T26.02899 Jaarrekening 2025 LSL incl. controleverklaring BDO

44

Gemeente Lansingerland

Wat hebben we daarvoor in 2025 gedaan? We werkten aan een breed preventieprogramma Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) In samenwerking met maatschappelijke partners werkten we aan de ambities van het GALA. Zo zijn de valpreventie programma’s uitgevoerd voor onze oudere inwoners die een grotere kans of angst hebben om te vallen. 5% van de ouderen is bang om te vallen. Hiermee ondersteunen we onze inwoners in een zo vroeg mogelijk stadium, om zo lang mogelijk vitaal te blijven. Ook hebben we de inzet van ons online jongerenwerk uitgebreid. Hiermee zetten we in op het bereiken van een bredere doelgroep, waarvoor we ook de drempel voor contact verlaagden. We zagen dat we hiermee een nieuwe doelgroep bereikten, die we veelvuldig konden ondersteunen bij vragen op het gebied van mentale gezondheid en leefstijl. Werkprogramma Vitaliteit We hebben ingezet op verschillende doelen en ambities uit het werkprogramma Vitaliteit. In 2025 hebben we twee Vitaliteitsdagen georganiseerd voor onze inwoners, waarbij zij aan de hand van een reeks testen inzicht kregen in hun vitaliteit. Hier hebben 180 inwoners aan deelgenomen. Hiermee vergrootten we het bewustzijn van inwoners op hun eigen gezondheid. Ook konden zij direct ondersteuning krijgen waar nodig.

Daarnaast hebben we, vanuit de actielijn ‘bewustwording risico’s middelengebruik’, bij al onze OV-haltes tegels van de Rookvrije Generatie geplaatst, even als bij onze twee CJG-locaties en 39 van onze grote speelplekken in de gemeente. Samen met de lancering campagne ‘Niet in Rook’ zetten we hiermee een stap richting een grotere bewustwording van de risico’s van middelengebruik. Ondersteuning mantelzorgers Inwoners konden in 2025 ook gebruikmaken van de voorziening ‘begeleiding mantelzorg’. Dit is een aanvulling op het bestaande aanbod van geïndiceerde ondersteuning en voorliggende voorzieningen voor mantelzorgers. Begeleiding mantelzorg is een geïndiceerde voorziening die zich richt op praktische ondersteuning van de mantelzorger om deze te ontlasten. Hiermee voorkomen we uitval van de mantelzorger, zodat er geen beroep hoeft te worden gedaan op intensievere ondersteuning zoals thuiszorg of dagbesteding. 25 inwoners maakten gebruik van deze maatwerkvoorziening. Naar aanleiding van het onderzoek van MantelzorgNL in 2024, startte het Steunpunt Mantelzorg met een pilot om een bredere doelgroep mantelzorgers te bereiken. We doen dit door het steunpunt structureel aan te haken bij verschillende gemeentelijke ketens.

Laagdrempelige ontmoetingsplekken Laagdrempelige ontmoetingsplekken zijn belangrijk om inwoners mogelijkheden te bieden naar herstel of het opbouwen van sociale contacten. Ook is het een plek waarop mensen terug kunnen vallen. We hebben ingezet op de inloopvoorziening GGZ, een laagdrempelige voorziening waar inwoners met geestelijke gezondheid problematiek zonder indicatie langs kunnen gaan. In Berkel en Rodenrijs heeft ‘Bij Willemien’ zijn eerste volledige jaar gedraaid. Dit is een ontmoetingsplek voor ouderen waar ze kunnen meedoen aan het activiteitenaanbod, zich inzetten als vrijwilliger of binnenlopen met een vraag. Ook zijn de Leeuwerik (Bleiswijk) en Ontmoet (Bergschenhoek) ontmoetingsplekken waar goed gebruik van wordt gemaakt. We voerden het beleid- en uitvoeringsplan Vitaal en waardig ouder worden uit Uitvoeringsplan In het najaar van 2025 is het uitvoeringsprogramma Vitaal en Waardig Ouder Worden (T25.06594) vastgesteld voor 2025 en 2026. Hiermee is een concretiseringsslag gemaakt van het bijbehorende beleidsplan. Ook voerden we de eerste concrete acties uit het uitvoeringsprogramma uit. Zo zijn de prestatieafspraken met het Vrijwilligersinformatiepunt aangescherpt. Binnen de dementieketen is de training ‘Dementie, wat nu?’ voor mantelzorgers uitgevoerd en is de cursus ‘Betekenisvol leven met dementie’ voor de mensen met dementie toegevoegd aan het programma.

Ook zijn we uitgeroepen tot Dementievriendelijke gemeente.

45

Gemeente Lansingerland

We zorgden dat onze geïndiceerde hulp en ondersteuning op orde zijn Passend aanbod Inwoners hebben gebruik kunnen maken van maatwerkvoorzieningen om zo hun zelfredzaamheid te behouden op verschillende leefgebieden. In 2025 zijn de aanbesteding en implementatie van trapliften en hulpmiddelen afgerond. Door onze oude afspraken met aanbieders te evalueren en verbeterpunten op te nemen in de nieuwe samenwerking, zorgden we voor een voorzieningenaanbod dat nog beter aansluit op de behoefte van de inwoners. Flexibel aanbod We hebben ingezet op het ondersteunen van inwoners die extra begeleiding nodig hebben om zelfstandig deel te nemen aan de samenleving. Denk hierbij aan inwoners met een niet-aangeboren hersenaandoening en jongvolwassenen met autisme. We bieden hierbinnen een flexibel aanbod, zodat we passende ondersteuning geven die echt helpt. Ook voor inwoners die zorg mijdend zijn en waar acute probleemsituaties ontstonden, zetten we in 2025 bemoeizorg in.

Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Realisatie 2024

Begr 2025

Begroting 2025 na wijziging

Realisatie 2025

Afwijking 2025

Lasten

14.937

16.113

15.841

15.335

-506

Baten

505

535

535

583

48

-14.431

-15.578

-15.306

-14.752

554

Totaal saldo van baten en lasten Onttrekkingen

114

0

0

0

0

Mutaties reserves

114

0

0

0

0

Resultaat

-14.317

-15.578

-15.306

-14.752

554

Waar zitten de financiële afwijkingen? Lasten (€ 506.000 voordeel) Begeleiding groep (€ 194.000 voordeel) Een daling in de besteding van deze post is te verklaren doordat de verwachte groei in het aantal gebruikers niet door heeft gezet. Het aantal inwoners met een indicatie is ongeveer gelijk gebleven in 2025. We verwachten dat de oorzaak is dat inwoners met dementie langer gebruikmaken van andere voorzieningen met ondersteuning van mantelzorgers en het sociale netwerk. Collectief vraagafhankelijk vervoer (CVV) (€ 142.000 voordeel) Hoewel het aantal inwoners met een CVV-indicatie stabiel is gebleven, is het daadwerkelijke gebruik ervan afgenomen. Dit komt door de aanhoudende problemen bij de vervoerder. Hierdoor kiezen inwoners vaker voor andere voorzieningen, zoals de 3B-Bus en het reguliere OV. Dit resulteert in een voordeel van € 142.000. Overig (€ 170.000 voordeel) Het verschil van € 170.000 voordelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht. Baten (€ 48.000 voordeel) Het verschil van € 48.000 voordelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht.

46

Gemeente Lansingerland

Kengetallen Sociaal Domein Kengetal

Begroot 2025

Realisatie 2025

8%

7%

Aantal jeugdigen woonachtig in Lansingerland

15.800

15.803

Aantal jeugdigen waarvoor een of meerdere indicaties zijn afgegeven voor een maatwerkvoorziening

1.982

2.243

Percentage uitgaven vrij toegankelijke voorzieningen

25%

20%

Percentage uitgaven lokale en regionale maatwerkvoorzieningen

75%

80%

€ 11.277

€ 10.130

Percentage uitgaven maatwerkvoorzieningen voor regionaal ingekochte Jeugdzorg

70%

63%

Percentage uitgaven maatwerkvoorzieningen voor lokaal ingekochte Jeugdzorg

30%

37%

Aantal lopende bijstandsuitkeringen op 31 december

590

632

Aantal bijstandsgerechtigden op 31 december

739

786

1,13%

1,18%

Samenleving Percentage inwoners dat maatwerkondersteuning ontvangt in het kader van de Participatiewet, Jeugdwet of Wmo Jeugd

Gemiddelde zorguitgave per jeugdige met een of meerdere indicaties voor een maatwerkvoorziening

Participatie

% inwoners met een bijstandsuitkering Aantal kandidaten dat is uitgestroomd naar betaald werk

89

34

Aantal formele schuldhulptrajecten

190

185

Gebruik Jeugdfonds Sport en Cultuur

340

425

Gebruik Stichting leergeld

760

773

1.700

1.459

Gebruik Collectieve zorgverzekering Maatschappelijke ondersteuning Aantal unieke cliënten dat gebruik maakt van een maatwerkvoorziening Wmo Gemiddelde uitgaven per Wmo-cliënt in maatwerkvoorziening. Gemiddelde uitgaven Wmo-maatwerkvoorziening per inwoner in Lansingerland.

