2023 Proloog Jaarstukken
Tekst van het document
G A L S R E V R A A J
3 2 0 2
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
Voorwoord Met trots presenteren wij ons jaarverslag over 2023. Een jaar waarin we belangrijke stappen hebben gezet in de ontwikkeling van onze organisatie. Proloog telt 23 scholen voor openbaar onderwijs, waaronder onze sbo school Eigen Wijs, de Taalschool en de school voor vluchtelingen. We geven les aan een kleine 3700 kinderen in de gemeente Leeuwarden.
Bestuursonderzoek Inspectie In november heeft de Inspectie van Onderwijs de kwaliteit van het bestuur van Proloog onderzocht. Op de drie onderzochte indicatoren - visie en ambitie, kwaliteitscultuur en verantwoording en dialoog - hebben we een voldoende gekregen. Daar zijn we erg blij mee; we hebben de afgelopen jaren sterk ingezet op een goede monitoring van de kwaliteit van de scholen. Onze interne kwaliteitszorg is dus op orde. Ook de begeleiding van startende leerkrachten en directeuren wordt als sterk punt door de inspectie genoemd. Ons financieel beheer, waaronder een adequate planning- en controlcyclus en risicobeheersingssysteem wordt goed beoordeeld. Ook de dialoog met externe partijen wordt als sterk punt benoemd. Proloog vindt samenwerking met andere schoolbesturen, kinderopvangorganisaties en de gemeente van groot belang om samen de kinderen in Leeuwarden kansen en perspectief te bieden.We zijn er trots op dat dit door de inspectie wordt herkend.
Proloogacademie In 2023 is ook de Proloogacademie van start gegaan. In deze academie is het aanbod van onze e-learning tool E-wise geplaatst en worden ook fysieke cursussen aangeboden door en voor medewerkers van Proloog. De komende jaren wordt het aanbod verder uitgebreid. De bedoeling is dat deze academie een platform wordt om kennis en ervaring uit te wisselen; zo willen we het met en van elkaar leren stimuleren.
School en Omgeving Het programma School en Omgeving is in 2023 van start gegaan. Op zeven van onze IKC’s in Leeuwarden Oost bieden we twee uren extra leer- en ontwikkeltijd per week aan om zo de kansen voor alle leerlingen te vergroten. Dit doen we in nauwe samenwerking met PCBO Leeuwarden e.o., BMS, SKF,
Sinne en de gemeente Leeuwarden. De komende jaren zal het aantal uren met buitenschools aanbod toenemen.
IKC Montessori In 2023 hebben we het moeilijke besluit moeten nemen om IKC Montessori te sluiten met ingang van schooljaar 2024-2025. Helaas lukt het ons niet om de kwaliteit van onderwijs op deze school op peil te krijgen. Dit heeft onder meer te maken met de personeelstekorten, zeker waar het gaat om leerkrachten met een Montessori achtergrond. Dit besluit doet pijn want hiermee verdwijnt het Montessori primair onderwijs uit Leeuwarden. Gelukkig betekent sluiting van deze school niet dat het openbaar basisonderwijs uit de Vrijheidswijk verdwijnt; IKC Eestroom is gehuisvest in hetzelfde gebouw. We zijn, in nauwe samenwerking met de gemeente, aan het onderzoeken hoe we dit IKC kunnen ontwikkelen tot een wijkschool met veel extra aanbod voor kinderen en ouders in de wijk.
Financieel resultaat In de begroting 2023 was rekening gehouden met een verwacht negatief resultaat van -1.033 K. Dit had onder meer te maken met de verwachte hogere kosten van energie en met de besteding van het restant aan NPO middelen. Gelukkig blijkt het tekort een stuk lager uit te vallen, namelijk -362 K. Dit heeft te maken met twee zaken. Door personeelstekort is een deel van de NPO gelden niet besteed in dit jaar. We hebben een hogere financiële bijdrage ontvangen voor het NT2 onderwijs.
Het jaarverslag en de bijlagen vindt u op onze website: www.proloog.nl/verantwoording
Arjette de Pree, College van Bestuur stichting Proloog Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
Inhoud 1
Organisatie
1.1 Organisatiestructuur 1.2 Missie, visie en kernwaarden 1.3 Organogram 1.4 Koersplan 2023-2027 1.5 Herpositionering P&O 1.6 ICT 1.7 Huisvesting 1.8 Privacy 1.9 PR & Communicatie 1.10 Klachtenprocedure
2
Onderwijs
4 6 6 6 6 6 6 7 7 8 8
9
2.1 Onderwijskwaliteit 2.1.1 Onderwijsresultaten 2.1.2 Monitoring 2.1.3 Inspectie 2.2 Passend onderwijs 2.2.1 Nationaal Onderwijs Programma 2.2.2 Verbetering basisvaardigheden 2.3 Sociale veiligheid 2.4 Pedagogische basis 2.5 Sterke ondersteuning in de scholen 2.5.1 Aanbod hoogbegaafdheid 2.5.2 Jeugdondersteuner kindcentra 2.6 Onderwijs aan nieuwkomers
10 10 10 10 11 13 13 13 13 13 14 14 14
3
15
Kansen voor kinderen
3.1 School en omgeving
3.2 3.3 3.4 3.5
Leeuwarden Oost Inclusiever onderwijs Overgang PO-VO Ouder- en leerlingbetrokkenheid
16 16 17 17
4
Innoveren
19
4.1 Digitaal onderwijs 4.2 Anders organiseren 4.3 Ambities voor scholen
20 20 21
5
Personeel
23
5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7
Belang van professionele ontwikkeling Strategisch personeelsbeleid Lerende netwerken Proloogacademie Opleiden in de school Ziekteverzuim en personeelstekorten Onderwijsregio’s
24 24 24 24 25 25 25
6
Proloog in getallen
27
6.1 Ontwikkelingen leerlingenaantallen 6.2 Marktaandeel 6.3 Leeftijd personeel 6.4 Ziekteverzuim 6.5 Analyse resultaat
28 29 30 31 31
16
Als schoolbestuur zijn we wettelijk verplicht om jaarlijks verantwoording af te leggen bij verschillende instanties. We zullen de officiële jaarstukken van 2023 en de controleverklaring van de accountant vóór 1 juli aan het college van B&W aanbieden nadat de GMR de jaarstukken van positief advies heeft voorzien en de Raad van Toezicht de stukken heeft goedgekeurd. Daarmee kunnen we verantwoording afleggen bij het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW). In het kader van toezicht ontvangt de onderwijsEshuis Registeraccountants B.V. inspectie ook een exemplaar. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
1. Organisatie
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
1.1 Organisatiestructuur Proloog is een stichting voor openbaar onderwijs in de gemeente Leeuwarden. Proloog biedt met haar 23 professionele scholen een zeer gevarieerd onderwijsaanbod. De scholen hebben elk hun eigen identiteit en specifieke accenten. De scholen werken onderling samen door kennis uit te wisselen en krachten te bundelen. Proloog is een professionele organisatie met veel ruimte voor eigen inbreng. We hanteren het Rijnlands model. Bij dit model staat het primaire proces goed onderwijs geven - centraal. Het is een structuur waarin veel wordt overgelaten aan het initiatief van de medewerkers; decentraliseren van verantwoordelijkheden, kwaliteiten en bevoegdheden. Daarbij ligt de nadruk op samenwerking tussen de verschillende organisatieonderdelen. Dynamisch organiseren past goed bij de missie en visie van Proloog en haar medewerkers. Ieder draagt op basis van expertise en kwaliteiten op unieke wijze bij aan het geheel.
