[BV25.0102] 2025.10.30 Gemeente Lansingerland Gezamenlijke Commissies Begroting

Mevrouw Den Heijer: Als u oplet, dan hebben we dat lijstje, zijn we aan het opnoemen. En daarom hebben we deze bespreking toch ook, om het met elkaar te delen. We bespreken de begroting die er nu voor ligt en dan bespreken we wat we daarvan vinden. Ik snap niet wat het anders is dan anders. De voorzitter: Ik ga nog één keer naar de heer Van den Beukel op dit punt. Gaat uw gang. De heer Van den Beukel: Mevrouw Den Heijer weet heel goed dat als er een compleet pakket is waarin tot op de euro bekend is wat nou de afspraken worden, dat dat A. totaal ongebruikelijk is en B. dat ik het niet zo collegiaal vind om dat niet gewoon in alle

33/58

transparantie te delen. Ik kan hier wel pennen tot ik een ons weeg en heb ik misschien straks een lijstje van veertig maatregelen. Misschien dat ik dan samen kan optellen tot uw lijstje, maar dan mis ik waarschijnlijk weer toch ergens een halve ton. Dus waarom deelt u het niet gewoon? Waarom maakt u er een zoekspelletje van? De voorzitter: Ik ga terug naar mevrouw Den Heijer. Mevrouw Den Heijer: We maken er helemaal geen zoekspelletje van. We presenteren dit toch heel erg openbaar, waar iedereen bij zit. Iedereen kan het luisteren. Het is helemaal geen spelletje wat we hier spelen. Het is bloedserieus. En als u op deze manier met de teksten van de begroting omgaat, vind ik dat echt helemaal geen goede verwoording voor waar we mee bezig zijn. Wij vertellen hier wat we aan het doen zijn, welke bezuinigingen we willen terugdraaien en waarom. Dat heeft u ook kunnen doen, dat heeft de andere partij ook kunnen doen. Samen maken we daar aan het eind van deze bespreking een pakket van. Punt. Ja, precies. We waren bij gekomen bij wat? Dat lijstje eigenlijk. Ik ga er een paar noemen, dus hou het vooral bij. We bezuinigen niet op klimaatadaptatie en de duurzaamheidsmaatregelen. We schrappen een aantal zeer pijnlijke maatregelen in het sociaal domein.

Zo houden we de Maatjesprojecten voor volwassenen en jongeren in stand en blijven we de meest kwetsbare inwoners ondersteunen, bijvoorbeeld via MEE sport en het behouden van de inzet op het Centrum voor Jeugd en Gezin. Het belang van deze maatregelen en vooral het preventiekarakter ervan is goed uitgelegd door de insprekers en ondersteunen wij. Ook behouden we het sociale medische indicatie, zodat we de kinderen gelijke kansen geven en preventie centraal stellen. We blijven de subsidie voor de culturele sector indexeren, zodat zij niet in knoop komen met de stijgende kosten. Ook willen we de subsidie van de scouting in stand houden. We waarderen de inzet op belangrijke thema's, zoals het leren samenwerken en bouwen aan vertrouwen en verbondenheid. Dat spreekt ons heel erg aan. Tot slot behouden we ook de wild opvangfaciliteiten, zodat we ook een diervriendelijke gemeente blijven. Met dit pakket, met dit lijstje, presenteren we een verantwoorde begroting waarin we de toekomst van onze inwoners en de gemeente centraal staat. We gaan in 2026 verantwoord verder, maar de uitdagingen zijn enorm. We kunnen nu blij zijn met een besluitende begroting, maar de jaren daarna vormen een fenomenale uitdaging. Laten we ons daarvan echt bewust zijn. Volgend jaar heeft de nieuwe raad een behoorlijke taak om nog een tal van lastige maatregelen te gaan nemen.

Daarbij wil ik het afronden, mijnheer de voorzitter. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Wij hebben nu nog drie partijen te gaan. Ik hoor af en toe dat het een beetje rumoerig wordt, maar het is natuurlijk wat later op de middag, of begin van de avond, en u verlangt waarschijnlijk naar het eten. Maar ik ga toch u vragen om even nog focus te houden op de eerste termijn van de raad. En als u even onderling wilt praten, doe het dan heel erg gedempt, want het leidt wel af. Ik ga naar de ChristenUnie. Mijnheer Hofman, gaat uw gang. De heer Hofman: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, gisteren waren de landelijke verkiezingen waarin we als ChristenUnie lieten zien dat we opstaan voor het goede. Ik merk dat heel veel mensen goed mee kunnen komen in die slogan. Maar wat is dat goede dan, volgens ons? Daar verschillen we soms in, ook in deze raad. In mijn bijdrage ga ik graag in op de vraag waar wij voor opstaan. Toen we aan deze raadsperiode begonnen, stond 2026 te boek als het ravijnjaar. De tekorten zouden niet meer te houden zijn en we zouden door de ondergrens zakken met zijn allen. Wat we vanaf dat moment zien, is dat we elk jaar bezuinigingen voor onze kiezen krijgen die we in de meeste gevallen weer weg kunnen strepen tegen meevallers. En ook nu lijkt de septembercirculaire weer ruimte te bieden om maatregelen terug te draaien.

Voorzitter, in het afgelopen jaar hebben we als raad en college uitgebreid nagedacht bij wat voor gemeente we willen zijn. Daar zou de begroting

34/58

op worden afgestemd. Voorzitter, op het gebied van jeugd, preventie en sport zijn we wat de ChristenUnie betreft ver door de ondergrens gezakt met deze begroting. En laten we het maar klip en klaar zeggen, de voorgestelde maatregelen op deze gebieden vinden we ronduit slecht. Het is penny wise, pound foolish. Besparen op Maatjesprojecten, preventie en ondersteuning van verenigingen middels een combinatiefunctionaris levert nu op de korte termijn een paar ton aan structureel geld op, maar het komt als een boemerang terug in de vorm van dure zorg als we deze bewezen effectieve preventieve maatregelen wegstrepen. Dat is wat ons betreft foolish, dom. Mijn collega Paul Lieverse noemde het in de media terecht, het dak repareren terwijl de fundering instort. Lansingerland is en blijft een rijke en welvarende gemeente, maar de kracht van een samenleving wordt gemeten aan hoe je omgaat als samenleving met de mensen die het minste kunnen dragen. Dat is een rijke gemeente. De voorzitter: Ik ga u even onderbreken. Mijnheer de Graaf. De heer De Graaf: Dank u wel, voorzitter. Ik heb een vraag aan de heer coalitie, kan ik dan nu zeggen, na de toelichting van de vorige spreker. U noemt ons een rijke en welvarende gemeente. Ik denk ook dat we dat zijn. Ik heb een vraag over het voorbeeld van de subsidie op de scouting. Ik moet zeggen, belangrijk wat ze doen.

Ik zie zeker die maatschappelijk toegevoegde waarde. Dat is ook jaloersmakend. Als je langs de Rotte fietst en je ziet die bootjes liggen, dan denk ik, het ziet er aantrekkelijk uit. Maar het gaat, begrepen we net, om enkele tientallen euro's per lid aan mogelijke verhoging van de contributie. Maar we zijn een rijke gemeente, veel leden kunnen dat gewoon betalen. En voor leden die dat niet kunnen, hebben we natuurlijk andere voorzieningen in de gemeente. De subsidie verstrekken van 1600 euro kost het ambtelijke apparaten, ik weet niet hoeveel uur en gedoe en inkoopopdrachten. De voorzitter: Kunt u uw vraag even stellen? De heer De Graaf: Dus waarom zouden we zo'n subsidie niet terug kunnen draaien? Want er zijn toch andere oplossingen voor en onze rijke inwoners kunnen dat toch wel voor een heel groot deel zelf dragen. De voorzitter: Helder. Ik ga u afkappen, want we gaan nu naar de heer Hofman voor antwoord op uw vraag. De heer Hofman: Voor kinderen die het niet zouden kunnen betalen staat ook het Jeugdsportfonds mogelijk nog ter beschikking. Maar ik heb al begrepen dat die voor scouting op het randje is. Dus we hebben hem voor de zekerheid maar weggestreept. Die paar tientjes, mijnheer De Graaf. We waren gebleven bij die rijke gemeente. De neiging kan dan ook zijn om snel een streep te zetten door al die slechte maatregelen, wat ons betreft, en dat te dekken met meevallers.

