T26.02899 Jaarrekening 2025 LSL incl. controleverklaring BDO

24

Gemeente Lansingerland

We stimuleerden sport en bewegen en maakten onze sport- en beweegaanbieders toekomstbestendig Passend sport- en beweegaanbod Sportverenigingen spelen een belangrijke rol in het stimuleren van sporten en bewegen in Lansingerland. Veel inwoners sporten bij een Lansingerlandse sportvereniging. Daarom is het belangrijk dat verenigingen goed zijn voorbereid op de toekomst. Vanuit het lokale Sportakkoord zetten we daarom in op inclusie, toegankelijkheid en een sterke verenigingsstructuur. Door deelname aan de regionale werkgroep Inclusief Sport en Bewegen Haaglanden verbeteren we de afstemming tussen vraag en aanbod voor sporters met een beperking. Zo werken we toe naar een sport- en beweegaanbod waarin iedereen kan meedoen. In 2025 was 31,9% van de inwoners lid van een sportvereniging. Hiermee scoort Lansingerland hoger dan het regionale (21,8%) en landelijke gemiddelde (24,2%). De laatste meting is uit 2023 en toen was 30,8% lid van een sportvereniging. In 2025 hebben sportaanbieders hun passend en toegankelijk sport- en beweegaanbod verder ontwikkeld. Vanuit het Stimuleringsbudget Sportakkoord zijn 16 aanvragen ingediend, met aandacht voor inclusie en diversiteit, het versterken van vitale en toekomstbestendige sportverenigingen, het stimuleren van waardig bewegen en het bevorderen van een sociaal veilige en positieve sportcultuur.

Het aantal aanvragen is verdubbeld ten opzichte van 2024, toen waren er 8 aanvragen. Bij het indienen en uitvoeren van de aanvragen zijn sportaanbieders ondersteund door de verenigingsadviseur en de sportcoaches uit het jeugd- en sociaal domein van Lansingerland Beweegt. Hiermee is de uitvoeringskracht van de initiatieven vergroot en is bijgedragen aan bredere resultaten binnen de sport, de verbinding met het sociaal domein en het aanzetten van bewegen van de jeugd.

Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Realisatie 2024

Begr 2025

Begroting 2025 na wijziging

Realisatie 2025

Afwijking 2025

Lasten

2.838

2.848

2.882

3.130

Baten

841

850

819

870

248 52

Totaal saldo van baten en lasten

-1.998

-1.998

-2.063

-2.260

-197

Onttrekkingen

0

0

20

20

0

Mutaties reserves

0

0

20

20

0

Resultaat

-1.998

-1.998

-2.043

-2.240

-197

Waar zitten de financiële afwijkingen? Lasten (€ 248.000 nadeel) Sportvelden en terreinen (€ 200.000 nadeel) Het nadeel van € 200.000 wordt veroorzaakt door de afboeking van investeringen uit het verleden voor 3 sportfaciliteiten op het sportpark van Bergschenhoek, waarbij bij een administratieve controle is gebleken dat deze faciliteiten er niet meer zijn. Dit leidt tot een incidentele last in 2025. Overig (€ 48.000 nadeel) Het verschil van € 48.000 nadelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de €200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht. Baten (€ 52.000 voordeel) Het verschil van € 52.000 voordelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht.

25

Gemeente Lansingerland

Beleidsveld Cultuur Doelstelling Wat wilden we bereiken? We werkten aan een passend, uitnodigend en toegankelijk cultuuraanbod voor iedereen Cultuur is onderdeel van een passend aanbod aan maatschappelijke voorzieningen. Door middel van de stimulering van cultuur droegen we direct bij aan inspiratie, creatie en ontwikkeling van en door onze inwoners en droegen we indirect bij aan gelijke kansen, inclusie en mentale gezondheid van onze inwoners.

Wat hebben we daarvoor in 2025 gedaan? We versterkten de culturele basisinfrastructuur Basisinfrastructuur cultuursector In 2025 realiseerden we 70% van de (totale) bouw van Cultuurhuis Casa Cadanza in het centrum van Berkel. Met een opbouwsubsidie ondersteunden we de ontwikkeling en zichtbaarheid van Stichting Cultuurhuis Casa Cadanza. De opening van het nieuwe cultuurhuis is gepland voor het najaar van 2026. Met dit derde cultuurhuis zijn er in 2026 in de drie kernen drie cultuurhuizen en is de basisinfrastructuur van cultuur in Lansingerland op orde. Inwoners kunnen in de cultuurhuizen cultuur ervaren, elkaar ontmoeten en gebruik maken van het aanbod van de bibliotheek. Ook het verenigingsleven heeft hier een plek voor het maken van kunst en cultuur. Met de subsidiering van 15 culturele en erfgoedorganisaties (dit aantal blijft stabiel) versterkten we structureel het rijke verenigingsleven in Lansingerland en droegen we bij aan een breed en toegankelijk aanbod van kunst, cultuur, erfgoed en media. Daarnaast stimuleerden we nieuwe culturele initiatieven met incidentele impulssubsidies. We stimuleerden samenwerking in de cultuursector met de inzet van Verenigingsadviseurs en de Sport- en Cultuurcoaches jeugd en sociaal domein van Lansingerland Beweegt.

De Open Cultuurdag, het Urban Sport & Art Event, Expeditie Lansingerland en de inzet van Lansingerland Beweegt zorgden voor een grotere bekendheid van culturele activiteiten onder onze inwoners en voor toegankelijkheid van cultuur voor nieuwe doelgroepen. Hiermee droegen we bij aan de brede ontwikkeling en ontplooiing van onze inwoners en versterkten we de sociale cohesie, identiteitsontwikkeling en leefbaarheid in de gemeente. We bestendigden het bibliotheekwerk Toekomstbestendige bibliotheek In 2025 droegen we door subsidiering en opdrachtverstrekking bij aan het behoud en de ontwikkeling van Bibliotheek Oostland als toekomstbestendige bibliotheek. We troffen voorbereidingen met betrekking tot de zorgplicht in afwachting van de nieuwe bibliotheekwet. De uitvoering van bibliotheekwerk bleef stabiel, met uitvoering van activiteiten en uitbreiding van de collectie voor jeugd en jongeren, de aanpak van laaggeletterdheid en volwasseneneducatie in aansluiting op de Wet Educatie en Beroepsonderwijs en de uitvoering van het Informatiepunten Digitale Overheid. Hiermee vervulde de bibliotheek haar rol als inspirerende laagdrempelige plek voor ontmoeting en ontwikkeling. Het ledenaantal van de bibliotheek nam in 2025 af ten opzichte van de groei van het aantal inwoners (van prognose 16% in 2024 naar realisatie 14% in 2025). Dit is vergelijkbaar met 2024.

Het ledenaantal neemt per jaar gemiddeld 1% af. Daar tegenover stond een 30% toename van het aantal uitleningen (van prognose 200.000 naar realisatie 260.844). De verklaring ligt deels in het vanaf 2025 meerekenen van 27.136 uitleningen via Schoolwise (het bibliotheeksysteem dat basisscholen helpt met leesbevordering).

26

Gemeente Lansingerland

We stimuleerden cultuureducatie voor de jeugd Cultuureducatie We investeerden in cultuureducatie op school. Door het aangaan van de samenwerkingsovereenkomst met het (Rijks)programma Cultuureducatie met Kwaliteit (2025-2028) en de uitvoering van de Cultuurtrein droegen we concreet bij aan het kwalitatief versterken en borgen van het aanbod van cultuuronderwijs op scholen. De activiteiten van de Cultuurtrein zijn uitgevoerd op 21 basisscholen. Ook stimuleerden we de kennismaking van jongeren met cultuur buiten schooltijd door de inzet van een cultuurprogrammeur bij de Stichting Casa Cadanza en een structurele subsidie cultuureducatie bij verenigingen. Hiermee dragen we bij aan de culturele ontwikkeling en ontplooiing, de kansengelijkheid en de mentale gezondheid van onze (jonge(re)) inwoners.

Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Realisatie 2024

Begr 2025

Begroting 2025 na wijziging

Realisatie 2025

Afwijking 2025

Lasten

2.180

2.314

2.576

2.442

-134

Baten

178

88

198

161

-37

-2.002

-2.226

-2.378

-2.282

97

0

Totaal saldo van baten en lasten Onttrekkingen

38

38

738

738

Toevoegingen

327

186

986

986

0

Mutaties reserves

-289

-147

-247

-247

0

Resultaat

-2.291

-2.373

-2.626

-2.529

97

Waar zitten de financiële afwijkingen? Lasten (€ 134.000 voordeel) Het verschil van € 134.000 voordelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht. Baten (€ 37.000 nadeel) Het verschil van € 37.000 nadelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht.

