T21.04201 Jaarstukken 2020

Wat hebben we daarvoor in 2020 gedaan? We subsidiëren het bibliotheekwerk De Bibliotheek Oostland is een belangrijke maatschappelijke factor in Lansingerland. Naast het uitvoeren van haar wettelijke taken was zij in 2020 ook een samenwerkingspartner voor veel maatschappelijke partijen in de gemeente. In 2020 had de bibliotheek bijna 19.000 leden, waarvan 75% jeugdigen onder de 18 jaar. Vanwege corona gaf de bibliotheek kennis delen en ontmoeting op een nieuwe manier vorm. Hiernaast organiseerde zij creatieve initiatieven zoals bezorging van boeken aan huis, afhalen op afspraak, online taallessen voor anderstaligen en kunstcolleges online. We intensiveren het cultureel aanbod Met de inzet van verschillende culturele subsidieregelingen stimuleerden we cultuureducatie voor jeugd. Onderdeel hiervan is de cultuurtrein, hieraan deden in 2020 16 basisscholen mee. We gaven in totaal 27 partijen subsidie voor het organiseren van culturele initiatieven en activiteiten. Onder invloed van corona vergde het dit jaar extra inzet en aandacht om deze partijen te faciliteren en op weg te helpen bij de organisatie van hun activiteiten, vaak online of in aangepaste vorm. Samen met de inzet vanuit Lansingerland Beweegt vonden verschillende initiatieven en kleinschalige evenementen plaats, waaronder van Expeditie Lansingerland.

Dit programma bestond uit 125 activiteiten waaraan in totaal 1250 (niet-unieke) jeugd en jongeren deelname. We ontwikkelen de cultuurhuizen verder Na de opening van de cultuurhuizen Theater ’t Web in Bleiswijk en de Cultuurfabriek in Bergschenhoek richtten wij ons in 2020 op de realisatie van Blok B in Berkel en Rodenrijs. In januari 2020 stemde de gemeenteraad in met het realiseren van dit derde cultuurhuis. Op basis van dit besluit bereidden wij de realisatie en de exploitatie van Blok B voor, onder andere door het vaststellen van een sturingsmodel. Hiernaast ondersteunden we de twee bestaande cultuurhuizen bij het organiseren van hun programmering en de organisatie van culturele activiteiten.

26

Gemeente Lansingerland

Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Realisatie 2019

Primitief 2020

Begroot 2020

Realisatie 2020

Afwijking 2020

Lasten

1.508

1.782

1.784

1.694

-90

Baten

11

13

88

12

-77

Geraamde totaal saldo van baten en lasten

-1.497

-1.768

-1.696

-1.682

14

Onttrekkingen

0

60

57

41

-16

Toevoegingen

0

0

75

0

-75

Mutaties reserves

0

60

-18

41

59

-1.497

-1.708

-1.714

-1.641

73

Geraamde resultaat

Waar zitten de financiële afwijkingen? Lasten ( €90.000 voordeel) De afwijkingen zijn minder dan €100.000 en daarom niet verder toegelicht. Baten ( €77.000 nadeel) In 2020 hebben we van de provincie Zuid-Holland een bijdrage van €75.000 ontvangen voor noodsteun aan de culturele partijen in Lansingerland in 2020 en 2021. Het beleid en de financiële ondersteuning realiseren wij in 2021. Het bedrag is daarom naar de balans toegebracht en beschikbaar voor in 2021. Reservemutaties (€59.000 voordeel) Er was €16.000 begroot als onttrekking aan de reserve crisismaatregelen voor de kwijtschelding huren culturele sector in het kader van de corona. Deze onttrekkingen zijn gerealiseerd in het beleidsveld vastgoed. In 2020 hebben we van de Provincie Zuid-Holland een bijdrage van €75.000 ontvangen ten behoeve van noodsteun 2020-2021 aan de culturele partijen in Lansingerland in verband met de coronacrisis. Het beleid en de financiële ondersteuning wordt in 2021 gerealiseerd. Het bedrag is daarom naar de balans toegebracht i.p.v. de reserve crisismaatregelen.

27

Gemeente Lansingerland

Beleidsveld Onderwijs en Kinderopvang Wat wilden we bereiken? Goed en passend toekomstgericht onderwijs voor iedereen dichtbij Ook het onderwijs heeft in 2020 voor een grote uitdaging gestaan. Daarom heeft de gemeente nauw contact onderhouden met scholen en schoolbesturen. Zo hebben we meegedacht en geholpen op onderwerpen zoals voldoende digitale leermiddelen voor alle kinderen, noodopvang en de naleving van de leerplicht ook bij thuisonderwijs. Ook is natuurlijk ingezet op het voldoen aan onze wettelijke verplichtingen over het onderwijs, leerlingenvervoer en de kwaliteit van de kinderopvang. Ten slotte hebben we ook dit jaar uitvoering gegeven aan de ambities uit de Visienota Onderwijs 2017-2025. Zo is er onder andere ingezet op een betere aansluiting tussen onderwijs en het bedrijfsleven en de goede inbedding van de Jeugdcoach op School.

Wat hebben we daarvoor in 2020 gedaan? We houden toezicht op de kwaliteit van kinderopvang en handhaven zo nodig Wij zijn eindverantwoordelijk voor het toezicht en de handhaving op de geregistreerde locaties voor kinderopvang en gastouderopvang. De GGD heeft de opdracht om de inspecties uit te voeren. Corona had effect op de sector kinderopvang en daarmee ook op het toezicht op de kwaliteit van de kinderopvang. De GGD had daarom de werkwijze aangepast naar vinger aan de pols’ en signaal gestuurd toezicht. Toezichthouders legden geen fysieke inspectiebezoeken af, met uitzondering van situaties waarbij de veiligheid van de kinderen in het geding is. Hierdoor zijn niet alle jaarlijkse onderzoeken op de locaties voor kinderopvang uitgevoerd in 2020. Dit komt terug in de jaarverantwoording toezicht kinderopvang. We stellen het Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs vast In 2020 stelde de gemeenteraad het Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs (IHP) vast. Samen met de schoolbesturen doorliepen wij een intensief en constructief proces. De keuzes in het IHP zijn dan ook gedragen door alle schoolbesturen. In het IHP zijn keuzes gemaakt voor de komende periode waarin wij gaan investeren in nieuwe schoolgebouwen. Dit is nodig omdat er een groei te zien is van het aantal kinderen en omdat voor een deel van onze schoolgebouwen vervangende nieuwbouw of renovatie nodig is.

Het gaat om het verduurzamen van alle schoollocaties, de uitbreiding van 6 schoollocaties en vervangende nieuwbouw voor 7 schoolgebouwen. Daarnaast zijn er 3 extra basisscholen gepland voor de nog te ontwikkelen woonwijk Wilderszijde. We zorgen voor een goed onderwijsachterstandenbeleid (OAB) Jaarlijks ontvangen wij een specifieke uitkering van het Rijk voor OAB. Hiermee continueerden wij in 2020 de bestaande afspraken. We pasten de subsidieregeling aan om zo te voldoen aan de wettelijke wijziging. Deze houdt in dat vanaf 1 augustus 2020 kinderen met een indicatie voor- en vroegschoolse educatie (VVE) gemiddeld 16 uur per week een voorschools aanbod krijgen. Samen met de uitvoerende organisaties werkten wij hiernaartoe. Ook maakten we gezamenlijk met de schoolbesturen van het primair onderwijs en kinderopvangorganisaties afspraken over wat de resultaten van VVE zijn. De resultaatafspraken hebben tot doel inzicht te geven in wat alle inspanningen in VVE opleveren voor kinderen. We zorgen voor goede uitvoering van leerlingenvervoer In 2020 zorgden we voor een goede uitvoering van onze wettelijke taak op het gebied van leerlingenvervoer. We doorliepen een aanbestedingsprocedure voor het jeugd- en leerlingenvervoer. De nieuwe vervoerder is bij aanvang van het schooljaar 2020 – 2021 gestart. Ook zorgden we voor een tijdige afhandeling van alle aanvragen voor het leerlingenvervoer.

