Document · PDF

20211105Rvs65 Programmabegroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025 BIJLAGE programmabegroting

Gemeenteraad 5 november 2021, gemeente larenBij agendapunt: Programmabegroting 2022 gemeente Laren35.038 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Van wateroverlast naar Laren Regenklaar Het klimaat is aan het veranderen. Het regent steeds vaker heel hard. Tegelijkertijd is het soms ook extremer droog. In 2014 is als gevolg van een extreme regenbui zichtbaar geworden dat de riolering in Laren regenwater niet voldoende kan opvangen. Dit had een ernstige overstroming van vervuild rioolwater op straatniveau tot gevolg. Laren wil zich voorbereiden op de gevolgen van klimaatverandering. In 2018 heeft de gemeenteraad ingestemd met het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP). Hierin is een aanpak opgenomen die erop gericht is dat het riool ook bij extreme regenbuien goed blijft werken, terwijl wateroverlast wordt voorkomen. Schoon regenwater moet niet langer verdwijnen via het rioolsysteem. Bij nieuwbouw is dit al de regel. Het riool is nodig voor de afwatering van afvalwater. Het regenwater dat op wegen en daken valt, wordt afgekoppeld van het riool. Het wordt zoveel mogelijk ter plekke vastgehouden zodat het daar kan wegzakken in de grond. Waar dat niet kan, wordt het elders opgevangen. Op deze manier wordt er een decentraal systeem voor het opvangen van regenwater aangelegd. De capaciteitsproblemen van het vuilwaterriool worden zo ook opgelost. Het uitvoeringsteam dat in 2019 gestart is, zorgt voor de realisatie van de plannen.

De realisatie wordt zoveel mogelijk gebiedsgericht en integraal (gecombineerd met andere projecten) gedaan. Samenwerking met inwoners is hierbij essentieel. Meedoen wordt zo makkelijk mogelijk gemaakt doordat de gemeente de maatregelen organiseert en betaalt. De ambitie is om in 2025 regenklaar te zijn.

Programmabegroting 2022

Gemeente Laren

Wat gaan we daarvoor doen? Doelstellingen

Activiteiten

9.1

9.1.1

Uitvoeren van het Klimaatbeleidsplan Laren 2018 – 2022, waarvoor in 2020 een Uitvoeringsplan Energietransitie is opgesteld. We moeten spaarzaam zijn met het milieu en ons steeds meer focussen op duurzaamheid: intensivering van aanpak duurzaamheid met als doel CO2-reductie en meer duurzame energieopwekking te realiseren. Een belangrijk uitgangspunt is dat gezocht wordt naar mogelijkheden om het “laag hangend fruit” als eerste aan te aan te pakken (isoleren). In regioverband wordt onderzoek verricht naar de mogelijkheid voor het ontzorgen van particulieren om te verduurzamen. Landelijke studies naar objectgebonden financiering, in het verlengde van de studie naar baatbelasting, zijn daar een onderdeel van. Vervolgens komen energiezuinige installaties en duurzame energieopwek aan de orde. Deze vragen om diepgaandere studie en innovatieve ontwikkelingen

9.1.2

9.1.3

9.1.4

9.1.5

9.1.6

9.1.7

9.1.8

9.1.9

9.2

Een schone en veilige leefomgeving met aandacht voor de natuur.

9.2.1 9.2.2 9.2.3 9.2.4 9.2.5 9.2.6

Programmabegroting 2022

We willen uitbreiding stimuleren van zonnepanelen en andere verduurzamingsmaatregelen op woningen en openbare gebouwen en door het verstrekken van duurzaamheidsleningen (via SVn). We willen gemeentelijke gebouwen verduurzamen en verduurzaming bij maatschappelijk vastgoed stimuleren, waaronder scholen en sportclubs. In het verlengde van de reeds ingevoerde legeskorting voor zonnepanelen op monumenten, willen we “groene” leges invoeren voor duurzaamheidsmaatregelen in brede zin. De zoekgebieden die in RES 1.0 zijn vastgesteld zullen nader worden onderzocht op haalbaarheid. De mogelijkheid om op de bestaande geluidsvoorzieningen zonnepanelen aan te brengen, is daar onderdeel van, en zal nader worden onderzocht binnen welk termijn dit uitgevoerd kan worden. Corporaties blijven we motiveren om bestaande woningen te verduurzamen. Door G&O worden in 2021 zo’n 200 woningen verder geïsoleerd middels een investering van circa 15 miljoen euro. We stimuleren initiatieven, zoals Hut van Mie, om te komen tot een energiecoöperatie. Daarmee kunnen inwoners worden voorgelicht hun woningen te verduurzamen. Uit de Transitievisie warmte, die eind 2021 is vastgesteld, zullen we voorlopig nog niet starten met een wijkuitvoeringsplan. De focus zal liggen op energiebesparingsmaatregelen.

Met Duurzaam Bouwloket wordt nog in 2021 een plan van aanpak opgesteld om lokale particuliere initiatieven verder vorm te geven. Samen met Larderel Energie wordt verder vorm gegeven aan de verkenning samen met Eemnes en de regio G&V naar ultradiepe geothermie Bij verlening van kapvergunningen aandacht voor kwaliteit beeld en diversiteit. Meer bloemen in perken en wegstroken. Bloemkorven aan palen (hanging baskets) bevestigen en bestendigen hiervan. Uitvoeren integraal bestek openbare ruimte. Toepassen nieuwe regels kapbeleid. De APV (Algemene Plaatselijke Verordening) aanpassen op het kapbeleid.

Gemeente Laren

Doelstellingen

Activiteiten

9.3

Afvalinzameling

9.3.1

9.4

Een goed onderhouden begraafplaats

9.4.1

9.5

Voorkomen van overbelasting van het riool bij regenval

9.5.1 9.5.2

Sinds 2020 meten we op 3 locaties in de gemeente de hoeveelheid stikstofdioxide in de lucht dmv Palmes Diffusiebuisjes. Samen met de provincie Noord- Holland bekijken we hoe we dit kunnen uitbreiden met sensoren en mogelijkerwijs ook met het meten van geluid (project Hollandse Luchten) In 2021 wordt in regionaal verband (GAD) de visie op de toekomst van afvalscheiding in relatie tot circulaire economie en de landelijke doelstellingen geformuleerd: de Grondstoffenvisie regio G&V. Op basis hiervan wordt het GAD-uitvoeringsplan opgesteld wat vanaf 2022 zal worden uitgevoerd. Benodigde werkzaamheden opnemen in werkbeschrijving voor de buitendienst. Periodiek onderhoud en herstel aan riolen, straatkolken en infiltratievoorzieningen. Aanleggen van een decentraal systeem voor het opvangen en verwerken van hemelwater.

Wie zijn daarbij betrokken (verbonden partijen)? Regio Gooi en Vechtstreek De Regio Gooi en Vechtstreek is een samenwerkingsverband van de gemeenten Blaricum, Eemnes, Gooise Meren, Hilversum, Huizen, Laren, Weesp en Wijdemeren. De Regio G&V houdt zich onder andere bezig met afvalinzameling, de GGD, gezamenlijke inkoop van zorg, maar ook Veilig Thuis en de ambulancedienst. Tevens ondersteunt de Regio G&V de regionale samenwerking tussen de gemeenten en hun partners om het gebied Gooi en Vechtstreek te versterken. Omgevingsdienst Flevoland & Gooi en Vechtstreek (OFGV) De OFGV is een uitvoeringsorganisatie op het gebied van milieu die werkt voor 2 provincies en 13 gemeenten in zowel Flevoland als Gooi en Vechtstreek. Dit geldt voor groene wetten, geluid, bodemsanering, luchtvaart, vuurwerk, toezicht op zwemwater/zwembaden, Wabo en het omgevingsrecht. BEL Combinatie Door de verbonden partij GR BEL Combinatie wordt op basis van een dienstverleningsovereenkomst de uitvoerende en ondersteunende werkzaamheden uitgevoerd van het ambtelijke werkapparaat.

Wat mag het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan dit programma verbonden zijn. 9. Milieu en duurzaamheid

Realisatie 2020

Begr. 2021 na wijzig.