Beleidsveld Onderwijs en kinderopvang Doelstelling Wat wilden we bereiken? We wilden bijdragen aan de kansengelijkheid van onze jeugd In de gemeente Lansingerland gingen op peildatum 1 oktober 2025 6.941 leerlingen naar een basisschool en 5.105 leerlingen naar het voorgezet onderwijs in Lansingerland. We droegen bij aan de kansengelijkheid van kinderen door samen met partners en opvoeders de pedagogische basis te versterken. Mogelijke taal- en ontwikkelingsachterstanden pakten we aan door samen met (keten)partners de Lokale Educatieve Agenda (LEA) verder vorm en inhoud te geven. Hiermee werkten we gericht aan het verkleinen van onderwijsachterstanden en het bevorderen van kansengelijkheid.

27

Gemeente Lansingerland

We zorgden voor goed en passend toekomstgericht onderwijs voor iedereen dichtbij We zetten ons in voor de beschikbaarheid van kwalitatief goed basis (primair)- en voortgezet onderwijs dichtbij huis. Daarbij zorgden we dat het onderwijs aansloot bij de veranderende samenleving. Kinderen in Lansingerland kregen toegang tot de onderwijsinstelling die het beste bij hen past, zowel binnen als buiten onze gemeente. Daarnaast boden de gemeente en de onderwijsorganisaties gezamenlijk ondersteuning aan de kinderen die dit nodig hebben, met als doel passend en inclusief onderwijs te realiseren. We droegen bij aan regionale samenwerking in het onderwijs We droegen bij aan de regionale samenwerking binnen het onderwijs. Door de samenwerking tussen de verschillende onderwijssoorten, de tuinbouwsector en het lokale bedrijfsleven zijn loopbaan- en carrièremogelijkheden voor leerlingen versterkt. Ook vervulden we een actieve rol in de regionale overleggen met de samenwerkingsverbanden, onder andere door het delen van expertise.

Wat hebben we daarvoor in 2025 gedaan? We gaven uitvoering aan ons onderwijsbeleid door samenwerking met onze partners Onderwijs en Jeugdhulp Samen met onze partners ontwikkelden we een Lokale Educatieve agenda (LEA). Hierin maakten we afspraken over de uitvoering van de vier wettelijke taken: inschrijvings-en toelatingsproces, bevorderen van integratie, voorkomen van segregatie en het bestrijden van onderwijsachterstanden. Door de samenwerking met de ketenpartners ontstond draagvlak om de gezamenlijke doelen binnen de LEA eenduidig te formuleren en gericht uit te voeren. Daarnaast zetten we in op het verbeteren van de aansluiting tussen onderwijs en jeugdhulp, in lijn met de Hervormingsagenda Jeugd. Binnen de schoolcontext werkten we verder aan normaliseren en minder medicaliseren, wat bijdraagt aan het bevorderen van inclusief onderwijs. Met de inzet van de Jeugdcoach Op School (JOS) versterkten we het aanbod van ondersteuning voor leerlingen. We zorgden voor een toegankelijk aanbod van kinderopvang en voorzieningen van voor- en vroegschoolse educatie Kinderopvang We gaven uitvoering aan onze wettelijke taken op het gebied van kinderopvang, waaronder toezicht en handhaving op de kwaliteit van de kinderopvang. Daarnaast droegen we zorg voor het bijhouden van het Landelijk Register Kinderopvang.

Extra aandacht besteedden we aan het ondersteunen van kinderen met een risico op onderwijsachterstand door middel van voor- en vroegschoolse educatie (VVE). Van de 9 locaties met gesubsidieerde peuteropvang waren er 7 met een VVE indicatie. Hiermee stimuleerden we de ontwikkeling en ontplooiing van deze kinderen, met als doel hen een goede start te laten maken in groep 3 van de basisschool. Onderwijsachterstanden Het onderwijsachterstandenbeleid is met name gericht op het verkleinen van verschillen in ontwikkelkansen tussen kinderen. Daarbij zetten we in op een samenhangende aanpak in samenwerking met onderwijsinstellingen, kinderopvangorganisaties en andere ketenpartners. De middelen voor onderwijsachterstanden werden doelgericht ingezet voor activiteiten die bijdragen aan taalontwikkeling, sociale vaardigheden en een soepele overgang van voor- en vroegschoolse educatie naar het basisonderwijs. Door de start van monitoring en afstemming met partners vergrootten we ons zicht op de effectieve inzet van de middelen en het realiseren van de beoogde resultaten.

28

Gemeente Lansingerland

We zorgden voor het toezicht op de naleving van de leerplichtwet Leerplichtwet We motiveerden en stimuleerden leerlingen om een startkwalificatie te behalen en ongeoorloofd verzuim voorkomen. Onze consultenten leerplicht hielden toezicht op de naleving van de leerplichtwet. Ongeoorloofd verzuim werd door de scholen gemeld bij het verzuimloket van de dienst uitvoering onderwijs (DUO). Deze meldingen werden door de leerplichtconsulenten gecontroleerd, waarna zij erop toezagen dat de leerplicht werd nagekomen en zij hierover, waar nodig, in samenwerking met ouders en jongeren passende afspraken maakten. De toenemende complexiteit van de problematiek die wordt waargenomen bij jongeren en het luxe verzuim (het op vakantie gaan buiten de schoolvakantie zonder toestemming) zorgden ervoor dat de consulenten leerplicht in kalenderjaar 2025 17 keer moesten handhaven. Een stijging ten opzichte van het kalenderjaar 2024, toen er 8 keer handhavend is opgetreden. We zorgden voor goede uitvoering van leerlingenvervoer Leerlingenvervoer We zorgden voor een correcte uitvoering van onze wettelijke taak op het gebied van leerlingenvervoer. De uitvoering van de Verordening Leerlingenvervoer maakte het mogelijk om aanvragen zorgvuldig en tijdig af te handelen. Daarnaast werd de uitvoering van het leerlingenvervoer door de aanbieder op een zorgvuldige manier gemonitord.

We gaven 253 beschikkingen uit, waarvan 148 taxivervoer zijn geweest. Het aantal beschikkingen was in 2024 nog 320. De daling in 2025 kan worden toegeschreven aan een latere instroom van leerlingen en een lagere inzet van aangepast vervoer. Het percentage op tijd gereden ritten verliep, net als in 2024, met 94% naar verwachting. We voldeden aan onze wettelijke taken op het gebied van onderwijsvesting, onder meer door het uitvoeren van het Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs (IHP) Onderwijshuisvesting In 2025 gaven we uitvoering aan de tweede actualisatie van het Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs. Daarnaast pasten we het herziene IKC-beleid toe bij lopende en nieuwe projecten en betrokken we afspraken over het energieniveau van schoolgebouwen bij de uitvoering. Hiermee droegen we bij aan toekomstbestendige en duurzame onderwijshuisvesting. In 2025 gaven we uitvoering aan de volgende projecten: Oplevering semipermanente huisvesting basisschool Cadans In februari 2025 leverden we de semipermanente huisvesting van Cadans (van schoolbestuur Stichting Onderwijs) op aan Het Hoge Land 17a in Berkel en Rodenrijs. Huisvesting De Springplank Op 14 oktober 2025 openden we de basisschool De Springplank (van schoolbestuur SIVOZH) aan de Groeneweg 127a in Bergschenhoek officieel.

Start aanbesteding semipermanente huisvesting Wilderszijde We richtten ons als bouwheer op realisatie van semipermanente huisvesting in Wilderszijde per schooljaar 2027-2028. Hiervoor stelden we samen met onze partners een ruimtelijk functioneel programma van eisen (PvE) op. De gunning van de aanbesteding staat gepland in het eerste kwartaal van 2026. Voorbereiding programma van eisen en aanbesteding permanente huisvesting Wilderszijde Momenteel bereiden we van de permanente huisvesting in Wilderszijde het ruimtelijk functioneel programma van eisen voor. Tegelijkertijd startten we de aanbesteding voor de architectenselectie op. We koersen op een oplevering in 2030. Vervangende nieuwbouw IKC Bleiswijk (De Wiekslag) De bouw van basisschool De Wiekslag (van schoolbestuur Spectrum SPCO) startten we in juli 2025 officieel. De bouw van het IKC verloopt voorspoedig en de oplevering staat gepland voor juni 2026. Tot die tijd volgen de leerlingen onderwijs in schoolgebouw De Poort aan de Dorpsstraat in Bleiswijk.