28

Gemeente Lansingerland

Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Realisatie 2019

Primitief 2020

Begroot 2020

Realisatie 2020

Afwijking 2020

Lasten

7.912

7.472

8.367

7.405

-962

Baten

473

515

587

578

-9

Geraamde totaal saldo van baten en lasten

-7.439

-6.957

-7.780

-6.827

953

Onttrekkingen

34

71

990

34

-956

Toevoegingen

17

17

17

17

0

Mutaties reserves

17

54

973

17

-956

-7.421

-6.903

-6.807

-6.810

-3

Geraamde resultaat

Waar zitten de financiële afwijkingen? Lasten ( €962.000 voordeel) Voor het project ‘overdracht schoolgebouwen’ is een bestemmingsreserve gevormd bij de vaststelling jaarrekening 2017. Daarnaast is bij de slotwijziging aanvullend €100.000 verkregen. Van de drie over te dragen schoolgebouwen (Westpolder 1, Mozaïek en het Baken) droegen wij één schoolgebouw over in 2020 (Mozaïek). Voor zowel schoolgebouw Westpolder 1 als het Baken startten de schoolbesturen een (voorbereiding op een) aanbestedingsprocedure om de herstelwerkzaamheden van deze schoolgebouwen uit te laten voeren. Doordat de overdracht van de twee andere schoolgebouwen in 2020 niet plaatsvond, is in 2020 €922.000 minder hieraan uitgegeven dan begroot. €100.000 hiervan hevelen we naar 2021 over en €822.000 blijft in de bestemmingsreserve onderwijshuisvesting. Op basis van de Wet op het Voortgezet Onderwijs (hierna: VO) krijgen VO-scholen de OZB die ze moeten betalen volledig vergoed door de gemeente. Voor 2020 viel de vergoeding hiervoor €42.206 hoger uit dan begroot. Daar staat tegenover er ook €42.206 meer aan OZB is geint. In 2019 startte de nieuwe regeling van het Rijk voor het Onderwijsachterstandenbeleid (OAB). Deze beleidsperiode loopt van 2019-2022. In 2020 gaven wij €59.000 minder uit dan was begroot. Wij verwachten in 2021 en 2022 hogere uitgaven voor VVE vanwege een wettelijke uitbreiding van het aanbod.

De niet benutte middelen kunnen wij meenemen naar 2021. In 2020 pasten wij de subsidieregeling voor peuteropvang en onderwijsachterstanden/VVE aan. Hierdoor verschoof een deel van de subsidieaanvragen voor peuteropvang naar onderwijsachterstanden/VVE. Ook vorderden wij een deel van de subsidies over 2019 terug. Dit zorgt voor een positief resultaat. In 2020 kochten wij extra inspecties in om het toezicht op de gastouderopvang te intensiveren. Door corona zijn niet alle inspecties uitgevoerd. In het Algemeen Bestuur is besloten om het toezicht in 2020 af te rekenen naar inkoop in plaats van werkelijk uitgevoerde inspecties. Hierdoor overschreden we het budget voor toezicht kinderopvang. In totaal gaven wij op deze post voor kinderdagverblijven €61.000 minder uit dan was begroot. Door een fout in de berekening van de vergoedingen voor bewegingsonderwijs droegen wij in 2019 te weinig middelen over aan Sportfondsen Lansingerland. Dit compenseerden wij in 2020en leidt tot eenmalig €40.000 aan hogere lasten. De inkomsten uit de klokuurvergoedingen van bewegingsonderwijs worden verrekend in de contractuele afspraken die wij hebben met Sportfondsen Lansingerland (programma 5) en leiden hier tot hogere inkomsten. De overige afwijkingen zijn kleiner dan €100.000 en daarom niet verder toegelicht.

29

Gemeente Lansingerland

Baten ( €9.000 nadeel) De afwijkingen zijn kleiner dan €100.000 en daarom niet verder toegelicht. Reservemutaties (€956.000 nadeel) Voor het project ‘overdracht schoolgebouwen’ is een bestemmingsreserve gevormd bij de vaststelling jaarrekening 2017. Van de drie over te dragen schoolgebouwen (Westpolder 1, Mozaïek en het Baken) droegen wij één schoolgebouw over in 2020 (Mozaïek). Voor zowel schoolgebouw Westpolder 1 als het Baken startten de schoolbesturen een (voorbereiding op een) aanbestedingsprocedure om de herstelwerkzaamheden van deze schoolgebouwen uit te laten voeren. Doordat de overdracht van de twee andere schoolgebouwen in 2020 niet plaatsvond, is in 2020 €822.000 minder onttrokken aan de bestemmingsreserve onderwijshuisvesting. Daarnaast is er €60.000 minder onttrokken aan de reserve in verband met het incidenteel teruggeven van het budget rondom de wijknetwerken in de zomerrapportage 2020. De overige afwijking is door begrote onttrekkingen aan de reserve crisismaatregelen waarvan de kosten binnen regulier budget zijn opgevangen.

Kengetallen Sport, Cultuur en Onderwijs Kengetal

Begroot 2020

Realisatie 2020

Aantal binnensportaccommodaties (zaaldelen)

28

28

Aantal buitensportaccommodaties (velden)

75

75

Aantal gesubsidieerde culturele activiteiten

30

27

Aantal scholen dat meedoet met Cultuurtrein

12

16

Cultuurhuizen in Lansingerland

2

2

20%

17%

Aantal basisscholen

22

22

Aantal scholen voortgezet onderwijs

6

6

Aantal Integrale Huisvestings Projecten

1

11

Aantal jaarlijkse GGD onderzoeken

90

28

Aantal GGD onderzoeken voor registratie

20

14

Sport

Cultuur

Percentage inwoners dat lid is van de bibliotheek Onderwijs en kinderopvang

Aantal nader onderzoeken bij overtredingen

18

12

Aantal kindplaatsen peuteropvang bij gesubsidieerde instellingen (inclusief VVE- instellingen)

362

192

Totaal aantal beschikkingen leerlingenvervoer

275

270

Toelichting op kengetallen Sport, Cultuur en Onderwijs Sport Wij realiseren en exploiteren een breed aanbod aan sportaccommodaties voor binnen- en buitensport. Deze accommodaties worden gebruikt voor sportbeoefening door scholen, verenigingen en particulieren. Cultuur Aantal gesubsidieerde culturele activiteiten Wij ondersteunen culturele organisaties met 2 regelingen: de culturele basisregeling Cultuureducatie & Cultuurparticipatie en de Subsidie voor Culturele Programmering. We gaven in 2020 in totaal 27 partijen subsidie voor het organiseren van reguliere en incidentele culturele initiatieven en activiteiten. In verband met de coronamaatregelen schuift de uitvoering van een aantal activiteiten door naar 2021.

30

Gemeente Lansingerland

Aantal scholen dat meedoet met Cultuurtrein De Cultuurtrein is het cultuureducatieprogramma voor basisscholen dat is opgezet door de Bibliotheek Oostland in samenwerking met Kunstgebouwen. Deze is geïnitieerd naar aanleiding van de Rijksregeling Cultuureducatie met Kwaliteit. Er wordt ingezet op implementatie, verdieping en borging van cultuureducatie in het basisonderwijs door middel van o.a. trainingen en coaching van docenten, co-teaching en inspiratie voor leerlingen en het bevorderen van de samenwerking tussen scholen en culturele aanbieders. Cultuurhuizen in Lansingerland Cultuurhuizen in Lansingerland zijn een plek waar het maken van kunst en cultuur centraal staat. In de cultuurhuizen werken verschillende culturele organisaties op het gebied van cultuur, educatie en/of recreatie samen in één gebouw. Er zijn in 2020 twee Cultuurhuizen; Cultuurhuis ’t Web in Bleiswijk en de Cultuurfabriek in Bergschenhoek. Een derde cultuurhuis in Berkel en Rodenrijs is in ontwikkeling. Percentage inwoners dat lid is van de bibliotheek Oostland biedt op vier locaties in de gemeente de vijf kerntaken vanuit de bibliotheekwet: ter beschikking stellen van kennis en informatie; bieden van mogelijkheden tot ontwikkeling en educatie; bevorderen van lezen en laten kennismaken met literatuur; organiseren van ontmoetingen en debat en laten kennismaken met kunst en cultuur.

Het aantal leden van de bibliotheek was in 2020 10.579, gelijk aan het aantal in 2019. Dit is circa 17% van onze inwoners. Onderwijs en kinderopvang Aantal Integrale Huisvestingsprojecten In juli 2020 stelde de gemeenteraad het Integraal Huisvestingsplan vast. Direct daarna startte schoolbesturen en gemeente met de voorbereidingen voor de uitvoering van het IHP. Dit is aanvullend op het al lopende project vervangende nieuwbouw Prins Willem Alexander/de Kwakel. Aantal jaarlijkse GGD onderzoeken Bij elk kinderdagverblijf, buitenschoolse opvang en gastouderbureau vindt er jaarlijks een onderzoek plaats op basis van de geldende voorwaarden uit de Wet kinderopvang. Het aantal jaarlijkse onderzoeken dat wij inkopen is gebaseerd op het aantal locaties dat in het Landelijk Register Kinderopvang geregistreerd staat. Vanwege corona en hierdoor tijdelijke sluiting van de kinderopvang, zijn in 2020 niet alle jaarlijkse onderzoeken uitgevoerd. Aantal GGD onderzoeken voor registratie Zowel gastouders als kinderopvangorganisaties moeten een verzoek doen bij de gemeente om een kinderopvang te starten. De toezichthouder krijgt opdracht om een onderzoek voor registratie in het Landelijk Register Kinderopvang uit te voeren. Wij beslissen binnen 10 weken of de aanvraag voldoet aan alle eisen en de locatie opgenomen kan worden in het Landelijk Register Kinderopvang.

