoordeling van deze 10 varianten moeten we nadenken over de voorkeursvariant. Dan kan het zo zijn dat toekomstige doortrekking in overweging moet worden genomen, maar dat het niet haalbaar blijkt binnen eventuele lightrail op de Binckhorst, dus dat een combinatie gewenst is. Die overweging komt pas als de effectenstudies aan de orde zijn geweest. Vertegenwoordiger Wijkvereniging Oud Voorburg: We zijn nu met het middenstukje van de Koningscorridor bezig. Het is maar één puzzelstukje, maar we weten aan de voor- en achterkant niet wat er gaat gebeuren. Mijn advies: kies nu voor een busverbinding, en pak de Koningscorridor in 1 keer op. Maak een wel overwogen trajectkeuze.