29

Gemeente Lansingerland

Permanente uitbreiding Gouden Griffel De uitbreiding van de Gouden Griffel (van schoolbestuur Laurentius) aan de Theo d’Orsingel ging juli 2025 gestart. De bouw verloopt voorspoedig en de oplevering is gepland in april 2026. Sloop voormalige Prins Mauritsschool afgerond Het gebouw van de voormalige Prins Mauritsschool (onderdeel van de Prins Johan Friso school) aan de Orionstraat in Berkel en Rodenrijs is gesloopt. Op deze plek komt nieuwbouw voor IKC De Wereld. Herstelwerkzaamheden dak Mozaïek afgerond In het multifunctionele gebouw Mozaïek aan de Oudelandselaan in Berkel en Rodenrijs ontstond in 2020 schade aan het dak van de parkeergarage, die als schoolplein dient voor de scholen Prins Johan Friso en De Klipper. De reparatiewerkzaamheden rondden we eind 2025 af. Participatie permanente uitbreiding Prinses Maxima De afsprakenbrief met betrekking tot de permanente uitbreiding van basisschool Prinses Maxima aan de Gouden Uillaan (van schoolbestuur Spectrum) in Berkel en Rodenrijs ondertekenden we. Verder hielden we een buurtinformatiebijeenkomst en vroegen we de omgevingsvergunning aan.

Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Realisatie 2024

Begr 2025

Begroting 2025 na wijziging

Realisatie 2025

Afwijking 2025

Lasten

10.964

12.184

12.754

11.697

-1.056

Baten

1.323

967

1.684

1.516

-168

Totaal saldo van baten en lasten

-9.641

-11.217

-11.070

-10.182

888

Onttrekkingen

754

2.305

27.433

27.254

-179

Toevoegingen

325

0

25.491

25.491

0

Mutaties reserves

429

2.305

1.942

1.763

-179

Resultaat

-9.211

-8.912

-9.128

-8.419

709

Waar zitten de financiële afwijkingen? Lasten (€ 1.056.000 voordeel) Onderwijshuisvesting (€ 404.000 voordeel) Dit voordeel wordt veroorzaakt door lagere interne doorbelaste rentelasten (een afwijking tussen de begrote en de werkelijke omslagrente). Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de paragraaf Financiering en treasury. Nationaal onderwijsprogramma (€ 218.000 voordeel) In 2025 zijn de vanuit het Rijk beschikbaar gestelde middelen in het kader van het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) niet volledig tot besteding gekomen. De onderbesteding hangt samen met fasering in de uitvoering van activiteiten, capaciteitsbeperkingen bij scholen en uitvoerende partners en een latere start van enkele interventies en aanbestedingsprocedures. Onderwijsachterstanden (€ 190.000 voordeel) De uitgaven voor onderwijsachterstanden en VVE vallen lager uit dan geraamd. Een deel van de geplande activiteiten is bekostigd met NPO-middelen, waardoor de reguliere budgetten minder zijn aangesproken. Ook zijn enkele interventies nog in een verkennende fase gebleven, waardoor uitvoering en besteding zijn uitgesteld.

30

Gemeente Lansingerland

Kinderopvang (€ 185.000 voordeel) Binnen het onderdeel kinderopvang en peuterspeelzaalwerk is sprake van onderbesteding. Deze onderbesteding wordt met name veroorzaakt doordat minder subsidieaanvragen zijn ingediend dan we vooraf hadden begroot. Overig (€ 59.000 voordeel) Het verschil van € 59.000 voordelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht. Baten (€ 168.000 nadeel) Het verschil van € 168.000 nadelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht. Onttrekking reserves (€ 179.000 nadeel) Het verschil van € 179.000 nadelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht.

Kengetallen Sport, cultuur en onderwijs Kengetal

Begroot 2025

Realisatie 2025

Bezettingsgraad gymzalen

35%

30%

Score beweegvriendelijke omgeving (0-100)

80

72

Percentage inwoners dat lid is van een sportvereniging

32%

32%

Aantal aanvragen Stimuleringsbudget Sportakkoord

10

16

Aantal gesubsidieerde culturele activiteiten

15

15

Aantal scholen dat meedoet met Cultuurtrein

20

21

Percentage inwoners dat lid is van Bibliotheek Oostland

16%

14%

200.000

260.844

Aantal leerlingen primair onderwijs

6.654

6.491

Aantal leerlingen voortgezet onderwijs

5.062

5.105

Sport

Cultuur

Totaal aantal uitleningen bij Bibliotheek Oostland Onderwijs en kinderopvang

Aantal scholen die voldoen aan BENG/ENG

3

1

Handhaving leerplicht

8

17

Aantal locaties gesubsidieerde peuteropvang

8

9

· Waarvan VVE

6

7

Aantal afgegeven VVE indicaties

160

Onbekend

% op tijd gereden ritten leerlingenvervoer

94%

94%

Aantal beschikkingen leerlingenvervoer

320

253

Sport Bezettingsgraad gymzalen De bezettingsgraad van de gymzalen lag gemiddeld op 30%. Score beweegvriendelijke omgeving (0-100) We scoren 72 punten op de indicator beweegvriendelijke omgeving. Dit betreft de laatst bekende meting van 2024. Aantal aanvragen Stimuleringsbudget Sportakkoord Vanuit het Stimuleringsbudget Sportakkoord zijn 16 aanvragen ingediend. Dit is hoger dan we van te voren hadden begroot. Cultuur

31

Gemeente Lansingerland

Percentage inwoners dat lid is van de bibliotheek 14% van onze inwoners was in 2025 lid van de bibliotheek. Totaal aantal uitleningen Het totaal aantal uitleningen aan boeken en andere vormen van media was 260.844, een toename van 30% van het aantal uitleningen (van 200.000 naar 260.844 totaal). De verklaring ligt deels in het meerekenen van 27.136 uitleningen via Schoolwise. Onderwijs & Kinderopvang Aantal scholen dat voldoet aan BENG/ENG In 2025 is één school BENG/ENG gerealiseerd en is met de realisatie van de overige twee scholen gestart, conform de tweede actualisatie van het Integraal Huisvestingsplan. Handhaving leerplicht De toenemende complexiteit van de problematiek die wordt waargenomen bij jongeren en het luxe verzuim (het op vakantie gaan buiten de schoolvakantie zonder toestemming) hebben ervoor gezorgd dat de consulenten leerplicht in kalenderjaar 17 keer moesten handhaven. Aantal afgegeven VVE indicaties Van de 9 locaties met gesubsidieerde peuteropvang zijn er 7 met een VVE indicatie. Het is voor 2025 onbekend hoeveel VVE indicaties er zijn afgegeven. De organisaties ontvingen in 2025 per dagdeel een subsidiebedrag en niet per indicatie. Aantal beschikkingen leerlingenvervoer We hebben 253 beschikkingen uitgegeven, waarvan 148 taxivervoer zijn geweest.

De afwijking kan worden toegeschreven aan een latere instroom van leerlingen en een lagere inzet van aangepast vervoer.

32

Gemeente Lansingerland

Programma 4: Sociaal Domein Beoogd maatschappelijk effect: We dragen bij aan de bestaanszekerheid van onze inwoners We stimuleren inwoners om hun eigen regie en hun doen-vermogen te versterken. Daarmee ontwikkelen onze inwoners perspectief en zetten zij stappen richting autonomie en zelfstandigheid. Daarnaast zorgen wij voor een betrouwbare en voorspelbare overheid. We bieden een vangnet aan voor wie dat nodig heeft en zetten in op begrijpelijke taal en laagdrempelige dienstverlening. We dragen bij aan de gezondheid van onze inwoners We stimuleren een gezonde leefstijl door te investeren in een uitnodigende leefomgeving en gezonde sport- en schoolkantines. Ook dragen we bij aan de mentale gezondheid van onze inwoners door te voorkomen dat problemen verergeren. We versterken de sociale basis en zetten in op re-integratie. Daarnaast stimuleren we netwerkkracht, zodat inwoners kunnen terugvallen op hun sociale netwerk binnen de buurt en het verenigingsleven. We dragen bij aan kansengelijkheid van onze inwoners We bieden passende dienstverlening aan inwoners die zich met een (hulp)vraag tot ons wenden. We werken aan een samenleving waarin iedereen voldoende kansen krijgt om mee te doen. We zorgen voor een kansrijke start voor kinderen, goed onderwijs en mogelijkheden voor iedereen om zich blijvend te ontwikkelen.

