Transcript Commissie Maatschappij & Financien 18.06.2025

Dus ik ben terughoudend om daar toezeggingen over te doen. Mijnheer Grunwald, terecht, goed voorbeeld, doet goed volgen. En dank voor uw complimenten, ook voor de vervolgonderwerpen. Ook mijnheer Jacobs heeft het over preventie en handhaving. Er zit zowel preventie als handhaving in. Dus ik denk dat het goed is om daarmee door te gaan op die manier die daar beschreven is en effectief blijkt te zijn. U heeft het ook over de aanname van verschuiving. Dat is misschien lelijk, maar het gebeurt wel. Dus waar het hier om gaat, is een reality check, dat als je het ene bestrijdt, je ook rekening moet houden dat het verschuift naar een ander middelengebruik. Dus dat betekent dat je het dieper moet aanpakken, mensen dieper moet 18

motiveren om van de gewoonte af te blijven. Dat is de beste manier om preventief bezig te zijn. De afhankelijkheid van dit soort middelen is vaak een psychologische behoefte en door niet meer te drinken of dat te verbieden of weg te halen, betekent niet dat er dan niets anders voor in de plaats komt. Ik denk dat mevrouw Van Dorst prima uitgelegd heeft waarom deze programma's zo gekoppeld zijn. En mijnheer Merckx over de wodkapolitie. Dat is eigenlijk ook een reactie denk ik naar mijnheer Lobregt toe. Ik vind het een ingewikkelde. Ik kan me best voorstellen dat daar ooit misschien een vorm van handhaving op moet, maar ik vind dat eerlijk gezegd een discussie die in dit kader in ieder geval niet door deze portefeuillehouder op deze manier gevoerd kan worden. Dat zijn mijn antwoorden. De voorzitter: We gaan wel een tweede rondje maken. Maar ik zat nog heel even naar mijnheer Jacobse te kijken, want die had het daarstraks in zijn eerste termijn over dat de laatste zin, dat moest allemaal anders opgeschreven worden. Toen dacht ik: dan moet u eigenlijk een amendement ingaan. Dat doen we dan zo meteen in de tweede termijn. Dat wilde ik in ieder geval nog even in het midden leggen of u daar in ieder geval zo meteen ook op in wil gaan, hoe u dat ziet, als u zaken veranderd wil hebben? Dan gaan we nu ... De voorzitter vindt het vanavond jammer dat hij geen vragen mag stellen.

Kan ik jullie alvast meedelen. Dus ik moet nog even zien of ik deze vragen bij en van jullie kan onderbrengen. Maar wat mij betreft, gaan we naar de tweede ronde en dan pakt u dan even mee als u vindt dat u nog niet voldoende heeft beantwoord. En om een hele vervelende discussie te voorkomen, ga ik even naar mevrouw Niekus kijken of ik mijnheer Merckx zo meteen nog een keer het woord mag geven of dat u het woord houdt of hoe gaan we het doen met elkaar? Ik wil ook aardig naar u zijn, want het is even heel principieel. Want mevrouw Niekus wilde ook een keer het woord voeren en toen stond ik dat niet toe. Maar ik wil ook geen herrie hebben hier dat ik het nu mijnheer Merckx wel toesta. Dus ik kijk even vooral naar u van hoe de VVD-fractie met één mond wil spreken. Maar vindt u het goed dan als ik u dan allebei even kort het woord geef? Kunt u daarmee instemmen? Ja, dan zijn we bij de fractie van de VVD en dan neemt eerst even mevrouw Niekus en dan ga ik er wel even vanuit, mijnheer Merckx, dat u een aanvulling geeft en niet iets anders gaat vertellen. Want daarom is deze regel ooit ingesteld, één woordvoerder per fractie. Want soms zijn er fractiemedewerkers of leden die hebben een andere mening. Dus ik ga er wel vanuit dat u een aanvulling geeft op mevrouw Niekus. Mevrouw Niekus gaat eerst. Mevrouw Niekus: Ik heb niet echt heel veel vragen meer.

Ik hoop wel inderdaad dat er heel veel aandacht besteed wordt aan het vapen op de lagere scholen. Want dat is op dit moment gewoon een heel groot probleem. En nu zijn wij in Laren nog een klein beetje netjes, want we liggen onder het landelijk gemiddelde, maar dat kan heel snel boven het landelijke gemiddelde worden als wij daar geen aandacht aan besteden. Dus die oproep wil ik echt heel duidelijk neerleggen. Ik ben ook heel blij dat Eemnes mee gaat doen in dit hele verhaal. Want die gaan ook toetreden tot de PHP. Dus dat is een mooie ontwikkeling. En dan het budget van 550.000 euro. Ik heb begrepen dat daar een ton extra wordt uitgegeven ten opzichte van vorig jaar en ook wat in de plan staat van bescherming opvang staat dan een ton minder. Dus ik weet niet of elk deelprogramma dan ook weer extra geld meekrijgt. Maar dat is misschien een te technische vraag op dit moment. Ik dank u wel, wethouder voor het beantwoorden van mijn schriftelijke vragen. Tot hier, dank u. De voorzitter: Mijnheer Merckx. De heer Merckx: Dank u wel, voorzitter en mevrouw Niekus ook. Het is inderdaad een verduidelijkende vraag, met name op wat mevrouw Niekus zojuist zei en wat de heer Jacobse ook al aanraakte en dat is de borging van de financiën. Die zin in de zienswijze, brengt een beperking met zich mee, dat is die ton die mevrouw 19

Niekus misschien zojuist noemde. Dus mijn vraag is: met hoeveel mensen en middelen en voor welk doel wordt wat nu precies ingezet? Is dat een verduidelijkende vraag, voorzitter? De voorzitter: Ik zat net te bedenken dat u hiermee prima een mooi onderscheid … Mevrouw Niekus de inhoud en u het financiële plaatje nog iets extra. Dus deze vraag, dank u wel daarvoor. Mijnheer De Jong, Liberaal Laren. De heer De Jong: Ik had niets meer op dit moment. De voorzitter: Mijnheer Lobregt. De heer Lobregt: Dank u wel, mijnheer de wethouder voor uw reactie. Ik begrijp dat het handhaven van of tenminste het voorkomen van drugs- en wodkakoeriers, dat dat dan bij de veiligheid ... Laten we dat dan wel vasthouden. Overigens, hebben die mensen alleen maar business doordat het beleid wat we voeren binnen cafés en sportkantines werkt, want daar krijgen jongeren onder de 18 niet de gelegenheid om iets te kopen. Daarom zijn juist die koeriers daar. Ik denk overigens ook dat we aandacht moeten besteden aan cultuur. Met name ook op sportclubs, als het gaat om veel drinken en als het gaat om coaches die dat of in ieder geval volwassenen die dat stimuleren in woord dan wel daad. De voorzitter: De fractie van Groen Laren, mijnheer Grunwald. De heer Grunwald: Dank u wel, voorzitter. De wethouder heeft nu net de uitspraak die ik deed, goed voorbeeld doet volgen, nog eens onderstreept.

Maar dat betekent dus eigenlijk ook wel dat in de volle breedte van het alcoholgebruik, niet alleen binnen dit kader van dit plan, heel goed geageerd moet worden om alcoholgebruik goed terug te brengen. Dus ook het schenken van alcohol in horecagelegenheden en dit soort dingen waar dat aan de orde is, moet eigenlijk daarin meegenomen worden. En mijn vraag aan de wethouder is of hij bereid is om deze bredere scope ten aanzien van dit soort dingen, om uiteindelijk ook te voorkomen dat de jeugd in overmatig alcohol of drugsgebruik vervalt, of de wethouder bereid is die brede scope ook te hanteren. Dank u wel. De voorzitter: De fractie van Larens Behoud, bij monde van de heer Jacobse. De heer Jacobse: Dank u wel, voorzitter. Twee punten. Dat aannameverhaal natuurlijk. Ik hoor de wethouder, overigens dank voor de beantwoording, hoor ik zeggen dat die aanname al helemaal geen aanname meer is, maar dat het zo is. Als het zo is, moet je dat opschrijven, dan moet je niet roepen dat het een aanname is. En ik kan me daar wel iets bij voorstellen dat je alcohol wisselt voor andere middelen. Maar dan heb ik het liever puntiger, zoals ik al zei, geschreven, verduidelijkend, leidend tot iets. Het woord aanname, daar krijg ik al vlekken van. Maar als er dus geen aanname is, maar het gebeurt gewoon, dan moeten we opschrijven dat het gebeurt en dat we dat aanpakken. Dat is een.

