Document · PDF

Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2020 - 1 juni 2021

Besluitvorming (raad) 7 juli 2021, gemeente LeeuwardenBij agendapunt: Jaarstukken 202041.270 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

Sport, bewegen en gezondheidsbeleid (voordeel € 191.000) Het budget voor ‘Gezond in de Stad’ laat een overschot zien van € 153.000. Een deel van het uitvoeringsplan zal samen met de andere Friese gemeenten worden uitgevoerd. De start hiervan is vertraagd omdat niet iedere gemeente tegelijk Rijksmiddelen kreeg toegekend. Daarnaast hebben de maatregelen rondom COVID-19 ervoor gezorgd dat niet alle activiteiten in 2020 zijn gestart. De overige kleine mee- en tegenvallers bedragen per saldo € 38.000 voordelig.

Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2020

Jaarverslag

Toelichting investeringen Tabel 7

Bedragen x € 1.000

R2PRG020 - Sociale basis

Krediet

Realisatie Afsluiten Rest krediet ult. 2020 Ja/Nee

INV240309 Eigen Wijs (Wester & Trilker)

3.681

INV240313 2e schoollocatie Zuidlanden

3.500

INV271701 Nieuwbouw IKC Constantijn PCBO

2.980

INV271804 Constantijn t.b.v. Sinne Kinderopvang

781

INV271807 Eigen Wijs t.b.v. St Kinderopvang Fr

439

INV271811 IKC Dr. Algraschool

325

INV271812 Nieuwbouw Albertine Agnes

2.638

200

2.438

Nee

INV271903 Spoedeisende voorzieningen

239

Nee

INV271904 Tijdelijke voorziening

233

Nee

INV272001 IKC Albert Agnes t.b.v. Kinderopvang

773

Nee

2.000

300

1.700

Nee

INV272003 IKC Constantijn grond

121

INV272004 IKC EigenWijs grond

120

INV272005 IKC Albert Agnes (wettelijke kosten)

120

Nee

INV272006 Optimalisering IKC Wiarda Goutum

100

Nee

INV272011 Spoedeisende voorzieningen

100

Nee

INV272012 Tijdelijke voorziening

200

Nee

18.348

12.447

5.902

INV272002 IKC De Oldenije

Totaal

IKC Eigen Wijs Het gebouw is na de zomervakantie in gebruik genomen door basisschool De Wester en speciale school voor basisonderwijs De Trilker. Naast de scholen zal van het gebouw gebruik worden gemaakt door de Stichting Kinderopvang Friesland. Tweede schoollocatie Zuidlanden Het IKC Theresa is begin januari in gebruik genomen. Sinne kinderopvang maakt hier deel uit van het IKC. IKC Constantijn Het gebouw is na de zomervakantie in gebruik genomen. Sinne kinderopvang maakt hier deel uit van het IKC. Nieuwbouw Albertine Agnes De nieuwbouw van de Albertine Agnes gaat binnenkort van start. Dit is iets later dan gepland doordat het aanbestedingstraject langer heeft geduurd dan eerder verwacht. De verwachting is dat de ingebruikname in de eerste helft van 2022 zal plaatsvinden. Sinne kinderopvang zal hier een onderdeel vormen van het IKC. Uitbreiding IKC Oldenije De vergunningverlening voor de uitbreiding van IKC Oldenije wordt in de eerste week van februari verwacht. Door de complexe omgeving waarin gebouwd moet worden en de aanpassingen die noodzakelijk zijn aan de Westerkerk is de verwachting dat dit tot meerkosten zal leiden. Hierover zal nadere besluitvorming moeten plaatsvinden.

Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2020

Jaarverslag

Betrokken verbonden partijen 

Stichting Cultureel Centrum De Harmonie Leeuwarden

Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2020

Jaarverslag

Programma Jeugdzorg en maatschappelijke ondersteuning Wat wilden we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan? 1. Vernieuwing Jeugdhulp zet door in 2020 De vernieuwingen in 2020 voor Jeugdhulp gaan over nieuwe vormen van ondersteuning ten tijde van COVID-19. Dit is mede mogelijk gemaakt door het Actieplan Foar Fryske Bern (FFB), de start van het Jeugdexpertteam en de versterking van de praktijk ondersteuners van de huisarts (POH-Jeugd GGZ). In 2020 is de instroom van Leeuwarder jeugdigen in Specialistische Jeugdhulp gedaald ten opzichte van 2019. De daling komt door COVID-19, maar ook de ingezette maatregelen hebben effect gehad. Overall is een daling van jeugdhulpvragen zichtbaar, totaal 6 % daling in 2020 ten opzichte van 2019 (bron: backoffice gemeente Leeuwarden). 

De toegang is verder aangescherpt a. Nieuwe systematiek voor specialistische jeugdhulp Naar aanleiding van de adviezen van de regionale taskforce Jeugd, is het systeem van de resultaatsturing van specialistische jeugdhulp in 2020 aangescherpt. Zowel ten aanzien van de kwaliteit en inhoud van de jeugdhulp als de administratieve en financiële procesgang. De aanscherping van onder meer prestatie indicatoren en samenwerking is contractueel vastgelegd met de specialistische zorgaanbieders in Fryslân. In 2020 heeft verder een evaluatie plaatsgevonden naar de bestaande systematiek, ter voorbereiding op de nieuwe inkoopronde specialistische jeugdhulp per 2022. Er is algemene overeenstemming bij zorgaanbieders en Friese gemeenten over de doorontwikkeling van resultaatsturing/trajectfinanciering van de specialistische jeugdhulp. b. Jeugd Expert Team (JET) is van start gegaan Het JET is als onderdeel van de gemeentelijke organisatie op 1 januari 2020 officieel gestart na een pilotperiode. De indicatiestelling en de regie hierop is nu de verantwoordelijkheid van het JET. Dit was voorheen een taak van Amaryllis. Daarbij zijn in de eerste twee maanden van 2020 alle dossiers van Amaryllis overgegaan naar het JET. Binnen het JET zijn jeugdconsulenten en praktijkleiders.

De praktijkleiders ondersteunen de jeugdconsulenten op inhoud maar zijn ook betrokken bij projecten, optimaliseren van de keten en signaleren van trends. We zien in de praktijk dat het preventieve veld meer betrokken wordt. Voorzieningen als sportactiviteiten, Home Start en maatjesprojecten van Humanitas worden nu meer gebruikt. c. Realisatie convenantafspraken hoog specialistische jeugdhulp In 2020 is een langdurig contract afgesloten met vijf aanbieders voor hoog specialistische jeugdhulp in Fryslân. In dit contract zijn de transformatie-afspraken uit het eerder afgesloten convenant vertaald. De transformatie is erop gericht dat kinderen zo thuis mogelijk kunnen opgroeien en ambulante hulp krijgen in de eigen omgeving. Concreet hebben de aanbieders geïnvesteerd in de ambulante hulpvormen, waarin verschillende disciplines samenwerken. De samenwerking is ook tot stand gekomen in het Team Toegang tot hoog specialistische jeugdhulp. Gezamenlijk wordt bepaald welke jeugdhulp het best passend is bij de overwegend complexe problematiek. De gemeente participeert ook in het Team Toegang vanuit de verwijzende rol. De casuïstiek waar in het hoog specialistische segment sprake van is, kent over het algemeen geen standaard aanpak. Daarmee onderscheidt het zich van de specialistische jeugdhulp.

Gezamenlijk met het Kenniscentrum Jeugd in Fryslân, het actieprogramma Foar Fryske Bern en de gecertificeerde instellingen wordt systematisch onderzoek verricht naar de casuïstiek. Het doel is om gezamenlijk te leren en voor de toekomst tot betere behandelingen te komen voor jeugdigen, waarmee we invulling geven aan de best passende zorg en de ambitie dat jeugdigen zo thuis mogelijk kunnen opgroeien. 27

Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2020

Jaarverslag

d. Praktijk ondersteuners huisarts jeugd GGZ (POH-jeugd GGZ) Er zijn nieuwe afspraken gemaakt over de praktijk ondersteuners huisarts Jeugd GGZ. Verder is het aantal fte’s POH-jeugd GGZ uitgebreid en zijn er nieuwe afspraken met De Friesland gemaakt over de bekostiging.

