1938_220614 ROM CID-Binckhorst 14juni22 DEF.pdf
Tekst van het document
Hiervoor zijn nog een aantal oplossingen die in
liteit uitgangspunt. Wel is deze oplossing duurder en
beschouwing worden genomen (‘bandbreedte van
heeft grotere impact op de huidige bebouwing in het
mogelijke oplossingen’), variërend van een oplossing
gebied en de (op hoofdspoor) tijdens de bouw.
Figuur 58:Mogelijke varianten voor kruising HOV-baan van spoorviaducten (bron: gemeente Den Haag, 2021) (de afbeelding links is gebruikt als vertrekpunt in de schetsontwerpen voor de MIRT-verkenning)
64
Binckhorstlaan Bij de stedenbouwkundige ontwikkeling van Binckhorst is rekening gehouden met de (toekomstige) inpassing van een HOV-baan in de Binckhorstlaan. De HOV-baan komt in de gereserveerde zone te liggen aan de oostzijde van de weg. Het huidige fietspad en trottoir worden verschoven om ruimte te maken voor de HOV-baan. Het schetsontwerp is gebaseerd op de ontwerpen die eerder zijn gemaakt voor de Binckhorstlaan (in samenhang met de Rotterdamsebaan).
HOV-bus
HOV-bus & HOV-tram Bij de HOV-tramvarianten wordt een trambaan met grasafwerking voorzien. Bij de HOV-bus gaat het om een verharde busbaan tussen twee groenstroken. Aan beide zijden van de HOV-baan is ruimte voor een groenstrook met bomen. Er zijn twee haltes voorzien bij de Mercuriusweg en Zonweg. De kruisingen met het wegverkeer zijn alle gelijkvloers en worden geregeld met een verkeersregelinstallatie. Hiervoor zijn aanpassingen aan de bestaande regelinstallaties nodig. De gelijkvloerse kruising van het HOV met het overige verkeer heeft gevolgen voor de doorstroming van het overige verkeer. Gezien de hogere frequentie bij de HOV-bussen is dit effect
HOV-tram
het sterkst bij de HOV-busvarianten. Met name bij de Supernovaweg is dit een aandachtspunt. Een ongelijkvloerse kruising is hier wellicht noodzakelijk vanuit doorstroming van fiets, ov en auto. Een aandachtspunt bij de inpassing van de HOVbaan is de bereikbaarheid van de percelen direct aan de Binckhorstlaan. De haalbaarheid hiervan moet nader onderzocht worden. In het middelste deel van de Binckhorstlaan (Zonweg-Binckhorstbrug) is een HOV-baan in zijligging het uitgangspunt, omdat
lightrail
hiermee een gestrekt HOV-tracé wordt gerealiseerd en het aantal kruispunten met overig verkeer minder is. Ook zijn langs de Binckhorstlaan een aantal parkeerplaatsen aanwezig. Met inpassing van de bus of tram is een directe oversteek tussen de parkeerplaatsen en bebouwing niet mogelijk. In de visie op de Binckhorst wordt parkeren op straat in het gebied Binckhorst zoveel mogelijk beperkt. In dat kader is te overwegen om de parkeerplaatsen langs de Binckhorstlaan te laten vervallen ten gunste van meer groen en/of minder aankoop naastliggende percelen.
Figuur 59: Impressing van inpassing HOV-bus (top), HOV-tram (midden) en lightrail (onder) in Binckhorstlaan
65
tot 40,0
HOV-bus
20,0 - 25,0
8,0
P
6,5
3,5
5,0
12,0
4,0
16,0
3,0
8,5
2,75
7,0
2,75 3,5
6,0
80,5 tot 40,0
HOV-tram
20,0 - 25,0
8,0
P
6,5
3,5
5,0
12,0
4,0
16,0
3,0
8,5
3,0
6,5
80,5
3,0 3,5
6,0
tot 40,0
Lightrail
20,0 - 25,0
~15,5
~8,5
8,0
P
6,5
3,5
5,0
12,0
4,0
16,0
3,0 80,5
Figuur 60: Straatprofiel Binckhorstlaan met inpassing HOV-bus, HOV-tram en lightrail
66
8,5
12,5
3,5
6,0
Lightrail In de Binckhorstlaan is de lightrail in de ruimtere-
Een halte is voorzien nabij de kruising met de
servering gesitueerd. De lightrail komt hier op palen
Mercuriusweg. Ter plaatse van haltes wordt bij de
bovengronds op +1-niveau te liggen, waardoor de
ongelijkvloerse ligging uitgegaan van een midden-
kruisingen met het overige verkeer ongelijkvloers
perron. Verdere voorzieningen voor de halte kunnen
zijn. Net na de onderdoorgang met het zuidelijke
onder de halte gesitueerd worden. Er is een kans
spoorviaduct komt een hellingbaan om van (onge-
om de halte te combineren met een loopbrug voor
veer) maaiveldligging naar +1 niveau te gaan.
voetgangers over de Binckhorstlaan.
Ten zuiden van de Supernovaweg voor deze verken-
Voordeel van de bovengrondse ligging is dat het
ning ligt de lightrail op niveau +1. Uitgangspunt is
overige verkeer ongelijkvloers wordt gekruist. Dit
een soortgelijke constructie als in de Beatrixlaan,
betekent dat er geen negatieve invloed is op de
met een vorm van een netkous bij de haltes en een
doorstroming van het overige verkeer en dat de
ranke constructie op tussengelegen delen. Voor
aanliggende percelen eventueel direct vanaf de
het gehele verhoogde tracé is een hoogte van 8,5
Binckhorstlaan bereikbaar zijn. Aandachtspunt is dat
meter (maaiveld-bovenkant spoor) aangehouden.
de kolommen kunnen zorgen voor zichtbelemmering
Deze hoogte is nodig voor de doorvaartvrije hoogte
bij kruispunten en uitritten. Dit vraagt aandacht
bij de Binckhorstbrug. De constructie is circa 10,5
bij de uitvoering (breedte) en positionering van de
meter breed, dit is inpasbaar in de gereserveerde
kolommen.
ruimte voor HOV. Wel wordt het hierdoor moeilijker om op deze plaats hoge begroeiing of bomen in het straatbeeld te realiseren. Conclusie is dat vanwege deze ruimtereservering inpassing van de lightrail goed mogelijk is. Vanuit stedenbouwkundig oogpunt zijn er wel verschillende mogelijkheden die in een volgende fase (planuitwerking) onderzocht kunnen worden: Het is mogelijk een andere constructie te kiezen voor de lightrail. Een slankere constructie biedt meer flexibiliteit voor de inpassing van de lightrail en wellicht de mogelijkheid om extra bomen te realiseren. In dit schetsontwerp zijn lightrail, fietspad en trottoir naast elkaar ingepast. Het is denkbaar om tot (gedeeltelijke) dubbel grondgebruik te komen. Dit kan door het trottoir en/of het fietspad onder de lightrail te positioneren. Een ander idee is om de lightrailbaan geheel te integreren in de bebouwing langs de Binckhorstlaan. Beide opties beperken de hoeveelheid noodzakelijk aankoop van grond en daarmee investeringskosten. De constructie van de lightrail bovengronds neemt meer ruimte in dan op maaiveld, waardoor minder ruimte beschikbaar is voor groen (bomen). Nader onderzoek kan uitwijzen op welke wijze alsnog ruimte voor (eventueel iets kleinere) bomen mogelijk is.
67
Binckhorstbrug De huidige Binckhorstbrug is een basculebrug en
wenselijk is. De exacte vormgeving van het kruispunt
kent architectonisch waardevolle kenmerken (zoals
moet in een volgende fase nader worden afgewogen
het brugwachtershuisje). De breedte van het brugdek
en uitgewerkt. Indien het gebouw niet gehandhaafd
is echter onvoldoende om alle gewenste voorzienin-
hoeft te blijven is een ruimere inpassing van de
gen op in te passen. De volgende oplossingen zijn
busbaan mogelijk. Hierbij kan mogelijk de huidige
denkbaar voor de Binckhorstbrug:
brug behouden blijven (met bus op nieuwe eigen brug) en kan de boogstraal ruimer worden ingepast
•
Behoud huidige brug en bouw geheel nieuwe
(zie ook variant Lightrail).
brug voor HOV. • •
Behoud huidige brug en uitbreiden met extra
HOV-tram
bruggen langzaam verkeer.