2.966

3.074

€ 3.569

€ 3.595

€ 162

€ 132

Tevredenheid kwaliteit ondersteuning (bron: CEO)

80%

74%

% door hulp een betere kwaliteit van leven heeft (bron: CEO)

80%

85%

Samenleving Percentage inwoners met maatwerkvoorziening 7% van het aantal inwoners ontving maatwerkondersteuning in het kader van de Participatiewet, Jeugdwet of Wmo. Jeugd Aantal jeugdigen waarvoor een of meerdere indicaties zijn afgegeven voor een maatwerkvoorziening In 2025 hebben 2.243 kinderen en jongeren een verwijzing gekregen tegenover 2.071 in 2024. Dat zijn 172 verwijzingen meer en 13% meer dan het verwachte aantal van 1.982 voor 2025. Ruim de helft van de verwijzingen naar jeugdhulp verloopt via de huisarts en 27% via de gemeente. In 2025 hebben we uitgangspunten opgesteld voor de toegang tot hulp en ondersteuning in de gemeente. We willen uitvoering geven aan een brede, integrale toegang voor alle doelgroepen, waaronder jeugd. Percentage uitgaven vrij toegankelijke voorzieningen Ongeveer 20% van onze uitgaven besteden we aan de vrij toegankelijke hulp. Percentage uitgaven lokale en regionale maatwerkvoorzieningen Ongeveer 80% van onze uitgaven aan jeugdhulp gaan naar individuele hulp. We hadden verwacht dat de kosten voor individuele hulp in 2025 zouden dalen naar 75% van onze uitgaven voor jeugdhulp. Dat percentage is niet gehaald vanwege de stijging van de kosten voor de geïndiceerde jeugdhulp.

47

Gemeente Lansingerland

Gemiddelde zorguitgaven per jeugdige met een of meerdere indicaties voor een maatwerkvoorziening In 2025 was de gemiddelde zorguitgave per jeugdige € 10.130, ondanks hoge indexatie. Dit is te verklaren door de verschuiving naar lokale hulp die minder duur is dan specialistische hulp en door inzet op een kortere trajectduur. Voor dat doel hebben we de verordening aangepast in 2025 en gezorgd dat gezinnen na afronding van het traject nog enkele keren terecht kunnen bij de zorgverlener als dit nodig is Percentage uitgaven maatwerkvoorzieningen voor regionaal ingekochte Jeugdzorg We zien in 2025 dat 63% van de uitgaven aan hulp naar regionaal ingekochte hulp zijn gegaan, terwijl we hadden verwacht dat dit 70% zou zijn. Het is positief dat we procentueel minder uitgeven aan regionaal ingekochte hulp dan verwacht. We zien hierdoor ook een daling van de gemiddelde zorguitgave per jeugdige. Percentage uitgaven maatwerkvoorzieningen voor lokaal ingekochte Jeugdzorg We zien in 2025 dat 37% van de uitgaven aan hulp naar lokale hulp zijn gegaan, terwijl we hadden verwacht dat dit 30% zou zijn. Het is positief dat we procentueel meer uitgeven aan lokale hulp dan verwacht. We zien hierdoor ook een daling van de gemiddelde zorguitgave per jeugdige. Participatie Aantal kandidaten dat is uitgestroomd naar betaald werk 34 kandidaten zijn uitgestroomd naar betaald werk.

Dit aantal is lager dan begroot. We zien de doelgroep steeds complexer worden. Een groter deel van ons bestand heeft een lange afstand tot de arbeidsmarkt. Voor hen is uitstroom naar werk niet direct mogelijk. Aantal formele en schuldhulptrajecten In 2025 meldden zich 133 inwoners bij de gemeente voor hulp bij schulden. In 2025 waren er 185 inwoners met een formeel schuldhulpverleningstraject en zijn er twintig inwoners schuldenvrij verklaard. Vanuit de informele schuldhulpverlening werden er 134 inwoners geholpen. Gebruik Jeugdfonds Sport en Cultuur Het Jeugdfonds Sport en Cultuur kende 389 sportaanvragen en 36 cultuuraanvragen toe. Dit zijn in totaal 425 aanvragen. Dit zijn er 85 meer dan verwacht (340). Dit is te verklaren doordat meer gezinnen die ondersteuning nodig hadden om sport- en cultuurdeelname te betalen en door betere vindbaarheid van het Jeugdfonds. Ook is er in 2025 door betere samenwerking met scholen meer hulpbehoefte gesignaleerd. Gebruik Stichting Leergeld Stichting Leergeld kende in totaal 2.541 toekenningen toe. Dit betreft o.a. de Kindpas (752) en de Schoolspullenpas (678). In totaal bereikten we hiermee 773 unieke kinderen en 318 gezinnen. Dit zijn er 13 meer dan verwacht (760). Dit is te verklaren door een toename van het aantal gezinnen dat de kosten voor school en dagelijkse uitgaven voor kinderen niet meer goed kon opbrengen.

Gebruik collectieve zorgverzekering In 2025 maakten 1.459 inwoners gebruik van een collectieve zorgverzekering voor minima, waaronder 1.010 volwassenen (en 449 meeverzekerde kinderen). Dit zijn er 241 minder dan verwacht (1.700). In 2024 maakten 960 volwassenen gebruik van de collectieve zorgverzekering (exclusief meeverzekerde kinderen). Wmo Gemiddelde zorguitgaven Wmo-maatwerkvoorziening per inwoner in Lansingerland Als we dit afzetten tegen het totale aantal inwoners in Lansingerland, en dus rekening houden met de bevolkingsgroei, zien we dat de gemiddelde uitgaven per inwoner van Wmo-maatwerkvoorzieningen minder hard stijgen dan verwacht. In 2025 zijn de gemiddelde zorgkosten per inwoner € 132, terwijl in de begroting 2025 rekening was gehouden met € 162.

48

Gemeente Lansingerland

Programma 5: Kwaliteit openbare ruimte Beoogd maatschappelijk effect Onze ambitie is dat de inwoner van Lansingerland zijn leef- en woonomgeving ervaart als veilig en aantrekkelijk om te wonen, werken, ontmoeten en ontspannen.

Wat heeft het gekost? Een toelichting op de verantwoordingscriteria rechtmatigheid is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering. Bedragen x €1.000 Realisatie 2024

Begr 2025

Begroting 2025 na wijziging

Realisatie 2025

Afwijking 2025

Lasten

36.982

41.176

41.307

39.321

Baten

19.883

21.003

21.307

21.600

-1.987 293

Totaal saldo van baten en lasten

-17.100

-20.173

-20.000

-17.721

2.279

Onttrekkingen

2.541

2.060

1.524

1.555

31

Toevoegingen

2.457

609

609

609

0

Mutaties reserves

84

1.451

915

946

31

Resultaat

-17.016

-18.722

-19.085

-16.774

2.310

Beleidsveld Beheer Openbare ruimte Doelstelling Wat wilden we bereiken? Een duurzaam ingerichte en onderhouden openbare ruimte, die technisch op orde is.

Wat hebben we daarvoor in 2025 gedaan? We maakten wijken toekomstbestendig door bij renovaties aandacht te hebben voor duurzaamheid Bij ontwikkelingen en renovaties is er nu structureel meer aandacht voor duurzaamheid en klimaatadaptatie. Een voorbeeld hiervan is dat we overbodige verharding in diverse wijken hebben geïdentificeerd en omgevormd hebben naar Groen voor betere infiltratiemogelijkheden en extra bijdrage aan biodiversiteit en hittestress. Ook hebben we maatregelen getroffen om verdamping vanuit de bodem tegen te gaan en zo het groen vitaal te houden. Een ander voorbeeld is de wijkaanpak Bomen- en Struikenbuurt in Berkel en Rodenrijs. In het ontwerp van de wijkaanpak maakte overbodige verharding plaats voor gevarieerd groen, maakten we ruimte voor extra bomen, creëerden we mogelijkheden voor groene parkeerplaatsen en ontwierpen we een wadi voor extra waterberging.