De Lansingerlandse standaard 2024 is onze basis De Lansingerlandse Standaard 2024 biedt de kaders voor de keuzes die we maken om onze beleidsdoelen te realiseren. Met deze standaard geven we invulling aan onze rol en inzet op de niveaus van Samenleving, Sociale basis en Hulp. De standaard fungeert als sturingsmodel waarmee we per niveau onze rol kunnen bepalen. Daarmee vormt de Lansingerlandse Standaard het fundament voor de beleidsplannen Integraal Veiligheidsbeleid (2024), Vitaal en waardig ouder worden (2024), Kansrijk Opgroeien (2024) en Grip op het Leven (2025) evenals de uitvoering daarvan.

Wat heeft het gekost? Een toelichting op de verantwoordingscriteria rechtmatigheid is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering. Bedragen x €1.000 Realisatie 2024

Begr 2025

Begroting 2025 na wijziging

Realisatie 2025

Afwijking 2025

Lasten

75.352

71.274

77.069

76.404

Baten

22.156

16.060

21.187

21.884

698

Totaal saldo van baten en lasten

-53.196

-55.214

-55.882

-54.519

1.363

Onttrekkingen

8.036

374

884

860

-24

Toevoegingen

7.991

0

1.408

1.655

247

Mutaties reserves

45

374

-524

-794

-270

Resultaat

-53.150

-54.840

-56.406

-55.314

1.092

33

Gemeente Lansingerland

-665

Beleidsveld Samenleving Doelstelling Wat wilden we bereiken? We droegen bij aan een inclusieve samenleving met gelijkwaardigheid als uitgangspunt Als gemeente droegen we bij aan een krachtige en vitale samenleving waarin iedereen de kans kreeg om mee te doen. We zijn een pilot gestart met de ketenaanpak Welzijn op Recept. Daarbij ondersteunen we patiënten die bij de huisarts komen met niet-medische klachten via het voorliggend veld (algemene en vrij toegankelijke voorzieningen) . Hiermee ontlasten we enerzijds de huisartsen en voorkomen we anderzijds dat patiënten onnodig een medisch traject doorlopen. In 2025 zijn 23 patiënten ondersteund door de welzijnscoach en samenwerkingspartners. Op deze manier dragen wij bij aan het behoud van eigen regie van onze inwoners.

Wat hebben we daarvoor in 2025 gedaan? We waarborgden de publieke gezondheid in onze gemeente Uitvoering basistaken De GGD Rotterdam-Rijnmond voerde meerdere taken uit voor de publieke gezondheidszorg. Het betrof onder andere infectieziektebestrijding, informatievoorziening, soa/hiv-preventie en bestrijding en het zorg dragen voor een gezonde leefomgeving. In het eerste kwartaal van 2025 heeft de GGD vooral veel inzet gepleegd op de uitbraken van mazelen en tuberculose in onze regio. Sinds het tweede kwartaal van 2025 nemen we een extra product af bij de GGD: het plusproduct ‘Nu Niet Zwanger’. We hebben daarbij met name ingezet op het betrekken van de samenwerkingspartners in onze gemeente. De GGD ondersteunde in 2025 ook domein Ruimte & Economie, onder andere door advisering en meedenken over de Omgevingsvisie 2.0 en grote projecten zoals Bleizo (plusproduct gemeentelijke advisering). Ook heeft de GGD Rotterdam-Rijnmond de inspecties voor de kinderopvang uitgevoerd in onze gemeente. We voerden de Wet inburgering uit Passend inburgeringstraject Elke inburgeraar (statushouder en gezinsmigrant) ontving in 2025 een passend inburgeringsaanbod. Dit werd opgenomen in een persoonlijk plan Inburgering en Participatie (PIP). Het aanbod bestond uit een leerroute (taal), een participatieverklaringstraject en een module Arbeidsmarkt & Participatie.

In dit plan stelden we, op basis van een leerbaarheidstoets, vast welke leerroute zij gaan volgen. Hierin maakten we onderscheid tussen de B1-route, de onderwijsroute en de zelfredzaamheidsroute. Daarnaast zijn statushouders in de eerste zes maanden financieel ontzorgd (betaling van de huur vanuit een inhouding op de uitkering). In 2025 is bij 103 volwassen inburgeraars (78 statushouders en 25 gezinsmigranten) een leerbaarheidstoets afgenomen. Dat is een stijging ten opzichte van 2024 (in totaal 78). Dit is te verklaren omdat we in 2025 meer statushouders hebben gehuisvest. In 2025 zijn er 41 statushouders gestart met de B1 route. Daarnaast zijn er tien statushouders gestart met de onderwijsroute met als doel door te stromen naar een vervolgstudie. 25 statushouders zijn gestart met de zogenoemde zelfredzaamheidsroute, bedoeld voor inburgeraars voor wie taalniveau B1 niet op alle onderdelen haalbaar lijkt. De verhoudingen tussen de gekozen leerroutes zijn anders dan in 2024, toen waren er van de 77 gestarte trajecten waarvan 47 met een B1-routestartte, 17 met de onderwijsroute en 13 met de zelfredzaamheidsroute. Dit heeft te maken met het taalniveau en de leerbaarheid van de individuele inburgeraars. In 2025 hebben 68 inburgeraars, waarvan 43 statushouders hun participatieverklaringstraject afgerond. Ook dit is een stijging ten opzichte van de 51 trajecten uit 2024.

34

Gemeente Lansingerland

We boden opvang en maatschappelijke voorzieningen voor ontheemde Oekraïners Ontheemde Oekraïners Als gemeente nemen we onze verantwoordelijkheid voor het opvangen van ontheemde Oekraïners. De langdurige opvanglocatie aan de Sporthoeklaan bood in 2025 onderdak aan 150 ontheemden. Om ervoor te zorgen dat de ontheemde Oekraïners goed mee kunnen doen in de samenleving boden we maatschappelijke voorzieningen zoals zorg, onderwijs, taallessen en sportactiviteiten. Daarnaast hebben we in Bleiswijk het zorg- en herstelcentrum (ZHC) met plaats voor 22 bedden voor zorgbehoevende, ontheemde Oekraïners uit de regio. Hier werden ontheemde Oekraïners opgevangen die dermate ziek zijn, of een zodanige medische ingreep zijn ondergaan dat zij op hun huidige verblijfplaats niet goed kunnen herstellen.

Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Realisatie 2024

Begr 2025

Begroting 2025 na wijziging

Realisatie 2025

Afwijking 2025

Lasten

8.943

7.153

7.481

7.654

Baten

7.516

4.141

5.528

6.171

173 643

Totaal saldo van baten en lasten

-1.427

-3.012

-1.953

-1.484

469

Onttrekkingen

6.523

0

110

110

0

Toevoegingen

7.991

0

1.333

1.580

247

Mutaties reserves

-1.468

0

-1.223

-1.470

-247

Resultaat

-2.895

-3.012

-3.176

-2.953

223

Waar zitten de financiële afwijkingen? Lasten (€ 173.000 nadeel) SPUK IZA (€ 277.000 nadeel) We financieren een personele inzet ter bevordering van het behandelen van de doelen uit het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Regionaal Integraal Zorg Akkoord (RIGA), met bijbehorend transformatieplan. Daarnaast bekostigen we hier onder andere de inzet op het plusproduct ‘Nu Niet Zwanger’ van de GGD uit, zetten we extra in op de ketenaanpak Kind Naar Gezonder Gewicht (KnGG) en zetten we vanuit deze middelen sterker in op het bevorderen van de mentale gezondheid van onze jongeren. De gemaakte kosten worden volledig gedekt vanuit SPUK IZA. De uitgaven en de inkomsten van de SPUK IZA zijn niet begroot, waardoor deze als afwijking in de jaarrekening staan. Overig (€ 104.000 voordeel) Het verschil van € 104.000 voordelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht. Baten (€ 643.000 voordeel)