2. Vernieuwing maatschappelijke ondersteuning is voorbereid en uitgevoerd in 2020



Nieuwe werkwijze Wmo voorbereid De invoering van de nieuwe werkwijze Wmo per 2021, waarbij de taken van de wijkteams, de thuisondersteuning en de dagbesteding zijn samengevoegd in twee nieuwe percelen basisondersteuning en aanvullende ondersteuning, is in 2020 gerealiseerd. Met ruim 2.000 cliënten die thuisondersteuning en/of dagbesteding krijgen, is een perspectiefgesprek gevoerd. Hierin is op maat onderzocht welke ondersteuning zij per 2021 krijgen. De overdracht naar de nieuwe zorgaanbieder heeft voor het einde van het jaar plaatsgevonden. Ongeveer 1.500 cliënten die Hulp bij huishouden krijgen zijn ook overgedragen naar de nieuwe zorgaanbieder. Met de herbeoordeling is de zorg waar mogelijk verder afgeschaald. COVID-19 heeft ook effect gehad op minder zorg gebruik.  Buurt- en dorpskamers opgericht In 2020 zijn negen locaties voor buurt- en dorpskamers opgericht. Door COVID-19 zijn de buurt- en dorpskamers vooralsnog in slanke vorm beschikbaar. De gemeentelijke opbouwwerkers en Amaryllis hebben geïnvesteerd in de contacten met organisaties in de buurt.



Wijziging eigen bijdrage heeft geleid tot extra aanvragen huishoudelijke hulp Door de wijziging van de eigen bijdragesystematiek in de Wmo betaalt iedereen een gelijke eigen bijdrage van € 19 per maand. Door deze wijziging zijn er meer dan 10% extra aanvragen van huishoudelijke hulp binnengekomen.



Tussentijdse evaluatie aanpak personen met verward gedrag

In 2020 is een tussenevaluatie van de aanpak personen met verward gedrag (PmVG) uitgevoerd. Een aantal onderdelen van de PmVG zijn zeer succesvol geweest, zoals het ACT project in Leeuwarden en de Rapid Responder. Rapid Responder betreft vervoer van de personen door de GGD en bemenst door een Sociaal Psychiatrisch Verpleegkundige (SPV) en een chauffeur. Daarnaast zijn de eerste stappen gezet om de diverse pilots in te bedden, te borgen en te verbinden met bestaande structuren in het Friese Zorglandschap. Zie ook het programma Veiligheid.

3. Samenwerking met partners maatschappelijke ondersteuning verbeterd Leeuwarden is op regionaal niveau actief om samen met maatschappelijke organisaties en de Friese gemeenten de onderlinge samenwerking te verbeteren. Voorbeelden hiervan zijn: - De Friese gemeenten, SDF, zorgaanbieders en de woningbouwcorporaties hebben een start gemaakt met het opstellen van een convenant voor verbetering van de uitstroom uit Beschermd Wonen en de Maatschappelijke Opvang. Daarnaast hebben in 2020 de Friese gemeenten een concept regioplan Beschermd Wonen opgesteld. - Leeuwarden werkt mee aan de regionale netwerkvorming kwetsbare ouderen (Juiste Zorg op de Juiste Plek. In 2020 heeft het bestuurlijk netwerk plannen gemaakt voor 2021. - Het programma sociaal-medisch eerste lijn heet vanaf 2020 de Friese samenwerkingsagenda. Naast de Friese samenwerking hebben wij als gemeente Leeuwarden ook een eigen convenant met De Friesland. - De werkwijze Inclusieve Stad is inmiddels een reguliere manier van werken geworden. De naam is veranderd in Op Maat. Op Maat kan worden ingezet als de bewoner specifiek op zijn 28

Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2020

Jaarverslag

situatie aangepaste ondersteuning nodig heeft en wanneer de reguliere routes en voorzieningen geen passende oplossing bieden of wanneer er meer snelheid vereist is. Deze inzet gebeurt aan de hand van een plan vanuit het perspectief van de bewoner. Belangrijk hierbij is of de bestaande regels of procedures een onbedoeld of ongewenst effect hebben. Maatwerkinzet kan bestaan uit inzet van ondersteuning, de inzet van een vergoeding, of het inzetten van mandaat. Het kan ook een combinatie zijn van deze drie. De middelen kunnen ontschot worden ingezet. Er is een integraal casus-, kwaliteits- en trainingsteam actief, waar je terecht kunt voor advies over een casus waarin je vastloopt of voor mandaat over de bedachte oplossing. Voorbeelden: het snel vinden van een woning voor een alleenstaande moeder met twee kleine kinderen en het garant staan voor de betaling van de huur aan de makelaar; toestemming geven voor een jaar om te studeren met behoud van bijstand om vervolgens duurzaam uit te stromen. Medewerkers van de gemeente en Amaryllis zijn geschoold in het toepassen van Op Maat. Er zijn afspraken gemaakt over samenwerking, regievoering en afstemming tussen het Jeugdexpertteam en Amaryllis. Via een online leeromgeving kunnen professionals kennis halen en brengen en kunnen maatwerkplannen worden gemaakt met behulp van een handige rekentool.

In 2020 hebben alle Friese gemeenten, de GGD Fryslân en de ketenpartners een Friese Preventie Aanpak opgesteld. De ambitie is een goede gezondheid en welzijn met gelijke kansen voor alle Friese inwoners te realiseren. Het nationale preventieakkoord richt zich op overgewicht, roken en problematisch alcohol gebruik. Lokaal richten we ons op het thema gezonde leefstijl, uitgesplitst in Jongeren op Gezond Gewicht (JOGG), Rookvrije Generatie en Nuchtere Fries. Ook is er een lokaal sportakkoord afgesloten.

Op 1 januari 2020 is de nieuwe wet verplichte GGZ ingevoerd. De GGD voert voor alle Friese gemeenten het verkennend onderzoek uit en hoort de inwoners die via een Crisismaatregel verplichte behandeling krijgen. In 2020 is er een eerste spoedreparatie van de wet geweest. Er is ook een Crisisbeoordelingslocatie gerealiseerd voor de uitvoering van de WvGGZ.

Wat heeft het gekost? Tabel 8 Programma Lasten

Begroting primitief 158.544

Baten

Bedragen x € 1.000 Rekening Rekening t.o.v. begroting 161.182 6.386

Begroting na wijziging 167.568

4.207

4.994

4.765

-229

Saldo van baten en lasten

-154.337

-162.574

-156.416

6.157

Toevoegingen aan reserves

-23

Onttrekkingen aan reserves

824

-824

Saldo van toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Resultaat

824

-23

-847

-154.337

-161.750

-156.440

5.310

Tabel 9 Beleidsproduct

Begroting

Rekening

Bedragen x € 1.000 Rekening t.o.v. begroting

R2PRG021 - Jeugdzorg en maatsch. ondersteuning R2BLP084 - Zorg voor de Jeugd R2BLP118 - Maatschappelijke ondersteuning Totaal

Lasten

Baten

Lasten

Baten

Lasten

Baten

Saldo

49.830

824

45.816

-39

4.014

-863

3.151

117.738

4.994

115.389

4.804

2.349

-190

2.159

167.568

5.818

161.205

4.765

6.363

-1.053

5.310

Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2020

Jaarverslag

Zorg voor de Jeugd (voordeel € 3.151.000) Ontwikkeling taakstelling € 2,9 mln voordelig Om de tekorten op de jeugdzorg terug te dringen is een stevig fundament gelegd door een taakstelling van € 4 mln. Hiervan is conform de planning nu € 2,5 mln gerealiseerd en de laatste tranche van € 1,5 mln vindt volgens planning in 2021 plaats. Het gemiddeld aantal unieke cliënten in zorg daalt al sinds 2019 en is het afgelopen jaar verder gedaald met ruim 2%. Daarnaast is de intensiteit van de ingezette zorg afgenomen en is het gemiddeld aantal residentiële zorgdagen per jeugdige gedaald. Kinderen worden eerder (bijvoorbeeld via de POH-GGZ-jeugd bij de huisarts) en vaker ambulant geholpen. De verschuiving van zware intensiteiten en dure zorgtrajecten naar lichtere vormen van zorg heeft zich in 2020 verder doorgezet evenals de gestage daling van de inzet van Jeugdbeschermingsmaatregelen op Leeuwarder kinderen hetgeen heeft bijgedragen aan de kostendaling. Hierdoor is de taakstelling in 2020 gerealiseerd. Voor een solide financiële positie in de begroting was rekening gehouden met een autonome volumegroei van € 1,4 mln en met € 1,5 mln om een eventuele vertraging in realisatie van de taakstelling op te vangen. Nu de realisatie van de taakstelling op koers ligt en de autonome groei is uitgebleven vallen beide bedragen vrij. Een voordeel van samen € 2,9 mln.

