[BV25.0102] 2025.10.30 Gemeente Lansingerland Gezamenlijke Commissies Begroting

17/58

De heer Van den Beukel: Dank u wel. Een vraagje over de financiën. U geeft aan dat u ook huur betaalt en dat de gemeente die wel elk jaar indexeert. Wat betaalt u ongeveer aan de gemeente en hoeveel zou u kwijtraken als de subsidie zou worden weggestreept? Per jaar. Inspreker 12: Dat is een hele goede vraag en dat durf ik niet uit mijn hoofd te zeggen. Wij krijgen jaarlijks zo'n 4.500 euro subsidie van de gemeente en die dreigen nu binnen 2 jaar helemaal te verdwijnen. Wat wij betalen aan huur durf ik niet uit mijn hoofd te zeggen. De voorzitter: Ik ga naar de heer Alsemgeest. De heer Alsemgeest: Voorzitter, dank u wel. Ook een financiële vraag. Wat zou het effect zijn als de subsidie wegvalt op de contributie voor de leden? Inspreker 12: Onze subsidie is dus zo'n 4.500 euro per jaar. Verspreid over ruim 100 leden zou dat een stijging zijn, als we de volledige subsidie bij onze contributie zouden voegen, van ongeveer 30 procent voor de contributie. Inspreker 13: Dank u wel. Geachte voorzitter, college en leden van de gemeenteraad. Mijn naam is Ria van den Burg-van Leeuwen. Ik spreek in namens de vrijwilligersorganisatie en cultuuraanbieder Cultuur aan het Lint. Wellicht herinnert u zich de vorige keren dat ik hier stond om mijn zorgen te uiten over de voorgenomen plannen voor cultuur in onze gemeente. De laatste keer was in oktober 2024.

Een optie was toen om de subsidieregeling Levendig Lansingerland weg te bezuinigen. Maar dat heeft u gelukkig voorkomen. Een wijs besluit. Klassiek aan het Lint is ons nieuwe initiatief dat we twee jaar geleden hebben opgestart met steun van deze regeling. Deze concertserie is in alle opzichten een groot succes. Ook nu draait hij weer. Dit seizoen zijn we in samenwerking met Welzijn Lansingerland gestart met Vervoer naar het Lint. Vervoer naar het Lint is bedoeld voor mensen die minder mobiel zijn of ‘s avonds in het donker niet meer over straat durven. Het is ook bedoeld voor mensen die niet hun eentje naar een concert willen. Of voor wie een kleine afstand met een rollator al onoverkomelijk is. Kortom, het zijn soms kleine hindernissen waardoor mensen in isolement en eenzaamheid dreigen te komen. Voor hen zijn we samen met Welzijn Lansingerland een vervoersdienst voor in de weekenden gestart. Een ploeg van vrijwillige chauffeurs die gratis deze mensen ophalen voor een concert en daarna weer veilig thuis brengen. Als tegenprestatie biedt Cultuur aan het Lint de chauffeur van dienst een gratis entreekaart voor het concert. Voor de passagier is het vervoer dus helemaal gratis. In de bezuinigingsronde die nu voor ligt is het voorstel om het cultuurbeleid te versoberen. In het bijzonder het niet meer indexeren van de subsidies treft ons hard.

Terwijl het absolute besparingsbedrag voor de begroting van de gemeente geen zoden aan de dijk zet. Bij de huidige inflatiecijfers en de oplopende kosten van musici, gebouwenhuur, materialen, et cetera betekent het echter dat wij de entreeprijs moeten verhogen. En dat is nu juist het paard achter de wagen spannen. Daarmee gaat de drempel omhoog. We hebben bovendien de ambitie om in kwaliteit en frequentie te groeien. En ook daarvoor is op niveau houden van de subsidie essentieel. Samenvattend, Cultuur aan het Lint is er voor en door Lansingerlanders. Wij verzorgen die verbinding. Dat geldt ook voor Klassiek aan het Lint. Ook dat is laagdrempelig en brengt hoogwaardige concerten. Jong talent uit Lansingerland met reeds internationale bekenden krijgt zo ook hier een podium. En wij zetten met deze concerten de gemeente Lansingerland op de kaart. Daarom roepen wij u op om de indexering van cultuursubsidies in stand te laten. Tot slot nodig ik u graag uit om zelf kennis te komen maken met de concerten. Wij bieden u allen daarom graag een vrijkaart aan voor ons komend concert op 15 november aanstaande met jong Lansingerlands talent Sanne Lam. Lianne, ik heb jou de uitnodiging gegeven. Het is voor allemaal bestemd. Wij rekenen op jullie komst. Dank u wel voor de aandacht.

18/58

De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even rond of er toelichtende vragen zijn. Nee? Dan was het heel helder. Dan hebben wij nog één inspreekster te gaan. Dat is mevrouw Pruisers. Ze is binnengekomen. Mooi. Als u even, voor de raadsleden, uw iBabs even update, of tenminste niet update, maar ververst. Dan ziet u in ieder geval de inspraak ook bij de stukken staan. Voor u ook drie minuten. Inspreker 14: Ik vind het heel spannend. Maar toch doe ik het. Geachte leden van de gemeenteraad en het college, ik ben Linda Pruisers uit Bergschenhoek. Ik ben benaderd door Joyce de Haan van Jong Perspectief om te spreken. Ik wil heel graag voor Jong Perspectief spreken, omdat ik een moeder ben die te maken heeft gehad, sorry, met het Maatjesproject van Jong Perspectief voor onze oudste dochter. Ik raak hier heel emotioneel van, omdat ik het zo mooi vind dat er zulke organisaties zijn. Die als je het even niet meer aankan of er is iets, dat je dan geholpen wordt. Daarvoor doe ik het toch. Graag wil ik u laten weten wat dit voor ons gezin heeft betekend. Wat ik vooral hoop te bereiken door hier te spreken, is dat andere gezinnen in de toekomst ook nog gebruik kunnen gaan maken van het project. De IB'er van onze basisschool, de Vuurvogel in Bergschenhoek, belde destijds om te vertellen over het Maatjesproject, omdat het niet zo lekker liep met onze dochter Cataleya en haar huiswerk.

Ik was niet gelijk enthousiast over het idee dat onze dochter een Maatje aangeboden kreeg en onze dochter vond het al helemaal niet nodig. Waar had ik tekort gedaan? Maar na lang nadenken heb ik toch de uitnodiging geaccepteerd. Er volgde eerst een oriënterend gesprek. Onze dochter mocht aangeven wat voor Maatje zij zou willen. Een jonge gezellige meid moest het worden. Een speld in een hooiberg, dacht ik nog. En daar kwam Renate aan met Ellen. Nu ik op het afgelopen schooljaar terugkijk, was dat een fantastische beslissing. Cataleya raakte enorm gemotiveerd op school. Het ene na de andere goede cijfer stroomde binnen. Ellen deed veel schoolwerk met Cataleya, maar ook veel sociale dingen. De reden van de onvrede in huis was omdat Cataleya en ik zo hetzelfde zijn, waardoor wij altijd maar botsten met schoolwerk. En daarom heb ik het uiteindelijk ook maar gelaten. Ik gun alle gezinnen die deze vorm van hulpverlening nodig hebben dan ook dit heel erg. Via deze weg wil ik dan ook Jong Perspectief nogmaals enorm bedanken voor alles wat jullie voor Cataleya en ons gezin hebben betekend. Dank u wel. De voorzitter: U ook bedankt. Inspreker 14: Sorry. Voor de drama. De voorzitter: Nee, geeft toch niet. Nee hoor. Ik kijk even rond of er toelichtende vragen zijn. Ik denk dat uw inspraak heel duidelijk was. Ik dank u er heel hartelijk voor. U was direct ook de laatste inspreker.

