Printversie transcript

Raadsvoorstellen 7.1 Vaststelling bestemmingsplan met MER en beeldkwaliteitplan ‘Buurtschap Crailo’ De voorzitter: Dan komen wij punt 7 van de agenda, de raadsvoorstellen. Daarvoor is het eerste punt de vaststelling van het bestemmingsplan met MER en beeldkwaliteitsplan Buurtschap Crailo. Daarvoor is mevrouw Lohman aanwezig. Mevrouw Lohman van harte welkom. Ik neem aan dat u zich nestelt in de buurt van de wethouder. U mag misschien een stoel bijschuiven, als u dat wil. En verder is ook aanwezig de heer Toine Segers en de heer Jan Nieuwenhuizen, als het goed is. Mevrouw Lohman. Mevrouw Lohman: ‘…’ De voorzitter: Oké, de heer Nieuwenhuizen is ook aanwezig. Mevrouw Lohman: ‘…’ De voorzitter: Hij komt eraan. Oké. Goed, ik neem aan dat de wethouder een korte inleiding wil geven. Daarna hebben we een aantal insprekers. De heer Nieuwenhuizen u bent van harte welkom. U mag zich ook iets meer naar voren opstellen. Zo bescheiden achterin lijkt me ook niet verstandig. Daar is een plaats voor u, mijnheer Nieuwenhuizen. Dan horen we u niet alleen, maar dan zien we u ook. U kunt daar deze plaats innemen, als u wil. Dat lijkt me ook voor u wat prettiger. Oké, dan denk ik dat we een korte toelichting krijgen van de zijde van de wethouder. Als hij daar behoefte aan heeft. En dan gaan we vervolgens de insprekers het woord geven. En daarna komt de commissie aan het woord.

Als u het met deze procedure eens bent. Dan geef ik eerst de wethouder gelegenheid voor een korte inleiding. De heer Stam: Ik heb niet zoveel inleiding, mijnheer de voorzitter. Er staat voldoende helder. Het is een aantal keren uitgebreid behandeld. Ook de laatste keer in een Zoom- of Teamssessie zijn moties en amendementen, waar het vanavond misschien ook wel over zal gaan, uitgebreid aan de orde geweest. Dus ik laat even de behandeling nu over aan de commissie. En de beantwoording komt daarna wel.

De voorzitter: Perfect. Nou, dan hebben we het genoegen om drie insprekers te krijgen. De eerste inspreker is de heer P. Bogaers, namens de Stichting Natuur en Landschap het Gooi. Mijnheer Bogaers, komt u naar voren. Ik neem aan dat u zich kunt plaatsen bijvoorbeeld naast de heer Kalis, of? Oh, bij die microfoon. Waar? Het beste is misschien toch, kunt u die microfoon gebruiken waarin net aanzat. Dat is misschien de beste. Als u dat wil doen. U had daar een telefoon, dus. Oh, dat kan de griffie doen. Geeft u dat maar hier. En ik denk dat u het beste dit aan de griffie kunt geven. Nee, nog niet. Maar de griffie wil dat graag verdelen. Als u dit aan de griffie geeft en u gaat zitten, mijnheer Bogaers, geeft u dit aan de griffie. U geeft dat aan de griffie, u gaat zitten en u houdt uw betoog. En wij nemen kennis van wat u ‘…’. Gaat u zitten. En het woord is aan u, mijnheer Bogaers. Gaat u zitten, mijnheer Bogaers. Ja, de microfoon hebt u daar. Het knopje moet ingedrukt worden. Gaat u zitten, gaat u zitten. Nou, dan hebt u wat moeite met de microfoon misschien. Goed, als dat technisch allemaal klopt. Oké, maar u moet … Wacht even, eerst even de microfoon instellen. Is dat allemaal gelukt? Waar? De heer Bogaers: Ik moet het aan… Ik hoor mezelf. De voorzitter: Oké. Nu horen we u ook. Het woord is aan u, mijnheer Bogaers. U weet, de heer Bogaerts, u bent welkom. U hebt 5 minuten.

De heer Bogaers: Ja, uitstekend. Ik heb een pleitnota gemaakt die ik niet integraal ga voorlezen. Want dan kom ik over de 5 minuten heen. De voorzitter: Gaat uw gang. De heer Bogaers: Maar het zijn vier punten en drie adviezen. Akkoord. Ik ben erkentelijk voor het feit dat ik hier mag spreken namens de Stichting Natuur en Landschap het Gooi. Voor wie mij niet kent, ik ben én bioloog-ecoloog en ik was 31 jaar lang advocaat bestuursrecht. Vandaar dat ik twee vakken met elkaar mag combineren. En altijd met interesse kennis neem van dit soort affaires. Het mag duidelijk zijn dat alles wat tot nu toe is geschreven ‘…’ zeven brieven hier als volledig overgenomen en als ‘…’ dient te worden beschouwd. Dan neem ik kennis van de stukken, zoals benoemd in de uitnodigingsbrief van Laren van 7 juni. En als ik die lees, dan zie ik daarin geen enkele aanvullende informatie staan die zit op de bescherming van de belangen van natuur en landschap. Dat vond ik vreemd, omdat in het stedenbouwkundig en landschapsplan pagina 92 met nadruk wordt gesteld: “Voor de bebouwing is het landschap leidend.” Alleen technische vragen worden in dat stuk van 7 juni behandeld. En er is één vraag die lijkt te wijzen op natuur, maar raakt er steeds zeer zijdelings aan. En dat is vraag 1 van D66 van Laren.

En die zit op de vraag “Naar het benadelen van de functionaliteit van te bouwen zonnepanelen op of nabij de eco-wal.” En ik stond verbaasd, andermaal, omdat er geen enkele vraag is gesteld of die voorgestane eco-wal de functionaliteit van een natuurbrug, het Laarderhoogt, wel waarborgt. Dat leek mij een relevantere vraag. En ik weet vanuit eigen waarneming -ik doe ook onderzoek voor Sovon, broedvogelonderzoek- op 12 juni was ik bij een enorme, substantiële aarden wal van het GNR bij de spoorlijn Hilversum-Amersfoort ter hoogte van Anna’s Hoeve, Monnikenberg. En daar zag ik er hoe belangrijk een dergelijke, fundamentele wal is. Ook 5 m hoog, beplant en totaal anders dan de voorgestane eco-wal van steen. Lage muur die gebouwd zou worden, 3,6 m hoog. Met materiaal gevonden in het gebied Crailo. En het eerste advies luidt dan ook als volgt: wij adviseren de raad dringend te blijven uitgaan van de eisen door het onderzoeksinstituut Alterra, ook geheten Wageningen Environmental Research, samengevat door Arcadis in de reactienota op pagina 35/94, linker kolom. Dan kom ik toe -heb ik al twee punten behandeld- punt 3. Het ontbreken van dubbele controle op de rapporten van Arcadis Nederland BV. Zoals iedereen weet, spelen de rapporten van Arcadis Nederland BV een cruciale rol in het plan Crailo. Denkt u aan het stedenbouwkundig en landschappelijk plan van december 2019.

Denkt u aan de milieu-

effectrapportage van 1 december 2020 en denkt u tot slot aan de reactienota van 12 april 2021. En wat ik niet kan begrijpen, is dat er geen enkele extra of dubbele controle is uitgeoefend door de colleges van burgemeesters en wethouders, en door de raden, op de volledigheid en juistheid van de rapporten, waaronder de MER-rapportage van 1 december 2020 en de reactie na van 12 april door Arcadis Nederland BV. Er is een extra reden voor u als raad en raden om wél dubbele controle uit te voeren. Want wat wellicht de meesten van u niet weten, is het volgende. Alle wethouders van het Gooi zijn ook bestuursleden van het Goois Natuurreservaat. En er vond een vergadering plaats op donderdag 18 juni 2020 over de herbouw van een ruimte, een gebouw bij het Laar, ter hoogte van ‘t Bluk. En daar was onder meer aanwezig mijnheer Kalis, wethouder van Laren. Ook mevrouw Boudewijnse, wethouder van Gooische Meren. En andere wethouders van diverse gemeenten. En na opening ging het dus, om 15:45 uur, om de planontwikkeling en fundraising, vaststelling vervolgtraject naar aanleiding van businesscase het Laar. En centraal stonden daarbij de rapporten van Arcadis Nederland BV. Let wel dat was op 20 juni 2020. Precies in de periode dat Arcadis al volop bezig was met de planvoorbereiding Crailo.

