Bijlage 2 - Jaarstukken 2025 Laren
Tekst van het document
Bij de ondersteuning van onze inwoners naar werk en participatie kiezen we er primair voor om dat lokaal en als HBEL-gemeenten zelf in het publiek domein uit te voeren. 9. Integraal organiseren van dienstverlening in het sociaal domein vinden wij belangrijk voor kwetsbare inwoners met problematiek op meerdere leefgebieden zoals bijvoorbeeld inkomen, zorg en schulden. Op basis van de visie is een keuze gemaakt voor een voorkeursscenario als startpunt in het regionaal proces voor toekomstige inrichting van de regionale dienstverlening aan onze inwoners. Tomin Als gevolg van aanhoudende verliezen dreigde liquiditeitstekort voor de Tomingroep. Daarom heeft het bestuur in de zomer een taskforce liquiditeit ingesteld. In de taskforce is in de afgelopen maanden onder extern voorzitterschap gewerkt aan een zo betrouwbaar mogelijke liquiditeitsprognose voor de Tomingroep. Deze is inmiddels beschikbaar. Verder zijn stappen gezet om de liquiditeitspositie van de Tomingroep te versterken. Dit bestond uit 2 sporen: korte termijn acties 2025 (spoor 1) en langere termijn acties (spoor 2). Al met al zien we de positieve effecten van de gezamenlijke inspanningen. Volgens afspraak is de taskforce eind 2025 opgeheven en zal het werk in de reguliere samenwerking tussen de Tomingroep en de gemeenten worden voortgezet.
Jaarstukken 2025
75
Gemeente Laren
Zorg voor jeugd Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 Binnen de Hervormingsagenda Jeugd wordt gestuurd op de beweging naar voren: een verschuiving van zorg naar preventie, van behandelen naar begeleiden en van individuele naar meer collectieve vormen van ondersteuning. Het uitgangspunt hierbij is dat zware jeugdzorg zoveel mogelijk wordt voorkomen en, waar mogelijk, afgebouwd. De focus ligt op preventie en, wanneer ondersteuning nodig is, op zo licht en kortdurend mogelijke jeugdhulp. Specialistische jeugdhulp wordt alleen ingezet wanneer lichtere vormen van ondersteuning onvoldoende zijn, zodat kinderen zoveel mogelijk in hun eigen omgeving en op een natuurlijke manier kunnen opgroeien. In 2025 zien we de beweging terug in onze cijfers, doordat zware individuele trajecten afnemen en lichte ambulante jeugdhulptrajecten toenemen. In 2025 lag de nadruk nadrukkelijk op het versterken van onze eigen professionals en in gesprekken en samenwerking met onze partners. We zijn gestart met het trainen in het normaliseren van opvoed- en opgroeivraagstukken, het benutten van eigen kracht en het sociale netwerk, het voeren van het gesprek over wat gezinnen zelf kunnen en het vaker en onderbouwd ‘nee’ zeggen tegen geïndiceerde jeugdzorg. Dit doen we zowel lokaal als regionaal met onze veiligheidspartners.
Onder meer door de inzet van een gedragswetenschapper die professionals ondersteunt bij casusdiagnostiek en afwegingen in de praktijk. De nieuwe gemeentelijke verordening die we dit jaar (2025) hebben vastgesteld biedt hierbij een duidelijk kader, door af te bakenen dat jeugdhulp alleen wordt ingezet wanneer dit noodzakelijk is en bij voorkeur zo kort mogelijk. We bakenen gebruikelijke en boven gebruikelijke zorg af. Tot slot hebben we 2025 benut om het ambulante team 18- door te ontwikkelen, door geleerde lessen te trekken uit de resultaten van de afgelopen jaren en te analyseren wat er nodig is om het team te versterken met de juiste kennis en expertise voor onze jeugdigen. Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg en reikwijdte Jeugdwet Vooruitlopend op de nieuwe wet is 2025 benut om een regionaal overzicht te maken van de ontwikkeling van de lokale teams bij de gemeenten. Dit overzicht biedt inzichten in wat nodig is voor de inkoop en voor het verbeteren van de samenwerking tussen geïndiceerde jeugdzorg, de beschermketen en de lokale teams. Daarnaast is 2025 gebruikt om de nieuwe Verordening Jeugd vast te stellen, die ook deels vooruitloopt op de nieuwe wet en de beoogde reikwijdte van de jeugdhulp. In de verordening zijn duidelijke kaders opgenomen, zodat onze professionals handvatten hebben om anders te denken, anders te kijken en anders te handelen.
Instroom, uitstroom en doorstroom in de jeugdhulp In 2025 is binnen het regionale programma Instroom, Doorstroom en Uitstroom (IDU) intensief gewerkt aan het terugdringen van knelpunten in de jeugdhulpketen. De focus lag op het verbeteren van de doorstroming binnen de zorg en het tijdig laten uitstromen van jongeren, zodat beschikbare capaciteit effectiever kan worden benut en wachttijden worden verkort. Daarmee werd beoogd dat kinderen sneller passende zorg ontvangen. Gedurende 2025 zijn twaalf deelprojecten uitgevoerd die zich richtten op innovatie, samenwerking, werkwijzen en structurele knelpunten in het systeem. Deze projecten vormden gezamenlijk een samenhangend geheel en werden in regionaal verband opgepakt. De inzet richtte zich vooral op het versterken van de samenwerking tussen betrokken partijen, het verbeteren van digitalisering, waaronder beter inzicht in wachtlijsten, en het uniformeren van werkwijzen. Daarnaast is gewerkt vanuit een gezamenlijke grondhouding, samengevat in de benadering anders denken, anders kijken en anders doen. De inzichten en ervaringen uit 2025 zijn vertaald naar aangepaste werkwijzen op zowel lokaal als regionaal niveau.
Migratie, integratie en vluchtelingen Opvang Oekraïense vluchtelingen De Oekraïense vluchtelingen die gedurende de crisisfase in 2022 woonachtig waren in Laren, worden succesvol opgevangen aan de Woensbergweg in Blaricum.
Jaarstukken 2025
76
Gemeente Laren
Asiel en integratie De opvang (tot 1 juli 2026) van 250 asielzoekers met een verblijfsvergunning in het voormalig ziekenhuis Tergooi, nu Craibosch, in Blaricum wordt begeleid door het COA (Centraal Orgaan opvang asielzoekers). De inburgering van de aan de gemeente Laren gekoppelde vergunninghouders vindt plaats in het Tergooi.
Maatschappelijke ondersteuning Doelstellingen
Activiteiten
5.1.1
Op basis van de HBEL-visie werken 5.1.1.1 We zijn bezig een beweging te maken naar we aan de verdere transformatie basisondersteuning en daarmee afname van de in het sociaal domein. geïndiceerde zorg. Hiervoor houden we de laagdrempelige inloop beschikbaar, zoals Leefstijlpunt, informatiepunt maatschappelijke Zaken HBEL, en verbinden dit met maatschappelijke partners (Versa, bibliotheek) zoals ook geformuleerd in 4.4 gezondheid en participatie.
5.1.2
Wmo-voorzieningen toegankelijk 5.1.2.1 Om de geïndiceerde Wmo-voorzieningen en betaalbaar houden. toegankelijk en betaalbaar te houden, wordt de invulling van dagbesteding, begeleiding en huishoudelijke hulp regionaal geëvalueerd. Er vindt voor deze drie voorzieningen een brede heroverweging plaats. In 2025 betekent dit mogelijk dat we een nieuwe invulling van dagbesteding, begeleiding en huishoudelijke hulp implementeren.
