2023 Proloog Jaarstukken
Tekst van het document
•
•
•
•
•
Financiële rapportages, risicoanalyse, hogere energielasten, jaarrekening en begroting. De jaarrekening is besproken in aanwezigheid van de accountant. Wanneer er financiële stukken geagendeerd zijn, schuift de directeur bedrijfsvoering aan voor een toelichting. Besteding extra subsidies en (incidentele) gelden vanuit de overheid en de arbeidsmarkttoelage. De inkomsten en (uitgestelde) bestedingen van deze gelden zijn bij de financiële rapportages in zowel de auditcommissie als de RvTvergaderingen besproken. Taalschool en onderwijs aan asielzoekers die tijdelijk onderkomen hebben in een opvanglocatie in Leeuwarden en onderwijs aan Oekraïense kinderen die tijdelijk onderkomen hebben in Leeuwarden en Grou. We steunen het CvB om te streven naar uiteindelijk één NT2 locatie voor uiteindelijk alle niet Nederlandstalige kinderen. Proloog heeft een mooie samenwerking met andere besturen en gemeente als het gaat om onderwijs aan NT2-kinderen Leerlingenaantallen/marktaandelen. Dit punt wordt nu structureel in de auditcommissie onder de aandacht gebracht. Statutenwijziging. Op verzoek van de RvT worden onder andere een aantal punten in de statuten gemoderniseerd naar de Wet Bestuur. Eshuis Registeraccountants B.V. •3 Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
• •
•
•
Huisvestingszaken, waaronder nieuwen verbouw van scholen. Bestuursinspectie. In 2023 heeft de onderwijsinspectie Proloog bezocht voor een bestuursinspectie. Daarin zijn verschillende geledingen van de organisatie betrokken, zo ook de RvT. Proloog kreeg het oordeel voldoende. Salariëring CvB n.a.v. nieuwe bestuurders cao. Aan de hand van de nieuwe bestuurders cao heeft de remuneratiecommissie een passend salaris met het CvB besproken en is dat bekrachtigd in een RvTvergadering. Medewerkertevredenheidsonderzoek. Het CvB heeft de RvT geïnformeerd over de uitkomsten van het medewerkertevreheidsonderzoek en zal de ons op de hoogte houden van de acties die daaruit voortkomen.
Daarnaast zijn er ook een aantal meer bijzondere punten besproken, zoals: • Gedragsproblematiek van kinderen (en ouders) op de scholen en de weerslag daarvan op personeel. Door armoede en corona zien we dat kinderen vaker in de knel komen. We zien dat kinderen zorgen van thuis meenemen naar school. Dit uit zich in een toename van gedragsproblematiek en het vraagt om een stevige pedagogische aanpak en een goede samenwerking met ouders en hulpverleningsorganisaties. Het CvB heeft de RvT geïnformeerd 4•
•
•
•
over de zaken die rondom dit onderwerp spelen en als gevolg daarvan werkt Proloog aan het verstevigen van de pedagogische basis. Inspectiebezoek Montessori – oordeel zeer zwak. Na een audit eind 2022 is er een verbeterplan voor IKC Montessori opgesteld. Tijdens het inspectiebezoek begin 2023 heeft de inspectie echter het oordeel ‘zeer zwak’ moeten geven. Mede gezien het lerarentekort, en daardoor geen vast stabiel team te kunnen handhaven, heeft het CvB aan RvT haar voorgenomen besluit tot sluiting van IKC Montessori voorgelegd. Na meerdere gesprekken hierover met het CvB heeft de RvT gezien dat er geen kans op verbetering van de onderwijskwaliteit op deze locatie te realiseren is binnen afzienbare tijd De RvT staat achter het besluit om IKC Montessori te sluiten per 1 augustus 2024. Hieraan is een zorgvuldig proces vooraf gegaan, waarbij directeur, team en medezeggenschap zijn betrokken. Ouders krijgen steun vanuit IKC Montessori om een passende andere school voor hun kinderen te vinden. Personeel krijgt steun vanuit Proloog om een andere passende werkplek te vinden. Brinnummer problematiek. Gezien de gedeelde brinnummers van een aantal locaties waren de onderwijsresultaten van de
•
•
verschillende locaties niet van elkaar los te zien. Na veel contacten van Proloog met onder andere Inspectie en DUO is e.e.a. uiteindelijk opgelost. Dit is een langdurig proces geweest waarin het CvB de RvT blijvend heeft geïnformeerd. Daarnaast speelt dat het aantal leerlingen iets afneemt. Proloog heeft 17 brinnummers (en 23 locaties). In meerdere overleggen is het leerlingenaantal aan de orde geweest om te kunnen blijven monitoren of het huidige aantal brinnummers kan worden behouden. Risicomanagement. De risicoanalyse wordt in elke vergadering van de auditcommissie financiën met het CvB en de directeur bedrijfsvoering besproken. Het gaat hierbij onder andere om de energielasten en ziekteverzuim. Hogere energielasten. Ook voor Proloog waren de hogere energielasten een heet hangijzer. Uiteindelijk is er een nieuw energiecontract afgesloten waarbij de kosten behoorlijk gereduceerd konden worden. De RvT en ook de auditcommissie financiën heeft hier veelvuldig over gesproken met het CvB en de directeur bedrijfsvoering.
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
•
•
•
Het Programma Leeuwarden Oost. PSO (Programma School en Omgeving) is een samenwerking van Proloog, PCBO, BMS, Sinne kinderopvang, Kinderopvang Friesland en de gemeente Leeuwarden waarvoor geld vanuit het ministerie beschikbaar is. Doel is om kinderen in achterstandswijken meer kansen te gunnen. Daarom zal er gezamenlijk worden gezorgd voor meer leer- en ontwikkeltijd, met als uiteindelijke doel om vijf dagen per week voor 2 uur extra leer- en ontwikkeltijd te zorgen. Voor Proloog geldt dit voor 7 IKC’s. Wij vinden dit een mooi initiatief en steunen dit van harte. Kansengelijkheid voor alle kinderen hebben wij als RvT hoog in het vaandel. De bestuurder informeert de RvT regelmatig over de stand van zaken. Nevenwerkzaamheden directeur onderwijs. Er is gesproken over het eigen bedrijf van de directeur onderwijs dat een leesmethode aanbiedt. Strategisch personeelsbeleid. Mede naar aanleiding van vragen van de RvT aan het CvB over het personeelsbeleid is een strategisch personeelsbeleidsplan opgesteld. Dit plan is in 2023 afgerond en de uitwerking daarvan zal in 2024 in een agenda worden uitgezet. Wij hebben ons voorgenomen om ook personeelsbeleid structureel in een van de auditcommissies mee te
•
nemen (naast onderwijs en financiën). Strategische beleidsagenda 20232027. Een delegatie van de RvT is in 2022 bij de ‘aftrapdag’ van directeuren aangaande de thema’s voor de beleidsagenda aanwezig geweest. In het daarop volgende jaar is er vanuit verschillende geledingen in de organisatie gewerkt aan het koersplan waarna de RvT deze in februari 2023 van goedkeuring heeft voorzien.
Voor het onderwijs aan niet Nederlandstalige kinderen wordt samengewerkt met de collega schoolbesturen en de gemeente in Leeuwarden. Dit geldt voor de Taalschool, school voor Oekraïense kinderen en vluchtelingenkinderen die (tijdelijk) in Leeuwarden worden opgevangen.
Het is van groot belang voor Proloog dat het toezicht en de medezeggenschap goed functioneren en elkaar kunnen versterken. Wij zijn dan ook verheugd met de ontwikkelingen binnen de GMR, alhoewel er op dit moment een paar vacatures bij de personeelsgeleding zijn. Namens de RvT dank aan alle medewerkers van Proloog voor de inzet in 2023! De voorzitter van de Raad van Toezicht, Arie Aalberts
De RvT heeft zich voorgenomen om, mede naar aanleiding van de samenwerkingen die lopen met de andere schoolbesturen, jaarlijks een bijeenkomst met de collega Raden van Toezicht te organiseren. Twee maal per jaar sluit de RvT aan bij een vergadering van de GMR. Dit wordt meestal gepland wanneer de begroting en jaarstukken worden besproken.