1.2 Missie, visie en kernwaarden Missie Stichting Proloog staat voor goed openbaar onderwijs en het bieden van gelijke kansen aan alle kinderen. Onder het motto ‘worden wie je bent’ krijgen leerlingen het onderwijs dat bij ze past en worden zij uitgedaagd hun talenten
te ontwikkelen. Wij zetten in op de ontwikkeling van integrale kindcentra, waarbij onderwijs en opvang nauw samenwerken. We hebben aandacht voor de ontwikkeling van het kind in de volle breedte. We vinden het belangrijk dat kinderen met plezier naar school gaan. Visie In ons onderwijs besteden wij aandacht aan kwalificatie, socialisatie en persoonsvorming. Kwalificatie betekent voor ons dat we voor alle ikc’s/scholen passende ambitieuze normen opstellen die minimaal voldoen aan de eisen van de inspectie. We hebben hoge verwachtingen van onze leerlingen en stimuleren hen om het maximale uit zichzelf te halen. Hierbij hebben we nadrukkelijk en extra aandacht voor de basisvakken rekenen, taalverzorging en burgerschap. We dagen scholen uit om eigen doelen te stellen die het onderwijs verbeteren en passen bij de leerlingpopulatie. Met socialisatie bedoelen we dat we kinderen helpen om een goede wereldburger te worden. We omarmen de kernwaarden van het openbaar onderwijs: gelijkwaardigheid, vrijheid en ontmoeting. In onze IKC’s/scholen leren kinderen verantwoordelijkheid te nemen en kritisch te denken, vanuit democratische waarden. We bieden leerlingen een gezonde, veilige en
passende leeromgeving waarin zij samen met klasgenoten en leerkrachten steeds meer kunnen worden wie ze zijn. Bij persoonsvorming gaat het erom dat we kinderen uitdagen eigen normen en waarden te ontwikkelen en te leren reflecteren op het eigen handelen. We leren de kinderen om zichzelf te worden: een zelfstandig individu dat vrij is, zelf keuzes kan maken, verantwoordelijkheid neemt voor zichzelf en de wereld om hem/haar heen. Voor onze 23 IKC’s/scholen betekent dit dat zij nauw samenwerken met kinderopvang-, sport- en cultuurorganisaties om kinderen goed voor te bereiden op een samenleving die voortdurend in ontwikkeling is. We stimuleren een onderzoekende houding bij kinderen en eigenaarschap van hun leerproces vinden we belangrijk. We bereiden ze voor op een leven lang leren en stimuleren hen om altijd nieuwsgierig te zijn. Dit vraagt om een open attitude, intrinsieke motivatie en vooruitgang. Dat willen we bereiken door een onderwijsaanbod dat gebaseerd is op wat aantoonbaar werkt. Daarbij hoort een rijke sociale en moderne leeromgeving waar reflecteren en feedback vanzelfsprekend zijn.
Eshuis Registeraccountants B.V. 5 Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
Kernwaarden De kernwaarden van het openbaar onderwijs ‘vrijheid, ontmoeting, gelijkwaardigheid’ onderschrijven wij uiteraard. De Proloogwaarden zijn: ontwikkelen, samen, nieuwsgierig en uitdaging.
Ontwikkelen doen we samen door nieuwsgierig te zijn en de uitdaging aan te blijven gaan.
Om dat te kunnen doen, hebben we
De vier hoofdthema’s zijn:
vier thema’s benoemd. In het koersplan
•
Onderwijskwaliteit
geven we per thema aan waar we staan,
•
Kansen voor kinderen
wat onze ambitie is en wat we doen
•
Innoveren
om die ambitie te realiseren. Daarbij
•
Ontwikkelen binnen Proloog
sluiten we steeds aan op landelijke ontwikkelingen. In dit jaarverslag komen
1.5 Herpositionering P&O
we terug op de ambities en acties uit
In 2023 heeft een onderzoek
het koersplan en welke ontwikkelingen
plaatsgevonden naar de positionering
daarin het afgelopen jaar zijn geweest.
en de benodigde formatie voor de afdeling P&O. Op basis van dit
1.3 Organogram
onderzoek is besloten tot een geringe herorganisatie van het stafbureau: de afdeling P&O wordt in 2024 geplaatst onder de directeur bedrijfsvoering. De directeur bedrijfsvoering krijgt bovendien het strategisch personeelsbeleid als belangrijk aandachtspunt in zijn portefeuille. Ook hebben we het voornemen om binnen het stafbureau de samenwerking tussen de afdelingen onderwijs en de afdelingen P&O, financiën en huisvesting te intensiveren.
1.6 ICT 1.4 Koersplan 2023-2027
De thema’s worden verder uitgewerkt
‘Samen maken we het verschil’ is de
door de directeuren, die zitting hebben
titel van het koersplan van Proloog voor
in een themagroep. Per themagroep is
2023-2027. Het koersplan is gebaseerd
er een kartrekker.
op onze ambitie om onze leerlingen het beste onderwijs te kunnen geven.
6
De voorbereidingen op de overstap op AFAS vonden in 2023 plaats. AFAS is een integraal systeem voor onze financiële en personele bedrijfsprocessen. Het bureau ONS begeleidt Proloog bij de implementatie van AFAS en heeft
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
trainingen verzorgd voor
bestaande gebouw. Het streven is om
Deze rapporten zijn een mooie basis
leidinggevenden en voor medewerkers
in de zomer van 2024 te starten met de
voor het nog op te stellen Duurzaam
van het stafbureau. We hebben ervoor
werkzaamheden zodat het gebouw start
MeerjarenOnderhoudsPlan en het door
gekozen om de focus te leggen bij
schooljaar 2025/2026 in gebruik kan
de gemeente op te stellen Duurzaam
de meest primaire werkprocessen,
worden genomen.
IHP. Vooruitlopend hierop heeft Proloog in 2023 via de Maatwerkregeling een
waaronder de salarisadministratie. De komende jaren zullen we de
In 2023 is er een definitief besluit
subsidie van € 900.000,- ontvangen voor
mogelijkheden die AFAS biedt nader
genomen over de exacte bouwlocatie
het verbeteren van het binnenklimaat
onderzoeken en waar gewenst
- het stuk grasland naast het kaatsveld
in het monumentale gebouw van IKC
implementeren.
- voor het nieuw te bouwen IKC in
de Vosseburcht. In het bouwteam
Lekkum (Professor Wassenberghskoalle)
gaan we dit project aanpakken en het
1.7 Huisvesting
en is er via een architectenselectie
streven is om het gebouw ook gelijk te
In het voorjaar van 2023 is de
een architect gecontracteerd die het
verduurzamen (o.a. van het gas af). Voor
aanbesteding geweest voor het
ontwerp gaat maken. Alvorens de
een gebouw uit de twintiger jaren wordt
bouwteam voor de uitbreiding en
architect met de gebruikers aan de
dit nog een hele uitdaging.
aanpassing voor het gebouw van IKC de
slag gaat met het maken van een plan,
Pionier in Techum. Na de zomer is het
zullen eerst de inwoners van Lekkum
1.8 Privacy
bouwteam aan de slag gegaan met het
en direct omwonenden nader worden
Proloog heeft in 2022 door een
verder uitwerken van het ontwerp zoals
geïnformeerd over het plan van aanpak.
extern bureau laten onderzoeken
dat door Adema Architecten is gemaakt.
Doel hiervan is om te horen of en wat
welke aandachtspunten er zijn ten
Mede door de enorme prijsstijgingen
de eventuele bezwaren zijn voor een
aanzien van ‘privacy’. Op basis van de
in de bouw ligt er een grote uitdaging
nieuw gebouw op de bestemde locatie.
uitkomsten van dit rapport hebben
om dit project binnen het beschikbare
Of zoals de architect het verwoordde:
we in 2023 onze processen rondom
budget te realiseren. Op verzoek
“Eerst luisteren en daarna pas tekenen”.
AVG verder verbeterd. Eén van de
van de gemeente heeft Proloog een
resultaten uit dit onderzoek is het
aantal installatieconcepten met elkaar
Mede door subsidie van de Provincie
instellen van een beleidsgroep AVG.
vergeleken en heeft de stuurgroep er
Fryslân zijn er voor de zomervakantie
Om de verantwoordelijkheid voor
uiteindelijk voor gekozen om in elk geval
van 2023 bij tien schoolgebouwen van
de AVG breder in de organisatie te
voor de school en de kinderopvang
Proloog door een deskundig bureau
beleggen, zijn in deze beleidsgroep
het installatieconcept van Proloog, het
verduurzamingsadviezen opgesteld.
verschillende geledingen
all-electric VRF-systeem, toe te passen
Van de gebouwen is een rapport
vertegenwoordigd: Onderwijs, P&O,
in zowel de nieuwbouw als in het
gemaakt met concrete quickwins en
Huisvesting, ICT en Communicatie.
‘snelle’ energiebespaarmogelijkheden. Eshuis Registeraccountants B.V. 7 Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
Met behulp van deze werkgroep is
Gedurende 2023-2024 komt elke school
in 2023 een risicoanalyse uitgevoerd
van Proloog een keer voorbij.
