[BV25.0085] Verslag Commissie Ruimte d.d. 9 september 2025

En tegelijkertijd hebben we gezegd dat de efficiency, de wijze hoe we elkaar omgaan, de voorwaarden en de afspraken met de provincie, laat het nou aan het college, want elke keer krijg je bij elk kaveltje, gaan we dit soort avonden, gaan we organiseren. U gaat over uw eigen tijd. Dus we hebben gewoon gezegd, efficiency, we gaan hier zorgvuldig gewoon mee om. En zitten er afwijkingen in, dan komen we gewoon bij u terug. Dus u gaat over uw eigen tijd. Tweede punt is, er wordt een beetje gehamerd over waarom niet meer huisjes op een kavel, kleinere kavels. Even twee in één. Even los van de financiële consequentie, want als we meer huisjes gaan bouwen tegen goedkopere kavels, dan komen we gewoon met een negatieve grex uit. We gaan straks de begroting behandelen. U zult zien dat de algemene reserve zwaar onder druk komt te staan. Maar het is er nu, u hebt het budgetrecht om het te doen. Wij bouwen die 52 huizen, die we hebben afgesproken met de provincie, waar sterk gekeken wordt en gestuurd wordt op kwaliteit, op beeldkwaliteit en op de doorzichten en zichtlijnen. Want het kan niet zo zijn dat we vol bouwen en vervolgens ook over die huizen heen gaan kijken om in de Groenzoom te kijken. Ik weet niet wat jullie willen, maar ik vind eigenlijk een beetje dat we hier, en daar ben ik echt een beetje teleurgesteld over, dit is een bijzonder gebied. Mevrouw 78 geeft het ook aan.

Dus je moet zorgvuldig zijn met je inpassingen. Om rijtjeswoningen te bouwen, met alle respect, daar is dit gebied eigenlijk niet voor bedoeld. Dat is niet om een soort klassificatie en mensen uit te sluiten, maar het is wel een apart gebied, ga er ook apart mee om. Net als de Lies Frankenweg, ga er apart mee om. De voorzitter: Ik ga u even onderbreken, want ik heb twee interrupties. Ik ga eerst naar de heer Scheringa.

20/55

De heer Scheringa: Dank u wel, voorzitter. We hebben nergens beweerd dat de Noordersingel van begin tot eind een lang lint van rijtjeshuizen moet zijn. Integendeel, juist als we denken, we gaan sommigen in plaats van vijf grote villa's doen we tien kleine huizen, dan wil ik die berekening weleens zien van die grex als dat mogelijk is. Want dan hou je meer ruimte voor nog meer doorkijken. Dus ik vind het een beetje een rare suggestie alsof wij voorstellen hier een geluids- of een beeldwal van rijtjeshuizen neer te zetten. Dat is absoluut niet de bedoeling. Wij waarderen dit gebied ook. Juist daarom zijn we er extra zorgvuldig op. De voorzitter: Dit is een interruptie, maar wat is uw vraag nu? De heer Scheringa: Of we dan misschien die berekening kunnen zien. Of dat zal misschien bij de begroting zijn, dan hebben we er extra aandacht voor. En ja, of de wethouder nog steeds denkt van… De voorzitter: U wilt de berekening zien, dat is uw vraag eigenlijk. Ik ga nog, mijnheer Ruijtenberg, had u nog een interruptie? Oké, dan ga ik naar de heer Fortuyn. De heer Fortuyn: Het is in ieder geval mooi te constateren dat GroenLinks en de PvdA elkaar weten te vinden. Zo voor de verkiezingen is dat wel erg handig. De voorzitter: Ik ga u toch even vragen om het even zakelijk te houden, want anders gaan we een hele andere discussie voeren hier vanavond. Dus laten we het even zakelijk houden.

De heer Fortuyn: Maar een beetje humor mag ook wel een beetje denk ik, mijnheer de voorzitter. Maar goed, even dat gelaten. Ook mijnheer Scheringa, welkom bij de barista. U mag alles inzien en het gesprek aangaan. Dus ook u bent welkom om daarna het gesprek met de ambtenaren te voeren. Mevrouw Van Olst, nu besluiten, we laten de regie vallen. Ik hoop dat ik het een beetje duidelijk heb kunnen maken. Ook een beetje loslaten en vertrouwen zou helpen. Maar goed, we gaan het zien in de raadsbehandeling over dit voorstel. Dus daarbij wilde ik het laten, mijnheer de voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Ik constateer dat het geen hamerstuk zal zijn, omdat drie partijen behoefte hebben om in de raad dit aan de orde te stellen. Maar dan ga ik toch de vraag stellen, gaat u dan komen met een amendement of een motie? Want we gaan natuurlijk die discussie niet overdoen in de raad. Amendement? Oké, dan zien we een amendement tegemoet. Dan gaat het in ieder geval als bespreekpunt naar de raad. Ik heb ook gehoord dat er in ieder geval een toezegging is gedaan door de wethouder met betrekking tot de tweede inspreekster. Dus die hebben we ook genoteerd en die zullen we in ieder geval delen met de betreffende inspreekster. Ik kijk even naar de klok. We hadden aangekondigd om even een korte pauze te doen. We zijn ook wat later gestart, dus we zijn bijna een uur.

Dus ik stel voor dat we even drie minuten schorsen. Mijn vraag is of u om half tien exact weer terug wilt zijn, dan gaan we verder met het volgende punt. Schorsing

21/55

6.b Bindend adviesrecht aanvraag omgevingsvergunning Munnikenweg (Zonnepark) De voorzitter: Goed, dames en heren, het is, we gaan weer verder. Wij gaan naar punt 6.b. We gaan naar 6.b en ik wil vragen aan de raadsleden om zitting te nemen. En ik ga toch ook even het verzoek van de griffie even herhalen om te proberen zo min mogelijk bijgeluiden te maken, omdat het voor de opnames dan ingewikkeld wordt. Dus als u inderdaad onderling even praat, probeer het zo zacht mogelijk te doen, want anders hebben we daar gewoon last van bij de opname, de apparatuur. Ik verwacht dat het morgen of wellicht bij de volgende commissie Ruimte het allemaal weer op orde is, dan kunt u weer naar hartenlust met elkaar op een manier communiceren zoals u gewend bent onderling. Dus bij deze nogmaals het verzoek. Wij gaan naar 6.b. Het bindend adviesrecht aanvraag omgevingsvergunning Munnikenweg, het zonnepark. Daar, hier wordt ook bindend adviesrecht gevraagd. Het gaat over een zonnepark van circa 12,9 hectare met grondgebonden en drijvende panelen, plus energieopslag. De raad wordt gevraagd een positief bindend advies te geven, zodat het college de vergunning kan verlenen, akkoord van de provincie. Eerste termijn van de raad, van de commissie. Wie mag ik het woord geven? Ik zie al dat de heer Van Berkel als eerste is. Gaat uw gang. Eerste termijn De heer Van Berkel: Dank, voorzitter.

