20210707Rvs43 Vaststellen jaarstukken 2020 gemeente Laren BIJLAGE jaarstukken verslag en rekening 2020

V

Bijstandverlening 62.500 V Het saldo op bijstandsverlening is voordelig. Dit heeft enerzijds te maken met meer inkomsten vanuit het Rijk dan begroot (€ 119.500 voordeel) en anderzijds een positief saldo in de verrekening tussen de SoZa debiteuren (€ 115.300 voordeel) en de voorziening SoZa debiteuren (€ 107.200 nadeel). Voor de Tozo (tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers) betaalde gemeente Laren € 2.200.600 (nadeel), waarvan € 201.400 een bedrijfskrediet betrof. De lasten voor deze TOZOregeling worden, na verrekening van de terugvorderingen van de uitkering (€ 16.200 voordeel), 1 op 1 vergoed door het Rijk middels een SiSa regeling (€ 2.184.357 voordeel). Er zijn helaas wel hogere uitgaven geweest voor de verstrekking van de uitkeringen (€ 83.000 nadeel). Op de kwijtscheldingen is een positief resultaat ontstaan van € 12.200 (voordeel). Dit wordt veroorzaakt doordat de kwijtscheldingen dubbel zijn begroot. Het overige verschil (€ 5.700 voordeel) wordt veroorzaakt door diverse kleine verschillen. Participatie 58.600 N Meer bewoners hebben gebruik gemaakt van Zicht op Werk. Het saldo is ontstaan door de kosten voor re-integratietrajecten (€ 33.300 nadeel) en extra begeleiding statushouders (€ 10.300 nadeel). Daarnaast zorgt een overschrijding op het budget van begeleide participatie voor een negatief resultaat (€ 15.000 nadeel).

Dit wordt geheel gecompenseerd door een extra corona-uitkering via de algemene uitkering en is verantwoord onder algemene dekkingsmiddelen. Apparaatskosten HBEL 70.100 Deze kosten zijn conform afspraken, maar hoger dan in de begroting is opgenomen.

N

Incidentele subsidies en preventief voorveld 10.800 Er zijn minder incidentele subsidies en subsidies preventief voorveld aangevraagd dan begroot.

V

Budget mandaat college 35.600 V Het college is gemandateerd door middel van dit budget snel in te spelen op eventuele behoefte aan beleidswijziging in het Sociaal Domein. Hiervan heeft het college in 2020 geen gebruik hoeven maken.

Jaarstukken 2020

54

Gemeente Laren

Noodsteun regionale en culturele infrastructuur - Hart van Laren 56.300 N Betreft een incidentele subsidie aan de stichting Hart van Laren ter dekking van de netto schade als gevolg van maatregelen Covid-19. In totaliteit is hiervoor € 160.810 aan de stichting betaald, waarvan € 104.527 is gecompenseerd uit het noodfonds van de Provincie Noord-Holland (65%). Om deze compensatie vanuit de provincie te ontvangen is matching van het subsidiebedrag verplicht. Het nadeel van € 56.283 betreft de matching (35%) uit eigen middelen. Dit nadeel is gecompenseerd door een onttrekking uit de bestemmingsreserve Maatschappelijk Steunfonds Covid-19 (onttrekking verantwoord onder de algemene dekkingsmiddelen). Cofinanciering buurtsportcoaches 47.600 N Het project voor de buurtsportcoaches wordt voor het grootste deel gefinancierd door een rijksbijdrage, die uitgekeerd wordt in het gemeentefonds. Voor een deel is de gemeente verplicht een extra eigen bijdrage te doen. Voor 2020 was dit budget te laag opgenomen in de begroting. Daarnaast is een correctie geweest op de subsidieontvangsten voor het Sportakkoord 2020 (€ 10.000 nadeel). Preventieve inzet conform collegeprogramma 78.200 V In het collegeprogramma is afgesproken extra inzet te plegen op lokale preventie. De concretisering hiervan heeft nog niet plaatsgevonden.

Dit betreft voor de helft inzet schuldhulpverlening en voor de helft extra preventieve inzet door de wijkteams. Stelpost bezuiniging maatwerkvoorziening niet gerealiseerd 65.900 N In de begroting van 2020 is een bespring opgenomen op de kosten voor maatwerkvoorzieningen. Deze is niet gehaald. De vraag naar zorg groeit. In 2021 worden HBEL-breed bezuinigingsmaatregelen genomen. Beleidsplan Sociaal Domein 20.000 V Dit budget is bestemd voor de nota gezondheidsbeleid. Wegens capaciteitsproblemen en corona is dit niet in 2020 opgepakt. Hiervoor is budgetoverheveling aangevraagd naar 2021. Pluspakket jeugd en gezin 30.700 V Aanvankelijk is het budget van coördinator CJG (zat bij de HBEL) ingezet voor extra inzet Jeugd en Gezin. Het budget voor het pluspakket Jeugd en Gezin valt echter lager uit. Het saldo van de overige verschillen

Jaarstukken 2020

21.300

55

V

Gemeente Laren

Programma 8 - Bouwen en wonen Visie Het behoud van de beeldkwaliteit op het gebied van de ruimtelijke ordening, waarbij het primaat in de eerste plaats ligt bij de raad, krijgt de komende vier jaar bijzondere aandacht. Op het gebied van volkshuisvesting wordt conform de nieuw vastgestelde Lokale Woonvisie meer aandacht aan sociale woningbouw besteed. Voor bestaande bouwwerken geldt in algemene zin dat terughoudend wordt omgegaan met het wijzigen van vigerend bestemmingsplannen. Eerste prioriteit is het behoud van de beeldkwaliteit van het dorp. Door middel van keuzenota’s worden grote (bouw)projecten met de raad besproken. Daarbij komt de keuze tussen herbestemmen en nieuwbouw uitdrukkelijk aan de orde. Aan de hand hiervan stelt de raad vast wat de kaders voor de te ontwikkelen plannen zijn.

Wat hebben we bereikt? Ruimtelijke Ontwikkelingen In 2020 zijn diverse ruimtelijke plannen een stapje verder gebracht. De belangrijkste zijn: 

   

Voor de locatie Rabobank is in overleg met omwonenden, andere belanghebbenden en de raad een klankbordgroep gevormd. De initiatiefnemer heeft in overleg met deze groep een verkavelingsplan gemaakt. Dit plan moet de stedenbouwkundige basis vormen voor de herziening van het bestemmingsplan. In januari 2021 is dit voor besluitvorming voorgelegd aan de raad en goedgekeurd. In 2020 is een aanvraag omgevingsvergunning ingediend voor de herontwikkeling van Stationsweg 1. De raad heeft door het afgeven van een verklaring van geen bedenking ingestemd met het plan. Het bestemmingsplan voor de bouw van woningen voor Sherpa voor de huisvesting van 20 cliënten bij het Van Erven Dorenspark is door de raad vastgesteld. Sherpa heeft het bouwplan met omwonenden besproken. De ruimtelijke visie en het stedenbouwkundige plan voor de bouw van 8 sociale huurwoningen bij de Harmen Vosweg is door de raad vastgesteld. De ruimtelijke visie, het stedenbouwkundige plan en de grondexploitatie voor de Ligweide (2 kavels en een hofje woningen) is door de raad vastgesteld.

Uitvoeren lokale woonvisie 2017-2022 De belangrijkste doelstelling van het lokale woonbeleid is om de woningvoorraad, nu en in de toekomst, zo goed mogelijk af te stemmen op de woonwensen van de inwoners van de gemeente Laren. In de woonvisie is rekening gehouden met de bijzondere positie die Laren inneemt binnen de woningmarkt van de Gooi en Vechtstreek. De Larense woningvoorraad kent een relatief laag aandeel sociale huurwoningen en een gemiddeld dure woningvoorraad. In de Woonvisie is vastgelegd dat van de te ontwikkelen woningen 1/3 sociale woningbouw zal betreffen. De moeilijkheid daarbij is dat Laren over weinig uitbreidingsmogelijkheden in eigen bezit beschikt. In 2020 heeft woningcorporatie Het Gooi en Omstreken 4 nieuwe sociale huurwoningen gebouwd en verhuurd. Begraafplaats Er is gestart met het bovengronds ruimen van vervallen graven en met het achterstallig onderhoud aan de historische graven. Ook wordt een voorstel voorbereid voor de vaststelling door de raad (in 2021) van de historische graven. Van wateroverlast naar Laren Regenklaar In Laren hebben we besloten om overlast als gevolg van hevige regenval tegen te gaan door zo min mogelijk schoon regenwater via het riool af te voeren. Om dat te realiseren koppelen we daken en wegen af van het riool.