Eshuis Registeraccountants B.V. •5 Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
B. Bijlage GMR Verslag Gemeenschappelijke Medezeggenschapsraad De samenstelling van de GMR was eind 2023 als volgt: Oudergeleding: • Margriet Hoitinga (tot 1-8-2023) • Rixt Dijksma (vanaf 1-8-2023) • Emiel Dekker • Chris van der Leij • Jens Staalstra • Werner Haan • Riëtte van der Werf (tot 1-9-2023) • Vacature per 1-9-2023 Personeelsgeleding: • Mirjam van der Sloot • Jannet Bosma • Hennie de Boer • Herma Heise (tot 1-11-2023) • Vacature • Vacature • Vacature De GMR wordt gefaciliteerd met secretariële ondersteuning van de bestuurssecretaresse van Proloog. In 2022 hebben er twee GMR leden afscheid genomen. We danken hen voor hun bijdrage en inzet aan de GMR. Met extra inzet van zowel het CvB als de GMR is het helaas niet gelukt om alle vacatures ingevuld te krijgen. Eind 2022 is er afgesproken om medio maart 2023 een actieplan op te stellen om de GMR voltallig te krijgen. Het betreft hier twee vacatures voor de personeelsgeleding en twee vacatures voor de oudergeleding. 6•
In het jaarverslag wordt melding gemaakt van de ondersteuning die de Gemeenschappelijke Medezeggenschapsraad (GMR) ontvangt, specifiek de secretariële bijstand verzorgt door de bestuurssecretaresse van Proloog. Gedurende het jaar 2023 hebben drie leden van de GMR hun functie neergelegd. Hun toewijding en bijdragen aan de GMR zijn van onschatbare waarde geweest, en wij zijn hen daarvoor zeer dankbaar. Ondanks verhoogde inspanningen van zowel het College van Bestuur (CvB) als de GMR, was het niet mogelijk om alle openstaande posities te vervullen. In het komende jaar, 2024, zullen er specifieke initiatieven worden gelanceerd om de positie van de Personeelsgeleding Medezeggenschapsraad (PGMR) prominenter binnen de organisatie te presenteren. Dit betreft de invulling van drie vacatures binnen de personeelsgeleding en één binnen de oudergeleding. De leiding van de GMR blijft stabiel met Chris van der Leij als voorzitter en Jannet Bosma als vicevoorzitter/ secretaris. Ook Margriet Helfferich blijft de GMR ondersteunen in haar rol als secretariaatsmedewerker. Deze organisatiestructuur zal in het jaar 2024 voortgezet worden
Voor het schooljaar 2024 heeft de GMR het volgende speerpunt: De Gemeenschappelijke Medezeggenschapsraad (GMR) speelt een actieve rol in de strategische richting van Proloog. De GMR streeft ernaar om vanaf een vroegtijdig stadium haar kennis en expertise te integreren in het ontwikkelen van beleid, met als doel de organisatie proactief te ondersteunen in haar groei en ontwikkeling. De GMR heeft zich gericht op verschillende speerpunten, waaronder: • Het waarborgen van passend onderwijs dat zowel leerlingen als medewerkers ten goede komt. • Voor de leerlingen: het creëren van een stimulerende en veilige leeromgeving waarin zij zich optimaal kunnen ontwikkelen. • Voor de medewerkers: het bieden van een werkomgeving waarin zij zich gewaardeerd voelen en de mogelijkheid krijgen om zowel persoonlijk als professioneel te groeien. • Het bevorderen van de samenwerking binnen de organisatie en met het College van Bestuur (CvB), met als doel de organisatiecohesie te versterken. • Het aanscherpen van de rol van de GMR door constructieve, doch kritische input te leveren, om zo de kwaliteit van besluitvorming binnen Proloog te verhogen. Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
•
•
•
Het verder uitdiepen van de principes van goed werkgeverschap, waarbij de focus ligt op het creëren van een ondersteunende en stimulerende werkomgeving voor alle medewerkers. Door deze aandachtspunten prioriteit te geven, beoogt de GMR bij te dragen aan een voortdurende verbetering van de onderwijs- en werkomgeving binnen Proloog. Verdere verbetering van de communicatie met de achterban (de MR-en van de scholen en personeel, ouders en leerlingen).
zich door een open en eerlijke dialoog, gegrondvest op een fundament van wederzijds respect en vertrouwen. Het CvB zorgt ervoor dat de GMR tijdig wordt betrokken bij belangrijke dossiers, wat de GMR in staat stelt om haar rechten op het gebied van instemming en advisering effectief uit te oefenen. Gedurende de acht vergaderingen die in 2023 tussen de GMR en het CvB plaatsvonden, zijn uiteenlopende thema’s behandeld, waaronder:
jaarstukken 2022, begroting 2024, 4- en 8-maandsrapportage, financieel beleid, diverse zaken op het gebied van onderwijskwaliteit, strategisch personeelsbeleid, formatiesleutels en bestuursformatieplan 2023-2024, ziekteverzuim, arbeidsmarkttoelage, vergoeding LIO-ers/onbevoegden voor de klas, medewerker tevredenheidsonderzoek, GMR activiteitenplan 2023-2024, huisvestingszaken en benoeming RvTleden.
De interactie tussen de Gemeenschappelijke Medezeggenschapsraad (GMR) en het College van Bestuur (CvB) kenmerkt
Eshuis Registeraccountants B.V. •7 Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
C. Financiële analyse C1. Kengetallen Solvabiliteit De ratio ‘solvabiliteit’ geeft de mate aan waarin Proloog in staat is om op de lange termijn aan al haar financiële verplichtingen te voldoen. De reserves bedragen ultimo 2023 € 3.011K. De signaleringswaarde van de PO-raad is minimaal 30%. De solvabiliteit van Proloog laat in 2024 een behoorlijke verbetering zien ten opzichte van de dip in 2022 en 2023. Oorzaak hiervan is niet zozeer grote wijzigingen in het eigen vermogen en de voorzieningen (al vervalt de onderhoudsvoorziening, € 1,4 miljoen, maar deze valt vrij ten gunste van de reserves) maar wel in de kortlopende schulden. In de overlopende passiva van ultimo 2023 is voor ca. € 3 miljoen aan vooruit ontvangen subsidies OCW, bouwbudget van de gemeente en andere vooruitontvangen vergoedingen opgenomen. Uitgangspunt is dat deze middelen besteed en afgerekend worden in 2024. Vanaf 2024 geeft het meerjarenperspectief een verbetering van de solvabiliteitsratio voor Proloog weer. Dit is vooral het gevolg van het vervallen van de dotaties aan de voorziening voor meerjaren onderhoud voor gebouwen. Doordat deze als investeringen geactiveerd zullen worden vanaf 2024, zullen de komende 10 jaren de afschrijvingslasten geleidelijk opbouwen 8 tot• een soortgelijk kostenniveau als de
jaarlijkse dotaties aan de voorziening onderhoud, die tot 2023 werden uitgevoerd. Dit levert voor de komende jaren een voordeel op in de reserves, vanwege tijdelijk achterblijven van afschrijvingslasten ten opzichte van jaarlijkse dotaties onderhoudsuitgaven. De uitgaven aan onderhoud gebouwen zal er niet anders om zijn, de manier van financiële verantwoording in de exploitatie en in de balans is wel wezenlijk anders.
Er is door Proloog omwille van voorzichtigheidsbeginsel voor gekozen dit tijdelijke jaarlijkse voordeel op de te verantwoorden onderhoudskosten te reserveren ten gunste van de reserves. De signaleringswaarde OCW bovenmatig eigen vermogen wordt niet behaald door Proloog waardoor er geen sprake is van bovenmatig eigen vermogen.
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
Liquiditeit De ratio ‘liquiditeit’ berust op de gedachte dat voor de vlottende activa (voor zover niet in liquide vorm aanwezig) op korte termijn geld wordt ontvangen (debiteuren worden geïnd). Daartegenover staat dat voor het kort vreemd vermogen op korte termijn geld moet worden uitgegeven. Als tegenover de schulden maar voldoende vlottende activa aanwezig zijn, is de liquiditeit ‘in orde’. In beginsel dient dit verhoudingsgetal minimaal 1,00 te bedragen. De huidige liquiditeitspositie vereist een strakke monitoring. Tot en met 2024 is de liquiditeitsratio nog op orde en boven de signaleringsnorm van OCW (0,75), maar vanaf 2025 vraagt de liquiditeitspositie de nodige aandacht. Naar verwachting blijven de liquide middelen (de bankrekening saldi) tot 2029 wel positief, met een dieptepunt ultimo 2026 van € 0,9 miljoen, maar constatering is ook dat de omvang van de vorderingen (€ 1,2 miljoen per ultimo 2026) niet opwegen tegen de kortlopende schulden per ultimo 2026 (€ 3,8 miljoen). Reden waarom de liquiditeitsratio op dat moment door de ondergrens heen zakt. Proloog zal hier actief plannen voor moeten maken om vanaf 2025 de liquiditeitspositie te bewaken en zeker te stellen, om te kunnen garanderen dat het kan blijven voldoen aan haar verplichtingen.