En dan het verhaal ouderen, dat sneeuwt een beetje onder. We hebben het nu over de scholen. We hebben het nu over kinderen, alcohol, wodkakoeriers, maar wat doen we aan die 26 procent bovenmatig drinkende ouderen? Tot die categorie horen we zelf. Loopt dat mee? Komt er komt er een campagne? Gaan we iets doen in dit werelddorp, om daar iets over te zeggen of te vinden? Kijk, als we nee zeggen, vind ik het ook goed, maar dan zitten we hier voor niets, zal ik maar zeggen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan zijn we bij mevrouw Van Dorst, D66.

20

Mevrouw Van Dorst: Dank u wel, voorzitter. Ik haak even aan op dat Eemnes, heb ik begrepen, zit niet binnen het PHP, omdat natuurlijk de GGD Utrecht voor Eemnes een eigen plan heeft. Ik begrijp net van mijn buurvrouw dat Eemnes wel zal aansluiten. Mag ik daar nog een duidelijk antwoord op? Dank u wel. De voorzitter: Dit was ronde twee. Ik ga even een tussenpeiling doen. Denken de dames en heren aan tafel dat dit een bespreekstuk of een hamerstuk gaat worden? Er wordt een hamerstuk gezegd. Wilt u mij dan vergeven of ik één aanvullende vraag mag stellen? Ja, als voorzitter. Dat is namelijk niet gebruikelijk. Eigenlijk heeft mevrouw Niekus het over vapen op de basisscholen en de heer Jacobse en iedereen heeft het erover, over de ouderen en de drank in de horeca, zegt ook mijnheer Grunwald. Ik heb eigenlijk twee korte vragen. Een is: van alcohol naar drugs wordt er bedoeld, maar dertienjarigen, twaalfjarigen op de basisscholen gaan inmiddels beginnen met vapen. Dus ik zou de vraag van mevrouw Niekus eigenlijk willen versterken door nog even daar extra te duiden van wat we daarvan vinden. En tegelijkertijd hebben we een voorbeeld van een wijnloop in Laren en die wordt gewoon middels een vergunning aangevraagd en dan mag je met een wijntje in het openbaar domein rondlopen. En hij is heel politiek. En daarom vroeg ik het.

Kunt u meenemen in de vraagstelling van mijnheer Grunwald en mijnheer Jacobse en anderen, hoe ga je om met dat soort vragen die gesteld worden? En als u vindt dat ik dit te politiek maak, maar ik probeer hem zo basic mogelijk namens u allemaal te stellen, kunt u daar nog iets over zeggen? De heer …: Voorzitter, die wijnloop is gecanceld voor dit jaar. De voorzitter: Hij is gecanceld, maar dat is een andere vraag als dat de vergunning wel was ingediend. Dank u wel, dat dan ook even mocht. We gaan netjes terug naar de wethouder en we beginnen bij de fractie van de VVD met het beantwoorden van de vragen. Er zijn nog een paar aanvullende opmerkingen gemaakt, dus die moeten nog wel beantwoord worden. De heer De Groot: De opmerking van mevrouw Niekus ging ook over vapen. Dat is ook juist op aandringen van deze raad is dit onderdeel geworden van het programma. Dat betekent ook dat we meer vragen van de regio dan voorheen het geval is. Dat levert wel enige spanning op, maar we hebben toch gemeend dat ze dat binnen het budget moeten zien te realiseren. We moeten onszelf ook niet voor de gek houden. Het zou best kunnen dat daar spanning op komt te staan en dan komt de vraag nog eens een keertje terug.

Hoeveel willen we daaraan doen en hoeveel hebben we daarvoor over? Dat is de strekking hiervan, maar in ieder geval de basisopdracht is, zorg ervoor dat je het gewoon binnen je budget weet te realiseren. Dat is een nadrukkelijke wens, ook het kader van het ravijnjaar, van deze raad geweest. Goed nieuws is, inzake kwaad nieuws, dat er ook een Rijksprogramma komt. Collega Van Midden wees me daar ook op. Inmiddels minister van Volksgezondheid Karremans is ook bezig met een project op dat gebied. Dus je ziet wel een grotere beweging en dat is ook hard nodig, omdat dat er grotere krachten bezig zijn om die kinderen aan het vapen te krijgen en daar hebben we het Rijk hard bij nodig. Dat laat onverlet, als ik kijkt naar de aard en probeer de aard van dit stuk te herleiden, is voorkomen is beter dan genezen. Dat is proberen kinderen op wetenschappelijk verantwoorde manier preventief te bewegen om niet hierin mee te gaan. Dus dat is denk ik een belangrijk iets. Er zijn ook andere aanpakken, worden hier genoemd. En dat betekent dus ouderen, die zullen zeker door hun huisarts erop aangesproken worden. Elke keer als ik controle hebt, dan wordt er wel degelijk gevraagd naar alcoholgebruik. Ja, natuurlijk wordt dat gevraagd en waarom weet ik ook niet. Dat daarover.

Dat betekent dus ook, dat geldt ook voor vapen, mensen intrinsiek motiveren om het niet te doen, is de beste waarborg dat ze ook niet naar andere middelen gaan grijpen. Hoe beter in je vel zit, hoe beter dat gaat. En je blijft ook beter in je vel als je niet rookt en drinken trouwens ook. Mijnheer Lobregt heeft het over de cultuur. Hoe sterker je de 21

kinderen in de schoenen laat staan, des te beter het gaat, maar dat betekent ook voorbeeldgedrag. Ik denk dat dat bij veel verenigingen best gestimuleerd wordt. Mijn collega Van Midden is in ieder geval ervan overtuigd dat daar flink aan getrokken wordt door verenigingen. Daar waar we zien dat dat tekortschiet, dan zullen we direct of via de Sportraad daar wel degelijk actie op ondernemen. Want u heeft gelijk, dit is een zeer negatieve spiraal, als het met stoer doen geassocieerd wordt. En we hebben gewonnen en daar moet bier bij. Het liefst een paar meter. Mijnheer Grunwald stelt de vraag over de bredere scope, over drugsgebruik en andere. Eerlijk gezegd heb ik een beetje moeite om uw vraag te duiden. Ik zal u uitleggen waarom. Ik denk dat de scope ligt vooral op de preventie. Te voorkomen dat mensen dingen gaan gebruiken. Dat daarnaast ook nog een aantal andere middelen ingezet worden om de omgeving ervan te overtuigen om niet te gebruiken. En in ieder geval met die kinderen niet slecht voorbeeld gedrag te geven. Ik denk ook dus dat in brede zin dat de beste manier is om dat te doen. Handhaving is ook een groot onderdeel daarvan. Ik zou niet weten wat voor scope daar nog verder bij zou moeten, maar misschien dat mijnheer Grunwald daar straks nog wat over kan zeggen. De heer Grunwald: Mag ik even een aanvullende vraag stellen? De voorzitter: Tweede termijn.

U wilt een interruptie op de wethouder, mijnheer Grunwald? De heer Grunwald: Ja. Ik wil even alleen aangeven dat de voorzitter dus mijn zorg en mijn vraag eigenlijk in andere bewoordingen nog een keer heel goed gesteld heeft. Dus dan mag u daarop antwoorden. Dank u wel. De heer De Groot: Fijn, dank u, mijnheer Grunwald. Dan kom ik inderdaad bij de beantwoording, want dan begrijp ik hem wel. Dan kom ik er inderdaad op terug. Ouderen sneeuwen onder, dat is niet helemaal waar. Er zijn wel degelijk aanpakken hier in dit programma die ook op ouderen gericht zijn. Maar sommigen zullen individueel zijn, andere zullen misschien een campagne. Maar er wordt wel ingezet op dingen die effectief zijn gebleken. En dat betekent ook dat we makkelijk grijpen naar een campagne of dat soort dingen. Gebeurt niet als niet gebleken is dat het effectief is. En daarvoor heeft die evaluatie plaatsgevonden, die u in eerste instantie al gezien heeft bij de behandelingen. De voorzitter heeft het ook over vapen en ik denk dat ik daar al het een en ander over gezegd heb. Ouderen ook. Het is inderdaad, zeker in Laren, zo dat daar flink gedronken wordt. We zien ook dat er acties zijn. Ik refereer aan de acties van Eva Muller met Dry January. We zien ook dat wij in ons publieke gedrag dat proberen uit te dragen.