Aantal nadere onderzoeken bij overtredingen Dit onderzoek vindt plaats als er bij een eerdere inspectie overtredingen zijn geconstateerd. De toezichthouder toetst bij een nader onderzoek de betreffende voorwaarde(n) opnieuw. Aantal kindplaatsen peuteropvang bij gesubsidieerde instellingen (inclusief vve) Wij subsidiëren jaarlijks voldoende kindplaatsen voor peuters waarvan de ouders niet in aanmerking komen voor kinderopvangtoeslag en voor peuters met een indicatie voor- en vroegschoolse educatie(vve). In het kengetal zijn ook niet-gesubsidieerde kindplaatsen opgenomen. In 2020 subsidieerden wij 4 organisaties met in totaal 192 kindplaatsen voor deze doelgroep. Totaal aantal beschikkingen leerlingenvervoer Dit betreft alle beschikkingen voor taxivervoer, openbaar vervoer, fiets en kilometervergoeding.

31

Gemeente Lansingerland

Programma 4: Sociaal Domein Beoogd maatschappelijk effect Een gezonde, energieke samenleving met veerkrachtige individuen Een gezonde energieke samenleving Dit jaar stond voor een groot deel in het teken van corona. Dit heeft een grote invloed gehad op onze inwoners, maatschappelijke partners en zorgaanbieders. Onze samenleving is echter ondernemend, neemt verantwoordelijkheid, heeft oog voor kwetsbaren en kan tegen een stootje. Wij zien deze kracht in onze samenleving en we stimuleren dat iedereen meedoet en erbij hoort: jong en oud, arm en rijk en ongeacht afkomst, geaardheid of geloofsovertuiging. Ook tijdens corona hebben wij de eigen kracht gestimuleerd en boden we ondersteuning of hulp aan inwoners die het nodig hadden. Soms op een alternatieve manier: digitaal of telefonisch. Het stimuleren van samenredzaamheid bleef van grote waarde voor de gezondheid en het welbevinden van onze inwoners. Veerkracht van de inwoner en van de samenleving Veerkracht staat centraal in onze visie. Mensen komen het meest tot hun recht wanneer ze mee kunnen en mogen doen in de samenleving. De grootste groep inwoners is in staat om goed voor zichzelf te zorgen en eventuele problemen zelf op te lossen. Lukt dat niet, dan lossen we problemen waar mogelijk samen op en kijken we hoe herhaling voorkomen kan worden.

Zo kunnen mensen weer op eigen kracht verder en versterken we de veerkracht van het individu. Als het verhelpen van het probleem niet mogelijk is, zetten we in op het leren omgaan met de situatie waarbij we gebruik maken van het netwerk. Daarmee doen we een beroep op de veerkracht van de samenleving.

Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Realisatie 2019

Primitief 2020

Begroot 2020

Realisatie 2020

Afwijking 2020

Lasten

40.757

40.866

46.416

54.162

7.746

Baten

9.127

8.805

9.868

17.044

7.176

Geraamde totaal saldo van baten en lasten

-31.630

-32.061

-36.548

-37.118

-570

Onttrekkingen

0

1

2.173

2.191

19

Toevoegingen

84

3.013

3.282

3.282

0

Mutaties reserves

-84

-3.013

-1.110

-1.091

19

-31.714

-35.074

-37.658

-38.209

-552

Geraamde resultaat

32

Gemeente Lansingerland

Beleidsveld Samenleving Wat wilden we bereiken? Een sterke en verbonden samenleving waaraan iedereen naar vermogen meedoet We droegen eraan bij dat iedereen een plek heeft in de samenleving en dat zoveel mogelijk mensen actief mee doen. Dit vanuit de gedachte dat de onderlinge verbondenheid bijdraagt aan het individuele welzijn en welbevinden. Activiteiten die we vanuit beleidsveld Samenleving organiseren hebben ondanks corona zo veel als mogelijk doorgang gevonden.

Wat hebben we daarvoor in 2020 gedaan? We garanderen de basisgezondheidszorg in onze gemeente Vanuit de Wet publieke gezondheid bewaken we de collectieve gezondheid. Dit jaar stonden de GGD-activiteiten voornamelijk in het teken van corona. Waar mogelijk hebben ook de reguliere taken van de GGD doorgang gevonden. Voorbeelden hiervan zijn de gezondheidsmonitor en tuberculosebestrijding. Sommige taken hebben vertraging opgelopen. Andere zijn niet gedaan, zoals de gastlessen over soa en aidsbestrijding. Op taken zoals communicatie en advisering, is juist extra ingezet. We maakten de verbinding tussen samenleving en sociaal domein Het percentage inwoners dat een maatwerkvoorziening ontvangt uit het sociaal domein (Jeugdwet, Participatiewet en Wet maatschappelijke ondersteuning) is in 2020 gestegen van 7% in 2019 naar 7.5%. De toename wordt verklaard in de overige beleidsvelden. Het aantal geregistreerde mantelzorgers bij Steunpunt Mantelzorg is gestegen van 900 in 2019 naar 950 in 2020. Het is positief dat vanuit Steunpunt Mantelzorg 50 inwoners meer bereikt worden, zodat zij waar nodig gebruik kunnen maken van adviezen en trainingen. Met de uitvoering van de tien beleidsaccenten werkten we aan de versterking van de Lansingerlandse standaard; ons takenpakket op basis van onze wettelijke opdrachten.

Hoewel de maatschappelijke partners hun activiteiten door corona tijdelijk moesten stopzetten, ontwikkelden zij snel nieuwe (digitale) alternatieven. Hierdoor was het mogelijk om toch ondersteuning te bieden aan bijvoorbeeld kinderen die bij echtscheidingen betrokken zijn en ouderen die eenzaam zijn. Met de advisering door de Adviesraad Sociaal Domein borgen we de inspraak van inwoners. De Adviesraad Sociaal Domein adviseerde ons in 2020 9 keer over beleidsthema’s, onder andere over schuldhulpverlening, de veranderopgave jeugdhulp en het beleidsplan voor de Wet inburgering.

Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Realisatie 2019

Primitief 2020

Begroot 2020

Realisatie 2020

Afwijking 2020

Lasten

1.524

2.689

2.620

2.535

-85

Baten

3

3

3

0

-3

Geraamde totaal saldo van baten en lasten

-1.521

-2.687

-2.617

-2.535

82

Onttrekkingen

0

0

129

129

0

Toevoegingen

71

0

202

202

0

Mutaties reserves

-71

0

-73

-73

0

-1.592

-2.687

-2.690

-2.608

82

Geraamde resultaat

33

Gemeente Lansingerland

Waar zitten de financiële afwijkingen? Lasten ( €85.000 voordeel) De grootste afwijking zit op beleidsaccent ‘Elk kind een kans’ (totaal voordeel €125.000) die wordt veroorzaakt door een beperktere uitvoering in 2020. Op onderzoek en advies is de afwijking €75.000 (nadeel). Dit komt onder andere doordat de kosten voor ICT-licenties hoger zijn uitgevallen dan verwacht. Als laatste zijn er kleine overige mutaties die optellen tot €35.000 (voordeel) binnen het beleidsveld die dit saldo verklaren. Baten ( €3.000 nadeel) De afwijkingen is kleiner dan €100.000 en daarom niet verder toegelicht. Reservemutaties (€0) De afwijkingen is kleiner dan €100.000 en daarom niet verder toegelicht.

34

Gemeente Lansingerland

Beleidsveld Jeugd Wat wilden we bereiken? Kinderen en jongeren groeien veilig en gezond op en ontwikkelen zich tot zelfredzame inwoners Wij hebben de ontwikkeling van jeugdigen gestimuleerd en gefaciliteerd. Op die manier droegen we bij aan een stevige basis voor een veilige en gezonde ontwikkeling van kinderen en jongeren. Die stevige basis wordt in de eerste plaats gelegd door de ouders en/of verzorgers. Naarmate het kind ouder wordt, bouwen onder andere de opvang, school, sportclubs, vrienden en vakantiebaantjes mee aan de basis. Daarnaast zorgden we ervoor dat kinderen de ruimte krijgen om hun eigen talenten te ontplooien. Het ontplooien van talenten vergroot de kansen van kinderen om volledig en volwaardig mee te kunnen draaien in de maatschappij en daar een bijdrage aan te kunnen leveren.