Maar ook hier wil de ChristenUnie klare wijn schenken. Wat ons betreft verhogen we de OZB en zetten we een deel van de septembercirculaire in om slechte keuzes van het college te repareren. Lastenverzwaring is niet populair. Maar als je ziet dat je met een tientje per jaar per huishouden een ton in je begroting kunt repareren en daarmee hele slechte keuzes van het college kunt terugdraaien, dan moeten we dat wat ons betreft snel doen. Voorzitter, de ChristenUnie staat op voor een Lansingerland waarin we het samen doen. Waarin we kansen bieden aan kinderen die anders tussen wal en schip vallen. Waarin we vrijwilligers steunen in plaats van ze over te belasten en waarin verenigingen bloeien. De voorzitter: Ik ga u even onderbreken. Ik heb een interruptie van de heer Azzouzi. Gaat uw gang.

35/58

De heer Azzouzi: Ik had een vraag. Zijn dat slechte keuzes van het college of voorstellen van het college aan ons om een keuze te maken? De voorzitter: Ik ga terug naar de heer Hofman. De heer Hofman: Dat vind ik een goed punt van u, mijnheer Azzouzi. Want eigenlijk zijn het slechte keuzes die komen door ons als raad. Omdat wij een slechte perspectiefnota hebben neergelegd, met slechte hekken om OZB en geen hekken om jeugd. Waardoor het college gedwongen was tot slechte keuzes. Dank voor deze aanvulling. Ik ga verder. Verenigingen bloeien, want daar klopt het hart van Lansingerland. Een begroting die alleen in euro's denkt, is een begroting die faalt. Het is tijd om op te staan voor wat echt telt. Mensen, verbinding, toekomst. Dat is pas verrijking. Voorzitter, door alle kritische woorden heen zouden we bijna vergeten dat er ook nog goede dingen in de begroting staan. Er wordt bijvoorbeeld niet bezuinigd op het armoedebeleid. En we zetten goede stappen in de realisatie van Triangelpark. Het is inmiddels wel duidelijk dat we reparaties vragen. Maar als dat lukt, dan houden we wat ons betreft een Lansingerland over in 2026 dat niet door de ondergrens zakt. Waarin we bezuinigen waar we denken dat het kan. Met slimme maatregelen, bijvoorbeeld op het gebied van de Wmo, waar we wel ruimte zien en inboeken. Samengevat, we komen op voor kwetsbare jeugdigen.

Zeker in tijden waarin eenzaamheid onder jongeren hoogtij viert. We blijven op de voor ons zo belangrijke duurzame koers. Met dit alles zijn we een groene en duurzame gemeente waar iedereen gezond samen kan leven en waar jong en oud mee kan doen. Dat mag wat ons betreft onze inwoners ook wat kosten en de rest dekken we uit het overschot. Voorzitter, u hebt het gehoord. Ik mocht vandaag voor het eerst het woord voeren bij de begrotingsbehandeling in deze raad. Ik heb veel inspiratie gehaald uit de eerdere bijdragen van onze fractievoorzitter Kees-Willem Markus. Het viel me op dat hij deze bijdragen altijd afsloot met Gods zegen, voor het college, ambtenaren en u als andere partijen in de raad. Goede tradities neem ik graag over, maar niet klakkeloos. En ik kan me levendig indenken dat als u niet in een God gelooft, dat u zoiets hebt van, laat maar kletsen die ChristenUnie. Daarom hier een paar extra woorden over die zegen en waarom u er uw voordeel mee kunt doen. Wij geloven in een God die oneindig goed is en die het goede met u, ons en onze gemeente voor heeft. Een zegenbede is een gebed richting God waarin we het goede van God uitspreken over een bepaalde situatie. In dit geval over hoe we richting kunnen geven aan Lansingerland met zijn allen. Dus of u het nou gelooft of niet, steek die zegen maar in uw achterzak. Liever mee verlegen dan om verlegen.

Het is als het ware ons gebed aan God om ook op te staan voor het goede en zo zijn we weer terug bij het begin van mijn bijdrage. Gods zegen toegewenst. De voorzitter: Dank u wel. Wij gaan richting GroenLinks. Of gaat het weer gecombineerd dit keer? Nee? Wij gaan naar GroenLinks. Mevrouw Van Splunter, gaat uw gang. Mevrouw Van Splunter: Dank, voorzitter. Met een zegen in mijn kontzak begin ik aan de spreektekst van GroenLinks. Tijdens de behandeling van de perspectiefnota eerder dit jaar sloot ik mijn betoog af met de zin, zeker in een gemeente als Lansingerland, waar het merendeel van de inwoners het goed heeft, mogen we ons sociale karakter niet uit het oog verliezen. En nu wij een fase verder zijn en ons uitspreken over de voorliggende begroting 2026-2029 vond ik het belangrijk om vandaag met deze uitspraak te starten. Want juist nu, in een tijd waarin bestaanszekerheid voor steeds meer mensen onder druk staat, is het belangrijk dat we als gemeente blijven omzien naar elkaar. De begroting die vandaag voorligt vraagt om scherpe keuzes. We zien dat de financiële ruimte beperkt is en dat we moeten balanceren tussen uitgaven en inkomsten met het bewaken van een sluitende begroting. Maar laten we niet vergeten dat achter de cijfers mensen schuil gaan. Mensen

36/58

die soms moeite hebben om rond te komen, die geconfronteerd worden met toenemende uitdagingen en waarvoor het steeds moeilijker wordt om maatschappelijk mee te kunnen komen. Het mag duidelijk zijn dat vanuit de kernwaarden van GroenLinks en onze eerdere bijdragen aan de begrotingsbehandelingen de afgelopen jaren, wij ons hard maken voor iedere inwoner in Lansingerland, maar ons extra sterk maken voor mensen die hard geraakt worden door de voorliggende begroting. Bij het startpunt van het proces richting de begroting hebben wij ons de vraag gesteld, wat voor gemeente willen we zijn? Om inhoudelijke richting te bepalen voor de keuze die we gaan maken. Die richting wordt bepaald door onze ambities die in diverse opgestelde visies en plannen zijn benoemd. Maar de richting wordt ook bepaald door de keuze die wij als raad maken vanuit de diversiteit van ons politiek DNA. Het DNA van GroenLinks wordt bepaald door onze kernwaarden, duurzaamheid, sociale rechtvaardigheid, betaalbaar wonen en inclusiviteit. En vanuit die kernwaarden hebben wij naar de begroting gekeken. In een samenleving die streeft naar gelijke kansen en sociale rechtvaardigheid is het onverstandig en zelfs risicovol om te bezuinigen op beleid dat gericht is op kansrijk opgroeien en bestaanszekerheid. Het zijn de fundamenten onder een gezonde, veerkrachtige en toekomstbestendige maatschappij.

Want de bezuinigingen op het sociaal domein nu worden de kostenposten voor de toekomst. Bezuinigingen in het sociaal domein raken degenen die de ondersteuning vanuit de gemeente het minst kunnen missen. En wij laten deze inwoners niet aan hun lot over. Daarom hebben wij gekeken hoe wij de bezuinigingen die de meest kwetsbaren raken kunnen terugdraaien en hoe wij deze kunnen dekken. De fractie van GroenLinks wil het netto-effect van de septembercirculaire niet aan de algemene reserve toevoegen, maar gebruiken om een aantal bezuinigingen terug te draaien. We staan voor de kansengelijkheid van een ieder in Lansingerland en willen dat ieder kind kansrijk kan opgroeien in een groen en sociaal Lansingerland. Daarom willen wij de bezuinigingen binnen kansengelijkheid terugdraaien, net als de duurzaamheidsmaatregelen klimaatadaptatie. Behoud van Maatjesprojecten en de steuninitiatieven. Het stopzetten van projecten zoals Tandem Jeugd, Vakantiemaatjes, Steunouder en de vriendengroep Samen, betekent dat kinderen en jongeren hun hun vangnet verliezen. Deze projecten zijn geen luxe, maar noodzaak. Ze voorkomen grotere problemen zoals eenzaamheid, schooluitval en jeugdzorgtrajecten. GroenLinks pleit voor het behoud van deze initiatieven, juist omdat ze preventief werken en, even los van wat deze projecten betekenen voor kinderen en ouders, op langere termijn ook kosten besparen.

