Transcript Commissie Maatschappij & Financiën 17.09.2025

IZA en GALA akkoord zijn de afgelopen jaren ontwikkeld, maar krijgen nu een vervolg met de afkorting AZWA, oftewel Aanvullend Zorgakkoord, dus het wordt allemaal nog ingewikkelder gemaakt. Misschien kunt u mij daar iets al toelichting over geven, misschien ook niet, want het is allemaal nog heel jong. En nog even een vraag ten aanzien van beschermd wonen van de kinderen in Papageno Huis. Vallen deze kinderen onder de zorg van Laren of, in verband met het woonplaatsbeginsel? Ik weet niet of u daar iets over kan zeggen? Nou, voor de rest zijn inderdaad de ambtenaren die zijn opgeleid als ervaringsdeskundige en professionals worden opgeleid als ervaringsdeskundige. Dat is wel een beetje zweverig vind ik allemaal, maar voor de rest is het een prima stuk. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Niekus. Nou, iedereen heeft zijn vragen kunnen stellen. Dan gaan we naar de, kijk ik even naar de wethouder. Zullen we eerst mevrouw Hartkamp wat vragen laten beantwoorden en daarna u? Of ja, zullen we het zo doen? Dus het geldt hetzelfde als wat ik net zei, eerst mevrouw Hartkamp en dan vult eventueel de wethouder nog iets aan. En dan kijk ik u nog een keer aan en dan zijn we er klaar mee. Mevrouw Hartkamp.

16

Mevrouw Hartkamp: Dank u wel. Ervaringsdeskundigen. Het ging even over scholing versus inzet. Dat is misschien ook wat verwarrend. Dat snap ik wel. Vanuit Bescherming en Opvang wat Sociaal Domein WMO is, zijn we vooral bezig om mensen te laten herstellen door inzet van ervaringsdeskundigheid, maar ook om mensen die ervaringen hebben op te leiden tot ervaringsdeskundigheid. Wij leiden ze niet toe naar werk. Dat is de Participatiewet. Dus dat is het verschil waar die dan in zit. Neemt niet weg dat wij veel werken met ervaringsdeskundigen, dat de partners of de zorgaanbieders die wij tegenwoordig partners noemen, ook werken met ervaringsdeskundigen in de hulpverlening. Dus er wordt veel inzet gedaan op ervaringsdeskundigheid. Nou heb ik te lang gepraat. Dan gaat mijn vragenlijstje op slot. Ja, daar is hij weer. Laren, cijfers. Ja we hebben sowieso weinig cijfers binnen Bescherming en Opvang. En dat is niet alleen maar omdat wij zelf dat zo slecht bijhouden, maar ook omdat dat landelijk overal een probleem is en niet beschikbaar is. Dus we hebben wel wat cijfers en daar waar we ze kunnen specificeren naar gemeenten, doen we dat ook zeker. Die staan ook in de bijlage bij de maatschappelijke ontwikkelingen, onder andere de E33meldingen van de politie, over onbegrepen gedrag. Dat soort cijfers zijn er wel.

Er wordt ook landelijk op deze thema 's vol ingezet op het monitoren en opzetten van monitors vooral. Dus er zijn al wel wat ontwikkelingen. Die staan er overigens ook in. We hebben ook wat meer daklozen in beeld die zijn opgevangen. Dat was voorheen ook niet landelijk toegankelijk. Nu wel, vanaf 2023. En we gaan naar het nieuwe beleidsplan toe, gaan we de Ethos Light onderzoek doen, waarin we alle dak- en thuislozen gaan tellen. Dat zijn allemaal landelijke ontwikkelingen waar wij als regio en u dan als Laren ook, aan mee gaan doen. Maar cijfers die er niet zijn, kunnen wij helaas niet opleveren. Zeker de ontwikkelingen zijn dus zo dat, omdat er landelijk waar wij overal echt meteen aan meedoen, want bij CBS-cijfers ook. Wij leveren altijd alles aan wat we kunnen, dus de beelden gaan wel zo langzamerhand naar de toekomst toe ontstaan, dat we beter kunnen gaan monitoren. Over wie hebben het nu? En wat zijn dan uiteindelijk ook de effecten daarvan? Dan heb ik nog gehoord over gebrek aan woningen en dan in relatie ook tot het zo zelfstandig mogelijk thuis wonen. Ja, dat is een probleem. Dat is natuurlijk ook iets waar ook op Prinsjesdag, waar net aan gerefereerd werd, ook weer over gesproken wordt. Er wordt binnen de regio uiteraard ook aan gewerkt om zoveel mogelijk woningen, betaalbare woningen, want daar gaat het dan vooral om bij Bescherming en Opvang, te gaan ontwikkelen.

En binnen bescherming en opvang zelf gaan we natuurlijk vooral ook kijken om mensen die een woning hebben, zo lang mogelijk thuis te laten blijven, dat ze hun woning niet kwijtraken. Zo min mogelijk naar instellingen te brengen voor een paar jaar, maar zo veel mogelijk de zorg thuis. En er zijn een aantal ontwikkelingen die wel in Bescherming en Opvang in relatie tot woningen, gecreëerd worden. Dat is bijvoorbeeld een tweede keerpunt, een Skaeve Huse, containerwoningen. Misschien zegt dat iets? Wat in Hilversum is. Zijn we bezig met een tweede en ook een In Between Places. Nou het woord zegt het al, ondanks dat het dan Engels is, voor ja mensen die dreigen dakloos te raken, die dan gelijk naar een woning kunnen en vanuit daar weer op zoek naar een vaste woning voor hunzelf. Dan stond er nog iets over dat er nergens kosten staan. Nou, daar kijk ik toch wel van op. Want bij iedere programmalijn, die wordt afgesloten met wat iedere maatregel kost en dan hebben we nog aan het eind een financieel hoofdstuk waar al die bedragen samenkomen. En dan had ik ook nog iets over de zienswijzen wat onduidelijk was. Ik heb hem geïnterpreteerd als zijnde van, we krijgen over vier jaar een uitvoeringsprogramma wat op verzoek van onder andere inderdaad Laren. Dat is absoluut waar. Zodat er tussentijds geëvalueerd kan worden en u ook aan zet bent als raden en dan niet acht jaar achteroverleunt.

Dat hoeft natuurlijk nooit, maar ik bedoel dat het niet voor mij voorgelegd wordt. Hebben we dus afgesproken dat het uitvoeringsprogramma, wat wel vier jaar duurt, ook in de volgende ronde dus naar u toe gaat en om zienswijze gevraagd wordt. Dan heb ik er nog eentje rondom de IZA AZWA. Als ik er al iets van weet, dan geef ik er liever geen antwoord op, want dat staat echt los van Bescherming en Opvang. Dus ik ben waarschijnlijk niet zo actueel als iemand anders misschien. En het Papageno Huis heb ik hier ook nog staan. Dat wordt vanuit de wet Langdurige Zorg bekostigd. Dus dat zijn zover mijn antwoorden. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Hartkamp. Ik kijk nog even naar de wethouder. Heeft u nog een paar vragen, antwoorden op vragen? 17

Wethouder De Groot: Nou heel kort. Inderdaad Papageno, wet Langdurige Zorg, dat valt niet onder de gemeente bij Papageno. En verder, we hebben in de regio een zeer indrukwekkende presentatie gehad van ervaringsdeskundigen, verslaafd, dakloos, fantastisch. En de manier waarop het ingezet wordt is echt iets wat onvergelijkbaar veel bijdraagt aan de hulp aan die mensen. Die voelen zich begrepen als ze met mensen praten met deze achtergrond. Ik vind het een van de grote verworvenheden van deze tijd, dat dit zo geïntegreerd en goed gebeurt. Dus dat wou ik nog toevoegen en ja, ik vind het fijn om dit programma hier zo te kunnen bespreken en inderdaad over vier jaar het uitvoeringsprogramma nog terugkomt. Want de meest kwetsbare inwoners die we hebben, die vallen eigenlijk onder dit programma. Dus het is goed dat er over vier weer over gesproken wordt en naar gekeken wordt. Dat vind ik eigenlijk gewoon harde noodzaak. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer De Groot. Kijk nog heel even rond of iemand, ja tweede ronde of nog een vraag niet beantwoord heeft, dat is even de cruciale vraag. Neem dan meteen de vragen uit de eerste ronde die, mijnheer Grunwald. De heer Grunwald: Dank u wel, voorzitter. Maar ik geef even de heer Koldenhof voorrang. De voorzitter: Die komt zo aan de beurt. De heer Grunwald: Wellicht komt mijn vraag, zijn bijdrage voor de voeten weg, dus ...