Ik kijk wel ook even naar de voorzitter. Er zit nu niemand van het college. Ik weet niet of dat kan. Oh, daar komt de helft van het college. Ja, heel goed. Ik liet het net al een beetje doorschemeren, denk ik, in mijn reactie op de inspreker, wij zijn heel enthousiast over dit initiatief. Het is duurzaam, 100 procent lokaal, bewoners kunnen hiervan profiteren en er komt ook nog opslag mogelijk ter voorkoming van de netcongestie. En dat aan de rand van de gemeente. De perfecte plek, wat ons betreft. Ondanks dat we er niet over gaan, vinden we het wel heel belangrijk dat er bij de verdere uitwerking voldoende aandacht is voor de adviezen van de DCMR. Ik vroeg het ook al aan de inspreker, maar ik ga die vragen dan nu richten aan de wethouder. Wat wordt er gedaan met de punten die de DCMR maakt over de geluidseffecten van de batterijcontainers en de lichtreflectie van de panelen? Daar hadden we in ieder geval wat vragen over. Dat was het. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar mevrouw Leijendekker. Gaat uw gang. Mevrouw Leijendekker: Dank u, voorzitter. Wij als fractie voelden ons toch wat overvallen door dit plan, want dit heeft voor de beleving van het landschap volgens ons grote consequenties. De entree van Berkel vanuit Zoetermeer per auto of per fiets wordt dus voortaan begeleid door een blik op zonnepanelen.

Waarom een zonneweide? Positieve punten zijn natuurlijk de energiewinst, dat hebben we ook gehoord. De opbrengst voor Lansingerland, er heeft participatie plaatsgevonden. Blijkbaar ook met bewoners van Zoetermeer, hoewel onze collega's van het CDA Zoetermeer daar inmiddels ook raadsvragen over hebben gesteld aan het college van Zoetermeer, omdat een deel van de grond ook van Zoetermeer is. Er is ook aandacht gegeven aan landschappelijke inpassing. Dat vinden we ook echt heel mooi en daar zitten mooie plannen bij. Maar het is te weinig om nu op dit moment akkoord te gaan. We hebben drie bezwaren en even zoveel vragen aan onze collega's. Omdat we drie keer het beleid dat we zelf hebben vastgesteld, dreigen te doorkruisen. In het beleidskader en de omgevingsvisie 1.0 staat met koeienletters, eerst alle bedrijfsdaken volleggen en dan pas op weilanden. En liggen al die daken al vol? Ik

22/55

moest eerlijk zeggen dat ik een beetje, ik begreep dat de heer Meuldijk gelijk in discussie wilde gaan, maar ik schrok wel een beetje van het antwoord van, gaan we nu echt eerst die daken volleggen. En er zijn voorstellen, maar blijkbaar wordt daar geen opvolging aan gegeven. De voorzitter: Ik ga u even onderbreken voor een interruptie van de heer De Graaf. Mijnheer De Graaf. De heer De Graaf: Dank u wel. Ik heb twee vragen aan het CDA. Eén is, wat is de definitie van weiland? Want ik heb daar toch een wat ander beeld bij dan het stuk grond waar we het hier over hebben. Dat is één. Het andere is, u heeft het over staand beleid, maar is de reden dat wij het vanavond in dit huis hierover hebben, juist niet om ook van dat beleid te kunnen afwijken met elkaar? Want als je het volgens beleid doet hoef je het hier niet over te hebben vanavond. Dus het is toch juist prima dat we het dan dus hierover hebben vanavond? De voorzitter: Ik ga terug naar mevrouw Leijendekker. Gaat uw gang. Mevrouw Leijendekker: Dank u wel dat u mij het woord geeft. Ik vind dat toch wel een beetje vreemd eigenlijk. We zijn hier heel intensief aan het discussiëren, ook over de nieuwe omgevingsvisie. Wij geven daarbij als raad het kader. In de omgevingsvisie 1.0 hebben we ook een kader afgegeven. Bij de eerste beslissing gaan we daar dan van afwijken.

En wat betreft de definitie van weiland, als ik daar langs rijd zie ik behalve wat waterbakken, vooral hele groene grote stukken die ook een verbinding vormen met de rest van het achterland. Dus dat is dan misschien een weiland dat er geen koeien lopen, maar het is in ieder geval groen gras. De voorzitter: Ik ga u weer onderbreken voor een interruptie. Mijnheer Van Berkel. De heer Van Berkel: Dank, voorzitter. U geeft aan, het voldoet niet aan het beleid. U heeft zelf daar technische vragen over gesteld. Het college geeft aan, het past binnen het beleidskader. Hoe typeert u dan die uitspraak van het college? Daar gaat u in uw betoog op in. Mevrouw Leijendekker: Ik kom daar nog op terug. De voorzitter: Mevrouw Leijendekker, ik geef u het woord. Gaat uw gang. Mevrouw Leijendekker: Die daken liggen dus niet vol. En als ik dan zie verder dat we het hier gaan hebben over restruimte, dat staat dan ook in het voorstel, zoals het college betoogt, is dat dan wat wij collega's zien, ervaren als restruimte? Nee, we zien een landschap en we zien landbouwgrond, of in ieder geval groene grond. Dus is dat dan gelijk ook de restruimte? Zonneweides in onze linten en gebieden sluiten we volledig uit, staat in het beleidskader, ook het beleidskader zonne-energie.

En in de groenstructuurvisie Lansingerland staat dit gebied als ecologische verbinding tussen de Groenzoom en de Rottemeren ingetekend. Dat rijmt dan toch niet met elkaar, wat we hier met dit gebied gaan doen? En dan een vraag aan de wethouder, en dan kom ik terug op wat de heer Van Berkel aangeeft. Vanuit juridisch perspectief vind ik de onderbouwing van het besluit

23/55

gewoon te mager. Een juridische motivering hoort niet alleen te verwijzen naar vage plannen, of wat ruimere plannen, maar daarbij hoort ook een concrete onderbouwing. En die concrete onderbouwing die moet ingaan op het kader wat wij als raad hebben gegeven, namelijk die voorkeursvolgorde. Hebben we dat ook echt gedaan? Hebben we ook gekeken naar al die daken? Liggen die daken vol? En hebben we dan dit weiland of deze groene strook, nodig om die te beleggen met zonnepanelen? Dat vind ik ook een vraag die ik graag aan de wethouder zou willen voorleggen. Waarom is er niet gekozen voor meer concrete onderbouwing en een voldoende juridische onderbouwing van dit punt? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik ga u ook even attenderen dat u, op uw spreektijd, want anders wordt u straks verrast in de tweede termijn. Wie mag ik het woord geven? Mijnheer Zantman. Gaat uw gang. De heer Zantman: Dank, voorzitter. Er is al een hoop gezegd. Uiteraard is onze fractie ook niet tegen verduurzaming van onze gemeente en hebben we deze hoog in het vaandel staan. Dit plan is op het eerste gezicht dan ook een mooi en duurzaam initiatief. Echter, bij nader onderzoek kwamen er toch nog wel wat vragen en opmerkingen naar boven. In principe zijn wij tegen zonnepanelen op weilanden. Al begrijpen we ook wel dat het hier een reststrook betreft.

Ondanks dat we liever hadden gezien dat de ruimte onder de panelen bijvoorbeeld wordt gebruikt voor vervangend water of voor de opslag van gietwater. Het klimaat verandert immers en de neerslag wordt steeds grilliger. De voorzitter: Ik ga u even onderbreken voor een interruptie van de heer Ruijtenberg. De heer Ruijtenberg: Dank u wel. Misschien ben ik wat vroeg en gaat de heer Zantman daar nog op komen in zijn termijn, maar ik vraag me wel af, voor WIJ Lansingerland en eigenlijk ook voor het CDA, van, jullie roepen allebei dat jullie partijen zijn die willen verduurzamen en een warm hart toe hebben aan de energietransitie. Maar uiteindelijk zie ik van, jullie zeggen nee tegen zonnepanelen, jullie zeggen nee tegen windmolens. De heer Zantman: Als u even afwacht, dan hoort u… De heer Ruijtenberg: Ik ben nog niet klaar met mijn interruptie, ik ben nog niet klaar. Dus u zegt nee tegen zonnepanelen, u zegt nooit tegen windmolens, u zegt tegen eigenlijk alles zo'n beetje wat duurzame energie, zegt u nee. Hoe wilt u dan in vredesnaam ooit die verduurzaming en die energietransitie gaan bereiken als overal nee op is? De voorzitter: Ik ga terug naar de heer Zantman. De heer Zantman: Als u mij zou kennen, dan weet u dat ik het antwoord heb. We hebben hier al vaker in dit huis over gesproken. Maar ik kom er zo op, een ogenblikje. Ik ga even verder met mijn betoog.