Dan gaan wij dit onderdeel afsluiten. We zijn inmiddels ruim een uur onderweg. Ik wil eigenlijk even drie minuten schorsen, zodat mensen die zeggen van, ik vind het mooi geweest, ik ga liever naar huis. Niet van de raadsleden overigens, maar van de mensen op de tribune. Die geef ik graag even de gelegenheid. We schorsen even drie minuten. Dan is het inmiddels kwart over zes. Dan gaan we verder voor de eerste termijn van de kant van de commissie. Schorsing 3. Vaststelling agenda 4. Stukken ter advisering aan de raad 4.a Meerjarenbegroting 2026-2029

19/58

De voorzitter: Dames en heren, we gaan weer verder. De drie minuten zijn om. Goed, dames en heren, we gaan weer verder. Ik vraag u uw plaats weer in te nemen, dan gaan we weer verder. Mijnheer Weerheijm, we gaan verder. Ik ga de schorsing afronden en dan gaan wij weer vergaderen. Dames en heren, we gaan weer verder. Ik ga nu echt niet meer vragen om te gaan zitten, want we gaan nu echt starten aan de eerste termijn van de kant van de commissie. Ik ga u in ieder geval aangeven dat, we hebben acht fracties. Ik praat gewoon door, anders krijg ik u niet stil. We hebben acht fracties te gaan in de eerste termijn. Dat betekent in principe tien minuten per fractie. De goede rekenaars onder ons komen dan uit dat ze ongeveer tachtig minuten, dus bijna anderhalf uur verder zijn als ik het even ruim neem. Dus dat betekent, het is nu tien voor half zeven, dat wij om en nabij de kwart voor acht/acht uur pas gaan schorsen, voordat we het college de eerste termijn geven, om te gaan dineren of te gaan eten. U heeft het zelf in de hand dat we in ieder geval om acht uur aan tafel kunnen. Als u zegt van, ik ga er veel ruimer de tijd nemen, dan wordt het vanzelf later. Maar goed, u bent al voorzien van koeken, fruit en allerlei andere lekkere dingen. Dus in die zin moet het allemaal lukken. Maar goed, ik doe graag een beroep op een ieder om een beetje rekening te houden met de spreektijden.

We gaan de spreektijden projecteren. Ik heb de verkeerde, dat was dinsdag. De titel onder mij, maar goed, dat maakt niet uit. We gaan even schorsen, want er zit iets met de computer. De computer doet het allemaal. De goede titel staat er zelfs ook nog. De spreektijden gaan we nu starten. Als eerste, we gaan van groot naar klein, zoals we afgesproken hebben in het presidium. Ik geef graag als eerste Leefbaar 3B het woord, mijnheer Duivesteijn. Gaat uw gang. Eerste termijn De heer Duivesteijn: Dank u wel, voorzitter. Dank u wel, alle mensen die zijn blijven zitten. En andere raadsleden. Leefbaar 3B heeft zich de afgelopen jaren niet laten leiden door angst voor het ravijnjaar, maar door verantwoordelijkheid te nemen. En eerder dit jaar hebben wij gezegd, eerst snijden in onze eigen uitgaven. Eerst kijken naar de keuzeruimte die er is. Daarna pas de OZB als sluitstuk. Voorzitter, deze begroting laat zien wat scherpe keuzes echt betekenen. Want achter elke maatregel zit een voorziening, een vrijwilliger, een maatschappelijke organisatie of een medewerker van wie het werk waarde heeft voor onze inwoners. Maar wat ons nog wel misschien het meest steekt, voorzitter, is dat al deze maatregelen niet het gevolg zijn van wanbeleid binnen deze gemeente, maar van wanbeleid bij de Rijksoverheid.

Van zwalkend beleid van de landelijke politieke partijen die te weinig geld beschikbaar stellen voor de jeugdzorg en steeds meer taken zonder knaken over de schutting gooien. Juist daarom houdt Leefbaar 3B als oudste en grootste lokale partij van Lansingerland het hoofd koel. Wij kiezen voor gezond verstand, rust en verantwoordelijkheid en zetten onze eigen inwoners op één om ervoor te zorgen dat we onze samenleving niet gaan kapot bezuinigen. Ik zal eerst beginnen met het proces tot nu toe, dan kom ik bij de begroting, dan de maatregelen die wij gaan terugdraaien en dan een vooruitblik. Eerst het proces. Want we begonnen vorig jaar met een tekort van 13 miljoen euro naar 2026 toe. Daarom hebben wij een nieuw proces hier gestart dat leidde tot de perspectiefnota van juli. Een traject waarin onze ambtelijke organisatie en het college heel veel werk hebben verricht. En daarvoor spreek ik namens mijn fractie nogmaals heel veel dank uit. In juli stelden we de kaders vast. Leefbaar 3B stemde toen tegen alle amendementen die de maatregelen op voorhand uitsloten, omdat wat ons betreft het college alle opties open moest kunnen houden. En kunnen onderzoeken. We zeiden toen al, de angst mag niet regeren. En niet iedereen was er blij mee dat we dat zeiden. Maar jaar op jaar worden we namelijk bang gemaakt voor het ravijnjaar of een OZB-maximering.

En wij hebben steeds gezegd, het komt wel goed. Voorzitter, het komt ook dit jaar weer goed. Want van die 13 miljoen euro resteert na de meicirculaire, de septembercirculaire en de inzet van de algemene reserve nog slechts 2,2 miljoen tekort.

20/58

De voorzitter: Ik ga u even onderbreken, want ik heb een interruptie van de heer Azzouzi. De heer Azzouzi: Dank u wel, voorzitter. Ik wilde de heer Duivesteijn niet onderbreken, maar de vraag is van, hij heeft het over dat hij maatregelen niet heeft uitgesloten, maar dat is wel gedaan als het gaat om OZB. Klopt mijn conclusie dat het een laatste redmiddel was? De voorzitter: Ik ga terug naar de heer Duivesteijn. Gaat uw gang. De heer Duivesteijn: Dank u wel, voorzitter. Wij hebben de OZB geen hek omheen gezet. Dus dat was geen maatregel, dat was het sluitstuk. Dat is iets anders. Dan kom ik bij de begroting. Het college heeft namelijk gewoon de opdracht van de raad uitgevoerd en een sluitende begroting aangeleverd binnen de kaders. Dat verdient een compliment, maar dat is een proces compliment. Want de inhoud van deze begroting doet echt wel pijn voor heel veel mensen en organisaties. En dat blijkt ook uit de vele e-mails en reacties die we kregen, maar ook zeker uit de insprekers van vandaag. Ook Leefbaar 3B, en ik denk ook het college en de andere fracties, vinden deze begroting pijnlijk. Maar wij hebben altijd gezegd, eerst die maatregelen in beeld, dan beoordelen of we door de ondergrens zakken en als er dan vervolgens beperkte OZB-woningenverhoging nodig is om maatregelen terug te draaien, dan doen we dat.

Mits we onze inwoners duidelijk kunnen uitleggen waar die verhoging dan voor is. En voorzitter, dat kunnen wij. Want in deze begroting staan maatregelen die voor ons onverteerbaar zijn. We hanteren de ondergrens van schoon, heel en veilig en onze prioriteitenpyramide als afweringskader, waarbij we inwoners, maatschappelijke organisaties, ondernemers en de buitenruimte zoveel mogelijk ontzien. Daarom, voorzitter, is de coalitie van Leefbaar 3B, WIJ Lansingerland, D66 en ChristenUnie voornemens om ruim twintig maatregelen terug te draaien. We kiezen daarbij voor mensen, dieren, leefbaarheid, cultuur, duurzaamheid en veiligheid. Als eerste mensen. Want sommige bezuinigingen kosten op termijn meer dan ze opleveren, omdat juist deze initiatieven voorkomen dat problemen escaleren en dure jeugdzorg nodig is. Daarom draaien wij alle maatregelen terug binnen minimabeleid en Kansrijk Opgroeien. Dat betekent dat we de Rotterdampas behouden, ondersteuning voor jeugd met een beperking van Stichting MEE bij Sport en Reizen. Maar ook behouden we de Maatjesprojecten, zodat ook Cataleya kan worden blijven geholpen door Ellen. En ook blijft de kinderopvang in stand voor ouders met een sociaal medische indicatie. En, last but not least, behouden we de subsidies voor de scoutingverenigingen. Voorzitter, Leefbaar 3B heeft niet alleen een hart voor mensen, maar ook voor dieren.