Bij de varianten met HOV-tram is in de schets-
Geheel nieuwe brug voor al het verkeer.
ontwerpen bij de Binckhorstbrug gekozen om een geheel nieuwe basculebrug te realiseren. De door-
Bij elk HOV-type is een andere keuze gemaakt voor
gang wordt voor het openbaar vervoer beïnvloed bij
gebruik van de brug. Dit maakt verschillende moge-
openen van de brug voor scheepvaart. Uit onderzoek
lijkheden inzichtelijk. In een volgende fase moet de
van de gemeente Den Haag blijkt dat de bestaande
best passende keuze voor de brug opnieuw en op
brug geschikt is voor een tram in middenligging. Het
groter detailniveau worden overwogen.
is onzeker of de bestaande brug geschikt is voor een tram in zijligging. Voor het tramalternatief heeft een
HOV-bus
zijligging de voorkeur omdat hiermee de directheid
In de varianten met HOV-bus wordt uitgegaan van
en HOV-kwaliteit voor de tram het best wordt
het behoud van de bestaande Binckhorstbrug.
geborgd. Het is niet wenselijk om de tram een extra
Hiermee wordt de doorgang voor het openbaar ver-
keer het overige verkeer te laten kruisen bij wisseling
voer beïnvloed bij openen van de brug voor scheep-
van zijligging naar middenligging, wat nadelig is voor
vaart. De huidige brug biedt voldoende breedte om
doorstroming, betrouwbaarheid en verkeersveilig-
de rijbaan voor het autoverkeer en de busbaan in te
heid. Er is rekening gehouden met het herplaatsen
passen. Aan beide zijden van de brug worden daar-
van de kenmerkende onderdelen van deze brug.
naast nieuwe beweegbare bruggen voor fietsers en voetgangers aangelegd. Deze twee nieuwe bruggen
Uitgaande van een geheel nieuwe brug heeft inpas-
worden zodanig gepositioneerd dat de beeldbepa-
sing van de trambaan aan de noordzijde van de brug
lende onderdelen van de Binckhorstbrug behouden
geen grote ruimtelijke gevolgen. Verbreding van het
blijven. Aandachtspunt is dat de oostelijke brug gesi-
landhoofd is nodig, vanwege het bredere dwarspro-
tueerd is boven de tunnel Rotterdamsebaan en in de
fiel. Nader onderzoek is nodig naar de impact van
bijbehorende beschermingszone. Op de plaats van
aanpassing van het landhoofd op de Rotterdamse
de westelijke brug ligt op dit moment een woonboot,
tunnel. Aan de zuidzijde van de Binckhorstbrug
die in dat geval verplaatst moet worden.
heeft de inpassing van de trambaan meer impact. Het Hanzegebouw (Dana Petroleum) zelf kan wel
68
De langzaam verkeersverbinding aan de zuidoost-
gehandhaafd blijven, mede door de zijligging in de
zijde van de brug gaat over de parkeergarage van
Maanweg. Echter de parkeergarage van dit gebouw
het Hanzegebouw (Dana Petroleum). Het gebouw
moet wel aangepast worden ten behoeve van vol-
zelf kan wel gehandhaafd blijven. Ook het kruispunt
doende ruimte voor het (langzaam) verkeer. Indien
Binckhorstlaan-Maanweg moet aangepast worden
het gebouw niet gehandhaafd hoeft te blijven is een
voor inpassing van de HOV-baan. Conclusie is dat
ruimere inpassing van de trambaan mogelijk. Hierbij
er in de basis voldoende ruimte is voor inpassing
kan mogelijk de huidige brug behouden blijven (met
van het kruispunt. Echter zal de maatvoering van
tram op nieuwe eigen brug) en kan de boogstraal
het trottoir is (met 2 meter breed) krapper zijn dan
ruimer worden ingepast (zie ook Lightrail).
Ook het kruispunt Binckhorstlaan-Maanweg moet aangepast worden voor inpassing van de trambaan. Conclusie is dat er in de basis voldoende ruimte is voor inpassing van het kruispunt, al kan niet op alle aspecten aan het wensbeeld worden voldaan. In het tracé naar de Maanweg past een krappe boog net, dit resulteert wel in verlaagde snelheid door de krappe bocht. Ook hier is het trottoir van 2 meter breed krapper dan het wensbeeld. De exacte vormgeving van het kruispunt moet in een volgende fase nader worden afgewogen en uitgewerkt. Lightrail (variant 1L) Naast de bestaande Binckhorstbrug wordt de HOVbaan boven het water van de haven doorgezet. De huidige brug blijft hierbij behouden voor autoverkeer en langzaam verkeer en voor de lightrail wordt een eigen brug ingepast. Door de hoge ligging van de lightrail is het niet nodig om een beweegbare brug te maken. De inpassing van de lightrail bij het kruispunt Binckhorstlaan-Maanweg gaat ten koste van het gebouw van Dana Petroleum. De combinatie van een nieuwe brug over de Binckhorsthaven en de boog Binckhorstlaan-Maanweg maakt behoud van het gebouw niet mogelijk.
Figuur 61: foto van de Binckhorstbrug
Figuur 62: Schetsontwerp voor Binckhorstbrug met HOV-bus, HOV-tram en lightrail
69
Tracédelen voor 4 alternatieven Naast het basistracé is er nog een aantal tracédelen die terugkeren in 3 of 4 alternatieven, die we niet rekenen tot het basistracé. Het gaat hier om de tracés: • Voorburgse Binckhorstlaan, Prinses Mariannelaan (west), Geestbrug en Geestbrugweg voor alternatieven 1, 2, 3 en 4 • de aanlanding bij station Voorburg voor alternatieven 1, 2, 3 en 5
Voorburgse Binckhorstlaan Alternatief 1 1B
1T
1L
Alternatief 2 2B 3B
2T
2L
Alternatief 3 Alternatief 4 4T
Alle alternatieven met de route via de Geestbrugweg maken gebruik van het zuidelijk deel van de Binckhorstlaan in Voorburg. De inpassing in deze straat is voor alle varianten vergelijkbaar, met uitzondering van variant 1L (Lightrail). In het schetsontwerp is in de basis uitgegaan van de inpassing van een vrijliggende HOV-baan. Dit sluit aan bij het doel van een hoogwaardige OVverbinding en de ontwerpuitgangspunten. HOV-bus & HOV-tram Een vrijliggende busbaan of trambaan in de Voorburgse Binckhorstlaan is inpasbaar. De bestaande bomen aan beide zijden, de trottoirs en de huidige fietspaden kunnen daarbij gehandhaafd blijven. De parkeerplaatsen kunnen aan één zijde behouden blijven, maar komen aan de andere zijde te vervallen. Ook de groenstrook met bomen in de middenberm gaan ten koste van de HOV- baan. Bij een HOV-tram is wel een groene afwerking mogelijk. Bij de inpassing van de HOV-baan in middenligging worden de aantakkende straten minder goed bereikbaar. Vanuit verkeersveiligheid is het niet wenselijk dat verkeer van/naar de zijstraten (Overburgkade, Corbulokade, Flaviusstraat en
70
Paradijsstraat) de HOV-baan kruist. Hierdoor zijn deze straten bij de Binckhorstlaan slechts in één richting te benaderen en verlaten. Aangezien in de Prinses Mariannelaan en de Geestbrugweg de bussen of trams (grotendeels) gemengd rijden met het overige verkeer, is het te overwegen om ook in de Voorburgse Binckhorstlaan gemengd verkeer te accepteren. Met deze optie wordt de groene middenberm en de parkeerplaatsen behouden. Nadeel is dat dit ten koste gaat van de betrouwbaarheid en prioriteit van het ov op het kruispunt Binckhorstlaan-Pr. Mariannelaan waarmee de kwaliteit dus nog minder kan voldoen aan de gewenste HOV kwaliteit. Bij variant 4T (via Prins Mariannelaan en lus Voorburg) is op te merken dat de frequentie van passerende trams hoger is dan bij de andere varianten, aangezien hier zowel de trams richting Voorburg als richting Rijswijk/Delft rijden. Lightrail In variant 1L (Lightrail) dient de lightrailverbinding een hoogteverschil van 8,5 te overbruggen om de tramverbinding van de Pr. Mariannelaan aan te kunnen takken die op maaiveld ligt. In het schetsontwerp van deze variant is de hellingbaan in het zuidelijk deel van de Binckhorstlaan in Voorburg ingepast. Hierbij kunnen de bomen en het fietspad aan één zijde van de straat behouden blijven. Het gaat wel ten koste van de groenstrook in de middenberm, van de bomen in het midden en van het parkeren in de straat.
Stedenbouwkundig gezien zorgt de hellingbaan voor een verstorende uitstraling van de straat en verslechtering van de kwaliteit van de openbare ruimte. Daarnaast kan een hoger gelegen spoor (in de hellingbaan)
HOV-bus
HOV-bus
HOV-tram
HOV-tram
Lightrail
Optie gemengd verkeer
Figuur 63: Dwarsprofiel Voorburgse Binckhorstlaan
lightrail
Figuur 64: Impressie van inpassing HOV-bus (top), HOV-tram (midden) and lightrail (onder) in Voorburgse Binckhorstlaan
71
overlast veroorzaken bij omwonenden. Ook voor deze variant geldt dat de aantakkende straten minder goed bereikbaar worden. Het verkeer kan niet afslaan van/naar de zijstraten aangezien het kruisen van de middenberm niet mogelijk is. Om de impact op de omgeving in dit stuk te vorkomen zijn er twee andere mogelijkheden benoemd, waarbij de hellingbaan ten noorden van de Binckhorstbrug komt te liggen. Dit zijn: •
De aftakking van de tram Rijswijk/Delft komt ten zuiden van de Zonweg. Hierdoor komt de hellingbaan tussen de Zonweg en Binckhorstbrug te liggen. De lightrail blijft op +1-niveau liggen en de trambaan loopt hier parallel aan. In deze optie neemt de HOVinfrastructuur veel ruimte in omdat zowel de lightrail als de HOV-tram op twee spoorbanen naast elkaar liggen.