Dus het is wel zo dat we zo langzamerhand wel zien, dat zeg ik met enige voorzichtigheid, dat de teneur wat omslaat. Het wordt niet meer zo cool gevonden om dit te doen en naar buiten te doen. Dat zie je ook het aantal mensen wat aan Dry January meedeed, dat wordt toch wel gezien als een probleem. Dus ik hoop dat dat enig effect heeft, maar het is een lange termijn iets en dat is iets wat we niet binnen vier jaar opgelost hebben. Uw opvolgers of als u doorgaat, komt dit vast alweer een keer tegen over vier jaar, omdat er dan weer andere maatregelen, andere dingen zijn. De vraag van alcohol en drugs. Je ziet, het gaat uiteindelijk over een behoefte aan iets van compensatie en of het nu alcohol is of drugs. We proberen juist mensen sterk in hun schoenen te laten staan, met methodes die effectief ervoor zijn geweest, om te voorkomen dat ze daar die intrinsieke behoefte krijgen. Dat is denk ik de kern van het preventieve gedeelte van dit voorstel. En dat is ook een zoektocht. Dat geef ik eerlijk toe. Maar ik denk wel dat we met gedragswetenschappers dingen aan het ontwikkelen zijn en die ook ontwikkeld hebben, die wel degelijk positieve invloed hebben en ons gaat helpen om de weg daarnaartoe te hebben. Ik dacht ook 15 jaar geleden dat roken in de kroeg nooit gestopt zou worden en het is toch gebeurd. Dus ik ben een voorzichtig optimistisch man. Dan de wijnloop.

Die is inderdaad niet doorgelopen, maar mocht die volgend jaar toch aangevraagd worden, we hebben stevig geëvalueerd op de wijnloop, kan ik u mededelen. En op de manier waarop dat toen georganiseerd werd, gaat in de toekomst niet gebeuren. Dat kan ik u beloven. En dat is, u ziet 22

het ook, is onderdeel van een breder beleid en ik denk dat mijnheer Grunwald daar ook op wijst. Ik denk dat we inderdaad, in de openbare ruimte alcohol gebruiken, dat is niet iets wat ik graag faciliteer. Tot zover. De voorzitter: Ik kijk nog heel even een rondje. Mevrouw Van Dorst. Mevrouw Van Dorst: U heeft het nog niet gehad over Eemnes. De voorzitter: Mevrouw, dat doen we nu even een-op-een. Ik kijk jullie allemaal nog een keer aan. Eemnes, mijnheer De Groot. De heer De Groot: Ik kom daar nog wel even schriftelijk op terug. Op dit moment weet ik het eerlijk gezegd niet. De voorzitter: Dat is akkoord voor mevrouw Van Dorst. Ik kijk nog even het rijtje af. Mevrouw Niekus, nog een laatste nabrander voor dit onderwerp? Mevrouw Niekus: Iedereen elkaar goed in de gaten houden en wel gezellig samenleven, maar niet alles te veel. Niet te veel alcohol, niet te veel drugs, maar gewoon wel gezellig. En de gemeenten moet er weer op letten. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Merckx, nog een nabrander? Nee. Mijnheer De Jong. De heer De Jong: Een, dat ding is ook al gezegd, maar de primaire taak ligt natuurlijk eerst bij de ouders en daarna, als dat mislukt, moet de gemeenschap wat doen. Helaas is het zo. De voorzitter: Mijnheer Lobregt, niet. De fractie van Groen Laren. De heer Wichers Schreur niet, de heer Grunwald niet. De heer Holshuijsen niet. De heer Jacobse, last but not least.

De heer Jacobse: Dank u wel. Wij vinden het inmiddels controversieel genoeg om er geen hamerstuk van te maken. Ik wil hem behandeld hebben. De voorzitter: Ja, dat vindt u, maar ik ga nog even een rondje kijken. De heer Jacobse: Dat lijkt mij heel goed. De voorzitter: Het leek er even op dat het een hamerstuk werd. Daarom wilde ik ook graag mijn vraag stellen. Ik denk: dan hoef ik dat niet in de raad te doen. Maar ik begrijp inmiddels dat om moverende redenen het stuk ter bespreking wordt voorgesteld. Mijnheer Merckx, u nog een opmerking daarover? De heer Merckx: Voorzitter, dit is een processtuk. We gaan voorbereiden tot. Het is in dat opzicht, geven we een richting aan. De zienswijze had wat scherper gekund, maar er zijn vragen gesteld en de wethouder neemt die ook mee. Maar in principe is dit een processtuk, dus we krijgen het, als ik me niet vergis, komt dit nog terug als daadwerkelijk … De voorzitter: Dat is nog een nabrander. Komt dit terug?

23

De heer Merckx: Als dit terugkomt, dan is het een hamerstuk wat mij betreft. De voorzitter: Ik vroeg me daar wel aanvullend bij af: wat doen de andere gemeentes of u dat dan wilt meenemen? Alle regiogemeentes. Mijnheer De Jong. De heer De Jong: Dat is duidelijk de goede vraag: komt dit nog terug? Want het is een processtuk en de vraag is, ik heb niet het idee dat er daarna nog een keer iets komt. De voorzitter: Nog een laatste nabrander, mijnheer Lobregt? Niet, nee. De overkant, niet. Dan ga ik naar u, dan krijgt u ook als laatste, tenminste, tenzij u zegt waar nog een commissielid op wil reageren. Mijnheer De Groot. De heer De Groot: De zienswijze is datgene waar, denk ik, op gereageerd moet worden. Ik hoorde een technisch iets van mijnheer Jacobs. Ik denk dat we daar even naar zouden kunnen kijken of niet daar een mouw aan te passen is of een zinswijziging, een woord wijzigen of dat soort dingen. Maar ik zou wel, het is aan u om dat te bespreken of niet, maar ik denk dat er wijze woorden zijn van mijnheer Merckx, om in ieder geval de energie wat te sparen naar de definitieve stukken. De voorzitter: En ik denk dat u ook nog wil herhalen, want dat heeft mevrouw Van Dorst gezegd, zonder de microfoon aan. Dat Blaricum het kennelijk onverkort heeft overgenomen en aangenomen, maar dan kom ik toch nog even bij u, want u noemde zelfs het woordje controversieel.

Gaat u een amendement of een motie indienen of wat wilt u? De heer Jacobse: De wethouder opent dat in ieder geval dat aannameverhaal dat we daarnaar kunnen kijken. Dan is het voor mij goed. Dan mag hij door en dan komt het hele verhaal uiteindelijk weer bij ons terug. De voorzitter: Dan maken we nu een hamerstuk en is dit als het ware een toezegging. De toezegging is aan ons allemaal, dat dit stuk terugkomt en dat is heel breed geformuleerd, maar we weten precies, mevrouw de griffier, wat er bedoeld wordt. Dat gaan we in het verslag even goed noteren. En dan kunnen wij dit als … Dank u wel, voor jullie inbreng en de wethouder ook, maken we hier het advies van een hamerstuk van. We hebben er ook genoeg en lang over gesproken, want dan hameren we dit punt nu ook af. 7.

Zienswijze jaarrekening BEL Combinatie 2024 De voorzitter: En dan gaan we naar de zienswijze, even spieken, zienswijze jaarrekening BEL Combinatie 2024. De portefeuillehouder is de heer Van Midden. De ambtelijke ondersteuning is door mevrouw Linda Londt Schultz. Die staat inmiddels op. De adviseur Planning en Control van de BEL Combinatie. Het voorstel wat voor u ligt is in te stemmen met de jaarstukken 2024 van de BEL Combinatie en voorstel 2 is dit besluit als zienswijze toe te sturen aan het bestuur van de BEL Combinatie. Het is alom bekend, rondje commissie, rondje wethouder, mevrouw Londt Schultz, commissie tweede ronde eventueel en de termijn twee voor de wethouder. Ik ben toe aan mijnheer De Jong van Liberaal Laren, om de eerste aftrap te doen. De heer De Jong: De jaarstukken zagen er mooi uit. We zijn blij met de complimenten van de accountant over de bereikte verbeteringen in de BEL en ik zou zeggen: ga zo door. De voorzitter: U maakt de voorzitter blij. Kort, maar krachtig. Mijnheer Lobregt, CDA. 24

De heer Lobregt: Het is denk ik goed dat de jaarstukken op tijd zijn, dat de accountant op tijd zijn mening daarover heeft gegeven en zijn handtekening. Dus complimenten van ons uit daarvoor. Dus ik sluit mij aan bij de heer De Jong. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Lobregt. Dan steken we over naar de fractie van Groen Laren, mijnheer Grunwald. De heer Grunwald: Dank u wel. Het is natuurlijk heel leuk om te lezen dat de jaarrekening kloppend is, maar het punt is natuurlijk dat we dit jaar ook wel weer geconfronteerd werden met twee begrotingswijzigingen, betreffende wat perikelen op ICT-gebied. Zo kan je dan een jaarrekening rondfietsen, om het maar zo te zeggen. Dat betekent van dat je dus blijkbaar een aantal ontwikkelingen niet goed voorzien hebt, dus a, qua inhoud niet, dat het nodig zou zijn. B, ook niet wat de kosten betreft. Dus dat komt dan wel weer later. Dus dat vind ik toch echt een minpunt daarvan. Los daarvan denk ik: zo in de rondtelling klopt het dan wel weer en ook weer netjes op tijd, zoals geconstateerd. We onderschrijven wel de zienswijze van het college daarin en we willen wel weten: kunnen we nog een beetje terugkrijgen wat ervan overgenomen is in de vervolgplannen? Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Grunwald. De fractie van Larens Behoud, bij monde van de heer Bas Holshuijsen.