Maar als je de notulen leest van GNR, dan lees je een hele felle kritiek van de diverse aanwezige leden, waaronder de wethouders, op hoe Arcadis dat rapport had gemaakt ten behoeve van het Laar. Ook de voorzitter van het GNR had ernstige kritiek op de nauwgezetheid van die rapporten. Met name op de volgordelijkheid. En een ander lid, Van den Bohr, vroeg zich af hoe solide de onderbouwing was met betrekking tot de ontwikkeling en fundraising, en hij noemde het stuk niet congruent. Mevrouw Boudewijnse, wethouder Gooise Meren, die was het daarmee eens. De heer Calis die had ook een vraag. Maar belangrijk is dat mevrouw Kos, de directeur-rentmeester, zei dat het voorliggende document van Arcadis van bedroevend niveau was. Goed, tot zover het citaat dat ik op pagina 3 van mijn aantekeningen helemaal uitgebreid en integraal heb verwerkt. Maar waar het om gaat is, dat met de ervaringen van de drie wethouders en andere wethouders, de wethouder in het geval van Gooise Meren, Hilversum en Laren, met de slechte incongruente en bedroevende kwaliteit van de documenten, meervoud, van Arcadis, om onbegrijpelijke redenen geen rekening is gehouden door de drie colleges van burgemeester en wethouders en de raden, om tot een meer kritische houding en tot een dubbele controle te komen van de stellingen van Arcadis Nederland B.V. ter zake van Crailo.

Zie alle tekorten, hiaten, vaagheden en ongerijmde winningen op het niveau van de relevante bijzonderheden die ik namens de SNLG in zeven brieven onder woorden heb gebracht. Dan kom ik toe aan pagina 4 van de 5. De voorzitter: Ik hoop dat u aan uw laatste punt … De heer Bogaers: Tweede advies. Tweede advies. Wij adviseren de raden dringend niet als stempelmachine te functioneren bij het nemen van een besluit tot vaststelling, dat is daartoe te vroeg. Laat natuur en landschap niet als fopspeen dienen voor falend beleid. Dat hangt ook samen met het budgetrecht van uw raden. En ook met de geheimzinnigheid en het geheim houden van bestuursgegevens van GNR. Dat heeft ook te maken met Crailo. Denkt u ook aan de taak die hen is toebedeeld bij monitoring en hoe dat betaald moet worden. Dus door de gemeenten uit openbare kas. Maar u weet niets van de situatie van wat dat gaat betekenen. Mede gezien het feit, en dan kom ik aan het laatste punt, de saneringssituatie van Crailo. Hier is sprake van een omgekeerde wereld. Namelijk eerst ontwerpen en dan pas saneren, in plaats van eerst saneren en dan eens na gaan denken of wat je ermee kan.

En ik heb dus op 15 juni dringend verzocht, namens SNLG, in de zevende brief, om de geheimhouding op te heffen van volgens het definitieve besluit van B&W van Laren van 2 juni 2020 om de geheim te houden stukken grondexploitatie 2020 en risicoanalyse Crailo en de brief van de GEM Crailo van 14 mei 2020 aan de SNLG ter beschikking stellen. Dat kon niet. Ik werd teruggebeld op 17 juni, mevrouw Spekken. En zij zei, ja, de raad moet hierover beslissen van Laren. Maar ja, dat zal na 22 juni zijn. Met andere woorden, dit debat is een spookdebat, want u en ik weten niet wat er in die geheim te houden stukken staat. Evenwel, de grondexploitatie van Crailo hangt samen met een noodzakelijke sanering van dit

plangebied. Want zoals u mag weten, het bevindt zich in een desastreuze staat, achtergelaten door defensie. Met metaal, ammunitie en puin. En dit alles in onvoorstelbare … Ik ben bijna klaar. Onvoorstelbare hoeveelheden, zoals op 5 februari diegene aan mij berichtte. Ik zeg, waarom kunnen deze documenten het daglicht niet verdragen? Wie heeft er belang bij deze geheimhouding? Dat het kostenverhaal anderszins verzekerd is, zoals wethouder Stam meedeelde op 12 april van 2021, is geen reden om die geheimhouding maar voort te zetten. De voorzitter: Oké. De heer Bogaers: En hij sprak over een anterieure overeenkomst kan worden gemaakt in geval er sprake is van situaties die dringend om een oplossing vragen. In feite zegt hij, dat is van later zorg, en na ons de zondvloed. De voorzitter: Oké. De heer: Niemand is dus verantwoordelijk. Tot slot, deze houding is bestuursrechtelijk onverantwoord. Onbegrijpelijk is het en blijft het, dat de bekendheid met de te saneren bodems op grote schaal, het bestuur, de boel de boel laat en niet meer onmiddellijk over zal gaan tot saneren van de vervuilde bodems. Nu is het bestuurlijk besluitvormingstraject van de drie gemeenten naar mijn inzicht een aangebrand gerecht. En sanering van de bodem is een bestuurlijke verplichting ex artikel 37 van het handvest van de grondrecht van de Europese Unie, en op basis van artikelen 21 en 22 van de Grondwet.

En het derde en laatste advies van de SNLG luidt dan als volgt. De voorbereiding van een verantwoord bestemmingsplan is door het uitblijven van sanering een gedrocht. Dringend wordt de raden geadviseerd niet over te gaan tot vaststelling van dit bestemmingsplan. De voorzitter: Oké. De heer Bogaers: Maar wel te besluiten tot drastische sanering van de bodems op Crailo. De voorzitter: Ja. De heer Bogaers: En eerst na voltooiing van de sanering over te gaan tot verder nadenken over de vraag hoe verder. De voorzitter: Oké. De heer Bogaers: En bovendien wensen wij antwoord te krijgen op alle vragen die wij gesteld hebben in de zesde brief van 11 juni 2021. Ik heb gezegd. De voorzitter: Dank u zeer. Is er van de zijde van de commissie behoefte tot vragen in de richting van de heer Bogaers? De heer Bogaers: Kunt u ook een naam noemen, want anders … De voorzitter: De heer Van der Berg wil een vraag stellen aan de heer Bogaers. De heer Van der Berg, u hebt het woord. De heer Van den Berg: Nou ja, de inhoud en de inbreng is natuurlijk aan de inbrenger zelf. Eén zin valt mij op, en daar wil ik wel graag toelichting op hebben. Want mijn informatie is anders. Er wordt gezegd dat de heer

Stam spreekt van een anterieure overeenkomst en dat hij bedoelt in gewoon Nederlands te zeggen, dat is van latere zorg en na ons de zondvloed en niemand is verantwoordelijk. Nou, volgens de dikke Van Dale is een anterieure overeenkomst gewoon een privaatrechtelijke overeenkomst waarin je afspraken met elkaar maakt. Dus de suggestie die hier gewekt wordt, daar wil ik eigenlijk de opmerking over maken, voorzitter, dat ik me daar niet zo in kan vinden zoals dat hier geschreven staat. Ondanks dat de inbrenger natuurlijk mag zeggen en schrijven wat hij wil. Maar dat we wel het stuk ook op die manier moeten kunnen lezen. De voorzitter: Oké. De heer Bogaers: Ik mag hierop reageren? De voorzitter: Waarvan akte. De heer Van den Berg: Ja, en dan een reactie van de inbrenger alstublieft. De voorzitter: De heer Bogaers, kunt u daar kort op antwoorden? De heer Bogaers: Ja. De voorzitter: Kort. De heer Bogaers: Anterieur betekent ook, voorafgaande aan een situatie die als ongewenst wordt beschouwd. En dat vooraf gaande aan wordt bepaald door ter plaatse gevonden situaties. Met andere worden, men stelt het opdoen van ervaringen uit totdat de spade in de grond steekt, en dan ben je te laat. De voorzitter: Oké. Mevrouw Timmerman. Mevrouw Timmerman-Hamers: Een vraag en een opmerking. Mijnheer Bogaers, u heeft het over zeer sterke vervuiling daar.