Overige € 251.000 voordelig Er is een voordeel ontstaan van € 139.000 als afrekening op het accountantsonderzoek naar de conversie dossiers. Een eerder voordeel naar aanleiding van dit onderzoek is reeds ten gunste van 2019 gekomen. Diverse overige afrekeningen uit voorgaande jaren hebben voor een voordeel van € 183.000 gezorgd. De overige kleine mee- en tegenvallers bedragen per saldo € 71.000 nadelig. COVID-19: De zorg is echter mede door de inzet van de digitale tool Friese Jeugdzorg Online, zoveel mogelijk gecontinueerd. Met aanbieders zijn afspraken gemaakt over de continuïteitsbijdrage van € 523.000 en de meerkosten van € 64.000 in verband met de negatieve gevolgen van COVID-19 en is in totaal € 587.000 uit reguliere budgetten aan de aanbieders vergoed en in bovenstaande resultaten verwerkt. Het aantal jeugdigen in zorg binnen het perceel Specialistische Jeugdhulp is op hetzelfde niveau gebleven, het aantal dyslexietrajecten laat een tijdelijk een afname zien. Nu de scholen weer open zijn, neemt het aantal gestarte trajecten weer toe. De komende tijd wordt onderzocht welk effect de pandemie heeft op het gebruik van jeugdzorg en jeugdbescherming. Fries actieplan Zorg voor Jeugd: 'Foar Fryske Bern' Leeuwarden heeft als penvoerder voor de Friese gemeenten voor de jaren 2018 t/m 2020 een Rijksbijdrage van € 1.374.000 per jaar ontvangen.

De daadwerkelijke uitvoering is gestart in de tweede helft van 2019 en loopt door tot en met 2021. Voor 2020 was een aanvullende bijdrage uit de reserve budgetoverheveling begroot van € 824.000. De werkelijke uitgaven in 2020 zijn echter lager uitgevallen waardoor deze bijdrage uit de reserve niet heeft plaatsgevonden. (voordeel lasten € 824.000 en nadeel baten € 824.000) Het voor de jaarschijf 2020 resterende bedrag van € 23.000 wordt overgeheveld naar de reserve budgetoverheveling. Het resterend bedrag ad € 2.221.200 wordt in 2021 ingezet.

Maatschappelijke ondersteuning (voordeel € 2.159.000) Thuisondersteuning en dagbesteding € 979.000 voordelig De taakstelling op de Wmo bedroeg t/m 2020 € 2,55 mln waarvan € 1,9 mln is gerealiseerd. Met de nieuwe Wmo aanbieders zijn afspraken gemaakt over het realiseren van het resterende bedrag van € 635.000 en de taakstelling 2021. De herbeoordelingsgesprekken hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan andere vormen van zorg en het beperken van de kosten. 30

Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2020

Jaarverslag

Door de herbeoordelingsgesprekken en COVID-19 heeft de verwachte volumestijging, waarmee in de begroting rekening mee was gehouden, zich niet voorgedaan. Hierdoor ontstaat een incidenteel voordeel van € 799.000. De tarieven zijn minder gestegen dan was begroot. Dit levert incidenteel een voordeel op van € 180.000. Huishoudelijke Hulp en Algemene Schoonmaakvoorziening € 195.000 voordelig Voor de Huishoudelijke Hulp en Algemene Schoonmaakvoorziening bedraagt het incidenteel voordelig resultaat € 195.000. Daarvoor zijn twee oorzaken. De stijging van de tarieven is iets lager dan waar in begroting rekening mee is gehouden. Dit leidt tot een incidenteel prijsvoordeel van € 35.000. Ook het volume van de zorg is, mede door COVID-19, lager dan verwacht. Inclusief de compensatie voor omzetderving is het incidentele voordeel op de ingezette uren € 160.000. Wonen, rollen en vervoer € 185.000 nadelig Door COVID-19 zijn er minder reisbewegingen in het Wmo vervoer geweest en zijn de lasten gedaald. De vervoerder heeft hiervoor voor een deel compensatie ontvangen conform de landelijke richtlijn en ook de meerkosten zijn vergoed. Per saldo geeft dit een incidenteel voordeel van € 135.000. In 2020 waren een aantal kostbare woningaanpassingen noodzakelijk door vergrijzing en langer zelfstandig thuis wonen waardoor een incidenteel nadeel ontstaat van € 160.000 ontstaat.

Ook het gebruik van individuele vervoersvoorzieningen zoals scootmobielen, driewielers en dergelijke neemt om dezelfde reden toe waardoor een incidenteel nadeel ontstaat van € 160.000. De besteding op beide laatste onderdelen fluctueert jaarlijks afhankelijk van het aantal aanvragen. In de begroting 2021 wordt rekening gehouden met een licht stijgende trend. Eigen bijdrage € 95.000 nadelig Cliënten die gebruik maken van collectief vervoer betalen een bijdrage in de kosten van het vervoer. Als gevolg van COVID-19 is er door cliënten veel minder gereisd en zijn de ontvangen bijdragen bijna € 70.000 lager dan geraamd. Tegenover dit nadeel staat het vermelde voordeel onder Wonen, rollen en vervoer Daarnaast valt een afrekening van een project met De Friesland € 25.000 lager uit en wat leidt tot een lagere bijdrage. Persoonlijke verzorging, kortdurend verblijf c.a. € 110.000 voordelig Op het totaal van de budgetten voor persoonlijke verzorging, kortdurend verblijf, inloopvoorziening en integraal maatwerk is een incidenteel voordeel van € 110.000. Een deel van de kosten is gedekt door de zorgverzekeraar hierdoor valt een bedrag van € 30.000 vrij. Het overige kleinere incidentele voordelen leveren per saldo een voordeel op van € 80.000.

Regionale Wmo: Beschermd Wonen € 682.000 voordelig De toename van het aantal cliënten van de laatste jaren is tot stilstand gebracht en is omgebogen naar een kleine afname. Het expertteam speelt een belangrijke rol bij de toegang tot Beschermd Wonen en de transformatie. Daarnaast is ook de Rijksvergoeding Beschermd Wonen voor de volumeontwikkeling met een bedrag van € 1,8 toegenomen. Dit maakt dat het tekort Beschermd Wonen van de laatste jaren is omgebogen naar een voordeel van € 0,94 mln. Het aandeel van Leeuwarden in dit voordeel is € 182.000. In de begroting was rekening gehouden met een nadeel van € 500.000 (conform 2019). Tezamen resulteert dit in een voordeel van € 682.000. Projecten € 180.000 voordelig Voor de uitvoering van de Wet verplichte GGZ, de aanpak personen met verward gedrag, en Citydeal zijn incidentele subsidies en bijdragen ontvangen van o.a. ZonMW terwijl in de begroting rekening is gehouden met de dekking vanuit gemeentelijke middelen. Hierdoor valt een bedrag van € 180.000 vrij.

Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2020

Jaarverslag

Apparaats- en uitvoeringskosten € 300.000 voordelig Een voordeel van € 205.000 ontstaat door tijdelijke vacatures die voor een deel niet zijn ingevuld. De overige kleine mee- en tegenvallers bedragen per saldo € 88.000 voordelig. COVID-19: Met aanbieders zijn afspraken gemaakt over de continuïteitsbijdrage € 1.718.000 en de meerkosten van € 155.000 in verband met de negatieve gevolgen van COVID-19. Totaal is voor € 1.873.000 uit reguliere budgetten aan de aanbieders vergoed en verwerkt in bovenstaande resultaten.

Toelichting investeringen Investeringen zijn niet van toepassing voor dit programma.

Betrokken verbonden partijen Er zijn geen verbonden partijen betrokken. Wel is op pagina 30 meer te lezen over de samenwerking met partners in maatschappelijke ondersteuning.

Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2020

Jaarverslag

Programma Werk en inkomen Wat wilden we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan? 1. Bevorderen economische kansen en werk voor iedereen Vermindering gebruik bijstand a. Begeleiding naar werk, school en ondernemerschap In 2020 hebben we ingezet op vermindering van het gebruik van de bijstand. We zijn doorgegaan met het in kaart brengen van de participatiemogelijkheden van de doelgroep, daar hebben we ons instrumentarium op aangepast. Daarbij is het uitgangspunt maatwerk en de bijstandsgerechtigden ontwikkelen naar het hoogst haalbare niveau. We hebben het instrumentarium verder doorontwikkeld. Waar fysiek contact, wegens de uitbraak van COVID-19, vaak niet mogelijk was hebben we dit voor het merendeel omgezet naar een digitaal contact. Vooral vanwege het feit dat de doelgroep geen fysiek traject naar werk kon volgen, is het percentage mensen dat een baan heeft gevonden 35% lager dan het jaar daarvoor. Daarentegen is het percentage jongeren dat terug naar school is gegaan met 20% toegenomen. Het gebruik van de bijstand is in 2020, ondanks de COVID-19 crisis, met maar 1,5 %1 (84 uitkeringen) toegenomen terwijl er landelijk sprake is van 3% groei. In de periode maart tot en met mei hebben 20% meer mensen een aanvraag ingediend dan gebruikelijk. Hiervan zijn veel aanvragen afgewezen omdat men geen recht had op bijstand.