Dit doen we zoveel mogelijk integraal en in samenhang met wegreconstructies en andere projecten via een gebiedsgerichte aanpak. Een (nieuwbouw) project kan een aanleiding zijn voor een integrale gebiedsaanpak voor regenwater. Met de woningbouwvereniging hebben we afspraken gemaakt over het afkoppelen van huurwoningen in combinatie met andere werkzaamheden zoals verduurzaming van woningen. In 2020 zijn we gestart met de uitvoering van een aantal projecten. De uitvoering loopt ook de komende jaren door. Meer daarover ook in programma 9.

Jaarstukken 2020

56

Gemeente Laren

Implementatie Omgevingswet Het jaar 2020 zou een cruciaal jaar worden voor de implementatie van de Omgevingswet die op 1 januari 2021 in werking zou treden. Vanwege corona is de eerste helft van 2020 echter anders gelopen dan gepland. De minister heeft besloten dat de wet één jaar later (op 1 januari 2022) in werking treedt. De ambtelijke inzet voor de implementatie was in 2020 beperkt. Het was noodzakelijk om het reguliere werk voorrang te geven. Een belangrijk onderdeel, het oefenen, heeft geheel stilgelegen. Desondanks hebben we veel andere zaken wel gerealiseerd. Zo heeft direct na het zomerreces een groot aantal medewerkers een cursus gevolgd over de nieuwe regelgeving. We hebben gewerkt aan het aanpassen van werkprocessen voor vergunningverlening. Deze zijn in concept gereed. Voor de complexe vergunningen verandert de doorlooptijd naar 8 weken. Daarvoor is de Omgevingstafel (een vorm van uitgebreid vooroverleg) geïntroduceerd. Op het vlak van regelgeving is de APV aangepast. Ook hebben we alle verordeningen die betrekking hebben op het fysieke domein gebundeld in een concept Verordening voor de Fysieke Leefomgeving. De bestemmingsplannen hebben we gescreend en daarna hebben we een concept voorstel gemaakt voor één gemeenschappelijke bodemplaat voor alle bestemmingsplannen in de drie gemeenten. Het opstellen van de Omgevingsvisie gebeurt in een aantal stappen.

Twee stappen zijn al gezet. Stap 1, de inventarisatie van regelgeving en beleid, is in 2019 afgerond. Het vaststellen van de strategische en financiële scenario's is stap 2. Door corona heeft het verdere proces vertraging opgelopen, wat consequenties heeft gehad voor de planning. Jaarlijkse check op bouwvergunningen De gemeente verleent jaarlijks omgevingsvergunningen waarvan een groot deel betrekking heeft op bouwplannen. In de meeste gevallen wordt kort na vergunningverlening het bouwplan gerealiseerd. Maar soms wordt de vergunning niet of pas na lange tijd gebruikt. Ook komt het voor dat een bouw lang stilligt. Het in stand houden van ‘slapende vergunningen’ is ongewenst, omdat onder andere planologische en stedenbouwkundige inzichten kunnen wijzigen, bouwtechnische regelgeving verandert en omwonenden mogelijk geconfronteerd worden met de realisatie van een bouwplan waarvoor jaren geleden een vergunning is verleend. Daarom voeren we actief beleid om oude vergunningen te laten vervallen. In 2020 hebben we hiervoor BEL-breed een beleidsregel opgesteld. In de loop van 2021 moeten ongebruikte vergunningen ouder dan een jaar ingetrokken zijn.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Doelstellingen

8.1

Activiteiten

Het behoud van de beeldkwaliteit 8.1.1 van het dorp op het gebied van de ruimtelijke ordening. 8.1.2

8.1.3

8.1.4

8.2

Voorbereidingen treffen ten 8.2.1 behoeve van een goede invoering van de Omgevingswet.

Jaarstukken 2020

Voor bestaande bouwwerken geldt in algemene zin dat terughoudend wordt omgegaan met het wijzigen van vigerende bestemmingsplannen. Bij grote projecten kan het college met een keuzenota voorstellen aan de raad doen waarbij de keuze tussen herbestemmen en nieuwbouw uitdrukkelijk aan de orde komt. Vaststellen van een (terughoudend) reclamebeleid winkels en horeca met name voor gevels en stoepen, en voor reclameuitingen boven en op straten. Geen inbreiding van Erfgooierscomplex.

Implementeren van de Omgevingswet conform de minimum eisen van de VNG aangevuld met een beleidsneutraal Omgevingsplan en het opstellen van een Omgevingsvisie.

57

🔴 🔴 🔴 🔴 🔴

Gemeente Laren

Doelstellingen

Activiteiten

8.3

8.3.1

8.4

8.5

8.6

8.7

Zorgen voor een actueel en adequaat bestemmingsplan waarvoor de door de raad in 2017 vastgestelde centrumvisie het uitgangspunt vormt.

Op het gebied van 8.4.1 volkshuisvesting wordt aandacht aan sociale woningbouw besteed. We willen de doelstellingen uit de lokale woonvisie realiseren. Goede afspraken maken met 8.5.1 Woningcorporatie Het Gooi en Omstreken ten aanzien van investeringen in de huurwoningen (bestaand en nieuw). Voldoen aan de landelijke 8.6.1 taakstelling van het ministerie t.a.v. de huisvesting van statushouders Voorkomen van voortijdig kappen 8.7.1 van bomen en sloop van gebouwen voordat er zekerheid is over de doorgang van de bouw en zorgen voor actuele bouwvergunningen. 8.7.2

8.8

Een actueel en adequaat integraal handhavingsuitvoeringsbeleid

8.9

Een standpunt bepalen ten 8.9.1 aanzien van de toekomst van het Raadhuis.

8.10

8.11

8.8.1

Een structurele oplossing vinden 8.10.1 voor het achterstallige onderhoud in Klaas Bouthal en gymzaal Standelkruid.

Een beter beheerde en meer verzorgde algemene begraafplaats.Daartoe inzicht krijgen in het benodigde structurele onderhoudsbudget. Duidelijkheid omtrent de historische graven.

Jaarstukken 2020

8.11.1

Vaststellen van een nieuw bestemmingsplan voor het Centrum en daarbij gebruik maken van een representatief samengestelde klankbordgroep vanuit de raad en uitgebreide raadpleging van inwoners en ondernemers in dit gebied. Implementatie van de door de raad vastgestelde lokale woonvisie.

🔴 🔴

Prestatieafspraken 2019-2022 monitoren.

🔴 De taakstelling realiseren en halfjaarlijks via adequate monitoring bewaken.

Juridisch onderzoek naar mogelijkheid om voordat de bouwvergunning onherroepelijk is geworden – bijv. door middel van een realisatie-overeenkomst - de sloop en eventuele kap van bomen pas toe te staan als de bouw met zekerheid doorgang zal vinden. Jaarlijkse check op bouwvergunningen die verlopen zijn en kunnen worden ingetrokken Opstellen Uitvoeringsprogramma 2020.

1. Opstellen van een nieuwe dienstverleningsovereenkomst met Hart van Laren met terugwerkende kracht vanaf 1-12017. 2. Het eerder genomen besluit ten aanzien van het vervreemden van het Raadhuis opnieuw bezien, mede in samenhang met actuele ontwikkelingen. 1. In overleg met bestuur SBL een 10- jarenplan maken waardoor voldoende financiële ruimte beschikbaar komt voor de noodzakelijke onderhoudswerkzaamheden aan de Klaas Bouthal en Standelkruid2. In gesprek te gaan met de schoolbesturen om het Standelkruid eventueel over te nemen van de Stichting. 3. Uitvoeren achterstallig onderhoud gymzaal Standelkruid. Opstellen van een plan voor de algemene begraafplaats met een meerjarenonderhoudsplanning.Daarnaast wordt in samenwerking met de Historische Kring de lijst historische graven uit 1991 onderzocht en herbeoordeeld. Ook wordt onderzocht of een deel van de werkzaamheden op de begraafplaats ondergebracht kan worden in het integrale bestek dat vanaf 2019 gaat lopen.

58

🔴 🔴 🔴 🔴 🔴 🔴 🔴

Gemeente Laren

Toelichting bij afwijking (oranje of rood): 8.1.3

De Corona-maatregelen en inzet heeft gemaakt dat we ons in 2020 hebben gericht op het reguliere proces van vergunningen. Het vaststellen van reclamebeleid is daarmee niet uitgevoerd en staat nu op de planning voor 2021.

8.2.1

Vanwege COVID-19 is de eerste helft van dit jaar echter anders gelopen dan gepland. De ambtelijke inzet was beperkt, noodzakelijkerwijs heeft het reguliere werk voorrang gekregen boven de implementatie. Belangrijke onderdelen, zoals oefenen en het onderdeel opleidingen, hebben geheel stilgelegen. Desondanks is er een heleboel wel gerealiseerd.