Wij hebben daar in geen enkel rapport iets over gelezen. Wel dat er vroeger allerlei scherven waren die gesaneerd waren. Kunt u ons vertellen waar dit vandaan komt? Is er nog een rapport dat we niet gekregen hebben? Want daar ben ik wel heel erg benieuwd naar. De heer Bogaers: Ja. Mevrouw Timmerman, hartelijk dank voor de informatie. Mevrouw Timmerman-Hamers: Ja. De heer Bogaers: Ik heb gesproken en met de verantwoordelijke beleidsmedewerker van het GNR, dat is mijnheer Derk van der Velden. Dat was op 5 februari 2021, de dag na het webinar wat hij naar mijn idee ten onrechte niet had gezien. Maar hij kon mij wel vertellen … Mijnheer Bogaers, zei hij mij letterlijk, en hij is de verantwoordelijke medewerker van GNR, jij, want dat is je en jij, jij kunt je niet voorstellen met welke onvoorstelbare hoeveelheden metaal, puin en ammunitie wij zijn geconfronteerd als GNR bij het aanpakken van de bodem op het gebied wat aangeduid wordt als op zuid. Onvoorstelbaar. En ik heb gesproken, tweede deel van mijn antwoord, niemand heeft met haar gesproken, met mevrouw Barneveld van de manege, wat ik heb bezocht, Gooi en Vechtstreek. De voorzitter: Oké.

De heer Bogaers: En ik heb met eigen ogen aanschouwd de enorme puinstad, de ruïnestad die waarschijnlijk niemand van u ooit heeft gezien, waarvan ik wist, ik ga daar niet in, al zou ik toestemming krijgen, vanwege levensgevaarlijke omstandigheden. De voorzitter: Oké. Zijn er nog andere vragen van de zijde van de … Mevrouw Timmerman-Hamers: Dank u wel. En ik heb nog één opmerking. U zei … U heeft ook geschreven dat niemand een opmerking had over de hoogte van de ecowal. Maar wij hebben daar een amendement over ingediend. De voorzitter: Oké. De heer Bogaers: Ja, daar ben ik heel blij mee. De voorzitter: Goed. Mevrouw Timmerman-Hamers: Dus … De heer Van den Berg: Voorzitter, een vraag nog … Mevrouw Timmerman-Hamers: U was niet de enige. De voorzitter: De heer Van den Berg wil nog een keer een vraag stellen. De heer Van den Berg: Nou, een vraag aan u. Dit stuk is doorspekt met juridische kanttekeningen, et cetera. Maar wij voeren hier een politieke discussie naar ik aannemen. Dus ik hoop wel dat wij gevrijwaard zijn dat wat wij hier zeggen en bespreken met elkaar niet zo meteen in één of ander stuk terugkomt. Dat wilde ik in ieder geval gezegd hebben vanavond. De voorzitter: De heer Bogaers heeft de vrijheid om kennis te nemen van wat hier aan de orde is. En in principe is het vrij materiaal. Het is aan de heer Bogaers zelf om daar conclusies aan te verbinden.

Zijn dan de opmerkingen … De heer Vos. Vragen aan de heer Bogaers, want daar gaat het om hè. De heer Vos: Ja, dat is een beetje een lastige, mijnheer de voorzitter. Voor zover ik alles heb kunnen begrijpen, want ik ben maar een eenvoudig mens, zegt de heer Bogaers aardig wat dingen waarvan ik denk, ik ben eigenlijk heel nieuwsgierig in eerste instantie naar de reactie de wethouders, voordat we daar verder over praten. Want … De voorzitter: Ik denk … De heer Vos: Laten we eerlijk zijn, zoals ik het geïnterpreteerd heb, maar dat is dan misschien een vraag aan de heer Bogaers, kunnen we eigenlijk wel verder praten, als de dingen die u beweert hier stand houden, en wij dan nog straks een zinvolle discussie? De voorzitter: De procedure is zodanig dat de commissie de betrokken inspreker eventueel vragen kan stellen. De heer Vos: Ik stelde een vraag nu aan mijnheer Bogaers, mijnheer de voorzitter.

De voorzitter: Ik begrijp het. De procedure is zodanig dat de commissieleden de gelegenheid hebben om de betrokken persoon die inspreker is, nader te bevragen. En vervolgens is het aan de wethouder, bij de normale discussie die plaatsvindt, om eventuele elementen van de voorgaande mee te nemen. Dus het woord is nu aan iemand van de commissie voor zover er nog vragen zijn aan de heer … De heer Vos: Nee, maar ik had een vraag gesteld, mijnheer de voorzitter. De voorzitter: Mijn antwoord hebt u gekregen. De heer Vos: Nee. Ik heb geen vraag aan u gesteld. Ik heb een vraag gesteld aan mijnheer Bogaers zojuist. De voorzitter: De heer Bogaers. De heer Bogaers: Ja. Als ik mijnheer Vos heel goed begrijp, en daarvoor zal een langere ontmoeting wel wenselijk zijn, want ik weet zeker dat mijnheer Vos zinnige intuïties heeft over wat er aan de hand is. Dan is het zo dat bij ons wordt voorgespiegeld dat de natuur leidend is. De natuur, het landschap, is leidend voor de bebouwing op Crailo. En aan de hand daarvan kun je een steenbouwkundig landschapskundig plan van allerlei mooie affiche achtige opvattingen gehuldigd zien, zoals wonen in het groen, enzovoorts.

Maar wie heel nauwkeurig, en ik ben bioloog en ecoloog, kennis heeft van dit gebied en ook kennis heeft van de voortgaande stikstofdepositie uit de lucht, weet, ook gezien de saneringssituatie, dat het creëren van heidevegetatie … En met name aanvankelijk waren dat natte heidevegetaties, en vervolgens werd het heischrale graslanden. Ik heb zeven jaar ecologisch onderzoek gedaan voor allerlei provincies, ik heb botanische expedities gedaan naar Alaska en naar Spitsbergen en noem maar op, en onlangs een rapport geschreven over Monnikberg. Die weet dat wat daar staat pure propaganda is. De voorzitter: Oké. De heer Bogaers: En dat in feite de raden de natuur letterlijk, omdat daar alleen maar poepveldjes kunnen worden verwacht, te kakken zetten. De voorzitter: Oké. Mijnheer Bogaers, met alle respect, ik denk dat deze laatste woorden niet in de tekst … De heer Bogaers: Mag wel hoor, geen enkel probleem mee. De voorzitter: Oh, daar heb ik grote bezwaren tegen. De heer Bogaers: Ik niet hoor. De voorzitter: Daar heb ik grote bezwaren tegen. Het woord … Als er geen andere commissieleden zijn die hier de heer Bogaers willen bevragen, dan dank ik de heer Bogaers voor zijn interventie. En u krijgt de gelegenheid nog op het eind van deze discussie, als u daar behoefte aan hebt, om nog twee minuten te reageren. Dank u zeer, mijnheer Bogaers.

Het woord is nu aan de heer Ham namens de Stichting Behoud Gooise Heide. Dank u wel mijnheer Bogaers. Zou u plaats willen maken voor uw collega inspreker. De heer Bogaers: Heel goed. De voorzitter: Dank u zeer.

De heer Ham: Het spijt me. De heer Bogaers: Jij mag, succes. De voorzitter: En u kunt daar weer in de zaal achter plaatsnemen, mijnheer Bogaers. Het woord is aan de heer Ham. De heer Ham: Ja, goedenavond. Het is de eerste keer dat ik dit doe voor zo’n volle zaal. Althans, in de gemeenteraad te spreken. Althans, hetgeen wat wij als Stichting Behoud Gooise Heide naar voren willen brengen naar aanleiding van de reactienota. De Stichting Behoud Gooise Heide is in 2000 opgericht naar aanleiding van het plan om een weg aan te leggen over de Bussumerheide, die gelukkig niet gekomen is. Voor hetzelfde geld was het plan het buurtschap Crailo daardoor ook niet doorgegaan, want dan had die weg waarschijnlijk daar gelopen. Ik wil de commissie bedanken voor de mogelijkheid om hier in te spreken. Dan wil ik het volgende zeggen. Doordat de uitnodiging voor deelname aan de inspraakavond door de gemeente niet juist geadresseerd was, hebben wij deze niet tijdig ontvangen en hebben wij niet in kunnen spreken op de inspraakavond van Gooise Meren. Ik heb wel de uitzending … Althans, het gezien wat er besproken werd. We hebben evenwel kennis genomen van de reactie op onze zienswijze, zoals die is opgenomen in bovengenoemde nota. Een aantal van onze punten heeft weliswaar geleid tot wijzigingen die zullen worden overgenomen in het bestemmingsplan.

