Bijlage 2 - Jaarstukken 2025 Laren
Tekst van het document
Jaarstukken 2025
53
Gemeente Laren
Wat heeft het gekost? Duurzaam en prettig wonen in Laren 3.1 Ruimtelijke ontwikkeling Lasten
Realisatie 2024 655.433
Begr. 2025 v.wijziging 474.762
Begr. 2025 na wijziging 587.262
Realisatie 2025 566.648
Verschil
658.933
504.762
617.262
631.700
14.438
Baten
-3.500
-30.000
-30.000
-65.053
-35.053
3.2 Wonen en bouwen
-15.573
141.321
78.691
38.742
-39.949
Lasten
1.528.497
1.550.077
1.580.077
1.589.821
9.744
Baten
-1.544.070
-1.408.756
-1.501.386
-1.551.078
-49.692
1.679
0
-1.061.276
-1.057.457
3.819
Lasten
1.221.085
1.908.000
950.049
943.688
-6.361
Baten
-1.219.405
-1.908.000
-2.011.325
-2.001.145
10.180
3.4 Milieu en duurzaamheid Lasten
295.793
248.363
248.363
139.286
-109.077
584.564
523.816
1.051.552
913.036
-138.516
Baten
-288.771
-275.453
-803.189
-773.750
29.439
3.5 Afval
-381.510
-426.163
-426.163
-413.578
12.585
Lasten
1.553.301
1.463.287
1.463.287
1.679.583
216.296
Baten
-1.934.810
-1.889.450
-1.889.450
-2.093.160
-203.710
Saldo
555.823
438.283
-573.123
-726.358
-153.235
3.3 Grondexploitatie
-20.614
Toelichting op het verschil Ruimtelijke ontwikkeling Verklaring
Bedrag
B/L
V/N
Bestemmingsplannen € 35.053 (voordelig) In 2025 zijn meer leges voor bestemmingsplannen in rekening gebracht dan geraamd als gevolg van een toename van het aantal ingediende plannen. Daarnaast heeft de provincie in 2025 een bedrag teruggestort dat de gemeente medio 2020 heeft bijgedragen aan de aanleg van de Groene Schakel.
€ -35.053 Baten
Voordeel
Diverse kleine afwijkingen bij de kosten
€ 14.439 Lasten
Nadeel
Totaal
€ -20.614
Toelichting op het verschil Wonen en bouwen Verklaring
Jaarstukken 2025
Bedrag
54
B/L
Gemeente Laren
V/N
Overige gebouwen en gronden € 56.325 (nadelig) De hogere lasten binnen het budget Overige gebouwen en gronden worden onder meer veroorzaakt door structureel terugkerende belastingen op gemeentelijke gronden (waterschapslasten en OZB), waarvoor momenteel geen afzonderlijke raming is opgenomen. Daarnaast is, in overleg met het bestuur, de eerste termijn van de advieskosten voor het technisch ontwerp van het Brinkhuis op dit budget verantwoord. Verder hangen de hogere lasten samen met een toename van het aantal grondverkopen, waardoor meer kosten zijn gemaakt voor kadaster, taxaties en notariële werkzaamheden. Deze kosten zijn, waar van toepassing, doorbelast bij de betreffende verkopen.
€ 9.744 Lasten
Nadeel
€ -49.692 Baten
Voordeel
Begraafplaats -€ 31.031 (voordeel) Voornamelijk door een lagere storting in de voorziening ad € 27.000. Het is nabestaanden toegestaan om grafrechten en het onderhoud van graven voor meerdere jaren af te kopen. Door te werken met een voorziening worden de baten en lasten in het juiste jaar verantwoord. In 2025 is € 14.000 onttrokken uit de voorziening en dit bedrag wordt verantwoord als baat, Overige gebouwen en gronden € 38.570 (nadelig) De lagere baten ten opzichte van de raming worden verklaard doordat de in de zomernota geraamde opbrengsten uit de verkoop van diverse gronden aan Liander ten behoeve van de plaatsing van transformatorstations lager zijn gerealiseerd dan verwacht. Daarnaast heeft de in de zomernota geraamde aflossing van een zekerheidshypotheek plaatsgevonden, maar een deel van deze aflossing is in programma 6 verantwoord, waardoor het effect op dit budget deels is verschoven. Verlening omgevingsvergunning € 91.599 (voordelig) In 2025 zijn de baten voor omgevingsvergunningen ruim €91.000 hoger uitgevallen dan begroot. De behandeling van deze vergunningen wordt deels uitbesteed waardoor meerdere aanvragen zijn opgepakt in 2025.
Totaal
€ -39.948
Toelichting op het verschil Grondexploitatie Verklaring
Bedrag
Grondexploitatie Ligweide € 34.224,- (nadelig) De posten woonrijp maken en woonrijp maken bomen zijn samengevoegd. De totale kosten vallen per saldo lager uit als gevolg van een gunstig aanbestedingsresultaat. De kosten voor Voorbereiding en Toezicht vallen daarentegen hoger uit door de verlengde doorlooptijd van het project.
B/L
V/N
€ 3.819 Lasten
Nadeel
Grondexploitatie Ligweide € 20.656 (voordelig) Doordat er meer kosten zijn gemaakt dan verwacht ten tijde van de slotwijziging, is er op basis van de POC-methode meer winst genomen. Grondexploitatie Eemnesserweg € 9.749 (voordelig) De voorziening voor het verwachte verlies van dit project is aangepast naar aanleiding van een aangepaste prognose van het verwachte resultaat in 2027.
Totaal
€ 3.819
Toelichting op het verschil Milieu en duurzaamheid Verklaring
Jaarstukken 2025
Bedrag
55
B/L
Gemeente Laren
V/N
Klimaatbeleid Binnen het klimaatbeleid is sprake van diverse SiSa-regelingen, waaronder CDOKE (Capaciteit Decentrale Overheden Klimaat en Energie), Energiearmoede en LAI (Lokale Aanpak Isolatie). De hiermee samenhangende rijksbijdragen en uitgaven wijken af van de begroting als gevolg van verschillen in fasering van de uitvoering en bijbehorende kasstromen. Aangezien deze middelen specifiek zijn toegekend en volledig worden ingezet voor de uitvoering van de betreffende activiteiten, zijn de afwijkingen per saldo kostenneutraal.
€ 29.439 Baten
Nadeel
Klimaatbeleid Binnen het klimaatbeleid is sprake van diverse SiSa-regelingen, waaronder CDOKE (Capaciteit Decentrale Overheden Klimaat en Energie), Energiearmoede en LAI (Lokale Aanpak Isolatie). De hiermee samenhangende rijksbijdragen en uitgaven wijken af van de begroting als gevolg van verschillen in fasering van de uitvoering en bijbehorende kasstromen. Aangezien deze middelen specifiek zijn toegekend en volledig worden ingezet voor de uitvoering van de betreffende activiteiten, zijn de afwijkingen per saldo kostenneutraal.
€ -138.516 Lasten
Voordeel
De kosten die begroot waren voor de SiSa-regelingen waren hoger begroot dan de hiermee samenhangende opbrengsten uit de SiSa-regelingen. Deze hadden kostenneutraal begroot moeten worden. Hierdoor is er een verschil ontstaan tussen begroot en realisatie.
Totaal
€ -109.077
Toelichting op het verschil Afval Verklaring
Bedrag
B/L
V/N
Afval € 143.003 (voordeel) In 2025 is een vergoeding ontvangen voor zwerfafval 2023 en 2024 van circa € 49.000. Daarnaast is er een verrekening met Nedvang (registreren en stimuleren van de inzameling en recycling van verpakkingsafval) geweest in verband met een juiste btw afdracht. Regeling wordt uitgevoerd door de Regio Gooi- en Vechtstreek. maar de gemeente draagt de btw af aan de belastingdienst. Als baten en lasten is een bedrag opgenomen van circa € 94.000.