35

Gemeente Lansingerland

SPUK IZA (€ 277.000 voordeel) We financieren een personele inzet ter bevordering van het behandelen van de doelen uit het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Regionaal Integraal Zorg Akkoord (RIGA), met bijbehorend transformatieplan. Daarnaast bekostigen we hier onder andere de inzet op het plusproduct ‘Nu Niet Zwanger’ van de GGD uit, zetten we extra in op de ketenaanpak Kind Naar Gezonder Gewicht (KnGG) en zetten we vanuit deze middelen sterker in op het bevorderen van de mentale gezondheid van onze jongeren. De gemaakte kosten worden volledig gedekt vanuit SPUK IZA. De baten van de SPUK IZA zijn niet begroot, waardoor deze als afwijking in de jaarrekening staan. Eigen bijdrage en nog te ontvangen SPUK opvang ontheemde Oekraïners (€ 190.000 voordeel) In 2025 is de gemeente gestart met het innen van de eigen bijdrage voor de opvanglocatie Sporthoeklaan. Deze gerealiseerde inkomsten konden eerder niet voorspeld worden en zijn uiteindelijk € 63.000 geworden. Ook ontvangt de gemeente een nabetaling van € 127.000 over 2025 vanuit de bekostigingsregeling. Bij het eerder verkregen voorschot was nog geen rekening gehouden met uit te keren verstrekkingen in 2025 (zowel gemeentelijke als particuliere opvang).

Overig (€ 176.000 voordeel) Het verschil van € 176.000 voordelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht. Toevoeging reserves (€ 247.000 nadeel) Storting exploitatieoverschot opvang van ontheemde Oekraïners in de bestemmingsreserve Nieuwkomers (€ 247.000 nadeel) Met name vanwege een verwachte nabetaling over 2025 voegen we meer exploitatieoverschotten toe aan de reserve Nieuwkomers dan verwacht werd ten tijde van de slotwijziging. De gemeente ontving eerder op basis van de bekostigingsregeling een voorschot van het Rijk en hierin werd nog geen rekening gehouden met uit te keren verstrekkingen in 2025 (zowel gemeentelijke als particuliere opvang).

Beleidsveld Jeugd Doelstelling Wat wilden we bereiken? Jeugd in Lansingerland groeit gezond, veilig en kansrijk op In Lansingerland wonen relatief veel kinderen en jongeren, ongeveer 25% van het aantal inwoners. We willen dat alle kinderen goed opgroeien en hun mogelijkheden kunnen benutten. We zorgen voor een prettige groene buitenruimte en samen met onder andere scholen en verenigingen creëren we algemene voorzieningen voor ieder kind. Het Beleidsplan ‘Kansrijk Opgroeien’ is in 2025 vastgesteld. Met ons jeugdbeleid stimuleren we dat ouders advies vragen of hun zorgen delen in hun eigen netwerk met andere ouders, vrienden, familie en kennissen of bespreken met hun bredere netwerk, zoals op de kinderopvang of op school. Want veel moeilijkheden die ouders en kinderen kunnen ervaren horen bij het normale leven. Opgroeien is niet altijd makkelijk en steun is vaak dichtbij in het eigen netwerk te vinden. Voor gezinnen en kinderen die professioneel advies, ondersteuning of hulp nodig hebben, zorgen we voor een aanbod waar zij makkelijk terecht kunnen dichtbij huis: het Centrum voor Jeugd en Gezin, de Jeugdcoach op School of de praktijkondersteuner GGZ Jeugd van de huisarts. De meeste gezinnen kunnen dan zelf weer verder. We subsidiëren maatjesprojecten, waarbij een kind of gezin wordt gekoppeld aan een ervaren vrijwilliger die hen kan ondersteunen.

Ook zorgen we ervoor dat er jeugden jongerenwerk beschikbaar is.

36

Gemeente Lansingerland

Als er meer professionele hulp nodig is kan een jeugdige een verwijzing krijgen naar individuele jeugdhulp. Ongeveer 80% van onze uitgaven aan jeugdhulp gaan naar individuele hulp en 20% besteden we aan de vrij toegankelijke hulp. We hadden verwacht dat de kosten voor individuele hulp in 2025 zouden dalen naar 75% van onze uitgaven voor jeugdhulp. Dat percentage is niet gehaald vanwege de stijging van de kosten voor de geïndiceerde jeugdhulp. We werkten aan een beweging om lichtere hulp in te zetten waar mogelijk Naast dat we eraan werken dat gezinnen via hun eigen netwerk steun en advies vinden, zetten we er ook op in dat kinderen en gezinnen weer verder kunnen met lichtere hulp of een korter traject. We zorgen voor een zo dekkend mogelijk aanbod van hulp dichtbij, de lokale jeugdhulp. Dit is lichtere hulp dan de specialistische hulp die we samen met andere gemeenten in de regio Rijnmond inkopen. We willen ervoor zorgen dat deze zorg beschikbaar blijft voor de meest kwetsbare kinderen die dat echt nodig hebben. We zorgen ervoor dat kinderen passende hulp via ons lokale aanbod krijgen, als zij daar voldoende aan hebben. Samen met huisartsen, die ongeveer de helft van de verwijzingen naar hulp doen, lukt het steeds beter om dit voor elkaar te krijgen.

We zien dan ook dat in 2025 37% van de uitgaven aan hulp naar lokale hulp zijn gegaan, terwijl we hadden verwacht dat dit 30% zou zijn. Het is positief dat we procentueel meer uitgeven aan lokale hulp dan verwacht. We zien hierdoor ook een daling van de gemiddelde zorguitgave per jeugdige. We hadden verwacht dat dit € 11.277 zou zijn, maar het was in 2025 € 10.130, ondanks hoge indexatie. Dit is te verklaren door de verschuiving naar lokale hulp die minder duur is dan specialistische hulp en door inzet op een kortere trajectduur. Voor dat doel hebben we de verordening (T25.07063) aangepast in 2025 en gezorgd dat gezinnen na afronding van het traject nog enkele keren terecht kunnen bij de zorgverlener als dit nodig is. Dit geeft gezinnen vaak het vertrouwen om zonder de zorgverlener verder te gaan en het traject wel daadwerkelijk af te ronden. Er zijn geen aanwijzingen dat kinderen of gezinnen minder goed geholpen zijn.

Wat hebben we daarvoor in 2025 gedaan? We versterkten de sociale basis om jeugdigen en gezinnen tijdig te ondersteunen Sociale basis In de sociale basis zorgen we voor lichte hulp en ondersteuning waar alle kinderen en gezinnen snel en laagdrempelig terecht kunnen, dichtbij huis. Er is geen verwijzing voor nodig. Hieronder wordt het aanbod en bereik specifieker toegelicht. In 2025 hebben we er met onze partners in de sociale basis en huisartsen op ingezet dat we beter het gesprek kunnen voeren met ouders over wat normaal is als opvoeden en opgroeien even moeilijk is. Dit jeugdthema is ook uitgebreid besproken op de conferentie “Lansingerland Verbindt” in september 2025. Hierbij waren 180 partners aanwezig uit het medische en sociale domein. Jeugdcoach op School De Jeugdcoach op School (JOS) is er voor leerlingen, ouders en leerkrachten om hen te helpen bij vragen op het gebied van opgroeien en opvoeden. De JOS is een vrij toegankelijke professional en actief op elke basisschool en middelbare school in Lansingerland. Een jeugdcoach kan op school jeugdigen helpen, maar ook thuis ondersteuning bieden. In 2025 ondersteunde de JOS ruim 500 jeugdigen bij hulpvragen, net als in 2024. In 2025 hebben we als gemeente de voorbereiding gestart voor een nieuwe aanbesteding. In november 2025 hebben we een aanbesteding openbaar gepubliceerd.