En wat deze projecten betekenen voor ouders en kinderen, kan ik niet beter verwoorden dan de persoonlijke en bevlogen en emotionele verhalen van de insprekers van vandaag. Ondersteuning voor kinderen met een beperking, het schrappen van Thuismaatjes, groepsactiviteiten, sportbegeleiding via MEE en reisbegeleiding voor kinderen met een beperking, is een directe aanval op hun recht op zelfstandigheid en participatie. GroenLinks staat voor een inclusieve samenleving waarin iedereen mee kan doen. Deze kinderen verdienen ondersteuning, niet uitsluiting. Maar ook voor dit punt doe ik een beroep op de insprekers van vandaag. Vanuit hun passie en betrokkenheid kan ik het wederom niet mooier verwoorden waarom deze initiatieven zo belangrijk zijn voor onze kinderen. Onderwijszorg en sociaal-medische opvang. Het verminderen van het budget voor onderwijszorgarrangement en het stopzetten van opvang voor kinderen uit overbelaste gezinnen, is een zorgelijke ontwikkeling. Deze kinderen hebben recht op een veilige en stimulerende omgeving. Door deze ondersteuning weg te nemen, vergroten we de kans op ontwikkelingsachterstanden en psychische problemen. GroenLinks pleit voor het behouden van deze voorzieningen, omdat elk kind telt. Preventie en opvoedondersteuning.

Het schrappen van ouderavonden, verslavingspreventie en het verminderen van de inzet van het Centrum voor Jeugd en Gezin is kortzichtig. Preventie is goedkoper dan herstel. Door ouders te ondersteunen, voorkomen we dat problemen escaleren. GroenLinks gelooft in sterke gezinnen en gemeenschappen. Dat begint bij goede voorlichting en laagdrempelige hulp. De scouting. Vanzelfsprekend pleiten we ook voor het behoud van de subsidie aan de drie scoutinggroepen. Scouting is een prachtig voorbeeld hoe jongeren zich kunnen ontwikkelen

37/58

in een veilige, sociale en actieve omgeving. Dan over de versobering van het cultuurbeleid. Cultuur is geen luxe, maar de voeding en cohesie van de samenleving. Binnen een maatschappij zou er juist in geïnvesteerd moeten worden, in plaats van worden op bezuinigd. Stoppen met de combinatiefunctionaris heeft effect op met name kwetsbare inwoners die hierdoor minder snel in contact komen met sport en cultuur. En weer worden de meest kwetsbaren geraakt. Ook voor dit onderwerp heeft een inspreekster vanavond een mooier pleidooi gehouden dan ik gedurende mijn spreektijd zou kunnen houden, om het niet indexeren van de cultuursubsidies terug te draaien. Natuur en dier. Maar wij hebben niet alleen oog voor mens, maar ook voor dier en natuur. Daarom ook een pleidooi om de bezuinigingen wild opvang en dierenwelzijn terug te draaien, zodat preventieve maatregelen zoals educatie en voorlichting niet komen te vervallen en wild opvangorganisaties ondersteund kunnen blijven worden. Ik zou ook niet GroenLinks zijn als ik duurzaamheid niet in mijn pleidooi zou meenemen. Ondanks dat de begroting en zijn toelichting aangeeft dat wij onze klimaatdoelen 2050 gaan halen met de bezuinigingen op duurzaamheidsmaatregelen, klimaatadaptatie, mag het duidelijk zijn dat wij vanuit ons groene DNA ook geen voorstander zijn van deze bezuiniging.

Naast de besproken bezuinigingen die in de ogen van GroenLinks teruggedraaid dienen te worden, kom ik ook nog zelfs met een extra kostenpost. Dat betreft het thema diversiteit. Lansingerland staat voor diversiteit. Super om dat uit te dragen door in het centrum van Berkel en Rodenrijs een regenboogzebrapad neer te leggen. Maar nu, jaren later, ligt dat mooie symbool van diversiteit er versleten bij. De kosten om dit weer kleurrijk te herstellen zijn 5000 euro. Onderhoudskosten zijn er niet, hooguit een levensduur van 6 tot 8 jaar voordat een nieuwe opknapbeurt weer wenselijk is. Het verzoek aan het college om deze noodzakelijke opknapbeurt mee te nemen in onderhoud. En indien dit niet in de planning zit, dan hoor ik dat graag, zodat de fractie van GroenLinks een motie of amendement kan indienen om dit symbool voor diversiteit weer in optimale conditie te krijgen. Tot zover mijn inbreng. De voorzitter: Ik ga u even onderbreken. Ik zie een interruptie van de heer Bik. De heer Bik: Dank u wel, voorzitter. Misschien is het een beetje mieren, mieren, nee, muggen. De voorzitter: Even uw microfoon opnieuw aanzetten. De heer Bik: U wilde mij behoeden voor een ander woord. Het bedrag van 5000 euro voor het opknappen van dat zebrapad, maar volgens mij kunnen wij dat hele appartementencomplex waarin ik woon voor verven.

Dus heeft u echt enig idee hoe dat zo hoog kan zijn om voor 5000 euro een zebrapad te schilderen? De voorzitter: Mevrouw Van Splunter. Mevrouw Van Splunter: Dit is een technische vraag die reeds beantwoord is door de ambtenaren. Dat gegeven antwoord wat wij als technische vraag gesteld hadden, dat neem ik mee in mijn betoog. Ik ga verder, voorzitter, met uw goedkeuring. Zover dus mijn inbreng aan de kostenkant van onze begroting. Dan ga ik nu naar de inkomstenkant. In Lansingerland profiteren huiseigenaren van een relatief laag OZB-tarief. Ons tarief ligt onder het landelijk gemiddelde, wat jarenlang een voordeel is geweest voor onze inwoners met een koophuis. En dat gun ik huiseigenaren echt wel. Maar de tijd is aangebroken om met een ingroeimodel naar het landelijk gemiddelde OZB-tarief te bewegen. Onze begroting en ambities schreeuwen hierom. Nou had ik ooit, vanuit het verleden was natuurlijk het kwartje van Kok nogal populair. Ik hoor nu het tientje van de coalitie. Ik ben dus voor een iets hoger ingroeimodel dan louter dat tientje. Door het OZB-tarief geleidelijk te verhogen via een ingroeimodel creëren we financiële ruimte voor de gemeente, waardoor wij de

38/58

financiële uitdagingen van de komende jaren beter kunnen opvangen, zonder dat dit in één keer een zware last legt op onze inwoners. Dit biedt inwoners duidelijkheid en voorspelbaarheid en voorkomt abrupte financiële druk. Tegelijkertijd kunnen we de kwaliteit van onze zorg, ondersteuning en maatschappelijke diensten behouden. En ik ben bekend met de motie om de verhoging, dit was natuurlijk voordat ik jullie onderlinge afstemming allemaal had meegekregen. Ik ben natuurlijk bekend met de motie om de verhoging van het OZB-tarief als laatste redmiddel in te zetten. Maar wat is een laatste redmiddel? Is dat de put dempen wanneer het kalf verdronken is? Of handel je preventief en voorkom je een verdronken kalf? Hoe ver ga je met schrappen en verschralen voordat wij als raad zeggen, en nu is het genoeg? Kom ik tot mijn slotwoord. Laten we kiezen voor solidariteit, rechtvaardigheid en toekomstbestendigheid. Door de voorgestelde bezuinigingen terug te draaien en het OZB-tarief geleidelijk te verhogen naar het landelijk gemiddelde, beschermen we het sociaal domein en versterken we onze financiële positie. Dit is geen gemakkelijke keuze, maar wel een noodzakelijke en eerlijke keuze voor een gemeente die oog heeft voor zijn inwoners. Ik dank alle insprekers die mijn betoog voor solidariteit en sociaal beleid vanuit hun persoonlijke verhalen zo mooi hebben omschreven. Dank u.

De voorzitter: Dank u wel. Toen de heer Bik even een interruptie deed over het zebrapad, moest ik even denken ook een aantal jaren geleden het aanbod van de heer Fortuyn, die toen ook aanbood om het te gaan schilderen. Dus wellicht ligt dat aanbod er nog steeds. Dus dan misschien dat hij een deze weken de pot verf ter hand kan nemen. Maar goed, dat gaan we straks waarschijnlijk horen in de eerste termijn van het college. Wij gaan voor de laatste bijdrage voor de eerste termijn van de kan van de commissie naar de heer Azzouzi, Partij van de Arbeid. Gaat uw gang. De heer Azzouzi: Dank u wel, voorzitter. Laat ik maar beginnen met de vraag, wat voor gemeente willen we zijn? Dat is de kernvraag die deze begroting ons stelt. Een gemeente die rekent in tekorten of een gemeente die investeert in mensen en kansen in toekomst? Voor de Partij van de Arbeid is het antwoord helder. Wij willen een gemeente die sociaal, duurzaam en sterk is. Een Lansingerland waarin iedereen meedoet en niemand wordt vergeten. De sociale basis moet overeind blijven. Onze partij staat pal voor de sociale basis. Wij vinden dat een gemeente pas echt sterk is, als ook de mensen met een kwetsbare positie overeind blijven. Wij kunnen daarom niet instemmen met de versmalling op de bezuinigingen in het sociaal domein, en op subsidies, maar ook op duurzaamheid.