€ -203.710 Baten
Voordeel
€ 216.296 Lasten
Nadeel
Afvalstoffenheffing € 60.700 (voordeel) De daadwerkelijk opgelegde afvalstoffenheffing is ruim € 60 duizend hoger uitgevallen. Dotatie voorziening Afval € 193.716 (nadeel) Daar staat tegenover dat de dotatie aan de voorziening Afvalstoffen € 193 duizend hoger is uitgevallen dan begroot, doordat er een voordelig resultaat voortkomt uit de afvalstoffenheffing, zie ook de tabellen kostendekkendheid. Overig De overige lasten zijn per saldo € 22.580 hoger dan begroot
Totaal
Jaarstukken 2025
€ 12.586
56
Gemeente Laren
Sporten, ontwikkelen en leren in Laren Visie Cultuur en media We vinden het belangrijk dat inwoners kunnen genieten van kunst en cultuur. Sport Inwoners sporten meer, we ondersteunen verenigingen. Onderwijs Goede schoolgebouwen zijn belangrijk. Een kwalitatief goed gebouw maakt modern onderwijs mogelijk en heeft daarmee invloed op de schoolprestaties van onze kinderen. Laren wil investeren in toekomstige generaties en maakt zich sterk voor het op tijd realiseren van kwalitatief goede en duurzame schoolgebouwen, passend bij de Larense maat. We zoeken samenwerking om kinderen zo goed mogelijk te ondersteunen. Gezondheid en participatie De gemeentelijke doelen van het welzijnswerk zijn zoveel als mogelijk zelfredzame bewoners, gesteund door een toereikend netwerk, verminderen van het gevoel van eenzaamheid onder inwoners, verhogen van gevoel van betrokkenheid onder inwoners en benadering vanuit positieve gezondheid. De GGD Gooi en Vechtstreek voert in het kader van de Wet Publieke Gezondheidszorg voor de gemeente de taken uit op het gebied van gezondheidszorg, ouderenzorg, epidemiologie en bestrijding infectieziekten, evenals bijkomende ondersteunende werkzaamheden inzake de gedecentraliseerde taken. Ook verzorgt de GGD de inspecties van de kinderopvang.
Wat hebben wij bereikt?
Jaarstukken 2025
57
Gemeente Laren
Cultuur en media Kunst- en cultuurnota De kunst en cultuurnota bevat drie ambities: Beleving intensiveren, Participatie bevorderen en Verbinding faciliteren. 1. Beleving intensiveren: alle inwoners moeten toegang hebben tot kunst en cultuur. Cultuurcoördinator: In juni 2025 is een cultuurcoördinator aangesteld om de scholen te ondersteunen bij het samenstellen van een cultuur educatiepakket. Daarnaast functioneert zij ook als aanjager en verbinder tussen de diverse instellingen en verenigingen. Cultuureducatie: Alle scholen nemen deel aan cultuur educatie. De cultuurcoördinator zorgt er ervoor dat de scholen ondersteund worden in een educatiepakket welke passend is voor de scholen. Afgelopen jaar is het muziekproject gestaard door de Gooische Muziekschool en wordt er een Naschools Leerorkest gestart zodat kinderen na schooltijd zich muzikaal kunnen ontwikkelen. De cultuurcoördinator heeft de scholen voor voortgezet onderwijs benaderd om te kijken of de scholen ondersteuning nodig hebben voor het ontwikkelen van cultuur educatie Stichting Beheer Kunstcollecties Blaricum-Laren: De stichting beheert de kunstcollecties van Blaricum in Laren. Diverse kunstwerken worden in bruikleen gegeven. Afgelopen jaar vond er een expositie plaats in het Brinkhuis van een aantal geselecteerde werken van de collectie en is een aantal werken in bruikleen gegeven aan het Katwijks Museum. 2.
Participatie bevorderen Verjonging van het kunst- en cultuuraanbod: We stimuleren samenwerking met jongeren en de diverse culturele instellingen. Het Papagenohuis, Rosa Spierhuis, Singer Laren en Het Brinkhuis voeren diverse projecten uit voor en door jongeren. Platform voor kunst en cultuur: Ongeveer om de zes weken vindt een overleg plaats met een afvaardiging van culturele Larense instellingen en verenigingen. Er vindt afstemming plaats over onder meer de gezamenlijke agenda, evenementen en activiteiten. Het Brinkhuis heeft in 2025 gefaciliteerd in diverse cursussen en workshops op het gebied van kunst en poëzie, ook in samenwerking met de bibliotheek. 3. Verbinding faciliteren Subsidies: Voor diverse evenementen en activiteiten op het gebied van cultuur zijn subsidies toegekend. Deze activiteiten zorgen voor verbinding in het dorp. Erfgoedfestival: In 2025 vond het Erfgoedfestival plaats (van mei tot en met september). Dit festival vindt een keer in de drie jaar plaats in de Gooi- en Vechtstreek. Diverse Larense instellingen, verenigingen en musea namen deel aan dit evenement. Er was een goede opkomst Bibliotheek Bibliotheek Gooi+ heeft conform hun jaarplannen inzet gepleegd op de vier inhoudelijke thema’s: 1. Iedereen basisvaardig, 2. iedereen digitaal vaardig, 3. een leven lang leren voor iedereen en 4. iedereen kan meedoen.
Hun dienstverlening op die gebieden is toegankelijk voor jong en oud en daarmee vervult Bibliotheek Gooi+ een belangrijke maatschappelijke rol in onze samenleving. Daarnaast heeft de gemeente in 2025 de eerste decentralisatie uitkering van het Rijk ingezet ten behoeve van versterking bibliotheekwerk. Dit project, genaamd Robuuste Bibliotheek, heeft een looptijd van 2 jaar en eindigt eind 2026. Daarnaast is de eerste aanzet gedaan voor een procesaanpak richting een toekomstbestendige gemeentelijke samenwerking met Bibliotheek Gooi+. Dit is een traject dat samen met de andere deelnemende gemeenten wordt uitgevoerd (BEL, Huizen, Gooise Meren, Wijdemeren).
Sport Volwassenenfonds en Jeugdfonds Sport en Cultuur
Jaarstukken 2025
58
Gemeente Laren
Het Jeugdfonds Sport & Cultuur maakt het mogelijk dat kinderen, waarbij de ouders geen budget hebben om de sport of cultuuraanbieder te betalen, toch deel kunnen nemen aan activiteiten. Het Volwassenenfonds werkt hetzelfde, maar is gericht op de volwassen inwoners. In 2025 is middels het Jeugdfonds Sport & Cultuur voor 20 kinderen de contributie betaald voor een sportvereniging en voor 3 kinderen de contributie van een culturele activiteit gefinancierd. Via het Volwassenenfonds is in 2025 de contributie van 19 volwassenen gefinancierd via het Volwassenenfonds en waren er nog verschillende aanvragen in behandeling. De aanmeldingen voor cultuur zijn aanmerkelijk lager dan de aanmeldingen voor sport. Afgelopen jaar hebben we verenigingen en instellingen hier nogmaals op geattendeerd dat deelname aan de fondsen mogelijk is. Buurtsportcoaches In 2025 zijn er buurtsportcoaches ingezet vanuit de BRC regeling, de Brede Regeling Combinatiefuncties. De buurtsportcoaches zetten zich in voor een gezonde en sociale samenleving waar iedereen volop beweegt en meedoet en de mogelijkheid heeft te sporten naar zijn of haar capaciteit.
Concreet hebben de buurtsportcoaches zich ingezet op scholen, de sportverenigingen ondersteund, invulling gegeven aan het leefstijlpunt , gefungeerd als intermediair voor het Jeugdfonds Sport & Cultuur en het volwassenenfonds en voor kinderen activiteiten georganiseerd tijdens de schoolvakanties. Halverwege het jaar is de overeenkomst met de buurtsportcoaches beëindigd en zijn er separate overeenkomsten afgesloten om de dienstverlening te continueren. Sportraad Laren In 2025 hebben er verschillende overlegmomenten plaatsgevonden met de Larense Sportraad. De Sportraad Laren heeft op 25 september 2025 een bijeenkomst georganiseerd voor alle politieke partijen uit de BEL Gemeenten om het belang van sport en bewegen onder de aandacht te brengen met het oog op de aankomende gemeenteraadsverkiezingen. Tijdens deze bijeenkomst waren +/- 60 mensen aanwezig. Sportfonds Laren Er zijn in 2025 de eerste stappen gezet tot het komen tot een Sportfonds Laren. Doel is om vanuit private partijen financiering te verzamelen ten behoeve van sport/bewegen in Laren. Er is een propositie opgesteld welke is getoetst bij de economische tafel. Deze feedback zal worden verwerkt waarna het fonds in 2026 live zal gaan. Lokaal Sportakkoord 2 Dit jaar heeft de focus gelegen op een veilige sportomgeving. Hierbij is geïnventariseerd welke verenigingen al voldoen aan de 4 V's.