Oplossingsrichtingen hiervoor zijn: • •
Aanspreken van de bancaire kredietfaciliteit van (heden) 875K. Aantrekken van externe financiering (langlopende leningen) voor een deel van de jaarlijkse investeringen van ca. € 1,5-2 miljoen euro op jaarbasis.
Deze oplossingen verbeteren weliswaar de liquiditeitspositie voor een zekere termijn, maar zijn wel kostenverhogend vanwege de bijkomende rentekosten van de externe leningen. De solvabiliteit zal eveneens afnemen vanwege hogere externe financiering ten opzichte van de
eigen reserves en de voorzieningen, maar zoals besproken is daarin nog voldoende marge om de liquiditeitspositie te kunnen versterken. De komende jaren zal de solvabiliteit zich verder verbeteren vanwege begrote positieve exploitatieresultaten en de tijdelijke voordelen op de vervallen dotatie aan de onderhoudsvoorziening. Meer info: www.schoolbesturenopdekaart.nl (bestuursnummer 41850) voor andere kengetallen en ratio’s. Eshuis Registeraccountants B.V. •9 Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
C2. Analyse resultaat In onderstaand overzicht zijn de cijfers opgenomen van de jaarrekening 2023 in vergelijking tot 2022 en de begroting 2023.
Tevens zijn de verschillen weergergegeven tussen de beide jaarrekeningen en de jaarrekening 2023 ten opzichte van de begroting 2023.
2023
Begroting 2023
2022
Verschil 20232022
Verschil 2023Begroting 2023
33.752
30.686
30.313
3.439
3.065
• Overige overheidsbijdragen en -subsidies
817
439
778
39
377
• Overige baten
785
619
741
44
166
35.353
31.745
31.832
3.522
3.608
27.867
25.623
26.097
1.770
2.244
972
952
998
-26
20
• Huisvestingslasten
3.363
3.233
2.764
599
130
• Overige instellingslasten
3.539
2.928
2.552
987
610
Totaal lasten
35.741
32.737
32.411
3.329
3.004
25
-8
-17
42
33
-362
-1.000
-597
234
638
x € 1.000,Baten • Rijksbijdragen OCW
Totaal baten Lasten • Personeelslasten • Afschrijvingen
Financiële baten en lasten Resultaat
10 •
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
Post
Afwijking x € 1.000,-
Verklaring
Rijksbijdragen OCW
+ 3.065
In 2023 is sprake van een indexering van de rijksbijdragen met 6,36% ter dekking van de CAO effecten en andere prijsstijingen. Dit vertaalt zich in een hogere rijksbijdrage in 2023 ten opzichte van de begroting en vorig jaar. Ten opzichte van de begroting is tevens sprake van bekostiging van nieuwkomers (1.498K) welke niet was begroot. Ten opzichte van 2022 is sprake van een lagere bekostiging voor NPO (-1.400K) vanwege afloop van deze gelden sinds augustus 2023. Daarnaast speelde in 2022 de afboeking van de vordering voor bekostiging OCW per ultimo 2021 (-1.411K), als gevolg van een wijziging in de toekenning van rijksbijdragen aan boekjaar in plaats van schooljaar. Sinds 2023 is bovendien sprake van een wijziging in de bekostiging, omdat het onderscheid in de personele en materiele bekostiging is losgelaten en deze samen zijn opgegaan in een bedrag per leerling. Het effect van deze wijziging is voor Proloog beperkt en voor de overgangsperiode wordt deze voorlopig gecompenseerd met een jaarlijkse afbouw van het verschil tussen het oude en het nieuwe systeem. Voor 2023 ontving Proloog hiervoor een compensatie van 146K.
Overige overheidsbijdragen
+ 377
Voor het project Kansen voor Kinderen is van de gemeente Leeuwarden in 2023 534K aan subsidies gerealiseerd. Dit is iets hoger dan begroot in 2023 en gerealiseerd in 2022. Voor de toegenomen kosten van energie voor gymlokalen heeft de gemeente Leeuwarden een vergoeding toegekend in 2023 van 149K. Voor verhuiskosten en eerste inrichting van de NT2 school is een bijdrage van de gemeente Leeuwarden ontvangen van 117K.
Overige baten
+ 166
De opbrengsten uit verhuur van gebouwen/ruimten is in 2023 hoger vanwege indexering op de huurprijzen. Er is sprake van een afname van de detachering van personeel in 2023 ten opzichte van 2022 mede vanwege het uit dienst gaan van gedetacheerde medewerkers.
Eshuis Registeraccountants B.V. • 11 Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
Post
Afwijking x € 1.000,-
Verklaring
Personele lasten
+ 2.244
In september is een nieuwe CAO van kracht geworden die voor het onderwijs personeel leidt tot een loonsverhoging van in totaal ca. 10%. Daarnaast heeft in okbober een eenmalige uitkering plaatsgehad en zijn de vergoedingen voor reiskosten woon-werk verhoogd. Ten opzichte van 2022 is het effect van de kostenstijging van de personele kosten iets lager, vanwege een gemiddelde lagere inzet aaan personeel in 2023 (296,6 fte) ten opzichte van 2022 (302,9 fte). De uitgaven aan extern personeel (niet in loondienst) is in 2023 hoger geweest dan begroot (+ 1.600K). In 2022 waren de uitgaven aan extern personeel vergelijkbaar met 2023.
Afschrijvingen
+ 20
De afschrijvingslasten komen goed overeen met begroting 2023 en jaar 2022. De afschrijvingslasten op gebouwen is iets toegenomen vanwege aanvullende investeringsuitgaven.
Huisvestingslasten
+ 130
De huisvestingskosten vallen hoger uit in 2023 als gevolg van toename van kosten onderhoud gebouwen en schoonmaakkosten. De kosten van energie zijn weliswaar hoger dan in 2022 (+403K) vanwege gestegen inkooptarieven van energie, maar lager dan begroot in 2023 (-272K), doordat in de loop van 2023 weer gunstiger inkooptarieven energie zijn bedongen bij een nieuwe leverancier.
Overige instellingslasten
+ 610
De overige instellingslasten vallen flink hoger uit dan begroot 2023 en gerealiseerd in 2022. Oorzaak daarvan is met name de hogere uitgaven voor leermiddelen +526K ten opzichte van de begroting en +892K ten opzichte van 2022. Dit wordt met name veroorzaakt door de inkoopkosten van diverse projecten, die mede gedekt zijn met subsidies en gemeentelijke bijdragen. Het betreft daarbij materiele uitgaven voor NPO (174K), Verbetering basisvaardigheden (415K), School en omgeving (68K), Werkdrukverlagende middelen (222K), Kansen vor Kinderen (102K) en overige projecten. Ook is er sprake van hogere kosten van inhuur directie dan begroot (+113K) en uitgaven voor andere adviesdiensten (+80K).
Financiële baten en lasten
+ 33
Het gerealiseerde voordeel in de financiele baten in 2023 wordt veroorzaakt door de renteopbrengsten die sinds 2023 weer worden ontvangen op de bank- en spaarsaldi.
12 •
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
C3. Financiering Algemeen De algemene doelstellingen van het treasurybeleid van Stichting Proloog zijn: • het zorgdragen voor de tijdige beschikbaarheid van de benodigde middelen tegen acceptabele condities; • het minimaliseren van de kosten van het verkrijgen van financiële middelen; • het optimaliseren van het rendement van eventuele tijdelijk overtollige liquide financiële middelen; • het beheersen van financiële risico’s die aan de financiële posities en geldstromen zijn verbonden; • het registreren van transacties in de administratie; • het vormen van adequate dossiers; • een goede interne en externe informatievoorziening over de • •
uitvoering van het treasurybeleid; het nakomen van wettelijke verplichtingen inzake bovenstaande.
Beleggingen en beleningen Lening Stichting Greencrowd: in 2013 is een lening van € 24.050,- aangegaan met de Stichting Greencrowd ten behoeve van de aanleg van zonnepanelen op IKC Potmarge.