De voorzitter: Dit is een opmerking. Ik weet niet. Vanuit Larens Behoud nog? Nee. Vanuit D66? We hebben wel één woordvoerder, mevrouw Van Dorst. Ja, die hebben we wel. Mevrouw Van Dorst: Het is ook niet een vraag. 6 oktober heeft u genoemd? Dat wou ik nog even vragen, of u daar nog iets over kunt zeggen? 6 oktober is Sturing voor Raadsleden. De voorzitter: Goed. Dat was de fractie van D66. Dan gaan we door naar de heer Koldenhof van de VVD. Die ging net groeien. Maar ik weet niet, wat mij betreft gaat u straight to uw vraag in deze ronde. De heer Koldenhof: Als u mij nu beticht van hele lange inleiding voordat ik een vraag stel? De voorzitter: Ik zeg nog helemaal niks. De heer Koldenhof: Gelukkig. Ik heb drie vragen. Het beleid, de monitor opbouwen, daar had ik inderdaad ook naar gevraagd. Nou heb ik het beleidsplan niet helemaal in mijn hoofd zitten, maar is dat ook een onderdeel van het beleidsplan, om dat te gaan doen? Want anders komen we over drie jaar. Nee, dat stond niet in het beleidsplan, dus dat gaan we pas daarna doen, dus als het erin staat, perfect. Het tweede en derde is eigenlijk op aanhaken van wat de heer De Jong vroeg over de woningen. Ik kan mij ook voorstellen dat voor kwetsbaren, wie het ook zijn of mogen zijn, onzelfstandige woonvormen of gezamenlijke woonvormen ook opties zijn, om meer ruimte te creëren.

Maar daar lopen we tegen heel veel lokale, regionale en ook wettelijke beperkingen aan. Ik zou in ieder geval willen adviseren of willen weten, wat zouden wij daar dan aan kunnen doen om dat te bevorderen? En in het verlengde daarvan de derde vraag, voorzitter. Dat gaat over, volgens mij wil Papageno Huis uitbreiden. Papageno Huis wil uitbreiden. Precies het fijne weet ik er niet van, want daar hou ik mij verre van als vrijwilliger bij Papageno Huis, maar is er behoefte aan voorrang van dit project, zodat er in ieder geval daarvoor iets geregeld kan worden? De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Koldenhof. Dan kijk ik nog even naar de fractie van Liberaal Laren? Nee. En de fractie van de, dan hebben we nog een laatste rondje beantwoording.

18

De heer Grunwald: Voorzitter? De voorzitter: Dat bedoelde u. Ik verstond het niet helemaal. U wilde gewoon de agenda en dan moet u volgend jaar voorzitter worden van deze commissie. Dan gaat u daarover. De heer Grunwald: Maar goed, ik vraag het aan u, want ik heb even de heer Koldenhof voorrang gegeven, omdat ik in de veronderstelling was dat hij dezelfde vraag zou stellen. Want het was naar aanleiding van zijn vraag. De voorzitter: Nou, stel dan uw vraag. De heer Grunwald: De heer Koldenhof die heeft in eerste aanleg de vraag naar benchmark gegevens gesteld. En ja het antwoord daarop is eigenlijk een beetje onbevredigend tot nog toe, want u zegt van, er wordt wel wat, worden wat gegevens geregistreerd, die worden in landelijke staten verwerkt in deze, maar u kunt geen benchmark gegevens hier leveren. De vraag die ik heb is, waarom is dat dan inderdaad? Bent u daar niet zelf nieuwsgierig naar hoe dat gaat? Hebt u daar zelf geen belangstelling voor, dat u weet waar we staan met de regio? Je zou op zijn minst dus binnen de gemeentes in de regio natuurlijk benchmark gegevens kunnen hebben. Dat alles helpt natuurlijk om te verhelderen van, of het effectief is waarmee we bezig zijn. Dus het lijkt mij van groot belang dat daar toch aandacht voor is op de een of andere manier, ook al is het een beleidstermijn nu nog. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Grunwald.

Nou dit waren dan de vragen in de tweede ronde. Mevrouw Hartkamp kunt u daar ons een reactie op geven? Mevrouw Hartkamp: Zeker. De eerste was 6 oktober. We hebben een regio podium gehad op 16 juni en dat ging over het beleid, maar er werden ook wat vragen gesteld hoe dat zich verhoudt tot de langlopende contracten. En toen hebben we omdat de vragen maar op bleven poppen, aangegeven van, weet u wat? Wij gaan daar een aparte bijeenkomst voor organiseren. Dat is 6 oktober. Dus dat gaat vooral over contractering, uitvoering daarvan, hoe verhoudt dat zich tot beleid en waar liggen de sturingsmomenten voor raden? Dus dat is 6 oktober. Monitoring. Ja die staat echt ook als doelstelling opgenomen in programmalijn één, om dat aanvullend van wat we hebben verder te ontwikkelen, in samenwerking met het rijk en andere gemeenten en daar waar we zelf kunnen, zelf. Onzelfstandige woningen. Dat is inderdaad ook een thema ook in relatie tot het actieplan dakloosheid, wat onderwerp of onderdeel uitmaakt van dit beleidsterrein en dan heb je het bijvoorbeeld over mogelijkheden voor hospita verhuur en dergelijke. Het woning splitsen. Daar zitten inderdaad wat lastige dingen in. En daar gaat de wet als het goed is straks ook beter in voorzien, voor de wet Versterking Regie Volkshuisvesting.

Maar dat zijn inderdaad ook zaken waarin we willen kijken, kunnen we daar ook nog iets aanvullends mee? En een van de concepten die er in de regio al is, is Kamers met Aandacht. Dan, dat is voor jongeren en dat is er ook voor volwassenen. Dat heet dan Onder de Pannen. Dat is ook een mogelijkheid, dus daar gaan we ook in de komende periode mee aan de slag. Papageno huis. Die geef ik graag aan de heer De Groot door en volgens mij heb ik het monitoring en het benchmark verhaal nu ongeveer wel beantwoord en zo niet, dan hoor ik het graag. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Hartkamp, voor uw kordate beantwoording. De wethouder nog even over het Papagena Huis. Wethouder De Groot: Ja, een interessante vraag, mijnheer Koldenhof. Valt buiten de scope van dit project. Dus in die zin zou je kunnen zeggen, is misschien niet aan de orde, maar het is wel heel belangrijk. We zijn in gesprek met Papageno. Ze hebben plannen op grond van de Stichtse Hof. Nou, die hebben daar ook weer 19

allemaal lange termijnplannen, maar dus ik ga binnenkort met collega Rood op bezoek bij Vivium en dan zullen we het daar zeker over hebben, om te kijken of die woonvorm die zij beogen. Dat is vooral te zorgen dat mensen die nog niet direct gereed zijn voor zelfstandigheid, nog wat langer aan kunnen leunen tegen Papageno, of we dat kunnen realiseren. Dat is in ieder geval een diep gekoesterde wens bij ons in het college. De voorzitter: Maar goed, dat onderwerp staat nu inderdaad niet op de agenda en kon alleen gevraagd worden als je ervan weet. Dan ga ik even kijken. Heeft iedereen zijn of haar vragen voldoende beantwoord gekregen? Ik zie instemmend geknik. Dan is er alleen nog mij, rest mij volgens mij alleen nog een vraag of het hameren of bespreken wordt in de raad? Wij gaan dit voorstel, mevrouw de griffier, voordragen voor hameren. Nogmaals dank aan u. 8.

Zomernota 2025 De voorzitter: En dan gaan wij door naar punt 8, de Zomernota 2025 en dan mag de heer Van Midden zo meteen accelereren. Ambtelijke ondersteuning vanuit Brahim Balua en Linda Lont, adviseurs Planning en Control van de Bel Combinatie. En wat ligt er voor? Drie voorstellen. De Zomernota 2025 met bijbehorende begrotingswijziging vast te stellen. Voorstel twee, 228.252 euro te onttrekken aan de algemene reserve. 426.577 euro te onttrekken aan de risico reserve, verplichtingen Oekraïne en over te hevelen naar de Bel Combinatie. En zoals bekend, we doen een rondje commissie, eventueel de wethouder en dan nog een keer zo nodig een ronde twee. Nou ben ik net begonnen over links. Rechts, iene miene mutte. Ik begin bij de fractie van Larens Behoud. De heer Loeff: Ja dank u voorzitter. Nou we kunnen eigenlijk heel kort zijn. Het is voor ons eigenlijk duidelijk en we hebben geen vragen aan de wethouder over dit voorstel dus wat dat betreft. De voorzitter: Ja, kort. Dank u wel, mijnheer Loeff. Dan kijken we naar de fractie van D66. Wie mag ik het woord geven? Nee, u bent aan het woord. Dan gaan we door naar de fractie van de VVD. De heer Merckx. De heer Merckx: Dank u wel, voorzitter. Sneller dan het licht, behalve als de iPad thuis ligt. Ja, even, dank u wel. Even een paar korte vragen, als het mag.