Essentiële bezwaren van de Stichting Behoud Gooise Heide zijn echter niet overgenomen. Die zijn ten eerste, wij willen benadrukken dat wij ons bezwaar tegen een bouwhoogte van meer dan 12 meter handhaven. Op de hei is er sprake van drie gebouwen van 18 meter hoog, en dat is onverenigbaar met het principe van het illusielandschap en natuurinclusief bouwen. De bewering dat de gebouwen door de hoogte van omliggende bomen aan het zicht onttrokken worden is niet overtuigend. De hoogte en de dichtheid van de bomen is daarvoor onvoldoende. Wij dringen er op aan de grondwal aan de noord- en westzijde, deelplan Op de hei, van de voormalige schietbaan, met een lengte van 130 meter. Ik heb het met mijn kilometerteller gemeten. Hij loopt langs van de Anne Franklaan richting het Gebed zonder eind, dus 130 meter lang en heeft een breedte van 60 meter. Die met bomen begroeid is, te behouden. Bedoeld wordt de wal parallel aan het fietspad en grenzend aan het manegeterrein. Het dient niet alleen als extra zichtbarrière, maar ook als geluidswering richting heide. Bovendien heeft deze wal een historische waarde vanwege de inrichting van het militaire terrein tussen 1930 en 1940, en vanwege de plek waar in de oorlog vijf mensen gefusilleerd zijn. Ter herdenking van hen staat er op de Bussumerheide een kruis.

Ten tweede, een uitkijkpunt van 15 meter aan het einde van de Laan van Crailo op zuid, tast het karakter van het bos aan. Ik kwam op weg … Want ik woon zelf in Bussum in de Wielewaallaan. Ik kwam er op weg hierheen langs, ik ken het punt dus uitstekend. Zowel het zicht op het uitkijkpunt vanaf de hei als de activiteit die een dergelijke attractie genereert is verstorend voor de rust in de natuur en de natuurbeleving. Gelet op de gemiddelde kruinhoogte van 14 meter van de omringende bomen, zal er bovendien nauwelijks van uitzicht sprake zijn. Ten derde, wat nodig is om het ecoduct Laren hoog te kunnen laten functioneren in de nabijheid van een woonwijk is onderzocht door Alterra in opdracht van de provincie Noord-Holland in maart 2017. Nodig is een afstand van 150 meter tot aan de bebouwing, geen kunstlichtuitstraling, geluid, et cetera. Een ecowal van 5 meter in plaats van 3 meter 60, zal nodig zijn voor de begrenzing van de gemengde ecowal, gemengd ecowal maximum bouwhoogte 5 meter, zie plantekening, en het gebied met bestemming natuur. Zeker indien de hoogte van de zonnepaneel pergola, vanaf de knik bij het badhuisje, in zuidelijke richting, 4 meter 80 is. Dat zou betekenen dat er een verschil, een hoogteverschil, van 1 meter 20 is tussen de geplande dubbele ecowal en de zonnepaneel pergola met parkeerruimte.

Samenvattend blijft de Stichting Behoud Gooise Heide derhalve bezwaar maken tegen de toegestane bouwhoogte van 18 meter in het gebied van Op de hei, het uitkijkpunt van 15 meter en tegen de te lage ecowal die het gebied aan het zicht moet onttrekken. Ik dank u.

De voorzitter: Dank u zeer. Vragen van de zijde van de commissie aan de heer Ham? Dat is niet het geval. Ja, de heer Van den Berg. De heer Van den Berg. De heer Van den Berg. In verband met de door u aange… Dank u wel overigens voor uw inbreng. De door u aangehaalde hoogtes van, als ik het even goed zeg, 18 meter bouwhoogte. En dan heeft u het over veertien keer 15 meter. Gaat u dan uit van de diepe punten op het terrein of de hoogte punten? Of kan u daar nog een nadere toelichting op geven waar u … De heer Ham: Het is 18 meter. Het zijn drie bouwvlakken. Eén zit er tegen de … op de plek van de schietbaan. En dan is er één aan de Laan van Crailo. En dan is er nog één, er zouden er totaal drie zijn. En dan is er nog één aan de weg, zeg maar, aan de parallelweg, de Amersfoortse straatweg. De ingang bij de entree. De voorzitter: Dank u zeer. Mevrouw Timmerman. Mevrouw Timmerman-Hamers: Kan ik constateren dat met de hand van hetgeen u zegt, dat de hoogte van de ecowal, als die 5 meter wordt, de werking van de zonnepanelen niet frustreert omdat er 1 meter 20 tussen zit? De voorzitter: Mijnheer Ham. Mevrouw Timmerman-Hamers: Heb ik dat goed begrepen? De voorzitter: De heer Ham. De heer Ham: Ja, ik denk dat die 5 meter noodzakelijk is. Kijk, die … Als dat 4 meter 80 is, dat verschilt wel 1 meter 20. Dan steekt dat er bovenuit, lijkt mij hoor. Ik heb die plantekening goed bekeken.

Ik kan hem u geven. Het staat heel duidelijk aangegeven. Mevrouw Timmerman-Hamers: Nee, dan hebben we elkaar goed begrepen. De heer Ham: Ja. Mevrouw Timmerman-Hamers: Dank u wel. De voorzitter: Oké. Geen andere vragen van de zijde van de commissie. Dan dank ik de heer Ham. U straks wel de gelegenheid, als u wilt, voor een korte tweede reactie. Dank u wel. De heer Ham: Ja, dank u wel. De voorzitter: Dan is het woord aan de heer Pronk namens initiatiefgroep Klein Crailo. Het woord aan de heer Pronk. Gaat u zitten, mijnheer Pronk. Ik weet niet zeker, is de microfoon aan? De heer Pronk: Test. Hij doet het. De voorzitter: ja, de microfoon is aan. U hebt het woord, mijnheer Pronk. De heer Pronk: Dank u wel. Geachte leden van de commissie en overige aanwezigen, dank voor de mogelijkheid om hier vanavond te mogen inspreken. Ik spreek vanavond namens het burgerinitiatief Klein

Crailo. De vereniging van bewoners van uit Gooise Meren, Hilversum en Laren die compact, duurzaam en gemeenschappelijk willen wonen in en dichtbij de natuur. Wij pleiten voor concrete locaties binnen Crailo waar bewoners zelf hun wijken en woningen in gezamenlijk verband kunnen creëren en bouwen. Wij maken sinds 2019 plannen om onze woondromen uit te laten komen en om in de nabije toekomst bewoners van buurtschap Crailo te worden. Onze achterban telt inmiddels meer dan 150 geïnteresseerden, waarvan 81 mensen onze petitie voor CPO-initiatieven op Crailo hebben ondertekend, en 70 geïnteresseerden daadwerkelijk hun woonwensen en belangstelling voor ons initiatief via een enquête hebben gedeeld. Duidelijk is dat een groeiend aantal mensen in de regio gezamenlijk betaalbare en duurzame woningen wil ontwikkelen. Ik wil met u langs drie punten vanavond. De beoordeling van initiatieven. Ruim een jaar geleden hebben wij als Klein Crailo ingesproken bij de politieke avonden van de drie gemeenten, over de noodzaak van meer betrokkenheid van bewoners bij het vormen en het uitvoeren van de plannen voor buurtschap Crailo. Mede hierdoor werd in maart 2020 een motie aangenomen om een initiatiefprocedure voor buurtschap Crailo te ontwikkelen.

In april 2021 werd tijdens een webinar over het onderwerp bestemmingsplan Crailo een eerste indruk gegeven van de voorwaarden voor initiatieven en werden hiervoor drie locaties aangewezen. Het bleek dat deze mededeling tijdens het webinar het officiële antwoord was op de motie, en dat deze door de colleges van burgemeester en wethouders hiermee was afgedaan. Als een presentatie via een webinar als een initiatievenprocedure beschouwd kan worden, dan missen wij toch een officiële procedure. Er is niet vastgesteld hoe de behandeling, de boordeling, van de initiatieven verloopt, hoe mogelijke bezwaren behandeld gaan worden en hoe de definitieve besluitvorming en toezegging plaatsvindt. Het verbaast ons ook dat het belangrijkste onderdeel van de procedure, namelijk de besluitvorming, niet in de procedure was opgenomen. Kortom, wie neemt de beslissingen en hoe worden deze genomen? Op 23 mei 2021 hebben wij aan de raden een brief gestuurd met een vraag over de besluitvorming. Als antwoord op onze vraag werd door de gemeente gesteld dat de besluitvorming voor initiatieven op basis van artikel 8 van de samenwerkingsovereenkomst gebiedsontwikkeling Crailo overgedragen is aan de GEM BV, en dat dit dus niet gebeurt door de gemeente zelf.