De voorzitter: Mijnheer Ruijtenberg. De heer Ruijtenberg: Ik ken u wel, maar ik ken uw partij niet meer. En u wil de nieuwe partij niet meer.

24/55

De heer Zantman: Ik ga verder. De capaciteit van dit park zou rond de 10 megawatt piekvermogen komen te liggen. Mijn fractie had liever gezien dat deze capaciteit kan worden benut door de achterliggende glastuinbouwbedrijven. Hiervan staan er immers vele op de wachtlijst voor een aansluiting. Hierdoor kunnen zij in veel gevallen nu geen zonnepanelen op hun daken of bassins leggen of op een andere manier verduurzamen. De afspraak met de grondeigenaren aldaar zijn nu gemaakt voor een aantal jaren, terwijl de levensduur wat ons betreft volgens mij veel langer is. Ik ben bang dat dit in de toekomst problemen kan gaan geven. Maar ik ben benieuwd naar de uitleg hierover. LansingerStroom geeft ook aan dat ze 100 procent eigenaar willen worden van de panelen. Echter gaat dit niet omdat een deel van de panelen op de bassins van de tuinen zelf liggen en deze gaan ze zelf kopen en ook exploiteren. Dus deze zouden eigenlijk buiten deze aanvraag moeten vallen. En deze ondernemer is mijn weten ook niet voornemens ze gaan te verkopen op de lange termijn. Dus hierbij wilde ik het even laten voor mijn eerste termijn. Dank u wel. De voorzitter: Ik ga naar de heer Ruijtenberg. Voor uw termijn of uw… Interruptie van de heer Ruijtenberg.

De heer Ruijtenberg: Ik heb eigenlijk heel geduldig gewacht, maar ik heb de heer Zantman niet horen zeggen, ondanks zijn belofte, over hoe hij dan wel aan die energietransitie wil gaan voldoen. En daar zou hij toch op komen in zijn termijn. De voorzitter: Ik ga terug naar de heer Zantman. Gaat uw gang. De heer Zantman: Ik dacht dat u een beetje tussen de regels door kon lezen. Maar kijk, ik heb het vaker met de windmolens ook al aangegeven dat wij in het glastuinbouwgebied zeker die opgave kunnen vinden. Die megawatten, die zijn daar gewoon. Het vergt alleen wat flexibiliteit van de netbeheerder. En misschien van onszelf. Maar die mogelijkheden zijn er. Ik heb vandaag met Stedin gebeld en ook gevraagd of ze hier een keer tekst en uitleg over kunnen geven. Dan zijn ze toe bereid overigens. Ik ben van mening dat we die verduurzaming die u zo nodig zoekt niet in zonnepanelen op land of om windenergie hoeven te vinden, maar dat we die ook intern kunnen vinden binnen de verduurzaming van onze eigen bedrijven, middels geothermie, zonnepanelen, et cetera, et cetera. De voorzitter: Ik ga kijken wie er in de eerste termijn, mevrouw Van Olst, gaat uw gang Mevrouw Van Olst: Dank u wel. Ik vind de bijdrage tot nu toe van mevrouw Leijendekker en de heer Zantman kan ik me bij aansluiten.

En ik wil daarbij toevoegen, wat doen we nou met het afval van de zonnepanelen als ze vervangen moeten worden? Want het is inderdaad tijdelijk. Hoe worden deze zonnepanelen onderhouden? Waar worden deze zonnepanelen gemaakt? Door wie? Met welke materialen? Er wordt dus een batterij bij geplaatst. Dat is in ieder geval mooi. Want als er een overschot aan energie is, moet het opgeslagen kunnen worden, want we gaan die zonnepanelen natuurlijk niet uitzetten. Is die batterij dan groot genoeg? Wat doen we met de batterij als hij op is? Waar laten we die dan? Hoe kun je nu zeggen dat dit de natuur versterkt? Leg eerst de daken vol, het werd al gezegd, en de gebouwen. Maar dat je op het groen gaat neerleggen, ik vind dat de omgekeerde wereld. Dus ik ben niet voor dit voorstel. Want het klinkt mooi om een voorloper te willen zijn. Maar waarvoor? We willen groene energie voor een beter klimaat. Maar dit moet niet ten koste gaan van het milieu. Ik denk dat het belangrijk is om te vertragen en nu niet die

25/55

voortrekkersrol te pakken. En een vraag aan de collega's, zijn jullie niet angstig voor precedentwerking waardoor het plaatsen van zonnepanelen langs N-wegen of onder elektriciteitsdraden als normaal wordt beschouwd? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even naar de heer Meuldijk. Gaat uw gang. De heer Meuldijk: Dank u voorzitter. Leefbaar 3B is hier altijd helder over geweest, PVpanelen, zonnepanelen, die moeten op daken en niet op land of water. En buiten daken zijn er ook heel veel verharde mogelijkheden. Ik noemde al net bij de vraag over aan de inspreker, we hebben enorm veel capaciteitsmogelijkheden op onze parkeerplaatsen. Kijk naar alle parkeerplaatsen bij winkelcentra en bij sportverenigingen. Als je die allemaal zou overkappen, staat je auto lekker koel, beschadigt niet van de zon en je wekt veel meer energie op dan dit strookje. Met andere woorden, put eerst de mogelijkheden, en mijn collega aan de overkant noemde al, binnen het glastuingebouwgebied. En er zijn zoveel mogelijkheden om nog zonnepanelen toe te voegen. En als je dat allemaal gedaan hebt, dan kun je nog eens een keer verder kijken als er nog meer behoefte is naar dit soort stroken. Maar dit is echt een lender of last resort, wat Leefbaar betreft. Dus die moet je niet te gauw willen invullen.

En in 2021 heeft onze toenmalige woordvoerder Jan Pieter Blonk dit al duidelijk gemaakt en we houden daar ook aan vast. En dat heeft ook redenen. We gaan zorgvuldig om met ons land, met ons gebruik, met ons groen, met ons water. En als we op deze manier hier, dat geeft ook inderdaad precedentwerking, als we het hiertoe gaan staan, dan gaat het balletje rollen. En ik zou veel liever zien, en ik weet dat de coöperatie dat ook graag wil, die wil ook vaak op andere locaties graag die zonnepanelen realiseren en exploiteren. Dus laten we dat nu voorrang geven. De voorzitter: Ik ga u even onderbreken, want ik heb een interruptie van de heer Ruijtenberg. De heer Ruijtenberg: Ik heb even een vraagje dan. In 2019 heeft mijn, toen nog, collega mevrouw Gabin samen met, toen nog, collega van de ChristenUnie, de heer Dieleman, een motie ingediend voor de plaatsing van zonnepanelen als overkapping voor parkeergelegenheden. Daar waren drie partijen waren daartegen. Dat waren onder andere de VVD en het CDA, niet verrassend, maar ook Leefbaar. Waar heeft u dan in die afgelopen vijf jaar die omslag gemaakt, dat iets waar u toen tegen was, u nu zegt van, dat moeten we doen? De voorzitter: Ik ga terug naar de heer Meuldijk. Gaat uw gang. De heer Meuldijk: Dank u, voorzitter. Dat heet voortschrijdend inzicht.