Volg jij Proloog al op ia soc l media?
op ons leerlingadministratiesysteem ParnasSys en is het besluit genomen om
De social media denktank is verder
in 2024 ‘beveiligd mailen’ via Zivver voor
gegaan met het opstellen van beleid,
de hele organisatie te introduceren.
kaders en tips en trucs voor Proloog en de scholen. De meeste scholen zijn
Ook blijven we investeren in training en
inmiddels zichtbaar op instagram en
bewustwording o.a. door scholing.
er wordt meer structureel geplaatst op
In 2023 hebben al onze medewerkers
social media. In 2024 gaan we dit nog
een E-Learning AVG gevolgd. Eén van
verder optimaliseren.
de taken van de beleidsgroep AVG voor de komende periode is jaarlijks een
Tijdens de inspiratiedag van Proloog is
programma samen te stellen om de
er door een externe partij gefilmd, wat
privacybewustwording te vergroten en
geresulteerd heeft in een ‘aftermovie’.
1.10 Klachtenbehandeling
datalekken te voorkomen.
De video is gedeeld op onze social
Waar mensen werken, worden fouten
media kanalen.
gemaakt. Proloog hanteert daarom een klachtenregeling voor ouders/leerlingen
1.9 PR & Communicatie De afgelopen drie jaar is geïnvesteerd
In 2023 is het koersplan opgesteld. Er is
en personeel. De klachtenregeling wordt
in het profileren van de scholen als
tevens als samenvatting een ‘praatplaat’
jaarlijks gepubliceerd op de website van
onderdeel van de koepel Proloog. Het
door een strategisch tekenaar gemaakt.
Proloog en de websites van de scholen.
huisstijltraject is in 2023 in afrondende
Deze is als vouwkaart verspreid aan alle
De regeling sluit aan bij de landelijke
fase gekomen; alle scholen hebben
medewerkers tijdens de Dag van de
klachtenregeling.
een nieuwe huisstijl/logo. Inmiddels
leraar. Als attentie is daarnaast gekozen
is de huisstijl ook grotendeels in
voor een broodtrommel. “Want… jij bent
Er zijn in 2023 geen klachten gemeld bij
communicatiemiddelen en in/op de
broodnodig!”.
de interne klachtencommissie. Wel zijn er klachten behandeld door het College
gebouwen doorgevoerd. Hierdoor ontstaat er meer uniformiteit,
Proloog heeft ook in 2023 weer
van Bestuur en de directeur onderwijs.
professionaliteit en herkenbaarheid.
aandacht besteed aan de Week van de
De vertrouwenspersonen voor ouders
Op social media zetten we iedere
openbare scholen. Door posters, social
en personeel delen jaarlijks een
maand een school in de schijnwerpers.
media en een advertentie in de kranten
overzicht van contacten die er zijn
is dit onder de aandacht gebracht.
geweest betreffende geschilpunten met
Promotietasjes zijn uitgedeeld.
scholen dan wel bestuur.
8
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
2. Onderwijs
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
waardoor een integrale aanpak van
Proloog houdt zicht op de
Onderwijskwaliteit gaat niet alleen over
kwaliteitsverbetering ontstaat. We
onderwijskwaliteit door middel van
voldoende eindopbrengsten van de
onderzoeken of ontwikkeling van de
een monitoringsysteem. Binnen
scholen. Het gaat ook over wat onze
functie van intern begeleider naar
dit systeem worden data vanuit
leerlingen op de scholen leren in het
kwaliteitscoördinator wenselijk is.
verschillende systemen op een rij
2.1 Onderwijskwaliteit
gezet en wordt hierover met de
kader van burgerschapsvorming en de aandacht die scholen hebben voor
2.1.1 Onderwijsresultaten
scholen het gesprek gevoerd. Dit
de sociale en emotionele ontwikkeling
In 2023 scoorden 8 van de 21 reguliere
monitoringssysteem is ook de basis
van de leerlingen. Met behulp van het
basisscholen van Proloog op zowel
waarop het bestuur verantwoording
voeren van kwaliteitszorg houdt het
het fundamentele niveau als op het
aflegt over de onderwijskwaliteit van
bestuur zicht op de onderwijskwaliteit.
streefniveau boven het landelijk
haar scholen. Verder wordt er gewerkt
gemiddelde van vergelijkbare scholen.
met zelfevaluaties en met audits. Het
Uitgangspunt voor de kwaliteitszorg zijn
Vier van deze scholen scoorden op
interne auditteam bestaat uit vier
de richtinggevende vragen van de
beide niveaus boven het landelijk
opgeleide auditoren. In 2023 zijn twee
onderwijsinspectie. Daarnaast wordt
gemiddelde van vergelijkbare
schoolleiders en één onderwijsadviseur
gekeken naar de sturing op en de
scholen. Eén school scoorde onder de
gestart met de opleiding, waardoor onze
verbetering van de kwaliteit.
correctiewaarde op zowel fundamenteel
auditgroep zich uitbreidt.
Dit doen we onder meer door inzicht
als streefniveau. De overige 12 scholen
te krijgen in de kwaliteit van het
scoorden boven de signaleringswaarden
2.1.3 Inspectie
onderwijsproces en de organisatie
Voor de tussenresultaten worden op
In oktober 2023 vond het
ervan. En door een cultuur te
basis van de resultaten van de midden-
herstelonderzoek van de inspectie op
scheppen waarin het stellen van
en eindtoetsen Proloog brede analyses
Talentencampus Eigen Wijs Regulier
kwaliteitsvragen en streven naar
gemaakt. Deze analyses worden met
plaats. Het IKC ging van het oordeel
verbetering gezien wordt als een
de directeuren en de ib’ers besproken
‘zeer zwak’ in januari 2022, naar een
gedeelde verantwoordelijkheid van
en zij ontwikkelen op basis hiervan
‘onvoldoende’ in januari 2023 en in
alle medewerkers. Elk jaar voeren
interventies en voeren deze uit.
oktober oordeelde de inspectie dat de basiskwaliteit ‘voldoende’ is. We
we onderwijskwaliteitsgesprekken met alle scholen (met directeur, ib’er,
2.1.2 Monitoring en interne audits
zijn trots op het team, dat veel werk
onderwijsadviseur, directeur onderwijs
In 2022 stelden we ons ten doel vier van
heeft verzet. Onze collega’s hebben
en de kwaliteitscoordinator onderwijs).
onze scholen voor te dragen voor het
persoonlijke en professionele groei
Soms voeren we vaker gespreken,
predicaat “goed”. Dit hebben we niet tot
laten zien en bovenal veel veerkracht
als er risico’s worden gesignaleerd.
uitvoering kunnen brengen omdat de
getoond.
Onderwijskwaliteit koppelen we
minister van Onderwijs in 2023 heeft
aan de motivatie van het personeel,
besloten deze waardering af te schaffen.
Eshuis Registeraccountants B.V. 10 Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
In april 2023 heeft IKC Montessori de
Het aanbod voor het vak Fries op
beoordeling ‘zeer zwak’ gekregen. Het
de scholen is nog sterk wisselend is.
bestuur heeft in november besloten de
Hiervoor is een herstelopdracht gegeven
school met ingang van augustus 2024 te
en gaan we voortvarend mee aan de
sluiten. Een belangrijke reden hiervoor
slag.