De lening kent twee tranches:
De kasstroom 2023 nader verklaard:
•
€ 12.000,- af te lossen in vijf jaar annuïtair met vaste rente van 4%; einddatum looptijd tot 1 augustus 2018. € 12.050,- af te lossen in tien jaar annuïtair met vaste rente van 6%; einddatum looptijd tot 1 augustus 2023.
•
Daarnaast heeft Proloog de beschikking over de volgende kredietfaciliteiten in:
•
•
•
Krediet Rabobank
875.000
Vanaf 2025 zal het waarschijnlijk zijn dat er aanvullende externe financiering nodig is om de jaarlijkse investeringen van ca. 1,5-2 miljoen euro te kunnen financieren. Kasstroomoverzicht Het kasstroomoverzicht is in de jaarrekening opgenomen. Uit dit overzicht blijkt dat het saldo aan liquide middelen in 2023 is toegenomen met € 1.357K. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door een positieve kasstroom uit operationele activiteiten (+1.710K).
•
•
De afschrijvingen op materiele vaste activa bedragen op jaarbasis 972K. Dit zijn wel kosten maar geen uitgaven en daarmee een positieve invloed op de kasstroom. De activa zijn niet gefinancierd met externe leningen die afgelost moeten worden. Ook dat heeft een positief effect op de kasstromen van Proloog. De investeringen zijn in 2023 359K geweest en dat is lager dan de jaarlijkse afschrijvingen van 972K. Op jaarbasis levert dat per saldo een positief effect op de kasstromen. De vorderingen (met name de debiteuren per ultimo 2023) zijn afgenomen met 312K, een positief effect op de kasstroom. De kortlopende schulden zijn per ultimo 2023 toegenomen met 578K, vanwege nog te betalen loonheffing en vooruit ontvangen vergoedingen voor projecten en subsidies. Dit leidt tot een positief effect op de kasstroom van 2023.
Eshuis Registeraccountants B.V. • 13 Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
C4. Begroting
Staat van baten en lasten
Begroting 2024 (x € 1.000)
Baten • Rijksbijdragen OCW
31.141
• Overige overheidsbijdragen
1.180
• Overige baten Totaal baten
679 33.001
Lasten • Personeelslasten
26.524
• Afschrijvingen
1.187
• Huisvestingslasten
2.276
• Overige instellingslasten
3.510
Totaal lasten
33.497
Saldo baten en lasten Financiële baten en lasten
-496 2
Nettoresultaat
-495
Besteding NPO gelden
662
Netto resultaat incl. niet structurele posten
167
14 •
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
D. Meerjarenperspectief Uitgangspunten meerjarenperspectief Stichting Proloog heeft in lijn met de uitgangspunten van de PO-Raad de volgende normen vastgesteld als het gaat om de kengetallen solvabiliteit en liquiditeit: signaal PO-raad norm Proloog solvabiliteit 30%
35%-45%
liquiditeit
0,75-1,25
0,75
Stichting Proloog heeft als ambitie om de solvabiliteit en de liquiditeitsnorm structureler hoger te stellen dan de normen zoals opgenomen in de signaallijst PO-Raad. Dit heeft de volgende redenen: •
•
De uitkomsten uit de risicoparagraaf geven aanleiding tot een hogere buffer. Met name de risico’s m.b.t. de gemeentelijke herindeling en de personele risico’s geven aanleiding tot een hogere norm.
Geconstateerd kan worden dat vooral het doel van de liquiditeitsratio nog niet behaald wordt in de komende jaren. Om de liquiditeitspositie op orde te brengen, zal gekeken moeten worden naar de mogelijkheden voor externe financiering van nieuwe investeringen in vooral meerjarig onderhoud en renovaties, verbouwingen van gebouwen.
Koersplan 2023-2027 Het koersplan 2023-2027 is gereed. De verschillende themagroepen die belast zijn bij de uitwerking van de beleidsvoornemens zijn aan de slag met het uitvoeren van nieuw beleid. Voor het meerjarenperspectief zijn vooralsnog geen nieuwe gelden gereserveerd voor het uitvoeren van het beleid. Binnen de meerjarenbegroting is beperkt ruimte om extra geld vrij te maken. De aangekondigde bezuinigingen binnen het onderwijs voorspellen ook niet veel extra gelden. De nieuwe beleidsvoornemens zullen dan ook middels de herverdeling van bestaande gelden, dan wel het genereren van externe financieringsbronnen moeten worden gefinancierd.
Proloog heeft onder verscherpt toezicht gestaan van het ministerie van OCW en Gemeente Leeuwarden. Hierdoor wordt voorzichtigheid betracht.
Eshuis Registeraccountants B.V. • 15 Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
Balans 1
Activa (x € 1.000,-)
31-12-2023
31-12-2024
31-12-2025
31-12-2026
31-12-2027
31-12-2028
31-12-2029
Vaste activa 1.2
Materiële vaste activa
1.2.1
• Gebouwen en terreinen
1.443
2.193
2.890
3.547
4.138
4.661
5.115
1.2.2
• Inventaris en apparatuur
2.033
2.720
3.336
3.539
3.169
2.768
2.311
1.2.3
• Andere vaste bedrijfsmiddelen
477
574
614
651
684
713
739
3.953
5.487
6.840
7.738
7.991
8.143
8.165
343
Totaal vaste activa Vlottende activa 1.5
Vorderingen
1.5.1
• Debiteuren
305
311
317
323
330
337
1.5.2
• OCW
256
0
0
0
0
0
1.5.7
• Overige vorderingen
803
729
743
758
773
789
805
1.5.8
• Overlopende activa
130
132
135
138
141
143
146
Totaal vlottende activa
1.494
1.172
1.196
1.220
1.244
1.269
1.294
Liquide middelen
6.402
2.196
1.148
878
1.338
1.823
2.359
Totaal activa
11.850
8.856
9.184
9.836
10.573
11.235
11.819
1.7
Ref. 1.2.1 1.2.2 1.5. 16 •
Toelichting Vanaf 2024 zullen investeringen in groot onderhoud gebouwen worden geactiveerd als materiele vaste activa. Tot en met 2023 was dat niet aan de orde en verliepen uitgaven van gepland groot onderhoud via de voorziening onderhoud. Gevolg hiervan is dat de boekwaarde van de gebouwen en terreinen in de loop van de jaren zal oplopen vanwege nieuwe jaarlijkse investeringen in onderhoud van ca. 0,8 miljoen euro per jaar. Na ongeveer 10 jaar zal dit effect zich min of meer stabiliseren. In de inventaris en apparatuur is rekening gehouden met extra investeringen in de jaren 2024-2025 ter vervanging van de huidige devices voor implementatie van digitaal methodes en investeringen voor netwerkbeheer in 2026. Voor de vlottende activa wordt uitgegaan van vergelijkbare balanswaarden in volgende jaren, rekening houdend met een prijsindex van 2%. Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
2
Passiva (x € 1.000,-)
31-12-2023
31-12-2024
31-12-2025
31-12-2026
31-12-2027
31-12-2028
31-12-2029
2.1
Eigen vermogen
2.1.1
Algemene reserve
1.772
1.939
2.247
2.370
2.647
2.920
3.186
2.1.2
• Bestemmingsreserve NPO
1.239
577
0
0
0
0
0
1.489
1.489
1.489
1.489
1.489
1.489
600
1.132
1.595
1.987
2.306
2.552
3.011
4.606
4.869
5.454
6.123
6.716
7.228
• Bestemmingsreserve VZ OH • Reservering afschrijvingslasten OH Totaal vermogen 2.2
Voorzieningen
2.2.1
• Personeelsvoorzieningen
556
526
536
547
558
569
580
2.2.2
• Voorziening onderhoud
1.439
0
0
0
0
0
0
2.3.
Langlopende schulden
110
110
92
74
56
38
20
2.4
Kortlopende schulden
2.4.3
• Crediteuren
815
831
848
865
882
900
918
2.4.6
• Belasting en premies soc. verz.
1.204
1.228
1.252
1.277
1.303
1.329
1.356
2.4.7
• Schulden terzake van pensioenen
328
334
341
348
355
362
369
2.4.8
• Overige kortlopende schulden
361
226
231
236
240
245
250
2.4.9
• Overlopende passiva’s
4.026
995
1.014
1.035
1.055
1.077
1.098
6.733
3.614
3.686
3.760
3.835
3.912
3.990
11.850
8.856
9.184
9.836
10.573
11.235
11.819
Totaal passiva
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
Ref.