Bijvoorbeeld op pagina 25 hebben we het over de implementatie van de omgevingswet. Daar worden kosten gemaakt voor die implementatie. En ik ben een beetje verbaasd dat hier nog extra budget voor nodig is, want dit is allang bekend. En hoe komt het dat we dan boven budget daar ook nog een uitgave moeten gaan plegen? Dan op pagina 27 het over leges. Daar is een nadeel in de leges uit omgevingsvergunningen. Dat is 150.000 euro nadeel en mijn vraag is daar, wat verwacht u voor de rest van het jaar? Moeten we dan nog meer afschrijven omdat, om die term maar even te gebruiken en dat we dus nog verder uit de uit de pas gaan lopen. En dan denk ik dat er was een vraag over extra ondersteuning, maar ik begrijp dat dat een persoon is die in het bestuurskamertje terecht gaat komen. Dus ik laat het bij deze twee vragen, voorzitter. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Merckx. Dan kijk ik naar de fractie van Liberaal Laren. De heer De Jong. De heer De Jong: De Zomernota. Er wordt gesteld dat er 426.000 euro uit de risico reserveverplichting Oekraïne gehaald worden om te gebruiken dat er, dat mensen andere activiteiten in de Bel gaan doen, omdat ze ja, omdat die zijn blijven liggen.

Maar ik ga er toch van uit dat de uren die de Bel aan de Oekraïners besteed dat die uit de risicoreservering dat die uren geregistreerd worden en dat die uren uit, daaruit gehaald worden en dat het dus niet besteed wordt aan anderen die werkzaamheden gaan doen? Maar dus, mag dit op deze manier? Dan hebben we een totaal begrotingssaldo van zes ton negatief. Nou las ik in het stuk dat de meicirculaire vier ton positief is, dus dat betekent dat de Zomernota uitgaat van 1 miljoen en lasten die extra 20

zijn boven de begroting. De vraag is dan ook, hebben we niet te laag begroot en wat gaat er nog gebeuren dit jaar, want dit is halverwege het jaar? Komt er straks toch ook weer nog een fors bedrag bij als het jaar afgesloten moet gaan worden? De voorzitter: Dank u wel, mijnheer De Jong. Dan kijken we naar mevrouw Niekus. Mevrouw Niekus: Dank u, voorzitter. Ja, de Zomernota ligt voor ons en ik begrijp dat hier vele zaken al binnen het kader zijn gerealiseerd. Het is mooi werk. Maar er zijn ook nog genoeg gele bolletjes, die nog niet uitgewerkt zijn. Net als mijn buurman hiernaast vraag ik mij af of dat allemaal nog binnen het budget past en komt er straks niet nog een extra rekening bij? En een paar gele bolletjes wil ik eigenlijk wel even onder de aandacht brengen. Dat is het taakveld bestuur. Er staat iets als, staat iets over hostmanship filosofie, wordt geïmplementeerd. Wie verzint zoiets en wat houdt het in en wat kost dat dan en wat levert dat op? Een gezond verstand is toch ook heel wat waard. Dus graag toelichting hierop en waarom we dit doen? Er worden her en der wel heel veel vakinhoudelijke trainingen en herhalingstrainingen gegeven. Is daar een overzicht van? Implementeren van werkproces adresonderzoek.

Graag toelichting? Geldt het ook voor particuliere adressen en hoe werkt dat met de privacywetgeving? Verder zien we graag binnenkort het meerjarenoverzicht van het Zingerend Zwembad. En dan taakveld weg en verkeer, de fietsenstalling Crailo voor een bedrag van 11.174 voor de gemeente Laren neem ik aan, is dat voor elke gemeente hetzelfde in de hele regio? Want de fietsenstalling is denk ik voor alle gemeentes in de hele regio. De verkeersvisie komt eraan, dat is ook heel mooi. Wanneer die komt dat wachten we nog even af. Maar hoe rijm ik dat met het terugbrengen van auto's en meer toeristen aantrekken met minder parkeerplaatsen? Worden het project Zingerbus wordt uitgewerkt, komen deze bezoekers met de fiets naar de fietsenstalling in Crailo en stappen daar op de Zingerbus naar het dorp? En dan heb ik hier nog eentje over de openbare orde en veiligheid staan de bolletjes op groen. Dat is alweer heel mooi. Inzet van zichtbare en aanspreekbare boa's. Er is een dashboard ontwikkeld. Er worden voor meer zicht op resultaten en aansturing van de boa's is het dashboard inmiddels beschikbaar. Nou heb ik nog van alles te zeggen over de evenementen, maar ik ga een beetje afronden, want ik wil eigenlijk nog even iets over dat geld van de Oekraïners zeggen. Moet ik even zien waar ik dat heb. Dat heb ik hier. Die overheveling van het Oekraïne geld is prima.

Gelijk aan de beslissingsbevoegdheid. De vertegenwoordiging van de gemeente blijven betrokken. Wordt het dan nog vooraf met de raad gecommuniceerd als er beslissingen worden genomen, of is de raad dan helemaal uit beeld? Dit was het even. Dank u, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Niekus. Dan zijn we bij de fractie van Groen Laren. De heer Grunwald. De heer Grunwald: Dank u wel, voorzitter. Ik heb aanvullende vragen. Het volgende. In de stoplicht systematiek zitten daar dus een flink aantal in het groen. Er zijn maar heel weinig rode te bespeuren. Dus zaken waarvan je nu al weet van nou ja, dat lukt dit jaar niet meer. Maar er zijn ook wel een heel heleboel gele en oranje vlekken te bespeuren. En we zitten inmiddels in september. Het jaar is dus eigenlijk zo voorbij en de vraag is van, redden we dat om allemaal rond te breien wat we willen? Of zitten wel aan het eind van het jaar dus toch met een heleboel rode vakjes? Waarbij we moeten constateren van ja, onze voornemens waren te ambitieus of er waren allerhande verstorende effecten, waardoor we dus heel veel dingen niet hebben kunnen regelen, die we wel graag hadden willen doen. Nou, de vraag is aan de wethouder van, wat is uw inschatting van deze situatie? En het tweede is dus ook een vraag omtrent het vrijvallen van gelden uit de pot voor de opvang van Oekraïners.

Is bij deze maatregel ook meegenomen dat er nog steeds eigenlijk Oekraïners in Nederland aankomen, dus het aantal Oekraïners dat in Nederland verblijf neemt eigenlijk alleen maar toe en dan bevreemdt het eigenlijk dat dat geldt voor andere doeleinden aangewend wordt. Hoe staat de wethouder hiertegenover? Dank u wel, voorzitter.

21

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Grunwald. Ik kijk even naar de wethouder. Zullen wij eerst de vragen door de heer Brahim Balua laten beantwoorden? Ja. Mag u de microfoon aanzetten en dan doen we het net als volgt. U geeft gewoon alle antwoorden die u kan geven en dan kijken we snel de volgende. Ja? Aan u het woord. De heer Balua: Dank u. Dat zijn er twee. De omgevingsvergunningen, lege rechten die hoger zijn uitgevallen dit jaar dan begroot. En de vraag was of dit het is dit jaar of dat er nog meer kosten komen? Op basis van wat we nu weten is dit het gewoon en is dit de overschrijding die we hebben. De tweede vraag ging over de omgevingswet. Dit is de bijdrage die wij doen aan de Bel Combinatie. Die bijdrage is hoger dan dat de Bel Combinatie begroot heeft maar daar tegenover staan de inkomsten die Laren ook gewoon krijgt vanuit de circulaires, dus in principe is die budgetneutraal voor Laren. De voorzitter: Dank u wel, voor deze beantwoording. Kijk ik even naar de wethouder. Heeft u dacht u nog wat vragen te beantwoorden? Het hoeft niet per se. Wethouder Van Midden: Nou ja, voorzitter als u dat niet meteen van mij verlangt dan kom ik er heel snel vanaf natuurlijk. Maar ik zou toch graag de vraag willen beantwoorden eerlijk gezegd. De voorzitter: nou, aan u het woord. Wethouder Van Midden: Ik zal ze in volgorde van vragen doen. Maar even algemeenheid.