5.1.3
De overgang van het vaste tarief 5.1.3.1 Een implementatieplan opstellen voor een voor de eigen bijdrage naar een inkomens- en vermogensafhankelijke eigen inkomens- en bijdrage per 1 januari 2026. vermogensafhankelijke eigen bijdrage op een goede manier organiseren.
Toelichting bij afwijking (oranje of rood): 5.1.2.1 In de gemeente Wijdemeren start in 2026 een reablement-pilot om te onderzoeken hoe we hulp bij het huishouden beter kunnen organiseren. Daarnaast wordt een nieuw product voor begeleiding ingekocht naast de bestaande contracten en is het voornemen om dit ook voor dagbesteding te doen. 5.1.3.1 Dit is uitgesteld. Het wetsvoorstel is controversieel verklaard door de Tweede Kamer
Inkomensregelingen en arbeid Doelstellingen
Activiteiten
5.2.1
5.2.1.1 Op basis van het beleidsplan bestaanszekerheid uitvoering geven aan de daarin opgenomen actiepunten. Jaarlijks rapporteren we over de realisatie.
We zetten in op het voorkomen van schulden en het tegengaan van armoede.
5.2.1.2 We continueren het jeugdfonds en volwassenenfonds sport en cultuur en geven meer bekendheid aan de fondsen. 5.2.2
5.2.2.1
Jaarstukken 2025
77
Gemeente Laren
We zetten in op bestaanszekerheid voor de inwoners
We zorgen voor een duidelijk overzicht van de voorwaarden en rechten bij een bijstandsuitkering en bijzondere bijstand op de website en in folders.
Toelichting bij afwijking (oranje of rood): 5.2.2.1 Dit is voortdurend punt van aandacht.
Zorg voor jeugd Doelstellingen
Activiteiten
5.3.1
5.3.1.1 Uitvoeren van het actieprogramma Kansrijke Start (zoals Nu Niet Zwanger, preventieve huisbezoeken door de jeugdgezondheidszorg, Stevig Ouderschap).
Kinderen groeien gezond op.
5.3.1.2 Verbreden van de sociale kaart op het onderdeel jeugd met daarin het aanbod van aanbieders in het voorveld. 5.3.2
Voorkomen van uitval van 5.3.2.1 We bereiden in de regio Gooi en Vechtstreek leerlingen in het primair en voorstellen voor om onderwijsvoortgezet onderwijs. We streven jeugdzorgarrangementen (OJA) in te zetten op ernaar dat elke leerling een vorm scholen voor speciaal onderwijs. van onderwijs krijgt, ongeacht de beperking.
5.3.3
Informele steun is de basis, de formele hulp vult aan.
5.3.4
Binnen het lokaal netwerk wordt 5.3.4.1 Wij werken samen met onze partners in het goed samengewerkt. onderwijs, de huisartsen, de POH-er Jeugd GGZ (Praktijkondersteuning Huisarts Geestelijke Gezondheidszorg) en het lokale team om zo veel als mogelijk niet-geïndiceerde zorg lokaal vorm te geven.
5.3.5
Bevorderen van het mentaal welbevinden door het beperken van het middelengebruik door jongeren.
5.3.6
Jeugdigen groeien (veilig) in de 5.3.6.1 Het regionaal Veiligheidsteam werkt nauw thuissituatie op en de zorg en samen met lokale teams. In 2025 gaan we de ondersteuning worden in de buurt werkwijze beproeven en implementeren. georganiseerd.
5.3.3.1 Voortzetten, evalueren en bijsturen van de steun vanuit het informele netwerk door de inzet van Buurgezinnen en Samen Oplopen.
5.3.5.1 Ontwikkelen en uitvoeren van een actieplan met het onderwijs, de Jeugdgezondheidszorg, politie en het jongerenwerk
5.3.6.2 Jeugdigen met een maatregel worden direct (binnen 5 dagen) geholpen en krijgen een (tijdelijke) jeugdbeschermer, die een plan van aanpak maakt. 5.3.7
Kortere wachttijden in de jeugdzorg
5.3.7.1 Een tool/registratiesysteem ontwikkelen, waardoor de wachttijden bij aanbieders van zorg inzichtelijk worden waardoor betere sturing mogelijk is.
5.3.8
5.3.8.1
Jaarstukken 2025
78
Gemeente Laren
Lokale vertaling hervormingsagenda
Aanpassing van het onderdeel jeugdhulp uit de verordening sociaal domein op basis van landelijke wijzigingen in de reikwijdte van de jeugdhulpplicht. 5.3.8.2 Implementatie van de hervormingsagenda naar de lokale situatie in Laren.
Toelichting bij afwijking (oranje of rood): 5.3.1.2 De digitale sociale kaart waar jeugd onderdeel van uitmaakt is in kaart gebracht en wordt geïmplementeerd naar het digitale platform dat naar verwachting eind van het jaar is afgerond. 5.3.4.1 De POH-er wordt goed gevonden door de huisartsen. Wel is een aandachtspunt, dat er verwezen wordt vanuit de school naar de huisarts met ook direct het verzoek voor een directe verwijzing ADHD. Hierdoor wordt dan niet altijd gebruik gemaakt van de POH-er. Dit vraagt voor de toekomst nog betere afstemming en samenwerking tussen alle partijen. 5.3.5.1 Het Preventie- en Handhavingsplan Alcohol en Middelen is in 2025 vastgesteld. In 2026 wordt het uitvoeringsprogramma nog vastgesteld. 5.3.6.1 Laren doet niet mee met het programma toekomstscenario. Dit heeft tot gevolg dat Laren officieel moet afwachten totdat bepaalde verbeteringen en vereenvoudigingen in het stelsel worden doorgevoerd. 5.3.7.1 Er ligt een implementatieplan, maar de verdere uitrol moet nog plaatsvinden. 5.3.8.2 Dit is geen aparte actie, maar een reeks aan maatregelen die we meerjarig zullen inzetten om de beweging van zware zorg naar lichte zorg en vervolgens preventie te blijven maken.
Migratie, integratie en vluchtelingen Doelstellingen 5.4.1
Activiteiten
Het formeren van een 5.4.1.1 We formeren een BEL-projectorganisatie projectorganisatie asielopvang asielopvang. De projectorganisatie zal welke zich inzet voor het toewerken naar een plan van aanpak om het samenstellen en uitvoeren van opvangdossier toekomstbestendig binnen de een BEL brede asielaanpak. BEL-gemeenten te verankeren. Hieronder vallen de huidige Oekraïne opvanglocaties alsook de (toekomstige) COA locaties en vooralsnog uitvoering van de spreidingswet.
Toelichting bij afwijking (oranje of rood): 5.4.1.1 De formatie is gestart en heeft deels doorgang gevonden vanuit de huidige formatie. Daarbij is de BEL nog aan het verkennen hoe om te gaan met de toekomstbestendigheid van dit dossier. Met name de onduidelijkheid over (het vervolg van) de spreidingswet en het eindigen van de Europese bescherming voor Oekraïense vluchtelingen per 4 maart 2027 geldt hierbij als instabiele factor.
Betrokkenheid verbonden partijen
Maatschappelijke zaken HBEL (ondergebracht bij de gemeente Huizen) De Gemeenschappelijke Regeling HBEL is een centrumgemeenteconstructie. Uitvoering van de indicatie voor voorzieningen en verstrekkingen in het kader van de Jeugdwet, het vervoer van leerlingen naar school, dagopvang en begeleidingsplekken, de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), de uitvoering van de
Jaarstukken 2025
79
Gemeente Laren
Participatiewet, de Wet inburgering en de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wsg) inclusief de budgetcoaching vindt plaats door medewerkers van de gemeente Huizen. Daarnaast heeft Maatschappelijke Zaken HBEL ook een lokaal team waar de POH-ers Jeugd/ jeugdcoaches onderdeel van uitmaken.