49

Gemeente Lansingerland

We beheerden en onderhielden de openbare ruimte en voerden de werkzaamheden op basis van de beheerplannen uit We behaalden in 2025 het door de raad vastgestelde onderhoudsniveau voor alle onderdelen van de openbare ruimte. Dit betekent onderhoudsniveau A voor de centra en stationsgebieden en onderhoudsniveau B voor de overige gebieden. Bij de (her)ontwikkeling van gebieden toetsten we aan de leidraad Duurzame Inrichting Openbare Ruimte (DIOR) (T25.06917) om zo een duurzaam ingerichte buitenruimte te realiseren die technisch op orde is. We zorgden voor een veilige buitenruimte Veiligheid stond bovenaan bij de uitvoering van de onderhoudswerkzaamheden. Onveilige situaties pakten we direct aan. In 2025 waren er 7 gegrond verklaarde aansprakelijkheidstelling. Deze handelden we zorgvuldig af. We betrokken inwoners bij het beheer en onderhoud van de openbare ruimte en meten de mate van tevredenheid In 2025 voerden we een belevingsonderzoek openbare ruimte uit. De inwonerstevredenheid in 2025 was in lijn met de resultaten van vorige jaren. Gemiddeld scoorden we afgerond een 7,1. Om de waardering en beleving van inwoners zo goed mogelijk te houden, betrokken we bewoners en belanghebbende zo vroeg mogelijk bij grote investeringsprojecten in de wijk en/of buurt. Bewoners informeerden we ook tijdig over werkzaamheden in de gemeente.

Gebreken of schades aan de buitenruimte losten we zo snel mogelijk op. Bij wijkaanpakken, herinrichtingen of vervanging van speelplekken betrokken we inwoners bij de inrichtingskeuze. Bij speeltoestellen konden belanghebbenden dit doen via een speciaal ontwikkelde app, de Speeltuin Chef.

Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Realisatie 2024

Begr 2025

Begroting 2025 na wijziging

Realisatie 2025

Afwijking 2025

Lasten

19.593

22.639

22.148

20.547

Baten

1.267

1.470

1.463

1.432

-31

Totaal saldo van baten en lasten

-18.325

-21.168

-20.685

-19.115

1.570

Onttrekkingen

468

1.159

593

593

0

Toevoegingen

350

0

0

0

0

Mutaties reserves

118

1.159

593

593

0

Resultaat

-18.207

-20.009

-20.092

-18.522

1.570

Waar zitten de financiële afwijkingen? Lasten (€ 1.601.000 voordeel)

50

Gemeente Lansingerland

-1.601

Interne doorbelastingen (€ 986.000 voordeel) In 2025 hebben we meer uren doorbelast aan projecten dan begroot bij de slotwijziging. In de jaarrekening levert dit een voordeel op van € 3,7 miljoen ten opzichte van de slotwijziging. Ten opzichte van de primaire begroting 2025 (vastgestelde begroting) is het voordeel echter € 455.000. In het afgelopen jaar heeft binnen het domein Ruimte en Economie een organisatiewijziging plaatsgevonden, waarbij de teams opnieuw zijn ingedeeld. Als gevolg hiervan was de administratie tijdelijk minder overzichtelijk. In de zomerrapportage 2025 is daardoor een te hoge verwachte doorbelasting opgenomen. Deze is bij de slotwijziging 2025 onjuist gecorrigeerd, waarbij per saldo de uren teveel naar beneden zijn bijgesteld. Deze bijstelling bij de slotwijziging heeft overigens niet geleid tot aanvullende bezuinigingen of andere beleidsmatige keuzes in 2025. Het betreft daarom alleen een administratieve correctie voor het jaar 2025. In de begroting 2026 is (terecht) geen rekening gehouden met deze mutatie uit de slotwijziging. Als organisatie zetten we ons in op het vergroten van de uitvoeringskracht en dit effect zien we nu toenemen. Hierdoor zijn meer uren geschreven op de projecten, dit is vooral zichtbaar in het laatste kwartaal 2025. Als deze lijn zich voortzet heeft dit een positief resultaat voor 2026.

Voor 2026 staat een actie gepland om de realisatie van de uren beter te bewaken en bij de tussentijdse P&C producten ook beter te kunnen beoordelen of alle uren volledig en correct aan projecten worden doorbelast. Rente op geactiveerde kapitaalgoederen (€ 463.000 voordeel) Het verschil wordt veroorzaakt door een afwijking tussen de begrote en werkelijke interne omslagrente (zie paragraaf Financiering en treasury). Dit verschil is budgetneutraal en heeft geen effect op het jaarrekeningresultaat. Lagere lasten energiekosten openbare verlichting (€ 216.000 voordeel) In januari 2026 kregen we de jaarafrekening van de energie over 2025. Hierin kregen we een teruggave op de energielasten. Overige verschillen (€ 64.000 nadeel) Het verschil van € 64.000 nadelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht. Baten (€ 31.000 nadeel) Het verschil van € 31.000 nadelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht.

Beleidsveld Afval- en afvalwatermanagement Doelstelling Wat wilden we bereiken? Het duurzaam en kostenbewust inzamelen en transporteren van (afval)water en huishoudelijk afval.

Wat hebben we daarvoor in 2025 gedaan? We faciliteerden de inzameling en verwerking van het hemelwater Leidingen met gebreken zijn gerelined, waarmee we de levensduur van het bestaande stelsel duurzaam hebben verlengd. Deze aanpak draagt bij aan het behoud van de kwaliteit en betrouwbaarheid van ons rioleringssysteem op de lange termijn. Wij ontvingen geen aansprakelijkheidsstellingen als gevolg van regenval. We gaven uitvoering aan het Afvalbeleid In 2025 is de inzameling van restafval per inwoner nagenoeg gelijk gebleven aan 2024. De focus lag in 2025 op de bouw en de bemensing van het GIS. Verder troffen we voorbereidingen op de start van een nieuwe inzamelaar van huishoudelijk afval.

51

Gemeente Lansingerland

We maten de tevredenheid van inwoners over de inzameling en verwerking van afvalwater In 2025 voerden wij een tevredenheidsonderzoek uit over afvalwater. We zetten hier het burgerpanel ‘Lansingerland Peilt’ voor in. Gemiddeld scoorden we afgerond een 7,1. We maten de tevredenheid van inwoners over de inzameling van huishoudelijk afval In 2025 voerden wij een tevredenheidsonderzoek uit over afval. We zetten hier het burgerpanel ‘Lansingerland Peilt’ voor in. Gemiddeld scoorden we afgerond een 7,1. Wat betreft afvalinzameling aan huis zien we een toename van de tevredenheid ten opzichte van 2024. We startten de bouw van het nieuwe Afvalbrengstation In 2025 werkten we hard aan de bouw van het nieuwe Grondstoffen Inzamelstation (GIS). Bij de bouw zijn diverse duurzaamheidsmaatregelen getroffen en is gebruik gemaakt van circulaire materialen. Daarnaast zijn diverse voorbereidingen getroffen voor de gemeentelijke exploitatie van het GIS. We zorgden voor de inzameling en transport van stedelijk afvalwater Om de inzameling en transport van stedelijk water zo efficiënt mogelijk te laten verlopen reinigden en inspecteerden we onze rioolbuizen en voerden herstelmaatregelen uit waar nodig. Storingen aan gemalen verhielpen we zo snel mogelijk. Dit voorkwam lozingen van vuil water op het oppervlaktewater als gevolg van een gemaalstoring.

Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Realisatie 2024

Begr 2025

Begroting 2025 na wijziging

Realisatie 2025

Afwijking 2025

Lasten

13.110

13.675

14.139

13.636

Baten

15.919

17.028

17.082

17.054

-503 -27

Totaal saldo van baten en lasten

2.808

3.353

2.942

3.418

476

Onttrekkingen

0

0

0

0

0

Toevoegingen

0

0

0

0

0

Mutaties reserves

0

0

0

0

0

Resultaat

2.808

3.353

2.942

3.418

476

Waar zitten de financiële afwijkingen? Lasten (€ 503.000 voordeel) Rente op geactiveerde kapitaaluitgaven (€ 391.000 voordeel) Het verschil wordt veroorzaakt door een afwijking tussen de begrote en werkelijke interne omslagrente (zie paragraaf Financiering en treasury). Dit verschil is budgetneutraal en heeft geen effect op het jaarrekeningresultaat. Overige verschillen (€ 112.000 voordeel) Het verschil van € 112.000 voordelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de €200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht.

52

Gemeente Lansingerland

Baten (€ 27.000 nadeel) Het verschil van € 27.000 nadelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de €200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht.