is het tekort aan vaste leerkrachten. Daardoor konden we de opdracht om de onderwijskwaliteit te verbeteren niet waarmaken. Dit heeft helaas tot deze onontkoombare conclusie geleid. Ook hebben er kwaliteitsonderzoeken plaatsgevonden op IKC Eestroom en IKC De Wielen; beide scholen kregen op alle indicatoren een ‘voldoende’. In oktober en november 2023 heeft de inspectie een vierjaarlijks bestuursonderzoek bij Proloog uitgevoerd. In het kader hiervan zijn meerdere scholen bezocht en zijn gesprekken gevoerd met diverse geledingen uit de organisatie over thema’s als basisvaardigheden en passend onderwijs. Alle drie onderzochte indicatoren zijn als ‘voldoende’ beoordeeld. We zijn blij met de positieve feedback en trots op dit resultaat. We hebben de afgelopen jaren sterk ingezet op de ontwikkeling van ons kwaliteitsbeleid en de bevestiging van de inspectie dat we op de goede weg zijn, sterkt ons. 11
“Het bestuur heeft een heldere visie en heeft ambities en doelen bepaald. Met behulp van een aangescherpte systematiek om de voortgang van de scholen te monitoren heeft het bestuur de scholen goed in beeld en waar nodig stuurt het bestuur tijdig bij. Het sturen op en volgen van de schoolontwikkeling vindt planmatig plaats, waarbij de schoolontwikkeling in lijn is met het koersplan van het bestuur. Het interne toezicht is goed geregeld, waarbij de Raad van Toezicht (RvT) over de gewenste expertise beschikt. De samenwerking tussen het bestuur, de RvT en de gemeenschappelijke medezeggenschapsraad (GMR) verloopt op een constructieve manier. Het bestuur zet stevig in op het tegengaan van kansenongelijkheid en de begeleiding van startende leraren en directeuren en ondersteunt directeuren waar nodig. Een ander sterk punt van het bestuur is de dialoog met externe partijen. De dialoog met de gemeente speelt op meerdere belangrijke terreinen, maar ook met de andere besturen, kinderopvangorganisaties en de
scholen voor voortgezet onderwijs in de regio wordt de samenwerking gezocht. Er is sprake van deugdelijk financieel beheer, waaronder een adequate planning- en controlcyclus en intern risicobeheersingssysteem.” Inspectierapport bestuur en scholen, vierjaarlijks onderzoek
2.2 Passend onderwijs In 2022 constateerden we een toename van leerlingen met grensoverschrijdend gedrag. Dit heeft er onder andere toe geleid dat in het schooljaar 2023-2024 de pedagogische basis een centraal thema is geworden. Er is geïnvesteerd in het pedagogisch klimaat op de scholen; er zijn leerkrachten geschoold in pedagogisch handelen, er is ingezet op preventie door samenwerking met wijk- en dorpenteams en op een aantal scholen zijn gerichte programma’s ingevoerd als Groepsdynamisch onderwijs, Vreedzame school en KiVa. Vier scholen draaien mee in de pilot ‘inclusiever onderwijs’ van het Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Friesland (SWF). Het inclusiever maken van scholen vraagt een goede samenwerking tussen alle spelers op dit gebied (speciaal onderwijs, de GGD, instellingen voor jeugdzorg en jeugdhulp en het
Eshuis Registeraccountants B.V.
samenwerkingsverband). Voor waarmerkingsdoeleinden
behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
Beluister het interview met Ciska “In 2023 zijn we begonnen met het coachingteam. Ik denk dat het een hele mooie manier is om elkaar te helpen. Ik leer iets van het geven en haal plezier uit een ander te helpen. Ik denk dat het een hele veilige situatie is. Je komt als collega’s onderling bij elkaar om iemand te helpen, zonder dat daar een extern bureau op moet, zonder dat het voelt als falen voor diegene die een hulpvraag heeft.”
Ciska Braams, leerkracht bij obs de Finne en interne coach bij Proloog
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
2.2.1 Nationaal Programma Onderwijs
gegevens onderdeel te maken van de
bij collega’s met vragen rondom het
Voor een deel van de scholen gold dat
onderwijskundige gesprekken. Deze
versterken van de pedagogische basis
deze gelden vanuit eerdere jaren waren
gegevens maken ook deel uit van de
in de klas. Te denken hierbij valt aan
overgeheveld naar schooljaar 2023-
schoolrapportage, het verslag dat
coaching on the job, observaties en
2024. De scholen van Proloog hebben
door de scholen wordt gemaakt naar
nagesprekken/coachingsgesprekken. Op
deze middelen het meest ingezet op
aanleiding van de resultaten van de
dit moment bestaat het coachingteam
klassenverkleining en extra handen
leerlingvolgsysteem toetsen.
uit vier leerkrachten (van verschillende
in de klas. Daarnaast is ingezet op
Evaluatie van het veiligheidsbeleid
scholen).
expertisevergroting en de aanschaf van
van Proloog vindt plaats in de GMR
materiaal.
en het DB. Bij deze evaluatie wordt het jaarverslag van de externe
2.2.2 Verbeteren basisvaardigheden
vertrouwenspersoon geagendeerd
In het kader van het masterplan
en de uitkomsten van het jaarlijkse
basisvaardigheden is een nieuwe
onderzoek onder het personeel.
subsidiestroom beschikbaar gekomen
2.5 Sterke ondersteuning in de scholen De scholen worden ondersteund door een ondersteuningsteam van specialisten, bestaande uit twee HB-stafleerkrachten,
om de basisvaardigheden te verbeteren
2.4 Pedagogische basis
In 2023 hebben zeven scholen
vier onderwijsadviseurs en een
De inspiratiedag voor alle werknemers
hiervoor een aanvraag ingediend
orthopedagoog.
van Proloog stond in het najaar van
en deze toegewezen gekregen. De
2023 in het teken van de pedagogische
middelen worden besteed aan de
We investeren in de ontwikkeling van
basis. Met een inspirerende lezing en
aanschaf van materiaal, scholing en
onze onderwijsadviseurs zodat zij
workshops is inhoud gegeven aan het
personeelskosten.
kritische sparringpartners zijn voor
thema. In 2024 worden de workshops
onze directeuren en intern begeleiders.
die tijdens de studiedag zijn gegeven
In plaats van generalistisch worden zij
2.3 Sociale veiligheid
toegevoegd als scholingsmogelijkheid in
nu ingezet naar specialisaties: gedrag,
De afgelopen jaren is er vanuit de
de Proloog Academie.
leerproblematiek, hoogbegaafdheid, het
afgenomen audits aandacht geweest
jonge kind en onderwijskwaliteit.
voor een actueel veiligheidsbeleidsplan
Vanuit het personeelsbeleid zijn
op de scholen. Vanuit het bestuur is
ambitiegesprekken gevoerd met
er gerichte aandacht geweest voor
personeelseden die de ambitie hebben
de aangeleverde gegevens over de
om te begeleiden en coachen. We
sociale veiligheid van de leerlingen
hebben een coachingteam opgericht
in de bovenbouw, door deze
van medewerkers die worden ingezet
13
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
De ondersteuningsaanvragen die bij
Door een werkgroep bestaande uit een
De Taalschool is sinds september
de onderwijsadviseurs in schooljaar
aantal directeuren, leerkrachten en
2023 gevestigd op twee locaties in
2022-2023 zijn binnengekomen
onderwijsadviseurs is samen met de
Leeuwarden: Caleidoscoop en Mozaiek.
betroffen voor 45% leerproblemen,
HB-stafleerkrachten een nieuwe visie
voor 36% gedragsproblemen en in 19%
HB-onderwijs opgesteld. Dit heeft geleid
De Zonnebloem is de basisschool
van de aanvragen ging het om een
tot het uitbreiden van de bestaande
in Leeuwarden waar de Oekraïense
combinatie van leren en gedrag. De
arrangementen naar het aanbod
leerlingen les krijgen. Het onderwijs
meeste aanvragen werden gedaan voor
voor HB leerlingen van 1 dag. De start
aan deze leerlingen is vlak na het
een leerling in groep 3. De aanvragen
daarvan is begin 2024. Tevens wordt in
uitbreken van de oorlog en het op gang
voor ondersteuning bij leerlingen met
het voorjaar van 2024 gestart met een
komen van de vluchtelingenstroom
leerproblemen kwamen vooral uit de
aanbod voor ouders in de vorm van
in 2022 opgestart. Samen met
middenbouw (de groepen 3-4-5). De
Peers4Parents bijeenkomsten.
PCBO Leeuwarden e.o. en BMS zijn onderwijslocaties geopend in Grou en in
aanvragen rondom gedrag kwamen met name uit de groepen 2,3 en 6.
2.5.2 Jeugdondersteuner kindcentra
Leeuwarden.
Op de IKC+ locaties zijn Voor de scholen van Proloog is
jeugdondersteuners werkzaam. Zij
Naast de Taalschool en de school
voor één dag een orthopedagoog
slaan een brug tussen het onderwijs
voor Oekraïners hebben we
beschikbaar. Zij heeft het afgelopen
en de zorg. Het inbedden van deze
samen met PCBO een school voor
jaar de scholen ondersteund door het
functie binnen het IKC heeft in
vluchtelingenkinderen opgericht; dit
geven van handelingsgerichte adviezen
2023 veel aandacht gehad. Hierin
onderwijs is bedoeld voor kinderen
en het uitvoeren van psychologische
is Proloog opgetrokken samen met
die nog geen formele status hebben
onderzoeken.
de kinderopvangorganisaties, PCBO
in Nederland. Vanaf de zomervakantie
Leeuwarden e.o. en de gemeente.