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Baten

-2.354.747

-2.844.901

-2.904.452

-3.198.371

-3.276.776

-3.288.556

Lasten

2.123.971

2.836.378

2.624.941

2.604.073

2.672.990

2.710.182

Saldo

-230.776

-8.523

-279.511

-594.297

-603.786

-578.375

Programmabegroting 2022

Gemeente Laren

Toelichting verschillen 9. Milieu en duurzaamheid

Begr. 2021 na wijziging

Meerjarenbegroting 2021-2024

-361.899

-361.899 V

-8.523

8.523 N

Kadernota 2022

-240.062

-240.062 V

Nieuwe mutaties 2022 - 2025

322.450

322.450 N

-8.523

-279.511

-270.988 V

Begrotingswijzigingen 2021

Totaal saldo

Begroting Verschil 2022 2022 -/- 2021

V/N

Toelichting nieuwe mutaties 2022 - 2025: DVO 2021 - BEL Combinatie Voor een nadere totaalspecificatie wordt verwezen naar de financiële toelichting aan het begin van dit boekwerk.

62.785

Hogere inkomsten graf- en begraafrechten 40.000 V De inkomsten uit de graf- en begraafrechten zijn structureel verhoogd op basis van de gerealiseerde inkomsten in het verleden (2020/2021). Hogere lasten riolering 155.575 N De kosten inzake het instandhouden en beheren van het rioolstel nemen jaarlijks toe vanuit de omvangrijke investeringen vanuit het plan Laren Regenklaar Grotendeels heeft dit dus te maken met het vanaf nu optredende nadeel in de kapitaallasten. Anderzijds zien we ook de reguliere exploitatielasten (o.a. onderhoudskosten) iets teruglopen. Uit de berekening van de kostendekkendheid rioolheffing blijkt dat, zonder het tarief te verhogen, er sprake is van een tekort op de 100%’s dekking in 2022 versus een overdekking begroot in 2021 (zie paragraaf lokale heffingen). De onder-dekking wordt opgevangen door het bij de inwoners in reklening te brengen tarief te verhogen hetgeen in december via de belastingverordeningen geregeld zal worden. Hogere kosten GAD 143.259 N De kosten voor de GAD zijn bijgesteld op basis van de vastgestelde begroting 2022 van de Regio Gooi en Vechtstreek. De hogere kosten zitten verdisconteerd in het herrekende tarief van de afvalstoffenheffing. Hogere inkomsten riool- en afvalstoffenheffing De inkomsten vanuit de afvalstoffenheffing worden naar boven bijgesteld.

Dit komt door een stijging van de lasten (met name GAD en de uren BEL Combinatie), anderzijds is de afvalstoffenheffing afgelopen jaren nooit volledig kostendekkend geweest (dekkingspercentage 2020: 89%). Waar het tekort voorheen grotendeels verrekend kon worden met de egalisatiereserve is dit vanaf 2020 niet meer mogelijk aangezien deze reserve ultimo 2019 leeg is. Dit zal betekenen dat als het tarief niet verhoogd wordt het structurele tekort vanuit de exploitatie betaald moet gaan worden. Gezien de status van de gemeentelijke financiën is dit niet wenselijk. Het tarief is voor 2022 zodanig berekend dat de geraamde inkomsten op termijn (nagenoeg) gelijk zijn aan de kosten, zie voor verdere toelichting de Paragraaf Lokale Heffingen. Toevoegen budget bijdrage GR Gooiergracht Vijzelgemaal Eemmeer 6.000 N In de begroting va de gemeente Laren was abusievelijk de Bijdrage in de GR Gooiergracht Vijzelgemaal Eemmeer (GVE) weggevallen. Deze met Blaricum gezamenlijk gevoerde GR behelst de belangen van de waterafvoer via de Gooiergracht naar het Eemmeer. Budget was weggevallen vanuit vergaande onderhandelingen met het waterschap inzake overdracht taken GR. Opstellen geluidkaart gemeente Laren 6.000 N Door de afdeling Ruimtelijke ordening van de BEL Combinatie is aangegeven dat in 2022 een geluidkaart Laren opgesteld moet worden. Het betreft hier een incidentele / eenmalige last.

Programmabegroting 2022

Gemeente Laren

Vervallen budget Masterplan ’t Gooi inzake waterbeheer regionaal 16.200 V Door e gemeente Laren is in het kader waterbeheer Masterplan ’t Gooi gedurende enkele jaren meebetaald inzake het Masterplan. Het waterbeheer regionaal is naar een derde partij overgegaan waaraan de echt aan Gooimeer en andere waterpartijen liggende gemeenten bijdragen. Actualisatie kapitaallasten 140.527 N Het nadeel ontstaat voor een deel door versnellingen en verschuivingen in de investeringsplanning met de in 2021 geactiveerde investeringen. Het vanuit operationele overwegingen naar voren halen van investeringen leidt namelijk tot een verschuiving van de kapitaallasten naar eerdere boekjaren. Saldo van de overige verschillen

Programmabegroting 2022

9.926 V

Gemeente Laren

Programma 10 - Grondexploitatie, dorpsvernieuwing en economie Visie Het economisch beleid is een voortzetting van de vorige collegeperiode. Het uitgangspunt is het stimuleren van actieve betrokkenheid van ondernemers bij Laren. Het ondernemersfonds wordt daarom verder versterkt.

Wat willen we bereiken? Ontwikkeling Crailo Begin 2022 zal het bestemmingsplan in werking treden, tenzij er bij de Raad van State beroep wordt aangetekend. Dorpsvernieuwing De bouw van woningen conform de Woonvisie. Dit betekent onder meer de bouw van sociale huurwoningen bij de Harmen Vosweg, Van Erven Dorenspark en mogelijk bij de Eemnesserweg alsmede woningen bij de Ligweide, Burgemeester van Nispenstraat 6 en Stationsweg 1.

Wat gaan we daarvoor doen? Doelstellingen

Activiteiten

10.1

10.1.1

Stimuleren van actieve betrokkenheid van ondernemers bij Laren en streven naar meer variantie binnen het bestaande winkelaanbod.

10.1.2

10.2

In 2015 is door de Stichting Bijzonder Laren het initiatief genomen te komen tot een ondernemersfonds. De gemeente heeft hieraan mede gewerkt door een opslag op de OZB niet-woningen in te voeren waarmee de stichting de beschikking krijgt over een maximaal jaarbudget in 2022 van €150.000. Zij zet deze middelen in voor de Larense ondernemers als ook om het ondernemersklimaat in Laren een extra impuls te geven (bijvoorbeeld vanuit de maandelijkse koopzondag met een centraal thema). Om het democratische gehalte verder gestalte te geven, en ook tegemoet te komen aan betrokken ondernemers is er in de uitvoering gekomen tot oprichting van een Coöperatieve Ondernemingsfonds welke de daadwerkelijk uitvoering van de activiteiten doet als ook de zogenaamde “Trekkingsrechten” voor deelnemende winkelgebieden beheerd voor specifieke wensen en uitgaven voor die gebieden. Eind 2017 hebben de gemeenteraden van Gooise Meren, Hilversum en Laren ingestemd met de aankoop van Crailo. Dit vroegere kazerne complex ligt ook in deze drie gemeenten. De ontwikkeling van het gebied gebeurt door GEM Crailo B.V. Voor de inrichting van het gebied is een uitgebreid ambitiedocument vastgesteld. Dit geeft richting voor de verdere invulling van het gebied waarvoor nu de diverse uitwerkingen worden opgesteld.

Het stedenbouwkundigplan en landschappelijk plan is vastgesteld, in 2021 wordt het bestemmingsplan aan de raden van de 3 gemeenten voorgelegd ter goedkeuring

Programmabegroting 2022

10.1.3

10.2.1

Implementatie van het door de raad in najaar 2021 aanvaarde Centrumplan. Voorzetten van de betrokkenheid bij Bijzonder Laren. Via het Coöperatieve ondernemersfonds activiteiten uitvoeren en het fonds adequaat beheren. Bijdragen aan een schoner dorp onder andere door meer inzet van `opruimers’ en voor de staat van het straatmeubilair (zie ook Centrumplan).

Ontwikkelen van het gebied samen met Hilversum en Gooise Meren via de GEM Crailo.

Gemeente Laren

Wat mag het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan dit programma verbonden zijn. 10. Grondexploitatie, dorpsver, economie Baten

Realisatie 2020

Begr. 2021 na wijzig.