Wat hebben we daarvoor in 2020 gedaan? We benutten de eigen kracht van jeugdigen en hun ouders/verzorgers Ook tijdens corona versterkten we bovengenoemde basis. Dit deden we onder andere met het basistakenpakket van het CJG. Om kinderen goed in beeld te hebben, hun ontwikkeling te volgen en afwijkingen tijdig te kunnen signaleren, voert het CJG op vaste leeftijden reguliere contactmomenten uit. Uitgangspunten van het CJG zijn het landelijk professioneel kader en een gezonde ontwikkeling van een kind van 0 tot 18 jaar. Het CJG is een laagdrempelige voorziening waar ouders met opvoedvragen terecht kunnen. Het bereik van het CJG was ook in 2020, ondanks de corona hoog, doordat zij onder andere gebruik maakten van beeldbellen. In de leeftijdsgroep van 0-4 jaar is 97,8% van de kinderen in beeld bij het CJG. In het Pubers in de Spotlight-netwerk zetten verschillende lokale partijen zich in voor de Jeugd in Lansingerland en waren zij in contact met jongeren. Ook de speciale jeugd Instagram @Lansingerlandjeugd hebben we ingezet voor jongerencommunicatie en jongereninspraak. De activiteiten in het kader van Pubers in de Spotlight zijn in 2020 vanwege de coronabeperkingen aangepast. Gedurende heel het jaar bleef het Pubers in de Spotlight-netwerk wel online en buiten in contact met de jeugd.

Zo was er een online FIFA-toernooi, Live Instagram sessies en filmpjes door en met jongeren; WipWap. Met de jongerencampagne ‘Wipwap’ nodigden we jongeren uit om hun ideeën te delen en mee te denken over de (effecten van) corona en hoe zij hun toekomst voor zich zien. We verbeteren of stabiliseren de probleemsituatie In de tweede helft van 2020 hebben 1528 inwoners van ons een individuele voorziening jeugdhulp ontvangen. Dat is meer dan het getal dat als streven was opgenomen (1300), maar wel ongeveer gelijk aan dezelfde periode 2019 (1531, Jaarrapportage 2019). Met de inzet van deze voorzieningen op basis van de Jeugdwet helpen we de eigen kracht van jeugdigen en gezinnen te versterken en zorgafhankelijkheid te verkleinen. De jeugdconsulenten van Team Jeugd zijn gespecialiseerd in de complexe casuïstiek en organiseren dat de juiste (specialistische) hulp in het gezin wordt ingezet. Zij zijn ook casusregisseur van deze gezinnen. Inwoners geven in het cliëntervaringsonderzoek aan dat zij baat hebben bij de hulp. De score is zelfs hoger dan begroot. In de tweede lockdown zagen we dat corona meer jeugdigen en hun ouders zwaar viel en dat de druk op onze jeugdconsulenten en de jeugdhulp toenam. Dat zien we terug in de langer dan gewenste doorlooptijd voor het opstellen van een ondersteuningsplan en in de wachttijd voor specialistische jeugdhulp.

De GRJR registreert vanaf het derde kwartaal van 2020 de wachttijd op een andere, meer realistische manier, namelijk van het moment van aanmelding bij de zorgaanbieder tot de werkelijke start van de zorg. Vandaar dat de gerapporteerde wachttijd hoger is dan in 2019. Het kengetal betreft de specialistische jeugdhulp in Q3 van 2020.

35

Gemeente Lansingerland

Ook werkten we aan meer zicht en grip op de jeugdhulp en verandering van onze manier van werken. In 2020 hebben we onze jeugdconsulenten getraind in het gesprek met inwoners en aanbieders over de hulpvraag en voor het stellen en evalueren van doelen. Om strakker te sturen, hebben we onze werkprocessen aangepast en de kaders (verordening en beleidsregels) aangescherpt. Ook hebben onderzoek gedaan naar ‘veel gebruikers’ van zorg vanuit het perspectief van ouders om te zoeken naar manieren om deze gezinnen anders te ondersteunen. De aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling was in 2020 een belangrijk aandachtspunt. Na invoering van de verscherpte meldcode in 2019 is er een continu stijgende instroom. Veilig Thuis signaleerde bovendien een verzwaring van de casuïstiek vanwege de coronatijd. Dit is goed gemonitord. We voorkomen problemen bij risicogroepen en zetten in op preventie Het CJG is in Lansingerland toegangspartij voor onze jeugdhulp en is daardoor zichtbaar aanwezig in het netwerk en kan doorverwijzen indien nodig. Alle expertise is gebundeld in 1 team Jeugd: jeugdverpleegkundigen, jeugdconsulenten met een jeugdhulpverleningsachtergrond maar ook jeugdartsen en een expert jeugd GGZ. Hierdoor kan de professional met de best passende expertise de brede uitvraag doen. Zo pakt het CJG de lichte casussen op waarbij ingezet kan worden op vrij toegankelijke zorg.

Vanuit het aanvullend preventief pakket van het CJG worden preventieve trainingen en interventies ingezet. In 2020 waren dit prenatale huisbezoeken (circa 5), de interventie Stevig Ouderschap (circa 10) en Video home Training (circa 3). Ook verzorgde het CJG preventieve trainingen voor een bredere doelgroep, zoals Peuter in zicht (2x per jaar voor een groep). De training in het najaar heeft online plaatsgevonden. Daarnaast leverde Kwadraad ook kortdurende pedagogische interventies zoals sociale vaardigheidstrainingen, weerbaarheidstrainingen, trainingen voor kinderen in echtscheiding en kinderen met ouders met psychiatrische problematiek. Met Jeugdcoaches op School en praktijkondersteuners bij huisartsen, ingezet vanuit de veranderopgave jeugdhulp, versterkten wij onze lichte hulp dichtbij de inwoners. Met deze lichte hulp willen we de instroom in de (zwaarbelaste) specialistische jeugdzorg verminderen. Vragen op het gebied van opvoeden en opgroeien vereisen namelijk niet altijd een zwaar professioneel hulpverleningstraject. Soms is lichte ondersteuning of een preventieve training voldoende. In 2020 is de Jeugdcoach op School gestart op alle primair onderwijs scholen in Lansingerland. De Jeugdcoach op School schakelt tussen gezin, Team Jeugd, school en hulpverlening en/of biedt zelf lichte ondersteuning.

De scholen zijn tevreden over deze professional en we ervaren dat de samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp sterk verbetert. In 2020 hebben zij 490 trajecten gestart, 337 lichte en 153 intensieve. 131 trajecten zijn in 2020 afgesloten. Om het effect van de jeugdcoach op school op het gebruik van jeugdhulp te bepalen moeten we de jeugdcoach op school meerdere jaren volgen. 2020 was immers een bijzonder jaar in verband met corona. We zagen wel dat in 2020 bij kinderen op basisscholen in Lansingerland minder indicaties jeugdhulp startten dan in 2019. Eind 2020 gingen ook de eerste praktijkondersteuners jeugd ggz aan de slag bij twee gezondheidscentra. Het jongerenwerk kreeg in 2020 een grotere rol in het voorliggende veld. Zij signaleerden vroegtijdig knelpunten bij jongeren en leidden door naar passende zorg. Jongerenwerkers startten 10 individuele coaching trajecten om opschaling naar zwaardere zorg te voorkomen of ervoor te zorgen dat de zorg eerder afgeschaald kon worden. Het jongerencentrum is voor coronacrisis 8 keer opengesteld voor inloop. Gemiddeld kwamen hier 15 jongeren per keer op af. Sinds maart 2020 konden meerdere reguliere activiteiten geen doorgang meer vinden en heeft het jongerenwerk een alternatief aanbod opgezet en op verschillende manieren contact gehouden met jongeren.