De heer Holshuijsen: Mijnheer de voorzitter, hartelijk dank. Is dit ook het werk wat u doet, mijnheer Lobregt? Dat is een vraag aan mijnheer Lobregt. Dat komt dan na afloop wel. De heer Lobregt: Dat is ook het werk wat ik doe, mijnheer Holshuijsen. De voorzitter: Ik werd steeds enthousiaster. Ik moest aan u denken bij de bestudering van de stukken. Ik heb het allemaal heel kritisch gelezen. De voorzitter: Mijnheer Grunwald, even de microfoon uitdoen. De heer Holshuijsen: Ik heb wel een paar vragen. Op bijlage 2, dat is het accountantsverslag, daar wordt op pagina 5 opgemerkt dat het bestuur verklaard heeft niet rechtmatig te hebben gehandeld. Is dat onrechtmatig? Dat vind ik een bijzondere opmerking. Op bijlage 3, dat is de controleverklaring, pagina 1, wordt verwezen naar pagina's 27 tot 29, 55 en 56 van de jaarstukken, maar die nummering klopt niet. Er zijn rechtmatigheid fouten gemaakt bij aanbestedingen en daarover heb ik een drietal vragen. Welke fouten zijn er gemaakt? Hebben die fouten gevolgen? Zo ja, welke? En hoe worden die fouten in de toekomst voorkomen? Dan ten slotte, de zienswijzebrief. Dat is bijlage 5. Wat Larens Behoud betreft, mag de zienswijze best wel iets kritischer. Mooi dat er ook wat positieve dingen zijn, maar het is niet allemaal Hosanna en Hose. Was het maar zo mooi.

In bijlage 2, de accountantsverklaring over de kwaliteit van de interne beheersing is opgemerkt en dan komt een quote: in het afgelopen jaar heeft u belangrijke stappen gezet in het verbeteren van de primaire processen. Dit is een belangrijk begin, maar u bent er nog niet. Dat is het oordeel van de accountant en dat oordeel staat niet ter discussie aan de gemeente. Er zijn dus bovendien nogal wat rechtmatigheidsfouten gemaakt met aanbesteden. Dus er valt nog genoeg te verbeteren, zoals volgens mij altijd kan. Dank u, voorzitter.

25

De voorzitter: Mooi, dank u wel. Mevrouw Van Dorst, D66. Mevrouw Van Dorst: Dank u wel, voorzitter. We zijn inderdaad heel blij met het positieve verslag van de accountant. Heel erg goed. Complimenten aan de BEL, dat het beter gaat. Het is natuurlijk wel opmerkelijk dat er wel wordt gemerkt dat we 93.000 euro overhouden dankzij onderbestedingen. Dat is natuurlijk altijd jammer, maar het is een teken des tijds. Dat wilde ik even opmerken. Wij zijn verder helemaal tevreden. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Zijn we bij de fractie van de VVD, de heer Merckx. De heer Merckx: Dank u, voorzitter. Het is natuurlijk mooi te zien dat de accountant een stukje blijer het pand heeft verlaten dan toen hij binnenkwam. En dat is natuurlijk altijd een prettige constatering, dat er is geïnvesteerd en dat die investeringen daadwerkelijk tot verbeterde resultaten hebben geleid. Ik zit even met een klein dingetje. En dat is ook over die investeringen inderdaad. En dat is, er zijn volgens bladzijde 14 op de jaarrekening allerlei gelden geïnvesteerd voor HR-instrumenten.

En het is zo jammer dat er dan niet wordt gezegd van wat zijn dan die investeringen, wat hebben die opgeleverd aan daadwerkelijke productiviteitsverbetering en wat kunnen we daar in de toekomst van zien? En ik vind het ook wel bijzonder dat op diezelfde bladzijde staat eigenlijk dat we zien dat VIBE eigenlijk de lading niet meer dekt voor de continu ontwikkeling van de BEL Combinatie. En het zal dan ook transformeren naar een structurele activiteit. Als ik dat soort dingen lees, dan begint het bij mij altijd te kriebelen. Want dan denk ik: o, daar gaat weer een nieuwe vraag voor investeringen komen. En we hebben net VIBE verwelkomd en omarmd en daar 2 nog wat euro ingestoken en vervolgens voldoet het al blijkbaar niet meer aan de continu ontwikkeling van de BEL organisatie. Dat zijn toch zorgwekkende mededelingen die we hier krijgen. En dan wordt er ook natuurlijk nog even één ander klein dingetje. In het team vergunningen wordt maar liefst 60.000 euro meer uitgegeven door het inhuren van een aantal functies. Terwijl er van tevoren ruim op de trom wordt geslagen dat men het personeelsbeleid zo keurig voor elkaar heeft weten te krijgen. Bijzonder. Dan is er nog een vraag over het programma algemene dekkingsmiddelen. En ik zie dat wij onze vrienden van Eemnes maar met liefst een volledige miljoen euro voorbij rennen.

En onze collega's uit Blaricum streven wij met 0,8 miljoen euro voorbij. Dan vind ik het toch wel heel bijzonder dat blijkbaar de gemeente lagen zo'n complexe activiteiten heeft dat daar 1 miljoen meer of bijna 2 miljoen meer in totaal moet worden uitgegeven dan bij de twee andere gemeenten. Ik vind dat interessant. Dus ik zou misschien wellicht wel wat toelichting daarop willen hebben. En dan is er ook nog zoiets heel leuks, op bladzijde 20 facilitair: de koffiebonen zijn het afgelopen jaar flink gestegen, 34.463 euro. Hoeveel kopjes koffie zijn er dan wel niet gedronken in deze organisatie? Daarnaast is het gemeentehuis van Blaricum extra schoonmaakwerkzaamheden gepleegd. Ik dacht dat we in de BEL zaten en niet in Blaricum. Misschien moet dat nog even terug worden gevorderd, maar dat kan. Dan is het geen uitgave, maar dan is het een debiteur die nog betalen moet. Dat zijn even opmerkingen, vragen in een potpourri van alles door elkaar heen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. We gaan horen wat de antwoorden daarop zijn. Wethouder Van Midden, u geeft eerst de antwoorden die u kunt geven en dan, mocht u nog zaken open willen laten staan, dan komen we bij mevrouw Londt Schultz uit. De heer Van Midden: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Ik zal inderdaad de wat meer algemene vragen beantwoorden en alle details hoop ik door mevrouw Londt, naast me.

Allereerst dank voor de complimenten, voor ook de constatering van de accountants. Dat uiteindelijk de kwaliteit van de stukken die aangeleverd zijn 26

voor de beoordeling van de jaarstukken en uiteindelijk de vaststelling van de jaarrekening, aanmerkelijk beter zijn dan voorgaande jaren. Dus het betekent ook dat de investeringen die we gedaan hebben als het gaat om de basis op orde hebben, ondanks de kritische geluiden die ik nog een beetje hoor in de reactie, maar dat we toch zien dat uiteindelijk die investeringen ook resultaten opleveren. En dat wordt ook bevestigd door de accountant. En natuurlijk is er altijd wel wat te verbeteren, ook als het gaat om risicobeheersing, wat de accountant nadrukkelijk constateert in zijn verslag, maar het gaat steeds beter. Dus dat is in ieder geval een goed geluid. Mijnheer Grunwald van Groen Laren, die is toch wat teleurgesteld in het resultaat. Hij zegt: het is leuk dat het kloppend is, maar constateert toch ook dat niet alles op orde is en noemt met name de perikelen op IT-gebied. Dat klopt. Alleen dat heeft meer betrekking op het jaar 2025 en de jaarrekening 2022 zoals die opgemaakt zal worden, dan de jaarrekening 2024. Dus ik zou zeggen: hold your horses en we zien elkaar terug bij de bespreking van de jaarrekening 2025. En dan kom ik bij de details van met name mijnheer Holshuijsen. De bijlage 2, accountantsverslag, bestuur verklaart niet rechtmatig te hebben gehandeld. De voorzitter: Wacht even. Zullen we die vraag, die gaat mevrouw Londt Schultz beantwoorden.