8.9.1

het traject inzake relatie met Stichting Hart van Laren is in 2020 veelvuldig aan de orde geweest en besproken met het bestuur van de stichting en in het College. Er wordt gekeken naar een verbetering van het exploitatieresultaat, waarbij ook gekeken wordt naar de relatie met het Raadhuis.

8.10.1 Onderhoudsplannen en achterstallig onderhoud Standelkruid zijn opgesteld en uitgevoerd. De status van Standelkruid als onderdeel werkzaamheden van SBL voor de gemeente Laren heeft aandacht, echter heeft nog niet geleid tot vervolgstappen. 8.11.1 Het beheer van de begraafplaats wordt niet opgenomen in het integraal bestek. Deze werkzaamheden worden uitgevoerd door de buitendienst van de BEL Combinatie. Het beheerplan wordt begin 2021 opgepakt. De vertraging is ontstaan door niet tijdig kunnen invullen van openstaande vacatures.

Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan dit programma verbonden zijn. Programma 8

Realisatie 2019

Begr. 2020 v. wijziging

Begr. 2020 na wijziging

Realisatie 2020

Verschil

Baten

-558.275

-710.060

-1.160.060

-9.617.224

-8.457.164

Lasten

1.223.610

1.128.043

1.163.622

9.831.577

8.667.955

665.334

417.983

3.562

214.353

210.791

Saldo programma

Toelichting verschillen Bestemmingsplannen 6.000 V De kosten zijn hoger dan geraamd (+ € 16.800) vanwege het aantal grotere plannen die in 2020 zijn behandeld, zoals de Harmen Vosweg, Rabobank en Stationsweg 1. Hier staat tegenover dat de legesinkomsten ook hoger zijn dan geraamd (+ € 22.800). Per saldo is er sprake van een voordeel van € 6.000. Verkoop woning bij de Houtzagerij Deze inkomst betreft de verkoop - anti-speculatie van 1 woning bij de Houtzagerij.

82.000

V

Implementatie Omgevingswet 23.900 V Vanwege de uitbraak van het coronavirus is de eerste helft van dit jaar anders gelopen dan gepland. De ambtelijke inzet was beperkt, het reguliere werk heeft voorrang gekregen boven de implementatie. Belangrijke onderdelen, zoals het opstellen van de Omgevingsvisie heeft stilgelegen. Desondanks is er een heleboel wel gerealiseerd. Bijdrage Groene Schakel 12.900 Betreft het netto nadeel dat overblijft na verrekening tussen de opbrengst grondverkoop en deelnemersbijdrage ten behoeve van de Groene Schakel.

Jaarstukken 2020

59

N

Gemeente Laren

Herontwikkeling Stationsweg 1 (grondverkoop) 450.000 N In 2020 is een aanvraag omgevingsvergunning ingediend voor de herontwikkeling van Stationsweg 1. De raad heeft door het afgeven van een verklaring van geen bedenking ingestemd met het plan. De begrote grondverkoop heeft echter nog niet plaatsgevonden in 2020. Deze opbrengst is dan ook nog niet gerealiseerd, dat betekent ook dat de dotatie aan de algemene reserve (+ € 330.000) en de nieuwe bestemmingsreserve sociale huurwoningen (+ € 120.000) niet is gebeurd. Opbrengst overige grondverkopen 64.800 V In 2020 zijn er per saldo fors meer opbrengsten uit grondverkopen dan begroot. Door het karakter (vraag gestuurd) van deze opbrengsten zijn ze lastig te begroten. Toerekening omslagrente gronden Crailo 23.400 N Door de administratieve overboeking van de gronden Crailo naar de vaste activa eind 2019 wordt er vanaf 2020 rente aan het actief toegerekend. Ten tijde van het opstellen van de begroting 2020 (medio 2019) was dit niet bekend waardoor de rentelasten niet stonden begroot. Verkoop gronden Crailo 8.617.400 Betreft de niet begrote verkoopopbrengst van de verkochte gronden aan de GEM Crailo.

V

Afwaardering gronden Crailo 8.617.400 N In verband met de verkoop van de gronden aan de GEM Crailo heeft er een balansafwaardering van de geactiveerde gronden plaatsgevonden. Dit nadeel wordt volledig gecompenseerd door een even hoge verkoopopbrengst (zie hierboven). Het saldo van baten en lasten is dan ook nihil. Opstellen plan (terughoudend) reclamebeleid 10.000 Het opstellen van een plan aangaande het reclamebeleid is niet gerealiseerd in 2020. Het restantbudget is onderdeel van de overheveling in 2021 zodat het dan alsnog uitgevoerd kan worden.

V

Opbrengsten omgevingsvergunningen 46.700 V Door het hoger aantal aanvragen omgevingsvergunningen is er in 2020 een voordeel gerealiseerd. Door het karakter (vraag gestuurd) van deze opbrengsten zijn ze lastig te begroten. Actualisatie bestemmingsplan natuurgebieden 40.000 V In de kadernota 2018 is incidenteel geld beschikbaar gesteld voor het herzien van het bestemmingsplan natuurgebieden (oppakken als een omgevingsplan). In 2020 is besloten om het bestemmingsplan Natuurgebieden niet te herzien. We hebben wel het bestaande bestemmingsplan digitaal toegankelijk gemaakt. Het budget is dan ook niet ingezet en valt vrij ten gunste van het rekeningresultaat. Het saldo van de overige verschillen

Jaarstukken 2020

2.000

60

V

Gemeente Laren

Programma 9 - Milieu en duurzaamheid Visie We moeten spaarzaam zijn met het milieu en ons steeds meer focussen op duurzaamheid. Duurzaamheid is een breed begrip, het heeft alles te maken met hoe we met onze natuur omgaan, en met leefbaarheid en vooral de leefkwaliteit.

Wat hebben we bereikt? Milieu Ook in 2020 voerden we onze reguliere taken uit, waaronder de inbreng en advisering in ruimtelijke plannen, het deelnemen aan diverse projectgroepen/regio-overleggen en het voorbereiden op de omgevingswet. Daarnaast kunnen we voor 2020 de volgende highlights benoemen. Bodem en grondwaterbeheer In het convenant Gebiedsgericht Grondwaterbeheer ‘t Gooi hebben deelnemende partijen afspraken gemaakt over de aanpak van de diepe grondwaterverontreinigingen in ’t Gooi en de financiering hiervan. Dit convenant was geldig tot en met 2020. Voor de periode vanaf 2021 is in 2020 aan een nieuw convenant (periode 2021-2030) gewerkt. Het nieuwe convenant is in december door alle partijen, waaronder de gemeente Laren, ondertekend. Over de grondwatersanering bij de Torenlaan zijn we in 2020 met de provincie Noord-Holland overeengekomen de verontreiniging af te kopen voor 25.000 euro. Hiermee is geregeld dat de provincie de locatie blijft monitoren en de eventuele verdere sanering verzorgt. De gemeente heeft de laatste monitoring in 2020 nog zelf voor haar rekening genomen. De resultaten hiervan zijn in oktober aan de OFGV verzonden. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet in 2022 komen de bodemtaken (grotendeels) bij de gemeente te liggen. Ook manifesteerde de PFAS problematiek zich in 2019.

Daarom hebben we in 2020 in BEL-verband een start gemaakt met het onderzoek naar het opstellen van een bodemkwaliteitskaart. Ook hebben we met de OFGV onderzocht wat de mogelijkheden zijn voor een regionale PFAS kaart. Dit krijgt een vervolg in 2021. Om een warme overdracht van de bodemtaken van provincie naar gemeente mogelijk te maken, hebben we de hierover de eerste gesprekken gevoerd met de provincie Noord-Holland. Aan bod kwam onder andere welke bodemdossiers naar de gemeente overgaan, welke capaciteit hiervoor benodigd is en op welke manier bodeminformatie digitaal beschikbaar kan worden gesteld. In 2019 zijn diverse bodemonderzoeken uitgevoerd op het bedrijventerrein Goyergracht in opdracht van de gemeente Laren. Hieruit blijkt dat er sprake is van een historisch geval van bodemverontreiniging. De risicoanalyse maakt duidelijk dat er géén sprake is van onaanvaardbare humane, ecologische en/of verspreidingsrisico’s. Bij historische verontreinigingen zoals deze, zonder acuut gezondheidsrisico, is er geen noodzaak om direct te saneren. In 2020 is de eindrapportage opgeleverd op het bedrijventerrein Goyergracht Zuid. Deze bevestigt nogmaals het beeld dat de verontreiniging geen gevaar vormt voor de volksgezondheid. De rapportage is verzonden en besproken met betrokkenen. Geluid en lucht Bewoners zijn actief op het gebied van de overlast die zij ervaren van de A1 en de A27.