Beleidsveld Vastgoed Doelstelling Wat wilden we bereiken? Gemeentelijk vastgoed zetten we in om onze maatschappelijke doelstellingen te realiseren. Gemeentelijk vastgoed is geen doel op zichzelf, maar een middel om maatschappelijke waarde te realiseren. Maatschappelijk vastgoed ondersteunt de kerntaken van de gemeente: het bieden van onderwijs, sport, ontmoeting, welzijn, veiligheid en cultuur voor onze inwoners. Door vastgoed doelmatig in te zetten, versterken we leefbaarheid, kansen voor kinderen, inclusie, gezondheid en culturele & sportieve verrijking. Het eigendom van vastgoed stelt de gemeente in staat publieke belangen te borgen, continuïteit te garanderen en tijdig in te spelen op demografische en maatschappelijke ontwikkelingen.

Wat hebben we daarvoor in 2025 gedaan? We verduurzaamden het gemeentelijk vastgoed In 2025 is gewerkt aan verdere optimalisatie van de gemeentelijke vastgoedportefeuille met de insteek om de panden in een juiste conditie te brengen of te houden zodoende deze optimaal kunnen worden ingezet voor het behalen van onze maatschappelijke doelstellingen. Vanuit onze rol als gebouweigenaar onderhouden wij onze portefeuille volgens onderhoudsplanning. Bij gebouwonderhoud houden we rekening met duurzame ontwikkelingen. Als er een installatie vervangen moet worden, kiezen we voor een meer duurzame variant. Waar mogelijk anticiperen we direct op toekomstige opgaven zoals klimaatadaptatie. Ook kijken we hoe er zo efficiënt mogelijk omgegaan kan worden met materiaal en grondstoffen. Wij zorgen ervoor dat de portefeuille veilig, functioneel en duurzaam is We optimaliseerden het maatschappelijk en financieel rendement van de panden Naast beheer en onderhoud van het gemeentelijk vastgoed, moet ook de exploitatie daarvan in goede handen zijn. We streefden naar een verhoging van het maatschappelijk rendement, door integrale samenwerking binnen de domeinen en door samenwerking tussen onze beheerder en de gehuisveste doelgroepen. Voor de commerciële verhuur bieden wij maatwerk waar nodig, binnen de dynamiek van wet- en regelgeving en de gewenste huisvesting voor commerciële partijen.

Gezamenlijk werkten we toe naar een optimaal maatschappelijk en financieel rendement.

53

Gemeente Lansingerland

Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Realisatie 2024

Begr 2025

Begroting 2025 na wijziging

Realisatie 2025

Afwijking 2025

Lasten

4.279

4.862

5.020

5.137

117

Baten

2.697

2.505

2.763

3.114

351

Totaal saldo van baten en lasten

-1.583

-2.357

-2.257

-2.024

234

Onttrekkingen

2.073

901

932

963

31

Toevoegingen

2.107

609

609

609

0

Mutaties reserves

-34

292

323

354

31

Resultaat

-1.617

-2.065

-1.935

-1.670

265

Waar zitten de financiële afwijkingen? Lasten (€ 117.000 nadeel) Het verschil van € 117.000 nadelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de €200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht. Baten (€ 351.000 voordeel) Hogere inkomsten uit verhuur (sport)accommodaties (€ 234.000 voordeel) De ingediende begroting voor 2025 was conservatief opgesteld. Hierdoor is er een verschil tussen de begrote en de werkelijke bedragen. Met name extra opbrengsten uit verhuur van gemeentelijke accommodaties aan middelbare scholen en sportverenigingen heeft de omzet doen stijgen. Overige verschillen (€ 117.000 voordeel) Het verschil van € 117.000 voordelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht. Onttrekking reserves (€ 31.000 voordeel) Het verschil van € 31.000 voordelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht.

54

Gemeente Lansingerland

Kengetallen Kwaliteit openbare ruimte Kengetal

Begroot 2025

Realisatie 2025

Beheer openbare ruimte Percentage areaal regulier beheergebied op minimaal onderhoudsniveau B

100%

100%

Percentage areaal regulier beheergebied op minimaal onderhoudsniveau C

n.v.t.

n.v.t.

Percentage areaal centra en stationsgebieden minimaal onderhoudsniveau A

100%

100%

Percentage areaal centra en stationsgebieden minimaal onderhoudsniveau B

n.v.t.

n.v.t.

uitvoeren

uitgevoerd

10

7

Maximaal aantal storingen per jaar van langer dan 24 uur aan rioolgemalen

1

1

Maximaal aantal calamiteiten per jaar door (technische) gebreken aan de riolering

1

1

Uitvoeren tevredenheidsonderzoek openbare ruimte via burgerpanel Aantal aansprakelijkheidsstellingen die gegrond zijn verklaard Afval- en afvalwater management

Maximaal aantal calamiteiten door verstopping van de openbare riolering

3

1

Aantal minuten waarbij tijdens bijzonder intensieve buien water op straat mag staan

n.v.t.

n.v.t.

Maximaal aantal gegrond verklaarde aansprakelijkheidsstellingen als gevolg van regenval bij een zeer zware regenbui (ontwerp bui 9, waarbij max. 30 min water op straat)

5

-

Maximaal aantal gegrond verklaarde aansprakelijkheidsstellingen als gevolg van regenval bij een reguliere regenbui

4

-

Maximaal aantal aansprakelijkheidsstellingen n.a.v. grondwaterstand

1

-

n.v.t.

n.v.t., in 2021 vastgesteld

= of < % tov 2024

= of < % tov 2024

Vaststellen nieuw afvalbeleid Kg restafval per inwoner Verhogen scheidingspercentage

70%

Gelijk aan 2024 (68%)

Modernisering afvalbrengstation

uitvoeren

realisatie gestart, afronding gepland in 2026

347 panelen

0 panelen

Vastgoed Het plaatsen van zonnepanelen op Zwembad De Windas

Beheer openbare ruimte Aantal aansprakelijkstellingen die gegrond zijn verklaard. We ontvingen minder gegronde aansprakelijkstellingen dan verwacht Afval- en afvalwatermanagement Aantal calamiteiten door verstopping van de openbare riolering Er ontstond één calamiteit als gevolg van verstopping van de openbare riolering. Aantal gegronde aansprakelijkstellingen na zeer zware bui We ontvingen geen aansprakelijkstellingen in deze categorie Aantal gegronde aansprakelijkstellingen na zeer reguliere bui We ontvingen geen aansprakelijkstellingen in deze categorie Aantal gegronde aansprakelijkstellingen n.a.v. Grondwaterstand We ontvingen geen aansprakelijkstellingen in deze categorie Vastgoed Het plaatsen van zonnepanelen op Zwembad de Windas Afgelopen jaar hebben wij aanvullend onderzoek gedaan naar de belastbaarheid van het schuine dak van het zwembad. Vast is komen te staan dat ook dit deel belast kan worden. Jaar van uitvoering is 2026.

55

Gemeente Lansingerland

Programma 6: Lansingerland ontwikkelt Beoogd maatschappelijk effect Ook in een groeiend Lansingerland blijft het goed wonen, werken, ondernemen en recreëren.

Wat heeft het gekost? Een toelichting op de verantwoordingscriteria rechtmatigheid is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering. Bedragen x €1.000 Realisatie 2024

Begr 2025

Begroting 2025 na wijziging

Realisatie 2025

Afwijking 2025

Lasten

20.592

17.855

19.979

17.447

Baten

10.940

6.014

6.780

7.589

-2.532 809

Totaal saldo van baten en lasten

-9.652

-11.841

-13.198

-9.858

3.341

Onttrekkingen

2.207

274

3.406

2.821

-585

Toevoegingen

800

0

2.276

3.877

1.602

Mutaties reserves

1.407

274

1.130

-1.056

-2.186

Resultaat

-8.245

-11.567

-12.068

-10.914

1.154

Beleidsveld Ruimtelijke ordening Doelstelling Wat wilden we bereiken? Ruimtelijke ontwikkelingen die bijdragen aan goed wonen, ondernemen, werken en recreëren Leefomgeving zet zich in op de hoofdthema’s recreatie, groen/ natuurwaarden, water, milieu en de ruimtelijke kwaliteit van de leefomgeving. We doen dit door op een gedegen manier beleid te ontwikkelen en letterlijk te bouwen aan een gezonde bodem voor een robuuste, vitale en duurzame toekomst. Een gestructureerde invoering van de Omgevingswet De Omgevingswet is één integrale wet op het gebied van de fysieke leefomgeving die alle bestaande wetten op dat gebied (ruimte, wonen, milieu, natuur, water en infrastructuur) vervangt. Met als doel: eenduidige regelgeving en makkelijk vindbare informatie over de fysieke leefomgeving. Zodat de gemeente als hoeder van de fysieke leefomgeving de balans kan bewaken tussen een veilige en gezonde fysieke leefomgeving, behoud en versterken van de omgevingskwaliteit en het doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen ten gunste van maatschappelijke ontwikkelingen.

