210142 Bijlage 1 Jaarverslag en Uitvoeringsprogramma Handhaving 2022

Handhaving heeft nauwelijks controles op afvalcontracten bij bedrijven uitgevoerd, ook dit als gevolg van handhaving op de coronamaatregelen. Ook afgelopen jaar liep de pilot duurzame inzameling bedrijfsafval. In deze pilot heeft het bedrijf InzamelHelden dagelijks het gescheiden afval bij de aangesloten horecazaken en winkels opgehaald met een elektrische bakfiets. Handhaving heeft een positieve ervaring met de pilot.

47

3.3.2 Hondenoverlast Bij hondenoverlast gaat het vooral om loslopende honden buiten het losloopgebied en het niet opruimen van hondenpoep. In Leiden zijn 36 gebieden, waar honden los mogen lopen, deze gebieden zijn aangegeven met duidelijke bebording. Tijdens de reguliere surveillances blijkt dat het merendeel van de inwoners zich aan de regels houdt. Normaal is het de bedoeling dat handhaving regelmatig in burger handhaaft op onder andere hondenoverlast. Vanwege de coronacrisis is dit maar in beperkte mate gebeurd.

Hondenoverlast

okt 2018 – sep 2019

okt 2019 – sep 2020 okt 2020 – sep 2021

Boetes

12

70

45

Waarschuwingen

52

169

132

Waarnemingen

1773

2476

2793

Totaal aantal interventies

1837

2715

2970

Naast bovenstaande interventies is er 1 keer een kort aanlijn- en muilkorfgebod opgelegd en 1 keer inbeslagname van een gevaarlijke hond. Uit de resultaten van de Stadsenquête blijkt dat het percentage van inwoners dat behoort wat tot zeer ernstige overlast ervaart van hondenpoep met 1% is gestegen. In 2019 was dit nog 22% en in 2021 is dit 23%. Periodiek wil Handhaving alle hondenbezitters die netjes de hondenpoep opruimen in het zonnetje zetten. Dit is ondanks de inzet op corona ook in 2021 gebeurd. De hondenbezitters kregen als cadeautje een zaklamp met daarin zakjes voor het opruimen. Sleutelstad heeft hier een artikel over geschreven met daarbij een leuke video met een interview met handhaver Johan. De actie werd door inwoners van Leiden erg gewaardeerd. We hopen de hondenbezitter zo op een positieve manier te stimuleren om hondenpoep netjes op te (blijven) ruimen.

48

3.4 Bereikbare stad Binnen dit thema wordt ingezet op verkeersoverlast om de stad goed bereikbaar te houden. De focus ligt hierbij met name op parkeercontrole, overlast van fietsparkeren, fietsers in voetgangersgebied, verkeersverstoringen en het wegslepen van voertuigen. 3.4.1 Parkeren Voor de controle op betaald parkeren en foutparkeren zijn ingehuurde BOA’s ingescha­ keld en wordt er gebruik gemaakt van de scanauto. De planning ligt sinds 2019 bij G4s en G4s werkt ook resultaatgericht en datagedreven. Als nacontrole wordt de scanauto ook gevolgd door fietsers die controleren of de constateringen van de scanauto klop­ pend zijn. De volgers op de fiets en de scanauto zijn goed op elkaar afgestemd. Ook onze eigen BOA’s controleren op foutparkeren tijdens hun surveillances.

Parkeren

okt 2018 – sep 2019

okt 2019 – sep 2020 okt 2020 – sep 2021

Fiscale Naheffingen

20038

22243

23562

Combibon (Mulder)

3113

3996

3245

Waarschuwingen

940

1182

1559

Besluit bestuursdwang (wegslepen)

190

95

55

Totaal aantal interventies

23341

27516

28421

In de periode van oktober 2020 – september 2021 zien we een geringe toename in het totaal uitgevoerde interventies van Handhaving op het gebied van parkeren van auto’s. We zien voornamelijk een toename van het uitgeven van waarschuwingen en fiscale naheffingen. Zoals al eerder is aangegeven is dit onder andere een gevolg van de digita­ lisering van parkeerproducten. Inmiddels zijn alle parkeerproducten gedigitaliseerd. Dit zorgt ervoor dat er steeds minder ‘vervuiling’ zit in de scans van de scanauto en er minder vaak een nacontrole hoeft plaats te vinden. De betalingsbereidheid is opnieuw circa 98%. Handhaving blijft nodig om deze betalingsbereidheid ook in de toekomst hoog te houden. Tot slot is handhaving op verzoek van Team Vergunningen nog steeds verantwoordelijk voor het schouwen van invalideparkeerplaatsen. Hierbij wordt op diverse momenten gekeken of/hoeveel parkeergelegenheid er op een bepaalde plek is, om te bepalen of er een specifieke invalideparkeerplaats gerealiseerd moet worden.

49

50

50

3.4.2 Fietsparkeren De fiets is cruciaal voor het leefbaar en bereikbaar houden van een dynamische stad als Leiden. De fiets is niet alleen het meest duurzame vervoersmiddel maar is ook het meest gebruikt in de binnenstad van Leiden. De gemeente bemoedigt het gebruik van de fietsen, mits deze op de juiste manier worden gebruikt en geparkeerd. De grote hoeveel­ heid aan fietsen zorgt op enkele plekken in Leiden voor problemen. Zo worden de fietsen op verschillende plaatsen weggehaald omdat deze fout geparkeerd zijn, de fietsen er al een ruime tijd verwaarloosd blijven staan, of nooit meer worden opgehaald. Handhaving probeert de bovenstaande fietsparkeeroverlast-problematiek tegen te gaan en maakt daarbij gebruik van de volgende fietsdefinities; 1. Foute fiets: fiets die langer in het restrictiegebied bij het station buiten de fietsenrekken staat; 2. Weesfiets: fiets die langer dan 2 weken aaneengesloten in het stations/restrictie­ gebied op dezelfde plek staat; 3. Fietswrak: fiets die rijtechnisch in onvoldoende staat van onderhoud of in een kennelijke verwaarloosde toestand verkeert; 4. Verkeerd geparkeerd fiets: hinderlijk voor een ingang, op een blindengeleiden­ strook of onveilig voor het overige verkeer geparkeerd staat; 5. Gevonden/verloren fietsen: deze fietsen kunnen gemeld worden bij de gemeente.

In het onderstaande restrictiegebied rondom het station geldt het principe ‘Fiets Fout = Fiets weg’.

51

Het doel van Handhaving op fietsparkeeroverlast in het restrictiegebied is het vrijhouden van de calamiteitenroute in het stationsgebied. Daarnaast draagt de afvoer van fout­ geparkeerde / achtergelaten fietsen bij aan het behoud van een bereikbaar en aantrekkelijk stationsgebied. Gelet op de coronamaatregelen is besloten om tijdelijk niet te handhaven op weesfietsen. Dit omwille van het thuiswerkadvies en de daardoor veranderende leefpatronen. Hierdoor was er minder drukte rondom het stationsgebied en meer plek om fietsen te stallen, waardoor de noodzaak om te handhaven op weesfietsen ook gering was. Vanaf september 2021 is de handhaving op weesfietsen weer langzaamaan opgepakt. Mede gelet op de opening van de nieuwe stalling onder de Lorentz is de verwachting dat overtijd de overlast van foutgeparkeerde fietsen zal afnemen. In 2021 is een voorzichtige daling zichtbaar, maar het is nog te vroeg om vast te stellen of deze trend zal doorzetten. Ook het afvoeren van wrakfietsen had gezien de coronamaatregelen een lagere prioriteit. Desalniettemin is er in 2021 toch nog veel werk verzet om de stad zo netjes mogelijk te houden. 3.4.2 Fietsen

10000 8988

8000 6000

5095

4721

4000

2411

2830

3127

1307

2000 0

2520 10 ■ Foute Fietsen okt 2018 - sept 2019

■ Wees Fietsen okt 2019 - sept 2020

■ Fietswrakken okt 2020 - sept 2021

52

3.4.3 Verkeersovertredingen Leiden is een drukke stad met veel verkeersgebruikers en verkeersovertredingen komen daarom met regelmaat voor. In de cijfers van de afgelopen periode is een daling te zien in het aantal interventies. Zo zijn er minder boetes en waarschuwingen uitgedeeld in de periode van oktober 2020 – september 2021 ten opzichte van de periode van oktober 2019- september 2020. Dit hangt grotendeels samen met de inzet op de Handhaving van de coronamaatregelen, en het feit dat er gedurende de lockdowns minder verkeer op straat aanwezig was. 3.4.3 Verkeersovertredingen

1000 800

801 697

707

600

537

381

400 248

200 0

okt 2018 - sept 2019

okt 2019 - sept 2020

okt 2020 - sept 2021

■ Boetes ■ Waarschuwingen

Daarnaast is er ook in kaart gebracht hoeveel brom-, snor- en normale fietsen in het voetgangersgebied in overtreding waren. Ook hier valt duidelijk uit te herleiden dat door de inzet op de coronamaatregelen er minder inzet heeft plaatsgevonden op het controleren in de voetgangersgebieden. Dit had, gelet op het rustiger straatbeeld en de gesloten winkels / horeca ook minder prioriteit. In verband met een aantal gerichte handhavingsacties in de binnenstad viel het aantal boetes in het jaar 2019-2020 ook fors hoger uit dan het jaar daarvoor.