Naar aanleiding hiervan is in 2020 gestart met het meten van stikstofdioxide door middel van Palmes diffusiebuisjes. De provincie Noord-Holland heeft dit mede mogelijk gemaakt. Er zijn vervolggesprekken geweest met de provincie over deelname aan het project Hollandse Luchten, waarbij stikstofdioxide en fijnstof door middel van sensoren worden gemeten. Begin 2021 is er definitieve besluitvorming door de provincie over deelname van de BEL gemeenten aan dit project.

Jaarstukken 2020

61

Gemeente Laren

Afval De GAD heeft in 2019 een tussenevaluatie van het uitvoeringsplan huishoudelijk afval uitgevoerd. Het afvalscheidingspercentage in de regio is gestegen van 55% naar 68%. De hoeveelheid restafval is gedaald van 234 kg per inwoner naar 164 kg per inwoner. In 2020 is input bij de bestuurders en raadsleden opgehaald over hun visie op de toekomst van afvalscheiding in relatie tot circulaire economie en de landelijke doelstellingen. Het doel is om richting 2026 tot een gezamenlijke visie te komen. In 2020 is gestart met het onderzoek naar zwerfafval. Het onderzoek bestaat onder andere uit fysieke metingen (schouw) binnen de gemeente. Zo krijgen we antwoord op de vragen als: hoe schoon is onze gemeente gemiddeld, wat voor soort afval ligt er en in wat voor gebieden ligt dit? Naast de schouw van de openbare ruimte worden de inwoners gevraagd om een enquête in te vullen. Hierin kunnen ze aangeven hoe ze zwerfafval in de gemeente ervaren. Op basis van de enquêteresultaten en de bevindingen van de schouw worden plannen opgesteld om zwerfafval terug te dringen. Verder heeft de gemeente zich in 2020 actief ingezet tijdens de landelijke zwerfafvaldag. Door corona heeft de inzameling van het huishoudelijk afval dit jaar extra aandacht gevraagd. Uit kostenoverweging heeft de GAD besloten om de inzamelfrequentie van het GFT in de zomermaanden te verlagen naar 1 x per twee weken.

Ook was sprake van extra bijplaatsingen bij diverse ondergrondse inzamelvoorzieningen. Door de coronamaatregelen ontstonden er bij de inzamelstations lange wachtrijen. Over deze zaken hebben we frequent overlegd met de GAD en er is extra communicatie ingezet. Bij de plaatsing van ondergrondse inzamelvoorzieningen (conform het uitvoeringsplan van GAD) in 2020 is er op één locatie per abuis geen aanwijzingsbesluit genomen voorafgaand aan de plaatsing. Dit is alsnog gebeurd, maar de procedure met betrekking tot het indienen van zienswijze en beroep loopt nog door in 2021. Gooiergracht In opdracht van de GR Gooiergracht, het waterschap en gemeente Eemnes heeft adviesbureau Sweco een onafhankelijke inventarisatie uitgevoerd van de problematiek, behoeften, rollen en verantwoordelijkheden in het gebied in en om de Gooiergracht. Het inventarisatierapport bevat diverse conclusies en aanbevelingen voor het vervolgproces. Dit vervolgproces krijgt in 2021 verder vorm. Duurzaamheid Eind 2019 heeft het college een uitvoeringsplan Energietransitie Laren 2020 vastgesteld en aan de raad aangeboden. Het betreft een praktische vertaalslag van het Klimaatbeleidsplan 2018-2022. Op basis van dit uitvoeringsplan zijn diverse projecten gestart, dan wel gerealiseerd. 





De gemeente Laren heeft meegewerkt aan de totstandkoming van een regionale Energiekansenkaart. Dit is een GIS-kaart met vele kaartlagen met data die kunnen helpen om te komen tot een gemeentelijke Transitievisie Warmte. Het gaat onder andere om data over de huidige infrastructuur (o.a. energie, riool, water), energiebronnen, gebouwinformatie en eigendomsinformatie. In 2020 heeft de regio Gooi en Vechtstreek de Energiekansenkaart opgeleverd. Deze dient als basis voor de data-analyse voor de Transitievisie Warmte. Er zijn prestatieafspraken gemaakt tussen de gemeente Laren, Huurdersorganisatie Het Gooi en Omstreken en Woningcorporatie Het Gooi en Omstreken gemaakt voor de periode 20192022. Deze gaan over de start van het verduurzamen van de sociale huurvoorraad. In september 2020 heeft Gooi en Omstreken het startsein gegeven voor de verduurzaming van 200 huurwoningen aan het Zandgat. De woningen worden naar aardgasvrij-ready gerenoveerd. De totale investering bedraagt circa 15 miljoen euro. Voor de Transitievisie Warmte hebben we een gezamenlijke traject opgestart met de gemeenten Gooise Meren, Wijdemeren, Huizen en Blaricum. Adviesbureau APPM is gevraagd om het proces te ondersteunen. In 2020 zijn meerdere stakeholders gevraagd om input te leveren voor de kadernotitie die als basis dient voor de Transitievisie Warmte (oplevering eind 2021).

De concept kadernotitie is afgerond en wordt begin 2021 aan de gemeenteraden gepresenteerd.

Jaarstukken 2020

62

Gemeente Laren



  





Eind 2019 is de gemeente Laren als onderdeel van de energieregio Noord-Holland Zuid (NHZ) gestart met de Regionale Energie Strategie (RES). In 2020 organiseerden we meerdere stakeholdersessies. Hieruit zijn voorstellen gekomen voor potentiële zoekgebieden in Laren voor zonopwekking. In juni heeft de gemeenteraad haar zienswijze gegeven op de concept-RES. Het voorstel van zonopwekking boven parkeerplaatsen in de oude dorpskern en het zoekgebied voor zonopwekking bij de Wasmeren op het zuidelijk deel van Laren werd door de raad afgewezen. Zon op geluidschermen langs de A1 werd aangenomen. Eind 2020 is in een reactienota vastgesteld welke zoekgebieden definitief zijn afgevallen en welke we in 2021 nader op haalbaarheid onderzoeken. In 2019 stelde het college een regeling vast voor groene leges voor zonnepanelen op monumenten. Deze heeft in 2020 een vervolg gekregen. In 2019 zijn diverse energiescans uitgevoerd bij onder meer het raadhuis, de brandweerkazerne, de Biezem en de buitensportcentra. In 2020 zijn meerdere aanvullende energiescans uitgevoerd. Op basis hiervan zijn voorstellen gemaakt voor business cases. Begin 2021 volgt een raadsvoorstel voor de aanpak verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed. Eind 2019 heeft de Rijksoverheid de Regeling Reductie Energiegebruik (RRE) gelanceerd. Een regeling voor gemeenten om bewoners te stimuleren energie te besparen.

Laren heeft hiervoor een budget van 139.539 euro aangevraagd en dat bedrag is toegekend. In 2020 hebben we samen met Duurzaam Bouwloket een plan van aanpak voor de actie opgezet en begin 2021 voeren we dit plan uit. In 2020 hebben we verkennende gesprekken gevoerd met Larderel Energy. Larderel Energy is onderdeel van een consortium dat een opsporingsvergunning heeft ontvangen voor een proefboring naar Ultra Diepe Geothermie (UDG). Mogelijk kunnen in de toekomst woningen in Laren en Blaricum op een warmtenet worden aangesloten met warmte verkregen uit UDG. De komende jaren moet eerst de haalbaarheid hiervan worden onderzocht voor Regio Eemland.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Doelstellingen

9.1

Activiteiten

Uitvoeren van het 9.1.1 Klimaatbeleidsplan Laren 2018 – 2022, waarvoor in 2018 een Uitvoeringsplan Energietransitie 9.1.2 2018-2019 is opgesteld. We moeten spaarzaam zijn met het milieu en ons steeds meer focussen op duurzaamheid: intensivering van aanpak duurzaamheid met als doel CO29.1.3 reductie en meer duurzame energieopwekking te realiseren. Een belangrijk uitgangspunt is dat gezocht wordt naar mogelijkheden om het “laag hangend fruit” als eerste aan te aan te pakken (isoleren, verledden). In regioverband wordt 9.1.4 onderzoek verricht naar de mogelijkheid voor het ontzorgen van particulieren om te verduurzamen. Landelijke studies 9.1.5 naar objectgebonden financiering, in het verlengde van de studie naar baatbelasting, zijn 9.1.6 daar een onderdeelvan. Vervolgens komen

Jaarstukken 2020

Eind 2019 wordt het Uitvoeringsplan geëvalueerd en een Uitvoeringsplan 2020 opgesteld. Verduurzamen gemeentelijke gebouwen (o.a. onderzoek doen naar verduurzaming i.v.m. vervanging cv-ketels in de brandweerkazerne) en het stimuleren van verduurzaming bij maatschappelijk vastgoed, waaronder scholen en sportclubs. In samenwerking met de Regio Gooi en Vechtstreek, als onderdeel van de regio Noord-Holland Zuid, komen tot een Regionale Energie Strategie (RES), met een bod voor regionale opwek van duurzame energie. In dat kader onderzoek doen naar de mogelijkheden binnen de gemeente. In het verlengde van de reeds ingevoerde legeskorting voor zonnepanelen op monumenten, verkennen van “groene” leges voor duurzaamheidsmaatregelen in brede zin. Overgaan op LED verlichting voor de openbare verlichting. Woningcorporatie blijven motiveren om bestaande woningen te verduurzamen.