Wat hebben we daarvoor in 2025 gedaan? We voerden wet- en regelgeving op het gebied van omgevingsrecht vlot, zorgvuldig en adequaat uit We optimaliseren na invoering van de Omgevingswet (OW) en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) in 2025 onze werkprocessen verder naarmate we meer ervaring opdoen met het werken onder deze wetswijzigingen. Zo borgen we een efficiënte en zorgvuldige uitvoering van de werkzaamheden. 56

Gemeente Lansingerland

We werkten aan een sterke woonomgeving midden in de metropool Uitvoering Woonvisie 2021-2025 en Omgevingsvisie 2.0 In 2025 hebben wij gewerkt aan een plek voor iedereen door verder te gaan met de in 2022 vastgestelde uitvoeringsagenda Wonen. De uitkomsten van de evaluatie van dit programma hebben wij meegenomen in de vastgestelde Omgevingsvisie 2.0. Belangrijk punt is o.a. het inzetten op een woningbouwprogramma voor nieuwe projecten waar 2/3 de van het programma betaalbaar is met minimaal 30% sociale huur en waar mogelijk 34% (prijspeil 2026 is €932 per maand). Voor de overige 34% of 30% betaalbaar is het prijspeil 2026 (maximaal voor koop €425.000 v.o.n. en huur €1.228,07 per maand). Dit is door het college ook vastgelegd in de groeipadbrieven voor voldoende sociale huurwoningen in de woningvoorraad in Lansingerland. Met de vertaling naar de optimalisatie van het woningbouwprogramma is het duidelijk hoe we de ambities van de Omgevingsvisie 2.0 willen bereiken. Er is daarbij nadrukkelijk aandacht voor diverse doelgroepen, waaronder lage- en middeninkomens, starters en ouderen en kwetsbaren, waar wonen en zorg een met elkaar verbonden vraagstuk is. In de Omgevingsvisie 2.0 zijn uitgangspunten vastgesteld zoals het realiseren van 2/3de betaalbaar in elke nieuwbouwontwikkeling.

Deze en andere concrete maatregelen zijn al uitgewerkt in 2025 om te laten vaststellen in 2026 in het basis omgevingsprogramma Wonen. Onderdeel daarvan is de Starterslening. In 2025 is door meerdere starters gebruik gemaakt van de Starterslening( 17 leningen) om een betaalbare koopwoning in Lansingerland te kopen. Andere instrumenten zoals de zelfbewoningsplicht en anti-speculatiebeding zijn verder uitgewerkt en toegepast in o.a. de woningbouwontwikkelingen in Wilderszijde en Westpolder Bolwerk. In lijn met de motie over voorrang voor lokale inwoners (M2025-019) die in november 2025 door de raad is aangenomen, is een bespreeknotitie uitgewerkt voor de behandeling in de commissie Ruimte in 2026. Afstemming in de regio In 2025 is er veel geïnvesteerd in de samenwerking in de regio. Dit hebben wij gedaan om onze positie in de regio ten volste te benutten om de versnelling in de woningbouw voor onze inwoners te borgen. In 2025 hebben partijen uit de regio gewerkt aan het verder uitwerken van de kritische succesfactoren uit de Woondeal om zodoende verschil makende woningbouwprojecten te versnellen of op stoom te houden. Hierbij is een belangrijke doorbraak de gunning aan Lansingerland van de Woningbouw Op Korte Termijn subsidie (WOKT) voor een van de belangrijkste knelpunten: mobiliteit.

Deze maatregelen dragen bij aan het realiseren van de woningbouwprojecten Merenweg en Lange Vaart in Bleiswijk, Driehoek Noordpolder en Wolfend (circa 1.300 woningen). De verlening van de subsidie maakt dat in de aankomende raadsperiode voor alle grote woningbouwlocaties het omgevingsplan moet worden vastgesteld en de eerste paal geslagen wordt. Samen met de bouw van ca. 5.000 woningen (waarvan 1.700 sociale woningen) op Bleizo en de versnelling van de bouw van 1.300 woningen dankzij de WOKT slaan we een grote slag in het aanpakken van de woningnood. Woningbouwontwikkelingen In 2025 is de woningbouw in Wilderszijde op stoom gekomen en zijn er circa 100 woningen opgeleverd. In 2026 gaan we intensief verder met de ontwikkeling van de circa 3.000 woningen in Wilderszijde. In 2025 is het Omgevingsplan Lange Vaart Bleiswijk vastgesteld (T25.06692) waardoor er kan worden voorbereid voor de start bouw eind 2026. We zien dat enkele projecten in 2025 vertragingen hebben opgelopen door o.a. externe factoren bij projectontwikkelaars. Dit waren vaak korte vertragingen, waardoor een deel van de verwachte nieuwbouwwoningen in 2026 opgeleverd gaan worden. In totaal zijn er in 2025 in Lansingerland 377 woningen opgeleverd.

Het streven blijft om de komende jaren gemiddeld circa 500 woningen per jaar op te leveren met de realisatie van alle grote nieuwe woningbouwprojecten waar de bouw nog moet starten Bleizo, Merenweg,Lange Vaart, Driehoek Noordpolder en Wolfend, en van de lopende projecten zoals Wilderszijde en Westpolder Bolwerk.

57

Gemeente Lansingerland

Specifieke doelgroepen Voor ouderen met een hulp- en zorgvraag zijn 52 appartementen opgeleverd op Wolfend in Bergschenhoek, het voormalige Rabobankkantoor. De zorgorganisatie Fundis heeft op Wolfend 32 zorgappartementen gerealiseerd in de vorm van een Amadeushuis. Dit is een concreet resultaat van de samenwerking tussen de corporatie 3B Wonen, zorgorganisaties Laurens, zorgverzekeraar en zorgkantoor DSW en de gemeente Lansingerland op basis van het in 2022 gesloten convenant wonen en zorg. In 2025 is het locatieonderzoek voor nieuwkomers waaronder de statushouders afgerond en gepresenteerd aan de raad. Het college heeft in de raadsinformatiebrief (U25.02708) de toezegging gedaan in gesprek te gaan met woningcorporatie 3B Wonen over een alternatieve mix van statushouders en andere doelgroepen voor de locatie Oudelandselaan/Noordeindseweg in Berkel en Rodenrijs. Het gesprek is gevoerd in 2025 en de scenario’s zijn uitgewerkt om naast statushouders bijvoorbeeld ook jongeren of spoedzoekers te huisvesten om later voor te leggen aan de gemeenteraad. Het huidige aanbod aan vrijkomende woningen (inclusief nieuwbouw) blijkt onvoldoende om de achterstand in te lopen. In 2025 is de jaarlijkse taakstelling huisvesting statushouders gehaald en is een klein deel van de achterstand ingelopen.

Om de achterstand helemaal in te lopen van de vorige jaren is er een uitgebreid huisvestingsplan statushouders opgesteld. Ten behoeve van de Horti Science en de logistieke sector hechten we sterk aan het stimuleren en faciliteren van kwalitatieve huisvesting voor arbeidsmigranten binnen onze gemeente. We onderhouden daarvoor actief contacten met marktpartijen en streven naar een omgevingsbeleid van de Provincie Zuid-Holland die de kansen van realisatie bevordert. In 2025 zijn er stappen met marktpartijen gezet om drie initiatieven op de korte termijn (2026 en 2027) te realiseren in Bleiswijk met in totaal ruim 400 plekken. Verder zijn er met andere initiatiefnemers overleggen geweest om huisvestingslocaties te realiseren voor de jaren erna; circa 800 plekken zitten nog meer in de pijplijn. In 2025 is bij de herontwikkeling van woonwagencentrum Bosland gefocust op de uitwerking van de toewijzingsregels voor de woonwagenstandplaatsen. We werkten aan kwaliteit leefomgeving We werkten in het programma Kwaliteit Leefomgeving samen met onze partners in brede zin aan de verschillende aspecten zoals gezondheid, milieu, en ruimtelijke kwaliteit. De thema’s verbinden andere thema’s als wonen en mobiliteit en zijn onderdeel van de integrale benadering om te komen tot het bereiken en behouden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit.