Daarom behouden we ook de uitvoering van niet-wettelijke taken dierenwelzijn en de subsidie voor wild opvang. Daarnaast zitten er heel wat maatregelen in de conceptbegroting die letterlijk zichtbaar zijn in onze wijken, in de buitenruimte. Minder schoon en verzorgd is minder leefbaar. Leefbaar 3B laat dat niet gebeuren. We houden daarom het onderhoudsniveau in de centra en de stationsgebieden op peil. We blijven kauwgom gewoon verwijderen. En op zaterdagen worden de prullenbakken gewoon geleegd en het zwerfafval wordt opgeruimd. Voorzitter, voordat ik verder ga met een verdere lijst van terug te draaien maatregelen wil ik u vragen om mijn collega Jean-Paul Meuldijk even het woord te geven. De voorzitter: Ik geef graag gehoor aan die oproep en het woord aan de heer Meuldijk. De heer Meuldijk: Dank, voorzitter. Aan de IJsvogellaan in Bleiswijk verrijst een prachtige, mooie, duurzame school. De school De Wiekslag zal naar planning na de zomervakantie in 2026 een veilige, leerzame haven zijn. Dan is het des te belangrijker voor onze toekomst die daar zit om ook veilig van en naar die school te kunnen. De huidige oversteek is zeker niet veilig. Het schoolbestuur, de MR en de ouders hebben inmiddels al in gesprekken met de gemeente die gevoerd zijn duidelijk dat de verkeersmaatregelen mogelijk zijn. Maar op

21/58

dit moment is daar niets concreet. Er hangt natuurlijk een prijskaartje aan en er dient een planning gemaakt te worden. En om nou te zorgen dat die veilige route gewaarborgd is voordat deze mooie school haar deuren gaat openen, horen we graag van de portefeuillehouder wat de maatregelen zijn, welk prijskaartje daaraan hangt en om dat ook terug te koppelen aan de ouders en het schoolbestuur, zodat er een maatregel komt waar iedereen mee kan leven. En indien nodig, zullen we dan graag een motie of amendement tijdens de begrotingsbehandeling indienen om te zorgen dat we de termijnen halen dat de Bleiswijkse kids veilig van en naar school kunnen. Ik kan me zomaar voorstellen dat de collega-raadsleden hier een motie en amendement daaromtrent zullen ontvangen en daar steun aan zullen betuigen. Dus daarmee mijn deel. Ik geef graag weer het stokje over, als de voorzitter dat goed vindt, aan mijn fractievoorzitter, de heer Duivesteijn. De voorzitter: U heeft kort het woord gevoerd, dus het gaat weer terug naar de heer Duivesteijn. De heer Duivesteijn: Dank u wel, voorzitter. En dank aan mijn collega Meuldijk voor dit stukje. Ik ga verder. Naast mensen, dieren, een schone buitenruimte en veilige oversteekplaatsen zullen we ook niet gaan bezuinigen op de cultuursubsidies.

Want de fractie van Leefbaar 3B vindt het niet acceptabel om 6.000 euro te schrappen op kleinschalige cultuurinitiatieven dichtbij onze inwoners. Zeker niet terwijl we enorme zakken met geld richting het nieuwe cultuurhuis hebben gesmeten. En ook op duurzaamheid zal de coalitie enkele maatregelen terugdraaien. Die hoort u van mijn coalitiepartners. En wij hoorden ook van de bibliotheek dat zij 95.000 euro of meer, 2 ton, moeten bezuinigen. Dat heeft ons verrast, voorzitter. Want deze maatregel kennen wij helemaal niet. Ik hoop oprecht dat hier sprake is van een fout of miscommunicatie. En ik hoor heel graag opheldering van het college hoe dat precies zit. Ten slotte, voorzitter, zullen wij geen concessies doen op veiligheid. Wij hebben in het begin van deze bestuursperiode ingezet op vier extra boa's voor leefbare wijken en veilige wijken. De voorzitter: Ik ga u even onderbreken. Ik zie een interruptie van de heer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Voorzitter, even interessant wat de heer Duivesteijn in een bijzin zegt. Namelijk dat er zakken geld wordt gesmeten naar het cultuurhuis. Ik vraag me even af of de fractie van Leefbaar 3b daar voltallig tegen gestemd heeft. En anders vraag ik hem misschien even zijn woorden te heroverwegen. De voorzitter: Ik ga terug naar de heer Duivesteijn. Gaat uw gang.

De heer Duivesteijn: Ook de fractie van Leefbaar 3B heeft daar zakken geld naartoe gesmeten. Maar dan gaan we niet 6.000 euro bezuinigen op de kleine initiatieven dichtbij onze inwoners. Wij zullen geen concessies doen op veiligheid, voorzitter. En wij hebben namelijk in het begin van deze periode ingezet op vier extra boa’s voor leefbare wijken en veilige wijken. En we begrijpen dat het lastig kan zijn om die vacatures in te vullen. Maar er staat nu in de begroting dat we de ambitie naar beneden stellen. En dat we dus feitelijk bezuinigen op een extra boa. Daar gaat onze fractie niet mee akkoord. Wij vinden het prima om dat als technische post te laten staan. Dat geeft structureel ook wat ruimte. Maar we eisen wel dat de werving doorgaat en dat het college bij ons terugkomt zodra er een nieuwe boa wordt aangenomen. En ik wil daar graag een toezegging op, of anders dan los ik dat met een amendement op. Al deze teruggedraaide maatregelen van de coalitie kosten ongeveer 1,3 miljoen euro. En verrekend met het saldo van de septembercirculaire dat we gewoon in gaan zetten structureel, komt het resterend tekort ongeveer op 3 ton uit. Zoals ik aangaf, voorzitter, is voor ons de beperkte stijging van de OZB bespreekbaar, zolang we kunnen uitleggen waarvoor die is. En ik heb net uitgelegd welke maatregelen we daarvoor

22/58

bekostigen. Dat komt ongeveer neer op een OZB-woningenverhoging van 3 procent. En gemiddeld voor een tientje per huishouden per jaar laten we niemand in de steek, zakken we niet door de ondergrenzen en houden onze dorpen veilig en leefbaar. Dan wil ik even kort vooruitblikken, voorzitter. Want de komende jaren staan we voor grote uitdagingen, maar ook voor grote kansen. Terwijl gemeenten in het hele land kampen met tekorten door Haags wanbeleid, blijft Leefbaar 3B doen wat wel binnen onze macht ligt. Want wij laten onze dorpen niet kapot bezuinigen door de landelijke politiek. Wij kiezen hier in Lansingerland voor gezond verstand, rust en verantwoordelijkheid. Wij kiezen voor een gemeente met betaalbare woningen voor onze eigen inwoners. Wij kiezen voor een veilige gemeente waar asociale fatbikers gewoon op de bon worden geslingerd. Een gemeente waar een politiebureau open is voor het publiek. En waar het dorpse karakter van onze drie dorpen en buurtschappen wordt behouden. En daarbij proberen we de lasten zo laag mogelijk te houden. Zoals u gezien heeft, snijden we eerst in overbodig beleid voordat we bij onze inwoners aankloppen.

Of er nu wel niet straks een stabiel kabinet in maart zit, kunt u op één ding rekenen, als Leefbaar 3B straks in maart weer de grootste partij van Lansingerland is, dan kiezen we ook weer voor dorpen waar onze inwoners betaalbaar kunnen wonen, waar vrouwen ‘s avonds veilig over straat kunnen, waar onze kinderen veilig naar school kunnen fietsen, waar onze dorpen hun identiteit blijven behouden en waar de overheid er is voor de mensen. Dat doen wij, voorzitter, omdat onze eigen inwoners op één staan. De voorzitter: Voordat u uw microfoon uitzet, heb ik nog een interruptie van de heer Azzouzi. De heer Azzouzi: Dank u wel, voorzitter. Een correctie, we snijden eerst in ons beleid, dat betekent dat we snijden ook in onze inwoners. Hoe kijkt de heer Leefbaar hier tegenaan? De voorzitter: De heer Leefbaar, de heer Duivesteijn. Ik help u wel even. Mijnheer Duivesteijn, gaat uw gang. De heer Duivesteijn: Dank u wel. Ik zal de vraag van de heer PvdA wel graag beantwoorden. Er staan diverse maatregelen in die weinig effect hebben, die geen effect hebben, waar het terugdraaien of het bezuinigen daarop geen effect hebben op onze mensen. En die waar ze wel effect hebben op onze mensen, hebben we zojuist aangekondigd, twintig plus maatregelen terug te draaien. Dus u kunt ook op ons rekenen dat wij voor onze inwoners staan. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. U heeft nog een interruptie.