Met de start van het nieuwe schooljaar in 2026 verwachten we de aanbesteding af te ronden. POH-GGZ Jeugd De praktijkondersteuner GGZ Jeugd (POH-GGZ Jeugd) biedt snelle en laagdrempelige ondersteuning in de praktijk van de huisarts, aan jeugdigen en hun ouders, zodat kinderen niet onnodig naar (duurdere) jeugdhulp worden doorverwezen. In 2025 zijn er 208 trajecten met jeugdigen (en hun ouders) gestart, waarvan 55% door de POH-GGZ Jeugd zelf is begeleid, zonder verdere doorverwijzing. Hiermee is het gestelde doel van 60% niet behaald. Het percentage dat wordt begeleid door de POH-GGZ Jeugd zonder verdere doorverwijzing valt lager uit dan de afgelopen 3 jaar:

37

Gemeente Lansingerland

Jaar

Aandeel % begeleid door POHGGZ Jeugd (zonder doorverwijzing)

Aantal trajecten

2022

67%

130

2023

61%

221

2024

62%

245

2025

55%

208

Ten aanzien van 2023 en 2024 is er sprake van een daling in het aantal trajecten. Een mogelijke verklaring voor de daling van het aantal gestarte trajecten en het percentage ‘zelf begeleid’ is dat de POH's steeds langere overbruggingszorg bieden vanwege de lange wachtlijsten bij de specialistische jeugdzorg. Ook is het afgelopen jaar een aantal POH’s minder gaan werken door verlof en door personeelswisselingen. Daarnaast vallen de cijfers dit jaar tegen doordat er voor enkele maanden een vacature open stond door krapte op de arbeidsmarkt. Jongerenwerk Het jeugd- en jongerenwerk is een belangrijke partner die actief is op straat, op scholen en online. Het jongerenwerk heeft veel verschillende activiteiten georganiseerd, zoals groepsactiviteiten, meidenwerk, laagdrempelige inloopuren en online activiteiten. Online zijn 813 jongeren bereikt. Daarnaast heeft het jongerenwerk 21 jongeren geholpen met een individueel begeleidingstraject. De hulpvragen bij individuele trajecten zijn divers. Het gaat onder andere om schoolverzuim, onzekerheid of een onprettige thuissituatie. Jongerenwerk is ook wekelijks zichtbaar op straat. In alle drie de dorpskernen zijn jongerenwerkers structureel aanwezig op straat en onderhouden ze contact met jongeren. In 2025 ging dit gemiddeld om 220 jongeren per week.

De jongerenwerkers vormen een belangrijke schakel tussen jongeren en organisaties of buurtbewoners, die soms overlast ervaren. Verder heeft jongerenwerk in 2025 via het programma Join Us tientallen jongeren geholpen. Kansrijke Start Met de coalitie Kansrijke Start ondersteunen we (aanstaande) ouders in een kwetsbare situatie om hun kind de beste start te geven en hulp en steun tijdens de opvoeding te normaliseren. Het afgelopen jaar zijn meer partijen aangesloten bij de coalitie Kansrijke Start (2024: 12 partijen en 2025: 18 partijen) waardoor de samenwerking is verbreed en verstevigd. Interventies voor (potentieel) kwetsbare zwangeren en jonge ouders zijn ingezet, om het eigen netwerk te vergroten en meer preventieve kennis op te doen. Bovendien zijn professionals meer getraind hoe om te gaan met verslaafde zwangeren en ouders en hoe om te gaan met culturele gevoeligheden bij zwangeren en ouders met een migratieachtergrond. Op regionaal niveau is er blijvende aandacht voor samenwerking. De gemeente Lansingerland werkt samen met zowel Delft-Westland-Oostland (DWO-gemeenten) als met de regio Rijnmond. Er is het afgelopen jaar een monitor uitgevoerd. De huidige situatie is in kaart gebracht en er zijn aanbevelingen aan de coalitie Kansrijke Start gegeven waarmee zij de komende jaren aan de slag kan.

38

Gemeente Lansingerland

Jeugdgezondheidszorg Het CJG voerde in 2025 de jeugdgezondheidszorg uit. Het CJG zorgde onder andere voor de uitvoering van het Rijksvaccinatieprogramma. We zien een daling in de totale vaccinatiegraad in Lansingerland: in 2025 85,4% ten opzichte van 90% in 2024. Lansingerland scoort nog altijd het hoogst van de regio op de vaccinatiegraad, zowel totaal als op de aparte vaccinaties. De gemiddelde vaccinatiegraad van de regiogemeenten is 79,6%. Het CJG werkte samen met onze jeugdconsulenten in de toegang tot jeugdhulp. Kinderen en gezinnen met lichtere problemen hielp het CJG zelf via korte trajecten zoals groepsvoorlichting, het zwangerschapsgesprek en (prenataal) stevig ouderschap. Zo zette het CJG in op het voorkomen van (ergere) problemen. Er was wederom veel vraag naar de orthopedagoog voor hoogbegaafdheid. Die kan ouders en kinderen helpen bij hulpvragen en uitleg geven aan professionals om het kind heen. In lijn met ons jeugdbeleid is gewerkt aan het helpen en geruststellen van ouders bij opvoedvragen die bij het normale leven horen en heeft het CJG de insteek om het netwerk van ouders te vergroten. Tot slot zijn twee CJG-locaties samengevoegd in 2025, hierdoor hoeven medewerkers minder te reizen en kunnen zij meer tijd besteden aan kinderen en gezinnen.

We zetten hulp in als dit nodig is om jeugdigen gezond, veilig en kansrijk te laten opgroeien Toegang tot jeugdhulp Toegang tot individuele professionele hulp loopt via een verwijzer: de gemeente, de huisarts, de jeugdarts, medisch specialist of via een jeugdbeschermingsinstelling. In 2025 hebben 2.243 kinderen en jongeren een verwijzing gekregen tegenover 2.071 in 2024. Dat zijn 172 verwijzingen meer en 13% meer dan het verwachte aantal van 1.982 voor 2025. Ruim de helft van de verwijzingen naar jeugdhulp verloopt via de huisarts en 27% via de gemeente. In 2025 hebben we uitgangspunten opgesteld voor de toegang tot hulp en ondersteuning in de gemeente. We willen uitvoering geven aan een brede, integrale toegang voor alle doelgroepen, waaronder jeugd. Hier gaan we in 2026 mee verder. Passende lokale jeugdhulp Met het lokale hulpaanbod zijn 1.746 jeugdigen geholpen. We zien dat het lokale jeugdhulpaanbod steeds beter wordt gevonden, onder andere doordat we in 2024 een betere website hebben gemaakt waar huisartsen en ouders gebruik van maken. Ook hebben we een jeugdconsulent beschikbaar gesteld voor huisartsen om samen te kijken welke hulp het meest passend is als een kind of gezin een verwijzing krijgt. Verder hebben we ingezet op in het verkorten van begeleidingstrajecten.

Dit deden we zodat de wachtlijsten bij de lokale aanbieder korter werden en er meer jeugdigen en ouders/opvoeders terecht kunnen voor de juiste ondersteuning. Ook zorgt een korter traject voor lagere kosten en stimuleren we eigen regie door het gezin of kind en het optimaal benutten van het traject. Specialistische jeugdhulp Lansingerland organiseert de specialistische jeugdhulp en jeugdbescherming via de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond (GRJR). Met de andere gemeenten in de GRJR kopen we specialistische jeugdhulp zoals pleeghulp, opname, langdurig verblijf, specialistische daghulp en specialistische ambulante hulp in. In 2025 hebben 715 jeugdigen specialistische jeugdhulp gekregen. De meeste jeugdigen, namelijk 544, kregen ambulante hulp. Positief is dat we hier minder geld aan uitgaven dan in 2024, door de inzet op de verschuiving van regionale naar lokale hulp. Vanwege de afbouw van de jeugdhulpplus (voorheen gesloten jeugdhulp) hebben we in 2025 extra inzet gepleegd om zo passend mogelijke plekken te vinden voor jeugdigen die door hun problematiek een gevaar kunnen zijn voor zichzelf of een ander. Door deze transitie zijn geschikte plekken schaars en zien we helaas ook een forse stijging in de uitgaven aan deze plekken. Vaak omdat er veel extra hulpinzet wordt gedaan om een jeugdige veilig in een open instelling te laten verblijven.

39

Gemeente Lansingerland

De specialistische jeugdhulp is in voorgaande jaren in kosten gestegen en daarom hebben we in 2025 ingezet op kostenbeheersing. Lokaal werkten we aan de Opgave Jeugdhulp, waarbij we de verordening hebben aangepast en extra inzet in ons uitvoerend team hebben georganiseerd. Regionaal werken de gemeenten samen aan kostenbeheersing in de Regionale Bestuursopdracht Kostenbeheersing (RBOK). Zo hebben we regionaal een afwegingskader ontwikkeld voor de inzet van 1-op-1 begeleiding in een opnamesetting, hebben we met aanbieders (prijs)afspraken gemaakt over de duurste zorgtrajecten en is het model geactualiseerd waarmee we regionaal bepalen hoe de zorg voor een individuele jeugdige is opgebouwd (het arrangementenmodel).

Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Realisatie 2024

Begr 2025

Begroting 2025 na wijziging

Realisatie 2025

Afwijking 2025

Lasten

30.633

30.186

32.313

31.784

Baten

606

535

711

689

-529 -22

Totaal saldo van baten en lasten

-30.027

-29.651

-31.602

-31.095

507

Onttrekkingen

1.119

374

774

750

-24

Toevoegingen

0

0

75

75

0

Mutaties reserves

1.119

374

699

675

-24

Resultaat

-28.907

-29.277

-30.903

-30.420

483

Waar zitten de financiële afwijkingen? Lasten (€ 529.000 voordeel) Jeugdhulp (€ 542.000 voordeel) We behalen een voordeel van € 232.000 op de lasten voor de specialistische jeugdhulp die we via de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond (GRJR) inkopen. Dit voordeel komt doordat de definitieve cijfers van de specialistische jeugdhulp lager uitvallen dan eerder begroot, met als belangrijkste verklaring dat we lagere kosten zien voor de intensievere en duurdere zorgvormen, zoals jeugdhulp met verblijf en de specialistische landelijke ingekochte hulp (LTA-trajecten). We herkennen van eerdere jaren dat hier afwijkingen op kunnen plaatsvinden, omdat de zorg aan enkele jeugdigen meer of minder voor een sterke kostenverschuiving kan zorgen. Binnen de lokale jeugdhulp is een voordeel gerealiseerd van € 310.000. Meer jeugdigen maakten gebruik van behandeling, waardoor de kosten op dit onderdeel hoger uitvielen dan geraamd. Daartegenover stonden lagere uitgaven voor begeleiding, PGB, dagbesteding en jeugdhulp overig (maatwerk), doordat de instroom minder sterk steeg dan verwacht. Per saldo leidt dit tot een positief resultaat binnen de lokale jeugdhulp. Overige verschillen (€ 13.000 nadeel) Het verschil van € 13.000 nadelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht.

Baten (€ 22.000 nadeel) Het verschil van € 22.000 nadelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht. Onttrekking reserves (€ 24.000 nadeel) Het verschil van € 24.000 nadelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht.

40

Gemeente Lansingerland

Beleidsveld Participatie Doelstelling Wat wilden we bereiken? Wij droegen bij aan zelfredzaamheid en eigen regie voor volwassen inwoners in Lansingerland Met de meerderheid van de volwassen inwoners van Lansingerland ging het goed. We zien dat de complexiteit van de doelgroep, die afhankelijk is van een uitkering, toeneemt en een groot deel (meer dan 50%) al meer dan vijf jaar afhankelijk is van een uitkering. In 2025 richtte onze ondersteuning zich specifiek op een beperkte groep volwassen inwoners die extra hulp nodig hadden om volwaardig deel te nemen aan de samenleving of de arbeidsmarkt. Hierbij ging het bijvoorbeeld om mensen die in armoede leven, moeite hebben met het vinden van werk, schulden hebben opgebouwd en daardoor gezondheidsproblemen ontwikkelen of sociaal geïsoleerd leven. We droegen bij aan gelijke kansen voor inwoners bij het vinden van een plek op de arbeidsmarkt Werk levert een positieve bijdrage aan het leven van onze inwoners: inkomen zorgt voor onafhankelijkheid en werk draagt bij aan een betekenisvol leven. Daarom zetten we ons in om te voorkomen dat iemand een bijstandsuitkering moet aanvragen. We werkten hierbij samen met werkgevers om mensen te begeleiden naar werk in sectoren waar de vraag naar arbeidskrachten hoog was.

Verder namen wij proactieve maatregelen om te voorkomen dat onze inwoners in financiële problemen terechtkwamen of dat de schulden opliepen. Voor inwoners die toch met financiële problemen, schulden of afhankelijkheid van uitkeringen te maken kregen, boden we gerichte ondersteuning (maatwerk). Onze vier belangrijkste doelstellingen voor 2025 waren: 1. Onze inwoners doen naar draagkracht mee in de maatschappij door middel van betaald werk, vrijwilligerswerk of een andere vorm van dagbesteding. 2. We ondersteunen minima met voorzieningen die bijdragen aan het vermogen om mee te doen in de maatschappij. 3. We verstevigen onze aanpak van schuldenproblematiek en zijn hierdoor klaar voor een grotere vraag die (mogelijk) ontstaat door de stijgende prijzen. 4. Werkgevers in onze arbeidsmarktregio dragen bij aan een (inclusieve) arbeidsmarkt waar voor iedereen plaats is met passende werkplekken.

Wat hebben we daarvoor in 2025 gedaan? We zetten in op het voorkomen van schuldenproblematiek en bieden hulp waar nodig is Schuldenaanpak We hebben 1.922 inwoners aangeschreven vanuit de vroegsignaleringsaanpak. Door onder andere deelname aan de week van het geld, maakten we jongeren via een informatieve post (Black Friday) op social media bewust van de impact van schulden. Ondernemers kregen de mogelijkheid om preventieve hulp te ontvangen in de vorm van boekhoudkundige hulp in samenwerking met de Ondernemersklankbord. In samenwerking met Verder groep werkte de gemeente aan het implementeren van de basisdienstverlening schuldhulpverlening. Iedere inwoner heeft hiermee garantie op adequate hulp bij (problematische) schulden ongeacht hun situatie. In 2025 meldden zich 133 inwoners bij de gemeente voor hulp bij schulden. Dit is bijna gelijk aan het aantal inwoners dat zich in 2024 meldden (139). In 2025 waren er 185 inwoners met een formeel schuldhulpverleningstraject en zijn er twintig inwoners schuldenvrij verklaard. In 2024 waren er 156 inwoners met een formeel schuldentraject en zijn er 33 inwoners schuldenvrij verklaard. Vanuit de informele schuldhulpverlening werden er 134 inwoners geholpen. (2024:171). Voor jongeren (tot en met 27 jaar) met schulden startten we in december 2025 een samenwerking met het Jongeren Perspectief Fonds met als doel een bredere schuldenaanpak.

41

Gemeente Lansingerland

We zetten ons in om te voorkomen dat inwoners een bijstandsuitkering nodig hebben Scholing en loopbaan In 2025 ging het regionaal mobiliteitscentrum en het Werkgeversservicepunt op in het (regionaal) Werkcentrum Zuid Holland Centraal. Binnen het werkcentrum gingen de meeste vragen over werk zoeken (48%), gevolgd door loopbaanadvies (19%) en omscholing (10%). Ook zijn we gestart met de voorbereiding van de Wet van school naar duurzaam werk door de nodige processen hiervoor in te richten om vroegtijdig schoolverlaten steeds meer terug te dringen en vroegtijdig schoolverlaten steeds beter te voorkomen. We leverden maatwerk aan bijstandsgerechtigde inwoners Jobcoaching We zetten jobcoaching in om inwoners die extra ondersteuning nodig hebben bij het behouden van hun baan te ondersteunen. Het ging o.a. om het versterken van bepaalde vaardigheden, zodat een inwoner zelfstandig in staat is om zijn baan te behouden. In 2025 rondden 38 inwoners reguliere jobcoachingstrajecten af. Voor 25 daarvan zetten we een jobcoachcheque in. Langdurig werklozen We hebben in 2025 extra ingezet om meer zicht te krijgen op werkloze inwoners die langer dan vijf jaar een bijstandsuitkering ontvangen (grotendeels inwoners van 55 jaar en ouder) Hiervoor deden we bij ongeveer honderd inwoners intensief dossieronderzoek om te kijken naar de mogelijkheden voor toeleiding naar werk.