Toelichting
2.1.1
De algemene reserve groeit gedurende de komende jaren licht vanwege de positieve exploitatieresultaten.
2.1.2
De bestemmingsreserve NPO heeft betrekking op de nog niet bestede NPO gelden. Naar verwachting zullen deze eind 2025 volledig besteed zijn.
2.1.2
De bestemmingsreserve voorziening onderhoud betreft de vrijval van de voorziening per 2024. Deze vrijval geeft een incidenteel voordeel, welke zal worden toegevoegd aan de reserves.
2.1.2
Vanwege de stelselwijziging voor het verantwoorden van de uitgaven voor groot onderhoud gebouwen (tot 2023 via de voorziening onderhoud, vanaf 2024 via
18 •
investering in de materiele vaste activa), zal er de komende 10 jaar een afwijking optreden in de verantwoording van de kosten die dit onderhoud met zich meeneemt. De jaarlijkse dotatie van 750K komt te vervallen en hiervoor in de plaats worden de jaarlijkse uitgaven als investering geactiveerd en hierop wordt afgeschreven in een termijn van 10 jaar. Het zal hierdoor naar verwachting ca. 10 jaar duren om weer op een gelijkwaardige last in de exploitatie te komen in vergelijking met de dotatie voorziening onderhoud in 2023. Om de dekking van de toekomstige toename van afschrijvingslasten ook in de toekomst te kunnen dragen in de exploitatie, wordt ervoor gekozen
om het tijdelijke voordeel op de vervallen dotatie voorziening onderhoud te blijven reserveren in de exploitatie. Het voordeel wordt daarom extra gereserveerd ten laste van de exploitatie en ten gunste van de reserves.
2.4
De kortlopende schulden zijn naar verwachting de komende jaren van een vergelijkbaar niveau als in 2023. Wel zullen de overlopende passiva afnemen met ca. € 3 miljoen, omdat nog te verantwoorden projectgelden en vooruit ontvangen subsidies zullen worden besteed en afgerekend in 2024.
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
Exploitatie Staat van baten en lasten (x € 1.000,-)
2024
2025
2026
2027
2028
2029
• Rijksbijdragen OCW
31.141
30.966
31.059
31.637
32.253
32.855
• Overige overheidsbijdragen en
1.180
1.180
1.185
1.190
1.195
1.200
679
642
653
665
678
690
33.001
32.788
32.897
33.493
34.125
34.745
• Personeelslasten
26.524
26.638
26.319
26.819
27.330
27.851
• Afschrijvingen
1.187
1.342
1.454
1.548
1.596
1.671
• Huisvestingslasten
2.276
2.436
2.466
2.447
2.478
2.459
• Overige instellingslasten
3.510
2.631
2.526
2.392
2.439
2.487
Totaal lasten
33.497
33.047
32.764
33.206
33.842
34.469
-496
-259
133
287
283
276
2
-10
-10
-10
-10
-10
Netto resultaat
-495
-269
123
277
273
266
• Besteding NPO gelden
662
577
Resultaat incl. niet structurele posten
167
308
123
277
273
266
Baten
• Overige baten Totaal baten Lasten
Saldo baten en lasten Financiële baten en lasten
Het resultaat per jaar is weergegeven zonder rekening te houden met de incidentele effecten van: • •
de vorming van de bestemmingsreserve voorziening onderhoud de reservering afschrijvingslasten onderhoud
Hiermee wordt per jaar het genormaliseerde resultaat weergegeven. De bovenstaande twee reserveringen zijn aanvullende positieve resultaten. Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
Uitgangspunten bij het opstellen van het meerjarenperspectief Rijksbijdragen OCW • Een verwachte stijging van de rijksbijdragen van 2% per jaar. • Een stabilisatie van de werkdruk verlagende middelen en onderwijsachterstandsmiddelen. • De ontvangen subsidies NPO, basisvaardigheden zullen resultaatneutraal worden besteed. • In de rijksbijdragen is rekening gehouden met een daling van de bekostiging in verband met de opheffing van twee brinnummers. Hiervoor worden er fusiemiddelen ontvangen voor de periode 2020 t/m 2025. In de meerjarenbegroting is er rekening mee gehouden dat de fusiemiddelen de daling van de rijks bekostiging zullen compenseren. Personele lasten • Een verwachte stijging van de personele lasten van 2% per jaar • We verwachten een afname van de incidentele projectgelden, waaronder NPO en de hiermee gepaarde personele kosten.
20 •
Afschrijvingslasten De afschrijvingslasten worden vanaf 2024 verhoogd vanwege de activering van onderhoud (in plaats van het vormen van een voorziening). Dit effect werkt cumulerend voor de investeringen in onderhoud gedurende de komende 10 jaar. Huisvestingslasten Door middel van actief energiebeheer en klimaatbeheersing willen we de komende jaren zorgen voor lagere energiekosten. Op het gebied van energie inkoop zoeken we naar nieuwe en duurzame en goedkopere mogelijkheden zoals meerjarige contracten in combinatie met flexibiliteit middels de spotmarkt. Overige instellingslasten In de jaren 2024 en 2025 is sprake van extra projectkosten vanwege de uitvoering van de programma’s in het kader van het NPO, verbetering basisvaardigheden en school en omgeving. Doelstelling van de projecten is dat deze resultaat neutraal zijn en dat er buiten de inspanning vanuit directie en stafbureau geen eigen bijdrage is.
Eshuis Registeraccountants B.V. • 20 Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
E. Risicoparagraaf Beschrijving van de belangrijkste risico’s en onzekerheden In onderstaande paragraaf zijn de risico’s voor Proloog nader beschreven. Dit betreffen risico’s van financiële aard. In deze risicoparagraaf zijn geen risico’s opgenomen met betrekking tot onderwijsprestaties. Modernisering participatiefonds per 1 augustus 2022 Het participatiefonds draagt al jaren zorg voor de vergoeding en uitbetaling van de volledige werkloosheidsuitkering. De modernisering houdt voor ons als schoolbestuur in dat er vanaf 1 augustus 2022 een eigen bijdrage van 50% van de werkloosheidskosten is verschuldigd. De werkgever kan een verzoek indienen om de eigen bijdrage te verlagen tot 10% in het geval het ontslag voldoet aan één van de beëindigingsgronden in het reglement en als het schoolbestuur voldoet aan de inspanningsverplichting om het ontslag te voorkomen. Op basis van informatie van het participatiefonds zal de premie van het vervangingsfonds (nu 4% van de loonkosten) vooralsnog niet dalen waardoor stichting Proloog met extra personele lasten wordt geconfronteerd.
Op basis van een rapportage, ontvangen van het participatiefonds (februari 2020), blijkt dat er voor oud-medewerkers van Proloog over de periode van 2016 t/m 2020 er € 2,3 miljoen aan uitkeringen is uitbetaald door het participatiefonds. Op basis van een scenarioberekening over de periode 2016 t/m 2020 zou een eigen bijdrage van € 875 (gemiddeld € 175 per jaar) verschuldigd zijn. Gelukkig worden de uitkeringen van vóór 1 augustus 2022 niet in rekening gebracht. Alleen een eigen bijdrage voor uitkeringen die worden veroorzaakt door uitdiensttreding vanaf 1 augustus 2022 komen voor rekening van Proloog.