Dit betreft een verenigingsbrede gedragscode, VOG's, een VCPér (vertrouwenscontactpersoon) en vakkundig geschoolde trainers/coaches. 85 % van de verenigingen voldoet aan de 4 V's. Doortrappen In de2025 heeft de gemeente weer een subsidie verleend kregen vanuit de Provincie Noord- Holland ten aanzien van doortrappen. Doortrappen is gericht op de fietsveiligheid van senioren. De Derde Helft Laren is ook in 2025 gevraagd uitvoer te geven aan deze activiteiten. Zo hebben inwoners een presentatie kunnen bijwonen gericht op valpreventie en fietsveiligheid, konden er fietshelmen worden aangeschaft tegen een korting, vond er een fietscheck plaats en konden deelnemers een fietsparcours afleggen. Tevens zijn er gedurende het jaar verschillende fietstochten georganiseerd. Valpreventie De ketenaanpak Valpreventie is verder doorontwikkeld. Er is goed contact met alle 1e lijns zorg t.a.v. de keten. Er zijn verschillende informatiebijeenkomst georganiseerd over valpreventie. Verschillende inwoners hebben een valrisicotest uitgevoerd en tevens zijn er een aantal InBalans cursussen verzorgd welke door de gemeente zijn gefinancierd. Ketenaanpak Overgewicht Er is een start gemaakt met de verbetering van de ketenaanpak overgewicht en obesitas voor volwassenen. Bij volwassenen gaat het om een betere werkwijze rond de GLI (Gecombineerde Leefstijl Interventie).
Er is contact gezocht met de GLI aanbieders, de RHOGO en de huisartsen om de werkwijze af te stemmen zodat het proces rondom een doorverwijzing beter verloopt.
Jaarstukken 2025
59
Gemeente Laren
Onderwijs Integraal Huisvestingsplan Onderwijs De gemeenteraad van Laren stemde op 25 juni 2025 in met het Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor de schoolgebouwen in de gemeente. Daarmee is een belangrijke mijlpaal bereikt. Met het besluit van de gemeenteraad zijn de financiële kaders en de scenario’s voor de aanpak van het verbeteren van de schoolgebouwen de komende jaren vastgelegd. Het totale financiële kader voor het plan bedraagt circa 35 miljoen euro. Hiermee is een stevige basis gelegd om te werken naar toekomstbestendige, duurzame en passende onderwijshuisvesting in Laren. Het IHP bevat een plan op hoofdlijnen voor de huisvesting van de scholen in Laren. Het opstellen van de uitvoeringsplannen gebeurt de komende jaren, uiteraard in nauwe samenwerking met de schoolbesturen. In 2025 is het eerste project, namelijk 1e fase renovatie Gooische School, al afgerond. Het 2e project, nieuwbouw Internationale School Laar & Berg, is inmiddels gestart. Voor de overige scholen, te weten De Ploeg, de Montessorischool en de Binckhorst-St. Jan, staan nieuwbouw of renovatie op de planning. De locatie van het sportpark bij zwembad De Biezem wordt benut voor nieuwbouw van De Ploeg, waarbij (na de realisatie) het bestaande schoolgebouw tijdelijk als huisvestingsvoorziening kan dienen voor de overige scholen. De ambitie is om alle projecten uiterlijk in 2032 af te ronden.
Voorzieningen onderwijshuisvesting Het onderwijshuisvestingsprogramma 2026 is eind 2025 vastgesteld. In dit kader is formeel het investeringsbedrag voor de nieuwbouw van OBS de Ploeg, incl. een voorbereidingskrediet, toegekend. Voor 2 scholen, te weten Binckhorst St. Jan en Laar en Berg, is verder uitbreiding van 1e inrichting met onderwijsleerpakket en meubilair aangevraagd en gehonoreerd. Reden hiervoor is de groei van het aantal leerlingen op de betreffende scholen. Op grond van de verordening moet de gemeente deze voorziening bekostigen. Nationaal Programma Onderwijs In het kader van het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) heeft Laren middelen ontvangen. In de afgelopen jaren zijn middelen ingezet voor maatregelen op het vlak van leesontwikkeling, muziekonderwijs sport en gezinsondersteuning. Tot en met schooljaar 2024-2025 is concrete invulling worden gegeven aan de uitvoering van de maatregelen. Het programma is nu afgelopen. Voor de succesvolle interventies (het project muziekonderwijs en Tijgergym) zijn structureel middelen begroot, zodat acties op de langere termijn (na schooljaar 2024-2025) kunnen worden voortgezet. Voorleesexpress In regionaal verband voert de bibliotheek het project Voorleesexpress uit. Via de VoorleesExpress bevorderen we taalontwikkeling en leesplezier bij kinderen met een taalachterstand.
Hiermee zetten we in op het voorkomen van laaggeletterdheid en op gelijke onderwijskansen. Vanuit de gemeente Laren is dit een aantal jaren bekostigd vanuit het NPO. Dit programma is nu afgelopen. Omdat uit een evaluatie bleek dat het programma succesvol was krijgt het project een vervolg (in regionaal verband). Voor- en vroegschoolse educatie Wij willen dat iedereen goed onderwijs krijgt in goede scholen en dat begint al op de kinderopvang/peuteropvang. Doorgaande leerlijnen, voorschoolse educatie en het verbeteren van de samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp helpen daarbij. De aanpak van laaggeletterdheid is een speerpunt. In 2024 is de subsidieregeling 'Elke Peuter Een Kans' herzien en is per 2025 ingegaan. De regeling heeft als doel segregatie tegen te gaan en onderwijskansen te vergroten. Bij het VVE tarief wordt ook gebruik gemaakt van OAB-middelen. 2025 is gericht op implementatie en gebruik van een VVE-monitor, de kosten worden gedeeld binnen de HBEL vanuit de OAB-middelen. Het doel is betere gemeentelijke regie op bereik en toeleiding VVE. Voldoende dekkend aanbod, goede preventie en verbeterde taalontwikkeling van kinderen met een verhoogd risico op taalachterstand door onvoldoende stimulering in de thuissituatie. Zo krijgen deze kinderen een goede start op de basisschool. In 2026 blijven we op dezelfde lijn doorgaan.
Jaarstukken 2025
60
Gemeente Laren
Gezondheid en participatie Openbare gezondheidszorg De gezondheidszorg blijft een belangrijk thema voor de komende jaren. Met de regiogemeenten hebben we in het kader van het Integraal Zorgakkoord (IZA) het Regioplan Gooi en Vechtstreek "Samen werken aan gezonde zorg" opgesteld. Dit plan benoemt regionale zorguitdagingen en legt afspraken vast voor de aanpak. In 2024 hebben we met zorgpartijen en de andere gemeenten in de regio samengewerkt aan transformatieplannen om de doelstellingen van het IZA te verwezenlijken: kwalitatief hoogwaardige, toegankelijke en betaalbare zorg in 2040. In 2025 zijn we met het IZA, met aanvulling van een welzijnsakkoord, nu AZWA, verder gegaan met de uitvoering, diverse coalities zijn druk bezig uitvoering te geven aan het regioplan. Positieve Gezondheid als gedachtengoed blijft speerpunt. Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) Het GALA heeft als doel om in 2040 een generatie met weerbare gezonde mensen te hebben, die opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving met een sterke sociale basis. Gemeenten ontvangen hiervoor extra middelen van het Rijk. In Laren hebben we in 2025 deze middelen ingezet voor activiteiten en interventies om onze inwoners te helpen weerbaar, gezond en vitaal te worden of te blijven.
Zo hebben we in september de vitaliteitsweek georganiseerd, waarbij diverse lokale partners aanbod hadden voor inwoners om workshops en/of lezingen te volgen. Ook konden de inwoners mee doen aan de activiteiten in Eemnes (de seniorenbeurs op 1 oktober). De beurs was gericht op senioren waarbij informatie van ruim 40 maatschappelijke partners beschikbaar was. Diverse workshops en lezingen over voeding, bewegen met als hoogtepunt 'de BEL in bewegingsessie'. Rode draad hierbij is de positieve gezondheidsgedachte: gezond zijn is breder dan niet ziek zijn. Huisartsen en andere professionals werkten in 2025 steeds meer vanuit dit uitgangspunt. Huisartsen en andere professionals werkten in 2025 steeds meer vanuit dit uitgangspunt. Dekkend netwerk AED's Sinds 2019 was het in Laren mogelijk voor inwoners om een gemeentelijke bijdrage te ontvangen voor de aanschaf van een (openbare) AED. Een dekkend netwerk van AED’s én burgerhulpverleners bleef van groot belang, omdat dit het verschil kan maken tussen leven en dood bij een hartstilstand. In 2024 werd de subsidieregeling uitgebreid met een bijdrage voor het onderhoud van AED’s en de kosten van de verplichte cursus voor burgerhulpverleners. In 2025 werd de uitbreiding van de regeling officieel vastgesteld en ondergebracht onder de subsidieregeling inwonersinitiatieven.