53

Fietsers in voetgangersgebieden okt 2018 – sep 2019 okt 2019 – sep 2020

okt 2020 – sep 2021

Boetes

475

1161

209

Waarschuwingen

377

372

264

Waarnemingen

262

216

61

Totaal aantal interventies

1114

1749

534

3.4.4 Wegslepen van voertuigen In de onderstaande tabel zijn het aantal waarnemingen van voertuigwrakken / defecte voertuigen en verkeerd geparkeerde andersoortige voertuigen weergegeven. Naar aanleiding van de waarnemingen van onze BOA’s (of meldingen van inwoners) over voertuigen die een geruime tijd ergens geparkeerd staan, wordt met enige regelmaat een bestuursdwangprocedure opgestart om een voertuig uit de openbare ruimte te verwijderen. De eigenaar krijgt nog een periode de tijd om zelf actie te ondernemen, maar als dit niet gebeurt dan wordt het voertuig weggesleept. Het aantal waarnemin­ gen van verkeerd geparkeerde auto’s en aanhangers is door de jaren heen stabiel. Het aantal weggesleepte voertuigen is wel sterk afgenomen. Afgelopen jaar zijn er 55 voer­ tuigen weggesleept. In de periode 2019-2020 was dit aantal 95. De verklaring voor deze afname heeft waarschijnlijk te maken met de coronamaatregelen. Aangezien er minder evenementen waren in de stad, waren er minder voertuigen die nog op evenementen­ terreinen geparkeerd stonden en weggesleept moesten worden. 3.4.4 Waarnemingen voertuigen

700 595

600

614

584

500 400 300 200

214

195

100 0

244

210

25 okt 2018 - sept 2019

okt 2019 - sept 2020

55

okt 2020- sept 2021

■ Voertuigen / defecte voertuigen ■ Verkeerd geparkeerde caravans, campers, aanhangers en andere voertuigen ■ Weggesleepte voertuigen

54

3.5 Veilige stad 3.5.1 Evenementen Handhaving is aanwezig bij alle grotere evenementen. Onder grotere evenementen worden meer risicovolle evenementen verstaan. Bij deze evenementen treffen hulpdiensten samen met de gemeente voorbereiding. Er wordt risicogericht gecontroleerd aan de hand van een risicoscan. Handhaving controleert bij deze evenementen onder andere de vergunningsvoorschriften, op de eindtijd van het evenement en op de verkoop van alcohol zonder vergunning. Tot slot is Handhaving verantwoordelijk voor het algemene toezicht zoals controle op wildplassen en ander asociaal gedrag. Daarnaast draagt Handhaving vaak ook bij aan hulpverlening. Bij een aantal evenementen zijn de werktijden ook ’s nachts. Tijdens evenementen werkt Handhaving intensief samen met de politie. Door de corona­ crisis hebben er nauwelijks evenementen meer plaatsgevonden, enkele kleine (A-)evene­ menten konden nog wel doorgang vinden. In de periode oktober 2020 tot/met september 2021 zijn er door Team Vergunningen nog 93 (pré-corona waren dit er 370) vergunningen verleend, waarvan 1 voor een groot evenement (pré-corona waren dit er 20). Evenementen zoals Koningsdag konden geen doorgang vinden, maar vroegen alsnog om extra inzet van Handhaving om te kijken of het rustig bleef in de stad en er geen illegale feestjes werden georganiseerd. Vandaar dat Handhaving toch op volle sterkte aanwezig was.

Leidens Ontzet valt nét buiten de verslagperiode (tot 1 oktober), maar toch laten we dit niet onvermeld. De voorbereidingen waren intensief. Van tevoren zijn verschillende scenario’s uitgewerkt door politie en gemeente over hoe om te gaan met eventuele massale toestroom van feestvierders. Pas laat werd bekend welke regelgeving zou gelden tijdens 3 oktober wat betreft horeca en evenementen. Dit zorgde ervoor dat de plannen meerdere keren moesten worden gewijzigd en er veel flexibiliteit van onder andere Handhaving werd verwacht. De diverse coronamaatregelen zoals de vervroegde sluitingstijden van de horeca en het gebruik van QR-codes maakten het verloop van het Ontzet ook onvoorspelbaarder en spannender dan normaal. Tijdens 2 en 3 oktober werd gewerkt met een uitgebreid Veiligheidsteam. Zij hebben de situatie intensief gemonitord. Er waren een aantal moeilijkheden rondom het jongerenfeest bij Matilo, maar al met al kijken we tevreden terug op het verloop van de 2 en 3 oktober 2021.

55

3.5.1.1 Jaarwisseling Afgelopen jaar was er tijdens de jaarwisseling een harde lockdown en gold een algeheel vuurwerkverbod. Alle publiek toegankelijke locaties, horeca en niet- essentiële winkels waren dicht en er mochten maximaal twee personen op bezoek komen. Hierdoor kreeg naast de openbare orde en veiligheid, de handhaving op de coronamaatregelen priori­ teit. Verwacht werd dat er veel illegale feesten en samenkomsten zouden zijn. Dit viel uiteindelijk erg mee. Handhaving werkt op oudjaarsavond tot 22:00 uur ‘s avonds. Politie, jongerenwerk en handhaving werken intensief samen in de aanloop naar en tijdens oudjaarsavond. Mede door onze aanwezigheid overdag en in de avond kan politie zich meer focussen op de nacht. In de nacht spelen met name openbare orde en veiligheidskwesties en daartoe is handhaving niet voldoende toegerust. Onze meerwaarde zit met name in de periode voorafgaand aan de jaarwisseling. 3.5.1.2 Demonstraties Zoals al onder het thema Covid-19 vermeld is het maatschappelijk ongenoegen toegeno­ men tijdens de coronacrisis. Dit heeft geleid tot meer demonstraties. Handhaving gaat langs bij elke demonstratie. Hoewel de primaire bevoegdheid rond de handhaving van de openbare orde bij de politie ligt, ondersteunt Handhaving waar dit mogelijk is de politie en wordt gezamenlijk opgetreden bij ongeregeldheden.

De grotere demonstraties zoals ‘black lives matter’ en ‘unmute us’ vergen meer capaciteit en voorbereiding dan de kleinere demonstraties. 3.5.2 Ondermijning

“Je gaat het pas zien als je het door hebt.” Dit is de slogan van de bewustwordingscampagne van de aanpak van ondermijning. BOA’s zijn de ogen en oren van de gemeente Leiden en kunnen daardoor vroegtijdig signaleren. De rol van handhaving in de aanpak ondermijning is met name signalerend en versterkt de informatiepositie van de gemeente. Om die reden zijn alle BOA’s opge­ leid tot het herkennen van signalen van ondermijning. De BOA’s met als taakaccent drank en horeca (DHW) hebben dit jaar ook nog een aparte training gehad met de focus op ondermijning in horeca. Daarnaast heeft handhaving een signalerende functie voor wat betreft jeugd die dreigt af te glijden in de georganiseerde (drugs)criminaliteit. Ook zijn er enkele BOA’s met het taakaccent ondermijning. Zij zijn voor Team Veiligheid / 56

Ondermijning de liaisons (spoorhouder) en hebben onder andere geïnvesteerd op het verbeteren van de rapportages van signalen en gaan mee tijdens integrale controles met politie, omgevingsdienst, bouwtoezicht en de Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit (NVWA). In 2021 zijn er in totaal 7 integrale controles geweest. De uitvoering van inte­ grale controles is zeer waardevol in het kader van de versterking van de eigen informa­ tiepositie. Locaties worden gecontroleerd op naleving van vergunningen en diverse wet- en regelgeving waaraan de ondernemers zich dienen te houden. De controles leverden aanknopingspunten voor nader onderzoek op. In het afgelopen jaar is naar aanleiding van een integrale controle ook eenmaal een vergunning ingetrokken. Aanvullend zijn de Wijkboa’s ook al enkele jaren betrokken bij de Landelijke Aanpak Adreskwaliteit (LAA). Binnen deze aanpak worden signalen van mogelijke adresfraude uitgelopen. Deze aanpak heeft in verband met de focus op de coronamaatregelen echter stilgelegen in 2021.