En als je dus een bepaalde ambitie hebt en je moet die invullen, dan kies je altijd voor de minst pijnlijke oplossing. En zijn dus die parkeerterreinen overkappen, en ik heb er al wat ervaringen mee, ook op locaties waar ik weleens vertoef, en heb je nog een heerlijke, koele auto ook, dus dan maak je daar maar van de nood een deugd. De voorzitter: Ik ga even terug naar de heer Ruijtenberg, want die heeft nog een interruptie.

26/55

De heer Ruijtenberg: Bent u dan met mij eens dat als u vijf jaar geleden dit besluit wel had gesteund, dat we dan verder waren geweest met de energietransitie, dat we meer parkeerplekken hadden overkoepeld, dat we meer gelegenheid hadden en dat misschien deze discussie over de zonneweide niet nodig was geweest omdat we verder waren geweest? De voorzitter: Ik ga terug naar de heer Meuldijk. Gaat uw gang. De heer Meuldijk: Dank u, voorzitter. Ja, dat zal ongetwijfeld zo zijn. En zoals u weet was ik niet bij de besluitvorming betrokken. Dus helaas kan ik die tijd niet terugdraaien. Dan wil ik graag verder, voorzitter. De voorzitter: Voordat u verder gaat, ik heb nog een interruptie van de heer Van Berkel. De heer Van Berkel: Ik vraag het me ook even af, ook naar aanleiding van de inbreng van het CDA en ook vanuit mevrouw Van Olst en ook vanuit WIJ, maar ook bij u. We hebben een beleidskader en daar voldoet dit project volgens mij gewoon aan. En is het niet, getuigt het niet van slecht bestuur dat we dan eigenlijk onze principiële bezwaren tegen dat beleidskader nu gaan gebruiken, terwijl er een aanvrager is die gewoon voldoet aan het beleidskader en dan zeggen wij, we vinden eigenlijk het beleidskader niet meer zo goed en dan gaan we het project tegenhouden.

Dat is toch de verkeerde discussie, dan moet je toch een initiatiefnemer gewoon belonen als hij zich netjes aan het beleidskader houdt. De voorzitter: Ik neem aan dat het een vraag is. Mijnheer Meuldijk. De heer Meuldijk: Dank u, voorzitter. Volgens mij zitten we hier, het is een BOPA en uiteindelijk moeten wij hier als raad daar een eindoordeel over vellen. De aanname, de interpretatie, laat ik het zo zeggen, over het beleidskader, daar is wel wat op af te dingen. Dus in die zin, daarom zitten wij hier bij elkaar, daarom is het een BOPA, dat is niet voor niks door de wetgever zo bedacht. En dat hebben we ook met elkaar afgesproken om dat zo te doen. Voorzitter, ik heb… De voorzitter: Ik ga toch nog even terug naar de heer Van Berkel. De heer Van Berkel: Ik ben dan wel heel benieuwd, wat is er dan op af te dingen op dit moment bij dit project, waarom het niet aan het beleidskader voldoet? De voorzitter: Mijnheer Meuldijk. De heer Meuldijk: Dat heeft met die restpercelen en niet op weilanden. Het wordt echt een interpretatiesituatie. En Leefbaar is in elk geval van mening dat dit gewoon een groenstrook is en die moet je dus zoveel als mogelijk groen laten. En we hebben nog zat andere capaciteit voor zonnepanelen beschikbaar.

Dus waarom ga je daar groen voor inleveren als er nog zoveel is waar je geen groen voor in hoeft te leveren en dan kunnen er nog wel drie keer zoveel zonnepanelen neergelegd worden. Dat is de reden. De voorzitter: Ik ga nog voor een laatste interruptie op dit punt naar de heer Xhemaili en dan zal ik vragen of u uw betoog verder gaat doen. Mijnheer Xhemaili.

27/55

De heer Xhemaili: Dank u wel voorzitter. Ik heb deze discussie tot nu, tot op heden, zitten aanluisteren, niet in gemengd. De heer Meuldijk geeft aan, we kunnen op daken zonnepanelen realiseren en op parkeerplaatsen. Maar wat heeft Leefbaar gedaan tot op heden om dat te doen? De voorzitter: Ik ga terug naar de heer Meuldijk. De heer Meuldijk: Dank u, voorzitter. Voor zover ik weet, wij zijn een politieke partij en geen ontwikkelmaatschappij. Dus, en we zijn ook geen energieproducent. Dus ja, dat ligt gelukkig bij de markt. En dan kunnen wij ook politiek, als de markt met goede ideeën komt, dan is het aan ons om die ruimte te geven en te zorgen dat dat gerealiseerd kan worden. Dus nogmaals, als er morgen een goed verzoek komt om al onze parkeerterreinen te overkappen met zonnepanelen, dan vindt die ontwikkelaar van ons meteen een akkoord. Voorzitter, ik ga nog even door, want ik heb nog een paar vragen aan het college. Is er nu bekend een actueel overzicht? Oh, sorry, ik dacht dat… Nee, er is eerder, ging het even over de netcongestie en daarom zijn wij ook wel nieuwsgierig hoeveel bedrijfsdaken en gemeentelijke daken er nog benut kunnen worden in relatie tot die netcongestie, want hoe zit dat dan met elkaar? En hoe kunnen we kiezen voor versnelling op die terreinen in plaats van zonnepanelen? Zonneweides, sorry, op groene percelen.

En een andere belangrijke, voorzitter, we horen graag, hoe zit het nu met het stuk grond van Zoetermeer? Want stel nou dat wij hier niet mee akkoord gaan, dat dit geen meerderheid haalt, kan Zoetermeer dan het stukje grond wat zij hebben wel alsnog hiervoor inzetten? Dat hoor ik heel graag. Dus resumerend, voorzitter, het is voor Leefbaar 3B heel duidelijk, alle daken benutten, ook andere mogelijkheden eerst benutten en netcongestie moet ook structureel opgelost worden. En als we dat allemaal voor elkaar hebben en we hebben nog steeds meer capaciteit nodig, dan zijn de reststroken, mits er een goede ecologie wordt toegepast, voor ons pas bespreekbaar. En niet eerder dan dat. Dank u, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Ik ga naar de heer Xhemaili. Gaat uw gang. De heer Xhemaili: Dank u wel, voorzitter. Ik stelde net een vraag aan de heer Meuldijk, wat hebben ze de afgelopen jaren gedaan? Hij gebruikte heel veel woorden met heel veel bijzinnen. Maar uiteindelijk komt het erop neer dat ze de afgelopen jaren niks hebben gedaan om de gemeente an sich energieneutraal te maken en daarmee ook minder te voldoen aan onze eigen beleidskaders en afspraken. Dan ga ik in op het voorstel. De voorzitter: Ik ga toch, voordat we, nog één keer terug naar de heer Meuldijk en dan stoppen we deze discussie een beetje. Maar gaat uw gang.

De heer Meuldijk: Ik wil gewoon oprecht vragen, stel dat we met een initiatiefvoorstel komen om een SMR te gaan plaatsen binnen ons grondgebied. Zouden we u aan onze zijde vinden? Een SMR is een kleine, modulaire reactor. Rolls-Royce vervaardigt ze, werkt samen met een Nederlands bedrijf om ze te realiseren en te exporteren. Zou u daarmee instemmen om dan duurzaamheidsdoelen in één keer keer tien te halen? De voorzitter: Mijnheer Xhemaili.