2023 is deze school samengegaan met de Taalschool. Dit onderwijs bieden
2..5.1 Aanbod hoogbegaafdheid Twee stafleerkrachten verzorgen
2.6 Onderwijs aan nieuwkomers
we (noodgedwongen) aan vanuit twee
een bovenschools aanbod voor
Sinds augustus 2017 werken Proloog
locaties: Caleidoscoop (11 groepen) en
hoogbegaafde kinderen binnen de
en PCBO Leeuwarden e.o. samen
het Mozaïek (3 groepen).
scholen van Proloog. In groepjes
in de opvang van onderwijs aan
of individueel werken zij met
nieuwkomers. De op deze manier
materiaal gericht op grote thema’s en
ontstane Taalschool is een gezamenlijke
levensvragen.
verantwoordelijkheid van beide besturen. Eshuis Registeraccountants B.V. 14 Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
3. Kansen voor kinderen
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
3.1 Leeuwarden Oost
deze periode moeten we zes uren extra
Statement opgesteld waarin we deze
Leeuwarden heeft de ambitie om de
onderwijstijd realiseren. Zeven Proloog
ambitie hebben verwoord: “Ieder kind
komende twintig jaar Leeuwarden
IKC’s nemen deel aan dit project. In 2023
in de eigen buurt naar school”. Vanuit
Oost leefbaarder te maken: iedereen
is op al deze IKC’s een extra aanbod van
deze gezamenlijk verklaring gaan we
moet er fijn kunnen wonen, met een
twee uren gecreëerd: kinderen krijgen
de komende jaren concrete plannen
goede opleiding en inkomen en in
extra aanbod op het gebied van sport,
ontwikkelen, zoals: het uitwisselen
een goed gezondheid. Leeuwarden
cultuur, natuur, muziek etcetera. Zie
van elkaars deskundigheid, het samen
Oost is ongeveer 1/3 van de stad
voor een overzicht van het aanbod:
scholen en professionaliseren en
Leeuwarden. In deze wijken staan zeven
www.ikc-leeuwarden.nl
de samenwerking tussen scholen in
IKC’s van Proloog. Namens het primair
dezelfde wijk.
en voortgezet onderwijs maakt de
De directies van de in totaal 11 IKC’s in
bestuurder van Proloog deel uit van de
Leeuwarden Oost werken nauw samen
stuurgroep Leeuwarden Oost.
in een lerend netwerk om van elkaar te
heen te ontdekken. Samen met PCBO
3.3 Inclusiever onderwijs
Leeuwarden, BMS, Sinne Kinderopvang,
De bestuurders van Proloog, PCBO
SKF en de gemeente Leeuwarden
Leeuwarden, BMS, Renn4, SO Fryslan en
werken we aan een uitbreiding van
SBO Aquamarijn zijn een samenwerking
leer- en ontwikkeltijd op de IKC’s in
gestart met als doel in de gemeente
Leeuwarden Oost.
Leeuwarden inclusiever onderwijs te
“Het bestuur heeft met veel externe betrokken partijen te maken en voert met deze partijen een constructieve dialoog. Dit betreft de gemeente, de kinderopvang, andere besturen en jeugdzorg voor de ontwikkelingen in Leeuwarden Oost, de provincie voor het Fries, de kinderopvang voor de IKC-ontwikkeling en het samenwerkingsverband en andere besturen voor passend onderwijs. Ook is er een mooie samenwerking met het voortgezet onderwijs, waarbij aandacht is voor een vloeiende overgang, maar ook voor een aanbod voor leerlingen die meer uitdaging behoeven en leerlingen die baat hebben bij meer praktijkgericht onderwijs.” - Inspectierapport bestuur en
realiseren. Hierbij werken we samen
scholen, vierjaarlijks onderzoek
leren en elkaar te inspireren.
3.2 School en omgeving
Deze denominatie overstijgende
De gemeente Leeuwarden doet als
samenwerking tussen schoolbesturen
voorloper mee aan het landelijke
en kinderopvang op zowel bestuurlijk
driejarige programma School &
als leidinggevend niveau is bijzonder en
Omgeving. Dit programma richt
belangrijk: we voelen ons gezamenlijk
zich op het verkleinen van de
verantwoordelijk voor de kinderen in
kansenongelijkheid door extra
de gemeente Leeuwarden en weten dat
activiteiten voor kinderen te
we elkaar nodig hebben om voor deze
organiseren; dit biedt hen de kans
kinderen het beste te doen.
meer over zichzelf en de wereld om hen
De Leeuwarder Coalitie heeft in 2023
met het samenwerkingsverband p.o.
subsidie gekregen voor 3 jaar; binnen
We hebben gezamenlijk een Mission Eshuis Registeraccountants B.V. 16 Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
De werkgroep ‘Leerling- en
We willen dat iedere leerling op een
3.5 Leerling- en ouderbetrokkenheid
plek in het voortgezet onderwijs komt
Binnen de scholen van Proloog wordt
gegaan. Er is een nulmeting gedaan,
waar hij of zij de beste kansen krijgt
leerlingen en ouders de mogelijkheid
zodat we weten op welke wijze scholen
voor een volwaardige en eigen plek in
geboden actief mee te denken over
met ouder-leerling-betrokkenheid bezig
de maatschappij. Om hierin te slagen
de school/IKC-ontwikkeling. We willen
zijn. Er wordt door ouders positief
zijn een goede samenwerking tussen
het partnerschap met de ouders op
gesproken over hoe wij omgaan met
scholen, regionale afspraken en een
basis van gelijkwaardigheid versterken,
ouders en kinderen in het kader van
zorgvuldige informatieoverdracht
waarbij we ons samen (ouders-kind-
ouder-leerling betrokkenheid. Niet alle
van groot belang. Een zoveel mogelijk
school-Proloog) verantwoordelijk voelen
scholen hebben beleid rondom leerling-
gelijke werkwijze om tot een passend
voor de ontwikkeling van het kind.
en ouderbetrokkenheid. Het doel is
schooladvies te komen, is het
Ieder denkt vanuit zijn eigen rol en
Proloog breed beleid rondom leerling-
fundament. We willen ons optimaal
betrokkenheid mee en draagt bij aan
en ouderbetrokkenheid vast te stellen
inzetten om de overgang van het
het welbevinden van kinderen.
en dit aan de kwaliteitscyclus toe te
3.4 Overgang PO-VO
ouderbetrokkenheid’ is in 2023 van start
voegen. De werkgroep heeft een visie op
primair onderwijs naar het voortgezet onderwijs te verbeteren. In 2021 zijn
We willen meer investeren in
Proloog niveau opgesteld, welke in 2024
we hiermee gestart. Er is in 2023
ouderbetrokkenheid. Door te investeren
wordt toegelicht en aangescherpt.
wederom commitment gegeven op de
in de kennismaking kunnen leraren een
doorontwikkeling waarbij inhoudelijke
goede relatie met ouders opbouwen.
ambities zijn geformuleerd tot 2027.
Leraren kunnen zichzelf de vragen stellen: Wie zijn de ouders van de
Begin 2023 sloten de po-vo scholen
kinderen in de klas? Wat vinden zij
vanuit de zuidwest hoek actief aan en zij
belangrijk?
delen de ingezette koers. Inhoudelijke vraagstukken als ‘kansrijk adviseren,
Daarnaast willen we graag dat alle
stimuleren van de professionele
scholen een Leerlingenraad hebben.
dialoog en kansengelijkheid’ werden
Dat is op dit moment nog niet het geval.
het afgelopen jaar steeds meer
In 2024-2025 wordt dit punt verder
geagendeerd.
uitgewerkt.