57

3.5.3 Overlast horeca en alcoholgebruik Afgelopen jaar was door de coronamaatregelen voor de vele horecaondernemers in de stad een bijzonder zwaar jaar. Vanaf 14 oktober 2020 tot 28 april 2021 was de horeca volledig gesloten. Vanaf 28 april 2021 kwamen er versoepelingen. Een grove schets van de versoepelingen is als volgt; eerst mochten de terrassen open, begin juni mochten horecagelegenheden open voor uit eten, eind juni werden de voorwaarden zoals de sluitingstijd verder verruimd en vanaf augustus werden de voorwaarden nog verder verruimd. Eind september is de horeca nog steeds niet volledig geopend en geldt een sluitingstijd om 00.00 uur en moeten bezoekers een coronatoegangsbewijs laten zien. Kort samengevat hebben de gebruikelijke controles van horecagelegenheden vanwege de coronamaatregelen dus grotendeels stilgelegen. De aandacht en inzet is gegaan naar het handhaven van bovengenoemde coronamaatregelen voor horeca. Handhaving is bij nieuwe regelgeving vaak eerst preventief naar horecagelegenheden toegegaan om ze te wijzen op de geldende regels en het gesprek met de eigenaar aan te gaan. In de (ver­ volg)handhaving is gekozen om een bestuursrechtelijke route te volgen in plaats van een strafrechtelijke aanpak. Zodoende zijn horecaondernemers niet beboet, maar is gekozen voor het opleggen van een last onder dwangsom (LOD).

Deze maatregel is een stevige (laatste) waarschuwing. Bij een volgende door Handhaving of politie geconstateerde overtreding verbeurt de dwangsom en moet het dwangsombedrag worden betaald. Een LOD is een herstelsanctie en richt zich op het voorkomen van herhaling van de gemaakte overtreding. De meest voorgekomen overtreding waarbij een LOD is opgelegd is verbo­ den openstelling van een eet- en drinkgelegenheid. Afgelopen jaar zijn met behulp van Juridische Handhaving 38 bestuurlijke maatregelen opgelegd. Het gaat om 37 lasten onder dwangsom en 1 schriftelijke waarschuwing. Ook de integrale controles vanuit het Haags Economisch Interventie Team (HEIT-team) hebben grotendeels stilgelegen. Deze integrale controles zijn in juni gedeeltelijk weer opgepakt en richten zich op misstanden o.a. in de horeca. Wekelijks schuift handhaving aan bij het Klein Horeca Overleg (KHO). In het KHO worden o.a. alle meldingen die zijn binnengekomen bij de horecaklachtenlijn besproken en wordt met Team Vergunningen/ Handhaving en de politie gezamenlijk bepaald wat daar mee gebeurt.

58

58

3.5.3.1 Horecaklachtenlijn

800 700

670

600 514

500 400 300

246

200 100 0

okt 2018 - sept 2019

okt 2019 - sept 2020

okt 2020 - sept 2021

Via de horecaklachtenlijn zijn afgelopen jaar 246 klachten binnengekomen. De sterke daling van het aantal klachten hangt overduidelijk samen met de lockdownmaatregelen. In de cijfers is ook zichtbaar dat het aantal klachten weer toenam in de periode dat de coronamaatregelen werden versoepeld en de horeca weer tot later open mocht. Hand­ having gebruikt de binnengekomen klachten bij het prioriteren van toekomstige contro­ lelocaties. 3.5.3.2 Alcoholwet Op 1 juli 2021 is de nieuwe Alcoholwet (voorheen Drank- en Horecawet) in werking getreden. Hieraan zijn een aantal regels toegevoegd en hebben gemeente extra bevoegdheden via verordeningen. Deze Wijzigingswet heeft verder geen grootschalige gevolgen voor de DHW-BOA’s. De structurele inzet die er vanuit Handhaving is geweest rondom het toezicht in de horeca op de coronamaatregelen vertaalt zich niet direct naar de onderstaande resultaten / het totaal aantal interventies, aangezien deze vooral zijn geregistreerd onder de interventies in het kader van Covid-19.

59

DHW-vergunningen en horeca­overlast Okt 2018 – sep 2019

okt 2019 – sep 2020

okt 2020 – sep 2021

Boetes

3

5

0

Inspecties

425

351

49

Waarnemingen

75

115

85

Waarschuwingen

2

4

2

Bestuurlijke schrif­ telijke waarschu­ wingen

43

38

15

Bestuurlijke maatre­ gel: LOD

-

10

37

Totaal aantal inter­ venties

548

523

192

3.5.4 Jeugdoverlast BOA’s controleren veel op bekende overlastlocaties, dit heeft een preventieve werking. Er worden afspraken gemaakt met jeugd en er worden regelmatig jeugdigen van overlast­ locaties weggestuurd. Met veel jeugd valt goed afspraken te maken. Dit type overlast is soms ook seizoensafhankelijk. Jeugd- en wijkboa’s werken samen met de stedelijke jeugdaanpak van de gemeente Leiden, de lijnen zijn hierdoor korter. Wanneer jeugd wordt aangetroffen waar wij ons zorgen over maken, weten we de stedelijke jeugdaan­ pak makkelijk te vinden. De stedelijke jeugdaanpak bestaat uit overleggen samen met de partners uit de wijk, zoals wijkagenten en jeugd en jongerenmakelaars van de organisa­ tie Samen Ondernemend Leren (SOL). Naast deze overleggen hebben de (jeugd)BOA’s veelvuldig contact met de ketenpartners over jeugdoverlast in de verschillende wijken. Sinds 2019 wordt er meer ingezet op jeugd en is het gelukt de jeugdboa’s gebiedsge­ richt in te zetten. Inzet op jeugd gebeurt in samenwerking met de politie. Er vinden reguliere overleggen plaats tussen BOA’s en politie en in de zomerweekenden regelma­ tig een koppel tot 1 uur ’s nachts of later om jeugdplekken te bezoeken. De capaciteit van politie en BOA’s is schaars, waardoor we deze zo slim mogelijk proberen in te zetten. Het is mooi om te zien dat de jeugdboa’s goed in contact zijn met veel jeugd uit hun wijk.

Het komt geregeld voor dat als een groepje jeugd een andere BOA tegenkomt ze bijvoorbeeld vragen om de groeten te doen aan een van onze jeugdboa’s.

60

3.5.4.1 G  ebiedsgerichte aanpak Afgelopen jaar was er zowel in de Stevenshof als in het Bos en Gashuisdistrict een enorme toename van jeugdoverlast. Dit vroeg per direct inzet vanuit diverse partners, waaronder handhaving. Voor handhaving betekent dit met name extra surveilleren op diverse overlastlocaties en in gesprek gaan met jongeren. Waar in gesprek gaan niet meer het gewenste effect had, werden bestuurlijke maatregelen ingezet. Meestal wordt eerst gestart met een waarschuwingsbrief en gesprek met kind en ouders en wanneer dat ook niet helpt wordt de (preventieve) last onder dwangsom ingezet. Deze maatre­ gel is een stevige (laatste) waarschuwing. Bij een volgende door Handhaving of politie geconstateerde overtreding verbeurt de dwangsom en moet het dwangsombedrag worden betaald. De intensieve wijkaanpak in het Jacques Urlusplantsoen (JUP) heeft als doel om samen met de partners het JUP veilig en leefbaar te houden. De jeugdboa’s spelen een belang­ rijke rol in deze aanpak. Zoals onder het thema covid-19 al benoemd, is de jeugdoverlast afgelopen maanden toegenomen vanwege de coronacrisis. De inzet hierop is niet precies te duiden doordat een deel op jeugdoverlast is geschreven en een deel op covid-19. Afgelopen jaar zijn er bijna 5230 waarnemingen gedaan op dit specifieke thema. Dit is iets meer dan vorig jaar.

Het is echter niet goed na te gaan hoeveel keer gesanctioneerd is met officiële bekeuringen/waarschuwingen, omdat sommige zaken onder andere categorieën in het systeem komen. Bijvoorbeeld wildplassen of overlast door alcohol of drugs. De gemeenteraad is in januari 2021 met een uitgebreide rapportage apart geïnformeerd over het thema jeugdoverlast. Deze rapportage is aangevuld met nieuwe data over afgelopen jaar en zal op een later moment opnieuw worden gepresenteerd aan de gemeenteraad.