28/55

De heer Xhemaili: Ik heb daar nu geen antwoord op, omdat ik niet alle ins en outs weet over SMR. Dus daar kan ik niet op antwoorden. Maar wat ik wel kan meegeven, waar ik net naartoe wilde, is we zijn nu bezig met een voorstel om zonnepanelen te realiseren op een strook die niet hoogwaardig landgebruik voorzien heeft. Waar we zelf aan alle beleidskaders voldoen die wij zelf hebben opgesteld. Dus ook moeten we kijken naar behoorlijk bestuur en rechtvaardig bestuur en niet onze eigen regels omzeilen. Tenminste, trachten te omzeilen. In de stukken komt naar voren dat er is nagedacht over biodiversiteit. Dat gaat niet achteruit, maar zelfs vooruit. Dus ik zie geen bezwaar om geen zonnepanelen te realiseren op dit grondgebied. Er komen geen huizen, er komen geen betaalbare huizen. Als dat de vraag was vanuit mijn fractie, zonnepanelen of huizen, dan is de keuze snel gemaakt, huizen. Maar dat is nu niet aan de orde. Volgens mij gaven de collega's van het CDA aan, of was dat nou Zantman van WIJ, over de extremen die eraan komen. Dat klopt. En juist met de zonnepanelen kunnen wij de weersextremen tegengaan. Uiteraard een klein beetje, maar alle beetjes helpen. En wat bij komt kijken met meer zonne-energie of duurzame energie, heeft het ook gevolgen voor de portemonnee van de Lansingerlandse inwoners. Die worden, energierekeningen worden goedkoper.

We worden minder aanvankelijk van de schurkenstaat waar wij energie van afnemen. En gas en olie en LPG. Dus wat mij betreft is dit een prima voorstel om mee door te gaan en de energietransitie een boost te geven. Ik zie twee interrupties, neem ik aan. De heer Meuldijk voor een interruptie. De heer Meuldijk: Even een belangrijke, misschien bent u er niet van op de hoogte, maar het paradoxale is dat juist windmolens en zonnepanelen ervoor zorgen dat onze kilowattuurprijzen de hoogste van Europa zijn. En dat heeft ermee te maken omdat al die gascentrales wel stand-by moeten zijn, zoals we drie weken in januari hadden, zonder wind en zonder zon. En dan willen we wel douchen en ons huis verwarmen en dan draaien de gasturbines vol door. Dat betekent dat die productieve uren alleen maar afnemen, maar ze moeten wel behouden blijven. Iedere bedrijfseconoom kan je uitleggen dat dan de kostprijs omhoog gaat. Dus uiteindelijk zorgen meer windmolens en meer zonnepanelen paradoxaal voor meer kosten. De voorzitter: Dit is geen interruptie, want u geeft toch nog even een klein college blijkbaar. Ik wil toch vragen aan eenieder, als we een interruptie doen om dan ook echt ons te beperken tot een vraag, een korte vraag, want anders krijg je een soort derde termijn. Ik ga naar de heer De Graaf. Gaat uw gang. De heer De Graaf: Dank u wel, voorzitter.

Waar dit land en onze gemeente volgens mij behoefte aan heeft, is een raad die durft te kiezen en partijen die durven te kiezen. En wij doen dat vanavond. Het zal u misschien verrassen, maar we doen dat in het belang van het milieu. Zeker. Ja, ik hoor uw verbazing. En daar hebben wij wel zeker een aantal redenen voor, want wij staan volledig achter het beleid wat wij ten aanzien van zonnepanelen in dit huis met elkaar hebben vastgesteld. En dat is met name het beleid ten aanzien van meervoudig ruimte- en grondgebruik. En we willen niet de kostbare grond die hier in onze gemeente, waar de functies moeten concurreren om die schaarse grond, willen wij niet te veel of geen grond in principe besteden aan zonneweiden of dergelijke initiatieven. Echter, als we inzoomen op dit hele specifieke geval, dan betreft het hier een stukje grond, wat wij inderdaad ook kwalificeren als restgrond. Daar concurreert volgens ons geen enkele functie mee op dit moment. Het is een vrij incourant stuk. We wonen al, de meeste van onze

29/55

partijgenoten, fractiegenoten, al langere tijd in onze gemeente Lansingerland. En voor mijzelf geldt in de 25 jaar zo'n beetje dat ik er langs rijd, heb ik mij continu verbaasd over wat dat voor stukje grond is en wat je ermee kan. En zeker toen op een gegeven moment die hoofdspanningsleiding werd aangelegd, toen verloor het denk ik nog meer zijn waarde. Dus ik denk dat het goed is, zeker als hier een lokaal initiatief is, om ons als gemeente en als burgers in deze gemeente te helpen verduurzamen op deze locatie, dat je dat moet supporten. Dus nogmaals, wij staan volledig achter ons beleid. En zeker zijn we ook voor het in eerste instantie gebruiken van daken voor dergelijke initiatieven. Maar in deze specifieke casuïstiek, in dit specifieke geval wat hiervoor ligt, kunnen wij toch ruime mate van sympathie opbrengen voor het voorstel wat hiervoor ligt. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even, mijnheer Hofman, gaat uw gang. De heer Hofman: Dank u wel, voorzitter. Ik ben blij dat de heer De Graaf voor mij zat. Was er eindelijk een bijdrage waar ik goed op kon aansluiten. Want ook wat ons betreft is het stuk grond wat hiervoor ligt een reststrook langs infrastructurele lijnen wat volgens ons verder geen andere functie kan krijgen.

En dan kunnen we zonneweides misschien wel lelijk vinden of andere kwalificaties eraan hangen, maar het voldoet aan het beleidskader en wat ons betreft kunnen we daar dan ook mee akkoord gaan. Ik wil wel even ingaan op een aantal zaken die in de commissie naar voren gebracht zijn, met name door het CDA. Punt rondom de eerst bedrijfsdaken dan zonneweide. Ik vraag me richting het CDA even oprecht af, ik snap het punt, maar wanneer ben je klaar met de bedrijfsdaken? Ben je klaar met de bedrijfsdaken op het moment dat je iedereen drie keer gebeld hebt en ze hebben drie keer nee gezegd? Of ben je klaar op het moment dat je drie keer een advertentie in De Heraut hebt gezet en je gevraagd hebt van, doe mee met onze actie voor de bedrijfszonnepanelen? Ergens kun je jezelf als gemeente klaar verklaren, terwijl u van het CDA misschien zegt van, volgens ons waren we nog helemaal niet klaar. Daar zit wat licht tussen. Ik snap dat en ik hoor graag ook van het college welke interpretatie zij daarop nahouden voor wat betreft die regel in ons beleid. Ik snap uw punt daarin. U noemt ook de ecologische verbinding. De voorzitter: Ik ga u even onderbreken voordat u verder gaat. De heer Zantman voor een interruptie. De heer Zantman: Dank, voorzitter. Ik had een vraag aan de heer Hofman.

Ik vroeg me af, kijk, u heeft helemaal gelijk, in hoeverre als bedrijven niet willen verduurzamen, en dat we het drie keer gevraagd hebben, maar als ze nou niet kunnen verduurzamen, omdat ze niet aangesloten kunnen worden, hoe staat u daarin? Daar was ik even benieuwd naar. De voorzitter: We gaan terug naar de heer Hofman. De heer Hofman: Dat is lastig, want we kunnen ze niet verplichten om te verduurzamen als ze het niet kunnen. Dat is een heel kort antwoord misschien. Maar ja, misschien kunt u in uw tweede termijn even verder duiden waar u eigenlijk naartoe wilt met deze vraag. Misschien per interruptie. De voorzitter: Ik ben bang dat u al heel snel wordt bediend. Mijnheer Zantman.