•
De hellingbaan komt in de Binckhorstlaan tussen de Zonweg en Binckhorstbrug, waarbij zowel de lightrail als de tram Rijswijk/ Delft op maaiveld rijden. Dit is vergelijkbaar met variant 2L. Ook in deze situatie past
een hellingbaan in de Binckhorstlaan niet goed bij de stedenbouwkundige kwaliteitseisen voor de openbare ruimte. Bijkomend nadeel is dat op het kruispunt Binckhorstlaan-Maanweg er een gelijkvloerse kruising ontstaat tussen lightrail en overig verkeer. Dat past niet bij de beoogde kwaliteit en veiligheid voor een lightrailsysteem.
Tram rijdt richting Rijswijk/Delft
Figuur 65: Impressie van de hellingbaan van lightrail bij de kruising Binckhorstlaan en Maanweg
72
Prinses Mariannelaan (west) Alternatief 1 1B
1T
verkeersafwikkeling meer prioriteit aan het openbaar 1L
Alternatief 2 2B 3B
2T
2L
Alternatief 3 Alternatief 4 4T
vervoer wordt gegeven. Voor de maatvoering van de haltes is uitgegaan van een gecombineerde tram-bushalte, waarbij de halte wat langer is (tramstel + bus) en twee hoogtes kent. Er is voldoende ruimte beschikbaar om de halte op deze wijze in te passen. De parkeerplaatsen aan de zuidzijde worden aangepast tot langsparkeren
HOV-bus
(i.p.v. schuinparkeren). Dit gaat wel ten koste van
In de Prinses Mariannelaan (en Geestbrugweg) is
een aantal parkeerplaatsen, maar is beter voor de
onvoldoende ruimte om een geheel vrijliggende
verkeersveiligheid. Gezien de hoge parkeerdruk is
HOV-baan in te passen. In de varianten met HOV-
in de volgende fase af te wegen hoe om te gaan met
bus rijden de bussen dan ook grotendeels met het
eventuele compensatie van parkeergelegenheid of
overige verkeer mee. Op een aantal plekken (bij de
alternatieven zoals deelmobiliteit.
haltes) zijn busstroken aanwezig waar ook de HOVbussen gebruik van maken.
Verder wordt het kruispunt Pr. Mariannelaan-
Voor de inpassing van de HOV-bus zijn dan ook geen
Binckhorstlaan aangepast om de extra tramverbin-
grote aanpassingen aan de Prinses Mariannelaan
ding in te passen. Momenteel is kruispunt al hoog
(west) nodig. Wel zijn aanpassingen aan de haltes
belast. Aandachtspunt is dat er onvoldoende ruimte
nodig om te voldoen aan de kwaliteitseisen voor
aanwezig is om zowel de tram als de verschillende
HOV (voldoende lengte en breedte perron). Het HOV
richtingen van het autoverkeer eigen opstelstroken
zal alleen halteren bij de haltes nabij de Geestbrug
te bieden. Dit is nadelig voor de verkeersafwikkeling
en bij het kruispunt met de Haagweg. De halte in
en doorstroming van het autoverkeer op de route
de Prinses Mariannelaan kan aangepast worden
Geestbrugweg – Pr. Mariannelaan. In dit ontwerp
conform de gewenste maatvoering. De rijbaan met
is ervoor gekozen om de tram een eigen strook te
fietsstrook moet hiervoor enigszins worden opge-
geven, omdat daarmee de tram prioriteit gegeven
schoven. De rand van de rijbaan komt dan wel te
kan worden op het kruispunt.
dicht bij de bestaande bomen. Wel is het met een smal trottoir mogelijk om de parkeerplaatsen en
Het aanpassen van de tramsporen en haltes in
eventueel nieuwe bomen te plaatsen.
de Prinses Mariannelaan biedt kansen om bij de herinrichting ook andere wensen vanuit beleid
HOV-tram
(fietsroutes) en omgeving mee te nemen. Dit moet in
Ook bij de varianten met HOV-tram rijdt de
een volgende fase inzichtelijk gemaakt en uitgewerkt
tram mee met het overige verkeer in de Prinses
worden.
Mariannelaan (en Geestbrugweg). Er is onvoldoende breedte beschikbaar om een vrijliggende HOV-baan in te passen. De sporen op de Geestbrug moeten verder uit elkaar gelegd worden. Samen met de aanpassingen aan het kruispunt Binckhorstlaan en haltes, wordt de ligging van de sporen over bijna de hele lengte tussen het kruispunt en de Geestbrug
Haltes aan weerszijden van de brug
aangepast. Voor de inpassing van de halte is ervoor gekozen om
HOV volgt bestaande tracé
de haltes aan beide zijden van de Geestbrug ‘om te draaien’. Dat wil zeggen dat de tram richting Den Haag in de Prinses Mariannelaan halteert. De HTM hanteert haltering van de tram na een geregelde kruising als uitgangspunt, omdat hiermee in de
Figuur 66:Impressie inpassing HOV-baan in Prinses Mariannelaan
73
Geestbrug Alternatief 1 1B
1T
1L
Alternatief 2 2B 3B
2T
2L
Alternatief 3 Alternatief 4 4T
HOV-bus Voor de varianten met HOV-bus zijn geen aanpassingen aan de Geestbrug nodig. De bussen rijden in
Figuur 67: Profiel Geestbrug
de Prinses Mariannelaan en Geestbrugweg met het overige verkeer mee. HOV-tram De huidige sporen op de Geestbrug liggen te dicht bij elkaar volgens de eisen aan het profiel van vrije ruimte voor modern trammaterieel. De sporen moeten op de brug verder uit elkaar gelegd worden, samen met aanpassing van de tramsporen voor de naastgelegen haltes. Dit kan uitgevoerd worden met aanpassingen aan de constructie of volledige vervanging van het brugdek. Dit neemt wel een risico mee dat door deze aanpassingen tevens de basculekelder en/of de landhoofden aangepast moeten worden, vanwege andere verdeling van krachten op het brugdek. Een geheel nieuwe brug maakt het
Figuur 68: Foto van de Geestbrug
eenvoudiger om de haltes en openbare ruimte aan beide zijden van de brug in te passen. Het aanpassen/vervangen van het brugdek biedt ook
planuitwerking moet dan nader onderzocht worden
kansen voor langzaam verkeer, bijvoorbeeld door het
welke aanpassingen aan de brug gewenst zijn, vanuit
verbreden van de fietsstroken. Dit is aantrekkelijk
onder andere de HOV- verbinding, fietsroutes,
gezien de Geestbrug deel uit maakt van belangrijke
onderhoud en omgeving.
stedelijke en regionale fietsroutes, zowel tussen Rijswijk en Voorburg als de sterfietsroute langs de Trekvliet. Het aantal fietsers op de Geestbrug is nu al relatief hoog. Om de kwaliteit en verkeersveiligheid voor de fietsers verder te verbeteren is het te overwegen om vrijliggende fietspaden te kunnen realiseren. Dit kan door een bredere brug te realiseren of eventueel een aparte brug voor langzaam verkeer. Dit vraagt ook verdergaande aanpassingen aan de naastgelegen kruispunten. Dit is echter niet onderscheidend voor de verschillende varianten. In de fase van
74
Geestbrugweg Alternatief 1 1B
1T
De halte nabij de Haagweg kan worden ingepast met 1L
Alternatief 2 2B 3B
2T
2L
Alternatief 3 Alternatief 4 4T
een minimale perronbreedte (2,1m). Daarbij wordt rekening gehouden met voldoende breedte voor rijbaan, fietsstrook en trottoir. In alle gevallen wordt de lengte van de opstelstroken bij het kruispunt ingekort. Dit vraagt echter wel het verschuiven (of eventueel verwijderen) van de tramsporen. Een optie is om de bushalte aan zijkant te leggen, waarbij het voordeel is dat busreizigers de rijbaan niet hoeven
HOV-bus
over te steken, er meer opstelruimte voor fietsers bij
Vergelijkbaar aan de Prinses Mariannelaan is er op
het kruispunt is en een vrijliggend fietspad mogelijk
de Geestbrugweg onvoldoende ruimte om een ge-
is. Uitgaande van de gewenste maatvoering neemt
heel vrijliggende HOV-baan met bijbehorende haltes
dat echter nog meer ruimte in, waarbij ook dan de
in te passen. De HOV-bus rijdt dan ook grotendeels
tramsporen verschoven of verwijderd moeten wor-
met het overige verkeer mee. Op een aantal plekken
den. Een laatste optie ter overweging is om de haltes
(bij de haltes) zijn busstroken aanwezig waar ook de
in de Haagweg te situeren, waar echter vergelijkbare
HOV-bussen gebruik van maken.
beperkte inpassingsruimte is.