Daarnaast zien we dat onze re-integratie instrumenten ook in COVID-19 tijd werken. Bron: Datawarehouse gemeente Leeuwarden. b. Starten met werkwijze 'Direct werk' Na een succesvolle start moest deze werkwijze, waarbij bijstandscliënten begeleiding krijgen om snel weer aan de slag te kunnen en met behulp van de infrastructuur en het werk van Caparis ingezet worden, in maart worden stopgezet door de uitbraak van COVID-19. In 2021 zal het traject, naast Caparis ook bij de buitendienst worden ingezet. c. Samen werken aan re-integratie met Caparis In 2020 is de samenwerking met Caparis verder gegroeid. Naast de samenwerking op het gebied van accountmanagement in de Arbeidsmarktregio Fryslân Werkt en de WSW-dienstverlening, hebben we op meerdere fronten de samenwerking versterkt. Caparis speelde een belangrijke rol in het vormgeven en uitvoeren van het instrument Direct Werk, zodat de gemeente bijstandsgerechtigden zo snel als mogelijk een analyse traject kon aanbieden. Ook bij het vervolginstrument Vizier op Werk speelde Caparis in het onderdeel Kennismaken & Kiezen een belangrijke rol, naast de andere twee externe partners. Op het gebied van Loonkostensubsidie en Nieuw Beschut Werk is het aantal plaatsingen bij Caparis uitgebreid. d. Samenwerking aan 'Vizier op werk' In 2020 heeft ook het instrument Vizier op Werk een belangrijke rol gespeeld in de uitstroomcijfers.

Ook dit instrument heeft veel schade ondervonden van de COVID-19 uitbraak, maar desondanks is het instrument verder doorontwikkeld en is het aantal sporen richting kanssectoren uitgebreid. e. Investeren in social return met regionaal coördinatiepunt Vanaf 2020 is het Coördinatiepunt Social return on Investment (SROI) ondergebracht bij Bureau Zelfstandigen Fryslân. De kosten van het coördinatiepunt worden door de deelnemende gemeenten gezamenlijk gedragen.

1 Datawarehouse Leeuwarden

Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2020

Jaarverslag

f. Activiteiten Arbeidsmarktregio Fryslân Werkt! In 2020 zijn in de arbeidsmarktregio zijn in totaal 10 voorschakel- en opleidingstrajecten ontwikkeld gericht op diverse kanssectoren. In 2021 is dit verder uitgebreid naar 19 trajecten, waaronder ook korte oriëntatietrajecten gericht op zorg en techniek. De Friese MBO’s werken hierin samen om werkzoekenden een goed beeld te geven van de mogelijkheden in de branche. Het maatwerkbudget uit het project Perspectief op Werk is 150 keer ingezet. Verder zijn er diverse regionale online banenmarkten georganiseerd, waaronder de doorlopende LinkedIn banenmarkt (2400 leden) en Meet & Greet XXL, gericht op de BAB doelgroep.

2. Armoedebestrijding zodat iedereen mee kan doen In 2020 is verder vorm en inhoud gegeven aan de gemeentelijke inzet voor het doorbreken van de regeneratie armoede. Voor interventies die leiden tot meer duurzame oplossingen blijft de aansluiting met de ontwikkelingen rondom Kansen voor kinderen waardevol. Voor het overige is in de huidige armoedeaanpak een prioritering aangebracht in de thema’s. De verdere uitwerking en vormgeving hiervan wordt opgenomen in de nieuwe visie en aanpak Armoede en Schulden die in 2021 gereed is. COVID-19 heeft het bevorderen van de economische kansen moeilijk gemaakt. Door het wegvallen van werk is de kans op armoede en schulden gestegen. Er is echter sprake van een vertraagd effect. Mensen teren in op het eigen vermogen of maken gebruik van allerlei steunpakketten voordat ze in de bijstand en ook armoede en schulden terecht komen. In de cijfers rondom schulden is nog geen toename van de schuldenproblematiek te constateren.  Preventie en vroegsignalering van schulden In 2020 was de insteek de huidige aanpak van preventie en vroegsignalering verder te ontwikkelen door te zoeken naar de innovatie en het betrekken van onze netwerkpartners, de vrijwilligersorganisaties en ervaringsdeskundigen. Vanwege de COVID-19 maatregelen is het niet mogelijk geweest om de aanpak op alle onderdelen verder te ontwikkelen.

Voor het overige hebben ervan af halverwege maart geen of onder beperkende voorwaarden huisbezoeken kunnen plaatsvinden. Omdat fysiek contact niet of minder mogelijk was, is geprobeerd om op een andere manier met de bewoners te communiceren. De wijk- en dorpenteams hebben in 2020 gemiddeld zo’n 60 signalen per maand ontvangen. Dit is vanwege COVID-19 iets minder dan vorig jaar. Uit de cijfers blijkt dat in 50% van de gevallen het wel is gelukt om contact te krijgen met de bewoners. En dat in 60% van die gevallen er door de sociaal werker ook daadwerkelijk hulp geboden kon worden aan de bewoners met betalingsachterstanden. Bron: Datawarehouse gemeente Leeuwarden. Ingaande 2021 krijgt de vroegsignalering een wettelijke basis in de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. In het laatste kwartaal van 2020 is aandacht besteed aan de implementatie hiervan.  Passende en effectieve schuldhulpverlening In 2020 zijn er minder bewoners met problematische schulden naar curatieve trajecten geleid. Er is een daling te zien van zo’n 15% bij particulieren en 30% bij ondernemers. Bij ondernemers kan deze daling wellicht verklaard worden door de financiële regelingen die, vanwege de COVID-19 crisis, voor de ondernemers zijn ingesteld. Schuldeisers waren coulant en vooral de ZZP-ers kregen steunmaatregelen. Bij de particulieren is er ook sprake van een daling maar minder substantieel.

Om ervoor te zorgen dat juist vanwege de COVID-19 crisis bewoners de hulp weten te vinden en krijgen is er geïnvesteerd in het verbeteren en optimaliseren van de communicatie en de dienstverlening. Een goed voorbeeld is het werken met digitale spreekkamers. Hiermee wordt niet alleen de dienstverlening geoptimaliseerd, maar kan deze ondanks de COVID-19 crisis ook worden voortgezet.

Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2020

Jaarverslag

Om de effectiviteit van de keten schuldhulpverlening te verbeteren, is eind 2020 een onderzoek gestart naar de werking van de keten. Het onderzoek is in het eerste kwartaal 2021 afgerond. Tabel 10 Aantal curatieve trajecten schuldhulpverlening Omschrijving Particuliere trajecten Ondernemers Totaal

2019 403 46 449

2020 343 32 375

Bron: KBNL, Zuidweg & Partners

 Bevorderen gebruik inkomensondersteuning De afgelopen jaren is met succes ingezet op het verbeteren van de communicatie en voorlichting over de inkomensondersteunende regelingen en het ontzorgen door de toegang te vereenvoudigen. De ingeslagen weg is in 2020 geïntensiveerd en verder ontwikkeld. Reguliere onderdelen van de aanpak zijn het versturen van de minimaflyer met het uitkeringsbestand, verspreiden van de flyer onder de ketenpartners, via narrowcasting in de gemeentehal en dbieb op de schermen vertonen van de minimaregelingen en informatie via de Huis aan Huis. Het afgelopen jaar is er aanvullend een communicatiekalender gemaakt en waren er voor de minimaregelingen afzonderlijk ook extra acties voor de studietoeslag en de kwijtschelding. Voor de Individuele studietoeslag zijn leerplichtambtenaren en scholen geïnformeerd en is een filmpje over de studietoeslag op sociale media gedeeld. Deze inzet is geslaagd. In 2020 is de toename van het gebruik met bijna 45% gestegen van 49 in 2019 naar 71 in 2020 (bron: Datawarehouse gemeente Leeuwarden). Medio 2021 zorgt een wetswijziging verhoging van de toeslag en een verruiming van de doelgroep. De verwachting is dat de wetswijziging een positief effect zal hebben op het bereik. Vanaf 2020 is de afhandeling van de kwijtschelding weer belegd bij de gemeente.