Daarnaast bleven we in 2025 actief streven naar een volledig dekkend netwerk van AED’s en voldoende opgeleide burgerhulpverleners, door het stimuleren van aanvragen en het ondersteunen van inwonersinitiatieven. Alcohol en middelengebruik In het Gooi, en ook in Laren, is het gebruik van alcohol en andere middelen bovengemiddeld, zowel onder volwassenen als jongeren. De Volwassenen- en Ouderenmonitor (2024), het nalevingsonderzoek alcohol en het Antenneonderzoek zijn in 2025 benut voor monitoring en sturing. De resultaten laten zien dat naleving en middelengebruik blijvend aandacht vragen. Regionaal werken we daarom samen in het Preventie- en Handhavingsplan (PHP) Alcohol en Middelen. Laren heeft in 2025 haar deelname aan het regionale Preventie- en Handhavingsplan (PHP) Alcohol en Middelen voortgezet. Het nieuwe PHP 2026–2029, inclusief uitvoeringsprogramma, is vastgesteld. Het plan geeft invulling aan de verplichtingen uit de Alcoholwet en de Wet publieke gezondheid en bevat maatregelen om alcoholverkoop aan minderjarigen terug te dringen, middelengebruik te voorkomen en naleving te versterken. Nieuw is de integrale aandacht voor roken en vapen, waarmee middelenpreventie in één samenhangend programma is samengebracht. Vanuit het PHP kregen de sportverenigingen uit Laren ook de mogelijkheid deel te nemen aan de kwaliteitsmethodiek.
Hierbij worden de verenigingen uit de 'normale' controle gehaald, maar krijgen een intensiever begeleidingstraject waarbij de verenigingen minimaal 3x per jaar worden gecontroleerd op het schenken van alcohol aan minderjarigen. In 2025 heeft 1 sportvereniging uit Laren deelgenomen aan de kwaliteitsmethodiek.
Jaarstukken 2025
61
Gemeente Laren
In BEL-verband is gestart met de uitrol van de pilot ‘Handreiking zorgpad alcohol 1e lijn’, waarmee zorgprofessionals beter worden ondersteund in vroegsignalering, het gesprek over alcoholgebruik en doorverwijzing naar passende hulp. In 2025 heeft de gemeente opnieuw landelijke campagnes ondersteund, waaronder IkPas/Dry January, Stoptober en Wereld Niet Roken Dag. Deze campagnes zijn ingezet om inwoners bewust te maken van de gezondheidsrisico’s van alcohol, tabak en vapen en om gedragsverandering te stimuleren. Suïcidepreventie In 2025 heeft Laren met de regiogemeenten (inclusief Eemnes) en samen met de GGD Gooi en Vechtstreek gewerkt aan het opstellen van een regionaal uitvoeringsplan voor de Wet integrale suïcidepreventie. Dit plan beschrijft hoe we suïcidepreventie structureel verankeren in de regio en de samenwerking tussen alle relevante partners versterken. Het uitvoeringsplan wordt begin 2026 vastgesteld en vormt de basis voor de uitvoering in de periode 2026– 2030. De uitvoering richt zich op preventie, vroegsignalering en het verbeteren van de ketenaanpak rondom suïcidepreventie, in samenwerking met zorg- en welzijnspartners, onderwijs, gemeenten en andere betrokken organisaties. Inclusie en diversiteit Onderdeel van gezond leven is ook je veilig voelen in je eigen omgeving en kunnen zijn en uitdragen wie je bent.
Vooruitlopend op het vaststellen van een lokale inclusie agenda doen we jaarlijks mee met de coming out day in oktober, door middel van het hijsen van de regenboogvlag. In Laren is er voor gekozen om de gehele maand in het teken te stellen van de Pride (Month). Op 11 oktober is na het hijsen van de vlag, een buiten tentoonstelling geopend met portretten van een diversiteit aan inwoners uit Laren gevolgd door een wandeling (pride walk) en in de avond een paneldiscussie met jongeren over dit onderwerp. Voor ouderen was er in het Rosa Spierhuis nog een lezing, film en discussie met inwoners en belangstellenden. De gemeente was ook in 2025 verbonden aan de antidiscriminatievoorziening (ADV) Discriminatie.nl Gooi en Vechtstreek. Er is extra inzet gepleegd om de bekendheid van de ADV te vergroten en inwoners te motiveren melding te maken van discriminatie. Tevens is er een start gemaakt met het opstellen van een Lokale Inclusie Agenda, dit wordt op BEL -niveau primair opgesteld. In 2026 worden daar de eerste voorstellen voor gepresenteerd. Toezicht en handhaving kinderopvang Het huidige toezicht- en handhavingsbeleid heeft als uitgangspunt ‘meer toezicht waar nodig, minder waar mogelijk'. Dit is lopend beleid. Handhaving is daarin het sluitstuk en wordt ingezet als toezicht niet tot het gewenste resultaat leidt.
De gemeente Laren legt jaarlijks verantwoording af aan het ministerie van OCW over de uitvoering van de Wet kinderopvang. Eind 2025 is een start gemaakt met de herziening van de huidige beleidsregels gemeentelijke taken uitvoeren Wet kinderopvang en zullen in februari 2026 door het college gaan met enkele aanpassingen om goed te voldoen aan de huidige wet –en regelgeving. In 2025 is de jaarverantwoording over 2024 gedaan. De resultaten van de cijfers die in het Jaarverslag kinderopvang 2024 gemeente Laren tot uitdrukking komen zijn positief. Inspecties en handhaving zijn adequaat uitgevoerd. De daarbij behorende systemen, waaronder het landelijk register kinderopvang zijn zorgvuldig bijgehouden. De kwaliteit van de kinderopvangorganisaties in onze gemeente is dan ook op orde. Doorontwikkeling voorveld De Leefstijlpunten zijn opnieuw verlengd met een jaar. De bekendheid is vergroot. Hierdoor weten inwoners de Leefstijlpunten beter te vinden en is het aantal doorverwijzingen van huisartsen gegroeid. Daarbij blijft het streven om alle inwoners op een laagdrempelige en toegankelijke manier ondersteuning te bieden voor een gezonde en positieve leefstijl. Preventie is hierbij het sleutelwoord zodat uiteindelijk minder snel behoefte is aan geïndiceerde voorzieningen. Jongerenparticipatie Er zijn verschillende manier van jongerenparticipatie binnen Laren overwogen.
De eerdere jongerenraad is uit elkaar gevallen en binnen het jongerenwerk in Laren is onrust en wisseling geweest. In 2025 is er een
Jaarstukken 2025
62
Gemeente Laren
jongerenpeiling uitgezet, welke heeft geleid tot een beter beeld van hoe jongeren het leven in Laren ervaren. Ook is uit deze jongerenpeiling naar voren gekomen dat de jeugd graag mee zou willen denken met de gemeente, maar dat zij dit via een digitale weg zouden wensen. In 2026 zal een keuze gemaakt worden hoe Laren dit wil vormgeven. Welzijnswerk Versa Welzijn heeft de transformatie in hun dienstverlening in 2025 niet voldoende doorgezet. Met name de overeengekomen focus op een collectieve aanpak, een actieve rol in onze samenleving en het faciliteren in plaats van organiseren van activiteiten voor inwoners, hebben ze niet voldoende waargemaakt. Regelmatige tussentijdse monitoringgesprekken hebben niet de meetbare resultaten opgeleverd die nodig zijn om de subsidieafspraken goed te kunnen evalueren. Versa kan nog steeds niet voldoende aantonen wat ze 1. aan inzet hebben gepleegd en 2. welk effect/impact hun inzet heeft gehad. Op het gebied van jongerenwerk is daarnaast (te) veel wisseling geweest in personele bezetting en zijn uren niet conform overeenkomst ingevuld. Ook op het gebied van locatiebeheer heeft Versa niet de verbeteringen kunnen doorvoeren die bezetting en impact van die locaties vergroten.
Op aandringen van de gemeente is in eind 2025 gestart met het ontvlechten van de overlappende werkzaamheden door Versa Welzijn en Dynamic Arts op welzijnsgebied, om de inzet van subsidiegelden op welzijnsgebied transparanter te maken. Hart van Laren In 2025 heeft Stichting Hart van Laren hun focus gericht op de versterking van samenwerking met diverse partners (Versa Welzijn, Bibliotheek Gooi+, Volksuniversiteit en verenigingen) en gewerkt aan uitbreiding van hun sociaal maatschappelijke activiteiten. Ze ontvingen afgelopen jaar gemiddeld 16.000 bezoekers per maand. Een aantal activiteiten draagt bij aan de basisdoelstelling van Hart van Laren (sociaal maatschappelijke versterking en vergroten sociale cohesie), maar niet of nauwelijks aan het financiële rendement. De stichting raakte in 2025 aan hun optimum qua operationele output (activiteiten/mankracht/beschikbare ruimte en tijd). Dagbesteding Inwoners die vanwege beginnende geheugenproblemen en/of fysieke beperkingen op zoek zijn naar een gezellige daginvulling kunnen zonder indicatie wekelijks terecht bij dagontmoeting 'Dagje Hart van Laren' in het Brinkhuis. In een groep van zo'n 13 personen worden activiteiten gedaan en met elkaar geluncht. Inwoners uit Laren konden zich ook aansluiten bij dagontmoeting in Blaricum. Hier werd in 2025 beperkt gebruik van gemaakt. Daarom stoppen we per 2026 met deze tweede mogelijkheid.