De heer Van Midden: Er is rechtmatig gehandeld. Dat constateren we ook. We zitten binnen de rechtmatigheidsgrenzen. De voorzitter: De wethouder geeft een antwoord, maar hij wordt nu even ambtelijk ondersteund door mevrouw Londt Schultz. Het gaat even over het woord onrechtmatigheid, als ik het goed heb onthouden. Niet rechtmatig. Uw microfoon doet het. Aan u het woord. Mevrouw Londt Schultz: Ik begin even te zeggen dat ik 1 april in dienst ben getreden. De voorzitter: Iets dichter naar de microfoon. Mevrouw Londt Schultz: Ik ben 1 april jongstleden in dienst getreden, dus bij de jaarrekening minder betrokken geweest. Wat ik me kan voorstellen, is dat we binnen de marges zijn gebleven, maar dat daarbinnen mogelijk kleinere dingen niet geheel rechtmatig zijn geweest, maar wel binnen de marges. En dan zal het waarschijnlijk met aanbestedingen, dat soort dingetjes zijn geweest. Ik weet er fijne niet van, dus ik denk dat het goed is als we hier schriftelijk op terugkomen. De voorzitter: Dat vind ik een mooi antwoord, als voorzitter. Want dat doen we wel vaker hier. Dus u bent al goed gelijnd in deze maand. Wethouder wilt u dan de beantwoording verder vervolgen? We komen er zo meteen wel op terug of dit het afdoende antwoord is. De heer Van Midden: Dan ga ik verder.

Onregelmatigheid , welke onrechtmatigheid bij aanbesteding? Welke fouten zijn er gemaakt en hoe te voorkomen? Ik weet niet welke dat precies zijn. De voorzitter: Mevrouw Londt Schultz heeft net gezegd: daar wordt volgens mij even schriftelijk .. De heer Van Midden: We hebben twee dingen. De heer Lobregt: Volgens mij is het gewoon een manier van formuleren van de accountant en is het gewoon een manier van formulering dat de accountant niet zeker heeft vastgesteld dat er geen sprake is van onrechtmatigheden, maar dat wil niet zeggen dat er wel sprake is van onrechtmatigheden. Dus het is gewoon 27

een accountantsterm, waarbij de account zich minder strikt vastlegt, dan als je zegt dat er geen onrechtmatigheden hebben plaatsgevonden. De voorzitter: Dit was mijnheer Lobregt van het CDA, maar ik denk ook een beetje vanuit zijn rol als voorzitter van de Commissie Audit en Risk. Mijnheer Holshuijsen. De heer Holshuijsen: Sorry dat ik interrumpeer, maar er staat niet dat accountant iets heeft verklaard. Nee, er staat: het bestuur heeft verklaard niet rechtmatig te hebben gehandeld. Dat is wat ik niet begrijp. Dit is niet iets van de accountant die iets vindt. Nee, dit is een verklaring van het bestuur. De voorzitter: Mijnheer Lobregt, kunt u hier nog duidelijkheid in verschaffen? De wethouder komt zo meteen weer aan het woord. De heer Lobregt: Dan weet ik het ook niet, mijnheer Holshuijsen. De voorzitter: Dan gaan we toch terug naar de wethouder. Gaat u maar even gewoon door met de beantwoording, want dan horen we zo meteen wel even of daar nog op teruggekomen moet worden. De heer Van Midden: Dan val ik even terug op het antwoord van mevrouw Londt, dat zoeken we even uit. Daar komen we schriftelijk op terug. Ik wil even in zijn algemeenheid zeggen: er kunnen twee soorten onrechtmatigheden zijn. Onrechtmatigheid als het gaat om begrotingsoverschrijdingen en onrechtmatigheden als het gaat om aanbestedingen.

En dan vraagt de heer Holshuijsen: welke fouten zijn er bij de eigen aanbestedingen gemaakt? Ik kijk even opzij, want ik ken er twee. Mevrouw Londt Schulz: Ik ken ze niet specifiek, maar mijn collega Rachel wijst mij op het rapport. Daarin wordt inderdaad gemeld dat het gaat om die aanbestedingsfouten, wat dan onrechtmatig is, wat binnen de marges is gebleven voor die 1,5 miljoen. Die staat op bladzijde 52 geduid. De heer Van Midden: Dan houden we het even bij deze verwijzing. Eens even kijken. De heer Holshuijsen merkt op dat de kwaliteit van de interne beheersing beter is. Althans de accountant verbetering ziet in de primaire processen, maar u bent er nog niet. Er is genoeg te verbeteren. Nou, dat klopt. Dat heb ik ook net al aangegeven. D66 merkt op dat onderbesteding, dat is jammer, is een teken des tijds. Ja. Uiteindelijk is het natuurlijk jammer dat je altijd onder besteedt, maar ik vind de marge die hier is wel heel klein. Dus ik vind het allemaal keurig gedaan, eerlijk gezegd. De VVD vraagt: welk geld geïnvesteerd is in HR-instrumenten? Daar kijk ik even naar. Bij mijn weten, is in ieder geval in de HR-rapportagesystemen geïnvesteerd. De voorzitter: Zullen we gewoon even de vragen van de VVD die u kan beantwoorden en dan blijft de rest over voor mevrouw Londt Schulz. Dan krijgen we niet heen en weer gepraat.

Anders wordt het een beetje luister technisch wat ingewikkeld. De heer Van Midden: We hebben in ieder geval geïnvesteerd in de p-rapportage, zoals dat zo mooi heet. De rapportages die allemaal alles te maken hebben met personeel, met de personeelssterkte, externe inhuur. Ook ziekteverzuim. De heer Merckx vraagt wat uiteindelijk die investering opgeleverd heeft. Dat weten we nog niet concreet. Uiteindelijk proberen we wel op wat langere termijn zodanig te investeren dat met name ook het ziekteverzuim omlaag gaat. Dat zullen we straks ook terug zien komen bij de bespreking van de

28

begroting 2026. Het team vergunningen is 60.000 meer door inhuur van functies. Dat klopt. Ik weet dat er in ieder geval ingehuurd is op handhaving, op toezicht. Met name, omdat er sprake was op dat moment van ziekteverzuim. We uiteindelijk ook in ieder geval die handhaving goed wilden organiseren. En mijnheer Merckx merkte op dat wij Eemnes en Blaricum met 1 miljoen voorbijstreven. Dat klopt inderdaad. Als we kijken naar de DVO’s, dan betalen wij nog het hoogste aandeel, het hoogste percentage van drie gemeenten. Alleen je ziet wel dat door de andere verdeling die plaatsgevonden heeft, we uiteindelijk zo'n 2 ton minder betalen dan voorheen op basis van de toen geldende verdelingspercentages. Maar in absolute zin betalen wij iets meer. En de koffiebonen. Ik weet niet hoe dat komt. Ik weet ook niet hoeveel koffie er gedronken wordt, eerlijk gezegd, maar dat zal alles te maken hebben met de stijging van de inkoopprijzen van koffie, die naar ik begrepen heb uit berichten in de krant ook, enorm gestegen zijn. En nu merkt de heer Merckx op ook nog de kosten voor ondersteuning Blaricum. In zijn algemeenheid ondersteunt de BEL-organisatie alle drie gemeenten op dit gebied. Dus zowel Blaricum, Laren als Eemnes. Dus het is niet vreemd dat de kosten voor de ondersteuning van Blaricum daarin opgenomen zijn.