Bij de campagne om de inwoners hierover te informeren is ook aandacht besteed aan het vergroten van het bereik. Aan het Platform ervaringsdeskundigen Armoede & Schulden en het buurtservicepunt is gevraagd naar hun ervaringen met het aanvragen van kwijtschelding en ideeën om het bereik te vergroten. Het aantal kwijtscheldingen is in 2020 met 10% gestegen.  Minder aanvragen bij het Kindpakket Met het Kindpakket zet de gemeente in op het vergroten van de maatschappelijke participatie van kinderen. In verband met COVID-19 is het de verwachting dat het jaartotaal 2020 zal afnemen. In 2019 zijn 6.943 aanvragen afgehandeld. Op basis van de cijfers tot en met oktober (4.894) kan voorzichtig de conclusie worden getrokken dat er in 2020 sprake is van een daling van het bereik. Reden van de daling is COVID-19. Kinderen kunnen daardoor niet sporten of muziekles volgen. Vanuit Leergeld zijn laptops ten behoeve van het thuisonderwijs verstrekt. In verband met een wijziging in de landelijke samenwerking is eind 2020 de transitie gemaakt van www.kindpakket.nl naar www.samenvoorallekinderen.nl. Om te voorkomen dat er kinderen tussen wal en schip vallen is, naast een gemeentelijke communicatiecampagne, ook gezorgd dat de oude portal in 2021 is doorgelinkt naar de nieuwe.

 Samenwerking met partners is verstevigd Samen met de partners van het Participatiepact (ook wel Armoedepact genoemd) is aandacht geweest voor een duurzame voortzetting van het pact en het uitbreiden van het netwerk. Ter ondersteuning hiervan heeft het kernteam aansluiting gezocht bij Moedige Dialoog en stelt het Participatiepact een kwartiermaker aan. Op deze wijze wordt het mogelijk om een goed fundament te leggen voor de lokale organisaties die vanuit hun betrokkenheid en motivatie zich willen inzetten om de armoede en schuldenproblematiek aan te pakken. De samenwerking met het Platform Armoede en Schulden is verstevigd. Vanwege COVID-19 is het niet mogelijk geweest om de geplande miniconferentie te organiseren. Maar in de aanloop naar het 35

Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2020

Jaarverslag

opstellen van een nieuwe visie en aanpak armoede en schulden is het Platform gestart met het opstellen van een position paper.  Minder vraag naar verlagen woonlasten In verband met de COVID-19 crisis zijn er minder aanmeldingen geweest voor de energiecoach. Toch hebben de drie energiecoaches in totaal 722 huisbezoeken afgelegd. Waarbij 207 zich hebben aangemeld voor een eerste gesprek met de energiecoach en er voor het overige tweede en derde gesprekken plaatsvonden. De pilot van de Voorzieningenwijzer was succesvol en wordt, naar verwachting, in 2021 gemeentebreed ingezet. Met kleinschalig aanbieden van een verduurzamingskrediet is nog niet gestart en zal naar verwachting in 2021, eerst in pilot vorm, worden aangeboden.  Grip krijgen op kosten beschermingsbewind Het aanpassen van de draagkrachtregels inkomen en vermogen hebben ertoe geleid dat de bijzondere bijstandskosten voor beschermingsbewind zich redelijk heeft gestabiliseerd. Voor 2020 zien we een overall stijging van de kosten beschermingsbewind van 3%. Deze stijging wordt voornamelijk veroorzaakt door een stijging van de kosten van bewind als gevolg van psychische en lichamelijke problemen en is minder het gevolg van problematische schulden. In het najaar is het Aanvalsplan Beschermingsbewind geëvalueerd.

De interventies geven een wisselend beeld over in hoeverre de inzet op bewind invloed heeft op de in- of uitstroom van het beschermingsbewind. Wel kan ten aanzien van de draagkrachtregels worden geconcludeerd dat deze interventie effect heeft gehad op de hoogte van de bijzondere bijstandskosten. De bevindingen van deze evaluatie worden meegenomen in de ontwikkeling van de nieuwe visie en aanpak armoede en schulden.

Wat heeft het gekost? Tabel 11 Programma

Bedragen x € 1.000 Rekening Rekening t.o.v. begroting 154.067 984

Lasten

Begroting primitief 131.464

Begroting na wijziging 155.051

Baten

80.168

101.155

107.100

5.945

Saldo van baten en lasten

-51.295

-53.895

-46.966

6.929

Toevoegingen aan reserves

1.000

1.229

-229

Onttrekkingen aan reserves

1.023

875

-148

Saldo van toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Resultaat

-354

-377

-51.295

-53.872

-47.320

6.552

Begroting

Rekening

Tabel 12 Beleidsproduct R2PRG005 - Werk en inkomen R2BLP027 - Arbeidsmarkt en sociale integratie R2BLP030 Inkomensvoorziening R2BLP031 Armoedebestrijding R2BLP050 - Lijkbezorging Totaal

Bedragen x € 1.000 Rekening t.o.v. begroting

Lasten

Baten

Lasten

Baten

Lasten

Baten

Saldo

27.063

1.307

25.652

1.488

1.411

181

1.592

118.671

100.869

120.046

106.510

-1.376

5.641

4.265

10.290

9.538

-34

752

-37

715

-33

-20

156.051

102.179

155.296

107.975

755

5.797

6.552

Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2020

Jaarverslag

Arbeidsmarkt en sociale integratie (voordeel € 1.592.000) Wet Sociale Werkvoorziening (voordeel € 451.000) De werkelijke bezetting bij Caparis was over 2020 lager dan er aan Rijksvergoeding daarvoor in de begroting is opgenomen op basis van standaard eenheden (SE) (bezetting 452,88 SE versus begroting 468,81 SE). Vizier op Werk en instrumentenbudget (voordeel € 345.000) Met name door inzet van en bemiddeling door consulenten zijn bijstandsgerechtigden uitgestroomd. Door COVID-19 zijn minder bijstandsgerechtigden in trajecten en trajectbegeleiding bij externe partijen geweest. Er is door werkgevers minder gebruik gemaakt van werkvouchers en premies. Vergoeding uitvoeringskosten Tozo (voordeel € 770.000) Door COVID-19 moesten diverse reguliere werkzaamheden voor de begeleiding naar werk noodgedwongen worden afgeschaald en zijn de medewerkers ingezet voor de uitvoering van de Tozo-regeling. Het Rijk heeft voor de uitvoering van de Tozo-regeling een extra vergoeding beschikbaar gesteld. Door deze extra vergoeding ontstaat een voordeel van € 770.000 op het onderdeel Arbeidsmarkt en sociale integratie. Bij het onderdeel Inkomensvoorziening (zie hierna) is sprake van eenzelfde effect. Afwikkeling projecten (nadeel lasten € 292.000 en voordeel baten € 280.000) Voor de projecten ESF, EGF en ZonMW is € 292.000 meer aan lasten verantwoord dan begroot.

Hier staat echter ook een hogere Rijksbijdrage dan begroot van € 280.000 tegenover. Projecten SDF (voordeel lasten € 960.000 en nadeel baten € 960.000) Voor diverse projecten van het SDF zijn incidentele middelen van het Rijk ontvangen. De verwerking hiervan via de reserve budgetoverheveling moet nog plaatsvinden. Hierdoor zijn in deze toelichting nog de lasten € 960.000 voordeliger en de baten € 960.000 nadeliger. Aanpassing volgt. Overige (voordeel € 38.000) Overige kleine voor- en nadelen € 38.000 voordelig. Inkomensvoorziening (voordeel 4.265.000) Wet bundeling van uitkeringen inkomensvoorziening aan gemeenten (BUIG) (voordeel lasten € 1.837.000) In 2020 is voor de bijstandsuitkeringen € 82,07 mln ontvangen. De werkelijke uitgaven in 2020 bedroegen € 87,23 mln. De hogere uitgaven ad € 5,16 mln zijn voor € 7,0 mln al gedekt in de primitieve begroting. Dit betreft het verwachte eigen risico voor de gemeente. Ten opzichte van deze dekking in de primitieve begroting is dus een voordelig resultaat behaald. Wet bundeling van uitkeringen inkomensvoorziening aan gemeenten (BUIG) (voordeel baten € 1.487.000) In 2020 is een incidentele (niet voorziene) vrijval ontstaan vanwege gewijzigde Rijksfinanciering in de Bbz waarbij het Rijk geen rekening houdt met al uitgekeerde bedragen.