Inderdaad, als je kijkt naar de stoplichten rapportage dan blijkt dat de meeste activiteiten, 71 procent van de doelstellingen die we hebben, op schema liggen, groen zijn. 2 procent van de activiteiten zijn rood, zoals je mooi ziet. Die verwachten we niet meer binnen de huidige begroting te kunnen realiseren, dus waarschijnlijk doorschuiven naar volgend jaar. Dat zijn er drie. Dat is de B1 taal inspanning die we moeten leveren. Tweede is de Gooigracht inrichting. Nou, dat is eigenlijk buiten onze schuld om het zo maar even te zeggen, omdat het waterschap uiteindelijk nog met die Gooigracht aan de slag moet gaan, als het om saneren en pas dan gang gaan inrichten. En het derde is, de tool voor het monitoren van de wachtlijst van de gezondheidszorg wat uitgesteld is. En voor de rest ligt het gewoon goed op schema en de verwachting is ook en dat is meteen om de vraag te beantwoorden van onder andere mevrouw Niekus, dat we voor de gele bolletjes ook gewoon eind van het jaar klaar zullen zijn. Binnen de budgetten zoals we nu gaan vaststellen. Dus financieel ook geen enkele reden om dit moment, dat schrijven we ook in de notitie, om acuut bij te sturen. Dan ga ik even naar andere vragen. De vraag over de risicoreserve voor Oekraïners. Als we even kijken naar onze balans, dan hebben wij twee soorten reserves voor de Oekraïners.

We hebben de reserve gemiste productie en dat is, dat zijn de werkzaamheden die mensen in de Bel organisatie moeten uitvoeren voor de Oekraïners, in plaats van de reguliere taken die ze zouden moeten uitvoeren. Onder andere onze, ik weet niet, onze sport beleidsambtenaar, die heeft een groot deel van het jaar bij de eerste opvang, haar werkzaamheden besteed aan het opvangen van Oekraïners en heeft dus niet werkzaamheden voor de sport kunnen doen. Nou, dat geldt voor meerdere afdelingen en dat hebben we uiteindelijk inderdaad op basis van ingeschatte uren becijferd. En daar is uiteindelijk een reserve gemiste productie weer uitgekomen. Nou, daarnaast hebben we een reserve, die is ongeveer 1,5 miljoen en dat is echt een reserve die wij gevoed hebben vanuit de vergoeding voor de Oekraïners, waarbij uiteindelijk op dit moment de opvang de Woensberg plaatsvindt. Die reserve, hebben we ook afgesproken met de raad, die gaan wij inzetten voor de opvang van vluchtelingen in de toekomst. Die houden we op onze eigen balans en die wordt voor vluchtelingen in de volle breedte ingezet. En dat is een toezegging die we aan de raad hebben gedaan. Omdat we, uiteindelijk willen we dat het ook vluchtelingen label houdt. Die reserve gemiste productie, dat is eigenlijk werk wat nog uitgevoerd moet worden, wat in zo een geval ook ingehaald moet worden.

Die hevelen we over naar de Bel organisatie en het Bel managementteam kan dan uiteindelijk zelf bepalen hoe ze die middelen gaat inzetten om nou ja, 22

achterstanden in te halen, reparaties uit te voeren et cetera. En dat doen we eigenlijk ook voor de drie gemeentes gezamenlijk. Dat betekent uiteindelijk dat de Bel organisatie achteraf verantwoording zal afleggen over de wijze waarop die middelen besteed zijn. En mij, wat mij betreft doet dat ook recht aan modern management om het maar even zo te zeggen. Dan ga ik meteen door naar Liberaal Laren. De begroting is op dit moment zes ton negatief want, althans daar denken we aan het eind van het jaar op uit te komen. Wat we in ieder geval zeker weten is dat de Zomernota uitkomst negatief is. Nou, die laten ze meteen van de algemene, via de algemene reserve lopen. Wat er nog gaat gebeuren en of er een fors bedrag bijkomt? Ik denk het niet. Is eigenlijk de inschatting zoals op dit moment, eigenlijk naar beste weten, kunnen maken. Dus ik hoop dat het ook hiermee blijft. De hostmanship, dan ga ik inderdaad naar de hostmanship. Ja, ik kan hem ook wel beantwoorden als je dat wil, het is eigenlijk de portefeuille van de burgemeester, maar de hostmanship filosofie is eigenlijk de filosofie dat mensen zich heel erg warm welkom voelen en dat gaat verder dan gastvrijheid. Dat betekent dat mensen eigenlijk in een soort warm bad terechtkomen, als het gaat om de dienstverlening door onze Bel organisatie. Heb ik dat goed samengevat? Oké, heel goed.

Dan vraagt mevrouw Niekus ook naar herhalingstrainingen. Ja, ik weet niet precies wat uw vraag daarin is. Volgens mij constateert u dat er heel veel herhalingstrainingen zijn. Mevrouw Niekus: Op allerlei gebied. De voorzitter: Maar ik ga even ingrijpen, want anders dan, want dan wordt het een wisselwerking. Geef deze vraag, weet u niet precies wat er bedoeld is. Die laten we even liggen. Gaat u verder met de beantwoording. En dan gaat mevrouw Niekus dadelijk die vraag nog een keer stellen. Wethouder Van Midden: Dan hebben we het over fietsenstalling Crailo. Volgens mij is dat onze fietsenstalling waar we uiteindelijk wat geld aan moeten besteden en ik weet niet of alle regiogemeenten daar een bijdrage aan leveren eerlijk gezegd. Kijk ik even naast mij, ik zou het niet weten. We komen binnenkort wel met een fietsenplan, wat onlangs op het college is vastgesteld. Maar dit weet ik dus niet. Maar ieder geval geldt het wel voor ons. De vrouwenpartij, mevrouw Niekus vraagt naar de cijfers van het zwembad en Brinkhuis. Nou, die gaan komen zoals we het eigenlijk jaarlijks doen. U legt ook een relatie met de verkeersvisie. Ik zie, mijnheer de voorzitter, niet echt relevantie op dit moment in het kader van de Zomernota, van deze vraag als het gaat om minder parkeerplaatsen. Het boa’s dashboard en de inzet van de boa’s en de vraag of dit beschikbaar is. Nou, er is een boa’s dashboard.

Ik weet niet of dat vrijelijk beschikbaar is voor alles en iedereen. Omdat daar, ik kan mij voorstellen, ook wat vertrouwelijke informatie in zal zitten. Maar ik kan daarnaar vragen hoor bij het eerstvolgende boa overleg. Maar er is ook op, wat is die? De dinsdag 7 oktober, 1 oktober? 1 oktober is er een boa avond en ik ga ervan uit dat daar gegevens, dashboard gegevens, gepresenteerd worden. Dus ik zou zeggen, wacht even op die boa avond en als er naar aanleiding daarvan nog vragen zijn, dan zijn we altijd bereid deze alsnog te beantwoorden. Nou, Oekraïne geld, hebben we het net over gehad. En ja, volgens mij heb ik daarmee alle vragen beantwoord en daarmee ook de vraag van GroenLinks, want die gingen ook over de Oekraïnegelden. Of Groen Laren, sorry, freudiaans. De voorzitter: U wil er gewoon nog een partij bij. Wethouder Van Midden: Ik heb de hele, ik heb de algemene beschouwingen. Ik kijk de hele dag naar GroenLinks en PvdA op een gegeven moment. Maar volgens mij heb ik uw vragen beantwoord. De voorzitter: En anders merken we dat nu, want ik ga nu nog even rondkijken onder andere naar mevrouw Niekus, want die had een vraag die in ieder geval niet goed bij u over kwam. Maar heeft de rest van de collega's de antwoorden, de vragen beantwoord gekregen? Nee. Ik zie mijnheer Merckx nog even de hand opsteken en mevrouw Niekus.

Dan ga ik eerst naar mevrouw Niekus en dan naar de heer Merckx. 23

Mevrouw Niekus: Dank u, voorzitter. Het was eigenlijk niet meer een vraag, het was meer een opmerking over de vele trainingen, onderhoudstrainingen en allerlei aanvullende trainingen die eigenlijk door de hele gemeente wordt gedaan, dus dat is. En ik heb nog wel eventjes een opmerking over die Crailo fietsenstalling. Dat is toch Blaricums grondgebied, dacht ik. Of niet? Er staat Crailo fietsenstalling en dan denk ik ja, dat is toch Blaricum? Wethouder Van Midden: Ja, anders moet ik even die, mijnheer de voorzitter, anders moet ik vragen even naar collega Rood doorspelen. Collega De Groot fluistert mij in dat we dat met verschillende gemeenten doen. Maar ik weet het niet zeker, dus dat zoeken we even op. De voorzitter: Hoort ook niet, deze vraag hoort hier ook niet thuis, dan in die zin. Wethouder Van Midden: En komen we op terug. De voorzitter: Die vraag wordt alsnog antwoord op een andere manier. Wethouder Van Midden: Wat die trainingen betreft. Kijk, daar wil ik toch wel op ingaan. Er zijn inderdaad heel veel trainingen, maar die zijn ook nodig omdat we gewoon werken in een steeds complexere omgeving waar mensen gewoon goed getraind moeten worden. Geldt ook voor mijzelf. Ik heb afgelopen vrijdag weer een training wethouder financiën gevolgd, om bijgepraat te worden over de meest recente ontwikkelingen op financieel gebied.