De voorzitter: U had een interruptie, mijnheer Holshuijsen? De heer Holshuijsen: Nee. De voorzitter: Maar als het geen interruptie is … De heer Holshuijsen: Nee, maar ik heb nog geen antwoord op mijn vraag. De voorzitter: Dat is nog weer iets anders. Dit was de beantwoording van de VVD. Dan gaan we nu het rondje even kijken, voor de vragen zover ze gesteld zijn en de reacties. Ik kijk ook even naar rechts. Mijnheer Merckx nog. De heer Merckx: Voorzitter, dank u wel. Dit is de tweede ronde? De voorzitter: Nee, dit is even naar aanleiding van de beantwoording of u allemaal vindt dat uw vragen die gesteld zijn en ik weet dat zo meteen iemand de hand op … Of die voldoende beantwoord zijn of dat u zegt van nee, ik ga nog verder door in de tweede termijn. De heer Merckx: Nee, die zijn nog niet voldoende beantwoord, dank u wel. De voorzitter: Maar dan zou ik zeggen: welke vragen wilt u nu uit de eerste ronde nog even expliciet teruggehaald hebben? De heer Merckx: Ik heb een verduidelijking. Er staat hier namelijk: er zijn in het gemeentehuis van Blaricum extra schoonmaakwerkzaamheden gepleegd. En dat is dus wel vreemd dat dat op de rekening van de BELorganisatie staat. En dat wil ik toch wel even verhelderd hebben. En ik begrijp heel goed dat die herschikking plaatsvindt met het DVO, maar dan nog lopen we zwaar uit de pas en ik wil graag weten waarom wij zo zwaar uit de pas lopen.

Dank u wel. De voorzitter: Dat waren twee vragen die nog niet helemaal beantwoord waren. U heeft ook een vraag mijnheer Holshuijsen, Larens Behoud?

29

De heer Holshuijsen: Grappig dat ik hem nu wel mag stellen. De voorzitter: U moet geweest even het woord afwachten van de voorzitter. De heer Holshuijsen: Fijn dat ik dat nu heb, mijnheer de voorzitter. Ik heb gevraagd, ik heb vragen gesteld naar aanleiding van de rechtmatigheidsfouten die bij de aanbestedingen zijn gemaakt van in totaal een bedrag van 1,5 miljoen euro. Namelijk, welke fouten zijn er gemaakt? Hebben die fouten gevolgen en zo ja, welke? En hoe worden die fouten in de toekomst voorkomen? Ik heb geen van de vragen beantwoord gehoord. De voorzitter: Nee, dat klopt, want daar werd nog even overleg over gepleegd, wie de vragen kon beantwoorden en of we daar zo meteen nog schriftelijk op teruggekomen moet worden. Ik kijk even heel goed rond. Dan hebben we even nog naar aanleiding van de eerste termijn, mijnheer de wethouder. U heeft nog even gehoord, de heer Merckx en de heer Holshuijsen hebben nog een paar antwoorden niet gekregen. Kunnen we daar nu antwoord op krijgen? Eerst aan u. De heer Van Midden: Mijnheer de voorzitter, dank u wel. Allereerst de vragen nog van mijnheer Merckx over de HR-instrumenten waarin geïnvesteerd is. We hebben het even nagekeken. Er is met name geïnvesteerd ook in de arbeidsmarktcommunicatie, om nieuwe mensen te werven. Zoals op pagina 14 vermeld wordt. De heer Holshuijsen geeft aan geen antwoord op zijn vraag gekregen te hebben.

Volgens mij hebben we dat wel gedaan, in de zin van een verwijzing naar de pagina waar die onrechtmatigheden bij de aanbesteding op vermeld staan. Ik wil ze gaan opzoeken en citeren, maar dan moet u even mij de tijd gunnen om dat te doe. Wat we uiteindelijk daarvan leren, ik weet dat deze aanbestedingen wat ongelukkig zijn geweest, dus uiteindelijk leren we ervan dat we het in de toekomst beter moeten doen. Alleen ik weet dat dit aanbestedingen zijn voor drie gemeentes, die … De voorzitter: Even luisteren naar de beantwoording. De heer Van Midden: Opgeknipt waren en opgeteld bij elkaar uiteindelijk die onrechtmatigheid veroorzaakt heeft. De voorzitter: Kan ik het goed hebben dat u nog niet het antwoord heeft gegeven op de vraag waarom het gemeentehuis van Blaricum door Laren wordt betaald? De heer Van Midden: Ja, dat klopt, maar dat moet ik even uitzoeken. Ik vermoed dat er sprake is van een schrijffout, eerlijk gezegd, maar als de heer Merckx dat op prijs stelt om binnen een begroting van zo'n 30 miljoen euro dat goed uitgezocht te hebben, dan ga ik dat zeker doen. De voorzitter: Dat wil die, mijnheer. De heer Merckx: Dat stelt mijnheer Merckx en iedereen hier in deze commissie erg op prijs, wethouder. Dank u wel. De voorzitter: Ik hoor een nieuwe voorzitter. Zullen we dat meenemen, dat dit als een toezegging, dat u nog even daarop terugkomt.

Want heel formeel kunnen we niets meer aan het stuk wijzigen, dus dan zou het zelfs nog heel formeel misschien een amendement moeten worden. Ga ik even toch terugkijken naar mijnheer

30

Merckx. Als u het antwoord heeft gekregen en het is afdoende, gaat u er dan een punt van maken in de raadsvergadering? De heer Merckx: Ja, maar dit is dus een punt wat gewoon niet juist is. In de jaarrekening staat iets wat, als dat inderdaad Blaricum is en niet de BEL-organisatie, dan loopt er dus ook een fout in de jaarrekening, want dan is er dus betaald voor schoonmaak in Blaricum en dat kan niet. De voorzitter: Nee, maar daarmee heeft u het wel expliciet gemaakt en ik kijk nu even naar de wethouder. Nu gaan we af van de koffiebonen, maar dit is wel een serieuze vraag. Hoe zou u deze willen beantwoorden? De heer Van Midden: Volgens mij, mijnheer de voorzitter, heb ik een serieus antwoord gegeven. Dat er waarschijnlijk sprake is van een typo. En we zoeken dat even uit. De voorzitter: Zullen we het zo doen? Mijnheer Holshuijsen. De heer Holshuijsen: Dank voorzitter en dank aan de wethouder. Want ik heb inderdaad op pagina 52 onderaan het voorwaardencriterium. Daar wordt dan uitgelegd wat er dan ... Er wordt in ieder geval benoemd waar de fouten zijn gemaakt, maar niet wat er is fout gegaan. Ik lees hier ook niet in of de fouten financiële gevolgen hebben. En ik lees hier ook niet hoe die fouten in de toekomst voorkomen worden. En ik hamer hier zo op door, omdat we best wel vaak een chef aanbesteding inhuren en daar stemmen we ook mee in.

Dus het verbaast me dat het op best wel grote schaal zo vaak is misgegaan. Dank u, voorzitter. De voorzitter: De wethouder die houdt even ruggenspraak met het ambtelijk team. Dat geeft ons de … Als u een vraag gaat stellen, dan hoort mijnheer de wethouder deze niet. O, we gaan even gewoon door. De heer Wichers Schreur van Groen Laren wil een interruptie plegen. De heer Wichers Schreur: Misschien is dit gewoon een kwestie van tekst verklaren. Er staat hierin dat de fout is dat de contracten ten onrechte niet Europees zijn aanbesteed en dat is de verklaring voor de onrechtmatigheid. Dat hoeft op zich geen financiële consequenties te hebben gehad. De voorzitter: Dank u wel voor uw inbreng, mijnheer Wichers Schreur. We gaan weer terug naar de wethouder. Kunt u ons nog iets blijer maken? De heer Van Midden: Inderdaad, mijnheer de voorzitter, wat de heer Wichers Schreur zegt. De onregelmatigheid is dat niet Europees aanbesteed is en volgens mij zo uit mijn hoofd zijn dat twee dingen. Dat is de aanbesteding van de buurtsportcoaches en dat geldt voor alle drie de gemeentes. En dat zijn de blaadjes zoals Laren Larens Journaal, de Hei & Wei en ik weet niet welke Eemnes heeft. De kosten, de werkzaamheden die de drukker daarvoor doet. Dus dat zijn bij mijn weten de aanbestedingen en dat heeft verder geen financiële consequenties.