Mijnheer Van den Beukel, gaat uw gang. De heer Van den Beukel: Voorzitter, ik ben wel blij met de wet Dualisering Gemeentebestuur. Dat is een beetje jargon, maar daarmee bedoel ik te zeggen dat de fractievoorzitter van Leefbaar 3B zo'n grote afstand neemt van de ontwerpbegroting opgesteld door de wethouder die hij heeft voorgedragen namens Leefbaar 3B. Dat is heel gunstig. Toch dan even graag het algemene oordeel. Als u de ontwerpbegroting voor 1,3 miljoen wilt verbouwen, wat vindt u nou eigenlijk van de ontwerpbegroting die uw zelfde wethouder heeft voorgesteld? De voorzitter: Ik ga terug naar de heer Duivesteijn. De heer Duivesteijn: Dank u wel, voorzitter. De heer Van den Beukel speelt een spelletje natuurlijk. Alsof ik samen met de wethouder die begroting heb gedaan en vervolgens hier iets ga zitten verspijkeren. Wij hebben zelf samen hier hekken gezet om diverse

23/58

maatregelen waardoor een college is gekomen tot de begroting die er nu staat. En daarbij heeft ook de heer Van den Beukel, samen met onze fractie en de VVD, aangegeven dat we de OZB als laatste zouden inzetten. Dat heeft gewoon geleid tot maatregelen in te zetten die onze inwoners raken. Dat hebben wij altijd benoemd. Dat vinden wij een probleem. Maar zodra het een probleem werd dat we door de ondergrens zakken draaien wij die terug en draaien we een stukje de OZB omhoog. Daar lopen wij niet voor weg. En daar zou ik ook voor de heer Van den Beukel graag wat zelfreflectie in willen zien zo meteen in zijn eigen woordvoering. De voorzitter: Dank u wel. Ik ga door, ik ga het toch even proberen, want anders, is het een hele- Ik ga nog één interruptie toestaan van de heer Azzouzi en dan gaan we toch echt door naar de heer Bik voor zijn termijn. De heer Azzouzi: Laatste vraag, voorzitter. Stel voor dat de septembercirculaire geen voordeel had gegeven, had Leefbaar de OZB verhoogd om deze bezuinigingen, die belangrijk zijn, terug te draaien? De voorzitter: Ik ga terug naar de heer Duivesteijn. De heer Duivesteijn: Voorzitter, ik heb heel duidelijk aangegeven dat elke maatregel waardoor blijkt dat onze inwoners door de ondergrens zakken, dat wij die zouden terugdraaien en daar voor ons de OZB-verhoging bespreekbaar was. Daarmee heeft u uw antwoord volgens mij gekregen.

De voorzitter: Helder. Ik ga naar de heer Bik voor zijn eerste termijn. Mijnheer Bik, gaat uw gang. De heer Bik: Dank u wel, voorzitter. 29 september is weer, of september, oktober is weer voorbij en de voorlopige verkiezingsuitslagen zijn bekend. Wij feliciteren graag de mensen die gekozen zijn. Sommige partijen likken hun wonden en andere partijen vieren feest. Het wordt nu tijd dat de nieuw gekozen volksvertegenwoordigers aan de slag gaan om een einde te maken aan de aanhoudende politieke onzekerheid die ook zijn weerslag heeft op Lansingerland. En dat begint met boter bij de vis. In tijden dat de geldkraan vanuit de centrale overheid steeds weer wordt dichtgedraaid, worden we gedwongen om binnen onze mooie gemeente draconische keuzes te maken. En dat moet stoppen. Lansingerland is een gemeente die zich kenmerkt als een mooie en sociale samenleving met heel veel vrijwilligers die samen een hoop mooie zaken hebben opgebouwd en voor elkaar krijgen. Een samenleving waar iedereen mee kan doen, jong en oud. WIJ Lansingerland wil graag dat we die samenleving met een warm hart ook in stand houden en koesteren. Tegelijkertijd kan het ook altijd beter en hebben we keuzes te maken. Op basis van het door de raad gegeven antwoord op de kernvraag welke gemeente we willen zijn, is het college aan de slag gegaan met de zoektocht naar een sluitende begroting voor 2026.

Wel met een enorme financiële molensteen om de nek. Want volgens een aantal partijen in deze raad mag als laatste redmiddel pas aan de OZB-knop gedraaid worden. Dat is dan ook bij amendement door een meerderheid in deze raad besloten en het college werd gedwongen tot allerlei voorstellen om te bezuinigen. WIJ Lansingerland is blij om te zien dat in de voorliggende conceptbegroting maximaal is ingezet op het gebruik van de financieel technische ruimte die tot onze beschikking staat, zodat er in 2026 zo min mogelijk wordt afgebroken van wat er in de afgelopen jaren is opgebouwd. Voor het overige tekort voor 2026 stelt het college de voorliggende ingrijpende bezuinigingsmaatregelen voor. Ik ben blij met de uiteenzetting van collega Duivesteijn hoe wij in coalitieverband daar door sommige voorgestelde bezuinigingen een streep willen trekken. WIJ Lansingerland heeft zich altijd hard gemaakt voor onze jeugd en jongeren. Ook zijn we een partij die vindt dat iedereen in onze

24/58

maatschappij mee moet kunnen doen. We zijn een partij die de vele vrijwilligers in Lansingerland als hoeksteen van onze samenleving ziet en wil koesteren. Een flink aantal bezuinigingen staat haaks op hoe WIJ Lansingerland vindt wat voor samenleving we willen zijn. Neem bijvoorbeeld de bezuiniging op onze drie scoutingverenigingen. Ik heb met alle drie de voorzitters gesproken en er wordt daar heel veel goed werk voor onze samenleving gedaan. Dat hebben we ook vandaag gehoord. Bij deze drie verenigingen zetten ruim 100 vrijwilligers zich in voor meer dan 300 kinderen. Kinderen die op scouting zitten, zo hebben jullie net ook gehoord, leren al op vroege leeftijd om voor zichzelf en de natuur te zorgen, wat ze helpt in ontwikkeling. Daarnaast zijn ze op vele vlakken maatschappelijk betrokken. Van de intocht van Sinterklaas tot en met de Dodenherdenking op 4 mei. Binnen die verenigingen is het al een uitdaging om een balans tussen maatschappelijke verplichtingen en leuke jeugdactiviteiten te vinden. Laten we voorkomen dat diezelfde kinderen vooral geld moeten inzamelen om hun vereniging in leven te houden, in plaats van dat ze van de Rotte tot de Groenzoom in de natuur kunnen spelen. Daar gaan wij, wat WIJ Lansingerland en dus de hele coalitie betreft, echt geen 11.500 euro op bezuinigen. En dit is maar één voorbeeld uit ons kleurrijk verenigingsleven.

WIJ Lansingerland vindt het belangrijk dat iedereen mee kan doen. Zeker jongeren en volwassenen met een beperking. Zorg, verbinding en gelijke kansen voor alle inwoners staan bij ons voorop. De voorgestelde bezuinigingen hebben grote gevolgen voor kwetsbare groepen. We hebben vanavond echt een aantal hele schrijnende voorbeelden gehoord als dat zou worden teruggedraaid. Maatjesprojecten zoals Tandem Jeugd, Vakantiemaatjes en Steunouder dreigen te verdwijnen, terwijl deze juist zo belangrijk zijn voor jongeren die extra steun en sociaal contact nodig hebben. Voor kinderen met een beperking betekent het stoppen van sport via MEE en begeleiding bij reizen dat ze minder zelfstandig worden en meer afhankelijk van hun ouders zijn. Gezinnen met een sociaal-medische indicatie verliezen het recht op kinderopvang, waardoor juist kwetsbare kinderen minder kansen krijgen om te groeien en te bloeien. De onzekerheid door bezuinigingen nu, maar ook op langere termijn, raakt niet alleen vrijwilligers en organisaties, maar vooral mensen die kwetsbaar zijn. WIJ Lansingerland heeft zich altijd hard gemaakt voor preventie. Mevrouw Anemaat van Avant Sanare, ik weet niet precies hoe ik het uitspreek, die gaf dat ook al aan, die aanpak heeft de afgelopen jaren laten zien dat dit zichzelf keihard terugbetaalt.

Met de voorgenomen bezuinigingen in het jeugd- en jongerendomein kunnen preventieve maatregelen niet gecontinueerd worden. En dat resulteert in hogere kosten en maatschappelijke problemen op een later moment. Voor onze fractie ook absoluut onbespreekbaar. Dus wij zijn ook echt blij dat de maatregelen 95 tot en met 107 terug worden gedraaid in het gezamenlijke voorstel. Dan de OZB. WIJ Lansingerland heeft altijd gezegd dat het verhogen of verlagen van de OZB voor ons bespreekbaar is. En uiteraard met beleid en goed onderbouwd. Laten we dit jaar nou eens de ballen tonen en de knoop doorhakken rondom de OZB. En ook daarin heeft mijn collega Duivesteijn al een voorschot genomen op het percentage waar aan te denken valt. Het resulteert in een verhoging van ongeveer 10 euro per huishouden. Lansingerland is een prachtige gemeente waar de huizenprijzen ver boven het landelijk gemiddelde liggen. Waar 10 procent van de inwoners, weliswaar op papier, miljonair is. Waar het goed wonen, werken en recreëren is. Kortom, het is hier gewoonweg fantastisch. Maar, mijn fractie blijft ook van mening dat Lansingerland ook een gemeente is waar we echt naar elkaar om moeten blijven kijken. Zowel in goede en minder goede tijden. Ook als je om welke reden dan ook kwetsbaar bent. De kracht van Lansingerland herkennen we aan hoe we voor onze kwetsbaren staan.