61

3.6 Aantrekkelijke stad Het hoofddoel van het thema aantrekkelijke stad is ervoor zorgen dat de monumentale stad goed uit de verf komt. Hierbij wordt met name ingezet op markten, overige uitstal­ lingen in de openbare ruimte en de seizoensgebonden overlast op de Leidse wateren. 3.6.1 Overlast op het water Varen is afgelopen jaren in populariteit toegenomen en de coronacrisis heeft hier nog een schepje bovenop gedaan. In de periode dat er weinig mogelijk was vanwege de coronamaatregelen werd er, bij goed weer, volop gevaren door de grachten. Afgelopen jaar was het laatste jaar van de vaarcampagne, echter is deze vanwege de coronacrisis gedeeltelijk in het water gevallen. Communicatie heeft posters verspreid onder woon­ bootbewoners en af en toe wat berichten geplaatst. De reguliere surveillances op het water zijn wel doorgegaan, maar desondanks blijft het aanpakken van asociaal vaar­ gedrag een ingewikkeld probleem. Domeinoverstijgend werken biedt daarin wel deels soelaas. 3.6.1.1 Domeinoverstijgend werken: pilot handhaving op het water Na aanvankelijk uitstel door Covid-19 is in april van 2021 is de pilot Domeinoverstijgend werken (‘waterpilot’) voor BOA’s van start gegaan. Deze pilot houdt in dat BOA’s die werkzaam zijn in domein I (openbare ruimte) kunnen handhaven op bepaalde feiten uit het Binnenvaart Politie Reglement (domein II – milieu, welzijn en infrastructuur).

Deze pilot wordt gedaan binnen de bredere verkenning van het ministerie van Justitie en Veiligheid om te kijken hoe en of flexibele domeinoverstijgende inzet van gemeentelijke BOA’s kan bijdragen aan effectieve en efficiënte handhaving. Handhaving neemt deel aan deze pilot en is enthousiast dat er op landelijk niveau beweging lijkt te komen in de mogelijkheden van domeinoverstijgend werken. Echter, in de praktijk zijn de mogelijkheden en resultaten van deze pilot zeer beperkt. Dit komt doordat beboeten op snelheidsovertredingen niet mogelijk is, omdat dit naar opvatting van het Openbaar Ministerie geen leefbaarheids- maar veiligheidsvraagstuk is en daarmee toebehoort aan de politie. Er heeft een extra vaartraining plaatsgevonden en er is veel (preventieve) inzet geweest in het vaarseizoen. In de praktijk zijn er soms wel mogelijkheden om op te treden tegen hardvaarders, indien het varen gepaard gaat met hinderlijke golfslag of geluidsoverlast.

62

Handhaving op het water okt 2018 – sep 2019

okt 2019 – sep 2020

okt 2020 – sep 2021

Waarnemingen

604

727

941

Waarschuwingen

4

26

12

Combibonnen

6

20

9

Totaal aantal interventies

614

773

962

In 2021 is in samenwerking met vergunningen openbare ruimte meer inzet geweest op het verwijderen van verwaarloosde boten en wrakboten. Vaak blijkt het aanbrengen van een bestuursdwang op een boot al voldoende, en wordt de boot in de navolgende periode verwijderd. In het afgelopen jaar zijn er desondanks toch 36 boten verwijderd. Dit zorgt ervoor dat de boot van andere mensen die een vergunning hebben voor de desbetreffende plek weer op die plek kan liggen, of (indien de plek überhaupt niet vergund is) dat het openbaar water weer vrijkomt voor de doorvaarbaarheid. De praktijk leert dat dit type verwijderingen wel meer inzet vereist dan het weghalen van voertuigen op het land. Tenslotte hebben er afgelopen jaar enkele controles plaatsgevonden op bedrijfsvaartui­ gen plaatsgevonden. Ook de rederijen zijn in het afgelopen jaar meermaals gecontro­ leerd, onder meer in het kader van de coronamaatregelen. 3.6.1.1 Vaartuigen

200

150

188

135

96

100

50

43 28

0

okt 2018 - sept 2019

okt 2019 - sept 2020

36

okt 2020 - sept 2021

■ Bestuursdwang ■ Verwijderd

63

64

64

3.6.2 Terrassen Vanwege de coronacrisis hebben alle horecagelegenheden met een terrasvergunning een mogelijkheid tot uitbreiding van de terrassen gekregen. Hierop heeft m.b.t. de coronamaatregelen actieve controle plaatsgevonden. Het overgrote deel van de horeca in Leiden zich heeft ontzettend ingespannen zo goed mogelijk aan alle coronamaatrege­ len te voldoen. 3.6.3 Uitstallingen/objecten in de openbare ruimte Het doel van de handhaving op uitstallingen en objecten in de openbare ruimte is het creëren van een nette, mooie uitstraling in Leiden. Handhaving spreekt ondernemers aan wanneer stoepborden niet aan de vereisten voldoen of op de verkeerde plek staan, spreekt bedrijven aan op bijvoorbeeld zadelhoesjes of objecten in de openbare ruimte en treedt op tegen illegale spandoeken en reclame-uitingen. Indien bij illegale reclame-uitin­ gen de veroorzaker bekend is, krijgt de veroorzaker afhankelijk van de situatie soms kort de tijd om zelf de overtreding ongedaan te maken. Vaak is dan het probleem opgelost en vindt geen recidive plaats. Ook in 2021 is minder ingezet op dit thema vanwege de inzet op de coronamaatregelen.

Controles uitstallingen reclame okt 2018 – sep 2019

okt 2019 – sep 2020

okt 2020 – sep 2021

Boetes

8

0

0

Waarschuwingen

57

8

5

Waarnemingen

106

36

16

Totaal aantal interventies

171

44

21

okt 2019 – sep 2020

okt 2020 - sep 2021

Controles uitstallingen (algemeen) okt 2018 – sep 2019

Boetes

6

0

4

Waarschuwingen

34

0

2

Waarnemingen

78

36

25

Totaal aantal interventies

118

36

31

Naast de controles op uitstallingen en reclame heeft handhaving 11 waarnemingen en 1 waarschuwing op het wildplakken van stickers en posters en 4 waarnemingen op gevel­ reclame. Het kan soms bij 1 waarneming gaan over 50 verkeerd geplaatste borden waartegen opgetreden wordt, bijvoorbeeld langs doorgaande wegen.

65

3.6.4 Markten en standplaatsen Vooral de BOA’s met het taakaccent markt zorgen ervoor dat de markt in goede banen wordt geleid (toewijzen plaatsen, betalingen voor standplaatsen) en handhaven op de gelende regels waar dit nodig is. Wekelijks is er op woensdag en zaterdag markt in het centrum van Leiden, op dinsdag bij winkelcentrum bij Luifelbaan, op donderdag bij winkelcentrum de Stevensbloem en op vrijdag bij winkelcentrum de Kopermolen. Op alle 5 de bovengenoemde markten in Leiden wordt gehandhaafd door BOA’s. Ook wordt de avond voorafgaande aan de markten een schouw gedaan of het marktterrein voor de volgende dag in orde is en niet wordt geblokkeerd door bijvoorbeeld bouwsteigers. Ook in 2021 heeft de markt veel inzet van handhaving gevraagd. Vanwege de corona­ crisis waren de te drukke markten in het centrum op woensdag en zaterdag reeds in 2020 al tijdelijk verplaatst naar de Beestenmarkt en de Lammermarkt. Deze verplaatsing heeft geleid tot problematiek met betrekking tot het innemen van standplaatsen. De BOA’s hebben daar dan ook actief op gehandhaafd. Inmiddels zijn de beide markten weer terug verplaatst naar de Nieuwe Rijn en Botermarkt. In verband met de corona­ maatregelen mochten de marktkooplui ook geen / minder statafels met proeverijtjes of andersoortige uitstallingen rondom hun kraam neerzetten.

Dit om te voorkomen dat bezoekers rondom kramen zouden blijven hangen en de doorstroming zou stokken.

Markt

okt 2018 – sep 2019

Boetes

8

14

1

Waarschuwingen

4

8

2

Lasten onder dwangsom -

20

Waarnemingen

1075

909

1227

Totaal aantal interventies 1087

931

1230

okt 2019 – sep 2020 okt 2020 – sep 2021

Naast de interventies uit bovenstaande tabel zijn er sinds de verplaatsing van de markt 23 preventieve lasten onder dwangsom opgelegd aan vergunninghouders op de markt. Een preventieve last onder dwangsom wordt opgelegd wanneer een vergunninghouder zich niet houdt aan de regelgeving m.b.t. de standplaats, de marktverordening of de noodverordening. De BOA’s leggen de overtreding (fotografisch) vast en Team Vergun­ ningen openbare ruimte geeft hier vervolgens opvolging aan en zorgt voor uitwerking van de last onder dwangsom.