Deze keuzes raken niet alleen organisaties, maar mensen, inwoners, die nu juist op de gemeente vertrouwen. Concreet, wat staat er op het spel? Jong Perspectief in Humanitas, Maatjesprojecten. Wij geloven dat preventie werkt. En de meeste maatregelen die nu zijn voorgesteld, gaan helaas over preventie. Een Maatje of een mentor kan het verschil maken tussen opbloeien of afglijden. Daarom willen wij dat de gemeente deze projecten behoudt. Vanavond sprak Jong Perspectief indringend en vroeg, wie was er voor u belangrijk in uw jeugd? Voor veel jongeren in Lansingerland is dat hun Maatje of mentor, iemand die luistert en richting geeft. Humanitas Tandem liet met cijfers ook in hun zienswijze zien dat een Maatje gemiddeld 1800 euro kost, terwijl Wmo of GGZ begeleiding tot 12.000 euro kost. Onze conclusie, wie hierin snijdt, bespaart op de verkeerde plek. Dat geldt ook voor VTV Thuismaatjes. Onze partij is voor het voortzetten MEE op Weg, SportMEE. Wij vinden dat inclusie pas echt telt, als ook jongeren met een beperking mee kunnen doen. Daarom willen wij het programma SportMEE en MEE op Weg behouden. Zoals een ouder zei net, SportMEE helpt een kind uit zijn isolement. Sport verbindt, maakt blij en geeft eigenwaarde. Het schrappen van deze programma betekent 30 jongeren niet helpen. Dat is onverstandig.

Ook het CJG Rijnmond waarschuwt terecht dat bezuinigingen op flexibel aanbod betekent 60 procent minder kwetsbare gezinnen helpen. En dat is ook niet handig. Onze fractie vindt dat mentale gezondheid net zo belangrijk is als fysieke gezondheid. Daarom moeten we

39/58

blijven investeren in preventie. De inspreekster heeft het ook netjes gezegd, wie nu snijdt in preventie, creëert later meer zorgvragen en langere wachttijden. Wij steunen hun oproep om mentale weerbaarheid in Lansingerland te versterken. Ook Stichting Leergeld, dat heb ik niet gehoord. De PvdA gelooft dat geen enkel kind buitengesloten mag worden van sport, muziek of schoolactiviteiten. Daarom willen wij die subsidie voor de stichting behouden. De scouting. Wij staan voor sterk betrokken jeugdverenigingen. Scouting en vrijwilligerswerk leren kinderen samenwerken, verantwoordelijkheid nemen en voor elkaar zorgen. De voorzitter: Ik ga u even onderbreken. Een interruptie van de heer Duivesteijn. Gaat uw gang. De heer Duivesteijn: Dank u wel, voorzitter. Volgens mij is de Stichting Leergeld een maatregel uit de zwarte lijst die niet is ingezet. Kunt u daar eens op reageren? De voorzitter: Ik had uw microfoon even uitgezet, want anders gaat de tijd door. Maar gaat uw gang. De heer Azzouzi: Hij staat in mijn lijstje als een bezuiniging, dus excuus daarvoor. Het gaat mij om alle maatregelen in het sociaal domein, die wil ik terugdraaien door middel van een amendement. Voor het Lint, cultuur. Wij vinden dat cultuur en ontmoeting geen luxe, maar basisvoorziening voor een gezonde samenleving. We willen geen versobering, maar juist investeren in initiatieven die mensen verbinden.

Cultuur aan het Lint verwoordt het treffend, bezuinigen op cultuur is het paard achter de wagen spannen. Wij delen die zorg volledig. Een correctie voor Leefbaar, we gooien niet met geld naar Casa Cadanza, we investeren in onze samenleving. Mantelzorg, vitaal ouder worden. De PvdA wil ook alle bezuinigingen die eigenlijk op subsidies, op mantelzorg of andere subsidies, terugdraaien. Een duurzame en rechtvaardige gemeente. De PvdA kiest voor een duurzame en rechtvaardige gemeente. We willen dat iedereen kan meedoen en de energietransitie niet alleen voor wie het kan betalen, maar voor iedereen. Ook dierenwelzijn, dat noemde GroenLinks ook. De PvdA vindt dat de zorg voor dieren een natuurlijk onderdeel is van een leefbare gemeente. Hoe gaan we dat dekken? Het is algemeen bekend, iedereen heeft het gezegd, de septembercirculaire geeft ruimte. Maar als dat niet zo was, dan hadden wij ook een andere maatregel, dat is de OZB omhoog gooien. Niet omhoog gooien, naar het landelijk gemiddelde, omdat wij dat geld door het Rijk geacht te innen. En dat doen we al jaren niet, waardoor wij ook in deze situatie zijn beland. Waardoor wij ook onrust veroorzaken bij verenigingen, bij onze inwoners. Hadden wij dat gedaan, dan hadden we dit niet gehad. En toch voor de toekomst, wij willen ook met een amendement komen om de OZB geleidelijk te verhogen naar het landelijk gemiddelde.

Niet de 3 procent, maar meer. En in woningen met een WOZ-waarde van 4 ton, stijgt de OZB met ongeveer 15 euro per jaar. Als wij met 6 procent of 5 procent beginnen en een woning van 6 ton, is het 25 euro per jaar. Waar praten we over? 1 euro of 2 euro per maand. In plaats van kwetsbare inwoners aantasten. Dat noemen wij ook de rekening ook eerlijk delen. Ter inspiratie, heb ik nog tijd? Ter inspiratie, de bijstandsaanpak in Utrecht. We willen meegeven aan het college dat de bijstandsaanpak in Utrecht heel goed is. Dat zou ons helpen als wij die manier kunnen volgen volgend jaar. Om de regels te verminderen, maar ook de capaciteit in onze organisatie, de last op de capaciteit te verminderen. Bij wonen had ik bij de perspectiefnota aangegeven dat wij, de woningnood is hoog. We moeten iets doen. En hoe ga je dat doen? Eigenlijk moeten wij kijken naar die grondprijzen. Ik had het vorige keer ook aangegeven. Er zou nog een gesprek daarover komen. Maar dat is iets wat hoog prioriteit heeft voor ons om dat volgend jaar te realiseren, zodat wij betaalbaar en sociaal woningen kunnen bouwen. Tot zover, voorzitter.

40/58

De voorzitter: Nog niet helemaal, want ik zie op de valreep nog een interruptie van de heer De Graaf. Gaat uw gang. De heer De Graaf: Dank u wel, voorzitter. Ik heb nog een vraag aan de heer Azzouzi. Toch even over die OZB, dat zal u niet verrassen. U noemde een rekenvoorbeeld van een paar euro per inwoner per maand. Dat is dan per jaar een paar tientjes. Dus die betalen we dan, dan krijgen we een factuurtje van de gemeente. Dan gaan we vervolgens hier in het gemeentehuis het weer verdelen, maken we een subsidie van voor de scouting. En dan krijgen de leden van de scouting die paar tientjes weer terug. Dan zijn we toch gewoon geld aan het rondpompen. Dus dan zitten we toch niet zo heel ver uit elkaar, zou je zeggen. De voorzitter: Ik ga terug naar de heer Azzouzi. De heer Azzouzi: Ik kan de beredenering van de heer De Graaf niet helemaal volgen. Het gaat erom dat wij OZB-gelden niet innen en missen, waardoor wij de voorzieningen die wij nu hier in deze gemeente hebben, denk aan voetbal, aan de tennis en alles wat wij daar geven wij, daar komen wij op tekort. En nu moeten wij genoeg noodgedwongen in andere maatregelen, en dat komt in preventieve maatregelen in het sociaal domein. En dat is niet handig. Waarom? Niet alleen omdat het maatschappelijk goed is, omdat het financieel dom is. Want als je niet nu ingrijpt dan krijg je hem straks met hoge kosten in de latere jaren.