Tomin Na de invoering van de Participatiewet is het werkvoorzieningschap Tomingroep ook de aanbieder van werk voor de mensen met de indicatie P-wet beschut. Tevens zijn zij het leerwerkbedrijf waar een deel van de inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt, die gebruik maken van de Participatiewet, worden begeleid naar werk via ontwikkeltrajecten op leerwerkplekken.
Jaarstukken 2025
80
Gemeente Laren
Wat heeft het gekost? Meedoen in Laren
Realisatie 2024 972.257
Begr. 2025 v.wijziging 1.203.029
Begr. 2025 na wijziging 2.278.098
Realisatie 2025 1.991.563
-286.536
1.038.013
1.253.029
2.328.098
2.151.910
-176.188
-65.756
-50.000
-50.000
-160.348
-110.348
5.2 Inkomensregelingen en arbeid Lasten
2.607.598
1.540.366
1.236.638
1.172.366
-64.273
4.690.298
3.610.616
3.360.833
3.461.278
100.444
Baten
-2.082.701
-2.070.250
-2.124.195
-2.288.912
-164.717
5.3 Zorg voor jeugd
2.624.948
3.961.858
3.654.596
3.485.152
-169.444
Lasten
2.624.948
3.970.543
3.663.281
3.530.855
-132.426
Baten
-
-8.685
-8.685
-45.703
-37.018
5.4 Migratie, integratie en vluchtelingen Lasten
18.814
60.202
23.852
1.877
-21.975
68.415
1.401.372
1.392.937
76.306
-1.316.631
Baten
-49.601
-1.341.170
-1.369.085
-74.429
1.294.656
Saldo
6.223.616
6.765.455
7.193.185
6.650.958
-542.227
5.1 Maatschappelijke ondersteuning Lasten Baten
Verschil
Toelichting op het verschil Maatschappelijke ondersteuning Verklaring
Bedrag
B/L
Eigen bijdragen WMO € 123.086 Het voordeel van € 123.086 wordt veroorzaakt doordat de inkomsten uit eigen bijdragen Wmo verantwoord zijn op deze post, terwijl deze verantwoord hadden moeten worden onder Wmo hulp bij het huishouden.
€ -110.348 Baten
WMO Hulp bij het huishouden -€ 50.000 Het nadeel van € 50.000 wordt veroorzaakt doordat een bedrag van € 123.086 aan inkomsten, dat aanvankelijk was verantwoord onder Eigen bijdrage Wmo, feitelijk betrekking heeft op Wmo hulp bij het huishouden. Wanneer deze inkomsten aan het juiste onderdeel worden toegerekend, ontstaat per saldo geen nadeel maar een voordeel van € 73.086 op Wmo hulp bij het huishouden. Dit hangt samen met de aanhoudende vraag naar huishoudelijke ondersteuning als gevolg van vergrijzing en inwoners die langer zelfstandig thuis blijven wonen. WMO begeleiding € 25.448 Het voordeel van € 25.448 wordt veroorzaakt doordat voor Wmo begeleiding geen inkomsten vanuit overige overheden waren begroot, terwijl in 2025 wel bijdragen zijn ontvangen. Overige verschillen € 11.814
Jaarstukken 2025
81
Gemeente Laren
V/N Voordeel
WMO Woonvoorzieningen € 68.356 Het voordeel van € 68.356 wordt veroorzaakt doordat minder inwoners gebruik hebben gemaakt van woonvoorzieningen dan begroot. Er is sprake van een lichte afname van het aantal woonvoorzieningen.
€ -176.188 Lasten
Voordeel
WMO Hulp bij het huishouden € 27.443 Het voordeel van € 27.443 wordt veroorzaakt doordat het aantal inwoners met huishoudelijke hulp relatief stabiel is gebleven terwijl er in de begroting is uitgegaan van een stijgende vraag naar huishoudelijke ondersteuning door vergrijzing en langer zelfstandig thuis wonen. WMO dagbesteding € 100.681 Het voordeel van € 100.681 wordt veroorzaakt doordat minder inwoners gebruik hebben gemaakt van geïndiceerde dagbesteding dan begroot. Inwoners met een lichte ondersteuningsbehoefte zijn waar mogelijk ondersteund via algemene voorzieningen in het voorveld, zoals activiteiten in wijkcentra, waardoor de gerealiseerde kosten lager zijn uitgevallen. Overige verschillen -€ 20.292
Totaal
€ -286.536
Toelichting op het verschil Inkomensregelingen en arbeid Verklaring
Bedrag
Het voordeel van € 164.717 op de inkomsten wordt voornamelijk veroorzaakt door hogere rijksbijdragen binnen de Participatiewet, waaronder de Rijksbijdrage BUIG. Deze hogere inkomsten vallen grotendeels weg tegenover de hogere uitgaven binnen dit product. Per saldo resteert een voordeel van circa € 64.000, wat voornamelijk samenhangt met lagere uitgaven binnen onder andere de WSW en bijzondere bijstand.
€ -164.717 Baten
B/L
Voordeel
V/N
Het nadeel van € 100.444 op de uitgaven wordt veroorzaakt door hogere uitgaven binnen diverse regelingen van de Participatiewet, waaronder re-integratie, schuldhulpverlening, inburgering en het kindarrangement. Deze hogere kosten vallen volledig weg tegenover de hogere inkomsten binnen dit product.
€ 100.444 Lasten
Nadeel
Totaal
€ -64.273
Toelichting op het verschil Zorg voor jeugd Verklaring
Jaarstukken 2025
Bedrag
82
B/L
Gemeente Laren
V/N
Jeugdhulp zonder verblijf
€ -277.184 Lasten
Voordeel
€ 98.676 Lasten
Nadeel
van Ark middelen €220.236 (voordeel) Via de slotwijziging is gemeld dat dit bedrag is ontvangen vanuit de van Ark middelen en dat de wens is om dit bedrag te reserveren voor toekomstige financiële tegenvallers. Daarom is dit begroot als dotatie aan een reserve. Maar dit is nu niet als zodanig geregeld in de jaarrekening, daardoor ontstaat nu dit voordeel. Ambulante Jeugdhulp €87.263 Het voordeel op ambulante jeugdhulp (lokaal €28.823 en regionaal €58.440) wordt veroorzaakt doordat de stijgende lijn van het aantal actieve voorzieningen lijkt te stabiliseren. De aantallen van gezinnen die gebruik maken van ambulante jeugdhulp daalden in 2024, maar zijn medio 2025 weer gaan stijgen. Bij het bepalen van de prognose voor de slotwijziging hadden wij verwacht dat de stijging zou doorzetten en de aantallen verder zouden stijgen. Deze stijgende lijn lijkt zich te stabiliseren wat resulteert in een voordeel op de kosten. Het aantal inwoners met een voorziening voor ambulante jeugdhulp was 195 in oktober 2025 ten opzichte van eind 2024 174. De stijging in aantallen is in lijn met beleidsdoelstellingen waarin er meer ingezet wordt op intensieve begeleiding waardoor jongeren langer thuis kunnen blijven wonen. Begeleiding en verzorging (€ 99.374) Dit nadeel wordt veroorzaakt doordat de werkelijke kosten hoger uitvallen dan de inschatting was bij de slotwijziging 2025.