36

Gemeente Lansingerland

Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Realisatie 2019

Primitief 2020

Begroot 2020

Realisatie 2020

Afwijking 2020

Lasten

16.196

15.181

18.097

18.329

233

Baten

2

0

0

358

358

Geraamde totaal saldo van baten en lasten

-16.194

-15.181

-18.097

-17.972

125

Onttrekkingen

0

0

1.904

1.807

-97

Toevoegingen

0

3.000

3.067

3.067

0

Mutaties reserves

0

-3.000

-1.163

-1.260

-97

-16.194

-18.181

-19.260

-19.232

28

Geraamde resultaat

Waar zitten de financiële afwijkingen? Lasten ( €233.000 nadeel) Voor de GRJR een nadeel van €301.000 (zie verklaring bij de baten). Voor de jeugd- en opvoedhulp is 2020 positief afgesloten (€113.000 voordeel). De oorzaak hiervan is dat een begrote subsidie uiteindelijk lager is vastgesteld waardoor we een deel van de middelen terug hebben ontvangen. Voor de pgb’s komen we €82.000 (nadeel) hoger uit. Ondanks de toename op pgb’s hebben we voor het eerst sinds een aantal jaar een daling van de uitgaven ten opzichte van het vorig jaar gerealiseerd (€71.000). Dat is een resultaat van de veranderopgave. Bij jeugd met een beperking is de realisatie binnen de begroting (voordeel €5.000). Ook de extra uitgaven voor de corona coulanceregeling (€47.000) hebben we binnen de begroting opgevangen. De jeugd GGZ (voordeel €27.000) is eveneens binnen de begroting gebleven. Er is voor minder kinderen een traject gestart in 2020. Als laatste zijn er kleine overige mutaties €5.000 (voordeel) binnen het beleidsveld die dit saldo verklaren. Baten ( €358.000 voordeel) Voor de GRJR een voordeel van €358.000 op de baten. Hiervan wordt €117.000 (baten) overgeheveld naar 2021. We hebben deze middelen eind 2020 ontvangen voor de versterking van het lokale veld gericht op een veilige thuissituatie. Deze middelen waren echter niet meer te besteden in 2020. Vandaar overheveling naar 2021.

Verder zit er nog een voordeel op de baten van €241.000. Dit heeft te maken met de decentralisatie uitkering vrouwenopvang (DUVO). Deze zitten al in de bijdrage die wij aan de GRJR betalen, terwijl zij de decentralisatie uitkering als centrumgemeente ontvangen van het Rijk. Vandaar dat wij dit bedrag retour ontvangen van de gemeente Rotterdam. Reservemutaties (€97.000 nadeel) Vanuit de reserve is €97.000 (nadeel) minder onttrokken dan geraamd. Dit heeft vooral te maken met lagere kosten voor de praktijkondersteuners. De besluitvorming in de raad vond een maand later plaats dan gepland en door corona kostte het meer tijd om in samenwerking met de huisartsen het project te starten en de eerste praktijkondersteuners te plaatsen.

37

Gemeente Lansingerland

Beleidsveld Participatie Wat wilden we bereiken? Financieel zelfredzame, betrokken volwassenen die geen beroep hoeven te doen op de gemeente Inwoners die in aanmerking komen voor een uitkering boden we ondersteuning om hen zo snel mogelijk weer financieel zelfredzaam te laten zijn. Onze hulp en ondersteuning was afhankelijk van de specifieke behoeften van de betreffende inwoner (maatwerk). De inwoners met een korte afstand tot de arbeidsmarkt begeleidden we relatief snel naar werk. Inwoners met een langere afstand tot de arbeidsmarkt hadden vaak andere (gecombineerde) vormen van ondersteuning nodig. Afhankelijk van de vraag was dit gericht op maatschappelijk participatie vanuit de Wmo of begeleiding naar re-integratie vanuit de Participatiewet.

Wat hebben we daarvoor in 2020 gedaan? Inwoners zijn financieel zelfredzaam In 2020 namen 1.556 inwoners met een laag inkomen, waarvan 1.047 volwassenen, deel aan onze collectieve zorgverzekering. Hiermee bereikten we ca. 43% van de doelgroep. Dat ligt boven het landelijk gemiddelde van 36%. Mensen met een laag inkomen hebben gemiddeld meer zorg nodig. Met de collectieve zorgverzekering waren zij goed verzekerd en hadden zij minder zorgkosten. Daarnaast maakten 1.259 inwoners met een laag inkomen (659 volwassenen en 600 kinderen) gebruik van een Rotterdampas. Stichting Jeugdfonds Sport en Cultuur kende in 2020 in totaal 243 aanvragen toe. Hiervan werden 211 toegekend voor deelname aan een sport of zwemles, en 32 voor deelname aan culturele vorming. In 2020 hebben 672 kinderen uit 303 gezinnen met een laag inkomen ondersteuning ontvangen via Stichting Leergeld voor binnen- en buitenschoolse activiteiten. Het ging in totaal om 1.567 verstrekkingen. Het bereik onder de doelgroep is in 2020 toegenomen met 62 kinderen uit 33 gezinnen. Met ons re-integratieaanbod begeleidden we in 2020 in totaal 112 inwoners met een uitkering naar een (parttime) betaalde baan, waarmee hun kansen op financiële zelfredzaamheid stegen. Het werkgeversservicepunt speelde hierbij een belangrijke rol.

We verbeteren of stabiliseren de probleemsituatie Ongeveer 130 inwoners namen deel aan een informeel (vrij toegankelijk) traject in 2020 om hun (financiële) administratie op orde te krijgen. Deze ‘informele trajecten’ bestaan uit hulp en ondersteuning bij geldzaken door geschoolde vrijwilligers. In 2020 sloten ongeveer 72 inwoners hun schuldhulpverleningstraject met succes af, waarna zij schuldenvrij een nieuwe financiële start konden maken. In totaal namen er ongeveer 300 inwoners deel aan een formeel schuldhulpverleningstraject. Corona had zijn effect op het aantal bijstandsuitkeringen. Het absolute aantal bijstandsuitkeringen steeg in 2020 van 584 naar 606 uitkeringen. Aan het einde van 2020 verstrekten wij 57 uitkeringen meer dan we oorspronkelijk begrootten (549). Ten opzichte van de inschatting bij de Zomerrapportage (584), waren het 22 uitkeringen meer. Bij de slotwijziging stelden we de begroting bij naar 620 uitkeringen. Voor 2020 kwamen we uiteindelijk uit op 606 bijstandsuitkeringen. De stijging van het aantal uitkeringen was vooral het gevolg van een lagere uitstroom. Door corona konden weinig bijstandsgerechtigden een werk(ervarings)plek vinden. Met onze aanpak aan de poort bemiddelden we inwoners die een uitkering aanvroegen waar mogelijk direct naar werk. Vanuit handhaving en toezicht zetten we ca.

125 quickscans in om onterechte verstrekking van bijstandsuitkeringen tegen te gaan. Hiermee voorkwamen we de instroom van 55 uitkeringen in 2020.

38

Gemeente Lansingerland

In 2020 brachten we een groot deel van ons uitkeringsbestand in beeld met ons nieuwe motivatie- en vaardighedenprofiel, onderdeel uit het in 2019 vastgestelde ‘uitvoeringsplan Werken werkt’. Zo kunnen we de activering- en re-integratietrajecten beter laten aansluiten op de competenties van de uitkeringsgerechtigden. We zetten ruim 400 re-integratieactiviteiten (zoals werkfitheid, job coaching, loonkostensubsidie, scholing en Het Nieuwe Wij) in om onze bijstandsgerechtigde inwoners richting werk te begeleiden. Ook voerden wij sinds de uitbraak van corona de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) uit. Wij lieten dit doen door het Regionaal Bureau Zelfstandigen in Rotterdam, omdat dit bureau ook al de bijstand voor zelfstandigen uitvoert. Van de eerste twee tranches maakten 978 Lansingerlandse ondernemers gebruik voor een uitkering levensonderhoud en 81 voor een lening bedrijfskapitaal. De derde tranche loopt door in 2021. We voorkomen problemen bij risicogroepen en zetten in op preventie Voor jongeren werkten we samen met De Jonge Krijger, een gespecialiseerde partij die coaching- en adviestrajecten voor jongeren aanbiedt. In 2020 adviseerden of coachten zij 30 jongeren richting school of werk. Daarnaast werkten we vanuit het accent ‘Werken aan Werk’ aan de samenwerking met scholen voor praktijk- en speciaal onderwijs.

Door corona en het thuisonderwijs was het lastig om stageplaatsen te organiseren. Om schulden zo veel mogelijk te voorkomen, hebben we vanuit het accent ‘Grip op geld’ in 2020 voorbereidende stappen gezet om het doorgeven van signalen van geldproblemen uit te breiden. Op deze manier kunnen we nog meer inwoners zo snel mogelijk helpen bij geldproblemen en voorkomen we probleemverergering, bijvoorbeeld met de aanpak Vroeg eropaf. Ook zijn er voorbereidingen getroffen voor het nieuwe plan Schuldhulpverlening om de doelgroep beter inzichtelijk te maken en de verschillende ondersteuningsmogelijkheden beter te coördineren.

Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Realisatie 2019

Primitief 2020

Begroot 2020

Realisatie 2020

Afwijking 2020

Lasten

13.413

13.373

14.497

21.394

6.896

Baten

8.882

8.579

9.641

16.481

6.839

Geraamde totaal saldo van baten en lasten

-4.532

-4.795

-4.856

-4.913

-57

Geraamde resultaat

-4.532

-4.795

-4.856

-4.913

-57

Waar zitten de financiële afwijkingen? Op het beleidsveld participatie is een negatief resultaat van €57.000. Deze afwijking wordt verklaard door de hieronder beschreven posten: Bijstandsverlening zelfstandigen (€255.000 voordeel): Er zijn minder bijstandsverstrekkingen aan zelfstandigen (Bbz) geweest ten opzichte van het vorige jaar. Eén van de oorzaken hiervoor is de introductie van de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo), waar veel zelfstandig ondernemers tijdens corona gebruik van hebben gemaakt. Daarnaast zijn er meer van de Bbz-kapitaalverstrekkingen (leningen) terugbetaald dan verwacht.

39

Gemeente Lansingerland

Tijdelijke overbruggingsuitkering zelfstandig ondernemers (Tozo): Voorjaar 2020 introduceerde de rijksoverheid de Tijdelijke overbruggingsuitkering zelfstandig ondernemers (Tozo) als steunmaatregel. Op basis hiervan kunnen zelfstandigen een tegemoetkoming krijgen als gevolg van de geleden omzetderving door corona. Het Regionaal Bureau Zelfstandigen (RBZ) voert deze regeling voor ons uit. De uitvoeringskosten kosten hiervan bedroegen €685.000. De regeling is opgesplitst in 3 onderdelen, waarbij Tozo 3 doorloopt in 2021 de totale kosten met betrekking tot de Tozo in 2020 zijn €5.900.000 De uitvoeringskosten, de kosten levensonderhoud en kapitaalverstrekking Tozo kunnen bijna volledig gedeclareerd worden bij het Rijk. Hiervan is €121.000 eigen kosten. Oorzaak hiervan is dat de kosten te laat zijn uitbetaald. Uitvoering hiervan ligt bij de RBZ. Via de hardheidsclausule van het Rijk kunnen we dit bedrag volledig terugvorderen. Wet sociale werkvoorziening (€178.000 voordeel) en Participatie (€177.000 nadeel): Vanaf 2020 worden loonkostensubsidies op basis van de Participatiewet en loonkosten op basis van de voormalige Wet sociale werkvoorziening (Wsw) gesplitst zodat het onderscheid zichtbaar is. Abusievelijk is het budget echter nog niet gesplitst. Per saldo is het verschil nihil, namelijk €1.000 voordeel.

Inkomensondersteuning (€157.000 nadeel): Er werd meer gebruik gemaakt van de inkomensondersteunende voorzieningen zoals het Jeugdsportfonds en de collectieve zorgverzekering. Met de slotwijziging is er budget afgeroomd voor Jeugdsportfonds. Echter bleek dat zij uiteindelijk toch nog meer activiteiten konden uitvoeren dan verwacht, waardoor op dit budget is overschreden. Individuele bijzondere bijstand (€74.000 nadeel): Door corona is een groter beroep gedaan op de bijzondere bijstand. Schuldhulpverlening (€63.000 voordeel): We waren minder geld kwijt aan de uitbestede werkzaamheden van de formele schuldhulpverleningstrajecten. De informele ondersteuning nam toe. Met het nieuwe plan schuldhulpverlening zetten wij erop in om de doelgroep beter te bereiken, onder andere door de regie in eigen handen te nemen. Uitkeringen (€58.000 nadeel): De uitgaven voor de uitkeringen liepen in 2020 grotendeels in de pas met de begroting. Het kleine negatieve verschil wordt veroorzaakt door hogere kosten bijstandsverlening jongeren tot 21 jaar en Besluit bijstandsverlening zelfstandigen startend (Bbz startend). De afwijking is relatief klein in relatie tot het budget van ruim €10.000.000. Als laatste zijn er overige mutaties €87.000 (nadeel) binnen het beleidsveld die dit saldo verklaren.

40

Gemeente Lansingerland

Beleidsveld Maatschappelijke Ondersteuning Wat wilden we bereiken? Zelfredzame, betrokken en vitale inwoners We droegen eraan bij dat volwassenen voor zichzelf kunnen zorgen en investeren in hun eigen netwerken en in de samenleving. Voor ouderen droegen wij eraan bij dat zij zo zelfstandig als mogelijk functioneren, wonen en participeren.

Wat hebben we daarvoor in 2020 gedaan? We benutten de eigen kracht van de samenleving, volwassenen en ouderen Via dit platform zijn inwoners met een hulpvraag gekoppeld aan de 129 vrijwilligers die hen helpen met bijvoorbeeld boodschappen doen, medicijnen ophalen en de hond uitlaten. Het Vrijwilligers Informatie Punt (VIP) heeft een deel van deze vrijwilligers ook kunnen koppelen aan maatschappelijke organisaties zoals de bibliotheek Oostland, Rataplan en sportorganisaties. Daarnaast heeft het VIP via het traject met participatiekandidaten 22 inwoners begeleid naar vrijwilligerswerk, dit is meer dan een verdubbeling ten opzichte van 2019. Dit betrof vooral vrijwilligers met een migratieachtergrond. Daarnaast hebben we een coördinator eenzaamheid aangesteld. Deze coördinator heeft ervoor gezorgd dat partijen samenwerken aan het voorkomen en bestrijden van eenzaamheid. In de werkgroep ‘Samen aan zet’ hebben professionals afspraken gemaakt om hulpvragen te voorzien van vrijwillige of professionele hulp. Zo is er een infographic gemaakt om de aanpak van eenzaamheid beter inzichtelijk te maken. In de zomer- en winterperiode zijn digitale en enkele fysieke activiteiten georganiseerd. Individuele hulpverlening is gegeven via gerichte trainingen (Grip & Glans en Creatief Leven) en door te verwijzen naar hulpverlenende professionals.

Ook is met grote regelmaat gecommuniceerd over de aanpak van eenzaamheid onder het thema “Aandacht voor Elkaar” via social media en extra persberichten en interviews in de Heraut. We verbeteren of stabiliseren de probleemsituatie In 2020 maakten 2439 inwoners gebruik van een maatwerkvoorziening. Dat is een toename van ruim 15% ten opzichte van 2019. De oorzaak van deze toename zit met name in het landelijk ingevoerde abonnementstarief. Hiermee werd de eigen bijdrage voor Wmo maatwerkvoorzieningen voor iedereen een standaard bijdrage à €19,- per maand, ongeacht het aantal diensten. Vooral huishoudens met een relatief hoog inkomen profiteerden van deze regeling. Dat verklaart de toename van het aantal aangevraagde voorzieningen voor met name hulp bij het huishouden, woningaanpassingen en hulpmiddelen. Het spreekuur Samen Doen is opengebleven voor de inwoners die praktische hulp nodig hadden bij administratie, financiële zaken of het aanvragen van voorzieningen. Vanwege corona was een vrije inloop niet mogelijk, maar inwoners konden wel van tevoren een afspraak maken. In de tweede helft van 2020 nam het aantal meldingen van huiselijk geweld toe. Kwadraad bood in samenwerking met Veilig Thuis en het lokaal team huiselijk geweld extra inzet en ondersteuning om de betreffende gezinnen zo snel mogelijk te helpen.

Voor 42 statushouders (inclusief kinderen) zetten we in 2020 maatschappelijk begeleiding in van Vluchtelingenwerk. Deze begeleiding hielp bij het wegwijs worden in de Nederlandse samenleving en droeg op die manier bij aan integratie en het vinden van werk. Daarnaast heeft Vluchtelingenwerk in 2020 ook nog enkele tientallen statushouders begeleid voor wie het traject in 2019 was opgestart, maar pas afliep in de loop van 2020. Huishoudens die na 1,5 jaar begeleiding van Vluchtelingenwerk nog niet zelfredzaam waren en te maken hadden met verschillende hulpvragen, kwamen in aanmerking voor begeleiding van Humanitas vanuit het project ‘Tandem nieuwkomers’. Over heel 2020 werd via ‘Tandem nieuwkomers’ aan 61 huishoudens extra begeleiding geboden. Dit is het totaal van trajecten die vanuit 2019 doorliepen in 2020 plus alle trajecten die gestart zijn in 2020.