Met de wetenschap dat op basis van de woonvisies en huisvestingsverordeningen van de gemeenten, de gemeenten zelf verantwoordelijk zijn voor het bepalen van wie in de gemeente komen wonen, en het feit dat die bevoegdheid naar ons idee niet in deze samenwerkingsovereenkomst wordt overgedragen, vragen wij ons af of de besluitvorming over initiatieven toch niet bij de gemeente thuishoort, om er verzekerd van te zijn dat de uitgangspunten van de woonvisies en huisvestingsverordeningen volledig bij de besluitvorming worden betrokken. Punt twee, prijzensegmenten. Er is een urgente behoefte aan compacte, duurzame en betaalbare woningen. In de door ons ingediende zienswijze van 24 februari 2021 aan het bestuur van Laren, vroegen wij om een eerlijke verdeling van de drie woonsegmenten, goedkoop, middelduur en duur per deelgebied. Naast het dure en middensegment moeten de locaties voor initiatieven ook ruimte bieden voor sociale segment, koop en of huur. We weten nu dat de locaties voor initiatieven niet bestemd zijn voor het sociale segment. Volgens de informatie uit het webinar komen er alleen middensegmentwoningen op de locatie voor initiatieven op zuid in Laren. Voor zover wij weten is überhaupt het sociale segment niet voorzien in op zuid. Dit betreuren wij.

Zonder het borgen van het sociale segment binnen de locaties voor initiatieven, zul je aan de geest van de motie die een jaar geleden is aangenomen, voorbij gaan. Het daadwerkelijk invulling geven aan de realisatie van duurzame burgerinitiatieven op Crailo. Zoals initiatieven voor moderne woonvormen, levensbestendige woningen en het samen wonen met verschillende generaties in een betaalbare vorm. Klein Crailo vraagt de raden hier nadrukkelijk opnieuw aandacht voor. Dan als laatste punt drie, het aantal woningen per vierkante meter. Ook andere initiatieven hebben zich aangemeld of gaan zich aanmelden bij GEM Crailo. Is er rekening gehouden met het aantal initiatieven, geïnteresseerden, dat zich heeft aangemeld of nog gaat aanmelden, en het aantal woningen dat beschikbaar komt binnen de locaties die voorgesteld zijn voor initiatieven? Met andere woorden, kunnen er meer woningen gecreëerd worden binnen de drie voorgestelde locaties? Of kunnen er

naast de huidige drie meer locaties aangewezen worden waar gezamenlijke wooninitiatieven plaats kunnen vinden wanneer deze zich alsnog aandienen? Er kunnen meer compacte duurzame woningen gecreëerd worden op hetzelfde oppervlak dan nu in het bestemmingsplan is voorgesteld, zonder verlies in de grondexploitatie voor de gemeente. Er is, zoals gezegd, een grote behoefte om compact, duurzaam en betaalbaar te kunnen wonen. Mensen die op deze manier willen wonen, streven een kleine voetprint na op letterlijk een kleiner oppervlak. Het nu aangegeven aantal woningen binnen de toegewezen locaties voor initiatieven, biedt geen ruimte voor deze vorm van wonen. Tot slot, wij hopen dat jullie rekening zullen houden met deze drie punten bij de besluitvorming over het bestemmingsplan voor Crailo. Want Klein Crailo, samen met andere initiatieven, kan een bron van inspiratie zijn bij het verder uitvoeren van de plannen op Crailo. Dank voor jullie aandacht. De voorzitter: Dank u zeer. Zijn er van de zijde van de commissie vragen? Dat is niet het geval. Dank u wel, de heer Pronk. U krijgt straks als u wilt nog gelegenheid voor een korte tweede reactie. Dank u zeer. De heer Pronk: Dank u. De voorzitter: Dan is nu het woord aan ik neem aan de commissie. Mag ik vragen aan de heer Loeff om het spits af te bijten? De heer Faas: Voorzitter, mag ik een punt van orde maken? De voorzitter: Jazeker.

De heer Faas: Mij is iets volstrekt onduidelijk. Alvorens we gaan praten over het bestemmingsplan, de MER en beeldkwaliteitsplan, zou ik graag willen weten waar we het nou precies over gaan hebben en waar we nou precies over gaan besluiten. Mij bereiken verschillende berichten. Gaan wij alleen, wat mij logisch lijkt, het hebben over Larens grondgebied? Of gaan wij ook besluiten nemen, initiatieven overnemen dan wel afwijzen in Hilversum en Gooise Meren? En omgekeerd is het denkbaar dat Hilversum straks gaat bepalen dat de ecowal van Laren minder dan 5 meter zou moeten zijn. Ik wil daar voordat we het erover hebben volstrekte duidelijkheid over hebben. Waar gaan we nou precies over besluiten? De voorzitter: Ja. De wethouder kan misschien een toelichting geven. Lijkt me een terechte vraag. De heer Stam: Ja, het is op zichzelf een terechte vraag natuurlijk. En mijnheer Faas stelt altijd terechte vragen. Kijk, mijn standpunt erover is als volgt. Wij hebben vanaf 2017 een ambitiedocument vastgesteld en vervolgens ook nog een landschappelijk- en stedenbouwkundig plan met elkaar vastgesteld. En dat hebben we met elkaar gedaan. Dat wil zeggen, de drie raden zijn in een op zichzelf ingewikkelde constructie, waarbij drie gemeenten de grond van de provincie hebben overgenomen, zijn erin geslaagd om met elkaar tot besluitvorming te komen.

En dat is ook de vorige keer, waarbij bij het stedenbouwkundig- en landschappelijk plan ook allerlei moties en amendementen aan de orde waren, is het ook gelukt om indertijd met die verschillende initiatiefnemers, motie indieners, amendement indieners, tot een consensus te komen. In het afgelopen webinar of Zoommeeting die we met elkaar hebben gehouden laatstelijk over die verschillende moties en amendementen, is die vraag die u stelt ook aan de orde geweest. En mijn standpunt daarover zou zijn dat het nog steeds fantastisch zou zijn en ook aan te bevelen zou zijn als we in staat zullen zijn uit onze eigen comfortzone te stappen en niet te zeggen, wij gaan ons beperken tot Laren, want wij zijn nou eenmaal van Laren en daar gaat Hilversum niet over, of andersom. Maar dat we in staat zullen zijn om met elkaar tot akkoorden te komen die het met elkaar mogelijk maken om dat buurtschap nog steeds met elkaar te

ontwikkelen. Je kunt wel zeggen, het punt wat net door insprekers aan de orde is gesteld, ja, de gebouwen zijn te hoog of te laag of wat dan ook, en daar bemoeien we ons als Laren niet mee, dat is Hilversums grondgebied, dus doe maar. Dat lijkt mij niet de goede instelling. Dus je zou moeten proberen het met elkaar eens te worden. En wat mij betreft zouden we dus vanavond weliswaar in zekere zin voorwaardelijke afspraken kunnen maken over datgene wat we vaststellen. Maar wel onder de voorwaarde dat we met elkaar het ook eens kunnen worden over moties en amendementen. Ik mag er ook wel eens op wijzen dat op het moment dat je bijvoorbeeld zegt, de ecowal daar gaan wij over, maar Hilversum en de Gooise Meren zouden zeggen, maar dat vind ik helemaal … Ik vind dat een slecht besluit. Dan nemen we ook besluiten over de exploitatie van het totale gebied. Op het moment dat wij dus een besluit nemen die alleen maar Laren aangaat, dan heeft dat onmiddellijk consequenties voor de anderen. En misschien zijn die helemaal niet bereid om die financiële consequenties te dragen. Dus mijn pleidooi zou toch zijn om vanavond niet alleen de inhoud te behandelen, maar ook met elkaar af te spreken dat we zo goed mogelijk proberen het met elkaar eens te worden tussen die verschillende raden en met de verschillende indieners, over uitgangspunten die met elkaar gedeeld zouden kunnen worden.

Want er dreigt nu op het laatste moment toch een soort schisma te ontstaan als je niet uitkijkt, tussen de verschillende raden. Die gaan dan allemaal hun eigen besluiten lopen nemen. En dat lijkt mij in het licht van de historie en het licht van de intentie die we met elkaar hebben gehad om tot één buurtschap te komen, lijkt me dat een jammerlijke ontwikkeling die ik erg zou willen afraden. De voorzitter: Ik ben zo vrij als voorzitter om me geheel aan te sluiten bij de conclusie van de zijde van het college. Ik denk dat we de afgelopen tijd inderdaad geprobeerd hebben om gemeenschappelijk het project te beoordelen, ook waar het territorium aan het spel was. Maar dus mijnheer Faas nog heel even dat ordepunt, en dan gaan we over tot de normale behandeling. De heer Faas. De heer Faas: Dank u wel. Ja, die intentie die moeten we zeker hebben. En we hebben ook in de RAK bij herhaling vergaderd en die eenheid proberen te creëren en te behouden. Waar het mij om gaat is strikt juridisch. Ik ben één van de weinige niet-juristen hier. Maar strikt juridisch. De zevende wordt er een besluit genomen in de drie raden, en waar besluiten we dan over? En ik heb de indruk dat op dat moment wij gaan besluiten over een bestemmingsplan in Laren en niet in Hilversum en Gooise Meren. Dus de intentie die omarm ik wat de wethouder zegt, dat klopt helemaal. Moeten we zeker nastreven.