De huidige haltes voldoen niet aan kwaliteitseisen
Bij beide haltes speelt dat inpassing van een grotere
voor HOV (voldoende lengte en breedte perron).
bushalte ten koste gaat van parkeerruimte. Gezien
Uitgangspunt hierbij is dat het HOV alleen halteert
de hoge parkeerdruk is in de volgende fase af te
bij de haltes nabij de Geestbrug en bij het kruispunt
wegen hoe om te gaan met eventuele compensatie
met de Haagweg. Bij halte Bilderdijklaan halteert
van parkeergelegenheid of alternatieven zoals
het HOV niet en kan eventueel komen te vervallen
deelmobiliteit.
(afhankelijk van buslijn 23). De halte nabij de Geestbrug is in te passen binnen de beschikbare ruimte. Het smalste deel van het perron voldoet echter net aan de minimumbreedte (2,1m). Het bredere deel voldoet aan de streefwaarde van meer dan 2,7 meter breedte. Aandachtspunt is dat met deze inpassing van de halte de parkeerplaatsen en bomen komen te vervallen. Het behouden van de parkeerplaatsen en bomen vraagt grotere aanpassingen, met onder andere het verschuiven of verwijderen van de tramsporen.
Figuur 70: Foto van de Geestbrugweg
Figuur 69:Inpassing haltes in de Geestbrugweg in varianten met HOV-bus
75
HOV-tram Bij de varianten met HOV-tram wordt gebruik ge-
Richting Delft halteren de trams bij de bestaande
maakt van de bestaande sporen in de Geestbrugweg.
halte in de Haagweg. De bestaande sporen wor-
Aangezien er onvoldoende ruimte aanwezig is om
den iets in noordelijke richting verschoven zodat
een geheel vrijliggende HOV- baan te realiseren,
de benodigde ruimte wordt gecreëerd voor het
rijden de trams dan mee met het overige verkeer.
inpassen van de halte. De halte is zodanig lang dat
Aandachtspunt bij deze variant is de verkeers-
de Vondellaan slechts in één richting te verlaten
veiligheid. De tram rijdt niet op een vrijliggende
is en dat het aantal richtingen van/naar de Prins
baan, waardoor het overige verkeer op elk punt met
Hendrikstraat wordt beperkt. Ook wordt een deel
trams in conflict kunnen raken. Met name voor het
van parkeerplaatsen in de Geestbrugweg ten oosten
langzaam verkeer vormt dit een risico.
van de Vondellaan opgeheven. Gezien de hoge parkeerdruk is in de volgende fase af te wegen hoe
De benodigde aanpassingen zijn voornamelijk
om te gaan met eventuele compensatie van parkeer-
gericht op het verbeteren van de haltes. Voor de
gelegenheid of alternatieven zoals deelmobiliteit.
maatvoering van de haltes is uitgegaan van een gecombineerde tram-bushalte, waarbij de halte wat
Te zien is dat inpassing van de haltes in de huidige
langer is (tramstel + bus) en twee hoogtes kent.
situatie mogelijk is, maar weinig flexibiliteit biedt.
Voor de inpassing van de halte is ervoor gekozen
Vanuit Rijswijk is de wens om in de Geestbrugweg
om de haltes aan beide zijden van de Geestbrug
vrijliggende fietspaden aan te leggen. In de uitwer-
‘om te draaien’. HTM hanteert haltering van de tram
king van de plannen moet de samenhang tussen
na een kruising als uitgangspunt, omdat hiermee
inpassing van een HOV-tram, vrijliggende fietspaden
in de verkeersafwikkeling meer prioriteit aan het
en overige wensen samen mogelijk zijn. Met name
openbaar vervoer wordt gegeven. De tram richting
bij de haltes kan dit problematisch zijn. Gezien de
Delft halteert hierbij in de Geestbrugweg. Er is
krappe mogelijkheden voor inpassing van de halte is
voldoende ruimte beschikbaar om de halte op
een optie om de haltes in de Haagweg te situeren.
deze wijze in te passen. De parkeerplaatsen aan de noordzijde worden aangepast tot langsparkeren
Nadere studie is nodig naar het exacte ontwerp van
(i.p.v. schuinparkeren). Dit gaat wel ten koste van
de haltes en het kruispunt. Inpassing van een extra
een aantal parkeerplaatsen, maar is beter voor de
HOV-baan heeft impact op de verkeersafwikkeling op
verkeersveiligheid.
het kruispunt, wat nadelig is voor de doorstroming vanuit andere richtingen.
Nabij de Haagweg wordt de halte voor trams richting Den Haag aan de oostzijde van de kruising ingepast.
Figuur 71: Inpassing haltes in de Geestbrugweg in varianten met HOV-tram
76
Aanlanding station Voorburg Alternatief 1 1B
1T
In variant 2B (route via Zonweg – Regulusweg) komt 1L
Alternatief 2 2B 3B 5B
2T
2L
Alternatief 3 Alternatief 5 5T
langs het spoortalud een hellingbaan voor de ongelijkvloerse kruising met de Maanweg. Hiervoor is (gedeeltelijke demping) van de watergang en kappen van bomen nodig en moet de Huygens Traverse worden aangepast. Deze opties vraagt geen aanpassingen van Opa’s Veldje aan de Maanweg ivm opties 1B, 3B en 5B. HOV-tram In de varianten met HOV-tram wordt een verbinding
HOV-bus
gemaakt tussen de Maanweg en het stationsplein
Bij de varianten met de HOV-bus maakt de busver-
met een vrijliggende trambaan. De trambaan komt
binding gebruik van het bestaande busstation onder
hierbij aan de voet van het talud van het hoofdspoor
station Voorburg. Hiermee zijn op korte termijn geen
te liggen en voert langs de Huygenstraverse. Met deze
grote investeringen nodig en worden opties voor een
inpassing wordt directe aantasting van de scouting en
toekomstige ombouw van de busroute naar tram of
Opa’s Veldje voorkomen. Wel ontstaat hier een relatief
ART open gehouden. Op het punt waar de HOV-baan
krappe boog met lagere snelheid voor het HOV (onge-
de Prinses Mariannelaan kruist is een nieuw kruispunt
veer 25 km/u). De Huygenstraverse kan parallel aan de
met aanpassing van de verkeerslichtenregeling nodig.
HOV-baan teruggebracht worden. Met de inpassing bij het spoortalud is wel kappen van bomen nodig.
In de schetsontwerpen is uitgegaan van een vrijliggende busbaan tussen de Maanweg en het bussta-
Voor inpassing van de trambaan kruist de HOV-baan
tion, langs het talud van het hoofdspoor. Tussen de
het oppervlaktewater langs de Maanweg en het
Maanweg en het station voert de busbaan langs de
spoortalud. Dit water kan deels overkluisd worden,
Huygenstraverse en Opa’s Veldje. De verbinding gaat
maar moet ook deels gedempt worden. Gezocht moet
over/door het oppervlaktewater langs de Maanweg en
worden naar een locatie om het verlies aan opper-
langs het spoortalud. In varianten 1B, 3B en 5B (route
vlaktewater te compenseren. In alternatief 2T (route
via Maanweg) kan dit water (deels) overkluisd worden,
via Zonweg – Regulusweg) komt hellingbaan voor de
maar moet ook deels gedempt worden. Er moet
ongelijkvloerse kruising met de Maanweg. Hiervoor is
gezocht worden naar een locatie om het verlies aan
(gedeeltelijke) demping van de watergang nodig.
oppervlaktewater te compenseren. De Huygenstraverse kan parallel aan de HOV-baan teruggebracht worden.