41

Gemeente Lansingerland

We voorkomen problemen bij risicogroepen en zetten in op preventie Met voorzieningen vanuit Welzijn Lansingerland is ingezet op het welzijn van ouderen en mantelzorgers. Tijdens corona heeft Welzijn Lansingerland via belrondes proactief de hand gereikt aan deze groepen om hen te ondersteunen. Het steunpunt mantelzorg heeft zich wegens corona meer gefocust op persoonlijke ondersteuning omdat veel van de geplande fysieke activiteiten niet door konden gaan. De gesprekken waren gericht op het voorkomen of terugdringen van overbelasting van mantelzorgers. Waar nodig werd extra ondersteuning thuis georganiseerd. De dagbesteding van Welzijn Lansingerland is in overleg met de GGD bijna heel het jaar opengehouden om mensen met de grootste hulpvraag en hun mantelzorgers te helpen.

Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Realisatie 2019

Primitief 2020

Begroot 2020

Realisatie 2020

Afwijking 2020

Lasten

9.623

9.622

11.202

11.904

702

Baten

240

224

224

205

-18

Geraamde totaal saldo van baten en lasten

-9.384

-9.399

-10.978

-11.699

-720

Onttrekkingen

0

1

140

255

116

Toevoegingen

13

13

13

13

0

Mutaties reserves

-13

-13

126

242

116

-9.397

-9.411

-10.852

-11.457

-605

Geraamde resultaat

Waar zitten de financiële afwijkingen? Lasten ( €702.000 nadeel) De afwijkingen op maatschappelijke ondersteuning bestaan voornamelijk uit een toename van het aantal verstrekte indicaties voor hulp bij het huishouden (€303.000 nadeel) woningaanpassingen (€183.000 nadeel), hulpmiddelen (€115.000 nadeel), begeleiding (€100.000 nadeel), en Wmo vrij toegankelijk (€60.000 voordeel). Ook zien we een overschrijding op ’pgb’s van €110.000. Dit zijn pgb’s voor zowel begeleiding, hulp bij het huishouden als hulpmiddelen. Enerzijds hebben we te maken met de aanhoudende aanzuigende werking het landelijk ingevoerde abonnementstarief voor Wmo maatwerkvoorzieningen. Inwoners betalen een vaste eigen bijdrage van €19,00 per maand, ongeacht het aantal en de omvang van de voorzieningen en ongeacht hun eigen inkomen. Als we het aantal unieke cliënten in 2019 vergelijken met 2020 zien we een stijging van ruim 30 procent op hulp bij het huishouden. We verwachten dat de stijging bij ongewijzigd rijksbeleid zal aanhouden. Anderzijds zien we de invloed van de dubbele vergrijzing: meer ouderen en mensen worden gemiddeld steeds ouder. Bovendien wonen ze langer zelfstandig, vaak in een niet-passende woning. Dat leidt tot een toenemende vraag naar hulpmiddelen en woningaanpassingen, mede vanwege het ontbreken van passende alternatieven zoals gelijkvloerse woningen.

Zo zien we over heel 2019 en 2020 een gemiddelde toename van bijna 13% in het gemiddeld aantal verstrekte hulpmiddelen. Ook deze trend zal aanhouden. Voor woningaanpassingen geldt bovendien dat het aantal aanvragen en de kosten van de aanpassingen niet voorzienbaar zijn. Het betreft een openeindregeling. In 2020 zijn er meerdere grote woningaanpassingen geweest waardoor er overschrijding is op het budget. 42

Gemeente Lansingerland

Tot slot werd door corona de ondersteuning uit het eigen netwerk lastiger, konden mantelzorgers niet altijd hulp bieden en hadden sommige inwoners ook geen particuliere hulp meer. Bijvoorbeeld omdat de particuliere hulp wegens besmettingsgevaar niet meer durfde te komen. Hierdoor waren inwoners sneller aangewezen op maatwerkvoorzieningen als Wmo-begeleiding en hulp bij het huishouden. Wegens corona is op collectief vervoer dit jaar minder uitgegeven dan begroot (€28.000 voordeel). Als laatste zijn er overige mutaties €21.000 (voordeel) binnen het beleidsveld die dit saldo verklaren. Baten ( €18.000 nadeel) De afwijking is kleiner dan €100.000 en daarom niet verder toegelicht. Reservemutaties (€116.000 voordeel) Er is €116.000 meer onttrokken uit de reserve crisismaatregelen, dit heeft te maken met de extra kosten die veroorzaakt zijn door corona.

Kengetallen Sociaal Domein Kengetal

Begroot 2020

Realisatie 2020

Percentage inwoners dat maatwerkondersteuning ontvangt

7,0%

7,5%

Aantal geregistreerde mantelzorgers

850

950

1.300

1.528

Samenleving

Jeugd Aantal unieke cliënten dat gebruik maakt van een maatwerkvoorziening Jeugdwet (2e half jaar) Gemiddeld aantal indicaties per cliënt

1,4

1,9

Gemiddelde wachttijd JGGZ Q4 (specialistisch)

6 weken

14,6 weken

Gemiddelde tijd tussen contact met consulent en ondersteuningsplan (bron: GWS)

15 dagen

35

% met een positieve gedragsverbetering door hulp (bron: CEO Jeugd)

65%

89%

% uitval en voortijdig afgesloten trajecten (lokaal)

2,5%

4,6%

Aantal unieke cliënten dat gebruik maakt van een voorziening i.h.k.v. de Participatiewet (2e half jaar)

714

728

Aantal lopende bijstandsuitkeringen op 31 december

549

606

% inwoners met een bijstandsuitkering

2%

2%

Aantal kandidaten dat is uitgestroomd naar betaald werk

150

39

Aantal kandidaten dat parttime is gaan werken

20

73

Participatie

Aantal inwoners waarvoor instroom is voorkomen (preventie)

40

55

Aantal formele en informele schuldhulptrajecten

350

430

Gebruik JCF, JSF en Stichting Leergeld

1.850

915

Gebruik Collectieve zorgverzekering

1.200

1.556

1.870

2.439

Maatschappelijke ondersteuning Aantal unieke cliënten (jeugd, volwassenen en ouderen) dat gebruik maakt van een maatwerkvoorziening Wmo (2e half jaar) Gemiddeld aantal indicaties per cliënt (jeugd, volwassenen en ouderen)

1,8

1,9

Tevredenheid kwaliteit ondersteuning (bron: CEO)

87%

84%

% door hulp een betere kwaliteit van leven heeft (bron: CEO)

80%

82%

* Bij vaststelling nieuwe beleidsplannen worden de kengetallen herzien waar nodig

43

Gemeente Lansingerland

Toelichting op kengetallen Sociaal Domein Percentage inwoners dat maatwerkondersteuning ontvangt Dit percentage betreft de maatwerkvoorzieningen uit de Jeugdwet, Participatiewet en Wmo. Aantal geregistreerde mantelzorgers Dit betreft het aantal geregistreerde mantelzorgers bij Steunpunt mantelzorg van Welzijn Lansingerland. Aantal unieke cliënten dat gebruik maakt van een maatwerkvoorziening Jeugdwet (2e half jaar) Dit getal geeft aan hoeveel cliënten in (een deel van) het tweede halfjaar gebruik heeft gemaakt van de Jeugdwet. Vooral de ontwikkeling in de tijd is relevant. Ten opzichte van het tweede halfjaar in 2019 (jaarrapportage 2019: 1531) is het aantal cliënten niet gestegen. In de jaren daarvoor steeg het aantal jaarlijks. Gemiddeld aantal indicaties per cliënt Cliënten hebben vaak meerdere indicaties, dat kan gelijktijdig of opeenvolgend zijn. Daarom is het gemiddeld aantal indicaties per cliënt groter dan 1. Eind 2020 zijn veel indicaties afgesloten en opnieuw geopend vanwege een upgrade in het berichtenverkeer. Hierdoor is het kengetal hoger dan het gemiddelde in de afgelopen jaren (ca. 1,5) waardoor de kengetallen 2019 en 2020 niet met elkaar te vergelijken zijn.

Gemiddelde wachttijd JGGZ Q3 (specialistisch) De GRJR registreert vanaf het derde kwartaal van 2020 de wachttijd op een andere, meer realistische manier, namelijk van het moment van aanmelding bij de zorgaanbieder tot de werkelijke start van de zorg. Door de coronacrisis nam de druk op de specialistische jeugdhulp toe. De combinatie met budgetplafonds voor een deel van de specialistische hulp zorgt voor wachttijden. Gemiddelde tijd tussen contact met consulent en ondersteuningsplan (bron: GWS) We vinden het belangrijk dat cliënten die bij onze toegang komen zo snel mogelijk hulp krijgen. In 2020 zagen we dat dit kengetal hoger was dan begroot en hoger dan 2019 (2019: 22 dagen). In de tweede lockdown zagen we dat de coronacrisis meer jeugdigen en hun ouders zwaar viel en dat de druk op onze jeugdconsulenten en de jeugdhulp toenam. % met een positieve gedragsverbetering door hulp (bron: CEO Jeugd) We meten dit kengetal via cliëntervaringsonderzoeken. De effectiviteit van de hulp kunnen we afmeten aan dit kengetal. Hoe hoger het percentage, hoe beter. Ondanks de druk op de zorg was de score hoger dan ingeschat. % uitval en voortijdig afgesloten trajecten (lokaal) We gaan ervan uit dat het succes van een behandeling groter is als de cliënt het traject afrondt volgens plan. Het percentage voortijdig afgesloten trajecten willen we daarom zo laag mogelijk houden.