Dus dat is gewoon hard nodig en het is zeker de investering die we moeten doen in onze medewerkers en ook in onszelf. Dus bij deze ook een antwoord. De voorzitter: Helder, ja. Mijnheer Merckx. U had nog een vraag, of misschien wel twee vragen, die niet beantwoord zijn. De heer Merckx: Ja, ik had, dank u wel, voorzitter. Ik had inderdaad gevraagd naar de leges inkomsten, niet alleen de kosten van omgevingswet maar ook de leges inkomsten, maar die staan op min 150 en mijn vraag was, hoe verwacht u dat dat de rest van het halfjaar zal verlopen, of beter gezegd, zoals de heer Grunwald zegt, we zitten al midden september en voor je het weet is het december. Dank u wel. En wellicht even een aanvulling toch, ik denk wel, ik ben even getriggerd over die boa monitoren en dashboard. Ik denk dat het erg interessant kan zijn om te zien als raad hoe wij daar, wat daar allemaal gebeurt et cetera. Dat hoeft natuurlijk niet met naam en rugnummer, maar ik denk dat het erg interessant is om te zien wat onze boa’s allemaal meemaken en wat ze allemaal op moeten lossen, et cetera. De voorzitter: Dat is interessant, maar is dat voor u een vraag die, ja die moet wel beantwoord worden, maar is die relevant om voor u straks om te zeggen of de Zomernota door kan, of niet? De heer Merckx: Die is daarvoor niet relevant. De voorzitter: Mijnheer de wethouder.

Wethouder Van Midden, kunt u nog even op de laatste vragen ingaan? Wethouder Van Midden: De laatste vraag is over de boa’s. Maar dan verwijs ik naar 1 oktober, want daar zal ongetwijfeld u nadere informatie krijgen. En wat ik al zei, als u dan nog vragen heeft, kunt u die altijd stellen. Wat die lege inkomsten betreft. Ja, er zit nu een beetje een dipje in, om het maar even zo te zeggen. Dat heeft alles te maken met de bouwprojecten die dan blijkbaar ja wat langer duren, of nog niet aangevraagd zijn. Ik kan u geruststellen. We zijn nu bezig met de begroting van 2026 en daar ziet het er weer aanzienlijk beter uit. Dus je ziet toch een soort golfbeweging ontstaan. Maar over de hele lijn groeien onze inkomsten op dat gebied. 24

De voorzitter: Dank u wel. Toch nog even rondkijken. Iedereen zijn vraag beantwoord gekregen, of haar vraag? Dan is alleen nog maar de vraag, gaan we dit bespreken of hameren in de komende raadsvergadering? Hameren. Dank u wel voor uw … 9.

Bijdrage toekomstbestendige huisvesting GNR De voorzitter: Dan hebben wij nog zes punten te gaan en we zijn bij agendapunt 9, de Bijdrage toekomstbestendige huisvesting van het GNR. De portefeuille. Ik ga nog even iets anders. Mijnheer Brahim Balua, dank u wel voor uw beantwoording. Dan zijn we dus bij dit punt van huisvesting GNR met de portefeuille van de heer Van Midden. Geen ambtelijke ondersteuning meer. De wethouder weet alles. We nemen twee, drie voorstellen ter bespreking aan en dat is in te stemmen met een eenmalige bijdrage in 2026 aan het GNR ten behoeve van de toekomstbestendige huisvesting. Voorstel twee is, de bijdrage van 33.780 euro te dekken uit de algemene reserve. En voorstel drie is de extra te ontvangen btw-compensatie te zijner tijd te gebruiken om de begroting sluitend te krijgen. Wederom, wie mag ik van de commissie? Een vraag. Ja, ik zit even te kijken. Ik was net overviel ik D66. Mijnheer De Jong steekt de hand op. U heeft een vraag? De heer De Jong: Ja, ik begrijp dat er die, dat bedrag gevraagd voor de huisvesting en dat dat terug moet komen uit de btw-compensatie. De vraag is, wanneer komt het terug en komt het volledig terug? De voorzitter: Ja. Gaan we naar de fractie van de VVD, de heer Merckx. De heer Merckx: Ik sluit mij geheel aan bij de heer De Jong.

Waarbij ook nog even de vraag van wat er uit de reserves komt? Want we hebben natuurlijk ook nog GNR-middelen uit, hier staan die de oude participatie gelden van de gemeente Amsterdam en Noord-Holland waren en worden die hiervoor ook gebruikt, even ter verduidelijking? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dank u wel, mijnheer Merckx. De fractie van D66, wie mag ik het woord geven? Mevrouw Berghorst. Mevrouw Berghorst: Dank u, voorzitter. In feite hebben wij dezelfde vraag dat, die hier rechts al is gesteld, maar ook nog een tweede. En dat is, meestal blijkt of dikwijls moet ik zeggen, blijkt aan het begin van een bouwproject, dat de kostenteller te laag stond. Dat in de loop van het project mogelijk extra middelen nodig zijn. De participantbijdragen van de gemeente waar we het hier over hebben, worden eenmalig genoemd. Echter, wat als blijkt dat de investeringskosten hoger of misschien wel veel hoger zijn, dan voorzien? Is het, bij ons kwam het een beetje over, dat die btw-compensatie of compensatiefonds dat dat toch wel een profijtelijke situatie kan opleveren voor de gemeenten. Maar wat is de financiële pad voor GNR in dit geheel? Is dat veilig en rustig? Of zijn er mogelijke toch wel vervelende verrassingen voor GNR? De voorzitter: Mevrouw Berghorst, dank u wel. Dan kijk ik naar de fractie van Larens Behoud, de heer Loeff. De heer Loeff: Voorzitter, dank u wel.

Toen dit plan kwam en we nog niet heel goed gelezen hadden dachten we van, waar komt dit opeens vandaan? Want we hebben net het beleidsplan vastgesteld. En toen ben ik het beleidsplan nog eens gaan zoeken en daar stond wel iets in van, we denken na over een nieuwe huisvesting. Maar helemaal niet van, we hebben de ambitie om nieuwe huisvesting te realiseren. En vervolgens zagen we bij het kopje verduurzaming, we werken aan een verduurzaamde huisvesting. Dus de huisvesting zat in het beleidsplan verstopt naar onze mening, terwijl wij dat eigenlijk veel meer bij bestuur en organisatie als een wens hadden verwacht. Dat is misschien nog een opmerking naar aanleiding van wat we hebben vastgesteld 25

en de brief die dan nu is gestuurd. Zoals bekend werkt de GNR aan planvorming voor. Dat was bij ons wel even een, we moesten even schakelen. Laten we het maar zo zeggen. Die wil ik gewoon even meegeven als u weer in het bestuur van het GNR zit. Het was niet heel duidelijk dat dit nu een enorme ambitie is die meteen moest worden uitgevoerd, maar kennelijk is dit het eerste plannetje wat van het GNR uit het beleidsplan echt daadwerkelijk hier terugkomt, ook voor geld. We begrijpen dat dat een btw-verhaal is, dus dat dat ons uiteindelijk weinig of niets kost en het GNR heel veel oplevert. Misschien kunt u dat nog een keer in gewone mensentaal aan ons vertellen? Dat zou wel fijn zijn. En ik ben inderdaad ook benieuwd naar wat er nu eigenlijk gaat gebeuren. Want ik begrijp ook dat het, dat er wel een soort budget gevraagd wordt, maar nog niet helemaal duidelijk is wat men nu gaat bouwen. Dus normaal zou je eigenlijk een plan hebben en dan zeg je, dit kost het. En dan gaan we het doen. En hier wordt gezegd, we gaan iets doen dat kost 6,5 miljoen, maar hoe we dat gaan doen weten we het nog niet. Dus het is een beetje een kip-en-ei verhaal. Het komt een beetje uit een soort rare achterkant van het beleidsplan. Kortom, graag wat toelichting van de wethouder en hoe hij ook in het bestuur van het GNR dit aankaart.