De tram kruist de Prinses Mariannelaan in de nabijheid
Met deze inpassing wordt directe aantasting van de
van de spoorviaducten en het busstation. Vanwege de
scouting en Opa’s Veldje voorkomen. Met deze inpas-
nabijheid van het station is het aantal overstekende
sing bij het spoortalud is wel kappen van bomen nodig
voetgangers en fietsers hier relatief groot. Met de
en moet de Huygens Traverse worden aangepast.
kruisende trambaan ontstaat een verkeerskundig onoverzichtelijk kruispunt dat in ieder geval met
Een optie is om het laatste deel van de vrijliggende
verkeerslichten beveiligd moet worden.
busbaan (nog) niet aan te leggen. Dit kan door de bussen vanaf de Maanweg via de Westerburgstraat
Voor de aanlanding bij het station wordt op het
en Prinses Mariannelaan naar het busstation v.v. te
voorplein een halte ingericht. Hiervoor worden de
laten rijden. Of de bussen rijden een rondje via de
bestaande sporen gebruikt, waarbij aan beide zijden
Westerbrugstraat, busstation en Laan van Nieuw
een perron wordt ingepast. Eventueel kunnen reizigers
Oosteinde terug naar de Maanweg. Voordelen zijn dat
gebruik maken van de bestaande wachtruimte op het
de watergang niet gekruist wordt en dat toekomstige
stationsplein. Volgens opgaaf van HTM zijn deze twee
opties opengehouden worden. Nadeel is dat de bus-
kopsporen voldoende voor het beoogde gebruik. De
dienst van de bestaande wegen gebruik moet maken,
bestaande tramsporen en wegen moeten aangepast
met mogelijk een verkeersafwikkelingsprobleem en
worden voor inpassing van de tram. Voor de inpassing
overlast voor de omgeving.
van de halte kan (deels) gebruik worden gemaakt van de bestaande tramsporen op het plein. Het is te
77
overwegen om de bestaande tramlus door de wijk te behouden of met de aanpassingen aan het station verwijderd kan worden. Nabij de kophalte moet een kruiswissel ingepast worden om de trams van spoor te kunnen laten wisselen. Het is echter wenselijk om dit ‘buiten het verkeer’ te doen om ongevallen met overstekende voetgangers en fietsers te voorkomen. Anderzijds is het juist wenselijk om de kruiswissel zo dicht mogelijk bij de halte te situeren, zodat de afstand waarover de tram links rijdt wordt beperkt. Een mogelijke optimalisatie is om de tramhalte aan de Figuur 72: Impressie van inpassing HOV-tram (HOV-bus ook) langs de Huygens Traverse
noordwestzijde van de Prinses Mariannelaan te situeren. Hier is ook een perrontoegang van het NS-station Voorburg en is er ook een directe aansluiting op het busstation. Het kruisen van de Prinses Mariannelaan is dan niet nodig en er is meer ruimte voor de kruiswissel nabij de halte. Nadeel is dat de tramhalte dan verder van de overige stationsvoorzieningen afligt. Deze optimalisatie kan in een vervolgfase nader worden onderzocht, onder andere naar de capaciteit van de perrontoegang van het station.
Langzaam verkeerspad Huygenstraverse verleggen parallel aan OV-baan
Één rijstrook voor rechtsaf komt plaatselijk te vervallen
Figuur 73: Impressie van inpassing HOV-bus & HOV-tram bij Huygens Traverse
78
Lightrail De varianten met lightrail houden rekening met een
worden. Om niet meer ruimte nodig te hebben moet de
toekomstige doortrekking van de HOV-verbinding
lightrail op een kunstwerk komen. Dit zorgt voor visuele
tussen Voorburg en Zoetermeer. Daarom zijn voor de
impact op Huygens’ Hofwijck. Bovendien is tijdens de
lightrail twee opties uitgewerkt die een toekomstige
bouw van de lightrail meer ruimte nodig, waardoor de
doortrekking mogelijk maken. Dit zijn:
kans groot is dat de tuinen van Huygens’ Hofwijck toch (tijdelijk) aangetast worden. Een bovengrondse kruising
•
Het bovengronds aanlanden van de lightrail met
van de Vliet biedt wel kans voor de regionale fietsroute
een halte bij station Voorburg op +1-niveau. Een
vanuit Zoetermeer. Deze kan mogelijk gekoppeld
toekomstige doortrekking is mogelijk door positi-
worden aan een bovengrondse lightrailkruising van de
onering van de HOV-baan in het spoortalud langs
Vliet.
Huygens Hofwijck. (Optie voor zowel 1L als 2L) •
Een ondergrondse aanlanding bij station Voorburg met een halte onder het stationsplein op -1-niveau. Hiervoor is een hellingbaan van +1-niveau in de Maanweg naar de ondergrondse halte nodig (optie voor 1L).
Lightrail +1 niveau Met de optie met lightrailhalte op +1-niveau buigt de lightrail vanaf de Maanweg af naar het zuidoosten richting station Voorburg. De lightrail blijft in deze optie over de gehele afstand op een constructie op +1-niveau rijden. De lightrailbaan wordt zoveel mogelijk gebundeld met de treinsporen, waarbij het kunstwerk van de lightrail deels boven het spoortalud uit komt. Bij variant 1L (via de Maanweg) is een relatief krappe boog voorzien vanaf de Maanweg (boogstraal 150m), waardoor de lightrail hier met aangepaste snelheid moet rijden (35 tot 50 km/u). Een ruimere boog zorgt voor aantasting van de scouting. Vanwege de constructie op pilaren zijn nauwelijks verdere aanpassingen aan de omgeving (zoals scouting, Huygenstraverse, Opa’s Veldje en waterbekken). Hiermee wordt de fysieke impact op de omgeving geminimaliseerd. Bij station Voorburg is een bovengrondse halte op Langzaam verkeerspad Huygenstraverse wordt niet verplaatst
gelijk niveau aan het NS-station voorzien, met een middenperron en twee kopsporen. Hiermee sluit de halte goed aan op het bestaande station en de voorzieningen die daar aanwezig zijn. De constructie ligt parallel aan de sporen van ProRail, zodat een toekomstige doortrekking richting Zoetermeer mogelijk is. Met een eventuele doortrekking richting Zoetermeer is het rijksmonument Huygens’ Hofwijck een aandachts-
Rijbaan innemen voor constructie lightrail
punt. Aantasting van dit landgoed is niet wenselijk. Een doortrekking van de lightrail kan wat betreft ruimtegebruik in de ruimte van het huidige spoortalud ingepast
Figuur 74:Impressie van inpassing lightrail +1-niveau bij de Huygens Traverse
79
meer impact op de groene zone. Ook de hellingbaan nabij het spoortalud zorgt voor impact op de omgeving. -1 verdiept
Ondanks dat inpassing van de HOV-baan buiten de scouting en Opa’s Veldje mogelijk is, is tijdens de bouw meer ruimte nodig met impact op de omgeving. Daarnaast is er beperkte ruimte beschikbaar bij station
Westenburgstraat wordt afgesloten
Voorburg op het stationsplein (ook ondergronds). Naast beperkte mogelijkheden voor de inpassing van de halte leidt dit tot risico’s op schade in de omgeving tijdens de bouw. Verder ontstaat ook bij
Maaiveld
deze optie risico op (ondergrondse) impact op het rijksmonument Huygens Hofwijck. Voor het kruisen van Huygens Hofwijck is een ‘mogelijk geboorde’ tunnel wenselijk, waarbij het verstandig is om de ondergrondse halte en het kruisen van Huygens Hofwijck
Figuur 75: Impressie aanlanding station Voorburg bij lightrail op -1-niveau
en de Vliet in één keer te realiseren. Als tijdelijke oplossing kan ook gekozen worden om
Lightrail op -1 niveau
de hellingbaan en ondergrondse halte nog niet aan
In deze optie is de mogelijkheid van een ondergrondse
te leggen. De baan kan dan op maaiveld blijven op
halte bij station Voorburg uitgewerkt. Dit vanuit de ge-
het laatste stuk van de Maanweg en de halte kan dan
dachte dat een ondergrondse/verdiepte ligging minder
aan de noordwestzijde van de Prinses Mariannelaan
impact heeft op de omgeving en dat een (toekomstige)
gesitueerd worden. Daarmee is de desinvestering bij
ondergrondse doortrekking onder Huygens Hofwijck en
doortrekken van de lightrail relatief gering en is tot die
de Vliet mogelijk blijft. Deze optie is alleen mogelijk bij
tijd een goed eindpunt mogelijk.
variant 1L met een route via de Maanweg. In deze optie moet de lightrail een hoogteverschil van +1-niveau in de Maanweg naar de ondergrondse halte Voorburg overbruggen. Hierbij komt in de Maanweg een hellingbaan van bovengronds (+1-niveau) naar maaiveld. Door deze hellingbaan meer nabij de Binckhorstlaan te situeren kan de lightrail en de lightrailhalte in de Maanweg over grote lengte op maaiveld worden ingepast (eventueel met groene afwerking). De tweede hellingbaan ligt in de boog tussen de Westenburgstraat en de Prinses Mariannelaan. Er wordt uitgegaan van een conflictvrije HOV-baan, waardoor de Westenburgstraat moet worden afgesloten. Verkeer tussen Voorburg en de aansluiting op de A12 moet dan via de Prinses Mariannelaan en Laan van Nieuw Oosteinde omrijden en voor langzaam verkeer moet een alternatieve overgang gemaakt worden. Eventueel kan dit voorkomen worden door de hellingbaan verder in de Maanweg te leggen, zodat de Westenburgstraat ondergronds gekruist wordt. Dit vraagt om een langere tunnel. De hellingbaan in de Maanweg heeft impact op de stedenbouwkundige kwaliteit van het straatbeeld en heeft
80
Tracédeel Maanweg hetzij als busbaan, hetzij als trambaan. In principe is
Alternatief 1 1B
1T
er voldoende ruimte in het dwarsprofiel beschikbaar 1L
om alle onderdelen in te passen. Het is echter niet haalbaar om zowel het stedenbouwkundige wens-
Met de stedenbouwkundige wijzigingen, de her-
beeld toe te passen als de groenzone volledig te
profilering en de inpassing van de HOV-baan krijgt
behouden.