Dit betekent dat het Rijk het saldo van de oude financieringswijze niet verrekent, waardoor een (incidenteel) voordeel van € 1,2 mln ontstaat. Het overig resultaat is ontstaan door verhoging van baten door verhaal en terugvordering op te veel verstrekte bijstand in het verleden (€ 0,32 mln). Vergoeding uitvoeringskosten Tozo (voordeel € 829.000) Door COVID-19 zijn diverse reguliere werkzaamheden voor handhaving, financiën en invordering afgeschaald en is opgeschaald in de uitvoering van de Tozo-regeling. Het Rijk heeft voor de uitvoering van de Tozo-regeling een extra vergoeding beschikbaar gesteld. Door deze extra 37

Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2020

Jaarverslag

vergoeding ontstaat een voordeel van € 829.000 op Inkomensvoorziening. Zie ook de eerdere toelichting onder Arbeidsmarkt en sociale integratie. Uitkeringen Tozo-regeling (nadeel lasten € 4,1 mln en voordeel baten € 4,18 mln) In 2020 is door COVID-19 de regeling voor Tijdelijke ondersteuning van zelfstandig ondernemers (Tozo) in het leven geroepen. Uitvoering van deze regeling is gestart vanaf maart 2020 en er zijn meerkosten gemaakt voor uitvoering van de regeling. Daarnaast zijn de uitkeringen in kader van deze Specifieke uitkering voor Levensonderhoud en kapitaalverstrekking hoger dan begroot (€ 3,4 mln). Hiervoor is voldoende compensatie bij de baten. Uitvoering PD (voordeel € 103.000) Op de uitvoering van de inkomensregelingen door PD is een voordeel ontstaan van € 103.000 Overige (nadeel € 71.000) Overige kleine nadelen per saldo € 71.000 nadelig.

Armoedebestrijding (voordeel € 715.000) Minimabeleid (voordeel € 618.000) Op AV Frieso is een voordeel ontstaan van € 501.000. Dit is inclusief de voordelige eindafrekening over 2019 van € 305.000. De voorlopige afrekening over 2020 is al verwerkt in het voordeel. Door een nieuwe verrekenwijze met AV Frieso, waarbij niet meer met voorschotten wordt gewerkt, zullen eindafrekeningen vanaf 2021 niet meer voorkomen. De onderschrijding op de regeling inkomenstoeslag bedraagt € 117.000 door een te hoge prognose waarbij van andere aantallen en bedragen uitgegaan werd. Armoede en schuldhulpverlening (voordeel € 155.000) Het voordelig resultaat van € 155.000 op armoede en schuldhulpverlening komt vooral door een voordelig resultaat op curatieve schuldhulpverlening van € 137.000. Hier is sprake van een onderbesteding dankzij COVID-19. Curatieve schuldhulpverlening wordt in 2021 opnieuw aanbesteed. Het overige resultaat is vooral het gevolg van het gratis uitvoeren van de armoedemonitor. Een meerjarig beleidsplan met een nieuwe visie op schuld en armoede komt in 2021 tot stand.

Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2020

Jaarverslag

Overige (nadeel € 58.000) Overige kleine voor- en nadelen per saldo € 58.000 nadelig.

Toelichting investeringen Investeringen zijn niet van toepassing voor dit programma.

Betrokken verbonden partijen   

Stichting Kredietbank Nederland (KBNL) Leeuwarden Caparis NV Drachten Sociale Werkvoorziening Fryslân Drachten

Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2020

Jaarverslag

Maatschappelijke effecten Tabel 13 Maatschappelijke effecten Sociaal domein Indicator Eenheid Bron 1. 2. 3.

Meting 2019 4,1 25 2,6

Meting 2020 niet bekend niet bekend niet bekend

Niet bekend

niet bekend

793,2

niet bekend

CBS

67,3

niet bekend

CBS Jeugd CBS

3 69,2

niet bekend 81,9

CBS

34,7

Aantal per 1.000 Aantal per 1.000 % deelnemers aan het VO en MBO onderwijs

DUO/Ingrado DUO/Ingrado DUO/Ingrado

Absoluut verzuim Relatief verzuim Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (VSVers) Niet-sporters

Banen

Kinderen in uitkeringsgezin Netto arbeidsparticipatie

Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 – 65 jaar % kinderen tot 18 jaar % van de werkzame beroepsbevolking t.o.v. de beroepsbevolking % 16 t/m 22 jarigen Aantal per 1.000 inwoners 18 jaar en ouder Aantal per 1.000 inwoners van 15 – 74 jaar % van alle jongeren tot 18 jaar % van alle jongeren tot 18 jaar Aantal per 10.000 inwoners

Gezondheidsenquête (CBS, RIVM) Meerdere bronnen

8. 9.

Werkloze jongeren Personen met een bijstandsuitkering

10.

Lopende re-integratievoorzieningen

11. 12. 13.

Jongeren met jeugdhulp Jongeren met jeugdbescherming Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo

CBS Jeugd

31,7 (2e kwartaal)

CBS Jeugd CBS CMSD

12,3 (2e halfjaar) 1,8 (2e halfjaar) 85 (2e halfjaar)

12,4 (1e halfjaar) 1,6 (2e halfjaar) 83 (2e halfjaar)

Toelichting indicator en vergelijking met andere gemeenten: www.waarstaatjegemeente.nl.

Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2020

Jaarverslag

2.1.2 Domein Fysiek Portefeuillehouders: Sybrand Buma, Hein de Haan, Friso Douwstra, Hein Kuiken en Bert Wassink.

Strategisch algemeen doel Een krachtige, aantrekkelijke en duurzame gemeente en regio.

Successen 1. Door de herfinanciering van Blitsaerd is de continuïteit van Blitsaerd gewaarborgd. Dit betekent dat er ten aanzien van plandeel west geen onzekerheid meer is met betrekking tot het woonrijp maken. Dit deel wordt dus netjes gemaakt, zodat bewoners niet meer in een onafgemaakte omgeving wonen. Ook betekent het dat plandeel oost kan worden ontwikkeld. Hierdoor wordt de wijk in zijn geheel afgerond. 2. Het plan van aanpak Vlietzone is vastgesteld en wordt uitgevoerd met daarin een reeks van maatregelen op het gebied van schoon, heel en veilig, aanpak (woon)overlast, toepassing en ontwikkeling van juridische instrumenten, tegengaan van ondermijning, aanpak zorg, participatie en communicatie en het opstellen van een visie. Dit heeft geleid tot o.a. een grote schoonmaak dag, een voorbereidingsbesluit bestemmingsplan, aangepaste contracten in de zorg, een bouwinspecteur specifiek voor het Vliet, het opstellen van een visie door de wijk en het specifiek voor het Vliet ingesteld interventieteam woonoverlast en een inspecteur die proactief inspecties uitvoert. 3. In De Zuidlanden wordt voortvarend gewerkt aan de bouw en voorbereiding van alle buurtschappen. In 2020 zijn bijna 200 woningen/kavels verkocht. Concreet ging dat om De Klamp, Wiarda en langs de Overijsselselaan ter hoogte van Techum.

Verbeterpunten We willen meer Europese kansen gaan benutten. Dit willen we doen via een goede samenwerking met de Friese Projecten Machine van de provincie (in ontwikkeling) en door onze eigen interne organisatie rondom Europa aan te passen.

Wat heeft het in totaal gekost? Tabel 14 Domein

Begroting Begroting Begroting

Rekening

Bedragen x € 1.000 Rekening Rekening t.o.v. begroting saldo saldo

R2DOM002 - Fysiek

lasten

baten

saldo

lasten

baten

R2PRG003 - Economie en toerisme R2PRG006 - Wonen en milieu R2PRG007 - Infrastructuur en mobiliteit R2PRG012 - Ruimtelijke ordening R2PRG014 - Beheer leefomgeving Totaal 2020

60.526

42.090

-18.436

58.261

39.991

-18.270

166

28.558

25.244

-3.315

27.031

23.915

-3.116

199

7.889

5.293

-2.596

8.231

4.998

-3.232

-636

2.955

-2.874

3.009

206

-2.803

41.469

15.467

-26.003

45.286

16.125

-29.161

-3.159

141.398

88.175

-53.223

141.818

85.236

-56.582

-3.359

Eindconclusie Het contact met de ondernemers stond vooral in het teken van COVID-19 crisis. Wij hebben ondernemers kunnen ondersteunen door mee te denken en actief in te zetten op een heldere informatievoorziening rondom de regelingen, mogelijkheden en beperkingen. Er is daarnaast zoveel 41

Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2020

Jaarverslag

mogelijk doorgegaan met business as usual. Er zijn zelfs een aantal acquisitiesuccessen geboekt en er is een start gemaakt met de integrale Agenda Binnenstad. Innovatie wordt volop gestimuleerd, niet alleen via het innovatiefonds, waarmee in 2020 tien projecten zijn gesubsidieerd, maar ook door de ondersteuning van de campussen en het aanbieden van launching customership. Innovatie is op de kaart gezet: Hydraloop heeft internationale prijzen binnen gesleept en twee Leeuwarder bedrijven staan in de KvK Innovatie top 100. We hebben een finaleplaats in de European Capital of Innovation-contest behaald en ondanks de COVID-19 crisis zijn er nog veel innovatieprojecten die we ondersteunen via onder andere het innovatiefonds. We vinden steeds vaker Europese en regionale ondersteuning voor onze eigen ambities en projecten, en hebben in 2020 verschillende Europese projecten aangevraagd én toegekend gekregen. Met betrekking tot circulaire economie zijn veel projecten van de grond gekomen en is een uitvoeringsagenda voor de komende periode geschreven. We ondersteunden en stimuleerden duurzaam ondernemen op een concrete manier: er is van start gegaan met Circulair De Zwette en er is een Europese aanvraag rondom circulair inkopen goedgekeurd.