66

67

Inleiding 4. H  andhaving in het nieuws/online We communiceren op basis van het uitvoeringsprogramma en de vertaling van het programma in het uitvoeringsplan. De communicatie gaat steeds gericht over acties van de handhavers en de resultaten die geboekt worden. Door te communiceren over hand­ having versterken we het effect van de handhaving. Daarnaast gaat er een preventieve werking uit van de communicatie over handhaving. Afhankelijk van de doelstelling, de doelgroep en de mogelijkheden zetten we verschillen­ de – en gerichte – middelen en mediakanalen in. We starten onze communicatieacties door van buiten naar binnen informatie te verzamelen, bijvoorbeeld door social media te monitoren (met hulp van de Newsroom) en via contacten met wijkorganen, onderne­ mersverenigingen en wijkregisseurs. Deze informatie helpt ook om gericht te kunnen handhaven. De uitgangspunten zijn:

We halen buiten naar binnen. We communiceren vooraf, tijdens en/of na een actie  (bijvoorbeeld de Clean Sweeps). We verwoorden een positieve boodschap. We delen succesverhalen. We spelen steeds in op actualiteiten en betrekken de pers zoveel mogelijk. 

Ook communiceren we gericht op bepaalde doelgroepen of locaties.

68

Communicatieplan Op basis van het uitvoeringsprogramma maken we een communicatieplan. Hierbij maken we ook een communicatiekalender zodat we een duidelijk overzicht hebben van de com­ municatie-acties door het jaar heen. Naast specifieke handhavingsacties zetten we hier jaarlijks terugkerende landelijke campagnes zoals de week van de veiligheid en de week van respect op, omdat dit logische momenten zijn om te communiceren over veiligheid en handhaving. Ook communiceren we rond jaarlijks terugkerende momenten en evenemen­ ten zoals de start van het vaarseizoen, 3 oktober en de jaarwisseling. De EL CID-week grijpen we aan om te communiceren over onderwerpen die voor studenten relevant zijn, zoals fietsen en regels in de parken. Komend jaar willen we aan de slag met een communi­ catieplan aanpak agressie en geweld tegen BOA’s.

Je ziet meer als je rustig vaart.

Hoge nood? een openbaa •

Kapelstraat

•

Herengracht (mann

•

Havenplein (passant

•

Bibliotheek Nieuwst

•

Parkeergarage Haar

•

Universiteitsbiblioth Witte Singel

•

HEMA

Horeca langs het water met toilet •

Aan de Rijn

•

Aloha

•

ROOS

•

Van Buuren

•

Gaspare Ristorante Pizzeria

•

Pakhuis

•

Kleine Planeet

•

Brasserie De Poo

•

Einstein

•

Brasserie Cronest

•

De Stadthouder

•

•

Dende

Boutique Hotel Huys van Leyden

•

Waag

•

Scarlatti

•

McDonald’s

•

De la Soul

•

D’Oude Morsch

Let op deze ic

Horeca met toilet

Ope

Zachte muziek ook mo 69

Wij hebben een integrale controle uitgevoerd bij een pand bij u in de buurt We willen hiermee nagaan of bedrijven, pandeigenaren en/of (ver) huurders zich aan de regels houden. We doen dit om Leiden veilig te houden en het gezonde woon- en ondernemersklimaat te bevorderen. Hiermee voorkomen we dat ondernemers die te goeder trouw (bonafide) zijn in het nauw komen. Het levert immers oneerlijke concurrentie op als de ene ondernemer zich wel en de ander zich niet aan de regels houdt. Wij zullen niet communiceren over bevindingen op specifieke adressen. Het feit dat we een pand bij u in de buurt hebben gecontroleerd wil niet zeggen dat de regels hier niet worden nageleefd.

Verdachte situatie Heeft u een verdachte situatie gezien of het gevoel dat er iets niet

Integrale controle in uitvoering

klopt? Deel dit met de politie (tel. 0900 - 88 44) of Meld misdaad

Controle op naleving van regels om Leiden veilig te houden en een gezond woon- en ondernemersklimaat te bevorderen.

Meer informatie:

2101032_TD_Toezicht Bebouwde Ruimte_Flyer_A5.indd 1

anoniem (tel. 0800 - 70 00) / meldmisdaadanoniem.nl.

22-06-2021 14:52

www.leiden.nl/ondermijning

2101032_TD_Toezicht Bebouwde Ruimte_Flyer_A5.indd 2

22-06-2021 14:52

Berichtgeving in Stadsnieuws en Stadskrant We publiceren berichten in Stadsnieuws en Stadskrant over acties, zoals Clean Sweeps, handhaving op het water en in parken en fiets- of botenverwijderacties. Rond belangrijke momenten/evenementen zoals de start van het vaarseizoen, 3 oktober en de jaarwisseling stellen we een speciaal katern samen voor de Stadskrant, waarin we ook aandacht geven aan Handhaving. Ook plaatsen we een paar keer per jaar een column van de burgemeester in de Stadskrant.

Vier oud en nieuw warm Leiden vuurwerkvrij het nieuwe jaar in

leiden.nl/oudennieuw

2002524_TD_Bestuur en Com_Campagne_Jaarwisseling_Abri 1185x1750mm.indd 1

16-12-2020 16:19

70

Clean Sweep Slaaghwijk schoon 18 OKT. TOT

1

NOV.

Team Handhaving (gemeente Leiden) zet zich samen met diverse partners in voor een prettige leefomgeving in de Slaaghwijk. Tijdens deze clean sweep zetten we vooral in op de aanpak van zwerfvuil, vuilnis dat naast de containers wordt gezet en achtergelaten winkelwagens. Meer weten? Neem contact op met wijkboa Maurits via 14 071.

Maurits, wijkboa Leid

leiden.nl/handhaving

2101718_GD_HORV_Clean Sweeps, Slaaghwijk schoon A3 posters.indd 1

en-Noord

14 071

29-09-2021 14:04

71

Social media Verschillende handhavers hebben een eigen Instagramaccount dat zij inzetten om te communiceren over hun werk. Communicatie heeft deze handhavers vooraf wat tips & trics gegeven en als ons iets opvalt of als de desbetreffende handhavers vragen hebben, kunnen ze bij de communicatieadviseurs terecht. Af en toe geven we aandacht aan deze accounts in berichtgeving in Stadskrant en Stadsnieuws. Daarnaast worden social media (Facebook, Twitter, LinkedIn en Instagram) ingezet om te communiceren over belangrijke ontwikkelingen of acties, zoals clean sweeps, handhaving in parken en op het water, fietsverwijderacties, koffiemomenten etc. 72

73

Pers We versturen persberichten om campagnes aan te kondigen en over belangrijke ontwikke­ lingen te communiceren. Bijvoorbeeld een vaarcampagne of een campagne over de jaarwis­ seling of om de vuurwerkvrije zones bekend te maken. Ook brengen we een persbericht uit over dit uitvoeringsprogramma. Naast ‘gewone’ persvragen, krijgen we geregeld verzoeken van journalisten om een dienst mee te lopen met Handhaving. We werken hier vaak aan mee. Op die manier werken we aan een goede relatie met de pers en we zien dat de artikelen die hieruit volgen vaak een goed beeld geven van het werk van de handhavers. Hiermee dragen ze bij aan positieve beeldvorming rond Handhaving. De gemeente werkt al een paar seizoenen mee aan het televisieprogramma ‘Overtreders’, voorheen ‘De handhavers’. Hierin wordt een viertal Leidse boa’s gevolgd tijdens hun werk. De ervaringen met dit programma zijn positief en de samenwerking wordt komend jaar dan ook voortgezet.

74

Beeldbank ‘Een beeld zegt meer dan duizend woorden’, daarom laten we geregeld foto’s maken door een professionele fotograaf van boa’s tijdens hun werk en bijv. de wijkboa’s. Bij de berichten die we plaatsen via de diverse kanalen, plaatsen we zo mogelijk een bijpassende foto. We laten ook geregeld foto’s maken tijdens acties, zoals een Clean Sweeps of fietsopruimactie. Deze publiceren we dan bij een bericht over de resultaten van zo’n actie.

75

Inleiding 5. Uitvoeringsprogramma Handhaving 2022 In het Uitvoeringsprogramma wordt een weergave gegeven van de werkzaamheden van Team Handhaving in 2022. Allereerst wordt stilgestaan bij de eventuele impact van coronamaatregelen op het werk van Handhaving. Vervolgens worden de drie prioriteits­ thema’s uitgelicht en wordt de reguliere inzet van Handhaving in het kader van een schone, bereikbare, veilige en aantrekkelijke stad behandeld.