Op basis van het dossieronderzoek was uitstroom veelal niet mogelijk. Daarnaast startte er een spreekuur met inzet van GGZ-specialisten voor werkconsulenten. Dit vergrootte de kennis van werkconsulenten, die hierdoor effectiever werden in de bemiddeling en/of het behoud van (vrijwilligers)werk bij inwoners met GGZ-gerelateerde problematiek. Ondernemers We hebben extra aandacht gehad voor ondernemers in de gemeente Lansingerland. Naast reguliere hulp via Regionaal Bureau Zelfstandigen (RBZ), zijn we ook een samenwerking aangegaan met het ondernemersklankbord. Deze samenwerking is onderdeel van de ambitie om al in een vroeger stadium ondersteuning aan te kunnen bieden. Is er alsnog formele ondersteuning nodig, dan biedt het RBZ een Besluit Bijstandsverlening Zelfstandigen (BBZ) als inkomensondersteuning. Hierbij wordt ook hulp geboden bij de levensvatbaarheid van de onderneming. We zetten ons in om zoveel mogelijk inwoners aan passend werk te helpen Vraag en aanbod We organiseerden activiteiten met maatschappelijke impact. De focus lag hierbij op activeringstrajecten voor (alleenstaande) vrouwen en inwoners met een migratieachtergrond. Lokale bedrijven werkten mee aan deze trajecten door hun deuren te openen als onderdeel van de arbeidsoriëntatie.

Daarnaast rondden we in samenwerking met twee werkgevers met een Social Return verplichting de pilot ‘asielzoekers en arbeidsmarkt’ af. Samen met (lokale) werkgevers keken we naar een passende, duurzame werkplek (de beste ‘match) voor inwoners die nog afhankelijk zijn van een uitkering. Hiervoor was er intensief contact tussen de contactpersoon van de gemeente (de matchmaker), de accountmanager van het werkcentrum en diverse werkgevers. Vijftig inwoners begeleidden we naar werk (voltijd, deeltijd en via een proefplaatsing). Werkgevers konden – voor een bredere doelgroep – loonkostensubsidie ontvangen als zij mensen met een afstand tot de arbeid in dienst namen. In 2025 zetten we voor 69 inwoners loonkostensubsidie in. Dit zijn er drie meer dan in 2024.

42

Gemeente Lansingerland

We ondersteunden inwoners met een laag inkomen met regelingen die bijdragen aan kansengelijkheid en bestaanszekerheid Voorzieningen In 2025 maakten 1.669 inwoners, waarvan 779 kinderen, gebruik van de Rotterdampas. Dit is een stijging van 5,4% t.o.v. 2024 (1.583). Stichting Leergeld kende in totaal aan 773 unieke kinderen hulp toe. In 2024 waren dat er 728. Dit betreft o.a. de Kindpas (752) en de Schoolspullenpas (678). In totaal bereikten we hiermee 318 gezinnen. Het Jeugdfonds Sport en Cultuur kende 389 sportaanvragen en 36 cultuuraanvragen toe. In totaal 425 aanvragen; dit waren er in 2024 nog 378. Het Volwassenenfonds Sport en Cultuur kende in totaal 139 sport- en cultuuraanvragen toe. Dat is 23 meer dan in 2024 (116). Daarnaast maakten 1.010 volwassenen (en 449 meeverzekerde kinderen) gebruik van de collectieve zorgverzekering voor minima. In 2024 betrof dit nog 960 volwassenen (kinderen niet meegerekend).

Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Realisatie 2024

Begr 2025

Begroting 2025 na wijziging

Realisatie 2025

Afwijking 2025

Lasten

20.839

17.822

21.434

21.630

Baten

13.529

10.849

14.412

14.442

196 29

Totaal saldo van baten en lasten

-7.310

-6.973

-7.022

-7.189

-167

Onttrekkingen

280

0

0

0

0

Mutaties reserves

280

0

0

0

0

Resultaat

-7.031

-6.973

-7.022

-7.189

-167

Waar zitten de financiële afwijkingen? Lasten (€ 196.000 nadeel) Het verschil van € 196.000 nadelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht. Baten (€ 29.000 voordeel) Het verschil van € 29.000 voordelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht.

43

Gemeente Lansingerland

Beleidsveld Maatschappelijke ondersteuning Doelstelling Wat wilden we bereiken? Onze inwoners hebben een gezonde leefstijl, zijn mentaal gezond en doen mee in de samenleving We hebben ingezet op zowel de mentale als de fysieke gezondheid van onze inwoners en voornamelijk op jongeren. Zo zijn we van start gegaan met het project ‘BreinBaas’, waarbij we met name online meer aandacht geven aan de mentale gezondheid van onze jongeren. Ook hebben we in december 2025 de campagne ‘Niet in Rook’ gelanceerd, waarbij we jongeren willen ontmoedigen om te (gaan) vapen en zowel ouders als jongeren bewust willen maken van de gevolgen van vapen. Deze campagne is onderdeel van het bredere projectplan Middelengebruik. Bij verschillende evenementen, waaronder de Avondvierdaagse en het Urban Sport Event, zetten we in op het aanbod van (gratis) gezonde snacks en water. We zorgden voor passende hulp zodat inwoners eigen regie waar mogelijk behouden en blijven meedoen in de samenleving Inwoners die (tijdelijk) minder zelfredzaam waren, konden gebruikmaken van ondersteuning uit de sociale basis en geïndiceerde voorzieningen. Met een breed aanbod van geïndiceerde voorzieningen ondersteunden we inwoners met een psychische, psychosociale of lichamelijke beperking.

Met het inzetten van maatwerkvoorzieningen stelden we inwoners weer in staat om eigen regie te behouden en te participeren op diverse leefgebieden. Jaarlijks neemt het aantal gebruikers van Wmo-voorzieningen toe door een dubbele vergrijzing; het aantal ouderen (65+) in de samenleving neemt toe, maar binnen die groep groeit ook het aandeel 'oudere ouderen' (80-plussers). Daarnaast zien we dat ouderen langer thuis blijven wonen, met behulp van ondersteuning uit bijvoorbeeld het sociale netwerk, voorliggende voorzieningen, de Wmo of de Wet langdurige zorg (WLZ). In 2025 zagen we dat deze trend zich voortzette en het aantal gebruikers van Wmo-voorzieningen verder toenam van 3.035 in 2024 naar 3.074 in 2025. Het aantal voorzieningen groeit minder snel (1,29%) dan het aantal ouderen (2,5%). Dit is te verklaren doordat meer ouderen gebruikmaken van voorliggende of algemene voorzieningen, of bijvoorbeeld vaker een beroep doen op hulp vanuit het sociale netwerk. Ook de gemiddelde uitgaven per Wmo-cliënt die gebruik maakt van een maatwerkvoorziening (zoals een hulpmiddel of begeleiding) zijn in 2025 verder gestegen. Dit is te verklaren door jaarlijkse indexaties van de tarieven van onze maatwerkvoorzieningen. In 2024 gaven we gemiddeld per jaar € 3.400 uit, in 2025 steeg dit naar € 3.595, een stijging van 5,74%.

Als we dit afzetten tegen het totale aantal inwoners in Lansingerland, en dus rekening houden met de bevolkingsgroei, zien we dat de gemiddelde uitgaven per inwoner van Wmo-maatwerkvoorzieningen minder hard stijgen dan verwacht. In 2024 was dit € 126, in 2025 steeg dit naar € 132. Structureel voerden we cliëntervaringsonderzoeken (CEO’s) uit, om inzicht te krijgen in de kwaliteit van Wmo-ondersteuning. In 2025 gaf 74% van de inwoners die gebruik hebben gemaakt van een maatwerkvoorziening aan tevreden te zijn met de kwaliteit van de ondersteuning. 85% van de inwoners ervaarde een betere kwaliteit van leven door inzet van een maatwerkvoorziening. We zetten in op vitale ouderen die investeren in hun eigen leven en bijdragen aan de samenleving De gemeente Lansingerland maakt deel uit van het Regionaal Integraal Gezondheid Akkoord (RIGA), Het RIGA is een samenwerkingsverband in de regio Westland Schieland Delfland (WSD) van meer dan 60 partners vanuit medisch en sociaal domein die werken aan een meer gezonde en veerkrachtige regio. Ouderen zijn een belangrijke groep hierbinnen, waarin we ons richten op passende zorg en ondersteuning. In 2025 is het regionaal transformatieplan goedgekeurd, waarvoor tijdelijke middelen (3 jaar) vanuit VWS zijn toegekend om veranderingen in de zorg en welzijn mogelijk te maken.

Dit maakt het mogelijk om regionaal, maar ook lokaal te werken aan toekomstbestendige zorg en ondersteuning. Ook zijn we in 2025 gestart met de ontwikkeling van het woonzorg convenant met onze lokale partners zoals 3B wonen, Laurens, Welzijn Lansingerland en Fundis.