Maar strikt juridisch, de zevende gaan wij denk ik alleen maar over het bestemmingsplan van Laren praten. De voorzitter: Ik denk dat dat laatste juist is, maar kunt u dat bevestigen wethouder. De heer Stam: Ja nogmaals, ik probeer … Het zal mij als jurist misschien kwalijk genomen worden. Maar ik probeer juist van de formele kant weg te komen. In die zin … Niet omdat ik dat niet zou willen, maar ik vind dat de hele intentie, de hele opzet van dat hele plan, altijd is geweest om in een positie waar je eigenlijk je als gemeente het toch al moeilijk genoeg vindt om het met elkaar eens te worden over zo’n ontwikkeling. Namelijk, we gaan een buurtschap Crailo ontwikkelen met op één manier te ontwikkelen, op één manier te exploiteren, op één manier het eens te worden over uitgangspunten. Zou ik het buitengewoon jammer vinden als op het laatste moment we allemaal onze eigen wasje weer gaan doen. En ik kan me voorstellen dat we vanavond weliswaar dit zouden goedkeuren, maar dat we op 7 juli uiteindelijk met die motie in de tussentijd, die moties en amendementen op elkaar zodanig weten af te stemmen, dat we in die vergadering die moties en amendementen ook zodanig kunnen naar voren brengen dat er ook over gestemd kan worden en dat … Of, over gestemd kan worden … Dat we het eens zouden kunnen worden over de inhoud van die moties en amendementen.

En dat we dus in een uiteindelijk terecht komen, is mijn hoop en verwachting, in een uniforme opstelling waarbij de raden natuurlijk gewoon een eigen verantwoordelijkheid hebben, hun eigen

formele bevoegdheden hebben. Maar we wel met elkaar aan de eindstreep gaan komen in een ééndrachtige opstelling. Dus dat is mijn antwoord op de vraag van mijnheer Faas. De voorzitter: Er wordt … Over dit ordepunt, mevrouw Timmerman, nog steeds hè? Het gaat niet over de inhoud, over de orde van de vergadering. Ja, ga uw gang. Mevrouw Timmerman-Hamers: Nou, ik wilde eigenlijk even reageren op hetgeen wat de wethouder zegt. De voorzitter: Ja, ja, ga uw gang. Mevrouw Timmerman-Hamers: Ja, het is natuurlijk zo dat iedereen verantwoordelijk is voor zijn eigen grondgebied. En het is ook onmogelijk, dan wordt het nietig verklaard, als wij gaan stemmen over de amendementen van andere gemeenten. Dat kan gewoon juridisch niet. Dus … De heer Van den Berg: Mag ik daar dan iets op aanvullen, voorzitter? De voorzitter: De heer Van den Ber nog, en dan gaan we over op de inhoudelijke behandeling van het geheel. De heer Van den Berg: Ik ga niet over de inhoud, maar … De voorzitter: De heer Van den Berg. De heer Van den Berg. De heer Van den Berg: Ik sluit aan op wat u zelf al zei en wat de wethouder zegt. Maar misschien kan het zo meteen nog eens keer duidelijk uitgelegd worden ook door één van de anderen hier aan tafel. Wij hebben steeds gezegd, er is heel hard gewerkt aan de voorkant, door allerlei raadsleden van alle drie de gemeentes, om zover te komen.

En we hebben ook altijd gezegd dat, om juist nu het over amendementen en moties gaat, dat het eigenlijk zo zou moeten zijn dat in al die drie gemeentes overal een beetje dezelfde moties en amendementen zouden moeten komen. Maar soms is de ene politieke partij in de andere gemeente niet vertegenwoordigd, of omgekeerd. Zo heb ik de vorige keer volgens mij voor GroenLinks Hilversum een motie ingediend in Laren, dat we er op zijn minst in ieder geval over kunnen stemmen. Of je het er dan wel of niet mee eens bent, ik denk dat de wethouder dat ook kan onderschrijven. De ene gemeente gaat er anders mee om als de andere gemeente. Dat heeft met meerdere reden te maken. Maar we hebben wel steeds de intentie gehad om het totaalplan in zicht te houden. En zo wilde ik hem vanavond ook aanvliegen. Strikt juridisch is het misschien zo dat we alleen over ons plan praten, waar wij verantwoordelijk voor zijn. Maar in de breedte kijken we naar het totale plan. De voorzitter: Zeker. De heer Van den Berg: Dus ik wil de woorden van de wethouder, en ik hoop dat dit ook een bijdrage eraan is, dat wij niet nu verzanden in principe punten van of we juridische wel of niet goed bezig zijn, maar meer ons einddoel en op die manier ernaar kijken. Want anders dan denk ik dat we onszelf een brevet van onvermogen mogen geven. De voorzitter: Ik heb de indruk dat u onderschrijft wat de wethouder zegt.

Waarbij de juridische een iets andere situatie is dan de materiële situatie. Maar dat gezegd zijnde denk ik dat ik nu kan overgaan tot de bespreking van de stukken als zodanig, van het voorstel. Mag ik de heer Faas dan … Nee, ik had de heer Loeff al gevraagd om het spits af te bijten, en ik blijf daaraan vasthouden. Dus het woord is aan Larens Behoud via de heer Loeff. Het woord is aan de heer Loeff.

De heer Loeff: Dank u, voorzitter. Ja, wij hebben met belangstelling kennis genomen van de vele stukken, want zo gaat dat bij zo’n groot project die worden aangeleverd. We hebben ook als raden vorige week een digitale bijeenkomst gehad waarbij we met elkaar een aantal vragen hebben kunnen stellen, standpunten hebben kunnen uitwisselen. En ik begrijp de zorg van de wethouder wel een beetje als hij zegt van, ja, hoe gaan we dit nu doen en laten we toch vooral de eenheid bewaren. Laat ik er het volgende over zeggen. Als we kijken naar het besluit wat we gaan nemen, dan ligt zoals bij elk bestemmingsplan er een aantal stukken aan ten grondslag, en het eerste is het beeldkwaliteitsplan. Daar wilde ik het graag als eerste over hebben, omdat het beeldkwaliteitsplan eigenlijk de uitwerking is van de van de eerste ambitie zoals vastgesteld. En als je dat bekijkt, dan kunnen wij alleen maar constateren dat dat er heel goed uitziet, dat dat getuigd van een hoge ambitie, dat daar kwaliteit uit spreekt en dat in, ja, zeg maar in de uitvoeren wij het vertrouwen hebben dat het beeldkwaliteitsplan ook daadwerkelijk de garantie biedt dat de kwaliteit, zoals die ook meerdere malen al door de GEM Crailo is geuit, ook echt wordt gehaald. Dat is denk ik heel belangrijk om vast te stellen.

Want op het moment dat we daar vragen over zouden hebben over die kwaliteit, dan stonden we aan een andere discussie. Dus dat is denk ik een hele goede basis om te kijken naar de vervolgbesluiten die genomen moeten worden. En ze staan hier eigenlijk een beetje verkeerd om vind ik in het voorstel. Als je ziet dat we eerst het bestemmingsplan vaststellen en vervolgens het beeldkwaliteitsplan. Nou ja, ik zou het wel interessant vinden om eerst een beeldkwaliteitsplan vast te stellen, en dat wordt vervolgens uitgewerkt in een bestemmingsplan. En dan kan je controleren of dat wat in het beeldkwaliteitsplan met verbeeldingen is geuit ook daadwerkelijk in de verschillende toetsingskaders ook echt tot uitdrukking komt. Maar goed, dat is misschien wel een beetje kip-ei verhaal. Ik zie de heer Nieuwenhuizen al lachen. Maar goed, dat is denk ik wel iets om te constateren. Als we dan kijken naar het bestemmingsplan, dan hebben we eigenlijk een paar punten maar. Ja, ze zullen u bekend voorkomen, maar ze zijn nu nog niet in de publieke commissie geuit hier in Laren. Dat is de bouwhoogte van meer dan 18 meter betreffende de uitzonderingen voor de verschillende bouwblokken. En ik hoor net van één van de insprekers, de gemiddelde boomhoogte is zo’n 14-15 meter. Nou, dan kom je met 3 meter er bovenuit als je het hebt over een accent.