17
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
“In 2023 heb ik vanuit de themagroep - samen met de directeur van IKC Prof. Wassenberghskoalle - de leergang Passend Onderwijs bij het AVS gevolgd. Het mooie is dat theorie aan de praktijk werd gekoppeld en dat er een intensieve uitwisseling was met experts vanuit de inspectie, samenwerkingsverbanden en zorgaanbieders. Ook neemt een aantal van onze scholen deel aan de pilot ‘Inclusiever Onderwijs’ vanuit het Samenwerkingsverband Friesland (SWV). Daar is door IKC de Wielen een mooie slag geslagen door het meenemen van de kinderopvang bij het verzorgen van inclusiviteit. Omdat onze scholen allemaal anders zijn, vonden we het vanuit de themagroep belangrijk om in kaart te brengen wat ons gezamenlijk startpunt is. Vanuit de pilot is de vragenlijst van de Index voor Inclusie aangepast en deze vragenlijst heeft de themagroep ook gebruikt. De Index wordt inmiddels in 40 landen gebruikt en blijkt een verantwoorde methode te bieden in de ontwikkeling naar en van een inclusieve schoolomgeving. Ik ben er trots op dat we al mooie stappen hebben gezet en zie er naar uit de komende jaren hier nog verder in te groeien als organisatie.” Margreet van der Laan, directeur obs It Tredde Sté en kartrekker van de themagroep Inclusiever onderwijs
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
4. Innoveren
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
4.1 Digitaal onderwijs
We zijn op de meeste locaties,
4.2 Anders organiseren
Er wordt in onze scholen gebruik
met uitzondering van de dorpen,
Maatschappelijke ontwikkelingen
gemaakt van digitaal lesmateriaal
overgegaan van internet via de kabel
als het tekort aan personeel en de
en toetsen. Dit kan leraren helpen
naar glasvezel internet. Dit biedt
pandemie dwingen ons na te denken
nu er sprake is van werkdruk en een
hogere snelheden, betrouwbaarheid
over het anders organiseren van
lerarentekort. Proloog wil leraren en
en toekomstbestendigheid. Voor het
onderwijs. In 2023 is de werkgroep
leerlingen voorbereiden op de digitale
ICT-beheer van onze werkplekken zijn
‘Anders organiseren’ geformeerd met
toekomst. Het aanbod voor onze
we overgestapt naar andere leverancier
als opdracht in kaart te brengen hoe
leerlingen zal zich uitbreiden. Zowel
en in 2024 gaan we ons beraden over
en waarom binnen de scholen het
voor leerlingen als leerkrachten is het
de ondersteuning op het gebied van ons
onderwijs wordt georganiseerd en wat
van belang om digitaal geletterd te zijn.
ICT-netwerkbeheer en -infrastructuur.
dit de school oplevert. Een tweetal
Digitale geletterdheid wordt een
studenten gaat in 2024 de informatie
onderdeel van het vaste curriculum
In het kader van ‘samen leren’ is er een
bundelen, van conclusies voorzien en
en dus van het inspectiekader.
lerend netwerk Digitaal gestart. Het
een voorstel maken hoe dit aan alle
Vanaf december 2023 zijn de eerste
doel is om samen kennis te vergaren
scholen gepresenteerd kan worden.
stappen genomen om tot een visie
en te delen die voor de organisatie van
te komen op het niveau van Proloog.
belang is. Het gaat daarbij nadrukkelijk
Het is de bedoeling dat de scholen dit
om kennis over digitale geletterdheid.
verder uitwerken naar een visie op
De kennis van het lerende netwerk kan
schoolniveau en naar een passend
ook weer gedeeld worden met de rest
aanbod.
van de medewerkers. De collega’s in dit netwerk zijn de kartrekkers in de
Een groot aantal Ipads, die in de klassen
doorvertaling van het nieuwe curriculum
gebruikt worden, zijn aan vervanging
naar de eigen school.
toe. Proloog staat voor een grote investering om die te vervangen. Deze vervanging zal moeten aansluiten bij de keuzes die gemaakt worden bij het opstellen van de visie. Om het ICTnetwerk goed draaiend en up-to-date te houden zijn er daarin ook een aantal wijzigingen geweest. Eshuis Registeraccountants B.V. 20 Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
Het gekozen thema wordt de komende
4.3 Ambities van de scholen
Er is afgesproken dat alle scholen in
Onze scholen stellen zelf ook ambities
elk geval een keuze maken uit één of
op het gebied van onderwijskwaliteit. De
meer van onderstaande vijf ambities.
en komt zichtbaar terug in de
Cultuuronderwijs
Meertalig onderwijs
scholen van Proloog maken zelfstandige
jaren nader uitgewerkt in het schoolplan schooljaarplannen.
keuzes als het gaat om ‘schooleigen ambities’.
Creatief denken en handelen Onze samenleving verandert in snel tempo. We leiden kinderen op voor een samenleving die we nog niet kennen. We willen kinderen leren een onderzoekende en ondernemende houding te ontwikkelen zodat ze in staat zijn creatieve oplossingen te bedenken voor ‘nieuwe’ vraagstukken met behulp van nieuwe media en technieken.
Met name op onze
Cultuur biedt ons
scholen buiten de stad
een andere kijk op de
wordt Fries gesproken.
werkelijkheid. Door
Op onze scholen in de
cultuuronderwijs ontwikkelen kinderen hun creatieve talenten en leren zij de waarde van
stad hebben kinderen verschillende thuis- en moedertalen.
kunst te begrijpen.
Het gaat om het optimaal benutten van
Duurzame school
kinderen.
meertaligheid voor de ontwikkeling van
We leren kinderen om duurzaam te denken en te handelen. Hoe
Sport, bewegen en gezonde school Sport, bewegen en een gezonde leefstijl dragen bij aan een goede gezondheid, plezier in je leven, sociale contacten en bovendien aan betere schoolprestaties.
kunnen wij bijdragen aan een duurzame samenleving? Hoe stimuleren we bewustwording en een verantwoordelijkheidsgevoel voor een duurzame toekomst? Daar willen we handvaten aan geven.
Een gezonde leefstijl wordt geïntegreerd in het onderwijsaanbod.
21
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
“We hebben gemerkt dat veel scholen al meer doen dan alleen op de traditionele manier onderwijs geven. Soms vanuit noodzaak en soms als bewuste keus om de kwaliteit te verbeteren. Op IKC Potmarge, waar ik als directeur aan verbonden ben, werken we bijvoorbeeld met groepsdoorbrekende activiteiten. Onze populatie heeft vaker dan gemiddeld een instabiele thuissituatie. Vaste gezichten voor de klas zijn daarom belangrijk. Door leerlingen te laten wennen aan andere leerkrachten, kunnen we een stukje vertrouwdheid creëren, mocht de vaste leerkracht uitvallen. Het gaat vaak om kleine aanpassingen, passend bij de school. Door deze voorbeelden met elkaar te delen kunnen we elkaar inspireren en samen ons onderwijs nog beter organiseren. Hiermee kunnen we de kwaliteit borgen, maar ook de intrinsieke motivatie stimuleren bij ons personeel en talenten beter benutten.” Johanna Venema, directeur IKC Potmarge en kartrekker van de themagroep Anders organiseren
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
5. Personeel
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
5.4 Proloogacademie
5.1 Belang van professionele ontwikkeling
ontwikkelingsgericht personeelsbeleid. Inmiddels is het strategisch
Met de invoering van
Proloog is een professionele organisatie
personeelsbeleidsplan klaar en
de Proloogacademie
met veel ruimte voor eigen inbreng. In
vastgesteld. Vanuit dat plan gaan we
geven we het ‘van
de afgelopen jaren is er door Proloog
verder met het ontwikkelen van een
en met elkaar leren’
geïnvesteerd in de ontwikkeling van
P&O agenda voor de komende jaren.
een boost. Hiervan maakt het e-learning
personeel. Zo is er beleid ontwikkeld
programma E-wise
voor de begeleiding van startende
5.3 Lerende netwerken
leerkrachten door schoolopleiders. De
Binnen Proloog werken we volop samen
onderdeel uit. Ook worden binnen de
visie op begeleiden wordt doorgezet en
op het niveau van clusters, directie,
academie scholingen georganiseerd
vormgegeven op de opleidingsscholen.
intern begeleiders, onderwijsadviseurs,
rondom onderwerpen waarmee
Op deze wijze leveren wij een
leerkrachten, school en stafbureau.
we de kennis en vaardigheden van
belangrijke bijdrage aan de opleiding
Er is structurele intervisie op directie
onze medewerkers vergroten. Het
van toekomstige collega’s.
en IB-niveau. We willen de kracht van
samenbrengen van onze taal- en
samenwerking nog beter benutten door
rekencoördinatoren in lerende
Proloog heeft een functiehuis
aanwezige expertise en talenten te
netwerken maakt hiervan ook deel
vastgesteld met verschillende
delen.
uit. We proberen actief talenten van personeel te benutten en
carrièreperspectieven voor zowel OP (onderwijzend personeel) als OOP
Op Proloogniveau zijn er in het kader
voeren hierover op bovenschools
(onderwijs ondersteunend personeel).
van ‘leren van en met elkaar’ lerende
niveau regelmatig gesprekken met
Deze komen ook aan de orde in de
netwerken opgestart voor taal, rekenen,
personeelsleden die op basis van een
gesprekken die leidinggevenden voeren
het jonge kind, hoogbegaafdheid
periodieke inventarisatie aangeven
met hun medewerkers vanuit de
en digitaal onderwijs. De lerende
ambities te hebben. Bijvoorbeeld in het
vastgestelde gesprekkencyclus.