30/55

De heer Zantman: Ik bedoelde ermee te zeggen, doordat er een congestie is in het gebied, kunnen ze niet verduurzamen. We hebben hier over 10 megawatt piekvermogen, dat is vrij veel. We hadden dat ook kunnen inzetten om die bedrijven dus wel aan te sluiten. Dat is mijn opmerking eigenlijk. De voorzitter: Ik hoorde geen vraag, maar misschien dat de interruptie van mevrouw Leijendekker wel een vraag op gaat leveren. Mevrouw Leijendekker: Dank u, voorzitter. Het wordt een korte vraag, gelet op mijn spreektijd. U heeft ook gehoord van de inspreker dat er initiatieven zijn voor het leggen van zonnepanelen op daken. Zou daar door het college dan niet eerst naar gekeken moeten worden? De voorzitter: Ik ga terug naar de heer Hofman. De heer Hofman: Volgens mij ging dat specifiek naar aanleiding van de inspraak over zonnepanelen op overkappingen die er nog niet zijn voor parkeerplaatsen. Dus dan is de overkapping er nog niet. Dan moet eerst de overkapping gerealiseerd worden. Dan heb je pas een dak. Dus het is een beetje kunstmatig een dak creëren. Ik wilde even nog verder gaan op punten die aangedragen werden. Ecologische verbinding werd genoemd ook door het CDA. Dat vind ik op zich een goed punt. Ik wilde eigenlijk richting het college even vragen, ik denk, of tenminste, ik vermoed dat een zonneweide een ecologische verbinding niet eens zozeer in de weg staat.

En die bevestiging wil ik eigenlijk even vragen aan de wethouder. Hoe hij dat ziet in relatie tot ecologische verbindingen. Er werd door mevrouw van Olst iets genoemd over precedentwerking voor het plaatsen van zonneweides. En eigenlijk snap ik die niet, want de beleidskaders zijn vrij helder. En ik weet niet of er heel veel andere locaties zijn in onze gemeente die op deze specifieke manier aan deze beleidskaders gaan voldoen. Dus misschien scheppen we wel een precedent, maar dan scheppen we een precedent om op hele kleine reststrookjes langs infrastructurele lijnen dit soort ontwikkelingen toe te staan. Ik denk niet dat daar heel veel precedentwerking vanuit gaat. En ik had nog een kleine opmerking richting de heer De Graaf. De heer De Graaf reageerde via een interruptie dat het hier ging om een afwijking van ons beleid en dat we daarom een BOPA-procedure moesten hebben. Dat is niet helemaal juist. We doen een BOPA-procedure, omdat we in de uitzonderingenlijst zonneweides altijd gekwalificeerd hebben als locaties die we BOPA-waardig vinden. Dus daar wilde ik het even bij laten, voorzitter. Dank u wel. De voorzitter: Dan gaan wij voor de eerste termijn nog naar de heer Ruijtenberg. Gaat uw gang. De heer Ruijtenberg: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Ik wil eerst even een paar dingen hier rechtzetten die genoemd zijn.

En daar wil ik mee beginnen met de heer Meuldijk, die hier namelijk, ik weet niet of het bewust jokken is, maar onbewust jokt in ieder geval. Laten we het daarop houden. Ten eerste zijn interruptie op de heer Xhemaili over een SMR. De heer Meuldijk weet waarschijnlijk net zo goed als ik dat kernenergie een Rijksbevoegdheid is en dat alleen zij kunnen beslissen over kernenergie. Dus elke motie of voorstel wat hij daarvoor indient is puur voor de bühne. Puur voor mensen hier op de tribune of mensen die op wat voor manier dan ook dit volgen. Het is onzin. Dan vervolgens

31/55

ook de heer Meuldijk die aangeeft van, onze gasprijzen zijn de hoogste in Europa. Ook dat klopt niet. Onze gasprijzen zijn namelijk niet de hoogste in Europa, we staan op plek drie. Dat is nog geen plek waar je wilt staan, maar Zwitserland en Zweden heeft hogere gasprijzen. En dan vervolgens, hoe komt het dat die zo zijn? Dat heeft niks te maken met zonne-energie, dat heeft niks te maken met windmolens, dat heeft voor het grootste gedeelte heeft dat te maken met de koppeling met de Europese energiemarkt. Dat heeft te maken met BTW en dat heeft te maken met hoge belasting op gas die juist ervoor bedoeld zijn dat mensen de overstap maken naar duurzame energie. Dat is de volgende onbewuste jokkerij, zal ik het maar noemen. Dan vervolgens vindt Leefbaar ook zo van, en trouwens ook de CDA van, we moeten inderdaad overal panelen gaan leggen daar waar mogelijk is en daar waar het kan. Ik heb als GroenLinks hebben wij in 2019 en in 2020 hebben wij moties daartoe ingediend. Die zijn toen weggestemd onder andere door Leefbaar.

Maar op 5 november 2020 bij de begroting heb ik een motie ingediend, die is uiteindelijk niet in stemming gekomen, waarin ik op heb geroepen, roep het college in de woonvisie duurzaamheid als leidend principe op te nemen voor het benutten van daken voor zonnepanelen, hiervoor in de bouwverordening Lansingerland een juridische basis op te nemen, daar waar technisch mogelijk is zonnepanelen een verplicht onderdeel te laten zijn van de dakconstructie, als eis op te nemen in bouwvergunningen ten behoeve van utiliteitsbouw dat deze voorzien zijn van zonnepanelen daar waar die technisch mogelijk is of tenminste voorbereid zijn op de aanleg van deze panelen. Ik heb die motie toen niet in stemming gebracht, omdat toenmalig wethouder van het CDA, de heer Van den Beukel, deze motie ontraden, omdat dat niet mogelijk was. Een college waar ook Leefbaar toen in zat en dat soort partijen. Allemaal partijen die nu roepen, we willen eigenlijk geen windmolens, we willen eigenlijk geen zonne-energie, we willen eigenlijk wel dat er wel verduurzaming wordt en energietransitie. Maar hoe? We doen niets met geothermie. We doen andere dingen. Het lijkt wel alsof hier meerdere afdelingen van de SP zitten. We zijn overal tegen. We roepen overal nee op. Maar wat we dan wel willen, dat weten we eigenlijk niet. Vijf jaar geleden al hebben we al die dingen geroepen die nu moeten.

En daarvan is toen gezegd van, we hebben voortschrijdend inzicht. Maar had u toen al geopereerd, hadden we heel veel discussies die we nu hebben hadden we niet hoeven doen. We hadden toen moeten luisteren. We hadden toen actie moeten ondernemen. En nu gaat er weer een discussie volgen over dit voorstel. Dit voorstel wat wat ons betreft straks een hamerstuk is hoor, laat ik daar maar heel duidelijk over zijn. We vinden dat dit moet doen en dat dit moet gaan. Maar als meerdere partijen nu gaan zeggen, nee, we zijn er tegen, want de entree van Berkel, of andere mensen kijken er op, of we denken het niet nodig is of andere dingen, want we hoeven geen voorsprong te nemen. Want, nee, stel je voor dat we ergens leidend in zijn. Wow. Weet je, dan gaan we over vijf jaar, gaan niet wij, want over vijf jaar ben ik echt geen raadslid meer, maar gaan we weer een discussie voeren die we nu hadden kunnen voorkomen door nu in te stemmen met dit ding. En daar wil ik het bij laten. De voorzitter: Dank u wel. We zijn hiermee aan het einde gekomen van de eerste termijn van de commissie. Ik ga erop attenderen dat drie collega's dichtbij de nul seconden staan. Ik ga toch vragen om u daar in de tweede termijn op te letten, want op het moment dat u op nul komt, dan houdt uw spreektijd op. We gaan naar de wethouder ter linkerzijde, de heer Muis. Gaat uw gang, eerste termijn. Beantwoording college