63

🔴 🔴 🔴 🔴 🔴 🔴

Gemeente Laren

Doelstellingen

Activiteiten

energiezuinige installaties en 9.1.7 duurzame energie-opwek aan de orde. Deze vragen om diepgaandere studie en innovatieve ontwikkelingen 9.1.8

9.1.9

9.2

Het stimuleren van initiatieven om te komen tot een energiecoöperatie. Om duurzame energie opwek door en voor burgers te stimuleren. Het opstellen van een Warmtetransitieplan, waarin per wijk het alternatief voor aardgas wordt aangegeven. Van Rijkswege moet dit plan eind 2021 door de raad zijn vastgesteld. Vanwege de Wet VET (Voortgang EnergieTransitie; ingangsdatum 1/7/2018) nieuwbouwprojecten zonder gasaansluiting.

9.1.10

Uitbreiden van openbare oplaadpunten voor elektrische auto’s.

9.1.11

Stimuleren van circulariteit, mede in samenwerking met de regio G&V.

Een schone en veilige 9.2.1 leefomgeving met aandacht voor de natuur.

Bij verlening van kapvergunningen voortdurende aandacht voor kwaliteit in beeld en diversiteit.

9.2.2

Meer bloemen in perken en wegstroken.

9.2.3

Bloemkorven aan palen (hanging baskets).

9.2.4

Voortzetting aanpak “Gewildgroei”

9.2.5

Actualiseren van de APV (Algemene Plaatselijke Verordwening), waaronder het opstellen van maatregelen ten aanzien van geur- en geluidsoverlast en aanpassing van de regels die gelden voor horeca en terrassen en nadere uitwerking beleidsregels kapbeleid. Evaluatie afvalscheiding (in regionaal verband/GAD)

9.3

Afvalinzameling

9.3.1

9.4

Een goed onderhouden begraafplaats

9.4.1

Opstellen beheerplan Algemene begraafplaats.

9.4.2

Actualiseren lijst historische graven.

9.5.1

Periodiek onderhoud en herstel aan riolen, straatkolken en infiltratievoorzieningen.

9.5.2

Aanleggen van een decentraal systeem voor het opvangen en verwerken van hemelwater.

9.5

Voorkomen van overbelasting van het riool bij regenval.

🔴 🔴 🔴 🔴 🔴 🔴 🔴 🔴 🔴 🔴 🔴 🔴 🔴 🔴 🔴

Toelichting bij afwijking (oranje of rood): 9.1.2 De onderzoeken lopen nog en worden in 2021 nader uitgewerkt. 9.1.5

De voorbereidingen zijn in 2020 opgepakt en worden in 2021 verder voortgezet.

Jaarstukken 2020

64

Gemeente Laren

9.1.8

De voorbereidingen zijn gestart. Dit loopt door in 2021.

9.1.11 De regio Gooi en Vechtstreek heeft namens haar deelnemende gemeente een reactie voorbereid op het ontwerp MRA programma circulaire economie en de onderwerpen Landelijk Betonakkoord en Green Deal Houtbouw. De ambtelijke betrokkenheid op circulair inkoop en gebiedsontwikkeling is door capaciteitsproblemen binnen de BEL-combinatie minimaal. Wij leveren geen actieve bijdragen en kijken per project waar we op kunnen aansluiten. 9.2.5

Actualisatie APV heeft plaatsgevonden. Vaststelling van kapbeleid zal in 2021 plaatsvinden

9.4.1

Vanwege het niet tijdig kunnen invullen van vacatures is dit onderwerp niet opgepakt. In 2021 wordt hier uitvoering aan gegeven.

9.4.2

Er is vertraging ontstaan door het niet tijdig kunnen vullen van de vacature. In de eerste helft van 2021 vindt hier besluitvorming over plaats.

Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan dit programma verbonden zijn. Programma 9

Realisatie 2019

Begr. 2020 v. wijziging

Begr. 2020 na wijziging

Realisatie 2020

Verschil

Baten

-2.471.463

-2.569.660

-2.569.660

-2.354.747

214.913

Lasten

2.025.855

2.101.576

2.577.535

2.123.971

-453.564

Saldo programma

-445.608

-468.084

7.875

-230.776

-238.651

Toelichting verschillen Kapitaallasten riolering 38.900 V De kapitaallasten vallen grotendeels lager uit door de aanpassing van het renteomslagpercentage waardoor er minder rente wordt toegerekend aan de investeringen op het programma (€ 32.000 voordeel). Het overige verschil ontstaat door een klein voordeel in de investeringsplanning (€ 6.900 voordeel). Het totaal voordeel in kapitaallasten is conform wettelijke bepalingen in eerste instantie gedoteerd aan de voorziening rioolheffing (zie paragraaf lokale heffingen). Inkomsten rioolheffing 154.200 De totale inkomsten van de rioolheffing zijn fors lager dan begroot doordat het tarief van de rioolheffing onvoldoende is verhoogd om de begrote inkomsten te kunnen realiseren.

N

Kosten riolering 90.900 V De totale kosten van riolering vallen per saldo lager uit. Dit komt doordat er minder directe uren zijn geschreven op taakveld riolering door de buitendienst. Dit komt enerzijds door de uitbraak van het coronavirus waardoor een periode minder werkzaamheden zijn uitgevoerd, anderzijds heeft het ook te maken met een vacature die een groot deel van 2020 niet is ingevuld (€ 37.400 voordeel). Daarentegen is wel sprake van hogere onderhoudskosten doordat er in 2020 relatief meer storingen zijn geweest (€ 20.100 nadeel) en was de gemeentelijke bijdrage aan de Gooiergracht niet begroot (€ 7.100 nadeel). Ten slotte is er sprake van een aanzienlijk voordeel als gevolg van de afronding van het masterplan Laren Regenklaar. Inzet wordt nu verantwoord op de investering van Regenklaar en niet meer in de exploitatie (€ 80.700 voordeel). Vrijval voorziening riolering 46.800 V Betreft het saldo van de dotatie in verband met lagere kapitaallasten en de vrijval ten behoeve van de kostendekkendheid riolering (zie paragraaf lokale heffingen).

Jaarstukken 2020

65

Gemeente Laren

Inkomsten afvalstoffenheffing 36.300 De totale inkomsten van de afvalstoffenheffing zijn lager dan begroot doordat het tarief van de afvalstoffenheffing onvoldoende is geïndexeerd om de begrote inkomsten te kunnen realiseren.

N

Kosten afvalverwijdering 54.400 N De kosten voor afvalverwijdering zijn in 2020 per saldo hoger. Grotendeels komt dit door een verschuiving van kosten die voorheen bij openbaar groen stonden verantwoord en waar het budget nog stond begroot (€ 56.200 nadeel). Daarnaast is er sprake van hogere stortkosten, met name door het gebruik van de perscontainer op de gemeentewerf (€ 7.600 nadeel). Ten slotte vallen de kosten voor de GAD € 9.300 lager uit door een verrekening uit 2019. Sanering Torenlaan 19.200 Dit project loopt als sinds 2015 en het restant is ieder jaar overgeheveld. Het restantbudget is wederom onderdeel van het budgetoverhevelingsvoorstel van 2020 naar 2021 en wordt gebruikt voor de activiteiten waarvan de uitvoering doorloopt tot in 2021 en latere jaren.

V

Klimaat- en duurzaamheidsbeleid 292.800 V Binnen de budgetten die zijn bestemd voor het klimaat- en duurzaamheidsbeleid is sprake van een fors overschot. Enerzijds komt dit doordat in 2020 aanvullende middelen ter beschikking zijn gesteld (€ 237.100) voor onder andere de transitievisie warmte maar vooralsnog niet nodig zijn gebleken. De uitvoeringskosten klimaat- en duurzaamheid zijn in 2020 volledig ten laste gekomen van het reguliere uitvoeringsbudget (€ 254.700 voordeel). Het aanvullende budget vanuit de bestemmingsreserve klimaat- en duurzaamheidsbeleid is overgeheveld naar 2021 en bestemd voor de uitvoering van de transitievisie warmte in latere jaren. Het overig voordeel betreft niet gebruikt duurzaamheidsbudget (€ 48.400), waaronder de coördinator verduurzaming vastgoed ( € 13.800 voordeel), de coördinator klimaat (€ 18.700 voordeel) en activiteiten waarvan de afronding of uitvoering in 2021 staat gepland (€ 15.900 voordeel). Beheersplan en groot onderhoud begraafplaats 36.500 Betreft niet uitgegeven budget voor het opstellen van het beheer- en onderhoudsplan van de begraafplaats, alsmede de uitvoering groot onderhoud aan de begraafplaats. Aangezien werkzaamheden alsnog in 2021 uitgevoerd gaan worden is het restantbudget onderdeel van het budgetoverheveling van 2020 naar 2021.