het straatbeeld van de Maanweg een geheel ander karakter. Voor alle varianten wordt uitgegaan van een
Er is een nadere integrale studie (stedenbouwkunde,
HOV-baan in zijligging, naast de van vier naar twee
verkeersveiligheid en toegankelijk zijn hier onderdeel
rijbanen teruggebrachte rijbanen voor autoverkeer
van) nodig om tot een afgewogen opbouw van het
en het toegevoegde vrijliggende fietspad. Op die
dwarsprofiel te komen zowel stedenbouwkundige
manier zijn alle percelen aan de noordzijde van
kwaliteit toevoegt als de kwaliteit van de groenzone
de Maanweg vrij te bereiken en worden doorstro-
behoud.
mingsconflicten nabij de A12 voorkomen. Belangrijk vraagstuk is op welke wijze de groenzone (gemeen-
Figuur 77 toont de dwarsprofielen van de Maanweg.
telijke ecologische verbindingszone), een strook
Hier wordt uitgegaan van de maatvoering volgens het
van ongeveer 5 meter breed met een oppervlak van
stedenbouwkundig wensbeeld voor de Binckhorst.
ongeveer 6.100 m2 , zoveel mogelijk ontzien kan
Met deze opzet van het dwarsprofiel wordt gestreefd
worden. Een punt van aandacht is dat de inpassing
naar een hoogwaardig beeld van de openbare ruimte
in zijligging wel ten koste gaat van de kiosk langs de
in het hele dwarsprofiel (van gevel tot gevel). Dit
groenstrook.
betekent dat er veel ruimte is opgenomen voor het langzaam verkeer (trottoir en fietspad) en voor
HOV-bus & HOV-tram
een groenstrook met plek voor grote bomen. Deze
In de varianten met HOV-bus en HOV-tram wordt
groenstrook kan waar nodig ruimte bieden aan
de HOV-baan op maaiveld aan de zuidzijde van de
bijvoorbeeld een laad-losplek of uitvoegstrook.
Maanweg ingepast. De ontwerpvraagstukken voor HOV-bus en HOV-tram zijn vergelijkbaar. Bij de
Deze optie heeft als aandachtspunt dat de HOV
inpassing zijn in principe drie hoofdkeuzes mogelijk:
baan deels in de huidige gemeentelijke ecologische
•
Het zoveel mogelijk behouden van de groen-
verbindingszone ligt. Daarom moet worden nage-
zone, waarbij het dwarsprofiel van de Maanweg
dacht over de afweging tussen de wenslijkheid van
binnen resterende ruimte wordt ingepast. Dit
het behoud van het wenselijk stedenbouwkundige
principe is in de schetsontwerpen met HOV-bus
dwarsprofiel en het behouden van de ecologische
toegepast.
verbindingszone. De tracé van de tram kan daar-
De opbouw van het dwarsprofiel van de
naast worden voorzien in een groene afwerking
Maanweg volgens het stedenbouwkundig wens-
van de sporen waardoor de groenzone juist visueel
beeld uitvoeren, zoals benoemd in hoofdstuk
breder wordt.
•
2.4 bij de Ontwerpuitgangspunten autoverkeer.
•
Hierbij wordt ruimte weggenomen van de groen-
Geconcludeerd kan worden dat de inpassing van een
zone. Dit principe is in de schetsontwerpen met
HOV-baan in de Maanweg mogelijk is. Afhankelijk
HOV-tram toegepast.
van de keuzes in het dwarsprofiel wordt de groenzo-
Een opbouw van het dwarsprofiel van de
ne in meer of mindere mate aangetast en moeten
Maanweg volgens het stedenbouwkundig wens-
bomen worden gerooid. De HOV-bus en HOV-tram
beeld, waarbij de extra ruimte wordt gezocht
zijn hierbij weinig onderscheidend, behalve het
in de noordelijk gelegen percelen. Dit kan door
verschil dat tramsporen met een groene afwerking
bebouwingsgrens naar achteren te leggen of
visueel meer geïntegreerd kunnen worden in de
dubbel ruimtegebruik toe te passen. Deze optie
groenzone. In de vervolgfase is een integrale ruimte-
is niet uitgewerkt in een schetsontwerp, maar
lijke studie nodig naar de kwalitatief beste inpassing
blijft een reële mogelijkheid.
en vormgeving. In de nadere studie naar de opbouw van het dwarsprofiel moet worden afgewogen of de
Geconcludeerd kan worden dat in alle drie de geval-
aantasting van de groenstrook opweegt tegen de
len het mogelijk is om een HOV-baan in te passen,
verdere kwaliteitswaarde van de gehele omgeving. De
81
Figuur 77: Dwarsprofiel Maanweg voor HOV-bus, HOV-tram en lightrail voor een hoogwaardig beeld van de openbare ruimte
Figuur 78: Dwarsprofiel Maanweg voor HOV-bus en HOV-tram, optie HOV-baan buiten de ecologische zone
82
opties in het dwarsprofiel hebben geen impact op de
naar de Overburgkade aangelegd kan worden om de
afweging van de varianten.
halte toegankelijker te maken vanuit Voorburg.
Voor het inpassen van de halte aan het kruispunt
Vlak voor de spoordijk buigt de trambaan naar
Melkwegstraat is een grotere breedte nodig dan in
het zuiden om parallel aan het spoor naar station
de rest van de Maanweg, waardoor de halte deels
Voorburg te gaan. De kruising (inclusief de ver-
in de huidige groenzone komt te liggen. Bij nadere
keersregelinstallatie installatie) met de Regulusweg
uitwerking in de vervolgfase kan overwogen worden
wordt hierop aangepast. Ook de kruising daarna,
om de halte en het kruispunt verder uit elkaar te leg-
de aansluiting van de Maanweg op de A12, moet
gen, waardoor een smallere strook van de groenzone
worden aangepast om de HOV-baan in te passen.
nodig is (maar wel over grotere lengte) of de perrons
In de huidige situatie is er een rechtsafvak van twee
versprongen aan te leggen. Daarnaast kan er onder-
rijstroken richting de oprit van de A12. Om voldoen-
zocht worden of er een langzaamverkeersverbinding
de ruimte te bieden aan de HOV-baan is het nodig
om één van deze twee rijstroken over ongeveer 40
het dwarsprofiel kan worden gestreefd naar een
meter in te korten. Aandachtspunt voor een latere
kwalitatief hoogwaardig beeld van de openbare
fase is het controleren van de doorstroming op dit
ruimte in het hele dwarsprofiel (van gevel tot gevel).
kruispunt vanwege de verkleining van de capaciteit
Met de bovengrondse ligging is dubbel ruimtege-
richting de A12.
bruik mogelijk, waarmee de ruimte onder de lightrail als onderdeel van de groene zone kan worden
Het bestaande oppervlaktewater langs de
opgenomen. Aandachtspunt is dat de lightrail nu
Maanweg wordt deels gedempt dan wel voorzien
deels in of boven de huidige groene zone komt. In
van een brug voor de HOV- baan en een langzaam
deze strook staan ook bomen, die daarvoor gerooid
verkeerverbinding.
moeten worden. Ander aandachtspunt is dat de hoogliggende lightrail vanaf de Overburgkade tussen
Variant 1L Lightrail
de bosschages en bomen door zichtbaar zal zijn,
Ook de lightrail wordt ingepast in zijligging aan de
vooral in de herfst en winterperiode.
zuidzijde van de Maanweg op een kunstwerk op +1 niveau.