De voorzitter: Ik kijk even rond. Volgens mij zijn we hiermee aan het einde van de eerste termijn van de kant van de commissie c.q. de raad. Het is nu tien over half acht. We hebben afgesproken een uur, dus ik stel voor dat wij om uiterlijk kwart voor negen hier terug zijn, maar dan ook echt zitten, zodat we van start kunnen voor de eerste termijn van het college. Eet smakelijk. Ik schors nu even de vergadering. Schorsing De voorzitter: Dames en heren, het is tijd. Het is kwart voor negen, dus ik vraag u allen, ook de heer Van den Beukel en de heer Hofman, de plaats in te nemen. Dan gaan wij beginnen aan de eerste termijn van het college. Ik heropen de vergadering. Door het ingrijpen van de griffie wordt u toch stil, dat is altijd wel mooi. Wij gaan starten met de eerste termijn vanuit het college en dan neem ik aan dat de heer Fortuyn gaat openen. Mijnheer Fortuyn, gaat uw gang. Beantwoording college De heer Fortuyn: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Dank u wel, geachte raadsleden. Ik heb vanavond mede ook namens het college geluisterd naar hetgeen wat u vanavond ingebracht heeft. In ieder geval vanuit het college dank voor de waardering voor het feit dat we zoveel werk met elkaar en het ambtelijk apparaat hebben gedaan en getracht hebben een begroting neer te leggen voor ’26 en die ook sluitend aan u aan te bieden.

We hebben daarvoor in de aanloop in het afgelopen jaar vaak met elkaar aan de tafel gezeten. Ook BDO, onze nieuwe accountant, heeft nog een reflectie gegeven. Waarin we eigenlijk met elkaar langs de inhoud de begroting gemaakt hebben met uiteraard de financiële consequenties daarvan. Maar belangrijk was dat de inhoud, dat moest de discussie worden. Dat heb ik vanavond denk ik bij verschillende partijen ook gehoord, dat de inhoud ook op die wijze aan de orde is gekomen. Wij hebben ons ook aan de hand van de kaders die u zelf gesteld heeft, zijn we aan de slag gegaan en was dus de bewegingsruimte, was aanvankelijk voor het college zeer beperkt. Dat is ook vanavond aangegeven. Zo'n 3,5 miljoen, 3 miljoen. Want de cijfers moesten nog verder uitgehard worden in de maanden augustus of juli, augustus, waarbij mee- en tegenvallers zaten. In de OZB viel het weer mee. Maar er waren

41/58

andere onderdelen dat het weer tegenviel. Met die instrumenten zijn wij uiteraard als college zijn wij aan de slag gegaan. Daar hebben wij nog steeds een begroting met een gat en dat gat moesten we dichten. En de kaders waren door u gesteld. Laat ik u wel even vertellen dat als wij keuzes moesten maken om te bezuinigen die de samenleving raakt, of dat nou het verenigingsleven is, of de buitenruimte is, of anderszins, dat heeft ons heel zeer gedaan, veel zeer gedaan. En zeker ook in het sociaal domein. Maar als we daar 70 miljoen in investeren, van pakweg een begroting van 220, 230 miljoen, is het logisch dat je ook in die gebieden terecht gaat komen. Maar u heef ook gezien dat er bezuinigingen in de buitenruimte en andere zaken aan de orde zijn gekomen. Vinden we dat leuk als college? Vind ik het leuk als uw wethouder om in mijn afscheidsbegroting dit aan u te presenteren? Nee, ik had graag liever cadeautjes uitgedeeld. Maar dat was er gewoon niet. We moeten ook realistisch zijn en we hebben dus die keuzes gemaakt. Als daar een kwalificatie op komt van slechte keuzes, dan zeg ik van, nee, dat zijn geen slechte keuzes, het zijn pijnlijke keuzes. Waar wij als college ook niet blij mee zijn. Maar we moeten wel voldoen aan het feit, aan een in ieder geval een sluitende begroting te presenteren naar de provincie ZuidHolland.

Uiteraard heeft u nu de instrumenten in handen om daar correcties op aan te brengen. En ik heb er al vele gehoord. Dat kan ook, omdat de septembercirculaire een positief resultaat gaf, waarin u de bezuinigingen kunt terugdraaien. Daarbij is door de coalitie aangegeven, dan zien wij nog in onze voorstellen, dan moet er altijd nog een meerderheid voor komen. Maar ik ga er wel vanuit, want vanavond is ook inderdaad gezegd, wij als coalitie hebben inmiddels al een lijst van bezuinigingen opgesteld. En we kunnen dekken, mede, en dat is lef tonen, dat is ballen tonen, in een positieve zin, om ook de OZBknop te gaan gebruiken, om het in te zetten. En de samenleving als zodanig te sparen in 2026 voor maatregelen die zeer doen. We hebben wat dat betreft denk ik ook aan de insprekers van vanavond kunnen meemaken wat het doet in de samenleving. Dan kunt u zeggen, dat is leuk, die opmerking is ook gemaakt, de coalitie heeft het min of meer al geregeld. Maar het probleem is in dit dossier, dat moeten we ook met elkaar realiseren, we zitten nu op 30 oktober, op donderdagavond en volgende week hebben we al de raad. Dus zoveel tijd is er ook niet om uitvoerig met elkaar lijstjes door te kachelen en door te hakkelen. Dus het tijdsprobleem is ook een reden geweest dat men daarin is opgetrokken. Wil dat zeggen dat andere voorstellen het niet gaan halen? Dan bent u als raad bent u aan zet.

U bent sowieso als raad aan zet. De voorzitter: Ik ga u even onderbreken voor een interruptie van de heer Van den Beukel. Gaat uw gang. De heer Van den Beukel: Voorzitter, intrigerend dat de wethouder van Financiën het proces van de coalitiepartijen in de raad recenseert. En daar ook veel begrip voor opbrengt. Maar de vraag voor de helderheid, is hij daar zelf bij betrokken geweest? De voorzitter: Ik ga terug naar de heer Fortuyn. Gaat uw gang. De heer Fortuyn: Deze wethouder heeft kennis genomen van hetgeen wat men van plan is. De voorzitter: Ik zie dat de heer Van den Beukel nog een interruptie heeft. Gaat uw gang. De heer Van den Beukel: Voorzitter, ik heb dat ook gedaan vanavond. Maar de vraag is, was dat vanavond of was dat voor vanavond? De heer Fortuyn: Dan mag u aannemen dat het voor vanavond is. Dus dat lijkt me een vrij simpel antwoord. Ik ben er helemaal niet, ik ben er gewoon open en transparant over. Ik heb daar geen waardeoordeel aan gegeven. Laten we daar even duidelijk in zijn. Ik geef alleen even aan dat het in dit proces een week zit tussen de commissievergadering en de

42/58

raad, dus het is niet zo gek dat de coalitie dit doet op voorhand om te kijken waar men eventueel resultaat kan boeken. De voorzitter: Ik ga voor de laatste keer op dit punt naar de heer Van den Beukel. Gaat uw gang. De heer Van den Beukel: Geen waardeoordeel, voorzitter, dat is prima. We willen allemaal ambtelijke ondersteuning krijgen als raad. Als we dingen willen, plannen hebben, gaan we via de griffie naar de ambtelijke medewerkers en dan krijgen we ondersteuning. Zo hoort het ook. Maar de wethouder suggereert net, door zijn eigen inbreng, dat hij het fijn vindt dat ze zo op tijd zijn begonnen ermee. Dus is de wethouder gewoon in zijn rol als wethouder betrokken geweest bij dit proces voorafgaand aan vanavond? Toch wel belangrijk lijkt me. De voorzitter: Ik ga terug naar de heer Fortuyn en dan kunt u daarnaDe heer Fortuyn: Nee, ik ben niet betrokken bij het proces. Ik heb er kennis vanDe voorzitter: Heel even, mijnheer Fortuyn. Het is te doen gebruikelijk dat we via de voorzitter. Dus ik geef u nu het woord. Gaat uw gang. De heer Fortuyn: Neem me niet kwalijk. Als u het laat wil maken, mag dat. De voorzitter: We hebben aantal regels in dit huis en daar houden we ons ook aan, of het nou vroeg of laat is. Maar de voorzitter bepaalt wie het woord krijgt en bij deze krijgt u het woord. Gaat uw gang. De heer Fortuyn: Dank u wel. Ik heb er kennis van genomen.