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

-325.333

-47.280

Lasten

495.473

188.507

214.586

214.614

214.637

214.660

Saldo

170.140

141.227

167.306

167.334

167.357

167.380

Toelichting verschillen 10. Grondexploitatie, dorpsver, economie

Begr. 2021 na wijziging

Meerjarenbegroting 2021-2024 Begrotingswijzigingen 2021

Begroting Verschil 2022 2022 -/- 2021

141.227

141.227 N

141.227

-141.227 V

Kadernota 2022

-V

Nieuwe mutaties 2022 - 2025

26.079

26.079 N

141.227

167.306

26.079 N

Totaal saldo

V/N

Toelichting nieuwe mutaties 2022 - 2025: DVO 2021 - BEL Combinatie Voor een nadere totaalspecificatie wordt verwezen naar de financiële toelichting aan het begin van dit boekwerk. Saldo van de overige verschillen

Programmabegroting 2022

25.666

419

Gemeente Laren

Algemene dekkingsmiddelen Verbetering van het financiële beleid voor de aankomende jaren is het uitgangspunt. Een structureel sluitende begroting is daarbij het streven. De ambitie is er een goed rentmeesterschap te continueren van Larense bezittingen en verworvenheden en een uitgekiende inkoop van diensten en kritische monitoring op (kosten)effectiviteit van de bestuursorganisatie.

Overzicht van de algemene dekkingsmiddelen

Belastingen overig (0.5) Treasury (0.64) OZB niet-woningen 1% (0.62) 0% 5% OZB woningen (0.61) 21%

Gemeentefonds: algemene uitkering (0.7) 73% In onderstaand overzicht zijn de baten van de algemene dekkingsmiddelen nader gespecificeerd. Inkomsten lokale heffingen

Begr. 2021 na wijziging

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Baten

Leges paspoorten/rijbewijzen (0.2)

-102.000

Leges burgerlijke stand (0.2)

-42.500

Omschrijving inclusief taakveld

OZB woningen (0.61)

-3.919.559

-4.212.230

-4.306.587

-4.404.680

-4.498.146

OZB niet-woningen (0.62)

-952.705

-877.576

-894.728

-913.030

-931.290

Precariobelasting (0.64)

-744.930

Hondenbelasting (0.64)

-74.000

Rioolheffing (7.2)

-1.024.592

-1.094.238

-1.154.630

-1.222.487

Afvalstoffenheffing (7.3)

-1.443.305

-1.689.087

-1.711.542

-1.731.144

-1.714.916

Graf- en begraafrechten (7.5)

-150.000

Leges omgevingsvergunning (8.3)

-631.000

-681.000

-646.000

Overige leges en heffingen Totaal inkomsten lokale heffingen

Programmabegroting 2022

-126.600

-9.211.191

-9.049.230

-9.208.586

-9.412.441

-9.507.939

Gemeente Laren

Wat mag het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan de algemene dekkingsmiddelen verbonden zijn. Algemene dekkingsmiddelen

Realisatie 2020

Baten

-18.487.150 -18.726.334 -18.846.943 -18.849.772 -18.915.587 -19.036.559

Lasten Saldo

1.393.111

Begr. 2021 na wijzig.

Begroting 2022

1.434.199

800.810

Begroting 2023

Begroting 2024

614.354

Begroting 2025

563.081

553.419

-17.094.038 -17.292.135 -18.046.133 -18.235.418 -18.352.506 -18.483.140

Toelichting verschillen Algemene dekkingsmiddelen

Begr. 2021 na wijziging

Meerjarenbegroting 2021-2024

Begroting Verschil 2022 2022 -/- 2021 -17.754.253

-17.754.253 V

-17.292.135

17.292.135 N

Kadernota 2022

92.601

92.601 N

Nieuwe mutaties 2022 - 2025

-384.481

-384.481 V

-17.292.135

-18.046.133

-753.998 V

Begrotingswijzigingen 2021

Totaal saldo

V/N

Toelichting nieuwe mutaties 2022 - 2025: DVO 2021 - BEL Combinatie Voor een nadere totaalspecificatie wordt verwezen naar de financiële toelichting aan het begin van dit boekwerk.

105.766 N

Bijstelling OZB-inkomsten 114.172 N De OZB-inkomsten zijn herrekend op basis van de geactualiseerde totaal WOZ-waarden in de gemeente, waarbij rekening is gehouden met een verwachte waardeontwikkeling woningen van 7% en niet-woningen van 1%. In de herberekening van het OZB-tarief is de verwachte waardeontwikkeling gecorrigeerd. Daarbovenop vindt er wel een indexatie plaats ad 2,0%. Hiernaast zijn er waardenbijstellingen op basis bezwaar en beroep als ook latere realisatie van arealen. Effecten meicirculaire 2021 (algemene uitkering) 392.898 V Betreft bijstelling van het gemeentefonds/algemene uitkering n.a.v. de meicirculaire 202. Hierin deels ook kleine effect voor extra projecten sociaal domein. Structureel deel toevoeging Sociaal Domein (toezegging 1,314mld) 412.469 V Door het Rijk is een extra bijdrage toegezegd om ontstane tekorten in het Sociaal Domein door de gemeenten op te kunnen vangen van 1,314 miljard totaal. Voor 2022 is afgesproken dat het deel voor de gemeente laren 100% structureel mag worden verwerkt, de komende jaarschijven mag van de extra middelen 75% structureel worden meegenomen. Meerkosten 2022 voorgenomen uitbesteding belastingtaken Huizen 184.194 N De voorgenomen uitbesteding van de belastingtaken naar de gemeente Huizen, onder ontmanteling van de BEL afdeling Heffen en Waarderen, is een jaar uitgesteld.

Daarom dient er 2022 nog gebruik gemaakt te worden van de ingehuurde mensen op de afdeling en zullen er extra kosten gemaakt moeten worden om de over te dragen bestanden te optimaliseren. Herberekening rentebaten en –lasten inzake wijzigingen renten OG /UG 16.754 N Vanuit een nieuw afgesloten lineaire lening onder tegelijkertijd aflossing van een fixed lening, als ook een ontvangen aflossing op een uitstaande lening, zijn de rentebaten en –lasten herberekend waaruit een klein negatief effect is ontstaan.

Programmabegroting 2022

Gemeente Laren

Overhead Een overzicht van de gemeentelijke overhead is een verplichting uit de wet- en regelgeving van het BBV. Alle overheadkosten zijn niet op de programma’s, maar binnen dit programmaonderdeel verantwoord. Dit geldt echter niet voor kosten die aan derden doorberekend worden. Toerekening van de overhead van inzet van derden vindt plaats door berekening van een gemiddeld overheadbedrag per uur. Dit bedrag wordt berekend door de totale begrote overheadkosten van de BEL Combinatie te delen door het aantal begrote werkbare uren. De overhead op de inzet van uren wordt doorbelast in de gevallen van de lokale heffingen (met name riool- en afvalstoffenheffing). In dit programmaonderdeel is dus enerzijds de eigen overhead van de gemeente Laren opgenomen en anderzijds de overhead die doorbelast wordt door onder andere de BEL Combinatie of andere verbonden partijen. Hieronder volgt een beknopte onderverdeling van de overheadkosten. Overhead

Realisatie 2020

Begr. 2021 na wijzig.

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Gemeente Laren

602.528

455.996

480.619

416.523

422.109

421.974

BEL Combinatie

4.009.752

4.081.151

3.859.071

3.865.797

3.875.538

3.886.381

7.252

7.430

4.619.532

4.544.577

4.339.690

4.282.320

4.297.647

4.308.355

Regio G&V Totaal overhead

Gemeente Laren De overheadkosten van de gemeente bestaan uit huisvestingskosten (gemeentehuis), de kosten van het bestuurssecretariaat, de representatiekosten en tot slot de overige ondersteuning van het college. BEL Combinatie Betreft alle overhead van de BEL Combinatie conform het aandeel in de DVO. Regio Gooi & Vechtstreek Betreft de overhead van de Regio Gooi & Vechtstreek (G&V) met betrekking tot de uitbestede gemeentelijke taken conform de programmabegroting Regio G&V 2021.

Wat mag het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan de algemene dekkingsmiddelen verbonden zijn. Realisatie 2020

Begr. 2021 na wijzig.

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Baten

-295.688

-304.560

-302.000

Lasten

4.915.220

4.949.137

4.641.690

4.584.320

4.599.847

4.610.355

Saldo

4.619.532

4.644.577

4.339.690

4.282.320

4.297.847

4.308.355

Overhead

Toelichting verschillen Overhead

Begr. 2021 na wijziging

Meerjarenbegroting 2021-2024

Begroting Verschil 2022 2022 -/- 2021 4.569.295

4.569.295 N

4.644.577

-4.644.577 V

Kadernota 2022

134.149

134.149 N

Nieuwe mutaties 2022 - 2025

-378.754

-378.754 V

4.644.577

4.324.690

-319.887 V

Begrotingswijzigingen 2021

Totaal saldo

Programmabegroting 2022

V/N

Gemeente Laren

Toelichting nieuwe mutaties 2022 - 2025: DVO 2021 - BEL Combinatie Voor een nadere totaalspecificatie wordt verwezen naar de financiële toelichting aan het begin van dit boekwerk.