Een gemeente waar we preventief te werk gaan in plaats van zaken duurder achteraf repareren. En waar we trots zijn op wat we met elkaar hebben opgebouwd. Laten we die niet wegbezuinigen, maar lef tonen om ook minder populaire besluiten te nemen, zodat iedereen mee kan blijven doen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik ga naar de heer Van den Beukel, als het goed is, van het CDA.

25/58

De heer Van den Beukel: Voorzitter, ik heb mijn inbreng een beetje omgegooid. Want ik wil eigenlijk beginnen met de algemene beginselen van behoorlijk bestuur. Die houden in de verplichting voor overheden om zorgvuldig te handelen. Ook als je bijvoorbeeld langjarige subsidies, die soms al 20 jaar lopen, stopzet en besluit het te motiveren met meer inhoud dan, we moeten bezuinigen. Voorzitter, het lijkt er toch op, als ik de insprekers heb beluisterd, dat het wel gebeurd is. Dat dat de enige motivatie is die in ieder geval hen kenbaar is gemaakt. Dus ik wil graag van de wethouders Cnossen en Hoek, om wie het denk ik gaat, die daar de wethouders volgens mij zijn, daarop te reageren. En, dat mogen we ook denk ik verwachten als raad, alsnog schriftelijk te motiveren waarom zij of achter hun begroting staan of eigenlijk geen onderbouwing kunnen aanleveren en ons afraden om de voorstelde begroting aan te nemen. Dan de inhoud, voorzitter. Ik zie dat we gezamenlijk de begroting gaan verbouwen, volgens mij, hoor ik aan de woorden van collega Bik en Duivesteijn. Dat is denk ik prima om inderdaad weer onze verantwoordelijkheid te nemen als raad en een aantal keuzes anders te gaan maken. Voorzitter, onze voorstellen zijn vervat in de tegenbegroting. We hebben hem verspreid onder collega-raadsleden. Ik heb nog een exemplaar voor mensen op de publieke tribune, als ze hem hebben gemist.

We hebben vijf voorstellen, vijf categorieën van voorstellen. Het gaat over veiligheid, over een sterke samenleving, natuur, over ondernemers en ook over een slanke overheid. Het gaat ook over deugdelijke financiering, met een positief structureel saldo. En ook een manier van omgang met de algemene reserve, waar we hopen dat onze collega's ook in meegaan. We hebben gezien dat er een voorstel ligt om scholenbouw voortaan te gaan financieren uit de Enecoreserve. Dat klinkt wat technisch, maar de goede verstaander weet wat ik bedoel. Dat we 90 miljoen aan spaarpotje hebben opgebouwd. Dat zouden we gaan inzetten voor bijzondere uitgaven, die Lansingerland structureel versterken. Het voorstel van het college is om daar een graai uit te nemen voor het financieren van scholenbouw. En dat is belangrijk. Het lijkt voor een gemeente toch business as usual. Dat doen we bijna elk jaar, scholen bouwen. Dus dat zouden we volgens mij niet moeten financieren uit Eneco-reserve. Ik hoop dat onze collega's dat met ons eens zijn. Ik licht de voorstellen graag toe. Ten eerste veiligheid. Zeer eens met collega Duivesteijn. Die twee boa's, die moeten blijven. Dan de wijkbrandweerman. Daar hebben we vorig jaar over besloten dat die structureel moest worden gefinancierd. Die heeft afgelopen jaar, hebben we gelezen vanuit de VRR, de Veiligheidsregio, gevaarlijke situaties opgelost.

Hij heeft kwetsbare ouderen, die bijvoorbeeld zelf niet mobiel zijn en dus in gevaar zijn als er een brand uitbreekt in hun appartement, voorgelicht. Kinderen voorgelicht over omgang met vuurwerk. Kortom, belangrijk werk gedaan. We willen graag met collega's dat in stand houden. Anders dan in het voorstel staat. Fietsveiligheid. Voorzitter, het wordt tijd dat de raad boter bij de vis levert. We willen een voorstel doen voor het instellen van een investeringsreserve van 3 miljoen euro voor 2 fietstunnels onder de Klapwijkseweg. En ja, er moet wel eerst een goed plan onder liggen natuurlijk. Het plan waar de raad ook vorig jaar in april om heeft gevraagd, wat ook is toegezegd en dat we voor de kerst willen ontvangen. Graag een toezegging van de wethouder dat het inderdaad lukt om dat integrale plan voor te leggen voor december. Voorzitter, de samenleving, na veiligheid, komt dan. Bezuinigen op scouting, dat gaan we niet doen. Daar hebben we vandaag al goede insprekers over gehoord. En ook de collega's heb ik erover gehoord. Dus daar heb ik vertrouwen in dat we daar alsnog een streep doorheen zetten. Het gaat hier om 35 euro per kind. Terwijl sommige andere voorzieningen die ook om goede redenen waarschijnlijk behouden gaan blijven die, als je zou rekenen per kind, kost die 4000 per persoon. Dus 35 euro per kind is voor een dubbeltje op de eerste rang.

Cultuursubsidies, die moeten we behouden. Ondersteuning voor kinderen die een beperking hebben en toch willen sporten, die gaan we behouden. Maatjesprojecten voor kinderen, die moeten we behouden. De voorzitter: Ik ga u even onderbreken, want ik heb een interruptie van de heer Hofman.

26/58

De heer Hofman: Voorzitter, dank u wel. De heer Van den Beukel ging wat snel heen over zijn items rondom samenleving die hij zou willen terugdraaien. Ik heb gezien dat uw tegenbegroting een fatsoenlijk Lansingerland heette. En als we kijken naar het aantal insprekers dat hier vandaag geweest is, dat u in uw tegenbegroting niet wilt terugdraaien, dan is dat een heleboel. Dat noem ik een onfatsoenlijk Lansingerland. Met de kennis van nu, staat u dan nog achter die dingen die u niet terugdraait in uw tegenbegroting? En bent u mogelijk bereid om daar de OZB-knop voor open te draaien? De voorzitter: Dat zijn een tweetal vragen voor de heer Van den Beukel. Gaat uw gang. De heer Van den Beukel: Voorzitter, wel interessant. Ik ben eigenlijk wel heel benieuwd naar de tegenbegroting van de ChristenUnie. Die is er namelijk niet. Ik begrijp uw lachen wel. Die is er niet. Dus we hebben inderdaad hier een aanzet gegeven als CDA voor zaken die we in ieder geval belangrijk vinden en waar we de aandacht op willen vestigen. Dat wil niet zeggen dat we natuurlijk niet openstaan voor voorstellen van collega-partijen. En zeker hebben we ook, mag ik even mijn zin afmaken, voorzitter? Zeker hebben we ook goed geluisterd naar de insprekers. En die gaan inderdaad ook leiden tot aanpassingen en aanvullingen op onze tegenbegroting. Dat lijkt me heel fatsoenlijk. De voorzitter: Ik ga naar de heer Hofman.

De heer Hofman: Ik noem een voorbeeld. Ik ken het CDA als een partij die de gezinnen een warm hart toedraagt. En ik kan me niet indenken dat het CDA heel graag een maatregel als de sociaal-medische indicaties, dat gezinnen die overbelast zijn, dat die geen hulp meer krijgen, dat het CDA die niet zou willen terugdraaien. Hoe kijkt u daar tegenaan? De voorzitter: Ik ga terug naar de heer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Voorzitter, ik zie ontzettend graag uw voorstellen daarvoor tegemoet. Want daar kijk ik heel positief naar. En we hebben ook nieuwe zaken gehoord, bijvoorbeeld over een bezuiniging op de bibliotheek. Die heeft niet in de stukken, wij hebben hem niet kunnen lezen. Dus al die nieuwe dingen, nieuwe informatie die tot ons komt, daar gaan we heel positief naar kijken. Ook kritisch. De voorzitter: Voordat u verder gaat, ik ga naar de heer Azzouzi. De heer Azzouzi: Dank u wel, voorzitter. Wij hebben ook geen tegenbegroting. De heer Van den Beukel heeft grote woorden gebruikt over behoorlijk bestuur. Als ik terugkijk naar de afgelopen jaren, we hebben dit de afgelopen vijf jaar gedaan. Bij de kaderbrief, bij de begroting bezuiniging, bij de raad terugdraaien. En dat komt door omdat wij minder geld vanuit het Rijk krijgen, maar ook deels vanuit de OZB die wij niet verhogen.