Het gaat alleen om de onrechtmatigheid van de aanbesteding in Europees verband. De voorzitter: Dank u wel. Kijk ik even naar de vragenstellers. Is dat antwoord afdoende? Mijnheer Holshuijsen, Larens Behoud. De heer Holshuijsen: Bijna. Dank u voorzitter. Ik ben in ieder geval heel blij dat het geen financiële consequenties heeft. Blijft nog staan de vraag: hoe gaan we dit in de toekomst voorkomen? Want dat is, als ik het goed optel, acht keer verkeerd gegaan. Dit betreft acht onrechtmatige contracten, waarvan er drie nieuw 31

zijn. Het is best vaak misgegaan en het lijkt ook opnieuw fouten te gaan, als er staat over er zijn drie nieuwe fouten. Dus hoe gaan we dit voorkomen? De voorzitter: We houden even een tel … Wachten we even op de beantwoording van de wethouder. We doen dit even, want als we deze beantwoording rond krijgen … De heer Van Midden: Voorzitter, dank u wel dat u mij even de tijd geeft om het uit te zoeken, want ik wil voorkomen dat we terug moeten gaan ambtelijk om het uit te zoeken wat, wat uiteindelijk weer veel heen en weer oplevert. De voorzitter: U hoeft zich niet verder te verontschuldigen. Probeert u antwoord te geven. De heer Van Midden: Ik verwijs even naar pagina 25, waarbij de bedrijfsvoering de maatregelen ter verbetering staan, die nog steeds in uitvoering zijn. En dat is het bijhouden van het contractregister, dat is het contractmanagement verbeteren en dat zijn kennissessies organiseren over de aanbestedingen. Dus dat zijn de concrete maatregelen die genomen worden om het beter te laten worden. De voorzitter: Dank u wel. Het moet geen heen en weer gepingpong worden, maar mijnheer Holshuijsen, ik wil voorkomen dat u straks ontevreden naar huis gaat. Heeft de wethouder hiermee voldoende en afdoende een antwoord gegeven op uw vragen? De heer Holshuijsen: Mijnheer de voorzitter, ik stel u graag gerust.

Ik ga nooit ontevreden naar huis en ik ga het eerst even rustig lezen op pagina 25, want misschien heb ik er wel overheen gelezen. Dat zou ook zomaar kunnen. Dank u. De voorzitter: Dan neemt u de input van de heer Wichers Schreur in uw overwegingen mee? De heer Holshuijsen: Ik neem alles in overweging mee, mijnheer de voorzitter. De voorzitter: Goed, kijk ik even heel serieus rond. Willen wij nog voor een formele derde ronde gaan of zeggen wij: dit is genoeg beantwoord? En dan ga ik de volgende vraag stellen. Is dit een hamerstuk of een bespreekstuk? Dat is heel formeel, maar dat moeten we hier toch wel kunnen vaststellen met elkaar. Althans, als advies. Hameren? Het voorstel van de commissie is hameren en daarmee sluiten we dit agendapunt af en wil ik mevrouw Londt Schulz als nieuwe werknemer van de BEL hartelijk danken voor haar vuurdoop. Beter kun je niet beginnen. En gaan wij met gezwinde spoed door, want de agenda is nog best lang. En dat ligt ook niet alleen aan u, want als we dit gedegen doen, kunnen we straks de raadsvergadering weer korter houden. 9.

Zienswijze begroting GNR 2026 Laren De voorzitter: Maar dan zijn we toch, als ik het goed tel, nu bij agendapunt 9 en dat was ook gewoon 9. Ik kijk heel even. De zienswijze begroting GNR Goois Natuurreservaat 2026 Laren. Portefeuillehouder de heer Van Midden. Ambtelijke ondersteuning, nee. De directeur rentmeester mevrouw Carla Kersbergen van Goois Natuurreservaat en Caroline van de Steeg, beleidsadviseur milieu BEL Combinatie, gaan aan tafel aanschuiven. Welkom alvast. En we gaan vijf punten voorstellen en bespreken. Kennis te nemen van de eerste begrotingswijziging 2025 Goois Natuurreservaat. Kennis te nemen van de jaarrekening 2024 Goois Natuurreservaat. Kennis te nemen van het jaarverslag 2024 Goois Natuurreservaat. In te stemmen met de 32

begroting 2026 Goois Natuurreservaat. En last but not least, het besluit als zienswijze kenbaar te maken bij het Goois Natuurreservaat. Het water is op. Wie heeft er nog water voor mij? De heer Van Midden: Wilt u mij dan permitteren om een korte introductie te doen, mijnheer de voorzitter? De voorzitter: Sorry? De heer Van Midden: Mag ik dan even een korte introductie doen van beide dames naast me? Een korte introductie van dubbele ondersteuning. Carla en Caroline naast me. Caroline kan met name toelichting geven op het raadsvoorstel en met name de zienswijze zoals nu voorligt. En Carla Kersbergen, directeur rentmeester van GNR, heb ik er ook bij gevraagd, omdat tussen de stukken ook het jaarverslag van GNR staat. Dat staat vol met allerlei wetenswaardigheden en alle dingen die we afgelopen jaar gedaan hebben. En ik kan me voorstellen dat u als commissie daar ook wat vragen over heeft en wat over van gedachten wil wisselen met GNR. Vandaar. En dan wachten we even op de voorzitter. De voorzitter: Ik neem het even over. De griffier wordt nu heel even de voorzitter. Wie geef ik dan nu als eerste het woord van de commissie? Ik kijk even naar mijn rechterkant. Niets. Mevrouw Van Dorst. Mevrouw Niekus. De heer Merckx. De heer Merckx: Dank u wel, voorzitster. Leeft hij nog, Flip? Welkom dames en mevrouw Kersbergen, fantastisch dat u de rol hier vervult in het Goois Natuurreservaat.

De stichting, een fantastische organisatie, die we natuurlijk allemaal van harte steunen. U heeft een heleboel mooie dingen gedaan. Wederom in 2024 en met warme inzet van mensen die u steunen en vrijwilligers daarbij ook nog eens een keer. Een prachtig gebied mag u beheren, met bos en hei en water. Laten we zeggen, wij moeten ons zeer bevoorrechte rekenen dat we hier mogen wonen. In al deze schoonheid heb ik slechts één vraag en dat is dat wij wel ook nog andere, behalve tweevoeters en zeg maar de wilde viervoeters, ook nog de tamme viervoeters hebben, met name onze vrienden de huishond, de hond. En het is een beetje jammer dat deze viervoeters steeds meer beperkt worden in het gebied van de GNR. En ik kan heel goed begrijpen dat sommige mensen zich niet helemaal gerust voelen op het moment dat ze een hond tegenkomen en dat die aangelijnd moet zijn, maar het zou ook wel fijn zijn als het GNR een beetje meedenkt, zoals ook bijvoorbeeld de eigenaar van het landgoed Pijnenburg heeft gedaan, door ruimte beschikbaar te stellen voor een hondenuitlaatservice. En ik denk dat het binnen de 1.715 hectare die het GNR in beheer heeft, dat er zeker wel een paar hectare te vinden moet zijn, waar ook een uitlaatservice ingericht kan worden.

Dus mijn vraag aan u is? wat zijn de plannen daarvoor? En het zou ook nog eens een keer een prachtige steun kunnen zijn voor de financiële middelen van het GNR, want er wordt ruim betaald door de hondenuitlaatservice voor het gebruik van die hectares op landgoed Pijnenburg. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Wil iemand het even van mij overnemen? Heel technisch. Ik verslik mij. Mevrouw Van Dorst. Dank u wel. Mijnheer Merckx. Ga ik naar de volgende, Liberaal Laren, mijnheer De Jong. Ik moet even in mijn rol draaien. De heer De Jong: Ik heb een aantal weken geleden meegelopen met GNR in het nieuwste stuk natuurgebied, wat bij de afslag op de A27 ontwikkeld is. En dat zag er echt fantastisch uit, hoe uitgekiend en uitgedacht dat allemaal is en hoe fantastisch dat geworden is. Mijn complimenten daarover. En ook de jaarrekening zijn we mee akkoord. De begroting voor 2026 vinden wij ook keurig in elkaar steken. En gezien de omstandigheden 33

heeft u zich zeer beperkt in de financiële uitgaven. En eigenlijk zoals altijd is alles van het GNR, alle stukken die u levert, weer prima verzorgd en ziet er netjes uit. De voorzitter: Dank u, mijnheer De Jong. Het CDA, mijnheer Lobregt. De heer Lobregt: Ik sluit mij aan bij de woorden van de heer De Jong. De voorzitter: Dat is heel mooi. Dan ga ik over naar de linkerzijde. Ik begin met Groen Laren, mijnheer Grunwald. De heer Grunwald: Dank u wel, voorzitter. Ook wij willen dank zeggen voor het goede beheer van onze natuur in het afgelopen jaar. De stukken zijn helder. Daar kunnen we ook zonder meer mee akkoord gaan. Ik heb wel één vraagje. U stelt dat u, even spieken, geen nieuwe beleidsinitiatieven onderneemt. Dat klinkt eigenlijk een beetje teleurstellend, want er is natuurlijk een hoop werk te doen en de vraag is: waarom gaat u dat niet doen? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Grunwald. Mevrouw Van Dorst, dank u wel. De voorzitter kreeg een droge keel, maar we gaan door met de vragen stellen. Even kijken, want u was begonnen. Nu is het Larens Behoud, mijnheer Holshuijsen. De heer Holshuijsen: Dank u, voorzitter. En fijn dat u er weer in goede gezondheid bent. Mevrouw Kersbergen, wat leuk dat u er bent. We hebben vandaag via LinkedIn een leuke discussie gehad, waar ik nu op terugkom.