Ook voor deze variant moet in de nadere studie naar de stedenbouwkundige inpassing worden afgewogen
In het schetsontwerp voor de lightrail is ervoor
of de aantasting van de groenstrook opweegt tegen
gekozen om aan te sluiten bij het stedenbouwkundig
de verdere kwaliteitswaarde van de gehele omgeving.
wensbeeld voor de Maanweg, waarbij enerzijds
Naast stedenbouwkundige kwaliteit en groenvoorzie-
voldoende ruimte wordt geboden voor voetgangers
ning gaat het hierbij ook om de bereikbaarheid van
en fietsers en kwalitatief hoogwaardig groen en
de bebouwing, verkeersveiligheid en doorstroming.
anderzijds de lightrail in het stedenbouwkundige
Hierbij is een aantal opties te benoemen die in ieder
beeld wordt ingepast. Wel is het zo dat er nog
geval moeten worden meegewogen:
verschillende opties zijn voor de maatvoering in het
•
Materiaalgebruik kunstwerk. In het schetsont-
dwarsprofiel. In een nadere integrale studie moet
werp is uitgegaan van een bovengrondse beton-
een verdere afweging gemaakt voor de opbouw van
nen constructie. Door voor natuurlijke en groene
het dwarsprofiel. Net zoals bij de variant HOV-baan
materialen voor de afwerking te kiezen wordt de
is in het dwarsprofiel is veel ruimte opgenomen
lightrail integraal onderdeel van het straatbeeld
voor het langzaam verkeer (trottoir en fietspad) en
en de groene zone en valt deze visueel minder
een groenstrook met plek voor grote bomen. Ook in deze variant kan deze groenstrook kan waar nodig
op (ook vanaf Overburgkade). •
Kleinere constructie. Er is voor gekozen om bij
ruimte bieden aan bijvoorbeeld een laad-losplek
de halte aan de Maanweg geen netkous, zoals
of uitvoegstrook. Aandachtspunt is dat bij nadere
uitgevoerd bij halte Beatrixkwartier, te realise-
uitwerking van de Maanweg op verschillende locaties
ren. Door voor een kleine en minder dominante
meer ruimte nodig kan zijn (bijvoorbeeld bij afslaand
lightrailconstructie te kiezen is er minder
verkeer, oversteken voor langzaam verkeer en/of
ruimtelijke impact. Ook is het dan mogelijk om
opstelvakken voor kruisingen). Met deze opzet van
de pilaren van de constructie geheel buiten de gemeentelijke ecologische verbindingszone te houden. •
Smaller dwarsprofiel Maanweg. Het is eventueel mogelijk om het dwarsprofiel van de Maanweg geheel of grotendeels buiten de gemeentelijke ecologische verbindingszone in te passen, met uitzondering van de halte. Dat gaat wel ten koste van de voorzieningen in de rest van het dwarsprofiel, zoals trottoir, groenstrook en/of fietspad.
De inpassing van de halte en het kruispunt bij de Melkwegstraat zijn vergelijkbaar met de HOV-bus en HOV-tram varianten, zij het dat de halte op +1-niveau ligt. Het kruispunt is inpasbaar, maar de halte komt Figuur 79: Halte bij kruispunt Maanweg-Melkwegstraat
deels boven/in de groenzone.
83
Tracédeel Zonweg voor Alternatief 2 Alternatief 1 2B
2T
‘groene hart’ ontstaat. Bij alternatief 2T (HOV-tram) 2L
is een groene afwerking van de HOV-baan mogelijk voor een betere inpassing in het straatprofiel,
In de stedenbouwkundige visie voor de Binckhorst
maar biedt de oever geen gebruikskwaliteit. In het
is geen rekening gehouden met een HOV-baan in de
alternatief HOV-bus biedt de HOV-baan ook geen ge-
Zonweg. Hierdoor is nog geen duidelijk kader voor
bruikskwaliteit voor de oever. Bij lightrail (constructie
de inpassing van de HOV-baan beschikbaar. In het
op +1-niveau) is dubbel ruimtegebruik mogelijk,
Plan Openbare Ruimte & Buitenruimte Binckhorst
bijvoorbeeld in de vorm van een recreatieve groene
(Den Haag, 2019) is wel uitgegaan van het verbeteren
oever.
van de kwaliteit van de Zonweg met behoud van de bomenlaan en inpassing van vrijliggende fietspaden.
Door de ligging van de baan aan de noordzijde kan
Voor uitwerking van een alternatief tracé via de
het HOV op het kruispunt Binckhorstlaan-Zonweg de
Zonweg is het nodig om een stedenbouwkundige
binnenbocht nemen, wat positief is voor de door-
visie te ontwikkelen op: de OV-structuur; de be-
stroming van het verkeer. Bij HOV-bus en HOV-tram
tekenis voor de stedenbouwkundige structuren in
wordt alleen het langzaam verkeer gekruist (lightrail
Binckhorst; de vertaling hiervan naar inpassing van
is geheel conflictvrij). Wel is de boogstraal kleiner
het HOV in de Zonweg; en de impact op en eventuele
dan gebruikelijk, waardoor het HOV met lagere
(gedeeltelijke) sloop van omliggende bebouwing.
snelheid moet rijden.
Voor de schetsontwerpen is het wensbeeld voor
Het toegepaste dwarsprofiel biedt voldoende ruimte
groene structuur en vrijliggende fietspaden als
om een halte in te passen. Een ander voordeel van
uitgangspunt aangehouden. Dit betekent wel dat
dit dwarsprofiel is dat de HOV-baan naast grote
de sloop van de bebouwing aan de noordzijde
ondergrondse kabels en leidingen gesitueerd.
noodzakelijk is. Voor het deel langs de Zonweg is het uitgangspunt dat de HOV-baan in zijligging aan
Bij opties HOV-bus en HOV-tram zullen de Vesteweg,
de noordzijde komt. Uitgaande van de sloop van de
Zuiderkroonstraat en Noorderkroonstraat niet meer
bebouwing is er voldoende ruimte om het beoogde
op de Zonweg aantakken. Vanuit verkeersveiligheid
dwarsprofiel in te passen. Stedenbouwkundig gezien
is het niet wenselijk dat de HOV-baan op meer
kan een kwalitatief goed straatbeeld worden gere-
plekken wordt gekruist dan bij de grotere kruispun-
aliseerd, waarbij tevens een visuele relatie met het
ten. Ruimtelijk gezien wordt hierdoor het noordelijk
Figuur 80: Inpassing HOV-baan in de Zonweg
84
en Voorburgse deel van de Binckhorst van elkaar
Het dwarsprofiel in het schetsontwerp laat zien dat
gescheiden (barrièrewerking door HOV-baan).
inpassing van de HOV-baan mogelijk is naast ruimte
Het is te overwegen om toch bijvoorbeeld
voor de fiets en groen (bomenlaan). Het weergege-
één aantakking te behouden (bijvoorbeeld
ven dwarsprofiel gaat uit van vrij liggende fietspaden
Zuiderkroonstraat), mits deze beveiligd wordt. Verder
op de plek van de bestaande bomen. Om de
moet bij de HOV-busvariant rekening worden gehou-
bestaande bomen te behouden kan gekozen worden
den met de aftakking bij de Melkwegstraat voor lijn
voor een iets andere opbouw van het dwarsprofiel,
26, vanwege de verkleining van de capaciteit richting
bijvoorbeeld door de fietspaden tegen de rijbaan aan
de A12. Ook bij deze variant wordt het bestaande
te leggen (groenstrook en fietspad verwisselen).
oppervlaktewater deels gedempt, dan wel voorzien
Het in het schetsontwerp gekozen dwarsprofiel
van een brug voor de HOV- baan en langzaam
heeft het slopen van de huidige bebouwing
verkeer verbinding.
aan de noordzijde van de Zonweg tot gevolg.
Sloop bestaande gebouwen
Aanpassing bestaand straatprofiel
Sloop bestaande gebouwen
Aanpassing bestaand straatprofiel
Sloop bestaande gebouwen
Bestaande infrastructuur blijft behouden
Figuur 82: Dwarsprofiel Zonweg voor HOB-bus, HOV-tram en lightrail
Figuur 81: Impressievan inpassing HOV-bus, HOV-tram en Lightrailin Regulusweg
85
Tracedeel Regulusweg Alternatief 2
Voor de kleinschalige bedrijfspanden tussen de Binckhorstlaan en Melkwegstraat is dat geen bezwaar, omdat dit type kleinschalige voorzieningen op
2B
2T
2L
lange termijn minder goed past bij de stedenbouw-
HOV-bus & HOV-tram
kundige visie van de Binckhorst. De voor sloop van
Voor de opties met HOV-bus & HOV-tram is altijd
de kantoorgebouwen aan de Regulusweg zal moeten
aanpassing aan de huidige bebouwing nodig en
worden onderzocht meteen nadere integrale visie op
versmalling van de Regulusweg. Ter plaatse van de
kwaliteit en inrichting van de Zonweg.
kruising Regulusweg – Zonweg moet het bestaande kantoorgebouw aan de noordzijde van de Zonweg en
Er is een mogelijkheid om ook zonder sloop van
het gedeelte boven de Zonweg gesloopt worden om
gebouwen een HOV- tracé in te passen. Dit betekent
ruimte te maken voor de HOV-baan. Hierna buigt de
wel dat er geen ruimte is voor een groene structuur
HOV baan met een boog naar het zuiden om aan de
met bomenlaan en vrijliggende fietspaden. Ook zal
oostzijde van de Regulusweg uit te komen.