De kwaliteit van de leefomgeving is een centraal thema binnen de Omgevingswet en nog betrekkelijk nieuw, om die reden zijn er voor Kwaliteit Leefomgeving nog geen kengetallen. Het verzamelen en in kaart brengen van data (kengetallen) was een van de belangrijke activiteiten binnen dit thema. Water We hebben gewerkt aan het beleid voor bodem- en watersystemen bij woningbouw om de functionaliteit te borgen, wateroverlast te voorkomen en beheerkosten te beheersen. Uit onderzoek naar de rioolcapaciteit en de evaluatie van het Afvalwaterakkoord blijkt dat de reserves onder druk staan (rioolcongestie). In 2025 namen we weer actief deel aan het initiatief Emissieloze Kas en het gesprek over maatregelen die bijdragen aan ‘Schoon en gezond water 2050’ om te werken aan de doelstellingen van de Kaderrichtlijn Water (KRW). Er is gestart met de waardebepaling van natuurvriendelijke oevers. De data-afstemming met het beleid van de 2 verschillende waterschappen wordt momenteel afgerond. De samenwerking met de waterschappen is essentieel, maar benadrukt ook onze wederzijdse afhankelijkheid.

58

Gemeente Lansingerland

Milieu Door de Omgevingswet is milieu geïntegreerd in het ruimtelijke beleid. Er is meer afwegingsruimte, maar dat betekent ook een vroegtijdige integrale afweging en samenwerking met regionale partijen (omgevingsdienst, milieudienst, gezondheidsdienst). Dat heeft gezorgd voor een grote verschuiving in taken en verantwoordelijkheden: van toetsen naar begeleiden, beoordelen en opstellen van milieueffectrapportages (MER) en bijbehorende beoordelingen. We werkten aan de (verantwoording van) het Schone Lucht Akkoord en rapporteerden over de besteding van de Specifieke Uitkering (SLA/ SPUK) aan het rijk. Samen met duurzaamheid en mobiliteit is de slimme bandenpomp gerealiseerd. Groen/ natuurwaarden We werkten verder aan het versterken van het groenblauw netwerk: De ecologische waardebepaling is verder ontwikkeld om groengebieden en verbindingen definitief aan te wijzen. We werkten aan het Soorten Managementplan (SMP), het instrument voor de bescherming van diersoorten bij verduurzaming is nagenoeg gereed. In samenwerking met Stichting Natuurstad Rotterdam worden alle scholen benaderd voor natuurlessen. Met het huidige budget (€ 25.000) kan circa 50% van de scholen deelnemen.

Landschappelijke ruimtelijke kwaliteit en cultuurhistorie Voor de ruimtelijke kwaliteit hebben we een onderzoek uitgevoerd naar de waardebepaling van de linten in onze gemeente, en de basis gelegd voor een ruimtelijke beoordelingskader voor cultuurhistorische waarden. Daarnaast onderzochten we hoe we op een data gedreven manier kunnen onderzoeken waar de plant van (grote) bomen de meeste impact heeft op klimaat. Recreatie Met een goed onderbouwde begroting is de solide basis voor de constructieve samenwerking recreatiegebied Rottemeren gemeenschappelijke regeling (GR RR) in 2025 verder uitgebouwd. Een groot deel van dit regionale recreatiegebied ligt binnen de grenzen van onze gemeente, dat brengt extra verantwoordelijkheden met zich mee. We zijn erin geslaagd in 2025 het recreatiegebied verder te ontwikkelen door bijvoorbeeld de aankoop van een perceel in het Hoekse Park, de realisatie van een verblijfsplek (met kanosteiger) bij de Rottebanbrug, uitbreiding van één van de meest technische mountainbike parcoursen van Nederland en de start van de ontwikkelingen van agroforestry in het Hoekse Park west.

Voor het Bijzonder Provinciaal Landschap Midden-Delfland (BPL MD), waar natuur- en recreatiegebied de Groenzoom onderdeel van is, werkten we samen aan plannen voor de bescherming en ontwikkeling van dit waardevolle landschap dat de verbinding vormt tussen Midden-Delfland en het Groene Hart en de basis is voor onze westelijke groene flank. Ondanks dat het BPL MD geen formele entiteit heeft, vinden we het waardevol om aan deze samenwerking deel te nemen. We werken samen met onze partners We hebben bijgedragen in de strategische positionering van onze groen- en recreatiegebieden en groene recreatieve oostwestverbindingen. Daarmee hebben we ons kunnen profileren als deelnemer aan de NOVEX en als vertegenwoordiger voor de Rotterdamse Regio voor de programmalijn Groenblauw, de Gezonde en Klimaatadaptieve Delta. Daarmee bleven we op een duurzame manier sturen op het evenwicht tussen natuur- en recreatievoorzieningen en de toename van het aantal woningen. In het kader van de Noordrand Rotterdam (natuurcompensatie voor de Tweede Maasvlakte en A16) heeft onze gemeente met de planwijziging "De Groene Schakel" stappen gezet voor het Triangelpark. De Noordrand is bijna gereed. Maar er zijn nog steeds kleine projecten die door onze gemeente opgepakt moeten worden. Door het afbouwen van het projectteam (o.l.v.

gemeente Rotterdam) is bij de gemeente Lansingerland de betrokkenheid en operationele kennis afgenomen. Dit heeft in het afgelopen jaar geleid tot minder voortgang bij kleine opgaven.

59

Gemeente Lansingerland

We werkten volgens de Omgevingswet Omgevingsplan De gemeenteraad heeft in juli 2025 de eerste bouwsteen van het omgevingsplan vastgesteld. Deze bevat regels voor bestaande woonwijken in Lansingerland. In 2025 zijn daarnaast voorbereidingen getroffen voor de tweede bouwsteen over linten waaronder participatie. De opbouw van het omgevingsplan vindt plaats op basis van het in 2022 door de gemeenteraad vastgestelde plan van aanpak. Daarnaast heeft de gemeenteraad in november 2025 de 2 e wijziging van het omgevingsplan (T25.06692) vastgesteld voor de ontwikkeling van de Lange Vaart in Bleiswijk (TAM-IMRO plan). Omgevingsvisie en Omgevingsprogramma’s De gemeenteraad heeft aangegeven dat we de uitwerking van de ambities van de omgevingsvisie (2.0) onderbrengen in zes omgevingsprogramma’s (Kwaliteit van de leefomgeving, Wonen, Economie, Horti Science, Mobiliteit, Energietransitie (waaronder Warmte) & Circulaire Economie) en niet meer werken met losse thematische (ruimtelijke) visies. De startnotitie om te gaan werken met deze (basis-)Omgevingsprogramma’s is voor de zomer van 2025 vastgesteld door het college van B&W, waarbij de raad is geïnformeerd over dit traject en hoe zij hierbij wordt betrokken. In het najaar van 2025 heeft de raad na een uitgebreid traject de Omgevingsvisie 2.0 (T25.00524) vastgesteld.

Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Realisatie 2024 Lasten

Begr 2025

13.565

Begroting 2025 na wijziging 11.402

10.927

Realisatie 2025

Afwijking 2025

9.182

-1.745

Baten

8.496

4.656

4.542

4.712

170

Totaal saldo van baten en lasten

-5.069

-6.746

-6.385

-4.471

1.914

Onttrekkingen

991

0

189

175

-15

Toevoegingen

645

0

798

2.399

1.602

Mutaties reserves

346

0

-608

-2.225

-1.616

Resultaat

-4.723

-6.746

-6.993

-6.695

298

60

Gemeente Lansingerland

Waar zitten de financiële afwijkingen? Lasten (€ 1.745.000 voordeel) Interne doorbelastingen (€ 1.540.000 voordeel) In 2025 hebben we meer uren doorbelast aan projecten dan begroot bij de slotwijziging. In de jaarrekening levert dit een voordeel op van € 3,7 miljoen ten opzichte van de slotwijziging. Ten opzichte van de primaire begroting 2025 (vastgestelde begroting) is het voordeel echter € 455.000. In het afgelopen jaar heeft binnen het domein Ruimte en Economie een organisatiewijziging plaatsgevonden, waarbij de teams opnieuw zijn ingedeeld. Als gevolg hiervan was de administratie tijdelijk minder overzichtelijk. In de zomerrapportage 2025 is daardoor een te hoge verwachte doorbelasting opgenomen. Deze is bij de slotwijziging 2025 onjuist gecorrigeerd, waarbij per saldo de uren teveel naar beneden zijn bijgesteld. Deze bijstelling bij de slotwijziging heeft overigens niet geleid tot aanvullende bezuinigingen of andere beleidsmatige keuzes in 2025. Het betreft daarom alleen een administratieve correctie voor het jaar 2025. In de begroting 2026 is (terecht) geen rekening gehouden met deze mutatie uit de slotwijziging. Als organisatie zetten we ons in op het vergroten van de uitvoeringskracht en dit effect zien we nu toenemen. Hierdoor zijn meer uren geschreven op de projecten, dit is vooral zichtbaar in het laatste kwartaal 2025.