Ik heb geen invloed of wat dan ook gehad. Ik heb er kennis van genomen. Dat is het verhaal. Dus dat is waar u het even mee moet doen. Ten aanzien van onbehoorlijk bestuur, dan kom ik daar maar even op terug, mijnheer Van den Beukel. Ik wil u sowieso feliciteren dat er op landelijk niveau het CDA grote sprongen heeft gemaakt. En ik hoop namens de raad dat u uw netwerk en uw contacten daar kunt inzetten, want iedereen heeft er behoefte aan dat er ordentelijk bestuur hier ook plaatsvindt. Maar dat er ook ordentelijke financiering bij hoort. En ook op een zeer gedegen basis. Dat zou ons allemaal helpen. Het zou u helpen, het zou het college helpen, het zou het ambtelijk apparaat helpen. Het zou ons allemaal helpen als er inderdaad meer stabiliteit komt over datgeen wat we kunnen verwachten vanuit het Rijk. Ten aanzien van de keuzes of de vragen die gesteld zijn, mijnheer de voorzitter, het volgende, ik heb er een tweetal. De eerste was over de verkeersveiligheid tunnel, dat ging met name ook over de Boterdorpseweg. Ik heb u prominent in De Heraut zien staan dat u eist daar kwartaal vier voor de kerst graag antwoorden op te hebben. Ik wil er toch even op wijzen dat deze tunnel niet exclusief is voor het CDA, maar door de raad als opdracht aan het college is gegeven. Daar ben ik mee aan de slag gegaan. Er is door een omissie in de stand van zaken Q4 ‘26 gezet.

Die omissie is rechtgezet. Dus u krijgt Q ‘25 over de Raadhuislaan, Boterdorpseweg krijgt u inzage bij het eventuele plan van aanpak voor de fietstunnel en de doorgang en de veiligheid daar te verbeteren. Dat is even in antwoord op de fietstunnel. Tegelijkertijd hebben we nog een tweede fietstunnel bij de WOTKsubsidieaanvraag samen met de provincie gedaan in het kader van N209. In hetzelfde kader van N209 is er een vraag gesteld door de VVD. Nee, niet door de VVD, door, ja, wel. Mijnheer De Graaf, dank u wel voor het compliment over de goede begroting. Dus incluis het omvertrekken eventueel op bespreking van heilige huisjes. Dank u wel daarvoor. Waardeer ik zeer. Op bladzijde 72 gingen de kosten over de geluidsschermen in Bleiswijk. Iets wat al vanaf 2014 loopt. U gelooft het zelf niet, maar ik ook niet, maar het is wel zo.

43/58

Maar we zijn nu zover dat het voorontwerp ingeleverd is bij de provincie Zuid-Holland. De provincie Zuid-Holland is aan zet om nu de uitvoering ter hand te nemen en dat gaan ze ook doen. En zij worden betaald voor 100 procent, wat die geluidsschermen aangaat, door het bureau geluidsoverlast en verkeerslawaai. Daar hebben we ook heel veel inspanning op geleverd om in ieder geval de indexering en de kosten, want u ziet het wel, als je vanaf 2014 een budget krijgt, dat past in 2026 niet helemaal meer. Daar hoef ik ook niets over uit te leggen. Maar het wordt gedekt door het bureau van de geluidshinder en verkeerslawaai wordt dat gedekt. Er zijn wel kosten, eventueel, als de provincie daar de weg gaat aanpassen of anders verkeerskundige maatregelen nemen. Dan zijn er de kosten die op provinciaal niveau gedragen moeten worden. Maar dat is het antwoord op de vraag van bladzijde 72 dat er geen bedragen in staan van investeringen van het geluidsscherm. De voorzitter: Ik ga u onderbreken, want ik heb een interruptie van de heer De Graaf. De heer De Graaf: Dank u wel, voorzitter. Dank u wel, wethouder, voor de poging tot beantwoorden, want ik heb volgens mij het antwoord nog niet helemaal gehoord. Of in elk geval heb ik het niet helemaal scherp. U zegt, het ontwerp is ingeleverd, de uitvoering wordt ter hand genomen door de provincie.

Dus er is iets gereed wat we zelf moesten doen en nu gaat de provincie het doen. Maar er staat wel een budget voor ‘26. Dus wat is dan precies dat budget in ‘26 en andere jaren en wat krijgen wij daar nou voor? De voorzitter: Ik ga naar de heer Fortuyn. De heer Fortuyn: Ik kon me nog net op tijd corrigeren, mijnheer de voorzitter. Ik moest me even inhouden. Wij hebben natuurlijk wel werk gedaan om een ontwerp te maken en om het ook mogelijk te maken. We hebben ook met de bewoners gesproken. Er is ambtelijke inzet geweest. Dat is het waar we nu over praten. Onze ambtelijke inzet die we gedaan hebben, daar gaat het over. Wij gaan niks doen in de investering rondom het scherm zelf. En ook niet als er verkeerskundige aanpassingen moeten plaatsvinden op de provinciale weg. De voorzitter: De laatste keer op dit punt door de heer De Graaf. Gaat uw gang. De heer De Graaf: Nogmaals dank voor het antwoord, aan de wethouder. Maar het antwoord gaat over de kosten en inspanningen die wij gedaan hebben tot op heden. En wat nu voor ligt is de begroting van volgend jaar. Dus ik zoek toch even naar, wat zijn dan nog de inspanningen? Of is dat een financiële correctie of zo die we over het jaareinde trekken en dan corrigeren of iets? Ik ben vooral geïnteresseerd in wat we dus in ‘26 gaan doen, niet wat we gedaan hebben. De voorzitter: Ik ga terug naar de heer Fortuyn.

De heer Fortuyn: Als u het in detail wilt weten, want dat wilt u schijnbaar, dan kom ik daar wel even terug op een technische beantwoording. Want dat heb ik niet helemaal paraat wat er nou precies in zit. En ik denk ook niet dat we helemaal op de stoel van een uitvoerder moeten gaan zitten. Maar goed, we gaan even kijken wat het is. Als u daar antwoord ga ik een technische antwoord beantwoorden, dan heeft de hele raad ook hetzelfde beeld. De voorzitter: Maar dan begrijp ik dat er een toezegging is om deze vraag technisch te beantwoorden voor de raadsbehandeling volgende week donderdag. Of dinsdag. Donderdag. De heer Fortuyn: Dit kan bij wijze van spreken morgen al beantwoord worden. Maar ik weet niet of er meer technische vragen zijn.

44/58

De voorzitter: Begin volgende week, zullen we dat afspreken? De heer Fortuyn: Het is morgen al vrijdag. Het gaat hard. Voor de raadsvergadering in ieder geval. De voorzitter: Was u klaar? Dan ga ik kijken welke wethouder vervolgens het woord zal voeren. Mijnheer Hoek, gaat uw gang. De heer Hoek: Dank u wel, voorzitter. Het college heeft een vraag gehad over hoe de partijen die vanavond ingesproken hebben in kennis zijn gesteld van de bezuinigingen en of daar redenen bij vermeld waren. Zoals u weet moesten wij op activiteiten bezuinigen vanwege een behoorlijk begrotingstekort. Tijdens de perspectiefnota hebben we het daar uitgebreid over gehad en wel de cruciale vraag die voorlag, wat voor gemeente willen we zijn? Daar hebben we uitgebreid over gesproken. En we hebben het ook gehad over bestaanszekerheid, duurzaamheid en OZB als laatste redmiddel. Deze drie zaken, daarvan hebben wij in meerderheid gezegd, die moeten we in ieder geval respecteren en daar moet u uw begroting op richten. Dat hebben wij gedaan, uiteraard. Dat heeft u gezien. Op 22 juli hebben wij alle partijen een brief gestuurd met daarin de uitleg over de aankomende bezuinigingen, over het begrotingsproces, maar ook over het feit dat verenigingen, partijen een zienswijze in konden dienen en vanavond konden inspreken.