En als je daar dan weer de uitzonderingspositie van 10% bij rekent, dan kom je toch al weer op 18 meter 50, 18 meter 80. Nou, en daarmee loop je het risico dat de zichtbaarheid vanuit de heide, wat we heel belangrijk vinden, dat coulisselandschap, toch wordt aangetast. Gaat niet over ons grondgebied. Maar vanuit Laren dan, en zeker vanuit onze fractie, de oproep om dat toch zeer strak te handhaven op de maximale hoogte van 18 meter. Dus op het moment dat daar een motie c.q. amendement of voorstel komt vanuit een andere gemeente, dan denk ik dat we dat kunnen steunen. En waarschijnlijk komt er ook nog wel iets vanuit de eigen gelederen, maar daarover straks meer. Het belangrijkste andere punt is denk ik de ecowal. Ook al het één en ander over gezegd door de eerste inspreker. En hier … Wij hebben het ook al eerder in de commissie gehad over de bezwaren van het Gooise natuurreservaat tegen de hoogte van de ecowal. We begrijpen ook de breedte die dan breder zou worden waardoor dan weer allerlei andere problemen zouden ontstaan. Ja, wij doen de dringende oproep toch eens te kijken of je niet binnen dezelfde voetprint een hogere ecowal kunt realiseren. En waar hebben we het over, over 1,5 meter. Ja, het lijkt ons een zeer reële optie. En we hebben het ook al even gehad over maximaal 5 meter. Dus ja, het bestemmingsplan laat het toe.

Maar nou, misschien is het wel goed om het gewoon vast te pinnen op 5 meter. Dan voldoen we daarmee aan in ieder geval de maximale haalbaarheid voor de kwetsbare natuur aan de andere kant en zorgen we dat we dit ook goed hebben afgedekt. Dat is eigenlijk het hoofdpunt als het gaat over de ontwikkelingen op ons grondgebied. Voor de rest, complimenten. We hebben het al eerder gehad over moties. En we hadden zelf ook een motie ingediend over het Palmkazerneterrein en het hoofdgebouw. Ik vind het toch belangrijk om het hier ook te zeggen bij het beeldkwaliteitsplan, dat er een slag is gemaakt en dat we het belangrijk vinden dat die cultuurhistorische waarden ook worden geborgd. We hopen dat het ook voor het badhuisje blijft gelden aan onze kant op het terrein. Ja, en als je kijkt naar, ja, de basisvraag, dan kom ik een beetje terug bij mijnheer Bogaers. Hij heeft ons zeer veel stukken gestuurd vanuit

de stichting. Ik begrijp zijn zorgen en ik zie dat er heel veel zorgen in veel mails en brieven worden geuit. Ik wil eigenlijk hierbij een beetje de oproep te doen om ons als raadsleden een beetje te sparen. In die zin, u mag ons met alles overladen en het mogen er ook drie keer zoveel zijn. Maar ik denk dat het beter werkt als het een water korter appel is op wat wij nu precies als raad worden geacht hier mee te nemen. Dat maakt het voor ons iets eenvoudiger om ook scherper het debat in te gaan. Dus wat dat betreft dank voor uw stukken. We lezen ze aandachtig door. Maar ik denk dat de basisvraag natuurlijk is, en dat is een beetje uw zorg, van ja, hoe staat het met de natuur? We zijn dit traject in gegaan door met elkaar te zeggen van, er wordt ontwikkeld en die ontwikkeling heeft een effect. Daar betekent ook dat er woningen komen. Er wordt rekening gehouden met het landschap. Daar zitten ook natuurelementen in. En we zien ook in de reacties zoals wij die meekrijgen, ook van het GNR, dat er weliswaar zorgen zijn, maar dat er ook slagen zijn gemaakt in verbetering, zodat er met een aantal kleine aanpassingen een hele goede wijk kan ontstaan waarbij die waarden, ja, gerespecteerd worden en waarbij in ieder geval ook de ontwikkeling kan plaatsvinden. Dan de zorgen van de stichting Behoud de Gooise heide. Heel fijn dat u inspreekt.

Er zit zeer veel op Bussums grondgebied, en ik denk dat het inderdaad voor Gooise Meren hee l belangrijk is dat zij daar alsnog kennis van nemen. Ik zag in de stukken dat de uitkijktoren was beperkt tot een soort minimumvariant waarbij er geen overlast mag zijn en ook nog een natuurtoets moet worden gedaan. Dus als ik het goed begrijp, ik wil die vraag graag naar aanleiding van de inspreker aan de wethouder stellen, is dat nu zo dat daar echt nog een verder onderzoek moet worden gedaan voordat dat uitkijkpunt er komt? Of komt dat uitkijkpunt er gewoon? Daar graag nog even nadere toelichting op, omdat ik begrijp dat dat uitzichtpunt wel op het zuidelijke puntje ecowal is. Zuidelijk geloof ik, ja. Op Larens grondgebied. Dus dat zou fijn zijn als we daar iets over zouden weten. Dat waren even de punten voor dit moment. Dank u, voorzitter. De voorzitter: Dank u. Het woord is aan de heer Faas, VVD. De heer Faas: Dank u wel, voorzitter. Het gebeurt niet altijd dat de coalitiepartners het 100% eens zijn. Maar in dit geval moet ik zeggen, ik heb een lijstje voor me met allerhande punten die ik wilde aanhalen. En die zijn allemaal keurig door mijnheer Loeff behandeld. Dus ik sluit mij bij zijn woorden aan en ter wille van de tijd zal ik daar geen verdere toevoegingen aan doen. De voorzitter: Dank u zeer. Dan is het woord aan de heer Grunwald, VVD. Die zit niet in de coalitie.

De heer …: Als die zijn best doet zou dat in de toekomst denkbaar zijn. De voorzitter: ik denk dat we deze avond niet moeten gebruiken om al vooruitzichten te plegen. Het woord is aan de heer Grunwald, VV… Uhm, pardon. D66. De heer Grunwald: Dank u wel, voorzitter. Ja, wie weet wat de toekomst brengt. Maar dat neemt niet weg dat op dit moment ook wel best wat overlappingen zichtbaar zijn. Dus we kunnen ons prima aansluiten bij wat gezegd is over de bouwhoogte. Die zou wat ons betreft ook zeker niet hoger dan 18 meter moeten worden. Dat pleidooi heb ik de vorige keer al gehouden. Dus die marge die ambtshalve aangehouden wordt van 10%, die mag wat ons betreft sneuvelen. Of zet dan die maximale bouwhoogte iets lager. Weet ik wat, 16 meter 20 plus 10%, dan kom je dus ook niet boven die 18 uit. Het is maar een trucje, maar dat zei ik de laatste keer ook al. Wat ons verder opvalt is, ja, dat dat eigenlijk niet meer tegenkomen wat met de opmerkingen van GNR over de natuur gedaan is. Daar zijn we eigenlijk nog wel benieuwd naar hoe daarmee omgegaan wordt. En vervolgens wil ik ook de drie insprekers even bedanken voor hun bijdrage. Ik heb daar nog drie over. Allereerst natuurlijk van, hoe zit dat dan met de mogelijke vervuiling van de bodem. Want daar wordt over gesproken. En aan de ene kant wordt gezegd, nou dat is oké. En de andere kant zegt, het is niet oké. Dus wat is het dan

nu, is de vraag? De tweede is eigenlijk, ja, dat ging dus ook over de bouwhoogte. Dus van de heer Van Ham, dat heb ik al eerder aangegeven, dat is voor ons best een ding. En het derde is in ieder geval ook, hoe zit het nou precies met de procedure initiatieven. Wij hebben ook vernomen dat dat uiteindelijk aan de GEM is om daar over te oordelen. Maar volgens ons is het toch aan de gemeente om aan te geven wie daar kunnen komen wonen en initiatieven realiseren. Hoe zit dat dan precies in elkaar. En wij zijn zelf best wel voorstanders van, ja, het realiseren van compacte woningen in deze die ook anderen gelegenheid geven, kleinschalig, in zo’n project te wonen, buiten de zeg maar initiatieven om die door de GEM al genomen zijn. Dus dat leidt tot diversiteit en dat leidt tot een kwaliteitsverbetering van het gebied. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Het woord is aan de heer Vos, Groen Laren. De heer Vos: Ja. Dank u wel, voorzitter. Een beetje ondankbaar als je een beetje achteraan in het rijtje zit, want dan zijn een hele hoop verstandige dingen al gezegd gelukkig. Van origine was het natuurlijk een heel erg mooi, heel groen voorstel, waar wij eigenlijk alleen maar enthousiast voor konden worden. En er is af en toe een beetje water bij de wijn gedaan. Af en toe een beetje heel veel water bij de wijn gedaan, waardoor in ieder geval PAM hoger werden, ik denk door de waterstand.