429.568

Gemeentelijke vastgoed 10.400 V Betreft bijstelling van budgetten op basis van de (meerjaren)onderhoudsplannen en contractuele verplichtingen. 40.319 N In de meicirculaire is een structurele bijdrage inzake Wet Openbaarheid Overheid (WOO) opgenomen. Hiertegenover staan ook structureel te maken kosten die hier worden verantwoord. Taakmutaties WOO in meicirculaire 2021 structureel

47.839 N In de meicirculaire is een incidentele bijdrage voor 4 jaar verwerkt, inzake Wet Openbaarheid Overheid (WOO). Hiertegenover staan naar verwachting ook incidenteel te maken kosten die hier worden verantwoord. Taakmutaties WOO in meicirculaire 2021 incidenteel

Actualisatie salarislasten Opgave HRM kosten personeel, verhoging cao en pensioenpremie etc.

32.527

Onderhoudskosten gemeentelijk vastgoed 21.235 N Door stijgende verzekeringspremies en andere autonome toename kosten (bijvoorbeeld energie) lopen de kosten van het beheer van het vastgoed onder het programma Onderwijs op. Daar tegenover staan lagere mutaties vanuit de bijgestelde “Meer Jaren Onderhoud Planningen” (MJOP’s).

Saldo van de overige verschillen

Programmabegroting 2022

15.562

Gemeente Laren

Onvoorzien Volgens de gemeentelijke beleidsuitgangspunten is een beroep op de post onvoorzien slechts mogelijk indien aan drie criteria wordt voldaan: onvermijdbaar, onuitstelbaar en onvoorzienbaar. Voor dit soort onvoorziene uitgaven is een jaarlijks bedragen opgenomen in de begroting.

Wat mag het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programmaonderdeel onvoorzien verbonden zijn. Realisatie 2020

Begr. 2021 na wijzig.

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Baten

Lasten

10.000

Saldo

10.000

Onvoorzien

Toelichting verschillen Onvoorzien

Begr. 2021 na wijziging

Begroting Verschil 2022 2022 -/- 2021

10.000

10.000 N

10.000

-10.000 V

Kadernota 2022

-V

Nieuwe mutaties 2022 - 2025

-V

10.000

-V

Meerjarenbegroting 2021-2024 Begrotingswijzigingen 2021

Totaal saldo

V/N

Toelichting nieuwe mutaties 2022 - 2025: Geen verschillen te verklaren.

Programmabegroting 2022

Gemeente Laren

Vennootschapsbelasting Per 1 januari 2016 is de belastingplicht in de vennootschapsbelasting uitgebreid voor overheidslichamen en daarmee ook voor gemeenten. Deze belastingplicht geldt bij die activiteiten waarbij de gemeente deelneemt aan het economisch verkeer en in concurrentie treedt met private partijen. Het doel van de wijziging van de wet is om een gelijk speelveld te creëren tussen publieke en private partijen. Gemeenten zijn nu belastingplichtig indien en voor zover zij een onderneming drijven, zo luidt het wettelijk criterium. Praktisch gezien betekent dit dat alleen die activiteiten van de gemeente in de heffing worden betrokken die als ‘zelfstandig onderdeel’ kunnen worden beschouwd en die voldoen aan de voorwaarden om als –belaste- onderneming te worden aangemerkt.

De gemeente is in ieder geval voor de jaren 2016 tot en met 2019 niet belastingplichtig. Voor wat betreft de posities van de grondexploitaties heeft hiertoe afstemming plaatsgehad met de Belastingdienst. De gemeente dient wel jaarlijks te toetsen of inderdaad geen sprake is van belastingplicht. Vooralsnog wordt voor het jaar 2022 geen rekening gehouden met vennootschapsbelasting. De kosten inzake advisering Vpb kwesties zijn verantwoord onder programma overhead.

Wat mag het kosten? Vennootschapsbelas ting

Realisatie 2020

Begr. 2021 na wijzig.

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Baten

Lasten

Saldo

Toelichting verschillen Geen verschillen te verklaren.

Programmabegroting 2022

Gemeente Laren

Toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves Ten behoeve van het inzicht is een gespecificeerd overzicht opgenomen van de mutaties reserves per programma. Per toevoeging en/of onttrekking is de begrote mutatie gepresenteerd. In de toelichting op de geprognosticeerde balans is een totaaloverzicht opgenomen van het verloop van de reserves.

Wat mag het kosten? Toevoegingen en onttrek aan de reserves Baten

Realisatie 2020

Begr. 2021 na wijzig.

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

-2.488.963

-2.226.289

-169.912

-29.156

Lasten

1.300.000

100.000

Saldo

-1.188.963

-2.126.289

-169.912

-29.156

Begroting

2022

2023

2024

2025

-15.000

-85.646

Toelichting mutatie reserves Omschrijving mutatie

Reserve

Programma 1. Bestuurszaken

Totaal programma 1. Bestuurszaken Programma 4. Wegen, groen, water en verkeer Verduurzaming bomen / Brink

R.93035

Totaal prog. 4. Wegen, groen, water en verkeer Programma 6. Cultuur, sport en recreatie Vrijval reserve sport

R.93034

Totaal programma 6. Cultuur, sport en recreatie Programma 7. Sociaal Domein Preventief voorveld

R.93032

-40.000

-3.179

Uitvoering "Werken aan Werk"

R.93028

-29.266

-25.977

-69.266

-29.156

-169.266

-29.156

Totaal programma 7. Sociaal Domein Programma 9. Milieu en duurzaamheid

Totaal programma 9. Milieu en duurzaamheid Algemene dekkingsmiddelen

Totaal algemene dekkingsmiddelen Totaal mutatie reserves

Programmabegroting 2022

Gemeente Laren

A.2 Paragrafen De voorgeschreven paragrafen geven een “dwarsdoorsnede” van de begroting. Het doel van de paragrafen is de raad in staat te stellen een aantal wezenlijke beleidslijnen vast te stellen en de uitvoering op hoofdlijnen te controleren. De paragrafen richten zich op de (beheers)onderwerpen die vooral belangrijk zijn voor de gemeentelijke bedrijfsvoering. Met de paragrafen heeft de raad een extra instrument (naast de programma´s) om de uitvoering te kunnen controleren. De volgende paragrafen zijn verplicht voorgeschreven: A. B. C. D. E. F. G.

Lokale heffingen Weerstandsvermogen en risicobeheersing Onderhoud kapitaalgoederen Financiering Bedrijfsvoering Verbonden partijen Grondbeleid

Waar mogelijk zijn de paragrafen gebaseerd op het reeds vastgestelde beleid voor het betrokken terrein. In dat geval wordt dan ook verwezen naar de relevante beleidsnota´s.

Programmabegroting 2022

Gemeente Laren

Paragraaf A - Lokale heffingen Het overzicht lokale heffingen heeft betrekking op de belastingen en op de heffingen. De lokale lasten zijn een integraal onderdeel van het gemeentelijk beleid. Een overzicht van de lokale heffingen en daarmee meer inzicht is daarom van belang voor de raad.

Beleid Voor de hoogte van tarieven en leges gelden de volgende uitgangspunten: 1. Waar mogelijk kostendekkendheid van tarieven en leges; 2. De tarieven en leges waarbij niet wordt vastgehouden aan het principe van kostendekkendheid, mogen niet meer stijgen dan de aanpassing voor de inflatiecorrectie en/of aanpassing van wettelijke tarieven. Inflatiepercentage Voor de begroting 2021 wordt de inflatiecorrectie conform de bestendige gedragslijn bepaald op basis van een weging van twee afzonderlijke indexcijfers, zoals deze zijn opgenomen in het Centraal Economisch Plan 2020 (CEP 2020). Het betreft de volgende indexcijfers:  2/3 deel van de overheidsconsumptie (ten behoeve van loonontwikkelingen);  1/3 deel van de consumentenprijsindex (ten behoeve van prijsontwikkelingen) Het gewogen gemiddelde van indexering van goederen, diensten en lonen bedraagt afgerond 2,0%. Overal waar in deze paragraaf wordt gesproken over het inflatiepercentage is derhalve uitgegaan van het eerdergenoemde inflatiepercentage van 2,0%. Met dit percentage zullen de gemeentelijke heffingen en inkomsten aangepast worden.