Als de motie met betrekking tot OZB als sluitstuk, als we die niet hadden gehad, dan had dit college natuurlijk ook andere keuzes gemaakt. Want het is behoorlijk pijnlijk. Zeker, mijnheer Van den Beukel, wanneer je dat afzet tegen de verschillende visies die we hebben vastgesteld. Kansrijk Opgroeien, Grip op het Leven, Vitaal en waardig ouder worden, waarin wij een groot beroep doen op de zelfredzaamheid van de samenleving. Dus datgene wat in de perspectiefnota aan de orde is geweest, en waarvan u heeft gezegd, dat moet u ontzien, dat hebben we gerespecteerd, maar zorgt er wel voor dat je op andere gebieden vervelende keuzes moet maken. En als u zegt, dat zijn vervelende keuzes, dan zegt dit college, dat zijn we helemaal met u eens. De voorzitter: Ik zie dat dit aanleiding is tot een interruptie van de heer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Voorzitter, dank. Het kan voor een deel in de tweede termijn, maar ik denk voor het goede debat is het handiger om nu eventjes erop door te gaan. Ik snap de wethouder dat hij zegt, we hebben keuzes moeten maken, want u heeft een amendement ingediend. Ten eerste, zoals de heer Duivesteijn zei, er stond geen hek om de OZB heen in het amendement. Dus ik denk dat dat gewoon een verschil van interpretatie is, maar dat kan.

Maar toch binnen die potentiële bezuinigingsmaatregelen, acht A4-tjes hebben we ontvangen, zijn er vijf die u niet gekozen heeft en drie die u wel gekozen heeft. Daar gaat wel een afweging aan vooraf. Dus ik denk wel dat u daar een idee bij heeft gehad. Waarom A wel en waarom B niet? Het zal geen tombola zijn geweest. Heeft u niet dan toch daar een stuk redengeving kunnen meegeven aan die organisaties? De voorzitter: Ik ga terug naar de heer Hoek. Gaat uw gang. De heer Hoek: Zoals u weet en ook heeft gezien, zaten er in de bezuinigingsvoorstellen drie gradaties, groen, rood en zwart. Daarin heeft het college natuurlijk middels die kleurtjes aangegeven van, zwart is voor ons absoluut niet bespreekbaar, want dan denken we dat we een ondergrens gaan raken. Dus we hebben wel degelijk een afweging gemaakt, daar waar het gaat om het inzetten van bezuinigingen. Natuurlijk, dat doen we niet met een natte vinger. Daarvan hebben we echt oprecht gekeken, wat raakt onze samenleving of onze

45/58

jongeren of ouderen het meest. En op basis daarvan hebben we de keuzes gemaakt, zoals ze voorliggen. De voorzitter: Dank u wel. U was klaar, mijnheer Hoek? Mijnheer Muis? Wethouder Muis, gaat uw gang. De heer Muis: Dank u wel, voorzitter. Een drietal vragen zijn aan mij gesteld als portefeuillehouder. De eerste was van de heer Meuldijk, die ging over de verkeerssituatie bij de Wiekslag. Het is natuurlijk best wel een heel technisch verhaal, dus ik ga proberen het even nu kort te houden met het oog op de financiën en het eventueel indienen van een motie of een amendement. Het is wel goed om even onderscheid te maken tussen de huidige tijdelijke situatie en een structurele situatie. Natuurlijk ook met de scholen is daarover gesproken. In de huidige tijdelijke situatie is het de school die doet het bouwbeheer en die is verantwoordelijk voor sowieso natuurlijk de bouw, maar ook de tijdelijke verkeersmaatregelen. Dus dat stuk dat is gecheckt en dat heeft de gemeente ook beoordeeld. Dus ik denk ook dat de heer Meuldijk het vooral wil hebben over de structurele voorrangsituatie, waar de school heeft aangegeven dat zij de aansluiting op het fietspad en de kruising soms niet helemaal duidelijk is voor alle weggebruikers. Daar willen ze wat aan doen. Er zijn geen ongevallen bekend op deze locatie of geregistreerd sinds 2014.

Natuurlijk kun je je nog steeds zorgen maken over verkeersveiligheid, dat is natuurlijk terecht. We hebben de locatie bezocht, de school gesproken, onderzocht wat er zou kunnen en bleek dat het toch wel wat ingewikkelder in elkaar zat dan misschien op het eerste oog bedacht. En dat er, als je dat echt serieus aan wil pakken, dan gaat het ook wel serieus wat geld kosten wat wij nu niet in de begroting hebben zitten. Wat we wel gaan doen, u mag dat interpreteren als een toezegging, dat we starten met een inventarisatie om te kijken of we met kleinere maatregelen, of dat ook soelaas biedt, op die locatie. Maar wilt u het echt op een andere manier, dan komt u weer met de uitvoeringstoets et cetera, en dat lijkt me dan iets om nog even wat technische vragen over te stellen wat dat allemaal betekent. Ik zie geen interruptie, dus dat komt misschien in de tweede termijn. Dan ga ik verder naar het CDA, de heer Van den Beukel. Die had één vraag over educatie, natuur- en milieueducatie. Het was wel eventjes zoeken welke die bedoelde. Dus ik heb in elk geval drie antwoorden op geschreven. Dus ik ga kijken of die erbij zit.

Om te beginnen, naar aanleiding natuurlijk van vorig jaar bij de begroting, natuur- en milieueducatie, hebben wij u in september natuurlijk een brief gestuurd over dat wij de stichting Natuurstad Rotterdam hebben gevraagd natuur- en milieueducatie op de basisscholen uit te voeren voor 25.000 euro per jaar. Dat gaan zij doen. Ze starten hiermee dit jaar. Na een jaar evalueren we, maar dit is zeg maar structureel meerjarig opgenomen in de begroting. Dus hier wordt niet op bezuinigd. Ik zie een duimpje, dus hoef ik de andere twee niet te noemen. Dat is fijn. Dan kan ik naar de derde vraag, die was van mevrouw Van Splunter van GroenLinks. Over het regenboogzebrapad. U heeft er volgens mij ook technische vragen over gesteld eerder. Antwoord op gekregen. Om het kort te houden, ik wil namens het college toezegging doen dat ik vanuit mijn portefeuille in elk geval mij heel hard ga maken om te zorgen dat dit binnen het hele programma van de buitenruimte opgelost gaat worden. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar mevrouw Cnossen. Gaat uw gang. Mevrouw Cnossen: Dank u wel, voorzitter. Een aantal vragen op mijn portefeuille. Ik zal beginnen met de bibliotheek, waar wat verwarring, misverstanden mogelijk ook over zijn. Op de bibliotheek zelf wordt in deze begroting, dus ook niet in het maatregelenpakket, niet bezuinigd.

In ‘26 krijgt de bibliotheek hetzelfde bedrag als in ‘25 plus indexatie. Ze hadden wel een hoger bedrag aangevraagd, maar dat is niet toegekend. Daarnaast loopt iets met de decentralisatieuitkering voor de zorgplicht van de gemeente voor een bibliotheek. In elke

46/58

kern moet je een bibliotheek hebben. Dat is weer een heel ander bedrag waar we in gesprek over zijn, om hoe we dat gaan toekennen. Want de bibliotheek moest daar een plan voor maken. Daarnaast speelt de toezegging van de bibliotheek om een ton daarvan te bestemmen voor het tekort van Casa Cadanza. Dat heeft u gevraagd aan het college, laat de gebruikers meebetalen aan het tekort van 8 ton. En een ton van dat stukje decentralisatieuitkering wordt bestemd voor Casa Cadanza. Maar voor de rest zal deze decentralisatieuitkering gewoon aan de bieb worden uitgekeerd. Dus ik zal zelf ook nog eens even met mevrouw Togni bellen waar het misverstand zit. Want ik kan het niet helemaal plaatsen. Dan sluit ik graag aan, voorzitter, als u het goed vindt, op de woorden van collega Hoek over de afwegingen die het college heeft gemaakt bij wat wel of niet bezuinigen. En dan op mijn portefeuille is dat vooral het stukje cultuur. Het zal u opgevallen zijn dat in mijn portefeuille alles op zwart staat wat bij Vitaal en waardig ouder worden hoort. We hebben hier in deze zaal die keus gemaakt om de bezuiniging door te voeren op de dure voorzieningen, de Wmo, huishoudelijke hulp. Dat weet u, want dat heeft u zelf vastgesteld.