Mantelzorg Versa Welzijn biedt een structureel activiteitenaanbod voor mantelzorgers. Voor de Dag van de mantelzorger organiseerden zij een activiteitenweek. Ook samenwerkingspartners als Alzheimer Nederland en seniorenvereniging BasBEL hebben opnieuw bijeenkomsten georganiseerd. Dementievriendelijke gemeente Laren heeft, net als Blaricum en Eemnes, het predicaat 'dementievriendelijke gemeente' ontvangen van Alzheimer Nederland. Daarmee wordt zichtbaar dat de gemeente zich actief inzet om mensen met dementie en hun mantelzorgers zo lang mogelijk mee te laten doen in de samenleving. Subsidies In 2025 zijn er 46 subsidies op het gebied van sport, onderwijs, welzijn, kunst of cultuur verleend.
Jaarstukken 2025
63
Gemeente Laren
Cultuur en media Doelstellingen 4.1.1
Activiteiten
Meer aandacht voor cultuur in de 4.1.1.1 Uitvoering geven aan Cultuureducatie met klas Kwaliteit (CMK). 4.1.1.2 Aanstellen van een cultuurcoördinator als verbinder voor de instellingen, verenigingen, onderwijs en ondernemers, zodat er meer en beter samengewerkt kan worden en een gezamenlijk culturele agenda uitgevoerd kan worden.
4.1.2
Kunst in de openbare ruimte
4.1.2.1 In de openbare ruimte zetten we kunst in om inwoners op een laagdrempelige manier kennis laten maken met kunst en kinderen bewust maken van hun culturele omgeving.
4.1.3
Cultuurparticipatie voor jongeren 4.1.3.1 Wij stimuleren initiatieven van inwoners en verenigingen die cultuur verbinden met onze jeugd
4.1.4
De maatschappelijke rol van bibliotheken bestendigen
4.1.4.1 De inzet van de bibliotheek focust zich op vier inhoudelijke thema’s: ‘iedereen basistaalvaardig’, ‘iedereen digitaal vaardig’, ‘een leven lang leren voor iedereen’ en ‘iedereen kan meedoen’. Deze vertalen zich naar onder meer naar de volgende diensten: uitvoering van het Informatiepunt Digitale Overheid, digitale basiscursussen en workshops, programmering rond actuele thema’s zoals duurzaamheid en themacafé ’s voor het faciliteren van ontmoetingen en blijven leren.
Toelichting bij afwijking (oranje of rood):
Sport Doelstellingen
Activiteiten
4.2.1
Inwoners sporten/bewegen meer 4.2.1.1 Wij ondersteunen de sportverenigingen onder andere door inzet van de buurtsportcoaches en JOGG (Jongeren op gezond gewicht). Ook maatschappelijke initiatieven om inwoners meer te laten bewegen kunnen op onze steun rekenen. We zullen het Uitvoeringsplan Sportvisie Laren opstellen in 2025.
4.2.2
Het creëren van een zo veilig mogelijke sportomgeving bij de sportverenigingen in de gemeente.
4.2.2.1 Samen met de Sportraad bespreken hoe we er voor kunnen zorgen dat zoveel mogelijk verenigingen in Laren beleid hebben omtrent het creëren van een veilig sportklimaat, denk hierbij aan: vertrouwenscontactpersonen, VOG's (verklaringen omtrent het gedrag) bij vrijwilligers en gedragsregels binnen de vereniging. 4.2.2.2
Jaarstukken 2025
64
Gemeente Laren
4.2.3
4.2.4
Verenigingen ondersteunen waar nodig middels de inzet van een verenigingsondersteuner. Het verminderen of voorkomen 4.2.3.1 Uitvoeren van de ketenaanpak valpreventie, van valongevallen bij ouderen in uitvoeren van een communicatiecampagne, Laren, door risicofactoren te organiseren van informatiebijeenkomsten, behandelen of aan te passen. fitheidstesten en het aanbieden van beweegcursussen. Aanpak overgewicht voor kinderen en volwassenen verbeteren
4.2.4.1 Netwerk GLI (Gecombineerde Leefstijlinterventie) volwassenen optimaliseren. Waarbij aandacht is voor voldoende GlI coaches, bekendheid bij huisartsen en inwoners. 4.2.4.2 KIDS (Kanjers in de Sport) aanpak waaronder de Sportkanjerclub verbeteren. Naast de betrokkenheid van de intern begeleiders van scholen, verpleegkundigen, diëtisten en kinderverpleegkundigen kijken hoe de werkwijze verbeterd kan worden waardoor meer kinderen beter worden geholpen.
Toelichting bij afwijking (oranje of rood): 4.2.1.1 Het uitvoeringsplan Sportvisie Laren kent vertraging. We zetten in 2025 vooral in op verduurzaming van Zwembad de Biezem en het opstarten van het Sportfonds in Laren. 4.2.4.2 De buurtsportcoaches hebben niet het gehele jaar uitvoer kunnen geven aan deze activiteit. in 2026 wordt gekeken hoe we hier een nieuwe invulling aan kunnen geven.
Onderwijs Doelstellingen 4.3.1
Activiteiten
Onderwijshuisvesting is kwalitatief 4.3.1.1 We stellen een volwaardig Integraal op orde en passend bij de Larense Huisvestingsplan vast. maat. 4.3.1.2 Samen met de scholen voeren we dit Integraal Huisvestingsplan uit.
4.3.2
Kinderen krijgen gelijke (onderwijs-)kansen
4.3.2.1 Met structurele voortzetting van de (tot en met 2024/2025 via het Nationaal Programma Onderwijs) ingezette interventies zetten we in op gelijke onderwijskansen en faciliteren we sportieve (Tijgergym) en culturele (project muziekonderwijs) activiteiten. 4.3.2.2 Middels de Voorleesexpress zetten we in op het voorkomen van laaggeletterdheid en op gelijke onderwijskansen.
Toelichting bij afwijking (oranje of rood):
Gezondheid en participatie Doelstellingen
Activiteiten
4.4.1
4.4.1.1
Jaarstukken 2025
65
Gemeente Laren
Met preventie, inzetten op het vergroten van kansen en het versterken van individuen en daarmee de samenleving als geheel. Zo willen we zwaardere problemen en ondersteuning voorkomen.
De instrumenten die we inzetten zijn: Leefstijlpunt, informatiepunt maatschappelijke zaken HBEL. We zorgen dat de inloop voor al deze functies laagdrempelig is en verbinden dit met maatschappelijke partners (onder andere Versa, bibliotheek). 4.4.1.2 We willen onze ondersteuning zo dicht mogelijk bij inwoners organiseren. Dit doen we bij Hart van Laren. Daarom zijn onze steunpunten zoals informatiepunt maatschappelijke zaken HBEL en Leefstijlpunt daar georganiseerd.
4.4.1.3 Toewerken naar een digitale sociale kaart (aanvullend op de papieren versie), zo mogelijk in HBEL-verband.
4.4.1.4 We bieden onze inwoners de mogelijkheid voor onafhankelijke cliëntondersteuning. Regionaal wordt deze cliëntondersteuning geëvalueerd.
4.4.2
Verschuiven van ‘ziekte en zorg’ 4.4.2.1 In de regionale samenwerking Gezond Gooi naar ‘gezondheid en gedrag’ (IZA werken we via diverse coalities en = Integraal Zorgakkoord, GALA = ketenaanpakken aan de Gezond en Actief Leven Akkoord) gezondheidsbevordering van onze inwoners. 4.4.2.2 Welzijn op recept integreren we in het Leefstijlpunt.
4.4.2.3 In 2025 zetten we in op het vergroten van het aantal inwoners dat doorverwezen wordt/ gebruik maakt van het leefstijlpunt en Welzijn op recept. 4.4.2.4 Via de IZA werkgroepen brengen we de positieve gezondheidsgedachte verder onder de aandacht bij de eerstelijnszorgaanbieders én bij de inwoners. 4.4.3
Inwoners voelen zichzelf 4.4.3.1 In samenwerking met maatschappelijke partners verantwoordelijk voor hun eigen ontwikkelen we activiteiten op de thema’s: één (mentale) gezondheid. Inwoners tegen eenzaamheid, mentale gezondheid, die daar hulp bij nodig hebben, valpreventie, mantelzorg en sluiten hier aan bij informeren wij over de de landelijk georganiseerde weken/campagnes beschikbare voorzieningen. (Hey, het is oké (mentale gezondheid)), IkPas (dry January).
4.4.4
Inwoners die belast zijn met mantelzorgtaken, beter ondersteunen en waarderen.