Overzicht van diverse heffingen op hoofdlijnen De lokale heffingen bestaan uit de OZB-belasting, precariobelasting, baatbelasting, rioolheffing, afvalstoffenheffing, graf- en begraafrechten, toeristenbelasting en verschillende leges. In onderstaande tabel zijn de begrote opbrengsten (baten) van de verschillende heffingen gepresenteerd. Inkomsten lokale heffingen Omschrijving inclusief taakveld

Begr. 2021 na wijziging

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Baten

Leges paspoorten/rijbewijzen (0.2)

-102.000

Leges burgerlijke stand (0.2)

-42.500

OZB woningen (0.61)

-3.919.559

-4.212.230

-4.306.587

-4.404.680

-4.498.146

OZB niet-woningen (0.62)

-952.705

-877.576

-894.728

-913.030

-931.290

Precariobelasting (0.64)

-744.930

Hondenbelasting (0.64)

-74.000

Rioolheffing (7.2)

-1.024.592

-1.094.238

-1.154.630

-1.222.487

Afvalstoffenheffing (7.3)

-1.443.305

-1.689.087

-1.711.542

-1.731.144

-1.714.916

Graf- en begraafrechten (7.5)

-150.000

Leges omgevingsvergunning (8.3)

-631.000

-681.000

-646.000

Overige leges en heffingen

-126.600

-9.211.191

-9.049.230

-9.208.586

-9.412.441

-9.507.939

Totaal inkomsten lokale heffingen

Leges Leges zijn de heffingen, die de gemeente in rekening brengt voor door haar verleende diensten. De burger betaalt alleen leges als de gemeente daarvoor een specifieke dienst heeft verleend. Omdat de gemeente geen onderneming is met een winstoogmerk mag de opbrengst van alle leges niet meer

Programmabegroting 2022

Gemeente Laren

zijn dan de daarvoor gemaakte kosten. De legestarieven zijn conform het eerder genoemde inflatiepercentage met 2,0% verhoogd, waarbij op halve euro’s is afgerond. Dit met uitzondering van die tarieven die van rijkswege zijn gemaximaliseerd. Daarnaast is in de begroting 2021 rekening gehouden met een stijging van de bouwleges van 4,1% naar 4,6% welke ook in 2022 begroting gebruikt is. De definitieve vaststelling van de legestarieven vindt eind 2021 plaats. Onroerendezaakbelastingen (ozb) De ozb is een belangrijke inkomstenbron voor de gemeente waarmee algemene uitgaven gefinancierd kunnen worden. In de berekening van het ozb-tarief voor 2022 is rekening gehouden met een compensatie voor de verwachte waardeontwikkeling van woningen (+7%) en niet-woningen (+1%) en de inflatiecorrectie ad +2,0%. In onderstaand overzicht zijn de voorlopige tarieven ten opzichte van het voorgaande belastingjaar gepresenteerd. Tarieven onroerendezaakbelasting

Begroting 2021

Begroting 2022

Verschil in percentage

Gebruikersbelasting niet-woningen

0,146775%

0,148228%

+ 0,99%

Eigenarenbelasting woningen

0,100128%

0,095449%

-/- 4,67%

Eigenarenbelasting niet-woningen

0,214550%

0,216647%

+ 0,98,%

Op grond van de Wet Waardering Onroerende Zaken (WOZ) wordt elk jaar alle onroerende zaken binnen de gemeente gewaardeerd. De resultaten van die waardering komen eind 2021 beschikbaar. Zodra de nieuwe taxatiewaarden bekend zijn, zullen de OZB-tarieven definitief worden vastgesteld. Aan bovenstaande percentages kunnen derhalve geen rechten worden ontleend. Precariobelasting Gemeenten mogen tot uiterlijk 1 januari 2022 nog precariobelasting ondergronds heffen, daarna vervalt deze. Afvalstoffenheffing De geraamde inkomsten voor 2022 bedragen € 1.627.582. Bij de tariefberekening van de heffing wordt gestreefd naar een 100% kostendekkendheid. Bij een 100% kostendekkendheid zijn de inkomsten gelijk aan de kosten. De kosten bestaan uit onder andere het ophalen van huisvuil en klein chemisch afval, zwerfafval en de toerekening van de overhead en de btw. Tarief afvalstoffenheffing We zijn genoodzaakt om het tarief verder te laten stijgen dan het inflatiepercentage van 2,0% om een volledige kostendekkende afvalstoffenheffing te realiseren vanaf 2022. Enerzijds wordt dit veroorzaakt door een stijging van de lasten (met name GAD en de uren BEL Combinatie), anderzijds is de afvalstoffenheffing afgelopen jaren nooit volledig kostendekkend geweest (dekkingspercentage 2021: 97%).

Waar het tekort voorheen grotendeels verrekend kon worden met de egalisatiereserve is dit vanaf 2020 niet meer mogelijk aangezien deze reserve leeg is. Dit zal betekenen dat als het tarief niet verhoogd wordt het structurele tekort vanuit de exploitatie betaald moet gaan worden. Gezien de status van de gemeentelijke financiën is dit niet wenselijk. Het tarief is voor 2022 zodanig berekend dat de geraamde inkomsten op termijn (nagenoeg) gelijk zijn aan de kosten. Dit heeft onderstaand effect op het tarief voor de afvalstoffenheffing in 2022: Tarieven afvalstoffenheffing

Begroting 2021

Begroting 2022

Verschil in percentage

Eenpersoonshuishouden

€ 207,03

€ 246,33

+ 19,00%

Meerpersoonshuishouden

€ 304,34

€ 362,14

+ 19,00%

Kostendekkendheid afvalstoffenheffing In onderstaand overzicht is het dekkingsoverzicht meerjarig gepresenteerd. Hierbij is reeds rekening gehouden met de hiervoor genoemde tariefsverhoging.

Programmabegroting 2022

Gemeente Laren

Kostendekkendheid afvalstoffenheffing (herrekend cf. ontwikkelingen)

Begr. 2021 voor wijziging

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Saldo

1.098.677

1.231.615

1.218.760

1.219.273

1.205.861

230.722

258.639

255.940

256.047

253.231

1.329.399

1.490.254

1.474.700

1.475.320

1.459.092

Uren BEL-combinatie (2.1)

Uren BEL-combinatie (7.3)

35.738

113.553

Kwijtscheldingen (6.3)

50.000

Toerekening overhead

35.898

44.832

1.451.035

1.698.639

1.683.085

1.683.705

1.667.477

Lasten zwerfafval (2.1) Lasten afval (7.3) BTW (21%) Netto kosten (excl. uren en overhead)

Totale kosten (incl. uren en overhead)

-1.443.305

-1.627.582

-1.685.660

-1.691.659

-1.696.911

-1.443.305

-1.627.582

-1.685.660

-1.691.659

-1.696.911

Resultaat voor mutatie voorziening

7.730

71.058

-2.576

-7.953

-29.434

Mutaties voorziening (V.91208)

42.269

2.576

7.953

29.434

Resultaat na mutatie voorziening

49.999

71.058

Dekkingspercentage na mutatie

96,55%

95,82%

100,00%

Baten zwerfafval (2.1) Opbrengsten afvalstoffenheffing (7.3) Overige opbrengsten en leges (7.3) Totale inkomsten

Rioolheffing De begrote inkomsten (heffingen en leges) voor 2022 bedragen € 1.250.298. Bij de tariefberekening van de heffing wordt net als bij de afvalstoffenheffing gestreefd naar een 100% kostendekkendheid. De kosten bestaan uit straatreiniging (75%), onderhoud riolering, kapitaallasten en de toerekening van de overhead en de btw. Tarief rioolheffing Het tarief voor de rioolheffing gaat in 2022 stijgen, niet enkel met het genoemde inflatiepercentage van 2,0%. Dit heeft met name te maken met het gereed omen vangrotere investeringen in Laren Regenklaar hierdoor beginnen de kapitaallasten op te lopen met een klein dempende effect vanuit een lagere toerekening van rente aan de investeringen. De verwachting is dat de rioolheffing voor de inwoners de komende jaren wellicht nog wat kunnen oplopen, zoals ook blijkt uit onderstaand overzichten: Tarieven rioolheffing

Begroting 2021

Begroting 2022

Verschil in percentage

Eenpersoonshuishouden

€ 118,67

€ 142,40

+ 20%

Meerpersoonshuishouden

€ 203,25

€ 243,90

+ 20%

Niet-woningen

€ 203,25

€ 243,90

+ 20%

Programmabegroting 2022

Gemeente Laren

Kostendekkendheid rioolheffing In onderstaand overzicht is het dekkingsoverzicht meerjarig gepresenteerd. Kostendekkendheid rioolheffing (herrekend cf. ontwikkelingen)