Risico: Stijging personele lasten Risico inschatting: Impact: Hoog Kans: Hoog Getroffen maatregelen: Lasten afgelopen 5 jaar in kaart gebracht Risicoanalyse uitgevoerd. Netto risico: Impact: Hoog Kans: Hoog Te treffen maatregelen: • Gesprekkencyclus optimaliseren in het personeelsbeleid • Begeleiding door de leidinggevende van de medewerkers gedurende de loopbaan intensiveren Schatting kosten: 175 (per jaar) Risico-eigenaar: College van Bestuur
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
Toename van de personele risico’s en verplichtingen (WNRA, WAB, WGA, ZW) Het kabinet streeft naar structurele verbeteringen van de arbeidsmarkt en de sociale zekerheid. Een goed werkende arbeidsmarkt is van groot belang voor economische groei. Er zijn en worden wijzigingen doorgevoerd in de flexwet, ontslagrecht en de werkloosheidswet. De invoering van de WAB en de WNRA, nieuwe cao’s en andere ontwikkelingen dwingen schoolbesturen diverse aspecten van het bestaande personeelsbeleid tegen het licht te houden. Voor het primair onderwijs is dit extra urgent vanwege de terugtrekkende beweging van het participatie- en vervangingsfonds. Voor het openbaar onderwijs speelt nog de normalisatie van de rechtspositie van ambtenaren. De belangrijkste ontwikkelingen op dit gebied zijn: •
•
•
De invoering van de WAB per 1 januari 2020 (Wet arbeidsmarkt in balans) en de gevolgen voor het vervangingsbeleid De invoering van de WAB per 1 januari 2020 (Wet arbeidsmarkt in balans) en de gevolgen voor het aannamebeleid en ontslagrecht De invoering van de WNRA per 1 januari 2020 (Wet normalisering rechtspositie ambtenaren)
22 •
• • •
• •
Eigen risicodragerschap WGA Eigen risicodragerschap Ziektewet De invoering van kindcentra en de gevolgen voor de personele invulling (eventuele nieuwe functies en werkgeverschap) De verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd De impact van gevolgen op het gebied van CAO
Risico: • Flexibiliteit in het personeelsbestand • Voldoen aan wet- en regelgeving • Verhoging personele kosten door transitievergoedingen en boventallig personeel Bruto risico: Impact: Hoog Kans: Hoog Getroffen maatregelen: • Huidige ontwikkelingen volgen en juridische ondersteuning • Flexpool • De flexibele schil is teruggebracht en de omvang in FTE wordt maandelijks gemonitord. • Europese aanbesteding inhuur van derden • Herverzekering WGA Netto risico: Impact: Hoog Kans: Middel Schatting kosten: PM Risico-eigenaar: College van Bestuur
Eshuis Registeraccountants B.V. • 22 Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
Stijgende grondstof- en energieprijzen en tekort aan (bouw)materialen Er zijn verschillende oorzaken voor stijgende grondstof en energieprijzen en een tekort aan bouwmaterialen. Het is onduidelijk in hoeverre er sprake is van een tijdelijke stijging van de prijzen en tekorten of dat dit voor een langere periode zich voordoet.
Risico: • Hogere energielasten • Hogere investeringskosten voor nieuw en verbouw • Hogere materiele kosten Bruto risico: Impact: Hoog Kans: Hoog Getroffen maatregelen: Energiekosten Actieve regeling en monitoring van gas en electra verbruik Bouwprojecten (Europese) aanbesteding van bouwprojecten, diensten en leveringen Gedetailleerde begrotingen van nieuwbouwprojecten en het uitvoeren van periodieke ‘second opinions’ op de investeringsbegrotingen. Materieel Meerjarige contracten wat betreft de levering van materiaal met duidelijke afspraken over indexatie van prijzen. Netto risico: Impact: Hoog Kans: Middel Schatting kosten: PM Risico-eigenaar: College van Bestuur
Eshuis Registeraccountants B.V. • 23 Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
Stafbureau Proloog Fonteinland 11, 8913 CZ Leeuwarden 24(058) • 234 7520 | info@proloog.nl | www.proloog.nl
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
Jaarrekening 2023
Leeuwarden, 25 juni 2024
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
Jaarstukken 2023
Inhoudsopgave B
Jaarrekening
B.1 B.1.1 B.1.2 B.1.3 B.1.4
Grondslagen Balans per 31 december 2023 Staat van baten en lasten 2023 Kasstroomoverzicht 2023 Toelichting jaarrekening - Toelichting op de onderscheiden posten van de balans - Model G: Geoormerkte doelsubsidies OCW - Niet uit de balans blijkende verplichtingen - Model E: Overzicht verbonden partijen - Toelichting op de onderscheiden posten van de staat van baten en lasten - WNT
C
Overige gegevens
C.1 C.2 C.3
Controleverklaring Bestemming exploitatiesaldo Gebeurtenissen na balansdatum
D
Bijlagen
D.1 D.2
Gegevens over de rechtspersoon Nevenfuncties Raad van Toezicht
Pagina
1 5 7 8 9 23 24 25 26 41
43 44 45
47 48
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
B.1
Grondslagen voor de jaarrekening 1. Algemeen Activiteiten van het bevoegd gezag In deze jaarrekening zijn de activiteiten van Stichting Proloog in de gemeente Leeuwarden verantwoord. De jaarrekening is opgesteld op het niveau van het bevoegd gezag. Grondslagen voor de jaarrekening De jaarrekening is opgesteld in overeenstemming met de wettelijke bepalingen van Titel 9 Boek 2 BW en de stellige uitspraken van de Richtlijnen voor de jaarverslaggeving, die uitgegeven zijn door de Raad voor de Jaarverslaggeving. Deze bepalingen zijn van toepassing op grond van de Regeling Jaarverslaggeving Onderwijs en Richtlijn 660. Activa en passiva worden in het algemeen gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Indien geen specifieke waarderingsgrondslag is vermeld, vindt waardering plaats tegen de verkrijgingsprijs. Het kasstroomoverzicht is opgesteld volgens de indirecte methode. De geldmiddelen in het kasstroomoverzicht bestaan uit de liquide middelen. Continuïteitsveronderstelling: Deze jaarrekening is opgesteld uitgaande van de continuïteitsveronderstelling van de entiteit.
Schattingen De opstelling van de jaarrekening vereist dat het management zich oordelen vormt en schattingen en veronderstellingen maakt die van invloed zijn op de toepassing van grondslagen en de gerapporteerde waarde van activa en verplichtingen, en van baten en lasten. De daadwerkelijke uitkomsten kunnen van deze schattingen van toekomstige opbrengsten, kasstromen en resultaten afwijken; deze schattingen zijn omgeven door onzekerheden als gevolg van wijzigingen in economische en marktomstandigheden. De schattingen en onderliggende veronderstellingen worden voortdurend beoordeeld. Herzieningen van schattingen worden opgenomen in de periode waarin de schatting wordt herzien en in toekomstige perioden waarvoor de herziening gevolgen heeft. De volgende waarderingsgrondslagen zijn naar de mening van het management het meest kritisch voor het weergeven van de financiële positie en vereisen schattingen en veronderstellingen: ◾ Inschattingen en aannames die worden gedaan ter bepaling van de voorziening voor onderhoud, jubilea, duurzame inzetbaarheid en personeel.
Pagina 1
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
B.1
Grondslagen voor de jaarrekening 2. Balans Vaste activa Materiële vaste activa De investeringen in meubilair, ICT en onderwijsleerpakket zijn gewaardeerd tegen aanschafwaarde verminderd met de cumulatieve afschrijvingen. De materiële vaste activa worden lineair afgeschreven. De schoolgebouwen zijn in eigendom van de gemeente en worden op de balans niet opgenomen. Met ingang van 2005 worden de investeringen in meubilair en ICT op de balans gewaardeerd tegen de aanschafwaarde verminderd met de afschrijvingen. Met ingang van 2006 worden ook de investeringen in het onderwijsleerpakket (OLP) geactiveerd. De eerste afschrijving vindt plaats in het jaar volgend op het jaar van de investering (jaar t+1). Bij meubilair worden leerlingsets, docentensets en kasten altijd geactiveerd. Voor overig meubilair geldt een ondergrens van € 1.000. Voor ICT en OLP wordt een ondergrens gehanteerd van € 1.000,maar in het geval er sprake is van investeringen in onderwijsmethoden en configuratiesets, wordt geen ondergrens gehanteerd. Deze investeringen worden derhalve altijd geactiveerd. Investeringen die beneden de drempelbedragen blijven, worden ten laste van de exploitatie gebracht. Software wordt, met uitzondering van aan leermethoden gerelateerde software, niet geactiveerd. De projectgerelateerde activa worden afgeschreven over de duur van het project.
De indeling in activagroepen en afschrijvingstermijnen is in een administratieve procedure vastgelegd: Gebouwen Onderwijshuisvesting 40 jaar Pand Fonteinland 30 jaar Op het pand Fonteinland 11 wordt afgeschreven rekening houdende met een restwaarde van 50% van de WOZ-waarde. Verbouwingen Pand Fonteinland 10 jaar Meubilair Leerlingsets Docentensets Kasten Overig
15 jaar 15 jaar 20 jaar variërend van 10 tot 25 jaar
ICT Netwerk Touchscreens Servers Configuratiesets/laptops
5 jaar 7 jaar 6 jaar 4 jaar
OLP (Leer)methoden Overige OLP
8 jaar 15 jaar
Indien van toepassing, zijn de materiële vaste activa verminderd met afboekingen door duurzame waardevermindering, verkoop, tenietgaan of buitengebruikstelling.