De prognosticeerde kosten voor begeleiding en verzorging zijn voor 2025 €246.000, de werkelijke kosten voor 2024 zijn €357.307. We gingen uit van een daling. In 2025 is het aantal jongeren met deze vorm van begeleiding ook daadwerkelijk gedaald ten opzichte van 2024 maar niet in die mate die in de slotwijziging verwerkt is. Dagbesteding € 60.352 Het voordeel op lokale dagbestedingskosten (€110.000) en het nadeel op regionale kosten (€ 63.972) wordt veroorzaakt door respectievelijk een daling en een stijging van het aantal inwoners met een voorziening. Het grootste deel van de kosten komt voort uit lokale maatwerkvoorzieningen. Dit zijn kosten vanuit voorzieningen die in 2024 waren gestart en deels doorliepen in 2025. Vanaf februari 2025 zijn er geen lokale voorzieningen meer actief in Laren voor behandelingsgerichte dagbesteding, dit resulteert in een voordeel van €110.000. De aantallen zijn doorgaans erg gering en schommelen door de jaren heen. Tussen 2023 en mei 2025 schommelt het aantal inwoners met een voorziening tussen de 1 en 3. De trend laat zich daarmee moeilijk voorspellen. In oktober 2025 zijn er 3 inwoners met een actieve voorziening voor behandeling gerichte dagbesteding. Jeugdhulp met verblijf We zien verschillende afwijkingen binnen Jeugdhulp met verblijf met in totaal een nadeel van € 98.676 ten opzichte van de slotwijziging 2025.
De kosten voor jeugdhulp met verblijf zijn in 2025 gestegen ten opzichte van 2024, terwijl het aantal unieke casussen nagenoeg gelijk is gebleven. De nadruk op de inzet van jeugdzorg zonder verblijf leidt niet direct tot minder casussen in de jeugdzorg met verblijf. We zien een nadeel bij 24 uurs verblijf regionaal a €43.743, en bij gesloten jeugdzorg a €55.131. De stijging van de kosten zit vooral bij pleegzorg met een verdubbeling van de kosten ten opzichte van 2024. In werkelijkheid betekent dit dat er 2025, 2 in plaats van 1 jongere in 2024, in pleegzorg zitten. bij deze onderdelen van jeugdzorg geldt dat het lastig te begroten is, daarhet gaat om kleine aantallen maar hoge kosten.
Jaarstukken 2025
83
Gemeente Laren
LTA Het Landelijk Transitiearrangement (LTA) is een set van afspraken die door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) landelijk wordt gemaakt met een beperkt aantal jeugdhulpaanbieders die uitzonderlijk aanbod hebben. Waarvan ook alleen in uitzonderlijke gevallen gebruik van wordt gemaakt als het aanbod van de regionaal gecontracteerde partijen geen uitkomst biedt. Ten opzichte van 2024 is er in 2025 1 actieve voorzieningen LTA bijgekomen (8 ten opzichte van 7 in 2024).
€ 38.681 Lasten
Nadeel
PGB We zien voor PGB (persoonsgebonden budget) een nadeel ten opzichte van de slotwijziging 2025. Dit komt doordat er geen uitgaven zijn begroot voor PGB 2025. Het aantal PGB in 2025 is gelijk gebleven en is stabiel. In 2025 ontvingen 5 gezinnen een PGB. Met een PGB (persoonsgebonden budget) ontvangen ouders een geldbedrag waarmee zij zelf hulp, begeleiding of verzorging voor hun kind kunnen inkopen.
€ 28.931 Lasten
Nadeel
Jeugdgezondheidszorg (voordeel € 39.252) Deze afwijking wordt veroorzaakt doordat, de huren niet zijn uitgenut en er Brede SPUK gelden zijn ingezet ter financiering van structurele activiteiten binnen het voorveld. Het gaat hier om IZA en GALA middelen.
€ -21.530 Lasten
Voordeel
€ -37.018 Baten
Voordeel
Overige verschillen (nadeel van € 17.722) Jeugdgezondheidszorg Deze afwijking wordt veroorzaakt doordat we vanuit 2024 een terugbetaling hebben ontvangen voor 'Elke peuter een kans'. De terugbetaling is afhankelijk van het aantal kinderen wat we hebben bediend. De afrekening van 2024 vindt plaats in 2025.
Totaal
€ -169.444
Toelichting op het verschil Migratie, integratie en vluchtelingen Verklaring
Bedrag
B/L
V/N
De in de begroting 2025 opgenomen raming heeft betrekking op de voormalige gemeentelijke opvanglocatie Rabobank, die de gemeente Laren in 2022 en 2023 in gebruik had voor de opvang van Oekraïense ontheemden. Deze opvanglocatie is in 2023 gesloten na de ingebruikname van opvanglocatie De Woensberg in de gemeente Blaricum. De Oekraïense ontheemden die destijds werden opgevangen op de locatie Rabobank zijn vervolgens overgeplaatst naar De Woensberg.
€ 1.294.656 Baten
Nadeel
Per abuis zijn de inkomsten die betrekking hadden op deze gemeentelijke opvanglocatie structureel opgenomen gebleven in de begroting van de gemeente Laren. Dit moet worden gecorrigeerd, aangezien de opvanglocatie niet langer door de gemeente Laren wordt geëxploiteerd. De geraamde inkomsten die samenhangen met de opvanglocatie worden daarom structureel uit de begroting verwijderd. Binnen dit programma dienen uitsluitend de inkomsten te worden geraamd die betrekking hebben op de uitvoering van de leefgeldregeling voor Oekraïense ontheemden in de particuliere opvang. Deze inkomsten worden volledig gedekt vanuit de landelijke bekostigingsregeling, waardoor op dit onderdeel geen afwijking is ontstaan.
Jaarstukken 2025
84
Gemeente Laren
De in de begroting 2025 opgenomen raming heeft betrekking op de voormalige gemeentelijke opvanglocatie Rabobank, die de gemeente Laren in 2022 en 2023 exploiteerde voor de opvang van Oekraïense ontheemden. Na de sluiting van deze locatie in 2023 en de ingebruikname van opvanglocatie De Woensberg in Blaricum zijn de hiermee samenhangende uitgaven feitelijk vervallen.
€ -1.316.631 Lasten
Per abuis zijn de uitgaven die betrekking hadden op de gemeentelijke opvanglocatie structureel opgenomen gebleven in de begroting van de gemeente Laren. Dit moet worden gecorrigeerd, aangezien de opvanglocatie niet langer door de gemeente Laren wordt beheerd. De geraamde uitgaven die samenhangen met de opvanglocatie worden daarom uit de begroting verwijderd. Binnen dit programma dienen uitsluitend de uitgaven te worden geraamd die betrekking hebben op de uitvoering en verstrekking van leefgeld aan Oekraïense ontheemden in de particuliere opvang. Deze uitgaven worden volledig gecompenseerd vanuit de landelijke bekostigingsregeling, waardoor op dit onderdeel geen afwijking is ontstaan.
Totaal
Jaarstukken 2025
€ -21.975
85
Gemeente Laren
Voordeel
De algemene inkomsten en uitgaven van Laren Visie De algemene uitkering en de belastingen (in tegenstelling tot bijvoorbeeld de rioolheffing) zijn algemene dekkingsmiddelen voor de gemeente. Dit zijn middelen die geen vooraf gesteld bestedingsdoel hebben. De algemene uitkering is in zekere zin een gegeven, die we ramen op basis van de maatstaven waarop de algemene uitkering wordt gebaseerd. Voor belastingen volgen we zo veel mogelijk de inflatie en voor belastingen met een specifiek doel hanteren we 100% kostendekkendheid als uitgangspunt. We streven naar een financieel gezonde situatie voor nu en in de toekomst en we monitoren hiertoe de solvabiliteit en schuldquote op basis van de richtlijnen van de VNG en provincie. Ook willen we op het gebied van treasury zo min mogelijk renterisico lopen.