Begr. 2021 voor wijziging

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Saldo

Lasten straatreiniging (2.1)

87.855

113.355

90.855

Kapitaallasten riolering (7.2)

148.574

416.382

424.314

500.053

489.330

Overige lasten riolering (7.2)

221.700

208.010

BTW (21%)

59.123

63.162

56.862

31.423

Netto kosten (excl. uren en overhead)

517.252

800.909

780.041

855.780

819.618

Uren BEL-combinatie (2.1)

80.410

50.428

Uren BEL-combinatie (7.2)

150.685

124.039

Toerekening overhead

220.136

274.923

Totale kosten (incl. uren en overhead)

968.483

1.250.298

1.229.431

1.305.170

1.269.007

Opbrengsten heffingen (7.2)

-1.024.592

-1.167.744

-1.243.971

-1.310.378

-1.314.044

Totale inkomsten

-1.024.592

-1.167.744

-1.243.971

-1.310.378

-1.314.044

Resultaat voor egalisatie

-56.109

82.555

-14.541

-5.209

-45.037

Mutatie voorziening (V.93202)

56.109

14.541

5.209

45.037

82.555

100,00%

93,40%

100,00%

Opbrengst leges en overige (7.2)

Resultaat na egalisatie Dekkingspercentage na mutatie

Kwijtscheldingsbeleid De gemeente Laren heeft in de Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen vastgelegd dat de 100% norm wordt toegepast. Bij de opmaak van de gemeentelijke leidraad is aansluiting gezocht bij de leidraad van de Rijksbelastingdienst. Het is echter geen kopie. Daar waar nodig hebben wij bepalingen toegevoegd of aangepast aan de gemeentelijke situatie. Op het moment van vaststellen van deze begroting is het verlenen van kwijtschelding voor de gemeentelijke belastingen alleen nog van toepassing voor particulieren. Het voornemen is om op termijn kwijtschelding voor de privébelastingen ook mogelijk te maken voor zelfstandig ondernemers/zpp’ers die op het bestaansminimum rond komen en niet over vermogen beschikken. Het Inlichtingenbureau (samenwerkingsstichting VNG en SZW) helpt gemeenten bij het toetsen of iemand, aan wie het voorgaande jaar kwijtschelding is verleend, ook dit jaar geen gemeentelijke belastingen hoeft te betalen. Via het BSN vergelijkt het Inlichtingenbureau de gegevens over inkomen en vermogen om te toetsen of iemand voor kwijtschelding in aanmerking komt. Het Inlichtingenbureau doet dit met van de gegevens van het UWV, de RDW en de Belastingdienst. De gemeente maakt gebruik van de mogelijkheid geautomatiseerd kwijtschelding toe te kennen.

Voorwaarde is dat aan de aanvrager in het voorgaande belastingjaar volledige kwijtschelding is toegekend en hij/zij toestemming heeft gegeven aan de gemeente (middels vraag op aanvraagformulier) voor toetsing van de gegevens bij het Inlichtingenbureau. Zolang de toets positief uitvalt, wordt aan belastingschuldige geautomatiseerd kwijtschelding verleend. Het cluster Invordering is verantwoordelijk voor de uitvoering van het kwijtscheldingsproces.

Programmabegroting 2022

Gemeente Laren

Lokale lastendruk Om de lokale lastendruk te berekenen is uitgegaan van de tarieven zoals opgenomen in de paragraaf lokale heffingen. De OZB is berekend op basis van de gemiddelde WOZ-waarde in de betreffende gemeente. De gemiddelde WOZ-waarde in de gemeente Laren bedraagt € 740.800 in 2020 (peildatum 1-1-2019). Door daarbovenop de geschatte waardestijging van 7% mee te nemen wordt de gemiddelde WOZwaarde geschat op € 800.082 voor belastingjaar 2022 (peildatum 1-1-2020). Met deze gegevens kan een reële vergelijking met vorig jaar worden gemaakt. Uit onderstaande grafieken blijkt dat de lokale woonlasten in Laren in 2021 hoger liggen dan het gemiddelde van Nederland en de BEL-gemeenten. Lokale lastendruk eenpersoonshuishouden € 1.400 € 1.200 € 1.000 € 800

€ 142

€ 215

€ 246

€ 171 € 108

€ 600 € 400

€ 184

€ 213 € 764

€ 226

€ 729 € 443

€ 200

€ 327

€Laren

Blaricum

OZB eigendom woning

Eemnes

Afvalstoffenheffing

Nederland* Rioolheffing

Lokale lastendruk meerpersoonshuishouden

NB: Per individueel huishouden kan door verschillende factoren een afwijkend beeld ontstaan.

Programmabegroting 2022

Gemeente Laren

Kostendekkendheid leges De inkomsten van leges dienen in totaal niet hoger te zijn dan de kosten die daarvoor gemaakt worden. In totaliteit dekken de inkomsten uit leges 31 % van de gemaakte kosten. Zie onderstaand de opstelling hiervan per titel. Kostendekkendheid leges Titel 1 Burgerzaken leges Berekening kostendekkendheid van de leges

Begr. 2021

Begroting

na wijziging

2022

2023

2024

2025

Saldo

Lasten taakveld(en), incl. (omslag)rente

801.334

811.334

903.069

Overhead

409.268

1.021.752

BCF - BTW

1.210.602

1.833.086

1.924.821

Legesopbrengsten

155.500

Totaal baten (B)

155.500

Begr. 2021

Begroting

Totaal lasten (A)

Titel 2 Bouwleges (wabo)

na wijziging

2022

2023

2024

2025

Saldo

Lasten taakveld(en), incl. (omslag)rente

445.003

612.855

615.302

617.802

Overhead

414.169

371.499

BCF - BTW

Totaal lasten (A)

859.172

816.502

984.354

986.801

989.301

Legesopbrengsten

667.138

725.124

690.124

Totaal baten (B)

667.138

725.124

690.124

Begr. 2021

Begroting

Berekening kostendekkendheid van de leges

Titel 3 Overige leges (evenementen en horeca)

na wijziging

2022

2023

2024

2025

Berekening kostendekkendheid van de leges

Saldo

Lasten taakveld(en), incl. (omslag)rente

38.147

33.376

Overhead

12.121

13.016

BCF - BTW

Totaal lasten (A)

50.268

51.163

46.392

Legesopbrengsten

2.000

Totaal baten (B)

2.000

2.120.042

2.700.751

2.955.567

2.958.014

2.960.514

Totaal lasten titel 1 t/m 3 (A) Totaal baten titel 1 t/m 3 (B) Totaal saldo titel 1 t/m 3 (A - B) Totale kostendekkendheid titel 1 t/m 3 (B / A * 100%)

Programmabegroting 2022

824.638

882.624

847.624

1.295.404

1.876.113

2.072.943

2.110.390

2.112.890

39%

31%

30%

29%

Gemeente Laren

Paragraaf B - Weerstandsvermogen en risicobeheersing Algemeen Door de Raad van Laren is een voorstel vastgesteld om te komen tot een verdere verdieping aan het risicomanagement van de gemeente Laren. De gemeente wil op een gestructureerde wijze risico’s beheersen en eventuele risico’s bewust nemen. Om die reden is het van belang om inzicht te hebben in eventuele grote financiële tegenvallers die bij de risico’s horen en het beschikbare weerstandsvermogen om deze risico’s op te vangen. Conform het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV)komt in deze paragraaf de volgende informatie aan de orde: - Beleid inzake weerstandscapaciteit en de risico’s; - Inventarisatie van de risico’s; - Inventarisatie van de weerstandscapaciteit; - Confrontatie risico’s met beschikbaar weerstandsvermogen.

Beleid inzake weerstandscapaciteit en de risico’s Het beleid is vastgelegd in de “Nota Risicomanagement en weerstandsvermogen Blaricum, Eemnes, Laren en BEL Combinatie”. Deze nota is door het college vastgesteld. Begrippen In de nota zijn de volgende begrippen gedefinieerd: Begrip

Toelichting

Weerstandscapaciteit

Dit zijn de middelen en de mogelijkheden waarover een gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken.

Risico’s

Een risico is een kans op het optreden van een positieve dan wel negatieve gebeurtenis van materieel belang die niet voorzien is in de begroting van enig jaar.