5.1 Voorbehoud Handhaving coronamaatregelen Handhaving vermoedt dat ook in 2022 tijd en capaciteit zal moeten worden geïnvesteerd in toezicht op en handhaving op coronamaatregelen. Het toezicht op coronamaatregelen en eventuele bijkomende overlast heeft voor Handhaving de hoogste prioriteit. Dit gaat echter wel ten koste van de reguliere inzet van Handhaving op de vier stadsbrede handhavings­ thema’s. Gekozen wordt om – naar gelang de striktheid en benodigde capaciteit van de coronamaatregelen dit noodzakelijk maken – binnen drie van de vier thema’s minder prioriteit te geven aan: • Schone stad: Afvaldoorzoekingen (i.v.m. hygiëne), hondenoverlast, winkelwagentjes • Bereikbare stad: Verwijderen van fietswrakken, parkeercontroles •  Aantrekkelijke stad: Ligplaatscontroles en het lichten van wrakken, de reguliere vaar­ campagne, controles van objecten in de openbare ruimte.

5.2 Prioriteiten Team Handhaving 2022 Voor aankomend jaar worden drie thema’s aangemerkt als prioriteiten waar aanvullende aandacht aan wordt besteed en waarvoor (voor zover mogelijk) capaciteit wordt gereser­ veerd binnen het team. Deze thema’s zijn gekozen op basis van de waarnemingen van de BOA’s, de verzamelde input en na bestuurlijke consultatie:

76

5.2.1 Aanpak van afvaloverlast Gedurende de coronacrisis is de ervaren overlast van afval in de stad duidelijk toegeno­ men. Er is sprake van een duidelijke toename in de hoeveelheid aangeboden huishoude­ lijk afval. Dit is ook terug te zien in het aantal afvalhotspotlocaties. Waar deze voor de coronapandemie nagenoeg waren verdwenen, is ook dit aantal weer toegenomen. Rondzwervend afval tast de leefbaarheid en het milieu in de stad aan, en draagt (op termijn) ook bij aan onveiligheidsgevoelens onder inwoners. De aanpak van de overlast van afval wordt daarom geïntensiveerd, onder meer door weer regelmatiger Clean Sweeps te organiseren (voor zover de inzet rondom corona dit toelaat) en samen met Stedelijk beheer te controleren op hotspotlocaties. 5.2.2 Aanpak jeugdoverlast De overlast van rondhangende jeugdgroepen in (onder andere) de Stevenshof, de Kooi, de parken in de binnenstad en rondom het Jacques Urlusplantsoen is sinds de uitbraak van de coronacrisis fors toegenomen. Deze groepen zorgen voor vervuiling van de openbare ruimte en voor onveiligheidsgevoelens in de wijken. Ook is het (potentieel zeer schadelijk) gebruik van lachgas onder jongeren eveneens explosief gegroeid dit is daar­ om stadsbreed inmiddels verboden. Handhaving heeft afgelopen jaar al fors ingezet op het tegengaan van jeugdoverlast.

De overlastlocaties zijn goed in beeld en hier wordt (ook in de avonduren) regelmatig gesurveilleerd. Deze intensieve aanpak wordt dit jaar doorgezet, waarbij bijvoorbeeld ook de inzet van BOA’s in burger tot de opties behoort. 5.2.3 Toezicht op het water In de laatste jaren is het steeds drukker geworden op de Leidse wateren. De grachten zijn op zonnige dagen gevuld met bootjes en mensen weten ook de singelparken steeds beter te vinden. De overlast op het water, bijvoorbeeld van hardvaarders en boten met muziek, neemt ook duidelijk toe. Deze ontwikkelingen vragen om een intensievere aanpak die echter nog niet is uitgewerkt. Handhaving kan hierbij het sluitstuk van de aanpak zijn. Dit zal ook inzet van Handhaving vergen, net als de voortzetting van de twee jaar durende pilot ‘domeinoverstijgend werken’. Gedurende 2022 zullen de BOA’s wederom frequent op het water actief zijn.

77

5.3 Schone stad In een schoon en groen Leiden is het prettiger wonen, werken en leven. Afvaloverlast wordt als zeer onprettig ervaren en draagt op een negatieve manier bij aan het straat­ beeld, veiligheidsgevoel en de groenvoorzieningen in de stad. Handhaving zet zich samen met Stedelijk beheer in om de stad schoon te maken en te houden. Dit gebeurt door middel van gerichte (preventieve) interventies op overlastlocaties. Voor structurele afvoerproblemen wordt samen met bewoners, ondernemers, wijkbeheerders, woning­ corporaties en wijk- of ondernemersverenigingen gezocht naar oplossingen. 5.3.1 Huishoudelijk Afval Handhaving ziet samen met Stedelijk beheer toe op het correct aanbieden van huishou­ delijk afval. Tot de werkzaamheden behoren: • Informatiedeling met Stedelijk beheer over bijgeplaatst afval en overlastlocaties; • Het in kaart brengen en tegengaan van aandachtslocaties voor dumpingen, bijplaat­ singen en afvalhotspots, onder meer met behulp van Clean Sweeps; • Het opsporen en beboeten van personen die afval bijplaatsen of dumpen, onder meer door afvaldoorzoekingen; • Gebiedsgerichte of risicogerichte controles op het juist aanbieden van afval. In onder andere de Slaaghwijk is nog steeds veel overlast van bijgeplaatst afval. Daarom worden er in 2022 aanvullende maatregelen getroffen, waaronder de inzet van afvalcoaches en periodieke intensieve controles.

5.3.2 Bedrijfsafval Als de gemeenteraad medio 2022 akkoord is met de herziening van de regels over het aanbieden van bedrijfsafval, zal het toezicht op de stalling van containers voor bedrijfsaf­ val meer prioriteit krijgen voor Handhaving. Containers die permanent in de openbare ruimte staan worden niet meer gedoogd en hiertegen zal handhavend worden opgetre­ den. Dit zal om een aanvullende inzet vragen vanuit onze BOA’s. 5.3.3 Zwerfvuil / vervuiling openbare ruimte Handhaving signaleert continue veelvoorkomende zwerfvuillocaties en meldt deze bij Stedelijk beheer. Indien wenselijk, wordt ook gekeken naar aanpassingen in de openbare ruimte (en beschikbare afvalinzamelpunten) om het probleem te verminderen. Zodra er sprake is van afval achtergelaten door hangjeugd, worden deze jongeren hierop aange­ sproken.

78

Daarnaast ziet Team Handhaving, zodra er meldingen / signalen zijn van overlast, toe op diverse andere vormen van vervuilingen van de openbare ruimte zoals: • Het handhaven het voerverbod in de aangewezen gebieden, zodra hier significante overlast wordt ervaren. Het handhaven hierop heeft echter geen prioriteit. • Het aanspreken en verbaliseren van degenen die illegaal posters en/of stickers aanplak­ ken of zadelhoezen verspreiden. • Het handhaven van het verbod op winkelwagens in de aangewezen gebieden, zodra deze gebieden zijn vastgesteld. 5.3.4 Hondenoverlast Toezicht op het aanlijnen van honden en niet opruimen van uitwerpselen blijft een belangrijke taak voor Handhaving. Hierbij wordt ook in 2022 weer de surveillance in burger ingezet. Ook gaat Handhaving door met de positieve publiekscampagne; het uitdelen van cadeautjes aan personen die hun hondenpoep wel netjes opruimen. 5.3.5 Clean Sweeps De datagedreven en gebiedsgerichte aanpak van Handhaving komt samen in de uitvoe­ ring van Clean Sweeps. Het doel is om in 2022 in totaal in elk geval vier Clean Sweeps uit te voeren, waarbij per gebied op basis van de problematiek zal worden gekeken naar de best toepasbare handhavingsstrategie. Aanvullende aandacht gaat uit naar de ‘na­ zorg’ in gebieden waar de sweeps zijn uitgevoerd.

Dit vraagt om actieve monitoring en tijdige bijsturing zodra de naleving van regels weer verminderd en de ervaren overlast weer toeneemt. 5.3.6 Voorgenomen resultaten in 2022 Door middel van bovenstaande interventies stelt Handhaving zich de volgende doelen: • De ervaren overlast van afval wordt teruggebracht. • Het aantal afvalhotspots wordt teruggebracht. Het uiteindelijk streven is om terug te gaan naar de pre-corona situatie met 0 afvalhotspots, maar de haalbaarheid hiervan hangt sterk samen met de geldende coronamaatregelen. • Het aantal overlastlocaties van bedrijfsafval wordt sterk verminderd. • De ervaren overlast van honden(poep) en andere vormen van vervuiling blijft laag. • De Clean Sweeps leiden tot een blijvend verbeterend effect op de omgeving.