V

Meer inkomsten begraafplaatsen 73.000 Het aantal uitvaarten en bijzettingen zijn lastig te begroten. In 2020 zijn er zijn meer inkomsten geweest dan begroot door een groter aantal uitvaarten en bijzettingen.

V

Verrekening voorziening afkoop grafrechten en onderhoud 97.400 N Op grond van het BBV dienen meerjarige afkopen van het onderhoud en grafhuur gestort te worden in een voorziening. Vervolgens valt jaarlijks een deel van de voorziening weer vrij als bijdrage voor de jaarlijkse exploitatielasten van de begraafplaatsen. Het nadeel ontstaat enerzijds doordat er meer afkopen zijn geweest dan begroot (zie hogere opbrengsten), anderzijds is in de begroting 2020 op voorhand al onvoldoende rekening gehouden met de toevoeging en vrijval van de voorziening. Dit levert per saldo aan nadeel op van € 97.400. Lijkschouw 10.200 N De kosten van lijkschouw zijn in 2020 hoger dan begroot. Dit komt door een nagekomen afrekening uit 2019 (€ 5.700 nadeel) en een afrekening uit 2020 (€ 4.500). Beide afrekeningen hebben te maken met het hoger aantal lijkschouwingen dan in de basis was begroot. Het saldo van de overige verschillen

Jaarstukken 2020

7.100

66

N

Gemeente Laren

Programma 10 - Grondexploitatie, dorpsvernieuwing en economie Visie Het economisch beleid is een voortzetting van de vorige collegeperiode waarbij uitgangspunt is het stimuleren van actieve betrokkenheid van ondernemers bij Laren. Het ondernemersfonds kan daarom worden versterkt.

Wat hebben we bereikt? Brinkplan Een plan voor aanpassingen aan de Brink is door de gemeenteraad vastgesteld. Later heeft de gemeenteraad het plan weer ingetrokken. Crailo Voor Crailo zijn in 2020 de stappen doorlopen om begin 2021 het ontwerpbestemmingsplan ter inzage te leggen. Dit plan bevat het Milieueffectrapport (MER), een ontwerpbesluit hogere grenswaarden Wet geluidhinder, een ontwerp beeldkwaliteitsplan en ontwerp-beleidsregels ‘Mobiliteit en parkeren’ en ‘Natuurinclusief" bouwen en inrichten’. Het grondgebied (eigendom van de gemeenten Hilversum, Gooise Meren en Laren) is eind december 2020 overgedragen aan de GEM Crailo die het gebied verder ontwikkelt. Het gebied zal bestemd worden voor een groene, circulaire en duurzame buurtschapsontwikkeling waarin plaats is voor woningbouw, bedrijvigheid en natuur.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Doelstellingen

10.1

Activiteiten

Stimuleren van actieve 10.1.1 betrokkenheid van ondernemers bij Laren en streven naar meer variantie binnen het bestaande 10.1.2 winkelaanbod. In 2015 is door de Stichting Bijzonder Laren het initiatief genomen te komen tot een ondernemersfonds. De 10.1.3 gemeente heeft hieraan mede gewerkt door een opslag op de OZB niet-woningen in te voeren waarmee de stichting de beschikking krijgt over een maximaal jaarbudget van € 125.000 in 2020. Zij zet deze middelen in voor de Larense ondernemers alsmede om het ondernemersklimaat in Laren een extra impuls te geven. Om het democratische gehalte verder gestalte te geven, en ook tegemoet te komen aan betrokken ondernemers is er in de uitvoering gekomen tot oprichting van een Coöperatieve Ondernemingsfonds welke de daadwerkelijk uitvoering van de activiteiten doet als ook de zogenaamde “Trekkingsrechten” voor deelnemende winkelgebieden beheerd voor specifieke wensen en uitgaven voor die gebieden.

Jaarstukken 2020

Implementatie van het door de raad aanvaarde Centrumplan. Voorzetten van de betrokkenheid bij Bijzonder Laren. Via het Coöperatieve ondernemersfonds activiteiten uitvoeren en het fonds adequaat beheren. Bijdragen aan een schoner dorp onder andere door meer inzet van `opruimers’ en voor de staat van het straatmeubilair (zie ook Centrumplan).

🔴 🔴

🔴

67

Gemeente Laren

Doelstellingen

10.2

Activiteiten

Eind 2017 hebben de 10.2.1 gemeenteraden van Gooise Meren, Hilversum en Laren ingestemd met de aankoop van Crailo. Dit vroegere kazerne complex ligt ook in deze drie gemeenten.De ontwikkeling van hetgebied gebeurt door GEM Crailo B.V. De gemeente Laren heeft hierin een aandeel van 10%. Gooise Meren en Hilversum ieder 45%. De belangrijkste besluiten worden op basis van unanimiteit genomen. Andere besluiten op basis van 1/3, 1/3 en 1/3. Voor de inrichting van het gebied is een uitgebreid ambitiedocument vastgesteld. Dit geeft richting voor de verdere invulling van het gebied.

Ontwikkelen van het gebied, samen met Hilversum en Gooise Meren via de GEM Crailo.

🔴

Toelichting bij afwijking (oranje of rood): 10.1.1 Hieraan wordt gewerkt. De raad heeft besloten om de Brink niet aan te passen.

Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan dit programma verbonden zijn. Programma 10

Realisatie 2019

Begr. 2020 v. wijziging

Begr. 2020 na wijziging

Realisatie 2020

Verschil

Baten

-45.753

-52.280

-2.002.280

-325.333

1.676.947

Lasten

166.150

148.062

2.134.169

495.473

-1.638.696

Saldo programma

120.397

95.782

131.889

170.140

38.251

Toelichting verschillen Bijdrage ondernemersfonds 2020 28.400 De bijdrage aan het ondernemersfonds was in 2020 conform de onderliggende afspraken. De overschrijding ontstaat echter doordat de te betalen bijdrage niet voor het juiste bedrag was opgenomen in de begroting 2020. Dit komt mede doordat er ten tijde van het opstellen van de begroting 2020 nog geen nieuwe overeenkomst was afgesloten.

N

Het saldo van de overige verschillen

N

Jaarstukken 2020

9.900

68

Gemeente Laren

Algemene dekkingsmiddelen Visie Verbetering van het financiële beleid van de afgelopen vier jaar is het uitgangspunt. Een permanent sluitende begroting is daarbij vanzelfsprekend. De ambitie is er een goed rentmeesterschap te continueren van Larense bezittingen en verworvenheden en een uitgekiende inkoop van diensten en kritische monitoring op (kosten)effectiviteit van de bestuursorganisatie.

Wat hebben we bereikt? In het programmaonderdeel algemene dekkingsmiddelen worden de verschillende dekkingsbronnen van de gemeente verantwoord. Het overgrote deel van de gemeentelijke inkomsten komen uit de algemene uitkering van het Rijk. De algemene uitkering is in de begroting 2020 behoudend geraamd op basis van de meicirculaire 2019. Hierdoor loopt de gemeente geen onnodige risico’s. Naast de algemene uitkering krijgt de gemeente inkomsten vanuit lokale heffingen en leges. In de paragraaf lokale heffingen is een uitgebreide toelichting opgenomen.

Overzicht van de algemene dekkingsmiddelen

Jaarstukken 2020

69

Gemeente Laren

In onderstaand overzicht zijn de baten van de algemene dekkingsmiddelen nader gespecificeerd. Algemene dekkingsmiddelen

Realisatie 2019

Omschrijving inclusief taakveld Treasury (0.5) OZB woningen (0.61)

Begr. 2020 Begr. 2020 v. wijziging na wijziging

Realisatie 2020

Baten

Baten

Baten

Baten

-218.080

-307.512

-307.512

-251.649

-3.349.326

-3.544.152

-3.544.152

-3.691.103

OZB niet-woningen (0.62)

-865.520

-978.223

-1.043.223

-812.175

Belastingen overig (0.64)

-854.171

-933.733

-818.930

-873.429

-12.105.600

-12.228.573

-12.403.059

-12.740.709

-66.301

-30.000

-30.000

-118.086

-17.458.997

-18.022.193

-18.146.876

-18.487.150

Gemeentefonds: algemene uitkering (0.7) Overige baten en lasten (0.8) Totaal baten algemene dekkingsmiddelen

Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn per saldo de baten en lasten opgenomen die aan het onderdeel algemene dekkingsmiddelen verbonden zijn. Algemene dekkingsmiddelen

Realisatie 2019

Begr. 2020 v. wijziging

Begr. 2020 na wijziging

Realisatie 2020

Verschil

Baten

-17.458.997

-18.022.193

-18.146.876

-18.487.150

-340.274

Lasten

-14.758

450.041

1.546.218

1.393.111

-153.107

-17.473.755

-17.572.152

-16.600.658

-17.094.038

-493.380

Saldo alg. dekkingsmidd.