32/55

De heer Muis: Dank u wel, voorzitter. Ik heb hier naast mij ook een collega, Van der Zwam. Zwan, sorry, excuses. Mochten er nog technische vragen zijn die ik niet heb beantwoord, dan zal zij daar, met uw toestemming, antwoord op geven. Ik had, denk ik, net als de heer Fortuyn bij het vorige onderwerp verwacht dat dit iets soepeler zou lopen. Zeker ook na het gloedvolle betoog van de inspreker van LansingerStroom. Ik dacht eigenlijk, hoe kun je hier tegen zijn? Er zijn best nog wel wat punten van zorg geuit. Ik denk dat het goed is om even te benoemen dat in het omgevingsplan Noordpolder 2013 is deze strook agrarisch en leidingen, hoogspanning, verder is het gras. En aangezien we hier een initiatief hebben voor zon, zon op land en zon op waterbassins, ligt hier deze buitenplanse omgevingsplanactiviteit bij u voor. Dat betekent niet, wil ik nogmaals even benadrukken, dat u dan al uw andere beleid even achterwege kunt laten en vandaag of in de raad kunt bepalen van hoe u het graag allemaal had willen hebben. Dus er is wel degelijk beleid, er is een omgevingsvisie 1.0 sowieso, maar op basis daarvan inderdaad uw beleidskader zonneenergie van 2023. En er werd door sommigen van u gelukkig ook aan gerefereerd, dat die initiatieven, het is niet een initiatief vanuit de gemeente, het is een initiatief van anderen, wat wij toetsen aan uw beleid, aan uw beleid.

Dus houd dat even in gedachten met al uw vragen en wensen en hoe het in uw ideale wereld er misschien allemaal uit zou zien. Ik hoef denk ik niet te herhalen wat de heer Van Leeuwen van LansingerStroom heeft gezegd, maar ik ga het toch stiekem wel even doen. Het gaat om een heel grote strook die eigenlijk voor niets anders geschikt is. Inderdaad wat de heer De Graaf ook zei, echt meervoudige ruimtegebruik. Er zitten waterleidingen, er zitten hoogspanningsverbindingen. Je kunt daar inderdaad een stukje, is een eigenaar die wil daar nog zijn paarden laten lopen, dat is helemaal prima. Maar de rest kan veel beter benut worden en biedt heel veel voordelen. De energie voor 3200 huishoudens, het ontlasten netcongestie door de combinatie met de opslag en er zijn getekende aansluit- en transportovereenkomsten met Stedin. Dat wordt landschappelijk heel mooi ingepast en daar kom ik zo straks nog wel even op terug, dat het eigenlijk ook qua ecologie en natuur een hele verbetering wordt ten opzichte van wat het is, want het is nu gras. Gras, dat is ecologisch niet het beste wat je kunt bedenken voor de biodiversiteit. Voorzitter, dan ga ik naar de verschillende bijdragen. De heer Van Berkel ging in op de punten die nog openstaan met betrekking tot de DCMR.

En ik kan u zeggen dat die inmiddels niet meer openstaan, want de DCMR heeft getoetst wat de maatregelen zijn die daar getroffen kunnen worden voor de batterij en voor de reflectie van de zonnepanelen en die heeft die beiden goedgekeurd. Dus dat die punten zijn, die zijn akkoord. Blijft natuurlijk nog steeds het punt van de provincie waar overleg mee is over dat niet het hele gebied valt onder de eerdere zoekgebieden van de RES. Maar goed, het zou mij zeer verbazen als de provincie hier niet in mee zou gaan. Dan kom ik bij het CDA, voorzitter, mevrouw Leijendekker. Daar gaat het over het beleidskader en de stelling is dat eerst alle daken vol moeten liggen voordat we andere dingen doen. Ik denk dat dat niet zo is. Ik denk dat het en-en is. En het staat ook in de stukken als zodanig ook aangegeven dat we natuurlijk focusgebieden hebben en dat zijn verschillende gebieden. Dat zijn reststroken, dat is langs infrastructuur, dat zijn daken. Ik kom er zo bij anderen ook nog wel op terug die heel erg pleiten voor eerst alle daken vol te leggen, wat daar dan de kanttekeningen bij zijn en dat je natuurlijk nooit gaat komen tot 100 procent daken en dat je dan vervolgens verder gaat naar of waterbassins of infrastructuur of iets anders. Mevrouw Leijendekker vindt het te weinig, dat is uw oordeel. Wij vinden van niet. Wij vinden dat het heel goed past.

Hebben we het nodig? Het is, wat ik zeg, en-en-en. We hebben al die verschillende energieopwek nodig. Dus we hebben niet de luxe om te zeggen, laten we eerst maar eens

33/55

dit doen en dan dat doen. Daar hebben we echt de tijd niet voor. En dat zal u denk ik ook weten. Dan kom ik denk ik bij de heer Meuldijk. Inderdaad, eerst de daken. Op het gebied van particuliere daken zijn wij koploper in Nederland, dus dat gaat heel erg goed. Bedrijfsdaken, dat is natuurlijk wel iets anders, want daar kunnen wij dat niet verplichten. Dus het wordt sowieso heel lastig om dan te zeggen, wanneer is dat dan klaar? Bedrijven hebben natuurlijk ook te maken met verzekering, wat natuurlijk ingewikkeld is op bedrijfsdaken. Er zijn allerlei complicerende factoren. Netcongestie, werd door de heer Zantman volgens mij ook genoemd. Is dit voorbeeld nou juist iets wat we daarmee omzeilen, omdat we hier een batterijopslag hebben. Dus, ik zou zeggen, juich dit soort dingen nou juist toe, ondernemers, initiatiefnemers, die zelf al nadenken over die oplossing. Dan de vraag die kan ik niet beantwoorden, hoeveel daken zijn nog onbenut? Wel natuurlijk hoe we kunnen versnellen. We kunnen natuurlijk versnellen door daar meer aandacht, capaciteit op te zetten, kunnen we zorgen dat er natuurlijk meer daken worden ontwikkeld. Overigens, LansingerStroom ontwikkelt natuurlijk ook mee, zoals u weet, het grondstoffeninzamelstation. Dus waar wij zelf kunnen, wegen we dat ook nadrukkelijk af. En we hebben ook te maken met de markt en we moeten kijken dat het een level playing field blijft.

Maar ook daar kijken we naar als we er zelf over gaan. Dan nog een laatste vraag, volgens mij, van de heer Meuldijk over het stuk grond van Zoetermeer. Het is een initiatiefnemer, die heeft contact met de verschillende grondeigenaren. Zoetermeer heeft grond, die is er één van. Maar het is grond van Zoetermeer, maar het is grondgebied Lansingerland. Dus in die zin kan niet Zoetermeer daar zelf iets uitvoeren zonder dat wij daarbij betrokken zijn, want daar gaan wij natuurlijk zelf over als het op ons grondgebied plaatsvindt. Dan kom ik bij de meer, het glas is halfvol-collega's. De heer Xhemaili wees er inderdaad op, ik weet niet hoe hij het noemde, maar in mijn woorden even, betrouwbaar bestuur of navolgbaar bestuur, laat ik dat zeggen. We vinden natuurlijk allemaal dat we betrouwbaar zijn. Maar het moet ook volgen uit ons beleid welke keuzes we maken. Dat kan niet zijn, bij nader inzien vinden we het niet zo'n goed plan of we vinden het niet mooi. De heer De Graaf heb ik al aangehaald inderdaad. Het belang van het milieu, meervoudig grondgebruik, helemaal mee eens. Dank daarvoor ook, mijnheer Hofman. De heer Hofman had nog een vraag over de ecologische verbinding of die niet in de weg zit met dit initiatief. Als u mij vraagt van, hoe is de ecologische situatie nu, dan moeten we dat uitzoeken.