Dat gebeurt in samenspel tussen aanbieder en cliënt. De ambitieuze doelstelling van 2,5%is niet gehaald, wel zien we een verbetering ten opzichte van 2019 (6%). Aantal unieke cliënten dat gebruik maakt van een voorziening i.h.k.v. de Participatiewet (2e half jaar) Dit getal geeft aan hoeveel personen in de tweede helft van het jaar gebruik maakt van een voorziening vanuit de Participatiewet: Bijstandsuitkering levensonderhoud, Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW) en Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ). Aantal lopende bijstandsuitkeringen op 31 december Dit getal geeft het aantal bijstandsuitkeringen aan op 31 december. Vaak ligt het aantal bijstandsuitkeringen wat lager dan het aantal bijstandsgerechtigden (personen), omdat er meer personen binnen een huishouden van één uitkering afhankelijk kunnen zijn. % inwoners met een bijstandsuitkering Percentage bijstandsgerechtigden ten opzichte van de totale beroepsbevolking in Lansingerland. 44

Gemeente Lansingerland

Aantal kandidaten dat is uitgestroomd naar betaald werk Het aantal bijstandsgerechtigden dat is uitgestroomd naar betaald werk en niet langer afhankelijk is van een bijstandsuitkering. Aantal kandidaten dat parttime is gaan werken Het aantal bijstandsgerechtigden dat parttime is gaan werken en deels afhankelijk is van een bijstandsuitkering Aantal inwoners waarvoor instroom is voorkomen (preventie) Het aantal inwoners waarbij de ondersteuningsvraag niet heeft geleid tot het toekennen van een bijstandsuitkering. Aantal formele en informele schuldhulptrajecten Formele trajecten: schuldhulpverleningstraject conform de gemeentelijke wet schuldhulpverlening Informele trajecten: Vrijwillige hulpverlening gericht op financiële kennis en vaardigheden bijbrengen met als doel uit de schulden te komen en te blijven Gebruik JCF, JSF en Stichting Leergeld Het aantal toekenningen aan kinderen door het Jeugdfonds Sport en Cultuur (gericht op sport- en cultuurdeelname van kinderen uit minimagezinnen) en Stichting Leergeld (gericht op onderwijsdeelname). Gebruik Collectieve zorgverzekering Het aantal inwoners dat gebruik maakt van de collectieve zorgverzekering (gemeentepakket) via de gemeente. Dit aanbod is alleen toegankelijk voor inwoners met een inkomen tot 130% van de bijstandsnorm.

Aantal unieke cliënten (jeugd, volwassenen en ouderen) dat gebruik maakt van een maatwerkvoorziening Wmo (2e half jaar) Dit getal geeft aan hoeveel cliënten in (een deel van) het tweede halfjaar gebruik heeft gemaakt van de Wmo. Ten opzichte van 2019 (jaarrekening 2019: 2109) is het aantal met 330 unieke cliënten gestegen. Gemiddeld aantal indicaties per cliënt (jeugd, volwassenen en ouderen) Cliënten hebben vaak meerdere indicaties, dat kan gelijktijdig of opeenvolgend zijn. Daarom is het gemiddeld aantal indicaties per cliënt groter dan 1. Tevredenheid kwaliteit ondersteuning (bron: CEO) We meten dit kengetal via cliëntervaringsonderzoeken. Hoe hoger het percentage, hoe beter. % door hulp een betere kwaliteit van leven heeft (bron: CEO) We meten dit kengetal via cliëntervaringsonderzoeken. Hoe hoger het percentage, hoe beter.

45

Gemeente Lansingerland

Programma 5: Kwaliteit Openbare Ruimte Beoogd maatschappelijk effect Onze ambitie is dat de inwoner van Lansingerland zijn leef- en woonomgeving ervaart als veilig en aantrekkelijk om te wonen, werken, ontmoeten en ontspannen

Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Realisatie 2019 Lasten

Primitief 2020

24.846

Begroot 2020

27.228

Realisatie 2020

27.620

Afwijking 2020

27.098

-522

Baten

12.209

14.721

14.519

16.787

2.268

Geraamde totaal saldo van baten en lasten

-12.637

-12.508

-13.101

-10.311

2.790

Onttrekkingen

1.898

973

889

626

-263

Toevoegingen

241

241

253

241

-13

Mutaties reserves

1.657

732

635

385

-250

Geraamde resultaat

-10.980

-11.776

-12.466

-9.926

2.540

46

Gemeente Lansingerland

Beleidsveld Beheer Openbare ruimte Wat wilden we bereiken? Een duurzaam ingerichte en onderhouden leefomgeving, die technisch op orde is en aansluit op de behoeften van de gebruikers We behaalden het vastgestelde onderhoudsniveau (B voor het reguliere areaal, A voor de centra en stationsgebieden) voor de onderdelen groen, spelen, onkruidbestrijding en zwerfvuil. Voor de andere onderdelen lopen we goed op schema om uiterlijk in 2022 het gewenste onderhoudsniveau te halen.

Wat hebben we daarvoor in 2020 gedaan? We beheren en onderhouden de openbare ruimte en voeren de werkzaamheden op basis van de beheerplannen uit We voerden dagelijks onderhoud, groot onderhoud en renovaties uit om aan het vastgestelde onderhoudsniveau en de geldende veiligheidsnormen te voldoen. Daarbij maakten we gebruik van gespecialiseerde aannemers en onze buitendienst. We namen nieuw ontwikkelde gebieden op in onze beheersystemen en voegden deze gebieden toe aan onze onderhoudscyclus. Door te schouwen en inspecties uit te voeren controleerden we of het vastgestelde onderhoudsniveau werd gerealiseerd. We betrekken inwoners bij het beheer en onderhoud van de openbare ruimte en meten de mate van tevredenheid In november 2020 voerden we een belevingsonderzoek uit met de openbare ruimte van Lansingerland als onderwerp. We maakten gebruik van het burgerpanel ‘Lansingerland peilt’. Uit het onderzoek bleek dat de meerderheid van de inwoners tevreden is over de openbare ruimte in de eigen buurt. Inwoners gaven de openbare ruimte in de hele gemeente gemiddeld een 7,2 als rapportcijfer. In vergelijking met 2019 is er sprake van een lichte stijging (7,1). Om de waardering en beleving van inwoners zo optimaal mogelijk te houden betrokken we ze zo vroegtijdig mogelijk bij grote investeringsprojecten in de wijk en/of buurt.

In de afgelopen coronaperiode zetten we vaker online tools in om dit doel te bereiken. We maken wijken toekomstbestendig door bij renovaties aandacht te hebben voor klimaatadaptatie Bij renovaties maakten we gebruik van de leidraad Duurzame Inrichting Openbare Ruimte (DIOR) om te komen tot een zo duurzaam mogelijk ontwerp, passend binnen de huidige financiële en inhoudelijke kaders. In de leidraad DIOR staan de minimale eisen voor de inrichting van een duurzame en kwalitatief hoogwaardige inrichting van de openbare ruimte. In 2020 hadden we in diverse projecten oog voor klimaatadaptatie. Voorbeelden hiervan zijn het toevoegen van bijenhotels en extra beplanting in het Annie M.G. Schmidtpark en het toepassen van verbeterde maaibeheermethoden om de biodiversiteit een boost te geven. Hierbij realiseerden we pluksgewijs meer gecontroleerde natuurlijke verruiging om insecten aan te trekken en ruimte te geven aan wilde flora. In 2020 gaven we ook verdere invulling aan de publiekscampagne ‘Tuin van de Toekomst’ waarmee we inwoners stimuleren om de eigen tuin te vergroenen. We zorgen voor een veilige buitenruimte In onze prioritering van onderhoudswerkzaamheden stond veiligheid bovenaan. Onveilige situaties pakten we direct aan. In 2020 waren er 2 gegrond verklaarde aansprakelijkheidsstellingen. Uit coulance kenden we 4 aansprakelijkheidsstellingen toe.