netwerken vormen een werkgroep en
vervullen van een rol als begeleider van
bieden medewerkers de mogelijkheid
collega’s vanuit het begeleidingsteam,
5.2 Strategisch personeelsbeleid
om vanuit passie, expertise en/of
een rol op studiedagen of binnen de
Het strategisch personeelsbeleid gaat
behoeften, samen op een bepaald
proloogacademie. In 2024 willen we het
over de vraag hoe we onze ambities
domein van gedachten te wisselen,
aanbod verder uitbreiden en steviger
vanuit het koersplan kunnen verbinden
vraagstukken op te pakken, scholing
neerzetten.
aan de inzet van personeel. Het gaat
te volgen etc. De leden vullen dit naar
onder meer om het actualiseren
eigen inzicht en behoefte in qua vorm,
van bestaand personeelsbeleid
frequentie en inhoud.
met bijzondere aandacht voor Eshuis Registeraccountants B.V. 24 Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
5.5 Opleiden in de school
De acties vanuit dit plan zullen
Er is inmiddels een grote pool
Proloog participeert met al haar scholen
in 2024 worden verwerkt in de
met invallers die we zelf werven
in de Opleidingsschool Fryslân. Samen
uitvoeringsagenda, die wordt
en selecteren. De coördinatie met
met de academie Primair Onderwijs
gemaakt vanuit het strategisch
betrekking tot de inzet van deze poolers
(NHL-Stenden) leiden wij studenten
personeelsbeleidsplan.
is niet meer intern belegd, maar bij externe partij Semko.
op tot toekomstige leerkrachten. Het betekent dat we voortdurend
Vooruitlopend op dit plan van aanpak
professionaliseren en innoveren. We
hebben wij gesprekken gevoerd met de
5.7 Onderwijsregio’s
stimuleren hierbij het leren van en met
arbodienst over hun rol en wat daarin
Op initiatief van het ministerie
elkaar. Daarnaast werken we aan het
verbeterd kan worden. Daarnaast staat
worden onderwijsregio’s opgericht
ontwikkelen van een onderzoekende
ziekteverzuim nu in ieder directieberaad
om de personele vraagstukken in het
houding bij onze schoolteams, deze is
als punt op de agenda, zodat het
onderwijs gezamenlijk met andere
gebaseerd op het DBE (Design Bases
goed onder de aandacht blijft bij de
schoolbesturen in Noord Nederland het
Education).
leidinggevenden.
hoofd te bieden. Zowel bestuurlijk als op stafniveau zijn we bij deze ontwikkeling
5.6 Ziekteverzuim en personeelstekorten
Verder zijn we gestart met een pilot
In het afgelopen jaar zijn er
arbeidsdeskundige als verzuimspecialist
We hebben ons aangesloten bij
gesprekken geweest tussen het
in te zetten, dus iemand die niet gelinkt
Schoolplein Noord en zijn betrokken
Participatiefonds (VfPf) en P&O over
is aan de arbodienst. Zij begeleidt de
bij de ontwikkeling van het Regionale
het aanhoudende hoge ziekteverzuim,
directeuren en zieke medewerker
Arbeidsmarktplatform omdat we
ondanks verschillende interventies
in het proces van re-integratie naar
beseffen dat we samen met andere
in de afgelopen jaren. Op basis
herstel. Deze specialist is bij gesprekken
schoolbesturen de grote uitdagingen
van vervolggesprekken met het
tussen leidinggevende en medewerker
van het personeelstekort moeten
Participatiefonds en de aangeleverde
aanwezig en roept de hulp van P&O in
aanpakken.
informatie m.b.t. het ziekteverzuim
waar nodig.
betrokken.
om wekelijks een onafhankelijke
en beleidsstukken, deskresearch en interviews onder personeel, zal er een
Net als alle sectoren hebben ook wij
plan van aanpak voor de komende jaren
te maken met een personeelstekort,
worden gemaakt.
vooral voor vervanging. Een daling van het ziekteverzuim zal daar dus ook een gunstige invloed op hebben.
25
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
Beluister het interview met Renée “We hebben bij Proloog een bovenschools IB-netwerk en komen als intern begeleiders ongeveer vijf keer per jaar samen. Hierdoor leren we van elkaar en kunnen we het echt samen doen. Elke IB-er brengt z’n eigen expertise in. Het is prettig en waardevol en ook heel uniek dat we kunnen leren van elkaars ervaringen. In plaats van dat iemand buiten de stichting wordt ingevlogen, maken we gebruik van elkaars expertise. Dat maakt ons werk heel mooi.”
Renée Huizinga, intern begeleider bij obs It Tredde Sté en interne coach bij Proloog
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
6. Proloog in getallen
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
6.1 Ontwikkelingen leerlingenaantallen Op 1 januari 2024 zijn 3.525 leerlingen ingeschreven in het reguliere basisonderwijs en 143 leerlingen in het speciaal basisonderwijs. Het leerlingen aantal blijft in 2024 redelijk stabiel (-1%), maar we zien een gestage daling van het aantal leerlingen in afgelopen jaren. Sommige scholen laten een sterkere daling zien dan andere. Dit zal aandacht vragen van bestuur en directie om goed zicht te houden op de ontwikkelingen in aanmeldingen en vertrek van leerlingen binnen wijken en dorpen en de achterliggende oorzaken daarvan. In 2024 zal daarom gekeken worden naar mogelijkheden om de ontwikkelingen in leerlingen aantallen beter en frequenter te monitoren. Tot vorig jaar was het aantal leerlingen per 1 oktober van belang, omdat deze de basis was voor de te ontvangen rijksbijdragen voor het daarop volgende schooljaar. Sinds 2023 is sprake van rijksbijdragen die per kalenderjaar toegekend worden, op basis van de leerlingentelling per 1 februari van het voorgaand jaar.
Eshuis Registeraccountants B.V. 28 Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
6.2 Marktaandeel
Marktaandeel per denominatie (in %)
Uit de grafiek is af te leiden dat 43% (37% + 6%) van de leerlingen in de gemeente Leeuwarden naar het openbaar onderwijs gaat. Dat is 1% minder dan vorig jaar. Proloog is daarin veruit de grootste aanbieder. Met een marktaandeel van 37% is Proloog weliswaar ongewijzigd marktleider voor primair onderwijs in de gemeente Leeuwarden, maar de dalende aantallen leerlingen maakt aandacht voor toekomstige ontwikkelingen en verschuivingen in de marktaandelen steeds meer van belang.
6%
84%
Jaar
1-10-2019
1-10-2020
1-10-2021
1-10-2022
1-10-2023
Totaal Proloog
3.629
3.406
3.436
3.406
3.428
Totaal Primair onderwijs gemeente Leeuwarden
9.758
9.331
9.322
9.243
9.274
Marktaandeel Proloog
37%
37%
37%
37%
37%
29
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
6.3 Leeftijdsopbouw Proloog (in aantal medewerkers)
Het aandeel van de personele bezetting is toegenomen in de
Leeftijdsopbouw Proloog (in aantal medewerkers)
categorie 25-35 jaar en ook in
120
de categorie 34-45 jaar. In de
100
categorie 65+ is juist sprake van
80
personeelsbestand is dus een
een afname. Het gemiddelde beetje verjongd.
60 40
Het aandeel vrouwen ten opzichte van mannen is erg hoog.
20 0
Dit wijkt niet af van het landelijke
15 tot 25 jaar
25 tot 35 jaar
35 tot 45 jaar Vrouw
45 tot 55 jaar Man
55 tot 65 jaar
65+ jaar
beeld in het basisonderwijs. Ook per leeftijdsgroep is het beeld niet anders, al valt wel op dat de
2022
categorie 65+ relatief wat meer mannen kent dan de andere leeftijdscategorieën.
Leeftijdscategorie
Vrouw
Man
Totaal 2023
In %
Totaal 2022
In %
15 tot 25 jaar
10
2
12
3%
8
2%
25 tot 35 jaar
79
25
104
26%
98
25%
35 tot 45 jaar
98
11
109
27%
105
26%
45 tot 55 jaar
80
9
89
22%
86
22%
55 tot 65 jaar
61
18
79
19%
79
20%
65+ jaar
8
6
14
3%
23
6%
Totaal
336
71
407
100%
399
100% Eshuis Registeraccountants B.V. 30 Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
6.4 Ziekteverzuim
De verzuimcijfers laten al geheel 2023
6.5 Analyse resultaat
In 2023 zag het gemiddeld
een dalende trend zien ten opzichte
Het resultaat over 2023 (€ -362.000) is
ziekteverzuim er als volgt uit:
van voorgaande jaren. De invloeden
lager dan het verwachte resultaat in de
van long-covid op het ziekteverzuim
begroting 2022 (€-1.033.000). Voor een
beginnen af te nemen en de inzet van
analyse van het resultaat zie bijlage C.