Als deze lijn zich voortzet heeft dit een positief resultaat voor 2026. Voor 2026 staat een actie gepland om de realisatie van de uren beter te bewaken en bij de tussentijdse P&C producten ook beter te kunnen beoordelen of alle uren volledig en correct aan projecten worden doorbelast. Areaaluitbreiding (€ 40.000 voordeel) Een deel van de areaaluitbreiding is lager uitgevallen dan vooraf begroot, wat resulteert in een voordeel van € 40.000 in 2025. Overige afwijkingen (€ 165.000 voordeel) Het verschil van € 165.000 voordelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht. Baten (€ 170.000 voordeel) Subsidie realisatiestimulans (€ 1.526.000 voordeel) De Rijksoverheid heeft een regeling gemaakt om betaalbare woningen te realiseren. De Rijksoverheid heeft hier een Specifieke Uitkering van gemaakt met het doel de realisatie van betaalbare woningen. Gemeenten krijgen een vaste bijdrage van circa €7.000,- (inclusief btw) voor elke betaalbare woning waarvan zij de start van de bouw registreren. De subsidieregeling is begin november definitief gepubliceerd in de Staatscourant. Aansluitend zijn de bijbehorende website en uitvoeringsdocumentatie geactualiseerd. Omdat de regeling pas laat in 2025 definitief is geworden, kon deze niet meer worden meegenomen in de slotwijziging 2025.

Structuur- en bestemmingplannen (€ 568.000 nadeel) De AOK's geven een nadeel, dit komt doordat de verwachte baten in 2025 lager zijn dan verwacht. Daarnaast is er een verlies van AOK Wilderszijde (afname verliesvoorziening) van € 76.000 (voordeel). Lagere leges inkomsten (€ 641.000 nadeel) De gerealiseerde bouwlegesinkomsten 2025 bedragen € 3.088.228 tegenover een begroot bedrag van € 3.472.000. Dit leidt tot een nadeel van € 383.772. Het verschil wordt grotendeels veroorzaakt door het uitblijven van een verwachte aanvraag voor een distributiecentrum (geraamde legesopbrengsten € 333.000).Het resterende verschil hangt samen met lagere inkomsten (dan begroot) uit grotere bedrijfsmatige bouwprojecten. Echter dit wordt deels weer gecompenseerd door hogere opbrengsten uit woningbouw. De legesopbrengsten over 2023 en 2024 zijn geactualiseerd. Dit leidt eveneens tot een negatieve bijstelling. Overige afwijkingen (€ 147.000 nadeel) Het verschil van € 147.000 nadelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht.

61

Gemeente Lansingerland

Onttrekking reserves (€ 15.000 nadeel) Het verschil van € 15.000 nadelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de €200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht. Toevoeging reserves (€ 1.602.000 nadeel) Bestemmingsreserve mobiliteitsmaatregelen woningbouw (€ 1.526.000 nadeel) De Rijksoverheid heeft een regeling gemaakt om betaalbare woningen te realiseren. De Rijksoverheid heeft hier een Specifieke Uitkering van gemaakt met het doel de realisatie van betaalbare woningen. Dit kunnen zowel sociale huurwoningen zijn als ook betaalbare koop (tot maximaal €420.000, prijspeil 2026) of middeldure huur (maximaal € 1.228,07 per maand, prijspeil 2026). De voorwaarde is dat deze middelen worden ingezet voor de al geprogrammeerde woningbouwprojecten, zoals de locaties Lange Vaart, Merenweg, Wolfend en Driehoek Noordpolder, binnen onze gemeente waar er knelpunten zijn. Deze zijn gedeeld met de raad in de voortgangsrapportage gebiedsprojecten (T25.04425). In de Nationale Prestatieafspraken, die mede door de VNG zijn ondertekend, is afgesproken dat per project zal worden gekeken of er knelpunten zijn op het gebied van mobiliteit, versnellen van realisatie van betaalbare woningen met eventueel een onrendabele top en nutsvoorzieningen. Voor de gemeente is het wegnemen van knelpunten bij mobiliteit de eerste prioriteit.

De eerste inzet is gericht op de eigen gemeentelijke bijdrage voor het uitvoeren van de WOKT- maatregelen om o.a. op de locaties Lange Vaart, Merenweg, Wolfend en Driehoek Noordpolder mogelijk te maken. De eerste inzet is gericht op de eigen gemeentelijke bijdrage voor het uitvoeren van WOKT- maatregelen om o.a. op de locaties Lange Vaart, Merenweg, Wolfend en Driehoek Noordpolder mogelijk te maken. Voor deze inzet komen wij met een separaat voorstel terug. De tweede prioriteit pas nadat de knelpunten voor mobiliteit zijn weggenomen is het versnellen van de betaalbare woningbouw en eventueel de onrendabele top en nutsvoorzieningen voor het wegnemen van knelpunten bij netcongestie. Voor deze inzet komen wij met een separaat voorstel terug. Hierbij is de voorwaarde dat is afgewogen of de middelen al bestemd voor de mobiliteitsmaatregelen. Dit is tot nu toe alleen toegepast voor LOO2 waar u voorstel voor heeft ontvangen. Hier zijn de middelen ingezet om deze specifieke vorm van tijdelijke betaalbare huisvesting voor de doelgroepen Oekraïners en spoedzoekers te realiseren. Gemeenten krijgen een vaste bijdrage van circa €7.000,- (inclusief btw) voor elke betaalbare woning waarvan zij de start van de bouw registreren. Dit zijn dus alle woningbouwontwikkelingen met meer dan 12 woningen in onze gemeente waaronder ook bijvoorbeeld Wilderszijde en Westpolder Bolwerk.

De bijdrage wordt in het jaar na registratie uitgekeerd en jaarlijks toegevoegd aan de bestemmingsreserve. De eerste uitkeringen worden gedaan over de woningen waarvan de bouw in dit jaar al start. De laatste uitkeringen van de regeling vinden plaats in 2030. Overige afwijkingen (€ 76.000 nadeel) Het verschil van € 76.000 nadelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht.

Beleidsveld Infrastructuur en mobiliteit Doelstelling Wat wilden we bereiken? Lansingerland streeft ernaar de groei van de gemeente te faciliteren en tegelijkertijd de bereikbaarheid te waarborgen, zonder concessies te doen aan verkeersveiligheid en leefbaarheid. Onze inwoners, ondernemers en bezoekers moeten zich op een duurzame, veilige en gezonde wijze kunnen verplaatsen, waarbij de leefbaarheid voor inwoners hoog blijft. In Lansingerland en de regio blijft de bevolking groeien, waardoor het steeds drukker wordt op de wegen, fietspaden en in het openbaar vervoer. Dit komt mede door de bouw van nieuwe woningen en toename van bedrijvigheid, maar ook doordat mensen steeds vaker onderweg zijn. Daarnaast hebben mensen in Lansingerland gemiddeld steeds meer auto's, wat veel ruimte inneemt voor zowel parkeren als op de wegen. 62

Gemeente Lansingerland

De bereikbaarheid van Lansingerland en de regio komt (verder) onder druk te staan. Provinciale wegen zoals de N209 en snelwegen zoals de A12 en A16 raken tijdens de spits steeds voller met vertraging tot gevolg. Ook de lokale ontsluitingswegen, zoals de Boterdorpseweg en Klapwijkseweg, krijgen het steeds zwaarder te verduren. Tegelijkertijd zorgt deze toename ook voor een toename van bijvoorbeeld geluidsoverlast en verkeersonveiligheid. De uitdaging is om enerzijds de groei van de regio en aantal mensen dat onderweg is te faciliteren en anderzijds om de druk op de wegen af te remmen. Ook moet de mobiliteit verduurzamen. Hiervoor is de zogenaamde ‘mobiliteitstransitie’ gestart. Een belangrijk onderdeel van deze transitie is het verleggen van de focus van alleen autoverkeer naar ook andere vormen van vervoer, zoals lopen, fietsen, openbaar vervoer en nieuwe, slimme vervoersoplossingen. Denk aan deelauto's, deelfietsen, deelscooters en in de toekomst ook zelfrijdend vervoer. Het combineren van vervoermiddelen, zoals fietsen naar de metro, met de metro naar de stad en daar een deelfiets gebruiken, ook wel 'ketenmobiliteit' genoemd, speelt een rol in slimmer en duurzamer reizen. Auto- en fietsparkeervoorzieningen bij stations en mobiliteitshubs op strategische en goed herkenbare locaties dragen hieraan bij.