Jaarstukken 2025
4.4.4.1 In HBEL-verband uitvoering geven aan het plan van aanpak Mantelzorg
66
Gemeente Laren
4.4.4.2 We voeren de dementiescan uit.
4.4.5
4.4.6
Verminderen van problematisch middelengebruik
We willen zo veel mogelijk kinderen die taalachterstand hebben bereiken en zorgen dat die ondersteuning krijgen. Vooren vroegschoolse educatie (VVE) is hiervoor een effectief middel.
4.4.5.1 In BEL verband werken we samen met de eerstelijnszorgaanbieders om problematisch middelengebruik vroeg te kunnen signaleren. Eind 2024 startte de pilot ‘handreiking zorgpad alcohol 1e lijn’. 4.4.5.2 In de regio Gooi en Vechtstreek wordt samengewerkt in het Preventie- en Handhavingsplan om de verkoop van alcohol aan minderjarigen terug te dringen en voorlichting te geven over alcohol en middelengebruik. 4.4.6.1 Samen met kinderopvang en GGD maken we afspraken over een zo breed mogelijk bereik van kinderen voor deelname aan de VVE.
4.4.6.2 Op basis van subsidieregeling ‘Elke peuter een kans’ stimuleren we het gebruik van VVE.
4.4.6.3 We voeren in 2025 de VVE-monitor in om de effecten beter in beeld te brengen.
4.4.7
Vanuit de benadering positieve 4.4.7.1 Inwoners zoveel mogelijk leiden naar bestaande gezondheid zetten wij activiteiten van onze maatschappelijke partners welzijnswerk in voor zoveel als in de dorpen en stimuleren om zelf of in hun mogelijk zelfredzame inwoners te netwerken initiatieven te ontplooien. hebben en waar nodig inzet om een toereikend netwerk rondom inwoners te verzorgen.
4.4.8
Resultaten van het welzijnswerk beter inzichtelijk maken
4.4.9
Jongeren worden betrokken bij 4.4.9.1 Samen met de jongeren evalueren we de het maken en uitvoeren van huidige vorm van participatie. beleid Wij vinden het belangrijk dat onze 4.4.10.1 In 2024 en 2025 wordt met de inwoners en gemeenschap een inclusieve andere stakeholders een visie op inclusie, gemeenschap is. diversiteit en toegankelijkheid ontwikkeld. Dit vertaalt zich in een uitvoeringsplan.
4.4.10
4.4.8.1 De transformatie in de dienstverlening van Versa is verder vormgegeven in 2024. Op basis hiervan voeren we tussentijdse monitorgesprekken.
Toelichting bij afwijking (oranje of rood):
Jaarstukken 2025
67
Gemeente Laren
4.4.7.1 Dit punt behoeft doorlopend aandacht, met name de rol die onze welzijnspartner Versa Welzijn hierin speelt. Belangrijk onderdeel van hun opdracht is namelijk het toeleiden van inwoners naar passende initiatieven en werken vanuit een collectieve aanpak. En dat zijn precies de onderdelen van hun opdracht waar ze niet voldoende resultaat van kunnen tonen. 4.4.8.1 De periodieke monitorgesprekken zijn gerealiseerd, alleen vallen de uitkomsten daarvan tegen. Versa kan nog steeds niet voldoende aantonen wat ze 1. aan inzet hebben gepleegd en 2. welk effect/impact hun inzet heeft gehad. Ook dit blijft een doorlopend punt van aandacht. 4.4.9.1 Door het uit elkaar vallen van de jongerenraad in 2024 was het niet mogelijk om de huidige vorm van participatie met hen te evalueren. De vorm van participatie is daarom geëvalueerd met input vanuit het jongerenwerk, een voormalig lid van de jongerenraad en de beleidsadviseur. Op basis van die informatie en hetgeen er uit de jongerenpeiling naar voren is gekomen gaan we kijken hoe we jongerenparticipatie verder kunnen vormgeven. 4.4.10.1 De visie en planvorming van het BEL-inclusiebeleid is in juni 2025 gestart. Op hoofdlijnen volgen we de wettelijke thema's en leveren daar onze inspanning voor. In 2026 werken wij het inclusiebeleid verder uit. 4.4.1.3 We liggen op schema met het toewerken naar de digitale sociale kaart.
Daarbij streven we naar een oplevering in maart 2026
Betrokkenheid verbonden partijen
GGD Gooi en Vechtstreek GGD Gooi en Vechtstreek De GGD Gooi en Vechtstreek (GGDGV) voert in het kader van de Wet Publieke Gezondheidszorg voor de gemeente de taken uit op het gebied van gezondheidszorg, ouderenzorg, epidemiologie en bestrijding infectieziekten, evenals bijkomende ondersteunende werkzaamheden inzake de gedecentraliseerde taken. Ook verzorgt de GGDGV het toezicht op en de inspecties van alle vormen van de kinderopvang.
Regio Gooi en Vechtstreek Regio Gooi en Vechtstreek Uitvoering en coördinatie van de leerplicht, voortijdig schoolverlaters en volwasseneneducatie is belegd bij het Regionaal Bureau Leerling zaken (RBL) van de Regio Gooi en Vechtstreek. Uitvoering en coördinatie van het PHP (preventie- en handhavingsplan) is ook belegd bij de Regio.
Jaarstukken 2025
68
Gemeente Laren
Wat heeft het gekost? Sporten, ontwikkelen en leren in Laren 4.1 Cultuur en media
Realisatie 2024 551.012
Begr. 2025 v.wijziging 785.224
Begr. 2025 na wijziging 884.024
Realisatie 2025 874.996
Verschil
Lasten
818.698
987.803
1.086.603
1.074.567
-12.036
Baten
-267.686
-202.579
-202.579
-199.571
3.008
4.2 Sport
435.561
477.786
480.501
411.614
-68.886
Lasten
757.419
842.517
808.094
740.654
-67.440
Baten
-321.858
-364.731
-327.593
-329.040
-1.447
4.3 Onderwijs
837.329
875.903
933.968
600.157
-333.811
Lasten
799.414
1.430.598
1.488.663
674.503
-814.160
Baten
37.915
-554.695
-554.695
-74.346
480.349
4.4 Gezondheid en participatie Lasten
1.633.556
1.910.363
1.486.044
1.241.267
-244.777
2.094.906
2.327.842
1.971.142
1.640.271
-330.871
Baten
-461.350
-417.479
-485.098
-399.004
86.094
Saldo
3.457.457
4.049.276
3.784.536
3.128.034
-656.502
-9.028
Toelichting op het verschil Cultuur en media Verklaring
Bedrag
B/L
V/N
Overige verschillen -€ 3.008
€ 3.008 Baten
Nadeel
Overige verschillen € 12.036
€ -12.036 Lasten
Voordeel
Totaal
€ -9.028
Toelichting op het verschil Sport Verklaring
Bedrag
B/L
V/N
Overige verschillen € 1.447
€ -1.447 Baten
Voordeel
Brede SPUK € 26.382 Het voordeel van € 26.382 wordt veroorzaakt doordat de uitgaven voor de buurtsportcoaches in 2025 lager zijn uitgevallen als gevolg van een conflict met de uitvoerende partij. Hierdoor zijn minder kosten gemaakt dan begroot. Binnen de Brede SPUK worden de baten en lasten tegen elkaar weggestreept met als saldo nul.
€ -67.440 Lasten
Voordeel
De Biezem € 59.639 Het voordeel wordt veroorzaakt doordat de bijdrage Stichting Binnensportaccomodaties Laren (SBL), welke conform overeenkomst vastgesteld, te hoog was geraamd a €59.639. Overige verschillen -€ 18.581
Totaal
€ -68.887
Toelichting op het verschil Onderwijs Verklaring
Jaarstukken 2025
Bedrag
69
B/L
Gemeente Laren
V/N
Onderwijshuisvesting Algemeen -€ 73.261 Het nadeel van € 73.261 wordt veroorzaakt doordat er ten onrechte inkomsten zijn begroot voor 2025. Deze inkomsten hadden betrekking op de SUVIS-regeling, die in 2024 is afgerond.