Want we vonden de werkwijze een beetje mistig, laten we het maar zo zeggen. De voorzitter: Dank u wel voor uw heldere inbreng, mijnheer Loeff. Dan kijk ik naar de fractie van groen Laren, de heer Grunwald. Die komt ook over. De heer Grunwald: Ik heb geen directe vragen. Ik vind wel heel erg belangrijk dat te melden, dat het natuurlijk hele belangrijke sociale en maatschappelijke functie in onze regio vervult. Het onderwerp huisvesting is mij in ieder geval niet nieuw. Dat is al maanden een gesprek. Maar dat kan komen doordat ik ook anderszins contacten met hetgeen onderhoud, dus er is geen sprake van geheimhouding of wat dan ook in die zin. En volgens mij is het op de aftrap van dit politieke seizoen ook nog eens in de presentatie goed vermeld. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik naar mevrouw Niekus. Mevrouw Niekus: Ik sluit mij aan bij de vragen en antwoorden van de overige fracties. En ik wens de GNR een mooie huisvesting toe. De voorzitter: Dank u wel. Ik zat heel even te denken of ik niemand vergeten was. Maar mijnheer Van Midden zonder ambtelijke ondersteuning, kunt u er rap doorheen gaan? De heer Van Midden: Ja, ik denk dat ik er wel uitkom, eerlijk gezegd. Allereerst zal ik even proberen de mist van de heer Loeff op te klaren, want ik kan me voorstellen dat u die vragen heeft.

Inderdaad is al bekendgemaakt dat we bezig gaan met nieuwe huisvesting binnen GNR, zoals de heer Grunwald aangeeft. Alleen, de plannen die zijn verder nog niet uitgewerkt. We hebben in oktober bestuursvergadering, dan gaan we er verder over praten. Het wordt steeds concreter wat we gaan doen, op welke plek en dat soort zaken. Wat we wel weten is dat de totale investering dus ongeacht de plek en hoe het uiteindelijk definitief uitgezien, zo'n 6,5 miljoen bedraagt, maar de definitieve besluitvorming gaat nog plaatsvinden. Dit voorstel zoals het nu ligt is eigenlijk en dat is terecht wat de heer Loeff zegt als hij het heeft over de kip en het ei. Dit is eigenlijk, vooruitlopend op alle verdere besluitvorming brengen we dit alvast richting de rade, om een soort principebesluit te nemen om de btw ter beschikking te stellen aan het GNR voor eigenlijk, om ze wat meer financiële aanslag te geven als het gaat om die investering. Dus dat is de bedoeling. We hadden het ook later kunnen doen bij wijze van spreken als we de plannen voor de bouw al hadden en bij wijze van spreken aan het bouwen zijn. Maar we dachten van, laten we het hiervoor doen. Is ook ingegeven door het feit dat 26

aanvankelijk het idee was, het voorstel was om de btw terug laten betalen. Maar dat kan niet. Dat mag niet, omdat uiteindelijk de raad het budget geregeld heeft. Dus je moet uiteindelijk besluiten om dit bedrag ter beschikking te stellen. En dan kunnen wij verder besluiten om die btw uiteindelijk daarvoor te gebruiken, om het dan op mensen die binnen is te compenseren en eigenlijk begrotingstechnisch neutraal te laten zijn. Dus dat is eigenlijk het hele proces. Die btw is niks nieuws. We krijgen jaarlijks als gemeente de btw die GNR betaald heeft, terug. GNR kan zelf niet btw aftrekken, dat krijgen we dus terug en dat wordt omgeslagen naar rato van het aantal inwoners. Dus we krijgen altijd relatief kleine bedragen terug. Alleen in dit geval is het een heel groot bedrag. Waarvoor GNR zegt, het zal wel aardig zijn als uiteindelijk de raden besluiten dat bedrag aan ons terug te geven, zodat we weer wat meer financiële armslag hebben. Als we kijken naar de hele investering, die is ongeveer 6,5 miljoen. Daar wordt, een groot deel wordt betaald uit eigen reserves. Die is aanwezig en die wordt onder andere ook verkregen door verkoop van onroerend goed. We hebben onlangs een, noem het een strategisch onroerend goedagenda vastgesteld. En ook gekeken wat onroerend goed, want GNR die heeft diverse percelen op allerlei grondgebieden, wat niet strategisch is. Die zijn we aan het verkopen.

Die leveren overigens behoorlijk wat op. Daarnaast hebben we natuurlijk bijdrage van de Postcodeloterij, waarvan we twee keer vijf ton zullen gebruiken. En we krijgen een extra dotatie, ongeveer zeven ton uit het steunfonds. Er rest enkel maar 15 miljoen, die moeten we gaan financieren. Die brengen kapitaallasten met zich mee. Daar, hebben we keurig meebegroot. Er zit ook een zekere marge in. En die btwkosten die we als gemeentes aan GNR teruggeven, dat is eigenlijk een soort extraatje om ze financiële armslag te geven. De vraag die de heer Merckx stelde, wat betekent het voor onze eigen bijdrage en de reserve die we op dit moment hebben, die gevormd is vanuit de afkoop die door Amsterdam en de provincie Noord-Holland gepleegd is? Dat heeft hier niks mee te maken. Onze bijdrage aan GNR, dat zie je ook in de brief staan is 190.000 euro op jaarbasis. En die reserve wordt gebruikt om onze oorspronkelijke bijdrage van rond de 120 uiteindelijk naar die 190, geleidelijk te laten verlopen. Wat betekent, dat we jaarlijks plukjes uit die reserve uiteindelijk vrij laten vallen om dat te financieren, tot we uiteindelijk de reserve leeg is en we op 190 zitten. Maar het heeft geen relatie met elkaar. Nadrukkelijk niet. Dat is natuurlijk even een afspraak ook met GNR, dat projecten apart gehouden worden van exploitatie.

Dat is ook onder andere de reden waarom die stichting Steun nooit is ingericht. Volgens mij heb ik dan eigenlijk al gaandeweg mijn verhaaltje alle vragen beantwoord. Als ik het zo zie. De voorzitter: we gaan het wel merken dadelijk als ik even rondkijk. Dank u wel. Meent dat iedereen de beantwoording goed is geweest, voldoende is geweest? Ja? Hameren of bespreken nog in de raad? Hameren. Dan doen we dat dan. 10. Wijziging gemeenschappelijke regeling BEL Combinatie De voorzitter: Dan zijn we bij agendapunt 10 wijziging Gemeenschappelijke Regeling BEL-combinatie. Portefeuillehouder mevrouw Joan de Zwart-Bloch. Eerste keer. We hebben een voorstel in te stemmen met de ontwerpwijziging van de Gemeenschappelijke Regeling BEL-combinatie en het besluit als zienswijze kenbaar te maken bij het bestuur van de BEL-combinatie. Agendapunt 10. Wie mag ik het woord geven? Er hebben keurige tabelletjes bij gezeten, was-is, was-wordt. Wie wil het woord voeren over dit punt? Mijnheer Loeff, mevrouw, iedereen denk zo meteen. Ik begin bij mijnheer Loeff. De heer Loeff: Dank u, voorzitter. Het is een beetje technisch verhaal en ik ben eigenlijk heel benieuwd naar de toelichting ook van de portefeuillehouder en van de gemeentesecretaris. Ik ben blij dat beiden aanwezig zijn, omdat er namelijk met name voor de gemeentesecretarissen een wijziging zit over de deelname aan de 27

vergaderingen. En als je de stukken leest, kom je niet helemaal daarachter, want het is een voorstel van het bestuur. En ik ben eigenlijk heel benieuwd naar de mening van de gemeentesecretarissen of zij blij zijn met dit voorstel of dat ze zeggen, dit is onder protest, want wij worden hier buitenspel gezet. Om het maar eens even zo te zetten. Dat blijkt niet heel erg uit het voorstel, dus ik ben heel benieuwd of u iets kunt toelichten over de achtergrond van de wijziging. En wat dat dan daadwerkelijk betekent, of dat al anders is dan hoe het nu is en wat er dan verbetert voor de toekomst in de rol van de gemeentesecretaris ten opzichte van de BELcombinatie en de ambtenaren die daar werken. Dat is eigenlijk de vraag. De voorzitter: Mag ik dan nog een aanvullende vraag stellen, mijnheer? Bent u alleen nieuwsgierig naar de mening van de gemeentesecretaris, of vindt u het ook nog belangrijk wat wij als gemeenteraad hoe wij verbinding houden of ... De heer Loeff: Uiteraard zullen wij straks als gemeenteraad daar iets van vinden, neem ik aan van het voorstel, voorzitter. Maar ik ben eerst bezig met te proberen wat technische vragen beantwoord te krijgen. De voorzitter: Helder. Mijnheer Grunwald. De heer Grunwald: Dank u wel, voorzitter. Ik heb geen vragen over. Wij kunnen heel goed leven met de voorgestelde wijzigingen. De voorzitter: Dank u wel, dat is mooi.