Pagina 2
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
B.1
Grondslagen voor de jaarrekening 2. Balans Vlottende activa Vorderingen De vorderingen zijn gewaardeerd tegen de nominale waarde onder aftrek van noodzakelijk geachte voorzieningen voor oninbaarheid. Overlopende activa De waardering van de overlopende activa geschiedt tegen de nominale waarde. Liquide middelen De liquide middelen zijn gewaardeerd tegen de nominale waarde. Financiële Instrumenten Onder financiële instrumenten worden zowel primaire financiële instrumenten zoals vorderingen en schulden, als financiële derivaten verstaan. Stichting Proloog maakt uitsluitend gebruik van primaire financiële instrumenten. Reserves Het eigen vermogen bestaat uit de algemene reserve en de bestemmingsreserves. Conform de jaarverslaggevingsvoorschriften van OCW, is het exploitatieresultaat over 2023 in de reserves per 31-12-2023 verwerkt. De in de jaarrekening gepresenteerde balans is derhalve ná resultaatbestemming. Een nadere uiteenzetting van de reserves is opgenomen in de toelichting op de balans. Reserves worden gevormd conform de door het bestuur/Raad van Toezicht daartoe genomen besluiten. Ook de onttrekkingen aan de reserves geschieden conform daartoe strekkende bestuursbesluiten. Voorzieningen Voorzieningen worden gevormd voor: . Verplichtingen en verliezen waarvan de omvang onzeker doch redelijk in te schatten is; .
Bestaande risico’s ter zake te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs te schatten is, maar het tijdstip niet; . Verplichting tot het maken van bepaalde kosten die in een volgend boekjaar zullen worden gemaakt, mits het maken van die kosten zijn oorsprong (mede) vindt in het boekjaar of in een daaraan voorafgaand boekjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal verslagjaren. Er zijn in dit kader voorzieningen getroffen voor: . . . .
Jubilea Personeel Duurzame inzetbaarheid Onderhoud
De jubileumvoorziening wordt tegen contante waarde opgenomen, de overige personele voorzieningen (personeel en duurzame inzetbaarheid) zijn tegen nominale waarde gewaardeerd. De onderhoudsvoorziening is gevormd voor het gelijkmatig spreiden van lasten over een aantal verslagjaren, als de oorsprong voor die lasten ligt in het huidige of in voorgaande verslagjaren. Aan de voorziening wordt gedoteerd op basis van het meerjarenonderhoudsplan ten laste van de exploitatierekening. Uitgaven worden rechtstreeks aan de gevormde voorzieningen onttrokken.
Pagina 3
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
B.1
Grondslagen voor de jaarrekening 2. Balans Vlottende passiva Langlopende schulden De langlopende schulden worden na de eerste waardering gewaardeerd tegen nominale waarde. Winst of verlies wordt in de winst-en-verliesrekening opgenomen zodra de verplichtingen niet langer op de balans worden opgenomen, alsmede via het amortisatieproces. Het verschil tussen de boekwaarde en de uiteindelijke aflossingswaarde op basis van de effectieve rente is gezien de resterende looptijd beperkt en hier wordt dan ook geen rekening mee gehouden in de waardering. De kredietrisico's zijn eveneens beperkt. De egalisatierekening investeringssubsidies is bestemd voor de aanschaf van activa in het kader van de zogenaamde 1e inrichting (onderwijsleerpakket en meubilair) waarvoor van de gemeente Leeuwarden een bedrag is ontvangen. Op deze activa wordt regulier afgeschreven. De afschrijvingslasten worden jaarlijks ten laste van deze post gebracht. Kortlopende schulden De kortlopende schulden zijn gewaardeerd tegen de nominale waarde. De verplichtingen betreffen de binnen één jaar vervallende schulden. Overlopende passiva De overlopende passiva zijn tegen nominale waarde opgenomen.
3. Grondslagen voor de bepaling van het resultaat Algemeen Voor de bepaling van het exploitatiesaldo is het baten- en lastenstelsel gehanteerd. De lasten en de baten worden toegerekend aan de perioden waarop ze betrekking hebben. Verliezen worden genomen zodra ze bekend zijn. Winsten worden genomen zodra ze gerealiseerd zijn. De afschrijvingslasten zijn conform de afschrijvingstermijnen berekend. Eventuele buitengewone baten en lasten worden verantwoord in de staat van baten en lasten. Opbrengsten Subsidies, niet zijnde investeringssubsidies, worden als bate verantwoord zodra waarschijnlijk is dat de desbetreffende subsidies zullen worden ontvangen en voorzover de hiermee samenhangende bestedingen zijn verricht. Rente Rentebaten worden tijdsevenredig verantwoord op basis van de effectieve rentevoet van de betreffende actiefpost.
Pagina 4
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
B.1.1
Balans per 31-12-2023 (na resultaatbestemming)
1
ACTIVA 31-12-2023 €
€
31-12-2022 €
€
Vaste activa 1.2 1.2.1 1.2.2 1.2.3
Materiële vaste activa Gebouwen en terreinen Inventaris en apparatuur Andere vaste bedrijfsmiddelen
1.443.174 2.032.748 477.341
1.511.749 2.604.742 449.577 3.953.263
4.566.069
Vlottende activa 1.5 1.5.1 1.5.2 1.5.7 1.5.8
Vorderingen Debiteuren OCW Overige vorderingen Overlopende activa
304.841 256.386 802.866 129.876
659.686 726.446 330.977 1.493.969
1.717.109
-
-
1.6
Effecten
1.7
Liquide middelen
6.402.377
5.045.485
Totaal vlottende activa
7.896.346
6.762.593
11.849.609
11.328.662
Totaal activa
Pagina 5
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
B.1.1
Balans per 31-12-2023 (na resultaatbestemming)
2
PASSIVA 31-12-2023 €
2.1
Eigen vermogen
2.1.1 2.1.2
Algemene reserve Bestemmingsreserves Totaal vermogen
2.2 2.2.1 2.2.3
Voorzieningen Personeelsvoorzieningen Overige voorzieningen
€
1.505.331 1.505.818
31-12-2022 €
2.101.568 1.271.835 3.011.150
555.595 1.439.492
3.373.403
560.118 1.248.930 1.995.087
2.3 2.3.3
Langlopende schulden Langlopende schulden
110.199
1.809.049
129.258 110.199
2.4 2.5.2 2.4.3 2.4.7
Kortlopende schulden Vooruitontvangen termijnen OHW Crediteuren Belastingen en premies sociale verzekeringen 2.4.8 Schulden terzake pensioenen 2.4.9 Overige kortlopende schulden 2.4.10 Overlopende passiva
129.258
815.039 1.203.665
727.535 1.006.145
327.559 360.539 4.026.373
297.487 602.686 3.383.099
Totaal passiva
Pagina 6
€
6.733.174
6.016.952
11.849.609
11.328.662
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
B.1.2 Staat van baten en lasten over 2023
Begroting 2023
2023
2022
€
€
€
Baten Rijksbijdragen OCW Overige overheidsbijdragen en -subsidies Overige baten
33.751.812 816.631 784.989
30.686.479 439.416 619.123
30.312.783 777.902 741.107
Totaal baten
35.353.431
31.745.018
31.831.792
Lasten Personeelslasten Afschrijvingen Huisvestingslasten Overige instellingslasten
27.866.930 972.104 3.363.105 3.538.524
25.623.272 951.990 3.233.066 2.928.470
26.097.308 998.228 2.764.130 2.551.522
Totaal lasten
35.740.662
32.736.798
32.411.188
Saldo baten en lasten
387.231-
991.780-
579.396-
5
24.977
8.340-
17.279-
362.254-
1.000.120-
596.675-
3 3.1 3.2 3.5
4 4.1 4.2 4.3 4.4
Financiële baten en lasten
Nettoresultaat
Pagina 7
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
B.1.3
Kasstroomoverzicht 31-12-2023 €
31-12-2022 €
€
€
Kasstroom uit operationele activiteiten Saldo baten en lasten
387.231-
579.396-
Aanpassingen voor: - Afschrijvingen
972.104
998.227
186.038 1.158.142
192.630 1.190.857
223.139 716.222 939.362
843.687 2.096.635 2.940.323
- Mutaties voorzieningen Veranderingen in vlottende middelen: - vorderingen - kortlopende schulden
Kasstroom uit bedrijfsoperaties Ontvangen interest Betaalde interest Buitengewoon resultaat
1.710.273 34.469 9.492-
17.279-
24.977
17.279-
Totaal kasstroom uit operationele activiteiten Investeringen materiële vaste activa
3.551.783
24.977 359.299
Totaal kasstroom uit investeringsactiviteiten
17.279852.098
359.299-
852.098-
Kasstroom uit financieringsactiviteiten Aflossing langlopende schulden
19.059-
Totaal kasstroom uit financieringsactiviteiten Mutatie liquide middelen Beginstand liquide middelen Eindstand liquide middelen
29.57519.059-
29.575-
1.356.892
2.652.832
5.045.485 6.402.377
Mutatie liquide middelen
2.392.653 5.045.485 1.356.892
Pagina 8
2.652.832
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
B.1.4
Toelichting behorende tot de balans
1
Activa
1.2
Materiële vaste activa
Aanschaf-
Cum. afschr.