Hoe kijkt het CDA daar tegenaan, ook vooral voor de toekomst? Volgend jaar hebben wij ook nog een tekort. Hoe gaan we dat dekken? De voorzitter: Ik ga terug naar de heer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Voorzitter, onze focus is echt op aankomend jaar. Het jaar daarna, dan is er weer een nieuw kabinet. Die gaat hopelijk het gemeentefonds ophogen. Dus we focussen ons echt op komend jaar sluitend krijgen. En daar vindt de heer Azzouzi ons aan zijn zijde. Voorzitter, ik wil doorgaan met het kopje natuur. Afgelopen dagen is de Lies Frankenweg kaal gekapt, weten de mensen die in de buurt wonen. Dat is een heel pijnlijk beeld in een nieuwbouwwijk. En nou dreigt ook het vorig jaar fel bevochte budget van bijna 22.000 euro voor kinderboerderijen in elke kern en voor schooltuinen, dreigt weer

27/58

geschrapt te worden. Daar gaan we wat ons betreft niet mee instemmen. En ik begrijp ook van de heer Duivesteijn dat hij daar moeite mee heeft. Dus ook daar trekken we heel graag samen op. De vraag aan de heer Muis is wel, in de begroting staat dat hij inzet op de ontwikkeling van educatie met betrekking tot een natuurinclusief Lansingerland. Hoe verhoudt dat zich nou tot de voorgestelde bezuiniging? Want hij schrapt juist het budget ervoor, zo begrijpen wij. Voorzitter, over natuur gesproken. Zoals aangekondigd, een paar maanden geleden, willen we langs de Munnikenweg, de plek waar het eerder besproken zonnepark, het groenblauwe netwerk versterken, zoals het in de omgevingsvisie staat. En ja, dat betekent groenaankoop. Het mag ook een beheersovereenkomst zijn trouwens, voor agrarisch natuurbeheer, als de huidige eigenaren eraan willen meewerken. Maar ook daarvoor maken we graag geld vrij, via een reserve. Dus ook daar doen we graag een voorstel. Dan horen we van de collega's of ze daarmee willen instemmen. Voorzitter, dan de ondernemers. Het is er nog niet veel over gegaan volgens mij. Er zijn heel veel hele goede ondernemers in deze gemeente. En die verdienen een vast gezicht en een duidelijk aanspreekpunt vanuit de gemeente. Daarop wordt een bezuiniging voorgesteld van 75.000 euro. Dat lijkt ons een onverstandig idee en dus stellen we voor dat terug te draaien.

Hoe betalen we dat dan, voorzitter? Inderdaad, onder andere uit de septembercirculaire die al genoemd was. Maar ook door een verschuiving van beleid naar uitvoering. Mensen op de werkvloer die het goede werk doen voor onze samenleving, die verdienen ruimte, aandacht en ook de nodige middelen. We hebben een aantal voorstellen in de tegenbegroting gedaan, om eigenlijk te bezuinigen op beleid. En dus meer ruimte vrij te maken, in totaal 7,5 ton, voor die uitvoering. Ook daarop graag een reactie van de collega's of ze daarmee kunnen instemmen. Voorzitter, ik zie uit naar steun voor onze voorstellen en kijk ook met een open blik naar voorstellen van collega's. De voorzitter: Voordat u verder gaat, heb ik een interruptie van de heer Bik. De heer Bik: Dank u wel, voorzitter. En dank ook aan de fractie van CDA om toch weer elk jaar een tegenbegroting op te stellen. Ik wilde graag nog wat meer duiding en reflectie van de heer Van den Beukel op het kopje participatie en NIMBY-gedrag daaraan gekoppeld. Wat wordt er nou precies mee bedoeld? Gaat u stoppen met participatie? Of hoe moet ik dat stuk lezen? De voorzitter: Mijnheer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Voor ons is het heel helder, burgerparticipatie begint met een politieke cultuur en een bestuur dat zich daadwerkelijk oprecht interesseert in wat de samenleving vermag, wat voor ideeën daar leven.

Dus als het aan ons ligt, dan gaat aan het begin van een maatschappelijk vraagstuk een bestuurder om tafel met belanghebbenden in de wijk of onder ondernemers om te kijken, wat is hier aan de hand? Is hier een probleem? Wat zou de oplossing kunnen zijn? Maar het begint dus echt bij die bestuurders. En wat we de laatste jaren hebben gezien, is dat er heel veel ambtelijke inzet werd gepleegd op participatie met alle goede intenties, maar dat het toch vaak niet tot het goede resultaat leidde. Dus we zien dat dat geld wat eigenlijk wordt vrijgemaakt voor ambtelijke participatie, dat niet tot het gewenste resultaat leidt. Er is eerst een cultuuromslag nodig en dan kan het zijn dat er budget moet worden vrijgemaakt om daarbij te helpen, maar de tonnen die extra zijn vrijgemaakt voor participatie de laatste jaren, hebben eigenlijk geen enkele verbetering op dit vlak nog bewerkstelligd. Vandaar. De voorzitter: Ik begrijp dat u aan het einde bent van uw eerste termijn. Dan ga ik naar de VVD, mijnheer De Graaf.

28/58

De heer De Graaf: Dank u wel, voorzitter. De VVD staat voor samen bouwen aan een veilig en mooi Lansingerland. Dat is daarom ook de titel van ons verkiezingsprogramma dat onze leden twee weken geleden hebben vastgesteld. Ons programma is opgebouwd op drie pijlers of topambities. De eerste is veiligheid, altijd en overal. De tweede, een hechte gemeenschap met ruimte en buurtgevoel. En de derde, professioneel en verantwoordelijk bestuur. En door deze bril hebben we ook de voorliggende begroting voor 2026 en verder bekeken. Het college schreef in haar aanbiedingsbrief dat het een uitdaging was om deze begroting op te stellen en dat er een nieuwe balans moest worden gezocht en dat er maatregelen in zitten die pijn doen. De VVD erkent dit. Enkele maatregelen doen inderdaad pijn. Maar we moeten eerlijk zeggen dat de begroting wat de VVD betreft door de bank genomen goed in elkaar zit. De VVD is blij dat het college op zoek naar de balans in de begroting het dit keer ook heeft aangedurfd om te bezuinigen op wat tot voor kort heilige huisjes waren. Ik kom daar hier later op terug. De VVD is ook verheugd te constateren dat het gelukt is om in lijn met de oproep en het in deze raad aangenomen amendement van onder andere de VVD een begroting voor te leggen waarbij de OZB voor onze inwoners niet stijgt. Het leven is immers vandaag de dag al duur genoeg.

Kleine kanttekening daarbij, de OZB voor onze ondernemers mocht wat de VVD betreft een aantal jaar geleden wel stijgen tot het landelijk gemiddelde maar niet ver daar boven. We moeten ervoor waken dat dit niet een nieuwe melkkoe wordt ten laste van onze ondernemers. Ondanks onze waardering voor de voorliggende begroting is er wat de VVD betreft toch een aantal zaken dat aangepast dient te worden. Veiligheid in al haar facetten is voor de VVD een belangrijk thema en dus één van de pijlers onder ons programma. In plaats van bezuinigen op boa’s zien we juist meer boa’s op straat. De VVD wil de voorgenomen bezuinigingen in elk geval terugdraaien, maar pleit daarnaast ook voor uitbreiding van het aantal boa’s. Daarnaast ziet de VVD ook graag dat de boa-capaciteit die er beschikbaar is, effectiever wordt ingezet. Dat wil zeggen, op plaatsen en tijden waar onze burgers behoefte hebben en bijdragen aan veiligheid en het gevoel van veiligheid. De VVD overweegt aanvullend op de begroting een motie over dit punt. Een volgend punt waarvan de VVD vindt dat dit teruggedraaid moet worden is de bezuiniging op de Maatjesprojecten. VVD Lansingerland wil niet bezuinigen op Maatjesprojecten, zoals de Tandem Maatjes Jeugd en Volwassenen. Het inzetten van Maatjes is per saldo de beste bezuiniging die we kunnen doen.