Ondanks dat de COVID-19 crisis flexibiliteit en aanpassingsvermogen van ons heeft gevraagd, wordt er nog steeds volop gewerkt aan een duurzame, innovatieve en concurrerende economie. De bruto woningbouwproductie in 2020 bedraagt 712 woningen. Met name als gevolg van herstructurering zijn er woningen aan de voorraad onttrokken. Daarmee komt de netto woningbouwproductie uit op 467 woningen. Er is een goede verhouding tussen binnenstedelijk, uitleg en woningbouw in de dorpen. Dit ligt in de lijn met voorgaande jaren. In 2020 is het uitvoeringsplan Goed Scheiden Loont vastgesteld, met input van inwoners en gemeenteraad. Met ingang van 2022 wordt daarmee de afvalstoffenheffing gekoppeld aan de mate van afvalscheiding. Hoe minder restafval wordt aangeboden, hoe lager de heffing. Hiermee verwachten we minder afval te verbranden en meer grondstoffen te recyclen/hergebruiken. De uitwerking van het programma Infrastructuur heeft mede als gevolg van de COVID-19 crisis op onderdelen vertraging opgelopen. Majeure projecten zijn voor een belangrijk deel qua planning op peil gebleven. Een aantal niet majeure projecten is vertraagd. Voor die projecten geldt dat een deel van de voorbereiding en/of uitvoering is doorgeschoven naar 2021. Met de aanpak van de Prof. Mr. P.S. Gerbrandyweg - als laatste onderdeel programma Leeuwarden Vrij-baan - komt de (hoofd)wegenstructuur op orde.

Uit diverse metingen blijkt dat het verkeerssysteem in- en rond de stad functioneert zoals is bedoeld. In 2020 is een start gemaakt met het verder optimaliseren van de metingen door het opzetten van een mobiliteitsmonitor waarmee we – breder dan nu - real-time gegevens kunnen raadplegen en kunnen terugkijken. De mobiliteitsmonitor zal gericht zijn op een aantal indicatoren, zoals de ontwikkeling van de intensiteit en de kwaliteit van de verkeersafwikkeling (zoals de snelheid in de spitsperioden op de stadsring en de vertraging op de invalswegen). In 2020 is – vooruitlopend op de lange termijn oplossing m.b.t. het verbeteren van de spoorwegovergang Schrans en het Zuiderplein - bekeken welke maatregelen getroffen kunnen worden om de huidige verkeerssituatie te verbeteren. Hierin is ook de Stationsweg meegenomen. Dit heeft geresulteerd in het plan om vanaf 2021 de volgende maatregelen uit te voeren:  het aanpassen van de bewegwijzering aan de westkant van de stad;  het slimmer verwijzen naar de parkeergarages in de binnenstad vanuit het westen en ter plekke van het Stephensonviaduct;  verkeerslichten op het Zuiderplein optimaal inregelen om met name de bussen en de fietsers minder lang te laten wachten;  aanpak fietsoversteek op de Stationsweg.

Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2020

Jaarverslag

Het Pre-omgevingsplan (Pre-Op) is in december 2020 in het college vastgesteld en in januari 2021 ter visie gelegd. In het Pre-Op worden voorstellen gedaan hoe om te gaan met de bekende onderwerpen zoals bouwen, gebruik en functieverandering. Daarnaast worden voor een groot aantal nieuwe onderwerpen voorstellen gedaan in de vorm van besluitpunten. De uitkomsten worden gebruikt voor het op te stellen ontwerpplan. Het beheer en onderhoud van de diverse onderdelen van de openbare ruimte wordt in brede samenhang uitgevoerd. Samenwerking met bewonersbedrijven, duurzaamheid, klimaatbewustheid en biodiversiteit zijn hierbij belangrijke thema’s. Zo is in 2020 de uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie opgesteld en is op het terrein van vergroening veel inzichtelijk gemaakt. Voor verdere vergroening zijn onder andere de verschillende waarden van bomen, de oppervlaktes boomkronen, de schaduwwerking en de waterafvang in beeld gebracht. Het nadelig financieel resultaat van het Fysiek domein bedraagt € 3.359.000.

Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door:  de storting in de voorziening achterstallig onderhoud verhardingen van € 3,5 mln;  de verkoopopbrengst van € 675.000 van de glasvezelring;  aanspraak op een convenant uit 2006 ten behoeve van herstructurering woningbouw welke niet was begroot levert een nadeel van € 524.000;  een nadeel van € 655.000 op parkeeropbrengsten als gevolg van COVID-19;  onderuitputting op kapitaallasten vanwege niet volledig benutte investeringskredieten van circa € 500.000;  een voordeel van € 187.000 op de apparaatskosten voor de Omgevingsvergunning (Wabo). Een nadere toelichting hierop staat in de nu volgende programma's.

Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2020

Jaarverslag

Programma Economie en toerisme Wat wilden we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan? 1. Een sterke economie en werkgelegenheid voor nu en de toekomst 



Versterken economische structuur - In 2020 is er door de COVID-19 crisis volop aandacht geweest voor het bestaande bedrijfsleven. Meer dan andere jaren. Relatiebeheer stond centraal, ondernemers voorzien van goede informatie, continue weten wat er speelt in bedrijfsmatig Leeuwarden en hierop schakelen. Acquisitie is ook gepleegd, voor zover de omstandigheden het toe hebben gelaten. Met name voor bedrijventerrein Frisia in Grou is interesse getoond en zijn er kavels verkocht. Zo ook op De Zwette V. Omdat er nog geen bestemmingsplan De Zwette VI is (kost tijd i.v.m. stikstof en PFAS), zijn we nog niet actief met het aanbieden van deze kavels. Het budget voor relatiebeheer en acquisitie is volledig benut. -

In het eerste kwartaal 2020 is succesvol Leeuwarden/Fryslân gepromoot in de agro-food sector op de Grüne Woche. Follow up is in afwachting van COVID-19. Beurzen en congressen zijn vanaf april vervangen door online events, die we bijgewoond hebben. In de watertechnologiesector zijn diverse successen te noemen, een aantal ondernemingen won (inter)nationale prijzen (waaronder Hydraloop en SusPhos) en de interesse voor vestiging op de WaterCampus/Kerk was in de tweede helft van 2020 goed. Bezetting is per 2021 gestegen naar ca. 80%. Het aantal volgers op OndernemendLeeuwarden (LinkedIn en Twitter) is in totaal met 50% gestegen. Dit is een combinatie van een toename van 80,5% op LinkedIn en 10,1% op Twitter (Rapport jaarevaluatie Junction).

Voor de binnenstad is samen met Binnenstadsmanagement Leeuwarden verder gewerkt om de muurschildering van de stamboom van Maria Louise permanent te realiseren bij het Oldehoofsterkerkhof. Ook is er gewerkt aan de projectenvoorbereiding van de gezamenlijke Agenda Binnenstad, zoals bijvoorbeeld: de realisatie van bewegwijzering binnenstad, de diverse bijdragen aan plantenbakken aan bruggen, de website binnenstadsplatform, koop lokaal en beestreet Oosterstraten. Er is subsidie verleend aan het Fries Museum voor een 4jarig plan voor grote tentoonstellingen met extra bestedingen en overnachtingen in de stad. We hebben extern advies gevraagd voor logiesbeleid en hotelbeleid. Er is een start gemaakt met de uitvoering van de Motie Binnenstad voor een nieuwe integrale agenda Binnenstad. De dynamiek bij ondernemers werd natuurlijk ernstig gehinderd door COVID-19 maatregelen en vele winkeliers en horecaondernemers hebben het heel moeilijk gehad in 2020 en nog steeds. Wij zijn veel in contact geweest met ondernemers voor terrassen, pontons, niet doorgaan van evenementen, uitstallingen in openbare ruimte, etc. Een deel van het budget blijft gereserveerd om uitgestelde projecten naar 2021 te financieren en om de motie binnenstad uit te kunnen voeren.