€ 480.349 Baten
Nadeel
€ -814.160 Lasten
Voordeel
Huisvesting De Ploeg -€ 220.000 Het nadeel van € 220.000 wordt veroorzaakt doordat er ten onrechte inkomsten zijn begroot voor 2025. Deze wordt vereffend met het voordeel in de lasten van €265.000. Het betreft hier SPUK gelden: tijdelijke onderwijshuisvesting ontheemden. Onderwijsbeleid Algemeen -€ 187.175 Het nadeel van € 187.175 wordt veroorzaakt doordat er ten onrechte inkomsten zijn begroot voor 2025. Het gaat hier om NPO-gelden uit voorgaande jaren. Deze wordt vereffend met het voordeel in de lasten a €264.802. Overige verschillen € 87 Onderwijshuisvesting Algemeen € 340.269 Het voordeel van € 340.269 wordt enerzijds veroorzaakt doordat er minder extern advies is ingehuurd voor de uitvoering van het IHP Laren, waarbij het resterende budget wordt overgeheveld naar 2026. Anderszijds zijn investeringen doorgeschoven, waadoor de afschrijvingskosten lager zijn uitgevallen a €178.000. Ten tijde van het doorschuiven van de investeringen was de begroting al goedgekeurd. Huisvesting De Ploeg € 265.000 Het voordeel van € 265.000 wordt veroorzaakt doordat deze post abusievelijk in de 2025 is opgenomen, deze wordt vereffend in de baten a €220.0000. Het betreft hier de SPUK: tijdelijke onderwijshuisvesting ontheemden.
Onderwijsbeleid Algemeen € 226.921 Het voordeel van € 226.921 wordt voornamelijk veroorzaakt doordat binnen het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) nog middelen uit voorgaande jaren waren begroot, terwijl deze in 2025 niet meer tot uitgaven hebben geleid. Daartegenover staan hogere kosten voor uitbestede werkzaamheden binnen het NPO van € 37.881. Het voordeel van € 264.802 op de NPO-middelen wordt aan de batenzijde vereffend en verloopt daarmee per saldo budgetneutraal. Overige verschillen -€ 18.030
Totaal
€ -333.811
Toelichting op het verschil Gezondheid en participatie Verklaring
Bedrag
Kinderdagverblijven en Kinderopvang -€ 14.960 Het nadeel van € 14.960 wordt enerzijds veroorzaakt door de hogere inkomsten vanuit het opleggen van dwangsommen door de onderwijsinspectie a (€30.000), en anderzijds heeft er een vereffening uit 2024 plaatsgevonden € 44.960.
B/L
V/N
€ 86.094 Baten
Nadeel
Algemene voorzieningen Wmo en Jeugd -€ 38.166 Het nadeel van € 38.166 wordt veroorzaakt doordat we in de begroting zijn uitgegaan van inkomsten die niet correct waren. Openbare gezondheidszorg -€ 33.910 Het nadeel van € 33.910 wordt veroorzaakt doordat we ten onrechte inkomsten hebben begroot voor 2025, die niet correct waren. Overige verschillen -€ 58
Jaarstukken 2025
70
Gemeente Laren
Algemene voorzieningen Wmo en Jeugd € 217.583 Binnen Algemene voorzieningen Wmo en Jeugd zien wij een voordeel van € 217.583 op de uitgaven. Dit als gevolg van verschillende ontwikkelingen binnen het voorveld. In 2025 hebben wij Brede SPUK gelden gebruikt ter financiering van structurele activiteiten binnen het voorveld, het gaat hier om IZA en GALA middelen a € 93.519. Daarnaast heeft de gemeente in 2025 aan Versa Welzijn minder subsidie verleend dan begroot, na beoordeling van de aanvraag, het ging hier om € 39.497. De post overige subsidies is niet volledig uitgenut, dit budget was onder andere bedoeld ter compensatie van subsidieverhogingen a € 84.567.
€ -330.871 Lasten
Openbare gezondheidszorg € 44.962 Het voordeel van € 44.962 wordt veroorzaakt door het inzetten van Brede SPUK gelden ten behoeve van structurele activiteiten binnen Gezondheidsbevordering. Het gaat hier om IZA en GALA middelen. Brede SPUK € 33.077 Het voordeel van € 33.077 wordt veroorzaakt doordat de lasten elders zijn gerealiseerd in programma 4. Binnen de Brede SPUK worden de inkomsten en de uitgaven tegen elkaar weggestreept en is dus budgetneutraal. Overige verschillen € 38.249
Totaal
Jaarstukken 2025
€ -244.777
71
Gemeente Laren
Voordeel
Meedoen in Laren Visie Maatschappelijke ondersteuning Een samenleving waar iedereen kan meedoen. We werken vanuit de bedoeling van de wetten in het sociaal domein, doen wat nodig is: we redeneren vanuit de mens en zijn leefomgeving naar oplossingen. Wettelijke kaders of procedures zijn hieraan ondersteunend. Ze zijn niet het uitgangspunt. Waar nodig gaan we verder. Een integrale aanpak van problemen op persoons-, gezins- en systeemniveau. Inkomensregelingen en arbeid We willen mensen die ons terecht om hulp vragen, zo volwaardig mogelijk in de samenleving laten meedoen. Dat is onze grootste drijfveer bij alles wat we doen. Daarbij onderzoeken we de barrières die volwaardige participatie in de weg staan. Door deze zo goed en volledig mogelijk weg te nemen met en -waar nodigpassende ondersteuning te bieden, dragen we bij aan een samenleving waar iedereen een plek heeft. Zorg voor jeugd Voor de meest kwetsbare mensen is passende specialistische ondersteuning beschikbaar. Migratie, integratie en vluchtelingen Voor statushouders is het zelfstandig mee kunnen doen in de samenleving essentieel. De taakstelling van het huisvesten van statushouders weten wij goed op te lossen binnen het reguliere aanbod van sociale woningen, waardoor de huisvesting gespreid wordt gerealiseerd. Vluchtelingenwerk geeft samen met vrijwilligers invulling aan de integratie van deze nieuwe inwoners.
Wij willen de professionele begeleiding van integratie verder vormgeven waarbij vrijwilligers ondersteunen.
Wat hebben wij bereikt? Programmaplan transformatie sociaal domein In het 2e kwartaal van 2025 hebben we het HBEL programmaplan transformatie sociaal domein vastgesteld. Hiermee beogen we onder meer: - dat inwoners makkelijker bij de lichte basisondersteuning terecht komen (in plaats van geïndiceerde ondersteuning);
Jaarstukken 2025
72
Gemeente Laren
-
dat door meer samenwerking in het voorveld (en met het Informatiepunt) de mogelijkheden in dit voorveld meer worden benut; en dat (bij geïndiceerde ondersteuning) integraal werken makkelijker wordt en er oog is voor de menselijke maat.
Om makkelijker terecht te komen bij de basisondersteuning (het voorveld), zijn er diverse stappen gezet. De ondersteuning in het voorveld is uitgebreid, onder meer met meer uren voor HBEL-budgetcoaching en een poh-er jeugd ggz. Er is gewerkt aan een digitale sociale kaart HBEL. Plannen zijn in ontwikkeling om het informatiepunt makkelijker bereikbaar te maken via internet/website en telefonisch. Op basis van een positieve evaluatie is besloten de pilot Leefstijlpunten in de BEL gemeenten te verlengen. Met de doorbraakmethode beogen we een oplossing te vinden voor vastgelopen, complexe casussen. Onder meer door minder te focussen op processen en meer op de menselijke maat. Helaas is door personele wisselingen en krapte op de arbeidsmarkt het werken met deze methode in 2025 minder goed van de grond gekomen dan beoogd. We hebben nog slechts in een beperkt aantal (vier) casussen kunnen experimenteren met deze methode. Versterken Jeugdpreventie Preventieve interventies zijn geëvalueerd, er wordt actief gestuurd op de inrichting van het voorveld. Er is ambtelijk veel inzet geweest om ook het jongerenwerk te positioneren in het voorveld, wat op dit moment nog niet tot de gewenste resultaten heeft geleid. Om in te zetten op de samenwerking en de verbinding binnen jeugdpreventie zorg en veiligheid is er een goed bezochte "Jeugddag" georganiseerd voor ketenpartners.
Gezond opgroeien Vanuit het actieprogramma Kansrijke Start wordt samengewerkt met lokale partners die werken met kwetsbare gezinnen. Vanuit de GGD is er aanbod specifiek gericht op de kwetsbare gezinnen en aanbod dat zich richt op (gezond) zwanger worden. Afgelopen jaar is er meer verbinding gekomen met het medisch domein en is er vanuit de BEL georganiseerde, informatieve bijeenkomst in theatervorm geweest voor de partners in het lokale veld.
Maatschappelijke ondersteuning Huishoudelijke hulp In 2025 is regionaal een pilot voorbereid om te onderzoeken hoe hulp bij het huishouden anders kan worden georganiseerd. Deze pilot richt zich op inwoners die, met tijdelijke ondersteuning en/of hulpmiddelen, weer zelfstandig regie kunnen voeren over hun dagelijkse huishoudelijke taken. In plaats van het overnemen van werkzaamheden staat het versterken van zelfredzaamheid centraal. Dit traject wordt aangeduid als een reablement-traject. Wmo-begeleiding In 2025 is in regionaal verband een nieuw specialistisch begeleidingsproduct ontwikkeld voor inwoners die zorg mijden, te maken hebben met problematische verzameldrang of (ex-)gedetineerd zijn. Het betreft een vorm van begeleiding, passend binnen transformatie naar meer collectieve en minder individuele ondersteuning. Het doel is om escalatie, maatschappelijke overlast en onveiligheid te voorkomen. Dagbesteding In 2025 zijn stappen gezet in de doorontwikkeling van de dagbesteding naar aanleiding van een brede heroverweging. Daarbij is ingezet op het zoveel mogelijk continueren van de bestaande voorzieningen, met gelijktijdige herpositionering van het aanbod.