Wat hebben wij bereikt? Algemene uitkering In 2025 zijn er 3 circulaires uitgebracht door het rijk, in mei, september en december. Alleen die van december is niet via een begrotingswijziging verwerkt.
Belastingen De gemeentelijke belastingen worden sinds 2023 uitgevoerd door de belastingsamenwerking van de gemeente Huizen en in 2024 is hierover nog een evaluatierapport beschikbaar gesteld aan de raad. Een inhoudelijke toelichting op de diverse belastingsoorten treft u aan in de paragraaf Lokale heffingen. Sinds 2016 zijn gemeenten ook belastingplichtig voor de Vennootschapsbelasting, voor zover zij een onderneming drijven, volgens het wettelijk criterium.
Overhead Alle overhead-kosten voor 2025 zijn door de Bel combinatie in rekening gebracht conform het vastgestelde DVO.
Treasury en Resultaat Bij de gemeente Laren is treasury een noodzakelijk proces dat ervoor zorgt dat financiële middelen effectief worden beheerd om de gemeentelijke dienstverlening te ondersteunen, financiële stabiliteit te waarborgen en de belangen van de gemeenschap te beschermen. Het is een complexe taak die specialistische kennis en expertise vereist om de financiële gezondheid van een gemeente te waarborgen.
Belastingen Doelstellingen
Activiteiten
6.2.1
Waar mogelijk 6.2.1.1 De tarieven en leges waarbij niet wordt kostendekkendheid van tarieven vastgehouden aan het principe van en leges kostendekkendheid mogen niet meer stijgen dan de aanpassing voor de inflatiecorrectie en/of aanpassing van wettelijke tarieven
6.2.2
Jaarlijks een correcte aangifte vennootschapsbelasting
6.2.2.1 We streven naar een correcte aangifte Vennootschapsbelasting en dragen zorg voor een tijdige betaling.
Toelichting bij afwijking (oranje of rood):
Jaarstukken 2025
86
Gemeente Laren
Treasury en resultaat Doelstellingen 6.4.1
Activiteiten
Het beschermen van 6.4.1.1 We beheersen renterisico's met gespreide gemeentelijke vermogens- en leningen en waarborgen liquiditeit via actief (rente-)resultaten tegen kasbeheer. Dit monitoren we door middel van ongewenste financiële risico’s rapportages. zoals renterisico’s, kredietrisico’s en liquiditeitsrisico’s.
Toelichting bij afwijking (oranje of rood):
Betrokkenheid verbonden partijen
Belastingsamenwerking (gemeente Huizen), HBEL (Belasting) De uitvoering van de belastingheffing voor Laren (en Blaricum) wordt sinds 2023 uitgevoerd door de belastingsamenwerking binnen de gemeente Huizen.
Jaarstukken 2025
87
Gemeente Laren
Wat heeft het gekost? De algemene ink. en uitg. van Laren 6.1 Algemene uitkering
Realisatie 2024 -18.135.169
Begr. 2025 v.wijziging -18.323.000
Begr. 2025 na wijziging -19.291.803
Realisatie 2025 -19.230.629
Verschil
Lasten
-
-
-
-
-
Baten
-18.135.169
-18.323.000
-19.291.803
-19.230.629
61.174
6.2 Belastingen
-5.143.823
-5.297.466
-5.222.844
-5.259.004
-36.160
Lasten
624.504
724.181
724.181
716.087
-8.094
Baten
-5.768.327
-6.021.647
-5.947.025
-5.975.091
-28.066
6.3 Overhead
5.741.396
5.447.493
5.920.514
5.784.274
-136.240
Lasten
5.745.302
5.447.493
5.920.514
5.787.680
-132.834
Baten
-3.906
-
-
-3.406
-3.406
6.4 Treasury en resultaat
378.603
111.207
737.784
1.219.210
481.426
Lasten
597.440
464.439
1.091.016
1.520.922
429.906
Baten
-218.836
-353.232
-353.232
-301.712
51.520
Saldo
-17.158.992
-18.061.766
-17.856.349
-17.486.149
370.200
61.174
Toelichting op het verschil Algemene uitkering Verklaring
Bedrag
B/L
V/N
er zijn voor de algemene uitkering diverse afrekenverschillen uit voorgaande jaren, die samen optellen tot een nadeel
€ 57.530 Baten
Nadeel
overige verschillen
€ 3.644 Baten
Nadeel
Totaal
€ 61.174
Toelichting op het verschil Belastingen Verklaring
Bedrag
B/L
V/N
De baten vanuit de OZB woningen laten een klein voordeel zien van € 25 duizend, door een iets hogere WOZ waarde
€ -25.500 Baten
Voordeel
Overige kleinere verschillen bij zowel baten als lasten
€ -10.660 Lasten
Voordeel
Totaal
€ -36.160
Toelichting op het verschil Overhead Verklaring
Bedrag
doordat er minder uren zijn toegeschreven aan producten als riool, afval en andere kostendragers dan begroot is er een voordeel te zien bij de BEL kosten
€ -152.407 Lasten
Voordeel
€ 16.167 Lasten
Nadeel
diverse kleine overige verschillen bij zowel baten als lasten
Totaal
B/L
V/N
€ -136.240
Toelichting op het verschil Treasury en resultaat Verklaring
Bedrag
Lagere rentekosten, doordat er veelal kortlopende leningen zijn aangegaan
€ -43.000 Lasten
Jaarstukken 2025
88
B/L
Gemeente Laren
V/N Voordeel
De BEL combinatie heeft naar aanleiding van de slotwijziging nog € 266 duizend in rekening gebracht.
€ 266.000 Lasten
Nadeel
Tot slot een verzamelsaldo van diverse incidentele lasten waarvan de belangrijkste voortkomt uit de afboeking van dubieuze debiteuren, voor een bedrag van € 185 duizend in totaal.
€ 206.427 Lasten
Nadeel
Tot slot een verzamelsaldo van niet gerealiseerde stelposten en overige incidentele baten en lasten die per saldo leiden tot een nadeel van € 52 duizend.
€ 51.998 Baten
Nadeel
Totaal
Jaarstukken 2025
€ 481.425
89
Gemeente Laren
Toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves
Wat heeft het gekost? Toevoegingen en onttrek aan de reserves 7.1 Toevoegingen en onttrek aan de reserves Lasten
Realisatie 2024 -87.890
Begr. 2025 v.wijziging -195.797
Begr. 2025 na wijziging -729.710
Realisatie 2025 -663.249
Verschil
-
-
317.383
365.761
48.378
Baten
-87.890
-195.797
-1.047.093
-1.029.010
18.083
Saldo
-87.890
-195.797
-729.710
-663.249
66.461
66.461
Toelichting op het verschil Toevoegingen en onttrek aan de reserves Verklaring
B/L
V/N
Projectleider Raadsinformatiesysteem Hiervoor is € 30 duizend begroot, voor 2025 zijn de werkelijke kosten onttrokken, zijnde € 11.917, waardoor het restant ruim € 18 duizend beschikbaar blijft voor de afronding.