Want allereerst heel veel complimenten zijn al geuit en daar sluit ik mij van harte bij aan. Wij denken te zien dat GNR iets meer zou kunnen doen aan werving van externe gelden. Zoals bijvoorbeeld een bijdrage vanuit de MRA. Voor degenen die niet op LinkedIn zitten, desgevraagd heeft de MRA op LinkedIn aangegeven dat een hoofdambitie is het behoud en versterken van het landschap. Op mijn vraag hoe MRA die ambitie invult en op welke wijze MRA zich inspant die ambitie te verwezenlijken, kwam nog geen antwoord. Ik hoop dat die nog komt, maar ik denk het niet. En dat roept bij ons toch het gevoel van put your money where your mouth is of zoals we in Rotterdam zeggen: geen woorden maar daden. Larens Behoud denkt dat Stichting Steun waarover een discussie is vanuit uw bestuur, hierin een rol zou kunnen spelen. We weten dat er vanuit dit particuliere bestuur goede ideeën zijn om extra gelden te werven. Hoe staat het met de gesprekken tussen GNR en de Stichting Steun? En in hoeverre bent u bereid zich hier bij constructief in te zetten? Dank u, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Holshuijsen. Zijn we bij de fractie van D66, mevrouw Van Dorst. Mevrouw Van Dorst: Dank u wel, voorzitter. Ik was de eerste en ik heb geen complimenten uitgedeeld, wat iedereen heeft gedaan, waar ik me zeker bij aansluit. Want wij waren echt tevreden over uw verslaglegging.

Zijn we heel erg blij mee. De voorzitter: Dan was dit, met enige mankementen van mijn kant en excuses daar nogmaals voor, de eerste ronde. Even kijken, wethouder Van Midden. Zullen we afspreken, u doet gewoon wat u kan beantwoorden en als er dan nog andere vragen openblijven, dan geven we het woord al dan niet aan mevrouw Van Kersbergen of mevrouw Van de Steeg. U bent eerst aan het woord.

34

De heer Van Midden: Mijnheer de voorzitter, ik ga me er heel makkelijk afmaken, want zeker met de komst van beide dames kan ik volledig op de antwoorden van hun kant vertrouwen. Allereerst ben ik blij met de componenten voor het GNR in zijn algemeenheid. En dat geldt ook voor mij als bestuurder. We zien een organisatie die heel zorgvuldig gemanaged wordt, om het zo maar even te zeggen. En dat zie je ook heel erg goed terugkomen in alle stukken, zoals ze nu ook hier op tafel liggen. Het straalt zorgvuldigheid uit en dat verdient gewoon een groot compliment. Voor de vragen die gesteld zijn. Er zijn eigenlijk drie vragen overgebleven die ik graag door mevrouw Kersbergen laat beantwoorden. En dat is de vraag van de heer Merckx, als het gaat om het inrichten van een hondenuitlaatservice. Met als tip om met de mogelijkheid om daar extra financiële middelen te werven. Dat is een vraag. De tweede vraag is van Groen Laren. Waarom u geen nieuwe beleidsinitiatieven neemt. En het derde is vanuit Larens Behoud, als het gaat om het werven van geld, met name ook ingegeven door de MRA die zich daarvoor wil gaan inzetten. Waarbij Larens Behoud denkt dat de Stichting Steun hierin een rol gaat spelen en vraagt ook hoe dat op dit moment zit met de gesprekken tussen GNR en de Stichting Steun. Ik geef graag het woord, mijnheer de voorzitter, met uw permissie, aan mevrouw Kersbergen.

De voorzitter: De voorzitter gaat akkoord met uw voorstel. Mevrouw Van Kersbergen, aan u het woord. Mevrouw Kersbergen: Zonder van trouwens, het is gewoon Kersbergen. Over de hondenuitlaatservice. Allereerst even over ons hondenbeleid. Er wordt gezegd: in toenemende mate is ons gebied minder toegankelijk voor honden. Dat durf ik eigenlijk wel te bestrijden. Op het moment is van al onze gebieden 3.000 hectare is een kleine 10 procent echt gesloten gebied. En dan moet je denken, dat zijn met name de echte rustgebieden. Ben ik dit? Dat zijn expliciete rustgebieden of dan wel de gebieden rondom de natuurverbindingen die we echt rustig moeten houden. Anders maakt het wild niet de oversteek. En voor de rest zijn de gebieden toegankelijk voor bezoekers en waarvan 30 procent van de gebieden als losloopgebied, behalve in het broedseizoen en de rest is een honden-aanlijngebied. Dus ik denk, als je dat vergelijkt met andere terreinbeheerders, zijn we heel ruimhartig als het gaat om onze toegankelijkheid voor honden. Wel hebben we drie jaar geleden zo'n beetje Gooibreed een maatregel genomen ter voorkoming van het toenemende gebruik van hondenuitlaatservices in ons gebied. En we hebben toen Gooibreed de maatregel genomen, maximaal driehonden per begeleider en die staan op onze borden.

En ik moet zeggen: wij krijgen eigenlijk weinig reactie meer van Hussen, maar juist heel veel complimenten van andere hondenbezitters en recreanten die het waarderen dat die hondenuitlaatservices weg zijn. Dus dat is de andere kant van het verhaal. Om het toch nog te heroverwegen. We hebben toen eigenlijk al duidelijk gemaakt dat dat voor ons niet te doen is. Wij zijn eigenlijk grotendeels allemaal NNN-gebied. Dat betekent, het is Natuur Netwerk Nederland gebied. Dat betekent dat we daarvoor subsidie krijgen van de provincie voor natuurbehoud en natuurherstel. En dat bijt zich met het faciliteren van een commercieel initiatief als een hondenuitlaatservice. Landgoed Pijnenburg heeft gedaan op het terrein waar ze dus geen natuurbeheer subsidie krijgen. Dus en zij hebben daar hun handen vol aan, om dat te hosten met tijdsloten en eigenlijk is dat niet ons doel. Ons doel is natuurbescherming en bezoekers het genot van het natuurschoon te verschaffen. Dus ik zie niet zo gauw mogelijkheden om dat binnen onze beschermde natuurgebieden te faciliteren. Maar misschien hebben de gemeentes nog ergens een braakliggend stukje land, waarbij de Hussen zelf dat kunnen aankopen en commercieel kunnen exploiteren. Dat is even over de honden. Dan was de vraag of we geen nieuw beleid hebben. Dat is inderdaad een beetje een vertekend beeld.

Geen nieuw beleid, anders dan het door de raden vastgesteld beleidsplan, waar we de komende vier jaar actief aan werken. En dat ziet u ook terug in de begroting. Dus we hebben wel degelijk grote plannen, maar binnen de door u al vastgestelde kaders. En dat

35

betekent ook niet dat wij nog weer bij u aankloppen voor extra geld, want dat past binnen de kaders. Zo moet u dat eigenlijk lezen. Dus u kunt ook in de begroting met name ook zien wat de langetermijnplanning en projecten zijn. Dus dat is even over nieuw beleid. En dan moest de MRA. De Stichting Steun. Ik had met de heer Holshuijsen, leuk dat ik u vanavond tref, een levendige LinkedIn appwisseling. De MRA, dat zijn eigenlijk de 33 overheden, zoals gezegd en die hebben een aantal ambities, waaronder ook het versterken van de natuur. In mijn beleving, maar dat kunnen de gemeenten beter beantwoorden, komt er vanuit de MRA niet expliciet gelden voor de verschillende ambities, is het meer een samenwerkingsverband en een gremium om afspraken te maken. Maar dat zou misschien de heer Van Midden anders kunnen aangeven. Wel krijgen we dus inderdaad van de Gooische gemeenten geld en wel degelijk van de provincie. En dat moet je denken, dat is de subsidie Natuur en Landschap, maar ook gelden, denk maar aan de nog in ontwikkeling zijnde natuurbrug bij de N525. Dat wordt expliciet door de provincie betaald. Ik denk voor die publieke financiering. Dan zou je eigenlijk de Gooische gemeenten moeten oproepen om te kijken van kunnen er ook nog extra gelden naar het Gooi voor natuurbehoud, maar dat is iets wat een publieke route is. Dan over Stichting Steun.