Weerstandsvermogen

Dit is de relatie tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s die zich binnen de gemeente kunnen manifesteren

Risicomanagement

Het identificeren en kwantificeren van risico’s en het bepalen van activiteiten die de kans van optreden van de risico’s en/of de gevolgen van de risico’s beheersbaar houdt.

Beheersmaatregelen

Het stelsel van maatregelen en procedures die worden genomen om de onderkende risico’s te ondervangen dan wel om de opkomende risico’s te signaleren en het effect hiervan te beperken.

Cyclische aanpak Gekozen is voor een cyclische aanpak bij het risicomanagement. In de nota risicomanagement zijn de volgende fasen beschreven: Fase

Activiteiten

1. Kaderstelling en strategie

Het vastleggen van de kaders in de nota risicomanagement en weerstandsvermogen Inventariseren van de potentiële risico’s en deze vastleggen in een risicokaart. Een samenvatting van het resultaat wordt in deze paragraaf weergegeven. Per risico wordt inzicht gegeven in de kans dat een risico zich voordoet (verdeeld in 5 klassen) en het inschatten van het financiële gevolg (verdeeld in 5 klassen). De kans vermenigvuldigt met het financieel gevolg bepaalt de risico-score.

2. Risico-analyse

Programmabegroting 2022

Gemeente Laren

3. Beheersmaatregelen 4. Monitoren en toetsen 5. Toezicht en toetsen 6. Continue verbetering

Om de risico’s af te dekken worden beheersmaatregelen gedefinieerd en wordt een risico-eigenaar benoemd. Voor het omgaan met risico’s zijn een aantal basisstrategieën: Accepteren, reduceren, elimineren of overdragen/verzekeren In deze fase wordt informatie verstrekt, worden ontwikkelingen in beeld gebracht en resultaten beoordeeld. Risico’s worden (mede in het kader van interne controle) in verband gebracht met de beheersmaatregelen en het beschikbare weerstandsvermogen. Op basis van (tussentijdse) resultaten kan beleid en methodiek worden bijgesteld.

Rolverdeling De volgende actoren hebben een rol bij risicomanagement: - De raad stelt het beleid vast en stelt de paragraaf weerstandsvermogen in de begroting en jaarrekening vast. Het college ziet toe op een juiste uitvoering van risicomanagement en de verantwoording daarover. - Het management en het ambtelijk apparaat van de gemeente zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van het risicomanagement waarbij het identificeren van de risico’s en het uitvoeren van beheersmaatregelen de kern vormt. Ratio weerstandsvermogen Om het weerstandsvermogen in relatie tot de risico’s te kunnen beoordelen is een ratio weerstandsvermogen gedefinieerd: Beschikbare weerstandscapaciteit

= Ratio weerstandsvermogen

Benodigde weerstandscapaciteit De gemeente streeft er naar om deze ratio boven de 2 te houden. Dat betekent dat de gekwantificeerde risico’s minimaal dubbel gedekt worden door het aanwezige weerstandsvermogen.

Inventarisatie van de risico’s Bij de inventarisatie van de risico’s zijn 18 risico’s geïdentificeerd. Hieronder worden alle risico’s met een geschat financieel effect van € 20.000 of meer genoemd en toegelicht die tot het moment van aanbieden van de begroting bekend zijn. Het financieel effect is berekend door de kans te vermenigvuldigen met het ingeschatte financiële gevolg. ‘KANS’

Financieel gevolg

Klasse

Kwantiteit

Klasse

Financiële gevolg

1 2 3 4 5

10% 30% 50% 70% 90%

1 2 3 4 5

€ 2.000 € 20.000 € 100.000 € 180.000 € 1.000.000

Hierbij is onderscheid gemaakt in structurele financiële gevolgen en incidentele financiële gevolgen. Als het nodig is kan van dit model worden afgeweken voor zover en als een bepaald risico de maximaal in dit model bereikbare waarde van € 900.000 overstijgt. Dit wordt separaat bij het benoemde risico aangegeven (zie risico inzake decentralisatie). Gezien de risico’s zoals benoemd en de te verwachten omvang van deze risico‘s, ook afgezet tegen de omvang van de Larense reguliere begroting, is het niet waarschijnlijk dat een dergelijk risico zich zal voordoen.

Programmabegroting 2022

Gemeente Laren

Risico

Omschrijving risico

Programma 1: Bestuurszaken Wethouders tot 65 jaar hebben na beëindiging van het wethouderschap recht op wachtgeld. Wachtgeld Risico doet zich m.n. wethouders voor op moment van eventuele ziekte, collegecrisis en bij het einde van de raadsperiode 2018-2022

Beheersmaatregel

Risico- Financieel effect in € score Structureel Incidenteel

Voorziening wachtgelden. Jaarlijkse actualisatie, is per balansdatum 2020 uitgevoerd.

3*4

90.000

Te weinig invloed als kleine gemeente op begroting en plannen van gemeenschappelijke regelingen

Tijdig reageren op begrotingen van Doordat Laren slechts gemeenschappelijke een beperkt stemrecht regelingen door gezamenlijk heeft, kan zij majeure optreden van de Gooise ontwikkelingen niet gemeenten. tegenhouden. Hierbij is Waar mogelijk gezamenlijk het van belang dat Laren optreden met andere kleine zich sterk blijft profileren partijen. in de verschillende Extra aandacht voor relatief Algemene en Dagelijkse nieuwe GR-en en Besturen (AB en DB). wijzigingen, m.n. qua bijdrage en stemrecht.

2*5

Effecten Corona

De in 2020/2021 opgetreden Coronapandemie zal naar alle waarschijnlijkheid in 2022 nog haar sporen nalaten in de Larense economie en daarmee verbonden instellingen.

Monitoren of de voorzieningen te Laren (musea, zwembad, cultuurhuis, bibliotheek) in staat blijken economisch voort te blijven bestaan en / of ondersteuning nodig hebben.

2*5

300.000

Verzekeringen en adequate crisisbeheersingsorganisatie, waardoor we gevolgen kunnen beperken.

1*5

100.000

300.000

Programma 3: Openbare orde en veiligheid

Rampen

Risico dat op grondgebied van Laren zich een ramp voordoet

Programma 7: Sociaal Domein Op veel gebieden laten deze voorzieningen nog een stijgende trend zien. Tekort 2019 bedroeg circa € 700.000,=. De Decentralisatie prognose voor 2020 Jeugdzorg, AWBZ, geeft daarboven nog een Regeling toename van circa € onderkant 300.000,=. Daarvan is arbeidsmarkt echter onduidelijk of dit structureel is, gezien de coronacrisis. Om die reden is deze stijging niet in de begroting opgenomen.

Programmabegroting 2022

Van het totaal netto-budget ad circa 7,35 miljoen lasten, zoals opgenomen in de begroting 2022, wordt een risico gezien van 25%; zijnde een bedrag van € 1.750.000,-

500.000

1.750.000

Gemeente Laren

Open-einde regelingen

Sociaal Domein Invoering nieuw woonplaatsbegins el

Sociaal Domein Niet behalen van de lokale besparingsmaatre gelen op sociaal domein.

Sociaal Domein Complexe verblijfszorg sociaal domein.

Kwijtschelding m.b.t. gemeentelijke belastingen

Vanuit de economische situatie is in het recente verleden het aantal aanvragen op diverse verstrekkingen toegenomen. Met ingang van 1 januari 2022 is het nieuwe woonplaatsbeginsel jeugdigen van toepassing. Gezien het feit dat nog niet alle gemeenten klaar zijn met inventarisatie van de verplaatsingen, is nog niet geheel in te schatten wat de financiële gevolgen zullen zijn. In het voorjaar 2021 zijn de lokale bezuinigingsmaatregelen gepresenteerd aan de Raad. Deze maatregelen zijn voortvarend ter hand genomen en een aantal resultaten zijn al zichtbaar. Op een aantal onderdelen dient nog nader onderzoek plaats te vinden. Dat maakt dat er nog geen volledige zekerheid is over de realisatie van het totale bezuinigingspakket. Door kleine gemeenten zijn hoge lasten van complexe en/of dure verblijfszorg niet te dragen. Er wordt voor een aantal zorgvragen onderzoek gedaan of deze naar een andere zorgvorm kunnen worden overgezet. Het is nu nog niet in te schatten of dit gaat lukken. Door de economische crisis (mede door Corona-pandemie) kan het beroep op kwijtschelding toenemen. Dit risico is gelet op de huidige economische situatie onduidelijkheid rondom werkloosheid wellicht aan het toenemen.