De inzet van vrijwillige Maatjes voorkomt in veel gevallen dat mensen een beroep moeten doen op wettelijke voorzieningen zoals de Jeugdhulp en de Wmo. Maatjes werken preventief als de problemen nog behapbaar zijn en oplosbaar zijn. Er is een dagdeel per week een-op-een aandacht voor jeugdigen en voor volwassenen. Deze persoonlijke steun zorgt ervoor dat jeugdigen en gezinnen de regie terugkrijgen over hun eigen leven. De rekenvoorbeelden die in de zienswijze van Humanitas stonden liegen er niet om. Ze zijn op ervaring gebaseerd. Een Maatje kost per jongere of per volwassene per jaar zo'n 1800 euro. Humanitas helpt momenteel ongeveer 45 jongeren en volwassenen per jaar. Iedereen kan bedenken dat een jeugdhulp of Wmo-traject de gemeente vele malen meer kost dan dat bedrag. Wat de VVD betreft houden we deze vrijwilligers in ere, omdat onze inwoners daarmee sneller, beter en uiteindelijk ook goedkoper geholpen worden. Een win-winsituatie wat ons betreft. De VVD is overigens benieuwd hoe het college naar dit mechanisme kijkt. Dat zou dus kunnen betekenen dat deze Maatjes misschien gewoon gefinancierd kunnen worden uit een taakstelling op de andere zorgposten die we dan immers niet hoeven te maken. Voorzitter, zowel het prettig wonen als het gevoel van veiligheid wordt voor een belangrijk deel bepaald door de kwaliteit van onze buitenruimte.

De VVD draait dan ook graag de bezuinigingen op het beheer van de buitenruimte terug. Al jaren maakt de VVD een punt van de meer dan evenredige groei van de ambtelijke organisatie en de inhuur van externe. Onderdeel van professioneel en verantwoord bestuur is een zelfkritische organisatie die actief stuurt op efficiëntie en er ook succesvol in is. Het is goed te zien dat er nu een taakstelling is opgenomen met betrekking tot de kosten van de ambtelijke organisatie. Een

29/58

heilig huisje. Een mooie start, maar de VVD is van mening dat hier nog wel meer ruimte in zit en meer mogelijk is. De voorzitter: Ik ga u even onderbreken voor een interruptie van de heer Bik. De heer Bik: Dank u wel, voorzitter. Ik heb een vraag aan de heer, de heer VVD wou ik zeggen, maar laten we die traditie niet- De vraag is, u heeft het over de hoge overhead, maar ik lees juist in de stukken van BDO en ook in de toelichting tijdens de beeldvorming dat dat bij ons juist hartstikke laag is. Hoe kijkt u daar tegenaan? De voorzitter: Het was overigens de heer De Graaf om u te helpen. Mijnheer De Graaf van de VVD, gaat u verder. De heer De Graaf: Dank, mijnheer WIJ, om maar even de sfeer erin te houden. Die discussie hebben we in dit huis al een aantal keren gevoerd en ik ga hem niet helemaal opnieuw doen. Maar het is maar net op welke manier je naar deze werkelijkheid kijkt. Het gaat niet zozeer om hoe wij ons verhouden tot anderen, maar het gaat om hoe wij in de jaren ons ontwikkeld hebben als gemeente. In relatie tot onze opgave, inwoneraantallen en dergelijke. We zien gewoon een aantal trendlijnen die daarvan afwijken. Dus wij denken dat dat efficiënter en goedkoper kan. En ik heb daar nog een andere reden voor en daar kom ik verderop in mijn betoog op terug.

De voorzitter: Ik ga u toch, voordat u, u haalt toch nog even adem voor de volgende zinnen, ga ik even naar een interruptie van de heer Duivesteijn. De heer Duivesteijn: Dank, voorzitter. Ik heb bijna geen tijd, maar ik wil toch de vraag stellen aan de VVD. Gaat de VVD dit keer wel met een grote tas met maatregelen komen? De voorzitter: Ik ga terug naar de heer De Graaf. Mijnheer De Graaf. De heer De Graaf: Ik weet niet welke maatregelen de heer Duivesteijn bedoelt. We hebben hier een heel boek met tweehonderd regels aan maatregelen. De voorzitter: Ik denk dat de heer Duivesteijn u gaat helpen. Mijnheer Duivesteijn. De heer Duivesteijn: Dank u, voorzitter. Uw voorganger had vorig jaar een grote tas met wel minstens zestien maatregelen die ingezet konden worden in de begroting. En ik hoor, u heeft diverse ideeën, maar ik ben benieuwd of u die tas dit jaar heeft meegebracht of niet. De voorzitter: Ik ga terug naar de heer De Graaf. Als u het knopje indrukt. De heer De Graaf: Ik heb zeker een tas, hij staat daar. Maar of er maatregelen in zitten, dat laat ik nog even voor me, voorzitter. Daar wellicht in de tweede termijn, wellicht in het vervolg van de eerste termijn. Ik nodig de heer Duivesteijn van harte uit om zijn tijd verder op te maken om daar nog een vervolgvraag over te stellen zo meteen.

Maar dat aantal maatregelen, om er toch wel even een serieus antwoord op te geven, dat zal relatief beperkt zijn. Want ik gaf al aan dat wij in heel grote lijnen ons heel goed kunnen vinden in de begroting die voor ligt en daar waardering voor hebben. Dus wat ons betreft hoeft hij maar op een aantal punten aangepast te worden, of hebben we daar ideeën bij en voorstellen. Daar kom ik later op terug. Voorzitter, voor de liefhebbers op dit punt, verwijs ik graag naar een artikel van Jos Blank, directeur van het Instituut voor de Publieke Sector Efficiency, met de titel: Voor het oplossen van problemen trekt de overheid veel te snel de portemonnee en dat werkt averechts. Dat is wel een inspirerend artikel om dat een keer

30/58

door te lezen in dit kader. Verder, voorzitter, is de VVD blij te constateren dat de ongebreidelde groei van externe medewerkers ten einde is gekomen. Het keerpunt is bereikt en de trend naar beneden is ingezet. Daar zijn wij heel blij mee. Vanavond word ik als woordvoerder, voorzitter, bijgestaan door onder andere mijn collega Kampinga. Een van zijn stokpaardjes is hulp bij huishouden. Hij pleit al langere tijd voor meer maatwerk, zodat we als gemeente echt hulp kunnen bieden waar dat nodig is en niet hulp sponsoren waar dat niet nodig is. We zijn verheugd dat er nu door de gemeente ingezet gaat worden op maatwerk, waardoor de kosten lager worden en de hulp effectiever. Eerder deze week ontvingen wij net als u, en daar is al aan gerefereerd door collega Van den Beukel, een tegenbegroting van het CDA. We zullen nu niet op alle punten van deze begroting reageren, maar op basis van het eerdere deel van mijn bijdrage zal het u niet verbazen dat de plannen met betrekking tot de maatjes en de boa’s ons wel aanspreken. Verder staan we ook positief tegenover het plan met betrekking tot participatie. In lijn met het eerder genoemde artikel is het probleem niet zozeer het geld, maar de kwaliteit van het proces dat we daar met elkaar volgen. Tot slot, voorzitter, nog een vraag aan het college.

Bij de voorbereiding op deze commissievergadering viel ons alsnog op, op bladzijde 72, een opmerking over het geluidsscherm in Bleiswijk. Aan de ene kant goed om te lezen dat een start wordt gemaakt met het geluidsscherm, waar de VVD voor gepleit heeft. Het roept wel de vraag op welke kosten er precies mee gemoeid zijn, want dat haalden we niet uit het geconsolideerde staatje wat erbij stond en waarom deze kosten in onze begroting zitten. We gaan toch niet de rekening voor de provincie betalen, mag ik hopen. Graag een toelichting van het college hierop. Tot zover onze bijdrage in de eerste termijn, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan wij naar D66. Mevrouw Den Heijer, gaat uw gang. Mevrouw Den Heijer: Dank u wel. De begroting, het hoogtepunt van het politieke jaar natuurlijk. Maar misschien was het eigenlijk wel gisteren, toen we het feest van de democratie hebben gevierd. Dus daar kijken we ook goed op terug. Maar waar we ook goed op terugkijken, is het uitgebreide proces bij het opstellen van deze begroting. Vorig jaar riepen we al op voor meer participatie bij de totstandkoming van deze begroting, omdat we weten dat we allemaal moeilijke keuzes moeten maken. En dat is ook gebeurd. In de perspectiefnota heeft de raad ook duidelijke kaders neergelegd voor het college om daar die begroting mee op te gaan bouwen.