Verzuimtabel Proloog Jaar
Ziekte %
2023
7,72
2022
9,84
2021
7,21
landelijk 2021
6,40
meer verzuimpreventie begint haar vruchten af te werpen. Het verzuim is nog hoger dan de landelijke cijfers, maar begeeft zich meer en meer richting de landelijke trend.
*De landelijke cijfers zijn de door het vervangingsfonds gepubliceerde cijfers voor het onderwijzend personeel in het primair onderwijs. De cijfers van 2023 zijn nog niet gepubliceerd.
Ziekteverzuim per maand
Eshuis Registeraccountants B.V. 31 Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
Ondertekening Het jaarverslag 2023 is vastgesteld door het College van Bestuur van stichting Proloog. Ondertekening van het jaarverslag 2023 door het College van Bestuur:
Leeuwarden, 25 juni 2024 Het College van Bestuur,
Mevrouw A. de Pree
Goedkeuring Raad van Toezicht op het jaarverslag 2023 door de Raad van Toezicht:
Leeuwarden, 25 juni 2024 De voorzitter van de Raad van Toezicht,
De heer A. Aalberts
1
Stafbureau Proloog Fonteinland 11 8913 CZ Leeuwarden (058) 234 7520 info@proloog.nl www.proloog.nl
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
N E G A L BIJ 3
2 0 2 g a l s r Jaarve
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
A. Bijlage RvT Verslag Raad van Toezicht
Governance
De functie van intern toezichthouder is belegd bij de Raad van Toezicht, de bestuurlijke functie is opgedragen aan het College van Bestuur. Wij, als Raad van Toezicht, volgen alle belangrijke ontwikkelingen binnen Proloog. Naast toezichthouder zijn wij een klankbord voor het College van Bestuur. Wij richten ons in beide rollen op thema’s als strategie, governance, bedrijfsvoering, financiën, kwaliteitszorg en risicomanagement. Daarnaast vervullen wij de rol van werkgever voor het College van Bestuur.
Wij handelen volgens de wet ‘Goed onderwijs, goed bestuur’. Stichting Proloog wijkt niet af van de Code Goed Bestuur van de PO-Raad. Alle toezichthouders zijn onafhankelijk van Proloog. Gedurende 2023 is er voldaan aan de bepalingen rondom onafhankelijkheid en tegenstrijdige belangen en hebben zich geen situaties voorgedaan waarin sprake is van een tegenstrijdig belang. Wij hebben toegezien op de naleving van de wettelijke voorschriften en op de rechtmatige verwerving en rechtmatige en doelmatige besteding van de aan de Stichting toevertrouwde middelen. Dit hebben wij gedaan aan de hand van de begroting en de resultaten van interne monitoring van onderwijskwaliteit, door per kwartaal de besteding van middelen te bespreken en de relatie met de realisatie van de strategische agenda te leggen. Hieraan liggen prestatie indicatoren en heldere resultaat afspraken ten grondslag. Hierbij wordt ook expliciet aandacht besteed aan de resultaten van het risico management proces. Tot slot worden belangrijke investeringen besproken en wordt de voortgang van de besteding van incidentele middelen gemonitord. Wij hebben geconstateerd dat er gehandeld is conform de wettelijke voorschriften en daarnaast hebben wij geconstateerd dat de middelen rechtmatig zijn verworven en recht- en doelmatig zijn besteed. Dit wordt bevestigd vanuit de werkzaamheden van de externe accountant.
Wij zijn trots op de behaalde resultaten en blijven ons
Op 31 december 2023 bestaat de Raad van Toezicht uit de volgende leden: • Arie Aalberts, vz sinds 1-7-2017 • Margriet Kat, lid sinds 1-7-2021 • Johan Bosma, lid sinds 1-7-2022 • Bert Benthem, lid sinds 1-9-2023 • Cyril van Zuidam, lid sinds 1-9-2023 De RvT-leden Andrine van Weelden en Egon van der Veer hebben per 1 september 2023 volgens het rooster van aftreden afscheid genomen van ons als RvT. De opvolging is ingevuld door Bert Benthem en Cyril van Zuidam. Het selectieproces is, met externe ondersteuning, uitgevoerd door RvT-leden en een vertegenwoordiging vanuit de staf. Er heeft unanieme besluitvorming plaatsgevonden.
2•
inzetten voor transparantie, integriteit en duurzaamheid binnen Stichting Proloog. De statuten en de ‘Notitie Governance, Raad van Toezichtmodel januari 2016’ worden gevolgd.
Contacten Naast de reguliere vergaderingen hebben wij (of een vertegenwoordiging van de RvT) deelgenomen aan: • Een overleg met de GMR • Overleg met de accountant van Proloog waarin het accountantsverslag 2022 is besproken • Proloogdag
Vergaderingen en agenda In 2023 hebben er zes reguliere vergaderingen met het CvB plaatsgevonden. Los daarvan hebben er twee extra overleggen plaatsgevonden (in verband met de voorgenomen sluiting van IKC Montessori en de begroting 2024). Daarnaast hebben wij een heidag gehad, waarin onder andere een zelfevaluatie onder externe begeleiding is uitgevoerd, en hebben wij in 2023 vier scholen bezocht. Binnen onze RvT zijn er twee afzonderlijke auditcommissies: de auditcommissie Financiën en de auditcommissie Onderwijs. In beide commissies hebben twee van de RvT-leden zitting. Door de auditcommissie Financiën is vijf keer vergaderd met het College van Bestuur en directeur bedrijfsvoering en door de auditcommissie Onderwijs vier keer met het College van Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 juni 2024
Bestuur en de directeur onderwijs. De remuneratiecommissie, bestaande uit de voorzitter en een tweejaarlijks wisselend lid, voert driemaal per jaar de werkgevers gesprekken met het CvB waarin onder andere de evaluatie van het functioneren van het CvB wordt besproken. In 2023 zijn de volgende financiële stukken door de ons goedgekeurd: • jaarrekening 2022 • begroting 2024 Daarnaast is goedkeuring verleend op de • strategische beleidsagenda “Koersplan 2023-2027” Belangrijkste focuspunten in 2023 • Benoeming twee nieuwe leden in de RvT per 1 september 2023; • Toezien op de verdere samenhang tussen de diverse organen van de organisatie en het bewaken van de eenduidige uitvoering van het beleid binnen Proloog; • Rolvastheid van en binnen toezicht, een vaste bezetting van de commissies van de raad is een noodzakelijke waarborg voor de inhoudelijke continuïteit; • Toezien op de kwaliteit van de benodigde expertise om de onderwijsdoelstelling te realiseren teneinde te kunnen voorzien in kwalitatief goed basisonderwijs; • Bestuursinspectie.
Om één en ander adequaat te kunnen uitvoeren, hebben wij er behoefte aan om onze vergaderagenda goed te laten aansluiten op bovengenoemde onderdelen. Standaard zijn daarom de volgende punten geagendeerd voor de reguliere RvT-vergaderingen: 1. onderwijskwaliteit 2. personeel (zowel kwalitatieve als kwantitatieve aspecten) 3. financiën en bedrijfsvoering (incl. onderwijs kwantitatief) 4. strategie 5. externe en interne contacten om ontwikkelingen die van invloed kunnen zijn op kwaliteit van onderwijs te volgen en op tijd te kunnen anticiperen indien noodzakelijk 6. overige Raad van Toezicht Zaken Binnen deze vaste agendapunten zijn in 2023 o.a. aan de orde geweest: • Opvolging twee RvT-leden. De RvT heeft een procedure uitgezet waarbij een extern bureau voor de ondersteuning bij de werving en selectie van twee nieuwe RvTleden heeft gezorgd. De GMR is, zoals de statuten voorschrijven, vertegenwoordigd geweest in de selectiecommissie. • Onderwijskwaliteit en doorontwikkelen van de monitoring op onderwijskwaliteit. Voor dit agendapunt schuift de directeur onderwijs minimaal twee keer per jaar aan bij de RvT.