Maar ook veilige fietsroutes naar de stations en naar de belangrijkste werklocaties in de regio. Het hebben van dagelijkse voorzieningen op korte afstand, zorgt ervoor dat meer verplaatsingen te voet worden gemaakt. Dit laatste zorgt voor bereikbaarheid door nabijheid van voorzieningen. In omliggende grotere gemeenten wordt een belangrijke stap richting de verduurzaming van de mobiliteitssector ingevoerd, namelijk de invoering van zero-emissie zones voor bedrijfsvoertuigen. Vervuilende voertuigen mogen dan de stadscentra niet meer in. Dit heeft ook een positief effect op de verduurzaming van het wagenpark bedrijfsvoertuigen in Lansingerland. Naast het faciliteren van de groei van mobiliteit en het stimuleren van ander reisgedrag, blijft het verbeteren en behouden van verkeersveiligheid essentieel en een absolute voorwaarde. De trend is momenteel negatief. Het aantal verkeersongevallen met letsel neemt toe. Deze trend willen we keren door het verkeerssysteem in Lansingerland veiliger te maken. Daarbij is de ambitie om te gaan voor nul verkeersslachtoffers door vermijdbare oorzaken. Daarbij is specifiek aandacht voor de zwakkere verkeersdeelnemer (fietsers en voetgangers). Om het aantal ongevallen te verminderen nemen we gerichte maatregelen op het gebied van inrichting, gedrag en handhaving, afhankelijk van de risicolocatie. We maken onze mobiliteit duurzamer en gezonder.

Fietsers voelen zich comfortabel en veilig op onze wegen en uitnodigende fietspaden. OV-gebruikers reizen gemakkelijk met betrouwbare en snelle OVlijnen van en naar goede knooppunten. Daarbij streven we moderne vervoersoplossingen na, waarbij ketenmobiliteit en deelmobiliteit een belangrijke rol spelen. We groeien mee met de toenemende behoefte aan mobiliteit. Hierbij streven we naar een betere bereikbaarheid van onze kernen, betere veiligheid voor fietsers, meer hoogwaardige fietsverbindingen en beter openbaar vervoer tussen de kernen.

Wat hebben we daarvoor in 2025 gedaan? We werkten aan een duurzame en veilige bereikbaarheid Verkeersveiligheid, bereikbaarheid en doorstroming Regionale bereikbaarheid Na ruim zes jaar bouwen is in het najaar de verlengde A16 opengesteld. Er is intensief samengewerkt met de regio en veel gedaan om de Rijksweg goed in te passen in de omgeving met een verdiepte landtunnel, extra geluidsschermen en extra stil asfalt. Ook zijn een opknapbeurt van het Lage Bergse Bos, doorlopende faunaroutes een fietspadenstructuur gerealiseerd. Met de openstelling van de A16 is de bereikbaarheid van dit deel van de randstad richting Rotterdam-Zuid verbeterd.

63

Gemeente Lansingerland

Conform de bestuurlijke afspraken tussen het Rijk, MRDH, gemeente Rotterdam, Pijnacker-Nootdorp, Lansingerland en provincie Zuid-Holland is gestart met de monitoring van de duurzame verkeerseffecten van de A16 op het onderliggend wegennet. In 2018 was hiervoor al een 0-meting uitgevoerd. In 2025 is gewerkt aan een nieuwe 0-meting over het jaar 2024. Met deze nieuwe 0-meting is de situatie vlak voor openstelling beter in beeld en is er geen sprake meer van een corona-correctie die over de 0-meting van 2018 uitgevoerd zou moeten worden. In 2026 wordt deze nulmeting over 2024 afgerond en vastgesteld en zal ook een tussenmeting uitgevoerd worden. N209 Verscheidene maatregelen uit het multimodaal mobiliteitsonderzoek N209 incl. verdiepingsslag die in 2024 is afgerond zijn verder uitgewerkt en vertaald naar een maatregelenpakket met fysieke infrastructurele aanpassingen gericht op bereikbaarheid, verkeersveiligheid en leefbaarheid. Op basis hiervan is, in lijn met de bestuursovereenkomst Ruimtelijke Ontwikkelingen, i.s.m. de provincie ZuidHolland een Rijkssubsidie aangevraagd en toegekend. Dit betreft de subsidie WoKT 2.0 (Woningbouw op Korte Termijn), met als doel om woningbouw mogelijk te maken dan wel te versnellen. De subsidie betreft een cofinancieringsregeling. Naast onze eigen gemeentelijke bijdrage dragen ook de provincie Zuid-Holland en de MRDH.

Voor zover de maatregelen toerekenbaar zijn aan een ontwikkeling en een ontwikkelaar daar profijt van heeft, zal ook van hen een proportionele bijdrage verwacht worden. Deze afspraken worden in een (anterieure) overeenkomst vastgelegd. In 2026 volgt een raadsvoorstel om de financiële consequenties van het maatregelenpakket vast te stellen. Na de afronding van de studie naar de N209 in 2024 is er in 2025 concrete voortgang geboekt op het dossier van de geluidschermen langs de N209 bij Bleiswijk. Er is meermaals met de omwonenden geparticipeerd over de inpassing van de geluidschermen. Er is overeenstemming bereikt met de Provincie Zuid-Holland en het Hoogheemraadschap van Schieland en Krimpenerwaard over de inpassing van de geluidschermen, op basis waarvan het Voorlopig Ontwerp (VO) nu uitgewerkt en afgemaakt kan worden. Tegelijkertijd is duidelijk geworden dat de subsidiebeschikking onvoldoende is om de schermen te kunnen dekken. Er zijn gesprekken opgestart met de subsidieverstrekker ‘Bureau Sanering Verkeerslawaai’ om deze op te kunnen hogen. De verwachting is dat dit proces en het VO in 2026 wordt afgerond. Bereikbaarheid Klappolder Voor het bedrijventerrein Klappolder zijn naar aanleiding van de verkeersonderzoeken uit 2024 de infrastructurele ontwerpen verder uitgewerkt, in samenspraak met de ondernemers aldaar.

Hiermee is gewerkt aan het toekomstbestendig maken van de ontsluitingsstructuur. In 2025 is tevens gestart met een variantenstudie voor een extra, noordelijke ontsluiting van Klappolder op de N209, om daarmee de bereikbaarheid verder te verbeteren en het hoofdkruispunt te ontlasten en daarmee capaciteit te creëren voor verdere uitbreiding van het bedrijventerrein, zoals de transformatie van de Chrysantenweg. Ondertussen zijn in 2025 enkele kleine verkeerskundige verbeteringen doorgevoerd aan de fietsoversteek op de Hoefweg, ter hoogte van de entree van het bedrijventerrein Klappolder. Hiermee is, mede op verzoek van de ondernemers, de verkeersveiligheid voor fietsers toegenomen. Lokale verkeersmaatregelen Er is besloten om de Heulslootweg binnen de bebouwde kom te brengen en de maximumsnelheid daarmee te verlagen van 80 km/uur naar 50 km/uur. In het kader van het Ontwikkelplan Lage Bergse Bos zijn de parkeerplaatsen die aan de randen van het gebied lagen onttrokken aan de openbaarheid en geherstructureerd naar groen. In het gebied zijn deze parkeerterreinen gecompenseerd op grotere, geconcentreerde parkeerterreinen. Rotonde Berkelse Poort

64

Gemeente Lansingerland

Er is onderzoek uitgevoerd naar een ongelijkvloerse fietsoversteek over/onder de Boterdorpseweg bij de Berkelse Poort. Daarbij is tevens de noodzaak vastgesteld om de rotondecapaciteit te vergroten omdat deze richting 2040 te laag is en omdat daardoor de doorstroming op de Boterdorpseweg verslechtert. Een nadere uitwerking volgt nog waarin een mogelijke tweede fietsonderdoorgang op hetzelfde kruispunt, maar dan onder de Raadhuislaan, wordt toegevoegd aan de plannen. De resultaten van deze nadere uitwerking worden Q1/Q2 2026 verwacht. Hierop volgt naar verwachting eind Q2 een raadsvoorstel. Kleinschalige (verkeers)maatregelen en campagnes Er zijn verkeersmaatregelen getroffen bij de Stationssingel (schoolzone) ter verbetering van de veiligheid van de voetgangersoversteekplaats, mede naar aanleiding van een ingediende petitie van omwonenden. Er is uitvoering gegeven aan de campagne 'Te luid is uit’ op de Rottebandreef. Dit betrof een aanpak van geluidsoverlast door motorfietsen. Daarvoor is ook een decibelmeter aangeschaft. In het recreatiegebied Rottemeren is de bebording geoptimaliseerd waardoor de verkeerssituaties duidelijker zijn geworden. Aan het einde van de zomervakantie is traditiegetrouw een verkeersveiligheidscampagne gevoerd rondom de start van het nieuwe schooljaar.