Boekwaarde
Investeringen
Desinv.
prijs
en waarde-
1 januari
2023
2023
31-12-2022
minderingen
2023
tm 2022
1.2.1
1.2.2 1.2.3
Gebouwen en terreinen
Inventaris en apparatuur Andere vaste bedrijfsmiddelen
Totaal materiële vaste activa 1.2.2
€ 2.541.241
€ 1.029.492
€ 1.511.749
€
€ -
2.541.241
970.917
1.570.324
-
-
9.584.936 2.791.393
6.980.195 2.341.813
2.604.742 449.577
232.621 126.678
-
12.376.329
9.322.008
3.054.320
359.299
-
14.917.570
10.351.500
4.566.069
359.299
-
Inventaris en apparatuur Aanschaf-
Cum. afschr.
Boekwaarde
Investeringen
Desinv.
prijs
en waarde-
1 januari
2023
2023
31-12-2022
minderingen
2023
tm 2022
1.2.2.a Schoolmeubilair 1.2.2.b Kantoormeubilair 1.2.2.c ICT
1.2.3
3.706.967 226.779 5.651.191
2.476.203 47.672 4.456.319
1.230.765 179.107 1.194.871
39.459 37.318 155.843
9.584.937
6.980.195
2.604.742
232.621
Andere vaste bedrijfsmiddelen Aanschaf-
Cum. afschr.
Boekwaarde
Investeringen
Desinv.
prijs
en waarde-
1 januari
2023
2023
31-12-2022
minderingen
2023
tm 2022
1.2.3.a Leermiddelen 1.2.3.b Overig
2.554.474 236.919
2.204.112 137.702
350.361 99.216
119.337 7.341
2.791.393
2.341.814
449.577
126.678
1.2.3.c
Pagina 9
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
B.1.4
Toelichting behorende tot de balans
1
Activa
1.2
Materiële vaste activa
Afschr.
Aanschaf-
Cum. afschr.
Boekwaarde
2023
prijs
en waarde-
31 december
minderingen
2023
tm 2023
1.2.1
1.2.2 1.2.3
Inventaris en apparatuur Andere vaste bedrijfsmiddelen
Totaal materiële vaste activa 1.2.2
€ 68.575
€ 2.541.241
€ 1.098.067
€ 1.443.174
68.575
2.541.241
1.098.067
1.443.174
804.615 98.914
9.817.558 2.918.071
7.784.810 2.440.729
2.032.747 477.341
903.529
12.735.629
10.225.538
2.510.089
972.104
15.276.870
11.323.605
3.953.263
Gebouwen en terreinen
Inventaris en apparatuur Afschr.
Aanschaf-
Cum. afschr.
Boekwaarde
2023
prijs
en waarde-
31 december
minderingen
2023
tm 2023
1.2.2.a Schoolmeubilair 1.2.2.b Kantoormeubilair 1.2.2.c ICT
1.2.3
167.704 15.119 621.792
3.746.427 264.098 5.807.034
2.643.907 62.791 5.078.112
1.102.520 201.307 728.921
804.615
9.817.558
7.784.810
2.032.747
Andere vaste bedrijfsmiddelen Afschr.
Aanschaf-
Cum. afschr.
Boekwaarde
2023
prijs
en waarde-
31 december
minderingen
2023
tm 2023
1.2.3.a Leermiddelen 1.2.3.b Overig
83.033 15.882
2.673.811 244.259
2.287.145 153.584
386.666 90.675
98.914
2.918.071
2.440.729
477.341
1.2.3.c
Het bestuurskantoor aan het Fonteinland in Leeuwarden heeft een WOZ waarde (peildatum 1-12022) van € 749.000. De boekwaarde per 31-12-2023 bedraagt € 636.000.
Pagina 10
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
B.1.4
Toelichting behorende tot de balans
1
Activa
1.5
Vorderingen 31-12-2023
31-12-2022
€ 1.5.1 1.5.2 1.5.7
Debiteuren OCW Overige vorderingen Personeel Premies Sociale Verzekeringen Overige - Overige overheden (gemeente) - Overige
Overlopende activa Vooruitbetaalde kosten Overige - Kruisposten Totaal overlopende activa Totaal vorderingen
1.5.2
€
€ 659.686 -
31.041 103.653
-12.374
223.113 445.059
363.121 375.699
Totaal overige vorderingen 1.5.8
€ 304.841 256.386
802.866
726.446
129.876
327.977
-
3.000 129.876
330.977
1.493.969
1.717.109
Vordering OCW Per 1 januari 2023 is de bekostiging van het primair onderwijs na wetswijziging vereenvoudigd. Daarmee is de bekostigingssystematiek gewijzigd. Bij de overgang van de oude naar de nieuwe bekostigingssystematiek zijn schoolbesturen door de regelgeving en besluitvorming van de minister met een groot materieel probleem geconfronteerd. Waar de schoolbesturen in een (school)jaar normaal gesproken 100% aan bekostiging ontvangen, is dat in de overgang naar de nieuwe bekostigingssystematiek circa 93% voor het schooljaar 2022/23. Schoolbesturen in de PO-sector werden daardoor in de periode augustus tot en met december 2022 door de minister met circa 7% gekort op hun bekostiging. Dit komt voor ons schoolbestuur neer op € 1.411.271. Per ultimo 2022 is deze vordering op OCW voorzichtigheidshalve afgeboekt. De minister stelt zich op het standpunt dat dit materieel grote probleem voor het schoolbestuur slechts “een boekhoud-technische correctie [is] aangezien de totale bekostiging van het Rijk naar scholen niet wijzigt door de vereenvoudiging”. De overgang van een oude naar een nieuwe bekostigingssystematiek is echter niet louter een papieren exercitie; de keuzes die daarbij worden gemaakt hebben werkelijk een negatief effect op het onderwijsproces.
De keuze van de minister om de schoolbesturen door deze wijzigiing in 2022 fors minder bekostiging toe te kennen heeft reële consequenties. Vandaar dat ons schoolbestuur samen met circa 230 schoolbesturen, juridisch begeleid door advocatenkantoor Stibbe en gecoördineerd vanuit de PO-Raad, gezamenlijk bezwaar hebben gemaakt tegen de beschikkingen voor de laatste vijf maanden van 2022. Dit bezwaar is op 30 november 2022 door de minister ongegrond verklaard. De financiële belangen en de relevante juridische vragen n.a.v. de beslissing op bezwaar van de minister zijn het volgens ons waard om de kwestie aan een onafhankelijke partij, zijnde de bestuursrechter, voor te leggen. Daarom hebben wij besloten om gezamenlijk met ruim 220 schoolbesturen een beroep bij de rechtbank Midden-Nederland in te stellen tegen de beslissing op bezwaar van de minister. Op het moment van dit schrijven loopt deze beroepsprocedure nog en is niet bekend wanneer hierin uitspraak volgt. De vordering OCW ultimo 2023 betreft vooral de 4e kwartaal subidie voor nieuwkomers.
Pagina 11
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
B.1.4
Toelichting behorende tot de balans
1
Activa
1.5
Vorderingen
1.5.7
Overige vorderingen Personeel Dit betreft nog in te houden bedragen bij medewerkers voor o.a. verstrekte voorschotten, nog te verrekenen vorderingen en te verrekenen betalingen inzake WKR. Overige De overige vorderingen kunnen als volgt worden gespecificeerd: 31-12-2023