Het uitgangspunt is dat middelzware en zware begeleiding regionaal worden georganiseerd, terwijl lichte dagbesteding zoveel mogelijk lokaal wordt ingericht, lokaal waar het kan, regionaal waar dat wenselijk of effectiever is. Uitvoering Regiobeleidsplan Bescherming en Opvang
Jaarstukken 2025
73
Gemeente Laren
Eind 2025 is het nieuwe regiobeleid Bescherming en Opvang 2026-2033 vastgesteld. Het beleid is bedoeld voor inwoners die zich (tijdelijk) in een kwetsbare positie bevinden, maatschappelijk zijn uitgevallen of dreigen uit te vallen. De volgende wettelijke taken behoren tot dit beleidskader: openbare geestelijke gezondheidszorg (ggz), verslavingspreventie en – ondersteuning, aanpak van huiselijk geweld, beschermd wonen, maatschappelijke opvang, vrouwenopvang, bestrijding kindermishandeling. De concrete maatregelen die gemeenten treffen om de doelen te realiseren staan in een uitvoeringsprogramma. Dit programma loopt tot en met 2029.
Inkomensregelingen en arbeid Beleidsregels Bijzondere bijstand In 2025 zijn wijzigingen in de huidige beleidsregels bijzondere bijstand opgesteld. Deze wijzigingen hebben betrekking op een aantal specifieke gebieden zoals: Vermogen, Draagkrachtperiode, Hoogte bijzondere bijstand, Kosten van medische aard, Woonkostentoeslag, Uitvaart en Inkomen. Bij de herziening is ingezet op het vergroten van de uitvoerbaarheid en het vereenvoudigen van de regelingen. Beleidsregels Herstel Toeslagen De beleidsregels Wet Herstel Toeslagen zijn opgesteld. Het doel van deze beleidsregels is een uniforme werkwijze waarin de kaders waarbinnen kan worden gecompenseerd duidelijk en afgebakend zijn. Hierbij is het tevens van belang dat er duidelijkheid bestaat bij de inwoners waar de brede ondersteuning voor is bedoeld en waar zij bij aanvang van het traject rekening mee kunnen houden Beleidsplan bestaanszekerheid In 2025 is het beleidsplan Bestaanszekerheid geëvalueerd. In het Beleidsplan Bestaanszekerheid hebben wij de verwachting uitgesproken dat het aantal mensen dat contact opneemt met het team SHV (Schuldhulpverlening) en VS&P (Vroegsignalering & Preventie) in 2024 zal stijgen met 25%. Uit de evaluatie van het beleidsplan (wat betrekking heeft op 2024) blijkt dat er sprake is van een stijging van 44%. We hebben onze doelstelling dus ruimschoots gehaald. Hiervoor zijn diverse redenen.
We hebben veel meer de samenwerking opgezocht met onze interne en externe samenwerkingspartners, we hebben beter gecommuniceerd en we zijn beter, directer en sneller bereikbaar. We hebben in 2024 ingezet op het realiseren van een laagdrempelige toegang en het inrichten van een efficiënt en werkbaar proces en werkwijze. Wij hebben daarnaast hard gewerkt aan het versterken van de regiefunctie. Alle medewerkers zijn getraind in stress-sensitieve dienstverlening. We zijn op zoek gegaan naar de mogelijkheden om lichtere instrumenten in te zetten als alternatief voor bewindvoering. Denk hierbij aan het inzetten van budgetcoaches die we zelf in dienst hebben. Tenslotte zijn we gestart met het aanbieden van schulddienstverlening voor ondernemers. We hebben daarnaast actief ingezet op de samenwerking met de schuldeisers en onze netwerkpartners. Denk hierbij aan de samenwerking met vrijwilligersorganisaties als Schuldhulpmaatje en Humanitas. Maar ook is de samenwerking met de Kredietbank, de bewindvoerders en de schuldenfunctionaris van de Rechtbank verstevigd. Tenslotte hebben we extra aandacht gegeven aan een aantal doelgroepen. Het gaat dan om jongeren, zzp’ers en ondernemers met financiële zorgen en gezinnen met kinderen. Budgetcoaches Een budgetcoach helpt de inwoners bij het krijgen en behouden van financieel overzicht.
De werkzaamheden van een budgetcoach zijn gericht op het ondersteunen van de inwoners bij het beheren van hun inkomsten en uitgaven, het voorkomen van schulden, en het aanleren van financiële vaardigheden. De budgetcoaches worden ook ingezet in nazorgtrajecten. De HBEL gemeenten hebben budgetcoaches in dienst en zij hebben een opleiding budgetcoaching gevolgd. In 2024 is gestart met het aanbieden van budgetcoaching. Hiervoor zijn drie medewerkers aangesteld. We zien dat budgetcoaches vaker worden ingezet. We zien ook dat budgetcoaches steeds integraler werken en dat hierdoor schuldhulptrajecten worden voorkomen. Verordening Participatiewet De Verordening Sociaal Domein is opgesplitst. Voor wat betreft Werk en inkomen is de verordening Participatiewet gemeente Laren 2025 vastgesteld. Hierin hebben geen inhoudelijke aanpassingen plaatsgevonden. Wel is de leesbaarheid van de verordening aangepast naar B1 niveau.
Jaarstukken 2025
74
Gemeente Laren
Regionaal Werkcentrum We zijn gestart met de oprichting van het Regionaal Werkcentrum. We hebben hiervoor de volgende zaken opgeleverd: • Benoeming en mandatering gemeentelijke vertegenwoordiger in Regionaal Beraad. • Gedragen convenant, ondertekend door het Regionaal beraad. • De concept meerjarenbeleidsagenda, inclusief arbeidsmarktanalyse en uitvoeringsagenda. • Online toegang via een website die onderdeel vormt van een landelijke infrastructuur. Als arbeidsmarktregio draaien we daartoe mee in de kopgroep. Release vindt plaats op 30 december 2025. • Advies over fysieke huisvesting van het Werkcentrum (hoofdlocatie). • Beschrijving van de governance in 2026. • Een visualisatie klantreizen Werkcentrum. We hebben drie klantreizen vormgegeven: één voor werkzoekenden, één voor werknemers en één voor werkgevers. • Opzet Werkgeversdienstverlening. • Opzet overlegstructuur 2026. Visie sociaal ontwikkelbedrijf Regionaal is volop gewerkt aan een nieuwe koers voor de regionale samenwerking voor de ontwikkeling van onze inwoners gericht op werk en participatie. In dat proces is afgesproken als eerste stap lokaal een visie te ontwikkelen. Dat hebben we in HBEL verband gedaan aan de hand van de 9 thema’s. Samengevat is de uitkomst: 1. Onze inwoners staan centraal in onze missie en visie. Zij doen zoveel mogelijk mee aan de samenleving, bij voorkeur met betaald werk. 2.
Om de kansen voor inwoners zoveel mogelijk te benutten investeren we in kansberoepen, maar ook in tijdelijke plekken voor arbeidsontwikkeling. 3. Wij gaan uit van een inclusieve arbeidsmarkt waarin ook inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt een plek vinden bij reguliere werkgevers. Voor een beperkte doelgroep met een (te) grote afstand tot de reguliere werkgevers zorgen wij voor een beschut vangnet. 4. Wij organiseren zoveel mogelijk ondersteuning voor onze inwoners lokaal. Alleen als schaalgrootte lokaal te klein is voor continuïteit en kwalitatief goede ondersteuning organiseren we bovenlokaal/regionaal. 5. Voor onze inwoners gaan we voor ondersteuning met de beste prijs/kwaliteitsverhouding. Dat betekent dat niet per se de goedkoopste oplossing adequaat is. 6. In de keten naar werk willen we geen overlap in taken bij aanbieders. Wel willen we keuzevrijheid voor onze inwoners om zich te ontwikkelen in het beroep dat hun voorkeur heeft. De beste mogelijkheden daarvoor zien we in een inclusieve arbeidsmarkt bij reguliere werkgevers. 7. Werkgevers zijn verantwoordelijk voor participatiebanen waarin inwoners uit de (participatiewet)doelgroep zich kunnen ontwikkelen. De gemeente ontzorgt en ondersteunt met instrumenten zoals loonkostensubsidie en jobcoaching. 8.