Ook in 2020 is er integraal samengewerkt met team Werk en zijn kansen voor het uitkeringsbestand benut. We hebben wekelijks actief vacatures van ondernemers gedeeld in ons netwerk of verbinding met sollicitanten tot stand gebracht. In totaal hebben we gezamenlijk ongeveer 60 vacatures ingevuld. Dit is o.a. geweest bij de volgende bedrijven: Cendris, VodafoneZiggo, CJIB en FBTO (KCC). Goedhart/Borgesius, Nielsen Massey en Van der Kloet (Food/productie), Terras Wilhelminaplein, Wasgoed.com, Huhtamaki en KoffieMatters.

Stimuleren innovatie en duurzaamheid - We hebben middels het Innovatiefonds 10 projecten ondersteund met een gemeentelijke bijdrage van € 250.000. Dit is gelijk aan het totale budget voor het Innovatiefonds. De 44

Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2020

Jaarverslag

subsidies hebben een totale investering van € 1,2 mln en minimaal 30 directe arbeidsplaatsen uitgelokt. Daarnaast is de verwachting dat deze investeringen circa 90 toekomstige arbeidsplaatsen op zullen leveren.



We zijn een inhoudelijke samenwerking gestart met de WUR en de Provincie op het gebied van Agro Food en duurzame landbouw en we stimuleren de samenwerking op de Media en Innovatiecampus.

We zoeken in Europees verband actief naar middelen, kennis en partners om innovatie en duurzaamheid in Leeuwarden te versterken. Zo is Leeuwarden in 2020, ter ondersteuning van de Friese Living Lab Agenda, toegelaten tot het Europees netwerk ENoLL. We hebben in samenwerking met de NG4 en de drie Noordelijke provincies succesvol gelobbyd voor Europese fondsen (JTF-fonds) die ingezet zullen worden voor een inclusieve energietransitie. Het onderzoeksrapport dat op verzoek van de NG4 (Assen, Emmen, Groningen en Leeuwarden) door het JRC is opgeleverd lag aan de basis van die lobby. Daarnaast hebben we in 2020 een succesvolle Europese subsidieaanvraag (als leadpartner) gedaan rondom het stimuleren en uitbreiden van publiek circulair inkopen. Daarnaast heeft Leeuwarden in 2020 meegedaan aan de wedstrijd om European Capital of Innovation te worden, waarmee dankzij de behaalde finaleplaats Leeuwarden internationaal een sterker innovatieprofiel heeft opgebouwd. Tenslotte ondersteunen wij sinds dit jaar Friese ondernemers, onderwijsinstellingen en overheden om hun weg in Europese projectaanvragen te vinden via het programma Europe Ready Fryslân, dat in samenwerking met de gemeente Súdwest-Fryslân, provincie Fryslân en Learning Hub Friesland is opgezet.

Bevorderen doorontwikkeling campussen - Het doel van 2.000 arbeidsplaatsen in de watertechnologie in Fryslân in 2020 is behaald, zo staat beschreven in de WaterCampus Monitor. Bij continuering van het beleid zal volgens de WaterCampus het aantal banen blijven stijgen. -

Uit de evaluatie van Buck Consultants blijkt onder andere dat Wetsus als onderzoeksinstituut hoog gewaardeerd wordt. Vanuit economisch oogpunt is ook naar Wetsus gekeken. Zo heeft Wetsus bijgedragen aan 88 patenten, waarvan 41 zijn overgedragen aan bedrijven. Tussen 2005-2019 zijn 36 bedrijven vanuit Wetsus gestart. De directe en indirecte werkgelegenheid van Wetsus is 230-300 fte. Wetsus draagt bij aan de kenniseconomie en is internationaal georiënteerd en gerespecteerd. Daarnaast draagt Wetsus bij aan een toegenomen aantrekkelijkheid van de regio voor academici. Dit vergroot de kans dat academici in de Friese regio willen werken en wonen.

We hebben gezamenlijk met Wetsus gewerkt aan de vervolgfinanciering en het beschikbare budget van € 500.000 als subsidie verstrekt. Vanuit de nationale overheid en de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) is hierbij de financiering van Wetsus voor de jaren 2021 en 2022 gewaarborgd (€ 14,6 mln jaarlijks).

We hebben launching customer-projecten opgepakt en ondersteund (o.a. vervolg Hydraloop voor decentrale waterzuivering in Blitsaerd, toepassing van terugwinning nutriënten op de RWZI (Susphos) en plaatsing van innovatieve regenwateropslag op de WaterCampus en bij woningbouw (Rainblocks).

We faciliteren FB Oranjewoud bij de ontwikkeling van de Media en InnovatieCampus op de NDC-locatie in Leeuwarden. Onderdeel van de plannen is ook het bieden van huisvestingsruimte voor de verdere doorontwikkeling van watertechnologie-bedrijven.

Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2020



Jaarverslag

Het WaterCampus actieplan voor de periode 2021-2023 is uitgewerkt en beschrijft de acties die de komende jaren opgepakt gaan worden. Voor de uitvoering is de financiering geregeld.

Samen met gemeente Súdwest-Fryslân, Provincie Fryslân en het IPF werken we een aan het verstevigen van de positie van Fryslân op het gebied van Agrofood. Agrofood in NoordNederland staat voor grote strategische uitdagingen die voortkomen uit economische, maatschappelijke en duurzame transities. In Fryslân lopen er allerlei projecten om aan deze uitdagingen gehoor te geven, maar de samenhang ontbreekt nog. Hiertoe hebben alle partijen gezamenlijk een opdracht geschreven voor een kwartiermaker agro-food. Deze persoon zal in 2021 de agro-food sector in Fryslân in kaart brengen en identificeren welke projecten en initiatieven er nu lopen. De kwartiermaker zal vervolgens op zoek gaan naar welke producten/soorten/systemen de meeste toegevoegde waarde brengen voor de Friese economie en waar we echt onderscheidend in zijn. Hier willen we vervolgens meer op in zetten met onze projecten.

Regionaal economische samenwerking - We hebben actief deelgenomen in verschillende samenwerkingsverbanden samen met andere overheden en vertegenwoordigende organisaties van bedrijfsleven en onderwijs. We zijn lid van SNN, NG4 (samenwerking tussen de gemeenten Leeuwarden, Groningen, Assen en Emmen), de Economic Board Noord Nederland, de F4 (met de gemeenten Leeuwarden, Heerenveen, Smallingerland en Súdwest-Fryslân is door het externe bureau Buck een economisch samenwerkingsprogramma opgesteld), het Innovatie Pact Fryslân, de Vereniging Circulair Friesland en Eurocities. Bijna de volledige budgetten hiervoor zijn benut, behalve een klein deel voor de F4 samenwerking die is overgeheveld naar 2021 ten behoeve van de uitgestelde uitvoering van projecten. Verder ondersteunen we de WTC-coöperatie voor handelsbevordering. Ook spelen we een actieve rol in het Platform Zakelijke Dienstverlening, Water Alliance, WaterCampus Leeuwarden, Bakery Sweets Center en TopDutch.

2. Dynamiek van Leeuwarden blijvend versterken  Succesvolle events en positieve profilering Leeuwarden met Agenda 2028 Ondanks COVID-19 zijn wij blijven werken aan een rijke evenementenagenda die op cultureel en economisch vlak interessant is, voor zowel toerist als inwoner. Deze kon helaas niet tot uitvoer worden gebracht in 2020, veel evenementen zijn verplaatst naar 2021 inclusief de financiële reserveringen daarvoor voor het volledige budget. Intern wordt goed samengewerkt door afdelingen EZ/toerisme en Cultuur. Ook hebben we dit jaar weer samengewerkt met (culturele) ondernemers, het Leeuwarder Ondernemersfonds, de provincie Fryslân en internationale netwerken, zoals Eurocities, en met andere gemeenten in het Noorden. Een deel van het budget voor 2020 (€ 50.000 voor Blockbusters LF2028) is gereserveerd als bijdrage aan de LF2028 Triënnale in 2022. Het nieuwe evenementenbeleid is opgesteld en besproken met de raad. Dit geeft onszelf en anderen duidelijkheid over de koers, datgene waar Leeuwarden voor staat op het gebied van evenementen. Er kan een beperkt aantal grotere evenementen worden geacquireerd en er worden tentoonstellingen in musea ondersteund, die het culturele en economische klimaat in de stad versterken met de Blockbusters.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Leeuwarden&id=5c54e4a9-235d-41ee-9dbd-321daa4f7511