Dan gaan we naar de fractie van D66. Mevrouw Van Dorst-Brakel: Dank u wel, voorzitter. We hadden inderdaad precies dezelfde vraag als Larens Behoud, dus hartelijk dank voor dit voorzetje. Daarnaast was nog één korte vraag. Er staat, het heeft geen financiële consequenties. Deze omzetting niet, maar de omzetting van BEL-combinatie naar BEL-gemeente natuurlijk wel. Dat wordt hier verder niet meegenomen. De voorzitter: Dat is een … De fractie van de VVD. Die vinden het prima zo. Althans voor dit, deze behandeling. De heer De Jong, Liberaal Laren. De heer De Jong: Liberaal Laren is akkoord met dit voorstel. De voorzitter: Mevrouw Niekus van De Larense Vrouwenpartij. Mevrouw Niekus: Dank u wel, voorzitter. Het is misschien voor de inwoners wat verwarrend, BEL-combinatie of BEL-gemeente. Waar woon ik dan, in de BEL-combinatie of in de BEL-gemeente? En zijn er juridische consequenties aan verbonden? Dank u. De voorzitter: Aan u het, allereerst doen we de portefeuillehouder en dan gaan we daarna meemaken wat de gemeentesecretaris ons mee te delen heeft. Aan u het woord. Mevrouw De Zwart-Bloch: We keren het opeens om. Terwijl er ik denk het leeuwendeel van of in ieder geval het belangrijkste deel van de vragen die gesteld zijn, zo direct wel voor mevrouw Zwanikken zijn.

Er staat duidelijk in het voorstel, mevrouw Niekus, dat er geen financiële consequenties … Wat zegt u? Sorry, voorzitter.

28

Mevrouw Niekus: Naar de juridische. De voorzitter: We gaan, u gaat gewoon naar de beantwoording toe. En daarna is … Mevrouw De Zwart-Bloch: Zowel de financiële consequenties staan verwoord in het voorstel als de juridische, zeer uitvoerig. En dat is trouwens een vraag van mevrouw Van Dorst, hierbij beantwoord. Staat allemaal in het voorstel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw De Z… Mevrouw De Zwart-Bloch: En dan gaan we over naar mevrouw Zwanikken. De voorzitter: Dat, die ga ik dan nu het woord geven. Mevrouw Zwanikken-Prinsen: Dank u wel, voorzitter. Mijnheer Loeff, mevrouw Van Dorst, dank voor de vraag. En ook voor de belangstelling wat wij als gemeentesecretarissen ervan vinden, dat wij niet langer deel uitmaken van het fysieke overleg van het BEL-bestuur. Daar hebben wij zelf als gemeentesecretarissen ook de voorzet voor gegeven en ook daar dus ook mee ingestemd. We zijn nauw betrokken bij de voorbereidingen van deze vergaderingen. En los van die vergaderingen, zitten wij wekelijks ook met het directievoering van het BEL-bestuur ook maandagochtend samen met de secretaris aan tafel, om alles wat om bedrijfsvoering gaat ook te bespreken en voor te bespreken voor de niet altijd maandelijkse, maar toch wel reguliere BEL-bestuur vergaderingen. Daarin zijn wij adviseur van de BEL-directie hoe zij stukken richting BEL-bestuur kunnen brengen.

En vervolgens zijn wij ook adviseur van onze BEL-bestuursleden, die wij ook weer adviseren op de stukken die zij kunnen verwachten. Het enige verschil is, dat wij niet meer fysiek aanwezig zijn bij de overleggen. Dat voegde ook niet veel toe, want wij zitten daar vooral te zitten en te luisteren. Maar we worden later ook goed teruggekoppeld en door BEL-directie, maar ook door onze BEL-bestuurders over wat daar is besproken, zodat we dat ook weer kunnen gebruiken richting de voortgang en de terugkoppeling naar de griffie ook. Is ook heel belangrijk. En onze rol ook richting de organisatie, de afdelingsmanagers is niet anders. Wij treden op als de opdrachtgever vanuit de opdrachten die bij het college liggen en monitoren ook de uitvoering daarvan. Dank u wel. De voorzitter: Ik merk aan uw houding dat u denkt, ik heb het beantwoord. Ik kijk even rond. Heeft iedereen zijn of haar vragen voldoende beantwoord gekregen, althans voor nu? Ja, het lijkt erop. Dan is er geen tweede ronde meer nodig. Hameren of bespreken? Ja, is dit hameren? Hameren. 11. Jaarstukken 2024, zienswijze resultaatbestemming 2024, 1e begrotingswijziging 2025 en begroting 2026 OFGV De voorzitter: Dan zijn we bij agendapunt 11, we gaan nog even door.

De Jaarstukken 2024, zienswijze resultaatbestemming 2024, eerste begrotingswijziging 2025 en Begroting 2026 OFGV, Omgevings… Wie weet hier aan tafel wat OFGV, ik doe even een test. Waar staat de OFGV voor, mijnheer Merkx? De heer Merkx: ‘…’(2:05:37). De voorzitter: Dank u wel. Portefeuillehouder is de heer De Groot. U heeft, u bent geslaagd. De portefeuillehouder is de heer De Groot. Ambtelijke ondersteuning hebben we niet. We hebben weliswaar als 29

ik het wel tel, een heleboel voorstellen. Ik ga ze even snel herhalen. Eén, is kennis te nemen van de volgende stukken van de OFGV. Dat is 1.1 de Brief jaarstukken en bestemming jaarrekening resultaat 2024, jaarstukken 2024 en de accountantsverklaring jaarstukken 2024. 1.2 de Brief definitieve eerste begrotingswijziging 2025 en definitieve begroting 2026. 1.3 de Definitieve eerste begrotingswijziging 2025 en de reactie op de zienswijzen concept eerste begrotingswijziging 2025. En 1.4 de Definitieve begroting 2026 en de reactie op de zienswijzen concept begroting 2026. We hebben nog een tweede voorstel. Dat is in te stemmen met de voorgestelde bestemming van de jaarrekening resultaat 2024. Het derde voorstel is de OFGV te verzoeken bezuinigingsopties te verkennen. En voorstel vier wat hier voorligt is te besluiten als zienswijze, de besluiten als zienswijze kenbaar te maken bij het dagelijks bestuur van de OFGV middels de bijgevoegde brief. Wie heeft zin om hier inhoudelijk op in te gaan? Ik zie toch wel wat vingers. Eerst mevrouw Van Dorst van D66. Mevrouw Van Dorst-Brakel: Dank u wel, voorzitter. U zei inderdaad OFVG, wat weten we allemaal? Gelukkig weten we dat en dat wordt ook steeds herhaald. Maar het is inderdaad wel jammer al die afkortingen zoals VTH, om dat alsjeblieft … Dat moeten wij nazoeken wat dat betekent, om dat voluit te schrijven. Dat was onze enige vraag.

De voorzitter: Dank u wel. Het was overigens ook geen valstrikvraag aan de heer Merkx, want ik kon er zelf even zo gauw niet opkomen. Dus ik denk, misschien kan iemand mij helpen. Dus dank voor deze ondersteuning. De fractie van de VVD, de heer Merkx. De heer Merkx: Dank u wel, voorzitter. OFVG, je doet het er maar mee. We hebben even een paar vragen. Eén. Allereerst gaat het over laten we zeggen de bijdrage van Laren in verhouding tot de andere gemeenten. Waarbij ons het opgevallen is dat, wij betalen 10 procent van wat Almere betaalt, bijvoorbeeld. Dat lijkt ons ruim aan de lat. Daarnaast is het ook zo dat Laren meer betaalt dan Blaricum, hetgeen ook alweer interessant is, want Blaricum heeft een veel groter grondgebied dan Laren. Dat vergt ook enigszins tot nadenken wellicht. Dus er is, die verdeling is wellicht wel vastgesteld. Maar het lijkt me toch een punt dat net zoals hier in de BELgemeente, ik ga het maar BEL-gemeente noemen, want dat BEL-combinatie wordt gewijzigd. Dus net zoals hier in de BEL-gemeente moet ook daar wellicht een discussie plaatsvinden over de verhouding van de bijdrage door Laren. En daarnaast, die zienswijze daar wordt aan gesteld, dat wij drie procent als het referentiekader zien voor de kostenstijging en daar wordt door het OFGV welwillend op gereageerd.