in dat geval een deel van de grote kabels en leidingen verplaatst moeten worden om te voorkomen
Bij de inpassing van de HOV baan is het handhaven
dat de HOV-baan hierboven komt. Bij variant 2L
van het spoorwegemplacement het uitgangspunt. De
(lightrail) kan daarbij gekozen worden voor dubbel
ruimte tussen de bebouwing en het emplacement is
ruimtegebruik, met de lightrail boven de rijbaan. Bij
echter beperkt (circa 24,1 meter), waardoor slechts
deze inpassing is slopen van het middendeel van
een minimaal dwarsprofiel mogelijk is. De huidige
het kantoorgebouw over de Zonweg (bij Regulusweg)
middenberm past niet in dit profiel en de twee
nodig, in verband met het doorkruisen van de
zijbermen tussen de weg en fiets of voetpad worden
fundering van dit deel van het pand. Technisch
met minimale breedte uitgevoerd. Dat betekent
gezien is een krappe inpassing dus mogelijk, maar de
het versmallen van de bestaande voetpad (van 4,0
benoemde nadere studie moet uitwijzen in hoeverre
meter naar 2,6 meter). Ook is er slechts ruimte voor
dit voldoende kwaliteit biedt.
twee rijbanen (één per richting). Het wegontwerp met maaiveldligging voldoet hiermee niet aan de
Aftakking Rijswijk/Delft variant 2L Binckhorstlaan
minimale eisen van Den Haag voor een stedelijke
In de varianten via de Zonweg is een verbinding via
verbindingsweg.
de Binckhorstlaan en Geestbrugweg naar Rijswijk/ Delft voorzien. Voor de inpassing van HOV-bus en HOV-tram in de Binckhorstlaan wordt verwezen naar de beschrijvingen van de Binckhorstlaan en Binckhorstbrug. Bij variant 2L rijdt de lightrail via de Zonweg en takt een tramverbinding in de Binckhorstlaan richting het zuiden af. Hierbij is ten zuiden van de Zonweg een hellingbaan in de Binckhorstlaan ingepast, om het hoogteverschil van +1-niveau (lightrail) naar maaiveld te overbruggen. Er is voldoende lengte beschikbaar tussen de Zonweg en Binckhorstbrug om zowel de hellingbaan als een halte te realiseren. Nadeel van deze oplossing is dat een hellingbaan niet goed past bij het stedenbouwkundige beeld en beoogde kwaliteit van de openbare ruimte in de Binckhorstlaan. De lage kant van de hellingbaan komt nog boven de tunnel van de Rotterdamsebaan te liggen. Hiervoor is een ondergrondse constructie nodig voor de fundering boven de tunnel op dit punt. Dit kan met een kleinschaliger constructie dan bij variant 1L. Dit heeft weinig tot geen ruimtelijke impact op de
86
naastgelegen percelen.
Figuur 83: Hellingbaan bij aftakking richting Rijswijk/Delft in Variant 2L
Lightrail Door de beperkte ruimte wordt ook het kruispunt
Vanuit de Zonweg komt de lightrail op +1 niveau
Regulusweg – Zonweg krapper ingepast. Zo zijn er
aan bij de kruising met de Regulusweg. Het kan-
geen opstelvakken in de verschillende richtingen
toorgebouw op de noordwesthoek van de kruising
mogelijk. Ook is het niet mogelijk voor fietsers om
Zonweg – Regulusweg moet (deels) gesloopt worden
op te stellen tussen de HOV-baan en de weg. Hierom
om ruimte te maken voor de lightrail constructie.
moeten de fietsers in één keer zowel de HOV-baan
De Lightrail gaat op +1 niveau over het kruispunt
als de weg oversteken. Deze twee factoren hebben
Zonweg – Regulusweg en het spoorwegemplace-
een negatieve impact op de verkeersdoorstroming.
ment. Vervolgens wordt de lightrail ingepast in het talud van de hoofdsporen. De kolommen van de
Een optie is om het dwarsprofiel van de Regulusweg
fly-over worden ingepast in de beschikbare ruimte.
aan te passen zodat dit meer past bij de standaar-
Onderzocht moet worden welke verdere gevolgen dit
den voor dit type weg. Hiervoor is meer ruimte nodig
heeft voor de wegindeling en de ligging van de spo-
en dit heeft impact op het functioneren van het
ren. De huidige functionaliteit kan wel gehandhaafd
spoorwegemplacement. De eerste 2 (van 5) sporen
blijven. Voor de bouw van de fly-over is wel meer
zullen verwijderd moeten worden. Het dwarsprofiel
ruimte nodig, waardoor niet alle sporen altijd tijdens
wordt dan circa 11 meter breder, indien gekozen
de bouwperiode beschikbaar zijn.
wordt voor een weg volgens Stedelijke Hoofdweg. In het zuidelijke deel van de Regulusweg voert de HOV-baan langs het spooremplacement aan de oostzijde van het kantoorgebouw. Tussen de achterzijde van dit gebouw en het spoorwegemplacement past de HOV-baan in de beschikbare ruimte. Dit gaat ten koste van het parkeer- en expeditieterrein van het gebouw. Ook de toegang naar het spoorwegemplacement is hier gelegen, dus hiervoor zal een alternatief gezocht moeten worden. De Maanweg wordt ongelijkvloers gekruist door middel van een tunnel onder de Maanweg door. De oprit naar de tunnel ligt aan de noordzijde tussen het kantoorgebouw en het spoorwegemplacement. Tijdens de bouw van de toerit is het noodzakelijk om een deel van het spoorwegemplacement te gebruiken. Aan de zuidzijde ligt de toerit tegen de spoorbaan in de groenzone bij Opa’s Veldje. De zuidelijke hellingbaan komt in de watergang aan de zuidzijde van de Maanweg te liggen. Hiervoor moet gezocht worden naar compensatie.
Figuur 84:Dwarsprofiel van inpassing HOV-baan in de Regulusweg bij HOV-bus, HOV-tram en lightrail (indicatief)
87
Tracédeel Melkwegstraat Alternatief 3 3B
Een advies is om bij de kruisingen met de Zonweg en Saturnusstraat, waar de busbaan het overige verkeer kruist, verkeerslichten of waarschuwingslichten te
HOV-bus
plaatsen.
In de stedenbouwkundige visie voor de Binckhorst is
In het zuidelijke deel van de Melkwegstraat is er
geen rekening gehouden met een HOV-baan via de
meer breedte beschikbaar voor de weg en busbaan.
Melkwegstraat. Hierdoor is nog geen duidelijk kader
Er is ruimte om ook de bushalte in te passen. Ook
voor de inpassing van de HOV-baan beschikbaar.
zijn in dit gedeelte deels vrijliggende fietspaden
Wel is een aantal bouwplannen binnen de kaders
mogelijk. De busbaan blijft hier in zijligging aan de
van het Omgevingsplan Binckhorst in ontwikkeling,
westzijde van de Melkwegstraat. Een beide zijden
zoals de OneMilkyway, de Nieuwe hallen en Frank
van de straat zijn bouwplannen in ontwikkelingen
is een Binck. Ook hier is het voor de uitwerking
(Frank is een Binck en One MilkyWay). De HOV-baan
van een variant via de Melkwegstraat nodig om een
is weliswaar in te passen buiten percelen van deze
stedenbouwkundige visie te ontwikkelen op de OV-
bouwplannen, maar er is geen ruimte voor een
structuur en de betekenis voor de stedenbouwkun-
trottoir aan de westzijde. De HOV-bussen rijden dan
dige structuren in Binckhorst én de vertaling hiervan
vlak langs het gebouw en het gebouw is niet toegan-
naar de eisen aan het dwarsprofiel en inrichting. De
kelijk vanaf die zijde (terwijl daar in het bouwplan
Melkwegstraat is op te delen in twee delen, het noor-
wel vanuit gegaan is). De garage voor autoverkeer is
delijke en het zuidelijke deel. Dit omdat de beschik-
bereikbaar vanaf de Saturnusstraat.
bare ruimte van beide delen van elkaar verschilt. Een ander aandachtspunt is dat er bij de kruising Voor het noordelijke deel is ongeveer 18 meter
met de Maanweg geen opstelvakken voor verschil-
breedte beschikbaar. Uitgangspunt is hier een inpas-
lende richtingen mogelijk meer zijn. Dit kan nadelig
sing van een vrijliggende busbaan aan de westzijde
zijn voor de verkeersdoorstroming op het kruispunt.
van de weg met daarnaast een erftoegangsweg.
De Maanweg aan de oostzijde van de kruising wordt
Aan de westzijde van de busbaan is slechts ruimte
ingericht zoals benoemd bij het tracédeel Maanweg
voor een schrikstrook tussen de busbaan en de
bij variant 1B.
gebouwen. De aanliggende percelen aan deze zijde moeten ontsloten worden via de Zonweg en de Saturnusstraat. De volledige breedte wordt verhard, waarmee geen ruimte over is voor groene aankleding. Een ander aandachtspunt is dat de voorgestelde inpassing van de busbaan geen rekening houdt met de wens om de kade langs het water van de insteekhaven breed uit te voeren. . De busbaan ligt nagenoeg op de rand van de kade. Mogelijk kan een oplossing gevonden worden door de kademuur iets naar voren te zetten waarbij een deel van het water gedempt wordt. Het verlies aan oppervlaktewater moet daarbij gecompenseerd worden.