Toelichting verschillen Treasury 231.500 Op het taakveld treasury is per saldo sprake van een nadeel. Dit wordt veroorzaakt door lagere renteopbrengsten (€ 55.900 nadeel), minder betaalde rente (€ 9.600 voordeel) en een lagere toerekening van rente aan de taakvelden (€ 183.900 nadeel). De lagere rentetoerekening aan de taakvelden heeft overigens een voordelig effect op de programma's (voordeel in kapitaallasten).

N

Hogere inkomsten OZB woningen 157.000 V De inkomsten voor de OZB woningen zijn voornamelijk hoger uitgevallen doordat de waardestijging van de WOZ-objecten hoger was dan voorzien. Toegenomen kosten bezwaren OZB woningen 71.300 In 2020 zijn fors meer kosten gemaakt door een hoger aantal bezwaren en een hoger aantal vergoedingen voor proceskosten met betrekking tot de opgelegde OZB-aanslagen.

N

Lagere inkomsten OZB niet-woningen 231.000 De gerealiseerde opbrengsten van de ozb niet-woningen zijn fors lager uitgevallen dan begroot. Hiervoor zijn een aantal redenen. Voor een deel komt dit door verlaging van WOZ-waarden naar aanleiding van bezwaar- en beroepsschriften. Ook is er onvoldoende rekening gehouden met leegstand, maar grotendeels ontstaat het effect doordat er bij de begroting 2020 achteraf is uitgegaan van een veel te hoge WOZ-waarde doordat de exacte waarden op het moment van vaststellen van de begroting 2020 nog niet bekend waren.

N

Inkomsten precariobelasting 29.300 V Dit voordeel ontstaat met name door de bovengrondse precario inkomsten die zijn ontvangen. Deze inkomsten zijn vooraf lastig in te schatten.

Jaarstukken 2020

70

Gemeente Laren

Algemene uitkering gemeentefonds 337.600 V Ten opzichte van de initiële raming is een voordeel ontstaan van € 598.600. In anticipatie op de naar verwachting hoger uitgevallen Algemene Uitkering zijn er twee begrotingswijzigingen doorgevoerd. Eén in 2019 en één in 2020. In totaal is de begroting 2020 met € 174.500 verhoogd ten opzichte van de primaire begroting. Daarnaast heeft een bedrag van € 500 (voordeel) betrekking op voorgaande jaren. Ook heeft de afwikkeling van de nog te ontvangen post bommenregeling een effect van € 87.300 voordelig. Hierdoor resteert een voordeel van € 337.600 ten opzichte van de gewijzigde begroting. Een groot deel van dit voordeel komt voort uit het ontvangen Corona steunpakket (€ 266.2000 voordeel). Ook speelt de ontwikkeling van het accres een rol, alsmede een verschil ten opzichte van de eigen maatstaven zoals de WOZ-waarde. Een verdere splitsing van het tot stand gekomen voordeel is hieronder opgenomen: -

Accres, uitkeringsfactor, loon- en prijsbijstellingen € 111.800 voordeel; Ontwikkeling uitkeringsbasis en inzet verdeelreserve € 15.000 voordeel; WOZ waarden mutaties € 62.800 voordeel; Plafond btw-compensatiefonds € 67.000 voordeel; Overige decentralisatie en re-integratieuitkeringen € 62.600 voordeel; Corona steunpakket € 266.200 voordeel; Suppletie-uitkering re-integratie Sociaal Domein € 15.200 voordeel; 3 D’s in het sociaal domein € 23.100 voordeel; Overige kleine verschillen € 2.700 nadeel. Bommenregeling € 87.300 voordeel; Afwikkeling nog te ontvangen post bommenregeling € 87.300 nadeel; Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptie € 76.600 voordeel; Begrotingswijziging: 2e begrotingswijziging 2019, 2019/69 € 76.600 nadeel; Begrotingswijziging: 3e begrotingswijziging 2020, 2020/20 € 97.900 nadeel.

Stelposten / taakstelling begroting 2020 389.600 N In de begroting 2020 zijn binnen de algemene dekkingsmiddelen twee stelposten opgenomen. De eerste stelpost had betrekking op de taakstelling (herverdeling DVO) voor de BEL Combinatie voor een bedrag van € 359.600. De andere betrof een stelpost van € 30.000 voor incidentele inkomsten in 2020. Beide stelposten zijn niet gerealiseerd in 2020 en dat levert een fors nadeel op binnen het onderdeel algemene dekkingsmiddelen. Incidentele baten en lasten 113.000 N Het saldo van de incidentele baten en lasten bedraagt € 113.300 nadelig. Dit wordt grotendeels veroorzaakt door onder de niet compensabele btw BEL Combinatie (€ 44.800 nadelig) en overige afrekeningen van de BEL Combinatie over 2020 (€ 29.300 nadelig). Daarnaast zijn er nog andere posten zoals de afrekening Regio Gooi- en Vechtstreek over 2019 (€ 8.700 voordelig), de dotatie aan de voorziening oninbare debiteuren (€ 12.300 nadelig), kosten verkenningsonderzoek en onderzoek belastingsamenwerking (€ 37.000 nadelig), vaststellingovereenkomst huursom 2015 t/m 2019 parkeergarage Hamdorff (€ 35.300 nadelig), vrijval voorziening Stationsweg 1 in verband met verkoop (€ 65.600 voordelig) en een afboeking van de suppletieaangifte 2013 en 2017 (€ 11.000 nadelig). Het restant van € 11.700 nadelig wordt veroorzaakt door overige incidentele baten en lasten.

Maatschappelijk steunfonds Covid-19 1.000.000 V Het budget voor het maatschappelijk steunfonds Covid-19 is opgenomen onder de algemene dekkingsmiddelen omdat op voorhand niet duidelijk is welke kosten gaan komen. De daadwerkelijke uitgaven worden binnen het programma verantwoord waarop betreffende kosten betrekking hebben, en zal aldaar zichtbaar zijn als budgetoverschrijding. Onder de algemene dekkingsmiddelen vinden geen uitgaven plaats en daar resulteert het vanzelfsprekend ook in een overschot. In 2020 is eenmaal gebruik gemaakt van het steunfonds voor in totaal € 120.160. Dit betreft de matching van de noodsteun voor Singer (programma 6) en Hart van Laren (programma 7). Het budget is direct gerelateerd aan de gelijk genaamde bestemmingsreserve die per einde 2020 nog € 879.840 bedraagt. Het saldo van de overige verschillen

Jaarstukken 2020

5.900

71

V

Gemeente Laren

Overhead Een overzicht van de gemeentelijke overhead is een verplichting uit de wet- en regelgeving van het BBV. Alle overheadkosten zijn niet op de programma’s, maar binnen dit programmaonderdeel verantwoord. Dit geldt echter niet voor kosten die aan derden doorberekend worden. Toerekening van de overhead van inzet van derden vindt plaats door berekening van een gemiddeld overheadbedrag per uur. Dit bedrag wordt berekend door de totale begrote overheadkosten van de BEL Combinatie te delen door het aantal begrote werkbare uren. De overhead op de inzet van uren wordt doorbelast in de gevallen van de lokale heffingen (met name riool- en afvalstoffenheffing). In dit programmaonderdeel is dus enerzijds de eigen overhead van de gemeente Laren opgenomen en anderzijds de overhead die doorbelast wordt door onder andere de BEL Combinatie of andere verbonden partijen. Hieronder volgt een beknopte onderverdeling van de overheadkosten. Specificatie overhead

Realisatie

Begr. 2020

Begr. 2020

Realisatie

2019

v. wijziging

na wijziging

2020

Gemeente Laren

660.603

290.543

290.543

602.528

311.985

BEL Combinatie

3.723.124

4.009.752

4.009.752

4.009.752

-

6.951

7.252

7.252

7.252

-

4.390.678

4.307.547

4.307.547

4.619.532

311.985

Regio Gooi & Vechtstreek Saldo overhead

Verschil

Gemeente Laren De overheadkosten van de gemeente Laren bestaan uit huisvestingskosten (gemeentehuis), de kosten van het bestuurssecretariaat, de representatiekosten en tot slot de overige ondersteuning van het college. BEL Combinatie Betreft alle overhead van de BEL Combinatie conform het aandeel in de DVO. Regio Gooi & Vechtstreek Betreft de overhead van de Regio Gooi & Vechtstreek (G&V) met betrekking tot de uitbestede gemeentelijke taken conform de programmabegroting Regio G&V 2020.

Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen dat aan het programmaonderdeel overhead verbonden zijn. Overhead

Realisatie 2019

Begr. 2020 v. wijziging

Begr. 2020 na wijziging

Realisatie 2020

Verschil

Baten

-269.966

-298.500

-298.500

-295.688

2.812

Lasten

4.660.644

4.606.047

4.606.047

4.915.220

309.173

Saldo overhead

4.390.678

4.307.547

4.307.547

4.619.532

311.985

Toelichting verschillen Gemeentehuis (beheer en onderhoud) 57.500 N Er is met name sprake van een nadeel doordat er reparaties en onderhoud is uitgevoerd dat niet was begroot (€ 34.600 nadeel). Daarbij is er sprake van hogere energie-, beveiligings- en verzekeringskosten (€ 13.500 nadeel). Ook blijkt de bijdrage aan de beheerstichting voor 2020 te laag zijn begroot (€ 12.600 nadeel). De kapitaallasten vallen daarentegen lager uit doordat er minder rente wordt toegerekend aan de investeringen (€ 10.000 voordeel). Het restant van € 6.800 nadelig wordt veroorzaakt door overige kleine verschillen.

Jaarstukken 2020

72

Gemeente Laren

Representatie-, kantine- en koffiegelden 11.100 In 2020 is een met name door lagere representatiekosten (€ 8.000 voordeel) sprake van een overschot op dit begrotingsonderdeel.

V

Kosten inhuur personeel van derden 64.400 N Door het moeizaam kunnen invullen van vaste formatie met eigen personeel is er meer personeel van derden ingehuurd dan was begroot (+ ca. € 214.100) . Wel staan hier lagere salarislasten tegenover ( -/- € 149.700). Per saldo is er sprake van een nadelig effect van circa € 64.400 in 2020. Bestuursondersteuning/staf 59.200 N Het nadeel ontstaat met name door de advisering rondom de portefeuille GEM Crailo (€ 3.400), advisering op de bezuinigingstaakstellingen kadernota/begroting 2021 (€ 19.000) en een doorbelasting van de tijdelijke invulling topstructuur van de BEL Combinatie (€ 25.200 nadeel). Het restant van € 11.600 nadelig wordt veroorzaakt door overige kleine verschillen. Stelposten / taakstelling begroting 2020 145.000 N Betreft opgenomen taakstelling voor de gehele programmabegroting 2020 die administratief op dit begrotingsonderdeel is begroot. Het gepresenteerde nadeel moet doen ook in het licht van de gehele jaarrekening 2020 worden bezien aangezien de daadwerkelijke voor- en nadelen zich voornamelijk op andere programmaonderdelen voordoen en daardoor dus niet op dit begrotingsonderdeel zichtbaar zijn. Voorlichtings- en advertentiekosten 41.900 N In de begroting 2020 is het budget voor het Larens journaal ten onrechte verlaagd (€ 28.100 nadeel).

Daarnaast is er sprake van extra advertentie- en voorlichtingskosten in verband met de coronacrisis (€ 13.800 nadeel). Hoger aantal geschreven uren op projecten 41.200 In 2020 zijn fors meer uren geschreven op de projecten dan begroot in de DVO 2020 BEL Combinatie. Hierdoor worden er ook meer overheadkosten doorbelast naar de projecten en dat levert een voordeel op voor de exploitatie.

V

Het saldo van de overige verschillen

V

Jaarstukken 2020

3.800

73

Gemeente Laren

Onvoorzien Volgens de beleidsuitgangspunten is een beroep op de post onvoorzien slechts mogelijk indien aan drie criteria wordt voldaan: onvermijdbaar, onuitstelbaar en onvoorzienbaar. Voor dit soort onvoorziene uitgaven is een jaarlijks bedragen opgenomen in de begroting.

Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programmaonderdeel onvoorzien verbonden zijn. Onvoorzien

Realisatie

Begr. 2020

Begr. 2020

Realisatie

2019

v. wijziging

na wijziging

2020

Verschil

Baten

-

-

-

-

-

Lasten

-

45.810

45.810

-

-45.810

Saldo onvoorzien

-

45.810

45.810

-

-45.810

Toelichting verschillen Budget onvoorziene uitgaven In 2020 is geen gebruik gemaakt van de begrotingspost onvoorzien.

45.800

Jaarstukken 2020

Gemeente Laren

74

V

Vennootschapsbelasting Per 1 januari 2016 is de belastingplicht in de vennootschapsbelasting uitgebreid voor overheidslichamen en daarmee ook voor gemeenten. Deze belastingplicht geldt bij die activiteiten waarbij de gemeente deel neemt aan het economisch verkeer en in concurrentie treedt met private partijen. Het doel van de wijziging van de wet is om een gelijk speelveld te creëren tussen publieke en private partijen. Gemeenten zijn nu belastingplichtig indien en voor zover zij een onderneming drijven, zo luidt het wettelijk criterium. Praktisch gezien betekent dit dat alleen die activiteiten van de gemeente in de heffing worden betrokken die als ‘zelfstandig onderdeel’ kunnen worden beschouwd en die voldoen aan de voorwaarden om als –belaste- onderneming te worden aangemerkt. Grondbedrijf Naar aanleiding van de eerder ingediende aangifte vennootschapsbelasting 2016 waarin het actieve grondbedrijf als belastingplichtige activiteit is opgenomen is overleg gevoerd met de Belastingdienst. Mede vanwege het gegeven dat fiscaal gezien voor de jaren 2017 en 2018 sprake is van een verlies is voor het jaar 2016 alsnog geconstateerd dat de gemeente Laren voor 2016 niet belastingplichtig is. De Belastingdienst heeft voor 2016 inmiddels een nihilaangifte vastgesteld Naar verwachting zal dit ook de uitkomst zijn voor de jaren t/m 2020.

Met betrekking tot het onderwerp buitenreclame dient nog een klein voorbehoud te worden gemaakt. De gemeente geniet op jaarbasis circa € 4.000 aan opbrengsten. De fiscus procedeert op dit moment over het belastingjaar 2016 met een aantal gemeenten of dergelijke inkomsten onder de vennootschapsbelasting vallen. Echter gelet op het beperkte potentiële risico dat op dit dossier bestaat voor Laren (€ 600) wordt In de jaarrekening van 2020 geen VPB last opgenomen.

Wat heeft het gekost? Vennootschapsbelasting

Realisatie

Begr. 2020

Begr. 2020

Realisatie

Verschil

2019

v. wijziging

na wijziging

2020

Baten

-

-

-

-

-

Lasten

-

-

-

-

-

Saldo vennootschapsbelast.

-

-

-

-

-

Toelichting verschillen Geen verschillen te verklaren.

Jaarstukken 2020

75

Gemeente Laren

Toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves Toelichting Ten behoeve van het inzicht is een gespecificeerd overzicht opgenomen van de mutaties reserves per programma. Per mutaties is de begrote en gerealiseerde mutatie gepresenteerd. Aanvullend is de begrotingswijziging benoemd waarmee de raad de mutatie van de reserve heeft goedgekeurd. In de toelichting op de balans (balansspecificaties) is een totaaloverzicht opgenomen van het verloop van de reserves in 2020.

Wat heeft het gekost? Toevoegingen en onttrek aan de reserves

Realisatie

Begr. 2020

Begr. 2020

Realisatie

2019

v. wijziging

na wijziging

2020

Baten

-1.470.615

-597.743

-4.424.872

-2.488.963

1.935.909

Lasten

-

400.000

1.850.000

1.300.000

-550.000

-1.470.615

-197.743

-2.574.872

-1.188.963

1.385.909

Saldo mutatie reserves

Verschil

Toelichting verschillen Mutatie reserves 1.385.900 N Per saldo is er sprake van een nadeel in de reservemutaties. Dit wordt veroorzaakt doordat er enerzijds fors minder middelen uit de reserves zijn onttrokken dan begroot (nadeel) en anderzijds iets meer middelen aan de reserves zijn toegevoegd dan begroot (nadeel). Ten opzichte van de nadelen (lagere onttrekkingen uit de reserve) doen de voordelen zich voor binnen de programma's doordat de middelen hier niet zijn uitgegeven. Ten opzichte van de begroting na wijziging zitten de grootste afwijkingen (groter dan € 50.000) in de volgende mutaties: -