Dat is jammer. Ik hoop van harte dat er niet nog meer water bij de wijn gaat, want dat zou heel erg zonde zijn. En er is al een concessie gedaan aan eigenlijk een prachtig gebied dat we hebben wat we gaan bebouwen. Dat is zonde. Maar goed, mensen moeten wonen, dat begrijp ik ook. En mensen willen wonen. Dus daar is nu een redelijke oplossing voor gevonden. Ik schaar me bij de woorden van mijnheer Grunwald als het gaat over kleinschalige initiatieven om daar ruimte voor te zoeken, dat lijkt mee heel belangrijk om niet alles ambtenaar achtig dicht te timmeren, maar ook kleinere initiatieven ruimte te geven. Rest echter nog wel één vraag, en dat is eigenlijk al een vraag die ik eerder gesteld heb en die is een beetje aan de wethouder, en die werd ook al zojuist door de heer Grunwald zojuist genoemd. Als het waar is wat mijnheer Bogaers betoogt, heeft deze hele exercitie dan nog zin? Dus ik ben wel heel nieuwsgierig naar een antwoord op die vraag. De voorzitter: Dank u zeer. Het woord is aan de heer Van den Berg. De heer Van den Berg: Voorzitter, dank u wel. Mijn betoog van zojuist had betrekking op dat wij in de vorige ronde ook al meededen als raadslid. En samen toen nog met raadslid Calis en toen ook wethouder Stam. Dus wij hebben aan alle kanten gezien hoe moeilijk het is.

De inbreng die ik nu geef is van onze CDA-fractie, maar die komt wel voor een belangrijk deel overeen met de opvatting die ik straks had. En dat is eigenlijk dat we als we iedere dag de krant openslaan er honderden duizenden tot miljoen woningen gebouwd moet worden. En dat wij in ons kleine mooie Gooi dan nu toch de buurtschap Crailo met elkaar weten te ontwikkelen. Ik zou ook nog een hele verhandeling kunnen beginnen, voorzitter, over waarom het ingewikkeld is. Dat het was opgelost als we één gemeente waren geweest. Maar dat is niet zo. Maar we zijn blij met wat er voorligt. Maar de indruk van die mooie groene buurtschap, als ik mijn collega’s hier zo hoor praten, lijkt het eerder dat we een vestingstadje Naarden plus aan het bouwen zijn, omdat het vooral over de ecowal gaat. We zijn in Zeist geweest. Nou als ik daar loop dan zou ik denken, helemaal geen ecowal, want uit die mooie groene buurtschap kun je dan zo de hei op. Ik snap ook wel dat dat niet zo werkt. Maar de discussie over 5 meter hoog of breed, daar kan ik verder niet zoveel mee. Dus ik ben benieuwd waar de collega’s hier en in andere gemeentes zich op gaan bevinden. Maar doe je vandaag de krant open en hebben we het over een dijk langs een Nederlandse rivier, gaat eigenlijk dezelfde discussie.

Moet het een brede dijk, een hoge dijk, een lage dijk, een groene dijk? En dan wordt er bijvoorbeeld ook gezegd dat om waterkeringen, en zo zou je dit ook kunnen zien als keren van mensen van de hei, kun je ook wel gewoon een wand van 5 meter plaatsen. Maar dat willen we dan ook weer niet. En wat ik daar eigenlijk een beetje mee aan wil geven is dat, terug naar het grote

verhaal, dat het een plan is wat in zijn compleetheid past. En natuurlijk moeten wij daar nog op een aantal punten iets van vinden. Maar voor de CDA-fractie gaat dat in ieder geval niet over een meter hoger of lager van de ecowal. Want ik zou ook nog namelijk kunnen bedenken, als we naar Ede rijden, hebben ze een complete bioscoop in een talud van een snelweg gebouwd. Dus als we zou gaan beginnen, zouden we nog zelfs taludwoningen kunnen maken, mijnheer Calis. Dat gezegd hebbende, de hoogte van 18 meter sluit ik me wel aan bij de collega’s. Volgens mij staat daar 18 meter. Nou is het zo dat een bestemmingsplan gemiddeld altijd 10% marges herkent of kent. Ik denk dat dat wel goed is als de wethouder, schuine streep de heer Van Nieuwenhuizen, daar nog eens onomwonden over aangeeft hoe die 18 meter gelezen moet worden. En waarom moet die 18 meter? Dat heeft natuurlijk ook wel gewoon te maken met de huidige Nederlandse welstand en veiligheids- en wooneisen. Want we willen immers allemaal niet meer in een plaggenhut met 2 meter plafond wonen. Dus ja, dan kom je ook op een gegeven moment op hogere verdiepingen. En ik heb wel begrepen dat we met 18 meter op zes bouwlagen zitten. Nou, dat zou ik dan nog graag bevestigd zien. Dan nog met betrekking tot het plan en de opmerkingen over de andere gemeenten.

De moties en amendementen die allemaal al gepasseerd zijn zullen we nog eens kritisch bekijken, even naar het college toe. En ik heb begrepen dat er nog ergens nog wel wat moties en amendementen zijn die in sommige gemeenten wel zijn, maar in Laren nog niet. Dus daar zullen we uit collegialiteit met de andere gemeenten naar kijken. En de fracties van andere gemeenten niet zijnde altijd het CDA, maar ook anderen, of er nog moties en amendementen zijn die hout snijden om ook in Laren in ieder geval mee te nemen, zodat we er in ieder geval met elkaar over gesproken hebben. En dat is volgens mij ook in de lijn dat onze wethouders dan op een volwassen manier met de collega’s door kunnen praten. Nou, dit is bijna een politiek betoog. Kernvraag van de techniek is, kunnen we de 18 meter hard maken? En daarbij wil ik niet vervallen in discussies over maaiveldhoogtes. Dat was mijn vraag overigens aan één van de insprekers. Bouw je op de top van een heuvel 18 meter, dan staat hij gevoeglijk iets hoger als dat je hem daarnaast in een dalletje bouwt. Nou, van die discussie wil ik eigenlijk nu weg blijven, maar ik zou graag willen dat de wethouder daar nog iets over kan zeggen. En voor de rest wil ik toch eigenlijk gewoon vasthouden aan dat wij in ieder geval als CDA-fractie dolblij zijn met dit plan. De voorzitter: Dank u zeer. Het woord is aan mevrouw Timmerman, Liberaal Laren.

Mevrouw Timmerman-Hamers: Dank u wel, voorzitter. Ja, in eerste instantie, met het oog op de tijd, kan ik me aansluiten bij Karel Loeff van Larens Behoud. Want die heeft eigenlijk al heel veel dingen gezegd die ook op ons papiertje stonden. Daarnaast hebben wij toch nog, en die hadden we al, eigenlijk heel veel toch behoorlijk wat zorgen over, de natuur zou leidend zijn. De conclusies uit het MER rapport die worden nog bezien en daar wordt nog naar gekeken, terwijl die eigenlijk toch behoorlijk negatief zijn. De … We krijgen een beetje de indruk dat de economische aspecten van de bouw en van de ontwikkelaars daar de nadruk gaan leggen op het project Crailo. En dat de natuur toch ondergeschikt gaat worden gaandeweg het hele project. En ik ben het met mijnheer Loeff eens dat het beeldkwaliteitsplan ziet er inderdaad fantastisch uit. Maar het gaat er natuurlijk om wat er uiteindelijk komt te staan. En alles wat telt is natuurlijk het bestemmingsplan en niet de intenties in het beeldkwaliteitsplan en zelfs niet in het stedenbouwkundig plan. Want er kan nog van alles en nog wat aan veranderen. En als ik vooral de zienswijze van het GNR en van de stichting Gooise Heide, dan houden wij toch een beetje ons hart vast. Dan kom ik inderdaad op de motie die wij niet als amendement konden indienen van de 18 meter en de afwijkingsbevoegdheid die wij ook niet willen.