Daarbij hebben we gezegd, maar die preventie, waar al die maatregelen in zitten, daar moet je natuurlijk wel heel hard op werken wil je die voorzieningen ook wat naar beneden kunnen brengen. Dus wat is er over gebleven? Inderdaad, de versobering van het cultuurbeleid voor 6.500 euro. En daarnaast de combinatiefunctionaris voor een deel. Want er zijn er twee, sport en cultuur. U heeft dat ergens in technische antwoorden ook kunnen lezen. Met de gedachte, voorzitter, dat het college liever op een professionele organisatie wil bezuinigen dan dat we op een subsidie bezuinigen waardoor een activiteit met de daarbij behorende vrijwilligers echt om gaat vallen. Dat is echt een hele sterke afweging bij het college geweest om op deze manier in mijn portefeuille de bezuinigingen in te zetten. Even kijken, wie zei het, mantelzorg is genoemd. Mijnheer Azzouzi, u noemt de mantelzorg, maar die staat heel duidelijk dus op zwart. Daar bezuinigen we niet op. Dat is een heel lijstje waar het college niet op bezuinigt. De heer De Graaf noemde nog de Wmo-hulp bij het huishouden. Daar gaan we inderdaad in ‘26 gewoon de landelijke eigen bijdrage heffen en we hopen dat zo snel mogelijk de inkomensafhankelijke bijdrage geregeld wordt. Maar daarvoor hebben we Den Haag nodig. Dat was het, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even naar de burgemeester. Mijnheer Bijl, gaat uw gang.

De heer Bijl: Dank u wel, voorzitter. Ook de fracties, dank voor hun inbreng. In mijn portefeuille heb ik ook meegedaan aan de invulling van de dekking van de begroting. Met een tweetal maatregelen, die overigens wel verschillend van aard zijn. Met betrekking tot de boa’s is het een kwestie in het voorstel om er één nog niet in de dekking te nemen, maar door te schuiven naar een jaar later. De ambitie, maar ook de noodzaak om de invulling te plegen is gedeeld. Dus het college deelt daar ook de inbreng van de fracties. VVD gaat wel een heel stuk verder, zonder het dan te specificeren van nog meer en nog meer. De praktijk leert dat het ontzettend ingewikkeld is. En dat is niet alleen in Lansingerland zo, kan ik uit eigen ervaring zeggen, om de boa’s te vinden. Maar ik ben wel blij met de geboden ruimte om, mochten we tegen extra mensen aanlopen, dat we dan bij u terug kunnen komen om een aanvullend stukje dekking te zoeken. Dan zullen we dat graag doen. Dus dat met betrekking tot de boa’s. Dan nog met betrekking tot de wijkrandweerman. De voorzitter: Ik ga u even onderbreken voordat u richting de wijkbrandweerman gaat. Mijnheer De Graaf. De heer De Graaf: Dank u wel, voorzitter. Ik heb een vraag aan de portefeuillehouder over de suggestie die we deden ten aanzien van een motie over de inzet van de boa’s.

Misschien aardig als de portefeuillehouder daar iets over kan zeggen, of er mogelijkheden zijn en wat er voor nodig is om bijvoorbeeld met roosters te zorgen dat boa’s gewoon veel meer op avonden en andere tijden en locaties aanwezig kunnen zijn dan nu het geval is.

47/58

De voorzitter: Ik ga terug naar de burgemeester. De heer Bijl: Dan gaan we bijna de planning aansturen vanuit de raad, zou ik zeggen. Dat lijkt mij wel heel kort erop. De praktijk is dat met de huidige bezetting het lastig is om gewoon alles rond te krijgen. Dus het zit vooral ook op de capaciteit en het moeilijk kunnen vinden van uitbreiding. Gisteren hebben de boa’s dienst gedaan, onder andere rondom de stembureaus. Maar dat betekent dat er andere zaken die in de normale routering zouden zitten, dan blijven liggen. En ik begrijp dat dat een uitstraling heeft en soms ook vragen oproept, maar als u dichterbij komt bij de feitelijke aansturing, gaan we daar het probleem toch nog niet mee oplossen. Het zit hem vooral in het vinden van meer capaciteit. Mag ik dan door naar de wijkbrandweerman? De wijkbrandweerman, daarvan hebben we gezegd, in de afwegingen die je maakt, in het hele rijtje, maar dan ook nog binnen de portefeuille veiligheid, is het toch moeilijker om precies de vinger te leggen op wat de toegevoegde waarde van die preventie is. Dat wil niet zeggen dat die er niet is, maar je kunt hem ook heel slecht beetpakken, laat ik het zo formuleren. Preventie is ook gewoon een reguliere taak van de Veiligheidsregio. Dus we hebben een plus taak ingekocht. Dat hebben een aantal andere gemeenten ook gedaan. Maar het is niet zo dat we nou helemaal naar nul terugvallen.

Ik heb alleen het CDA daar nog over gehoord. Als in de raad daar een meerderheid en dekking voor ontstaat, dan is dat prima. Ik ben niet tegen de wijkbrandweerman uiteraard. Maar in de afweging die wij hebben gemaakt, lag deze dan minder moeilijk dan de boa’s. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Hiermee komen wij aan het eind van de eerste termijn van het college. Ik kijk even rond. Is er behoefte aan een schorsing of wilt u gelijk door? Ik kijk even rond. Door? Dat is hartstikke mooi. Dan gaan wij gelijk door voor de tweede termijn van de kant van de commissie. Ik ga starten bij, en dan gaan we dezelfde volgorde doen als we dat al eerder deden. Ik ga toch even, u zit allemaal redelijk in de spreektijd, maar ik ga er toch even op attenderen dat de tijd beperkt is bij sommigen. We gaan naar de heer Duivesteijn als eerste. Gaat uw gang. Tweede termijn De heer Duivesteijn: Dank u wel, voorzitter. De fractie van Leefbaar 3B wil benadrukken dat het begrotingsproces nog nooit zo transparant is geweest als dat het nu is geweest. Dat is in vorige periodes wel eens anders geweest en dat is echt te danken aan dit college. En alle insinuaties over onbehoorlijk bestuur vind ik echt te ver gaan. De begroting is nu van de raad met een grote gereedschapskist aan maatregelen.

En de raad heeft het college op pad gestuurd, met het CDA, VVD en onszelf voorop, om zoveel maatregelen in te zetten. De raad heeft dus gestuurd op die maatregelen. De zelfreflectie van het CDA waar ik om vroeg in eerste termijn heb ik nog niet gehoord. Ik zou er echt nog even iets over willen horen. Dan over de boa’s. Bedankt voor de beantwoording van de burgemeester die de ambitie deelt, maar geeft daarin aan dat hij er tegenaan gaat lopen. Ik zou er toch een iets actievere houding in willen zien of een toezegging dat er geworven blijft worden. Dat er vacatures worden uitgezet. En dat er boa’s in dit huis worden aangetrokken, dat dan het college met een voorstel komt. En zo niet, dan anders dan doen wij dat met een amendement. Dank aan de wethouder. De voorzitter: Voordat u verder gaat, ik heb een interruptie van de heer De Graaf. Gaat uw gang. De heer De Graaf: Dank u wel, voorzitter. Ik dacht heel even dat de heer Duivesteijn aan het einde van zijn termijn was, dus vandaar dat ik een interruptie heb. Het is een vraag naar

48/58

aanleiding van eigenlijk de eerste termijn. Stel, mijnheer Duivesteijn, ik heb hier een tas met 16 voorstellen. En 16 is ongeveer 75, 80 procent van 20. Stel dat 16 van die voorstellen nou op uw lijstje van 20 zouden staan en zouden sluiten op het bedrag wat vrij valt vanuit de circulaire. Dan zouden wij wellicht elkaar kunnen ontmoeten, als u bereid bent een 4, 5 tal maatregelen van de 20 op te geven op een sluitende begroting zonder dat de OZB verhoogd kan worden. Is dat wat u betreft een optie? De voorzitter: Een heldere vraag aan de heer Duivesteijn. Mijnheer Duivesteijn. De heer Duivesteijn: Dank u wel, voorzitter. De tas, ik wou er nog op terugkomen, maar laat ik dat maar gelijk doen. De enige maatregel die ik tot nu toe heb gehoord van de heer De Graaf is het verhogen van de contributie van de scoutingleden met 30 euro om 1600 euro te kunnen bezuinigen. En als dat maatgevend is voor de overige 15, laat die tas dan maar thuis, zou ik zeggen. Maar in ieder geval, als wij elkaar kunnen vinden, ja, zeker. En misschien kunt u de coalitie vinden met ons monster-amendement wat wij gaan ontwikkelen. Over de verkeerssituatie bij de Wiekslag, blij met de toezegging van de wethouder dat hij inventarisatie gaat doen op kleine maatregelen. En wij vervolgen nog wel even het proces met technische vragen hierin.