€ 18.083 Baten
Nadeel
Er is een dotatie geboekt in lijn met de afspraak (1/3 deel van de opbrengst Goede Herder) ten gunste van de res Sociale huurwoningen van € 48.378
€ 48.378 Lasten
Nadeel
Totaal
€ 66.461
Jaarstukken 2025
Bedrag
90
Gemeente Laren
Paragrafen Inleiding De voorgeschreven paragrafen geven een “dwarsdoorsnede” van de programmaverantwoording. Het doel van de paragrafen is de raad in staat te stellen de verantwoording op een aantal wezenlijk vastgestelde beleidslijnen op hoofdlijnen te controleren. De paragrafen richten zich op de (beheers)onderwerpen die vooral belangrijk zijn voor de gemeentelijke bedrijfsvoering. Vroeger was deze informatie op meerdere plaatsen ‘versnipperd’ in de jaarstukken terug te vinden. Door de paragrafen worden de begroting en de jaarstukken dus inzichtelijker voor deze onderwerpen. Met de paragrafen heeft de raad een extra instrument (naast de programma's) om de uitvoering te kunnen controleren alvorens definitief vast te stellen. Waar mogelijk zijn de paragrafen gebaseerd op het reeds vastgestelde beleid voor het betrokken terrein. In dat geval, wordt dan ook verwezen naar de relevante beleidsnota's. De volgende paragrafen zijn verplicht voorgeschreven: A. Lokale heffingen B. Weerstandsvermogen en risicomanagement C. Onderhoud kapitaalgoederen D. Financiering E. Bedrijfsvoering F. Verbonden partijen G. Grondbeleid
Niet verplicht maar wel opgenomen: H. Reserves en Voorzieningen Vanaf 2022 is er een aanvullende paragraaf voorgeschreven: I. Openbaarheidsparagraaf En dit jaar is via een motie de wens meegegeven ook een aparte paragraaf in te richten voor het Integrale HuisvestingsPlan (IHP) voor onderwijs. Hiervoor is in deze jaarrekening een eerste kleine aanzet gegeven.
Jaarstukken 2025
91
Gemeente Laren
Paragraaf lokale heffingen Algemeen Het overzicht lokale heffingen heeft betrekking op de belastingen en op de heffingen. De lokale lasten zijn een integraal onderdeel van het gemeentelijk beleid en daarom is een overzicht van de lokale heffingen en daarmee meer inzicht van belang voor de raad.
Beleid Voor de hoogte van tarieven en leges gelden de volgende uitgangspunten: 1. Waar mogelijk kostendekkendheid van tarieven en leges; 2. De tarieven en leges waarbij niet wordt vastgehouden aan het principe van kostendekkendheid mogen niet meer stijgen dan de aanpassing voor de inflatiecorrectie en/of aanpassing van wettelijke tarieven. Overzicht opbrengsten per heffing In onderstaande tabel zijn de opbrengsten van de verschillende heffingen gepresenteerd.
Overzicht lokale heffingen Begroting 2025 voor wijziging
Begroting 2025 na wijziging
Realisatie 2025
Saldo
Saldo
Saldo
Leges burgerzaken (0.2)
-298.500
-298.500
-322.429
OZB woningen (0.61)
-4.838.438
-4.838.438
-4.863.975
OZB niet-woningen (0.62)
-1.086.389
-1.011.767
-1.003.048
Precariobelasting (0.64)
-20.600
-20.600
-37.636
Hondenbelasting (0.64)
-76.220
-76.220
-80.225
Leges vergunningen A.P.V. (1.2)
-15.000
-15.000
-19.086
Leges verkeer, vervoer en waterstaat (2.1)
-40.800
-40.800
-89.204
Marktgelden (3.3)
-42.230
-42.230
-33.038
Kapvergunningen (5.7)
-15.000
-15.000
-
Rioolheffing (7.2)
-1.490.946
-1.560.636
-1.591.400
Afvalstoffenheffing (7.3)
-1.889.450
-1.889.450
-1.950.157
Graf- en begraafrechten (7.5)
-70.000
-70.000
-44.421
Leges bestemmingsplannen (8.1)
-30.000
-30.000
-53.001
Leges omgevingsvergunning (8.3)
-999.870
-850.000
-941.599
Leges welstandstoezicht (8.3)
-30.000
-
-
Overige leges en heffingen
-201.285
-625.108
-935.372
-11.144.728
-11.383.749
-11.964.589
Inkomsten lokale heffingen Omschrijving inclusief taakveld
Totaal inkomsten
Jaarstukken 2025
92
Gemeente Laren
Onroerendezaakbelastingen (OZB) De OZB is een belangrijke inkomstenbron voor de gemeente waar algemene uitgaven mee gefinancierd kunnen worden. De gerealiseerde inkomsten bedragen voor 2025 € 5.867.024; geraamde opbrengst € 5.850.205. Het verschil is € 16.819.
Afvalstoffenheffing De gerealiseerde inkomsten voor 2025 bedragen € 1.950.157. De afvalstoffenheffing wordt berekend op basis van het principe 100% kostendekkendheid. De kosten voor het ophalen van huisvuil, klein chemisch afval, toerekening kosten van beleidsregie en BTW worden doorbelast in het tarief. In 2025 zijn er meer inkomsten dan lasten gerealiseerd . Hierdoor is er een positief resultaat ontstaan van €193.716. Dit bedrag wordt toegevoegd aan de voorziening afvalstoffenheffing, zodat het tarief over de jaren heen geëgaliseerd kan worden. Hierdoor komt de kostendekkendheid uit op 100%. Het dekkingsoverzicht laat het volgende beeld zien: Begroting 2025 voor wijziging
Begroting 2025 na wijziging
Realisatie 2025
Saldo
Saldo
Saldo
-
-
-
Lasten afval (7.3)
1.441.149
1.441.149
1.463.728
BTW (21%) Netto kosten (excl. uren en overhead)
302.641 1.743.790
302.641 1.743.790
307.383 1.771.111
Uren BEL-combinatie (2.1)
-
-
-
Uren BEL-combinatie (7.3)
22.138
22.138
22.138
Kwijtscheldingen (6.3)
50.000
50.000
76.989
Kostendekkendheid afvalstoffenheffing
Lasten zwerfafval (2.1)
Toerekening overhead Totale kosten (incl. uren en overhead) Opbrengsten zwerfafval (2.1) Opbrengsten afvalstoffenheffing (7.3) Overige opbrengsten en leges (7.3)
29.206
29.206
29.206
1.845.134
1.845.134
1.899.444
-
-
-
-1.889.450
-1.889.450
-1.950.157
-
-
-143.003
-1.889.450
-1.889.450
-2.093.160
Resultaat voor mutatie egalisatie
-44.316
-44.316
-193.716
Tariefegalisatie afvalstoffenheffing
-
-
193.716
Resultaat na mutatie egalisatie
-44.316
-44.316
-
102%
102%
100%
Totale inkomsten
Dekkingspercentage voor mutatie
Rioolheffing De gerealiseerde inkomsten bedragen in 2025 € 1.591.400 De rioolheffing wordt berekend op basis van het principe van 100% kostendekkend. De kosten voor de exploitatie van de riolering, de inzet van het personeel, het onderhoud van de objecten, toerekening van kosten van beleidsregie, de kosten van straatreiniging en de Btw worden doorbelast in het tarief. De vervuiler/gebruiker betaalt. In 2025 zijn de inkomsten € 288.047 hoger dan de uitgaven. Dit bedrag wordt toegevoegd aan de voorziening riolering, zodat het tarief over de jaren heen geëgaliseerd kan worden. Hierdoor komt de kostendekkendheid op 100%. Het dekkingsoverzicht laat het volgende beeld zien: Kostendekkendheid rioolheffing
Jaarstukken 2025
93
Begroting 2025 voor wijziging
Begroting 2025 na wijziging
Realisatie 2025
Saldo
Saldo
Saldo
Gemeente Laren
75% Lasten straatreiniging (2.1)
135.716
165.716
150.471
Kapitaallasten riolering (7.2)
400.902
400.902
391.745
Overige lasten riolering (7.2)
391.084
351.084
279.536
BTW (21%)
108.827
106.727
90.981
Netto kosten (excl. uren en overhead)
853.529
1.024.429
912.732
75% Uren BEL-combinatie (2.1)
95.343
95.343
95.343
Uren BEL-combinatie (7.2)
97.423
97.423
113.364
Toerekening overhead
184.013
184.013
184.013
Totale kosten (incl. uren en overhead)
1.230.308
1.401.208
1.305.453
Opbrengsten rioolheffing (7.2)
-1.490.946
-1.560.636
-1.591.400
-
-
-2.100
-1.490.946
-1.560.636
-1.593.500
-260.638
-159.428
-288.047
-
40.000
288.047
-260.638
-119.428
-
121%
109%
100%
Overige opbrengsten en leges (7.2) Totale inkomsten Resultaat voor mutatie egalisatie Mutatie voorziening (V.93202) Resultaat na mutatie egalisatie Dekkingspercentage voor mutatie
Graf- en begraafrechten De gerealiseerde inkomsten bedragen voor 2025 €140.703; geraamde opbrengst €140.000 Het college streeft niet langer naar kostendekkendheid van de begraafplaats, maar naar een voldoende onderhouden begraafplaats tegen aanvaardbare kosten. Begroting Begroting Realisatie 2024 2025 voor 2025 na wijziging wijziging
Kostendekkendheid grafrechten Omschrijving inclusief taakveld
Saldo
Kosten grafrechten Lasten begraafplaats BTW (21%)
20.610 4.328
Saldo
Saldo
22.711 4.769
22.711 4.769
Realisatie 2025 Saldo 21.010 4.412
Netto kosten (excl. uren en overhead)
24.938
27.480
27.480
25.422
Uren BEL-combinatie Toerekening overhead
143.590 453
145.299 0
145.299 0
145.299 2.181
Totale kosten (incl. uren en overhead)
168.981
172.779
172.779
172.902
Overige baten begraafplaats Grafrechten
-68.997 -107.666
-70.000 -70.000
-70.000 -70.000
-93.783 -46.920
Totale inkomsten
-176.663
-140.000 -140.000
-140.703
Opbrengsten grafrechten
Resultaat voor mutaties res./voorz.