En voor ons als D66 staan een aantal punten centraal, duurzaamheid, kansengelijkheid en het ontzien van die meest kwetsbare groepen in de samenleving. We komen daar zo meteen op terug. We geloven dat we moeten inzetten op preventie en sterke netwerken. Bij de perspectiefnota hebben we hiervoor ook al amendementen ingediend. Het college presenteert een begroting die de kaders van de raad tot uitvoering brengt, maar daarbij ook inzichtelijk maakt hoe pijnlijk veel maatregelen zijn. Deze begroting bevat bezuinigingen die voor ons onacceptabel zijn. De voorzitter: Ik ga u even onderbreken, want ik heb een interruptie van de heer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Voorzitter, een paar zinnen terug zei u dat u waardering uitsprak voor het proces. Ik had dezelfde indruk voor we vanavond startte. Ik ben er nu dus echt wel over aan het twijfelen, zoals ik heb laten weten in mijn inbreng. Hoe heeft mevrouw Den Heijer dan alle insprekers beluisterd die eigenlijk aangeven, we zijn hierdoor overvallen, maar hebben geen enkele motivatie hiervoor gehoord? De voorzitter: Ik ga terug naar mevrouw Den Heijer. Gaat uw gang. Mevrouw Den Heijer: Ik ben daar niet over aan gaan twijfelen. We hebben wel gezien dat er participatie heeft plaatsgevonden waarin bewoners hebben kunnen aangeven wat belangrijk

31/58

is bij bezuinigen. Zij zijn hier omdat het zo is gepresenteerd. Dat is natuurlijk jammer, want dat willen we allemaal graag terugdraaien. De voorzitter: Ik zie nog een interruptie van de heer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Voorzitter, toch nog door op dit punt. Nu NSC niet meer onder ons is, is D66 is denk ik een van de weinige partijen die zich echt profileert als partij van goed bestuur. En ik meen oprecht wat ik zei. Er zijn insprekers die hebben te horen gekregen, er wordt op u bezuinigd, zonder nadere redengeving. Dat is toch niet logisch? Dat is toch niet zoals het hoort, voorzitter? Dus die burgers die hebben kunnen inspreken, is heel goed en belangrijk. Maar ook andere belanghebbenden die gewoon geraakt worden door deze begroting, die hebben toch recht op een motivatie? Dat zou mevrouw Den Heijer toch met me eens kunnen zijn? De voorzitter: Ik ga terug naar mevrouw Den Heijer. Mevrouw Den Heijer: Ik snap uw vraag. Volgens mij is de motivatie dat er gewoon bezuinigd moet worden. Als het aan ons had gelegen, dan hadden wij dit proces ook anders gelopen. Maar dat zijn wel de kaders van de raad waar het college mee op pad is gegaan. En dat is de uitkomst die we nu met elkaar bespreken. Beter kan ik het niet uitleggen. Maar als wij het voor het zeggen hadden gehad, dan hadden we het op een andere manier gedaan.

Maar ik denk het waardevolle is dat we dit nu gezamenlijk hebben gedaan. Iedereen heeft zijn inbreng kunnen leveren. Dan is dit het resultaat. Maar we kunnen dat ook met elkaar weer op een andere manier aanpakken, waardoor we zeggen, we gaan weer op een verantwoorde manier verder. Dat wil ik graag later in mijn betoog toelichten ook. De voorzitter: Ik ga nog één keer op dit punt, ik ga voor de laatste keer op dit punt naar de heer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Voorzitter, dank. Een vrij smalle interpretatie van die beginselen dan richting het publiek. Dat mag. Maar heeft u dan niet behoefte, zeg ik via de voorzitter, richting mevrouw Den Heijer, aan een motivatie richting de raad? Zodat we in ieder geval als raad weten wat de onderbouwing is van die voorgestelde keuzes door het college, want die ontbreken volgens mij ook. De voorzitter: Ik ga terug naar mevrouw Den Heijer en dan kunt u daarna uw betoog voortzetten. Mevrouw Den Heijer: Volgens mij ligt er een begroting waarin aangegeven wordt wat er wordt bezuinigd en waarom. Het is een maatregelenpakket waarin wordt uitgelegd wat we moeten bezuinigen en hoeveel het is. U heeft zelf aangegeven, ik wil die OZB niet inzetten. Die wil ik als laatste, als sluitstuk. Dan is dit de manier waarop we het kunnen presenteren en moeten bespreken met elkaar. Ik vind het ook jammer.

Het had een heleboel kunnen schelen als we dat van tevoren niet hadden gedaan. Maar dat is nu eenmaal wat we hebben afgesproken. Ik leg me daarbij neer en ik ben blij dat we ook met afspraken hebben kunnen maken om het op een goede manier met elkaar af te spreken. Kan ik doorgaan? Dank u wel. Deze, wat ik al zei, deze begroting bevat dus voor ons bezuinigingen die onacceptabel zijn. En zoals mijn coalitiegenoten al aan hebben gegeven, we hebben de afgelopen tijd intensief samen opgetrokken en gekeken hoe we Lansingerland ook in het volgend jaar weer solide, sociaal en duurzaam kunnen houden. We vinden het belangrijk dat ook de nieuwe raad en het college erop kunnen vertrouwen dat deze raad verantwoorde beslissingen neemt die niet ten koste gaan van het toekomstperspectief van onze gemeente. We moeten als gemeente blijven investeren in de gemeente en ook in de inwoners. We moeten niet kiezen

32/58

voor korte acties die op dit moment bezuinigingen opleveren. Om deze redenen zijn we dus ook tot een breed gedragen pakket gekomen met een twintigtal maatregelen die we gaan terugdraaien. Die wij vinden die we moeten terugdraaien en gelukkig hebben we in de coalitie ook, zijn we daar nader tot elkaar gekomen. En hiervoor zijn wij ook bereid om die OZB voor woningen zeer beperkt te verhogen. We komen dan uit, en dat bedrag is nu al eerder gevallen, rondom die tien euro per huishouden per jaar. Pin me er niet helemaal op vast, maar het klinkt natuurlijk mooi zo. En een beetje behapbaar. Dit is voor ons echt uitlegbaar en verantwoord besluit. De bezuinigingen die anders zouden plaatsvinden zijn simpelweg te pijnlijk. En we lichten er hier ook een paar toe die voor ons even belangrijk zijn om te noemen. Maar ze komen overeen met wat u al eerder heeft gehoord bij de coalitiepartijen. We bezuinigen niet op klimaatadaptatie en op duurzaamheidsmaatregelen. Deze zijn wat ons betreft ook in de fysieke leefomgeving te belangrijk voor de toekomst van Lansingerland. De voorzitter: Ik ga u even onderbreken voor een interruptie van de heer De Graaf. De heer De Graaf: Dank u wel, voorzitter. Ik hoor collega D66, om maar even bij de nieuwe routine van vandaag te blijven, een aantal keer het woord coalitie gebruiken. En ik begrijp dat daar een soort vooroverleg geweest is.

Was het niet wat makkelijker geweest om dan die uitkomsten tijdig aan het college mee te geven? Want nu zijn we onderdeel van een soort, ik zal het geen poppenkast noemen, maar het is natuurlijk wel vrij inefficiënt wat we hier vanavond zitten te doen. Heeft u dat overwogen? De voorzitter: Ik ga even terug naar mevrouw Den Heijer. Gaat uw gang. Mevrouw Den Heijer: Het is ook een beetje duaal bestuur, toch? Dat hebben we afgesproken met elkaar. En de afspraken zijn hiervoor bij de perspectiefnota in brede samenhang met de hele raad genomen. Dus dat is de reden dat we nu hiervoor zitten. Als we het aan de hele coalitie hadden overlopen, had het misschien een ander traject geweest. We zitten hier nu op dit moment op deze manier deze bespreking te doen. Dus meer kan ik er ook niet van maken. De voorzitter: Ik ga even naar de heer Van den Beukel voor een interruptie. De heer Van den Beukel: De heer De Graaf is wel heel scherp, waarvoor complimenten. Er lijkt dus een soort deal te liggen eigenlijk tussen de coalitiepartijen. Zelfs al exact bekend hoeveel de OZB moet gaan stijgen. Kunt u die met ons delen, die deal? Even verspreiden, A4'tje. Dan weten we allemaal wat uiteindelijk de uitkomst zal zijn. U heeft samen een meerderheid, dan schiet de boel lekker een beetje op. Dus is de collega Den Heijer ertoe bereid? De voorzitter: Ik ga terug naar mevrouw Den Heijer.