79

De doelstellingen van Handhaving dragen bij aan de realisatie van de doelstellingen zoals vastgesteld in de programmabegroting 2022. Deze worden gemeten aan de hand van een serie effectindicatoren. Handhaving geldt hierin echter wel als het sluitstuk van de gemeentelijke inzet. Het behalen van de effectindicatoren vraagt om een sluitende aanpak met de ketenpartners. Gelet op de huidige capaciteit, ontwikkelingen rondom het coronavirus, alsmede de behaalde resultaten worden voor 2022 dezelfde streefwaar­ den aangehouden als voor het afgelopen jaar. De registraties van Handhaving dienen als output voor de behaalde resultaten.

Programmabegroting 2022 – Handhaving Schone Stad Gemeentelijke missie De gemeente Leiden staat voor een stad met een openbare ruimte die schoon, heel en veilig is, waar mensen graag vertoeven en die uitnodigt tot verantwoordelijk ge­ drag. Zij doet dit samen met alle gebruikers. De gemeente Leiden wil de stad behou­ den voor toekomstige generaties. Om de stad leefbaar en aantrekkelijk te houden moet Leiden zich aanpassen om de gevolgen van klimaatverandering aan te kunnen en de biodiversiteit te vergroten (Programmabegroting 2022, programma 5 Omge­ vingskwaliteit).

Programmadoel en -prestatie

Doel

Prestatie

5A1 Schoon, heel en veilig

5A1.6 Handhaven gebruik openbare ruimte

5B2 Stimuleren van een doelmatig gebruik van het openbaar water

5B2.4 Handhaven gebruik openbaar water

Effectindicatoren

Realisatie 2021

Streefwaarde 2022

5A1.b Percentage inwoners dat ‘behoorlijk wat’ tot ‘zeer ernstig’ zwerfvuil ervaart

44%

39%

5A1.d Percentage inwoners dat ‘behoorlijk wat’ tot ‘zeer ernstig’ hondenpoep ervaart

23%

30%

5A1.h Percentage inwoners dat ‘behoorlijk wat’ tot ‘zeer ernstig’ drijfvuil ervaart

22%

30%

80

5.4 Bereikbare stad Leiden is een compacte, bruisende stad. Dit levert ook de nodige verkeers- / mobiliteits­ uitdagingen en overlastsituaties op. Team Handhaving zet zich in voor een stad die zowel met de auto, fiets en te voet goed bereikbaar is en blijft. Onze aanpak richt zich op het zo snel mogelijk beëindigen van overlastsituaties na constateringen of meldingen. Struc­ turele overlast door parkeren of verkeersvraagstukken worden projectmatig en gebieds­ gericht aangepakt, waarbij handhaving het sluitstuk van de aanpak moet zijn. Allerlei wegwerkzaamheden hebben invloed op het gebruik van de weg en de intensiteit van het verkeer op andere plekken. 5.4.1 Autoparkeren Handhaving controleert actief op de naleving van de geldende parkeerregimes in de stad. Tot de werkzaamheden behoren: • Het controleren op het parkeerrecht (parkeergeld, vergunningen en ontheffingen) van voertuigen in gebieden met betaald parkeren, evenals het controleren op foutparkeren (parkeren waar dat niet iets toegestaan). • Het toezicht op het vrijhouden van doelgroepparkeerplaatsen (bijvoorbeeld invalide­ parkeerplaatsen) van foutparkeerders. • Controle op misstanden van geparkeerde caravans, campers, aanhangers en andere voertuigen. Eventuele wrakken, achtergelaten voertuigen of auto’s met een ruim verlopen APK worden na verloop van tijd verwijderd.

• Ook bij tijdelijke verkeersmaatregelen (bijvoorbeeld vanwege een evenement) verwij­ dert Handhaving foutgeparkeerde auto’s en andere voertuigen zodat het terrein tijdig vrij is voor de opbouw. 5.4.2 Fietsparkeren Overlast van fietswrakken, weesfietsen en foutgeparkeerde fietsen wordt als zeer hin­ derlijk ervaren en is een aandachtspunt voor Team Handhaving. Tot de werkzaamheden behoren: • De uitvoering van Fiets Fout = Fiets weg in het stationsgebied. Hier worden actief wrak-, wees en foutgeparkeerde fietsen verwijderd. • Bij tijdelijke verkeersmaatregelen (bijvoorbeeld vanwege een evenement) verwijdert Handhaving zeer hinderlijk foutgeparkeerde (brom)fietsen zodat het terrein tijdig vrij is voor de opbouw.

81

Binnen de huidige kaders is het buiten het stationsgebied enkel mogelijk om wrakfietsen te verwijderen. Handhaving denkt mee over eventuele aanpassingen in de regelgeving om ook elders in de stad te kunnen optreden tegen weesfietsen. Dit zou een extra investering vergen waarvoor financiële middelen voor vrijgemaakt moeten worden. 5.4.3 Verkeerstoezicht / Wijzigingen van verkeersituaties In aanvulling op parkeren ziet Handhaving ook toe op de naleving van verkeerssituaties zoals inrijverboden en de geldigheid van verkeersontheffingen en vergunningen. Ten aanzien van fietsen ziet Handhaving ook toe op het fietsverbod in de voetgangers­ gebieden. Hierin werken wij ook samen met het centrummanagement om ook de mensen die zich hier netjes aan houden te belonen met een bloemetje. Het voornemen is om ook in 2022 een vergelijkbare actie te organiseren. Indien nodig denkt handhaving mee over de handhaafbaarheid van verkeersmaatregelen bij herinrichtingsplannen en projecten, ook in relatie tot de handhavingscapaciteit. Handhaving monitort ook continue of de openbare ruimte conform het parkeerregime is ingericht. Bij een eventuele wijzing van parkeerregime wordt de handhaving hier (al dan niet tijdelijk) op aangepast.

In 2022 monitort en stuurt Handhaving waar nodig bij binnen de projecten rondom de autoluwe binnenstad, de realisatie van een zero emissiezone en de uitrol van verkeersca­ mera’s ten behoeve van bovenstaande zaken, evenals de mogelijke pilot met toezicht op het inrijverbod in de Breestraat. Ook worden aankomend jaar de betaalde parkeerzones in de stad uitgebreid. Om hier effectief toezicht op te houden zal aanvullende (ingehuurde) capaciteit benodigd zijn 5.4.4 Voorgenomen resultaten in 2022 Door middel van bovenstaande interventies stelt Handhaving zich, in overeenstemming met parkeermanagement, de onderstaande doelen met betrekking tot betaald parkeren: • De betalingsbereidheid is hoger dan 93% (in 2021 was dit: 98%) • Het gemiddeld aantal uren G4s per maand: 1.487 uur • Het gemiddeld aantal scans per maand: 228.172 scans

82

Ten aanzien van verdere verkeersproblematiek stelt Handhaving de volgende doelen: • Het stationsgebied is zoveel mogelijk vrij van wrak-, wees-, en foutgeparkeerde fiet­ sen. • Indien er een nieuwe weesfietsenzone in de binnenstad wordt vastgesteld en Handha­ ving voor het toezicht hierop voldoende middelen en capaciteit en beschikbaar krijgt, wordt de ervaren overlast van weesfietsen ook in dit gebied blijvend verminderd. • Doelgroepparkeerplaatsen zijn zoveel mogelijk vrij van foutparkeerders. • In de voetgangersgebieden wordt weinig gefietst / overlast ervaren van fietsers. De doelstellingen van Handhaving dragen bij aan de realisatie van de doelstellingen zoals vastgesteld in de programmabegroting 2022. Deze worden gemeten aan de hand van een serie effectindicatoren. Handhaving geldt hierin ook op het gebied van bereikbaar­ heid echter wel als het sluitstuk van de gemeentelijke inzet. Het behalen van de effectin­ dicatoren vraagt om een sluitende aanpak met de ketenpartners. Gelet op de huidige capaciteit, ontwikkelingen rondom het coronavirus, alsmede de behaalde resultaten worden voor 2022 dezelfde streefwaarden aangehouden als voor het afgelopen jaar. De registraties van Handhaving dienen als output voor de behaalde resultaten. • Registraties van Handhaving • Sancties en waarschuwingen • Weggesleepte voertuigen • Verwijderde (brom-)fietsen

83

Programmabegroting 2022 – Handhaving Bereikbare Stad Gemeentelijke missie De gemeente Leiden wil goed bereikbaar zijn. De komende jaren wordt ingezet op duurzame mobiliteit, waarbij voetgangers, fietsers en het openbaar vervoer voorrang krijgen. Door de aanleg van een goede hoofdontsluitingsstructuur, het zoeken naar nieuwe vormen van vervoer, het optimaal gebruiken van parkeervoorzieningen en het autoluw maken van de binnenstad wil de gemeente Leiden de leefbaarheid, duur­ zaamheid en bereikbaarheid verbeteren (Programmabegroting 2022, programma 4 Bereikbaarheid).