-7.682
32.779
32.779
32.199
Dekkingspercentage voor mutaties
105%
81%
81%
81%
Dotatie/ Toevoeging aan voorziening Onttrekking/ Vrijval voorziening
68.829 -66.480
114.000 -54.601
114.000 -54.601
0 0
Resultaat na mutaties res./voorz.
-5.332
92.179
92.179
32.200
Dekkingspercentage na mutaties
103%
47%
47%
81%
Jaarstukken 2025
94
Gemeente Laren
De totale inkomsten van de leges mogen niet hoger zijn, dan de kosten die daarvoor gemaakt worden. Onderstaande opzet laat zien dat de kostendekkendheid van de leges uitkomt op 51% in 2025. Kostendekkendhei d leges Titel 1 Burgerzaken leges Berekening kostendekkendheid van de leges
Begroting
Realisatie
2025
2025
Saldo
Saldo
Lasten taakveld(en), incl. (omslag)rente
849.688
821.363
Overhead
326.134
326.134
BCF - BTW
9.546
3.350
Totaal lasten (A)
1.185.368
1.150.847
Legesopbrengsten
309.500
343.764
Totaal baten (B)
309.500
343.764
Kostendekkendheid titel 1 (B / A * 100%)
Titel 2 Bouwleges (wabo) Berekening kostendekkendheid van de leges
26%
30%
Begroting
Realisatie
2025
2025
Saldo
Saldo
Lasten taakveld(en), incl. (omslag)rente
815.461
801.243
Overhead
501.022
501.022
BCF - BTW
71.844
67.040
Totaal lasten (A)
1.388.327
1.369.305
Legesopbrengsten
854.000
939.537
Totaal baten (B)
854.000
939.537
Kostendekkendheid titel 2 (B / A * 100%)
Titel 3 Overige leges (evenementen en horeca)
62%
69%
Begroting
Realisatie
2025
2025
Berekening kostendekkendheid van de leges
Saldo
Lasten taakveld(en), incl. (omslag)rente
45.933
45.253
Overhead
16.398
16.398
BCF - BTW
6.895
6.752
Totaal lasten (A)
69.226
68.403
Legesopbrengsten
2.000
33.270
Totaal baten (B)
2.000
33.270
Kostendekkendheid titel 3 (B / A * 100%)
3%
Totaal lasten titel 1 t/m 3 (A)
Jaarstukken 2025
2.642.921
95
Gemeente Laren
49%
2.588.556
Totaal baten titel 1 t/m 3 (B)
1.165.500
1.316.571
Totaal saldo titel 1 t/m 3 (A - B)
1.477.421
1.271.985
Totale kostendekkendheid titel 1 t/m 3 (B / A * 100%)
44%
51%
Lokale lastendruk Om de lokale lastendruk te berekenen is uitgegaan van de verordeningen die in 2025 van toepassing zijn. De OZB is berekend op basis van de gemiddelde WOZ-waarde in de betreffende gemeente. Uit onderstaande grafieken blijkt dat de lokale woonlasten in Laren in 2025 hoger liggen dan het gemiddelde van Nederland. Lokale lastendruk eenpersoonshuishouden
Lokale lastendruk meerpersoonshuishouden
Jaarstukken 2025
96
Gemeente Laren
Kwijtschelding Indien de aanslag tot het juiste bedrag is opgelegd, maar de inwoner om financiële redenen niet in staat is de aanslag te voldoen, kan om kwijtschelding van gemeentelijke belastingen worden verzocht. Als raad heeft u hiervoor aangewezen de zogenaamde onontkoombare belastingen: afvalstoffenheffing, rioolheffing en onroerendezaakbelasting. Gemeenten kunnen beperkt een eigen beleid voeren bij het verlenen van kwijtschelding. In nagenoeg alle gemeenten, evenals in Laren, wordt het meest ruimhartige beleid toegepast, namelijk 100% van de bijstandsnorm en de meest ruime vermogensnorm (spaargeld). De gemeente volgt voor haar kwijtscheldingsbeleid de landelijk, door de rijksoverheid, gehanteerde normen voor het netto besteedbaar inkomen (=100% bijstandsnorm). De leidraad invordering geldt hiervoor als basis. Hiervoor maakt de gemeente gebruik van de diensten van het Inlichtingenbureau van de VNG. Deze helpt gemeenten bij het toetsen of iemand die vorig jaar geen gemeentelijke belastingen hoefde te betalen, ook dit jaar in aanmerking komt voor kwijtschelding. Het Inlichtingenbureau doet dit met behulp van de gegevens van de gemeentelijke sociale dienst, UWV, de Belastingdienst en de RDW. Op basis van de resultaten kan worden geschat of de inwoner meer betalingscapaciteit-/vermogen heeft of niet.
Heeft de inwoner niet meer betalingscapaciteit of -vermogen, dan kan de gemeente de belasting automatisch kwijtschelden. Zo krijgen burgers minder te maken met administratieve rompslomp, kunnen kwijtscheldingsverzoeken sneller worden afgehandeld en wordt goed gebruik gemaakt van inkomensonder-steunende maatregelen.
In 2025 is voor een bedrag van € 76.989 aan kwijtscheldingen verleend.