Programmabegroting 2022

Adequate monitoring ontwikkeling aanvragen. Monitoren of het ministerie SZW de regeling voor het eigen risico niet verder gaat wijzigen.

2*5

Monitoren of de algemene uitkering dekkend is en blijft.

2*3

€ 30.000

Periodiek monitoren van de maatregelen en de bijbehorende besparingen.

3*4

€ 90.000

Bewaken of de aanvraag wordt gehonoreerd en monitoren zorgkosten

5*4

€ 162.000

Goede inschatting aantal kwijtscheldingen.

3*3

300.000

50.000

Gemeente Laren

Wmo verstrekkingen

De Wmo verstrekkingen betreffen een open einde regeling. De verstrekking van huishoudelijke hulp, vervoermiddelen, rolstoelen, woonvoorziening worden jaarlijks geraamd op basis van de uitgaven van achterliggende jaren. In enig jaar kunnen de lasten echter de begrote bedragen overschrijden, zonder dat de gemeente dit kan beïnvloeden.

Inzetten op verdere vraaggestuurde gesprekken met de klant waarbij de kracht van de omgeving optimaal benut wordt. Adequate monitoring ontwikkeling van de aanvragen en afgegeven beschikkingen.

2*4

54.000

Monitoren en evt. aanpassen begroting o.b.v. berichtgeving over “Eigen bijdragen”.

Programma 8: Bouwen, wonen, milieu en duurzaamheid

Planschade

Het risico van planschade is momenteel beperkt. Vooraf wordt op basis van een inschatting bepaald wat de eventueel mogelijke planschade zou kunnen zijn. Deze schade dient verdisconteerd te worden in bijv. de aankoopprijs van de grond door derden. Planschade kan daardoor een financiële risicofactor blijven. In Laren valt hierbij momenteel te denken aan ontwikkelingen rond een tankstation.

Bij herontwikkeling van “binnenstedelijke locaties” is er kans op het aantreffen van bodemverontreiniging. Daarnaast geeft het stroomgebied van de Gooiergracht extra Bodemverontreinig risico’s. In het ing buitengebied /bos- wordt de gemeente soms geconfronteerd met illegale stort van gevaarlijke stoffen. De niet te verhalen kosten komen dan voor rekening van de gemeente.

Programmabegroting 2022

Voor ieder particulier initiatief zal een anterieure overeenkomst worden afgesloten waarin in ieder geval de kosten voor eventuele planschade zijn opgenomen voor rekening van de initiatiefnemer. 1*5

100.000

Voor elke wijziging van een bestemmingsplan moet een inschatting van mogelijke plan-schade opgenomen worden. Deze inschatting van schade zal in de aankoopprijs van de grond opgenomen moeten worden.

Bodembeleid en bodemkwaliteit kaart moeten up-to-date zijn. Afstemming met betrokkenen over de afhandeling van de verontreiniging van de gronden en Gooiergracht vanuit de GR GVE. Door waterschap wordt verontreiniging ter hand genomen. Er wordt onderzoek gedaan naar stroomgebied Gooiergracht.

1*4

18.000

Gemeente Laren

Door gemeenten Hilversum, Gooise Meren en Laren (10% aandeel) zijn de genoemde locaties van de provincie Noord Holland overgenomen om deze Ontwikkeling te ontwikkelen. De Crailo noord/zuid koopsom heeft circa 33 miljoen (te betalen over 12 jaar), bedragen. Gronden zijn in 2020 door-geleverd aan GEM Crailo B.V. onder gelijke betaalcondities. Programma Algemene dekkingsmiddelen

Garanties Sociale woningbouw

Na de overdracht van het gemeentelijk woningbedrijf aan de plaatselijke woningbouwverenigingen zijn ook leningen onder dit woningbezit overgenomen door de WbV’s. Deze leningen heeft de gemeente Laren voor 100% als 2e achtervang geborgd. Het betreft, inclusief nieuw aangegane waarborgen een bedrag van circa € 22,71 mln.

Algemene Uitkering uit gemeentefonds

De exacte hoogte van de algemene uitkering (AU) wordt pas na afsluiten van het rekeningjaar bekend. Dit houdt in dat wij altijd met ramingen moeten werken, hetgeen inherent een risico inhoudt. Zelfs tussen opeenvolgende officiële bekendmakingen doen zich grote fluctuaties voor. Vanaf wellicht 2023 komt er een extra risico bij vanuit invoering van het herijkt verdeelmodel.

Inrichten goed projectmanagement binnen GEM Crailo B.V.

PM zie toelichting separaat **

Strakke ontwikkel- en verkoopplanning opstellen. Regelmatig beoordelen jaarplannen / GREX.

Monitoring van financiële ontwikkelingen aan de hand van jaarrekening en begroting. Risico is als klein aan te merken, 1e achtervang is bij Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) met een omvangrijk vermogen.

3*3

50.000

Bewaking en actualisatie van de parameters die de hoogte van de algemene uitkering bepalen. Berichtgeving uit Den Haag over de ontwikkelingen rond het gemeentefonds nauwlettend volgen.

2*5

300.000

Proberen invloed te krijgen op het beleid Den Haag (Rijk) inzake AU, door continue vraag aandacht voor penibele financiële situatie gemeenten.

Programma Overhead

Programmabegroting 2022

Gemeente Laren

Aansprakelijkheid

Belastingen

Het bestuur wordt aansprakelijk gesteld voor schade die ontstaat ten gevolge van nalatigheid in de uitvoering van haar publieke taak. Dit kan op verschillende terreinen zich voordoen. Bij toepassing van de belastingwetgeving (BTW, BCF Loonheffing (WKR) etc.) kunnen verschillen van inzicht en/of interpretatie ontstaan of kunnen de regels onjuist worden toegepast. Dit kan leiden tot een naheffing van de zijde van de fiscus. Gelet op de steeds wijzigende regels kan de gemeente een naheffing opgelegd krijgen (incl. boete).

Goede bedrijfsvoering en goede inspectie. Mediation. Goede communicatie met de inwoners aan de voorkant.

1*5

100.000

2*4

54.000

Aansprakelijkheidsverzekeri ng.

Door P&C (btw) en P&O (Loonheffing) goed volgen van wijzigingen in de belastingregels. Afstemmen met belastingdienst over het t.z.t. eventueel regelen van “horizontaal toezicht” o.b.v. met hen te maken afspraken.

1.522.000

2.904.000

** GEM Crailo B.V. Achtergrond De colleges van Hilversum, Laren en Gooise Meren hebben in 2017 onderzocht of zij gezamenlijk de gronden van Crailo konden aankopen van de provincie Noord-Holland t.b.v. een mogelijke planontwikkeling. In de raadbijeenkomst van 18 december 2017 heeft de raad zich positief uitgesproken over de aankoop van Crailo door de drie gemeenten. De gemeenteraden van Hilversum, Laren en Gooise Meren hebben het Ambitiedocument: Buurtschap Crailo en de Intergemeentelijke grondexploitatie Crailo, met inachtneming van de moties en amendementen, als kaders voor de gebiedsontwikkeling vastgesteld en hun zienswijzen en bedenkingen op de Samenwerkingsovereenkomst Gebiedsontwikkeling Crailo en de oprichting van GEM Crailo B.V. kenbaar gemaakt. Op 21 december 2017 hebben gemeenten onderling de Samenwerkingsovereenkomst Gebiedsontwikkeling Crailo gesloten en de Koopovereenkomst Locatie Crailo getekend, waarmee de gronden van Crailo zijn aangekocht van de provincie Noord-Holland. De volledige koopprijs wordt uiterlijk voldaan op 31-12-2029, waarbij de gemeenten vrij zijn om (delen) eerder te betalen. De gemeenten zijn aan de provincie de eerste 6 jaar (2018-2023) een rente van 0% per jaar verschuldigd over het openstaande bedrag van de koopsom.

De gemeenten zijn aan de provincie over de tweede 6 jaar (2024-2029) een rente van 0,4% per jaar verschuldigd over het openstaande bedrag van de koopsom. De gebiedsontwikkeling zal in opdracht van de gemeenten worden uitgevoerd door GEM Crailo B.V. GEM Crailo B.V. is – met het passeren van de Akte van oprichting bij de notaris – op 1 mei 2018 opgericht om de samenwerking tussen de drie gemeenten in het kader van de gebiedsontwikkeling Crailo te faciliteren. De gemeenten zijn (enig) aandeelhouders van deze besloten vennootschap. Op 1 mei 2018 is tevens de directeur-bestuurder van GEM Crailo B.V. aangesteld.

Programmabegroting 2022

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10744447/1