Maar als ik kijk naar het begrotingsvoorstel voor 2026 dan is het volgens pagina 28 van het betreffende begrotingsvoorstel en –wijziging, zie ik maar liefst een stijging van 6,5 procent. Dat is toch volgens mij meer dan het dubbele van de drie procent en nog steeds ver weg van de nullijn, die we eigenlijk voor staan. Dus ik denk dat onze zienswijze wellicht even wat scherper moet. Want als ik, of ik kan niet meer rekenen of ik heb het verkeerd gelezen, maar 6,5 procent vind ik toch wel beduidend meer dan wat we eigenlijk zouden willen zien van het OFGV. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Merkx. De heer De Jong, Liberaal Laren. De heer De Jong: Het OFGV heeft dus een, de jaarrekening opgesteld en daar blijkt uit, dat de kosten in 2024 met 21 procent gestegen zijn. Dat is natuurlijk wel een heel fors bedrag. Het is natuurlijk een hele grote en langzamerhand de indruk toch wel ook een heel bureaucratische organisatie, die gewoon heel druk met milieuzaken bezig, allerlei wet- en regelgeving toepast en daarmee bezig is. En wij als Laren en in BEL-verband gebruiken eigenlijk maar een heel klein deel ervan omdat wij heel, niet echt complexe milieuzaken hebben. Nu lees ik, dat in 2026 er ook weer 6,9 procent kostenstijging bij komt. Dat is ook wel weer heel veel. En dan lees 30

ik een accountantsrapport en daar staat op een gegeven moment en dat vond ik toch wel zeer ontwijkend, wij kunnen niet alles zien. Dat is natuurlijk zo, maar dat geeft toch heel weinig vertrouwen ook er in het accountantsrapport ook mis ik volledig aanbevelingen, dingen die beter of anders moeten. Dan denk ik van, het is wel mooi opgesteld, maar ik kan uit het accountantsrapport niet zien hoe het er nu daadwerkelijk toegaat bij het OFGV. We hebben in 2013, 2014 twee ambtenaren geleverd uit de BEL naar het OFGV. Ons lijkt het gewoon heel verstandig dat we die ambtenaren of twee, weer hier naar de BEL toe halen en dat we het gewoon weer zelf gaan doen, want zo complex is het hier niet. Dat lijkt me eigenlijk heel erg verstandig, dat we dat weer gaan doen. Maar dan moeten we wel drie gemeenten op één lijn krijgen. Maar die optie lijkt mij heel verstandig. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Niekus, De Larense Vrouwenpartij. Mevrouw Niekus: Dank u, voorzitter. Financieel ziet u allemaal financiële koppen, die dat allemaal goed kunnen benaderen. Ik heb hier niet zoveel vragen over. Alleen wil ik wel nog even de aandacht vestigen op punt drie, de OFGV te verzoeken bezuinigingsopties te verkennen. Dat vind ik wel belangrijk. Dank u. De voorzitter: Fractie van Groen Laren, de heer Grunwald. De heer Grunwald: Dank u wel, voorzitter. Wij hebben geen aanvullende vragen meer.

De voorzitter: Oké. Dan zijn we rond volgens mij, hè? Dat krijg je met dat gewissel, moet ik ook niet doen. Mijnheer Loeff, Larens Behoud. De heer Loeff: Dank u, voorzitter. Het interessante van deze stukken is, dat we ook de reactie hebben gelezen van de Omgevingsdienst op onze eerdere zienswijze. Ik ben dus met name eens even gedoken in wat ze nu vinden. Eigenlijk zegt ze iets heel cryptisch. Ze zeggen van, we blijven kritisch kijken naar mogelijkheden om het werk voor deelnemers efficiënt uit te voeren. Voor de periode 2027 tot 2029 wordt samen met de deelnemers de financiën, financieringssystematiek doorontwikkeld, waarin een duidelijkere koppeling wordt gelegd tussen het beleid en de ambities van de deelnemers en de werkzaamheden van de Omgevingsdienst. Uitgangspunt daarbij is altijd een sobere en doelmatige uitvoering. Met andere woorden, we gaan het allemaal nog eens tegen het licht houden. Om vervolgens te kijken, wat nu het beleid is en wat de ambitie is. En dat doen we dan heel sober. Eigenlijk zeggen ze op onze vraag van ga bezuinigen, nee, doe dat maar niet. Want we kijken eerst wat we doen. Dat vond ik een beetje een makkelijke reactie. Dus gaat even de vraag aan de wethouder hoe hij dat ziet. En ik vond het heel erg leuk.

U vroeg even aardrijkskundelesje van, weet u waar het over gaat? Ik heb de reactie van de gemeente Urk hier ook nog gelezen, die namelijk dezelfde zienswijze had geuit, ga bezuinigen. En die hebben iets heel leuks gezegd. Die zeiden richting de Omgevingsdienst, het is mogelijk dat de raad besluit, dat zou dan in juni zijn geweest om ook van uw organisatie een solidariteitsbijdrage te vragen. We houden u op de hoogte zodra er een besluit is genomen. En een solidariteitsbijdrage, ik vond het fantastisch. Betekent dus eigenlijk dat als wij zouden moeten bezuinigen en ik wil hem hier ook openlijk even in de commissie gooien. Dan zouden we dus van de verschillende Gemeenschappelijke Regelingen een solidariteitsbijdrage kunnen vragen om ook de werkzaamheden en de kosten terug te schroeven. We hebben die volgens mij nog niet in de bezuinigingsvoorstellen hier ter tafel gehad. Dus ik wil hem ook maar hier richting het college eens te berde brengen om de reactie te vragen, wat de wethouder Financiën ervan vindt. Want ik was wel blij met dat hele overzichtje. Met dank aan Flevoland en in het bijzonder Urk, voorzitter. 31

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Loeff. Helder. Mooie gespreksstof. De portefeuillehouder is de heer De Groot, maar er zit dus één vraag verstopt voor de heer Van Midden. Maar ik ga ervan, ik wil eigenlijk beginnen … Sorry? Maar dat komt … Eerst de heer De Groot als formeel, als portefeuillehouder van de OFGV. De heer De Groot: Dank u, voorzitter. Het had me geholpen dat een aantal technische vragen al eerder naar mij toegekomen waren, dus dan had ik ook wat kunnen uitzetten. Ik wil beginnen met de opmerking van de heer Loeff. Eigenlijk willen we noem het solidariteit, trap of, trap af, wat je ook maar wilt, maar misschien dat de heer Van Midden daar nog meer over kan en wil zeggen, van onze partners in het veld. En op het moment dat wij naar beneden gaan, dat zij dat ook gaan. Vandaar dat wij ook ondanks het uitvoerige pleidooi wat u prachtig geciteerd hebt, wij vasthouden in ons voorstel aan u om de zienswijze te handhaven. We hebben kennisgenomen van het pleidooi en wij stellen u voor om alsnog in die zienswijze te voorzien. Dan aan de heer Merckx. Een aantal dingen. Het is wel af en toe lastig, omdat je hebt je vaste bijdrage en dat gaat pro rato naar het aantal inwoners. En je hebt een aantal diensten die je inhuurt. Die gaan, worden dan via de BEL ingehuurd en dan doorberekend aan Laren. Hoe die verdragen precies verlopen, dat weet ik niet.

Maar het kan zijn dat Almere een aantal specialisten zelf in huis heeft, die wij inhuren via de OFGV. Ik denk dat dat het verschil maakt. Dus in de berekening van onze vaste bijdrage, dat is pro rato naar het aantal inwoners, maar het kan zijn en dat kan per jaar dus ook verschillen welke dienst je ingehuurd hebt van de OFGV. Als u daar meer over wil weten, dan zullen we dat toch echt verder technisch door moeten zetten naar de OFGV en dan … Maar dat is wat ik er op dit moment over kan zeggen. Mijnheer De Jong, u heeft kritiek. Datgene wat de accountant zegt. Als u vindt dat dat aanleiding geeft tot extra zienswijze, dan is dat denk ik ook een uitnodiging aan u om dat kenbaar te maken en met uw broeders en zusters uiteraard, dat toe te voegen aan de zienswijze. Dat u graag duiding wil hebben van de accountant van deze opmerking, wat er nodig is dat u wel volledig inzicht heeft. Ik weet niet of dat eigenlijk richting de accountant moet of naar de OFGV. Maar laten we het eerst maar als u dat wilt, via de OFGV doen. Dat is denk ik wat ik er op dit moment over te zeggen heb. De voorzitter: Dank u wel. Ik kom zo meteen nog even terug bij de collega’s of de verantwoording, beantwoording volledig is geweest. U spreekt als college met één mond, maar het kan zijn dat u nog een wens heeft om een aanvulling te geven, mijnheer Van Midden.