Jaarstukken 2025
97
Gemeente Laren
Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing Algemeen De gemeente Laren wil op een gestructureerde wijze risico’s beheersen en eventuele risico’s bewust nemen. Om die reden is het van belang om inzicht te hebben in eventuele grote financiële tegenvallers die bij de risico’s horen en het beschikbare weerstandsvermogen om deze risico’s op te vangen. In 2021 is een vernieuwde nota Risicomanagement en Weerstandsvermogen vastgesteld door de Raad van Laren welke de basis levert voor de paragraaf in de jaarrekening 2025. Conform het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV, artikel 11) en indirect de Gemeentewet artikel 212. komt in deze paragraaf de volgende informatie aan de orde: • Beleid inzake weerstandscapaciteit en de risico’s; • Inventarisatie van de risico’s; • Inventarisatie van de weerstandscapaciteit; • Confrontatie risico’s met beschikbaar weerstandsvermogen.
Beleid inzake weerstandscapaciteit en de risico’s Het beleid is vastgelegd in de “Nota Risicomanagement en weerstandsvermogen Blaricum, Eemnes, Laren en BEL Combinatie”. Begrippen In de nota zijn de volgende begrippen gedefinieerd: Begrip
Toelichting
Weerstandscapaciteit
Dit zijn de middelen en de mogelijkheden waarover een gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken.
Risico’s
Een risico is een kans op het optreden van een positieve dan wel negatieve gebeurtenis van materieel belang die niet voorzien is in de begroting van enig jaar.
Weerstandsvermogen
Dit is de relatie tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s die zich binnen de gemeente kunnen manifesteren
Risicomanagement
Het identificeren en kwantificeren van risico’s en het bepalen van activiteiten die de kans van optreden van de risico’s en/of de gevolgen van de risico’s beheersbaar houdt.
Beheersmaatregelen
Het stelsel van maatregelen en procedures die worden genomen om de onderkende risico’s te ondervangen dan wel om de opkomende risico’s te signaleren en het effect hiervan te beperken.
Cyclische aanpak Gekozen is voor een cyclische aanpak bij het risicomanagement. In de nota risicomanagement zijn de volgende fasen beschreven: Fase
Activiteiten
1. Kaderstelling en strategie
Het vastleggen van de kaders in de nota risicomanagement en weerstandsvermogen
2. Risico-analyse
Inventariseren van de potentiële risico’s en deze vastleggen in een risicokaart. Een samenvatting van het resultaat wordt in deze paragraaf weergegeven. Per risico wordt inzicht gegeven in de kans dat een risico zich voordoet (verdeeld in 5 klassen) en het inschatten van het financiële gevolg (verdeeld in 5 klassen). De kans vermenigvuldigt met het financieel gevolg bepaalt de risico-score.
Jaarstukken 2025
98
Gemeente Laren
3. Beheersmaatregelen
Om de risico’s af te dekken worden beheersmaatregelen gedefinieerd en wordt een risico-eigenaar benoemd. Voor het omgaan met risico’s zijn een aantal basisstrategieën: Accepteren, reduceren, elimineren of overdragen/verzekeren
4. Monitoren en toetsen
In deze fase wordt informatie verstrekt, worden ontwikkelingen in beeld gebracht en resultaten beoordeeld.
5. Toezicht en toetsen
Risico’s worden (mede in het kader van interne controle) in verband gebracht met de beheersmaatregelen en het beschikbare weerstandsvermogen.
6. Continue verbetering
Op basis van (tussentijdse) resultaten kan beleid en methodiek worden bijgesteld.
Rolverdeling De volgende actoren hebben een rol bij risicomanagement: De raad stelt het beleid vast en stelt de paragraaf weerstandsvermogen in de begroting en jaarrekening vast. Het college ziet toe op een juiste uitvoering van risicomanagement en de verantwoording daarover. Het management en het ambtelijk apparaat van de gemeente zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van het risicomanagement waarbij het identificeren van de risico’s en het uitvoeren van beheersmaatregelen de kern vormt. Ratio weerstandsvermogen Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, wordt een relatie gelegd tussen de financieel gekwantificeerde risico's en de daarbij benodigde weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. Deze relatie wordt in onderstaande figuur weergegeven. Benodigde weerstandscapaciteit (risico’s op basis van organisatie brede inventarisatie)
Beschikbare weerstandscapaciteit: - Algemene reserve (vrij aanwendbaar) - Reserve Grondexploitatie (vrij aanwendbaar) - Onbenutte belastingcapaciteit - Post onvoorzien
Weerstandsvermogen
De benodigde weerstandscapaciteit die uit de risicosimulatie voortvloeit, kan worden afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt de ratio van het weerstandsvermogen: Beschikbare weerstandscapaciteit Ratio weerstandsvermogen = Benodigde weerstandscapaciteit Vanuit externe organen (Rijk en/of Provincie) zijn er geen normen voor het weerstandsvermogen. De enige norm in het kader van financieel toezicht is dat de algemene reserve niet negatief mag zijn en indien deze negatief is, in een periode van 4 begrotingsjaren aangezuiverd moet zijn. Onderstaande normen zijn algemeen aanvaard bij gemeentelijke overheden. Waarderingscijfer Ratio Betekenis A > 2,0 Uitstekend B 1,4 - 2,0 Ruim voldoende
Jaarstukken 2025
99
Gemeente Laren
C D E F
1,0 - 1,4 0,8 - 1,0 0,6 - 0,8 < 0,6
Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende
Bij het gezonde financieel beleid die de gemeenten nastreven past het uitgangspunt dat de beschikbare weerstandscapaciteit minimaal gelijk moet zijn aan de benodigde weerstandscapaciteit. Dit betekent dat de ratio weerstandsvermogen tenminste 1,0 (voldoende) moet zijn.
Risico analyse (strategisch) Het college wil nadrukkelijk investeren in de toekomstige generaties van Laren. Dit vertaalt zich in langjarige en financieel intensieve programma’s op het gebied van duurzaamheid, wonen, onderwijshuisvesting en verkeer. Deze programma’s reiken tot ver over de 4-jarige verkiezingscycli heen. Om er voor te zorgen dat wij deze langjarige programma’s tot een goed resultaat kunnen brengen, is een goede beheersing van de strategische en operationele risico’s noodzaak, zodanig dat de financiering van de programma’s niet in gevaar komt. Teneinde deze risico’s goed te kunnen beheersen en tijdig bij te kunnen sturen op het moment dat risico’s zich negatief dreigen te ontwikkelen, hanteren wij het volgende risico model:
Het college heeft in 2025 de belangrijkste strategische risico’s in relatie tot haar bestuurlijke doelen in kaart gebracht in de begroting 2025. Vanuit de BEL organisatie zijn de operationele risico’s geïdentificeerd die voortvloeien uit de dagelijkse werkzaamheden. Van daaruit heeft het college bepaald welke de belangrijkste operationele risico’s zijn die onze bestuurlijke doelen mogelijk kunnen bedreigen. Uiteindelijk willen wij de strategische en operationele risico’s op tactisch niveau samen laten komen vanuit de vraag hoe wij deze met deze risico’s beleidsmatig om willen gaan in relatie tot onze grote opdrachten en de betaalbaarheid daarvan. Daarin zal ons weerstandsvermogen in combinatie met onze risicobereidheid (tot welk niveau zijn wij bereid risico’s te accepteren) een grote rol spelen, zowel in kwantitatieve zin (zoals solvabiliteit; schuldquote) als kwalitatieve zin (welke voorzieningen vinden wij essentieel voor ons dorp). Risico-inventarisatie In onderstaand overzicht worden alle risico’s met een geschat financieel effect van € 20.000 of meer genoemd en toegelicht. Het gaat hier om de risico’s die bekend zijn op het moment van aanbieden van de jaarrekening. Hierbij wordt aangeven of een risico structureel aanwezig is of een incidenteel risico dat maar één keer kan optreden.
Jaarstukken 2025
100
Gemeente Laren