Programmadoel en -prestatie

Doel

Prestatie

5A1 Schoon, heel en veilig

5A1.6 Handhaven gebruik openbare ruimte

Effectindicatoren

Realisatie 2021

Streefwaarde 2022

4D1.a Percentage Leidenaren dat zelf veel overlast van parkeerproblemen ondervindt

16,3

< 20%

4D1.b Percentage autobezitters dat par­ keermogelijkheden in openbare ruimte bij huis met goed of voldoende beoordeelt

65%

75%

Bronnen: stads- en wijkenquête / veiligheids­ monitor

84

5.5 Veilige Stad In nauwe samenwerking met politie werkt Team Handhaving aan het veiliger maken van de stad. Onze focus is het voorkomen dat leefbaarheids- en overlastvraagstukken uit kunnen groeien tot veiligheidsvraagstukken. 5.5.1 Jeugdoverlast Toezicht en handhaving op jeugdoverlast is ook in 2022 een prioriteit voor Team Hand­ having. De aanpak van jeugdoverlast vraagt om een integrale aanpak met ketenpartners zoals de politie, Stedelijk beheer, jongerenwerk en de Stedelijke Jeugdaanpak (SJA). Handhaving onderneemt hiertoe de volgende stappen: • Op basis van beschikbare data van de politie en handhaving en de professionele kennis van de (jeugd)boa’s, wijkagenten en jeugdagenten brengen wij jeugdoverlastlo­ caties in beeld en wordt hier gericht en preventief gesurveilleerd. De inzet rondom jeugd wordt ook regelmatig met politie en andere partners zoals jongerenwerk afge­ stemd. Actuele ontwikkelingen rondom jeugdgroepen worden met elkaar besproken. • Indien hiertoe een aanleiding is, werkt Handhaving incidenteel tot 1 uur ’s nachts door in de avond gedurende de weekenden om hanglocaties te controleren. • Risico- en gebiedsgericht wordt gecontroleerd op alcoholgebruik en lachgasgebruik in de openbare ruimte. Inmiddels is de gehele stad aangewezen als gebied waar gebruik en handel van lachgas verboden is.

In de periode rondom de jaarwisseling komen hier controles bij rondom het afsteken van vuurwerk. Minderjarigen verwijzen wij waar nodig door naar Bureau Halt. • Signalen over jongeren met problematisch gedrag of mogelijke zorgproblematiek delen wij met het Zorg en Veiligheidshuis / de Stedelijke Jeugdaanpak. • Wij zijn betrokken bij herinrichtingsplannen om hangplekken te faciliteren en om overlast voor omwonenden zo goed mogelijk te voorkomen en beperken. 5.5.2 Horeca en evenementen De horeca en evenementen zorgen voor vertier in de stad. Handhaving ziet erop toe dat dit vertier geen onnodige overlast veroorzaakt voor anderen en dat men zich houdt aan de wettelijke voorschriften. Zodoende worden horecazaken gecontroleerd op de ver­ leende vergunningen op grond van de alcoholwet (voorheen: drank en horecawet). In aanvulling op de eigen controles worden ook integrale controles uitgevoerd in samen­ werking met onder meer politie en het Haags Economisch Interventie Team (HEIT). Binnen deze controles wordt ook aandacht geschonken aan mogelijke signalen van ondermijning. 85

Ook evenementen worden gecontroleerd op de voorschriften. Bij overtreding van de eindtijd wordt altijd opgetreden. Ook bij niet vergunde evenementen en forse vergun­ ningsovertredingen wordt altijd geïntervenieerd. Voor zowel de horeca als evenementen geldt dat Handhaving incidenteel ook ’s nachts doorwerkt, en waar nodig ook in burgercontroles uitvoert. Tot de verdere werkzaamhe­ den van Handhaving in het kader van horeca en evenementen behoren: • Toezicht op het schenken van alcohol aan minderjarigen • Toezicht op naleving van de terrasregels • Het opvolgen van meldingen die binnenkomen via de horecaklachtenlijn 5.5.3 Overige inspanningen Team Handhaving vervult een belangrijke rol als ogen en oren voor politie en de ge­ meente, en werkt vanuit deze gedachte – binnen de bevoegdheden van de BOA’s – sa­ men met onze ketenpartners aan een integrale aanpak van diverse overlast- en zorgdos­ siers (woonoverlast, overlastgevende / verwarde personen, overlast rondom coffeeshops, vermoedens van illegale prostitutie). Ook signalen van mogelijke ondermijning worden intern / met de politie gedeeld.

Behalve deze signaalfunctie draagt Handhaving ook op andere wijzen bij aan het veiligheidsgevoel en welzijn van de stad, onder meer door: • Toezicht te houden op het bedelverbod in de aangewezen gebieden • Controles uit te voeren in het kader van de Landelijke Aanpak Adreskwaliteit • Eerste hulp te verlenen bij ongevallen en/of te reanimeren. 5.5.4 Voorgenomen resultaten in 2022 Door middel van bovenstaande interventies stelt Handhaving zich de volgende doelen: • In gezamenlijkheid met de ketenpartners wordt jeugdoverlast zoveel mogelijk geredu­ ceerd en voorkomen wij dat overlast uitgroeit tot een veiligheids- en leefbaarheids­ vraagstuk. • De horeca en evenementen houden zich aan de voorgeschreven (vergunning)voor­ waarden en er wordt geen alcohol geschonken aan minderjarigen. De doelstellingen van Handhaving dragen bij aan de realisatie van de doelstellingen zoals 86

vastgesteld in de programmabegroting 2022. Deze worden gemeten aan de hand van een serie effectindicatoren. Handhaving geldt hierin ook op het gebied van veiligheid echter wel als het sluitstuk van de gemeentelijke inzet en is voor het behalen van de effectindicatoren sterk gebonden aan de samenwerking met de ketenpartners. Gelet op de huidige capaciteit, ontwikkelingen rondom het coronavirus, alsmede de behaalde resultaten worden voor 2022 dezelfde streefwaarden aangehouden als voor het afgelo­ pen jaar. De registraties van Handhaving dienen als output voor de behaalde resultaten. • Controles in de horeca • Registraties van handhaving • Sancties en waarschuwingen • Zorgmeldingen • Overige interventies op jeugdgroepen

Programmabegroting 2022 – Handhaving Veilige Stad Gemeentelijke missie De gemeente Leiden staat voor een stad die veilig is en voelt op het gebied van wonen, werken en leven in samenwerking met bewoners en partners (Programma­ begroting 2022, programma 2 Veiligheid).

Programmadoel en -prestatie

Doel

Prestatie

2A2 Beperken crimina­ liteit en overlast in de woonomgeving

2A2.2 Beperken van overlast in de woonomgeving

2A5 Veilig ondernemen en veilig uitgaan

2A5.2 Handhaven bij evene­ menten 2A5.3 Bijdrage aan veilig ondernemen 2A5.6 Handhaven horecare­ gelgeving

87

Effectindicatoren

Realisatie 2019

Realisatie 2020

Streefwaarde 2022

2A2.a - Aantal overlastmeldingen drugs, burenruzie, geluid

3225

4024

< 2900

2A2.c - Percentage inwoners dat in de eigen buurt veel overlast ervaart door dronken mensen op straat

5%

-

< 3%

2A2.d - Percentage inwoners dat in de ei­ gen buurt veel overlast ervaart van drugs­ gebruik of drugshandel

4%

-

< 4%

2A2.e - Percentage inwoners dat in de eigen buurt veel overlast ervaart van rond­ hangende jongeren

6%

-

< 6%

2A3.a - Aantal incidenten overlast door jeugd

1019

1630

< 1000

2A3.b - Aantal HALT-verwijzingen per 10.000 jongeren

174

240

200

2A3.c - Aantal vernielingen en beschadi­ gingen in de openbare ruimte per 1.000 inwoners

6,5

5,3

< 5,0

2A5.a - Percentage inwoners stadsdeel Midden dat in eigen buurt veel overlast ervaart door horecagelegenheden

-

13%

< 8%

2A5.d - Aantal incidenten overlast evene­ menten

21

5

< 21

Bronnen: stads- en wijkenquête / veiligheidsmonitor