Wat wel zo is, met dit initiatief gaan we van gras naar allerlei planten, bomen, wat sowieso die biodiversiteit zal versterken. Wat het voor welke flora en fauna dan ook een betere omgeving zal maken. Dus in die zin is het alleen maar een verbetering ten opzichte van wat het nu is. En de situatie nu, als u dat echt op prijs stelt, dan kunnen we dat uitzoeken. Maar ik verwacht dat die niet heel hoog is, omdat het alleen maar gras is langs een bedrijventerrein en langs infrastructuur. Dus ik verwacht niet dat er enorm veel biodiversiteit zit. Maar je weet maar nooit. Dan ging het nog even over precedent. Ik ben even kwijt, voorzitter, of dat ging over precedent hier zo langs of dat langs infrastructuur ging of dat het over de solar carports ging. Maar in elk geval in beide gevallen zijn er natuurlijk voorbeelden langs infrastructuur, dat doen verschillende gemeenten, dat doet het Rijk ook. En in combinatie met verschillende partners gebeurt dat. Solar carports ook. Dus ik kan even niet herleiden waar dat precedent op sloeg. En anders hoor ik dat in de tweede termijn wel. Volgens mij heb ik alles gehad, voorzitter. Dank u wel. De voorzitter: Mooi. Zijn er nog technische punten? Ik kijk even links. Nee? Mochten die er toch zijn, anders horen die wel in tweede termijn. Ik ga als eerste naar de heer Van Berkel. U gaat voor de termijn of gaat u voor de interruptie? Gaat uw gang.

34/55

Tweede termijn De heer Van Berkel: Dank, voorzitter. Dank ook voor de heldere beantwoording. Ik had ook niet helemaal verwacht dat we in dit debat op een soort principieel besluit zouden komen. Maar ik roep toch even mijn collega-raadsleden op, ik vind het heel erg slecht signaal richting de samenleving dat als wij een beleidskader vaststellen, initiatiefnemers houden daar rekening mee en voldoen gewoon aan de eisen uit het beleidskader, dat wij de discussie dan gaan vermengen met onze principiële uitgangspunten, wat wij eigenlijk van het beleidskader vinden. Volgens mij moet je daar initiatiefnemers niet mee belasten. Volgens mij leggen we nog wel een hoge drempel zo meteen bij komende initiatieven, want dan gaan we elke keer ons beleid ter discussie stellen als er mensen zich aan houden. Dus daar doe ik echt een klemmend beroep op mijn collega's voor. En als we dat beleidskader op een ander moment nog eens een keer moeten herzien, met alle liefde gaan we daar over het gesprek aan. Maar volgens mij moeten we wat er nu voor ligt ook toetsen op zijn marites. En verder, met de beantwoording van de wethouder is het voor ons echt een hamerstuk. De voorzitter: Helder. Dan gaan we naar mevrouw Leijendekker. Voordat ik u het woord geef, let even op uw tijd. Gaat uw gang. Mevrouw Leijendekker: Heel kort, ik heb weinig tijd.

Even richting D66, beleidskaders zijn door de raad vastgesteld. Wij gaan ervan uit dat het college daaraan toetst. In de beleidskaders staat de volgorde en wij hebben geen enkele toetsing op dat beleidskader in het besluit gezien. Dat is punt één. Ten aanzien van, als ik een interruptie mag ik niet meer praten dadelijk, of niet? Dan ga ik door. Dan richting collega Ruijtenberg van GroenLinks. Groen, wij zijn echt ook wel voorstander van duurzaamheid en van duurzame energieopwekking. Maar wij zijn ook voorstander van groen. En misschien zou dat dan ook terug kunnen komen, het belang van het groenbeleid, in het betoog van GroenLinks. De voorzitter: Ik ga u nu toch echt afkappen. Wel één vraag, het wordt geen hamerstuk, denk ik, voor u. Mevrouw Leijendekker: Geen hamerstuk. De voorzitter: Dan gaan wij naar, u kunt een interruptie maken, maar mevrouw Leijendekker kan niet meer antwoorden. Anders gaan we een beetje buiten de orde van de spreektijden en ik ga me er toch een beetje aan houden, want anders zitten we hier middernacht nog. Het is wel gezellig hoor. Ik ga naar de volgende. Wie mag ik het woord geven? Niemand? Mijnheer Zantman. Gaat uw gang. De heer Zantman: Dank u wel, voorzitter. Het moet geen college worden, maar even over de congestie, om net uit de eerste termijn even op terug te komen.

Congestie los je op door te onttrekken of te bevoorraden van het elektriciteitsnet. In dit plan hoor ik alleen maar dat het gaat om bevoorrading van het elektriciteitsnet en ik heb het onttrekken niet gehoord. Dat zou kunnen, maar dat stond niet in het verhaal. Ik wil daarmee aangeven dat op het moment iedereen op wachtlijsten staat. Die wachtlijsten lopen door tot 2035. Als je nu een aanvraag doet voor een aansluiting van, doe eens gek, een megawatt, dan kunt u

35/55

wachten tot 2035 voordat u aan de beurt bent. Ik wil maar aangeven dat al die bedrijven dus al die tijd niet kunnen verduurzamen en dat deze 10 megawatt piek dat ook had kunnen oplossen. En dat is het, het is helemaal geen principekwestie van mijn partij, maar het is gewoon dat we het jammer vinden dat daar niet naar gekeken is. En ik heb vandaag ook met de netbeheerder gesproken, en ik zou het op prijs stellen als de wethouder ook, het is jammer dat onze wethouder Horti Science er niet bij is, want die kent de problematiek, want die heeft de glastuinbouwondernemers regelmatig gesproken, dat u in gesprek gaat, wethouder, met Stedin, of die belofte doet, om te kijken wat er mogelijk is. Want er is nog een zorg, en dat is, niet iedereen weet dat misschien, er is een bepaalde investeringsmaatschappij die achter elkaar glastuinbouwbedrijven opkoopt, hier in onze gemeente, om die vol te leggen in de toekomst met zonnepanelen. Nu voorkomt de congestie dit. En ik hoop niet dat dit ook een precedent gaat scheppen, dat dat de volgende stap is. Dat is onze angst. Maar ik zie een interruptie. De voorzitter: Ik ga naar de heer De Graaf. De heer De Graaf: Dank u wel. Ik hoor een mooi betoog over allerlei aansluitproblematiek en netcongestie. Die kennen we natuurlijk allemaal, maar ik vraag me af wat de relevantie voor het debat hier vanavond is.

Want er zit gewoon hier een club, bij ons een initiatief, bij de gemeente en die ook, wat ik begrijp, allerlei toezeggingen en afspraken met de netbeheerder al voor elkaar heeft. Dus wat is de relevantie dan nog van uw betoog, vraag ik me af. Moeten we dan niet juist doorpakken op het moment dat we zo'n initiatief nu als schot voor open doel hebben liggen? De voorzitter: Ik ga, voordat ik u het woord geef, mijnheer Zantman, even wijzen op uw hele korte tijd. Dus ik zou ook, net als mevrouw Leijendekker, ook even in staccato proberen antwoord te geven. En dan heeft de heer Xhemaili ook nog een vraag. Maar ik denk dat het misschien handig is dat eerst de heer Xhemaili ook zijn vraag stelt. Want dat even uit praktische overwegingen. De heer Xhemaili: Dank u wel, voorzitter. Mijn vraag ging eigenlijk hetzelfde over als die van de heer De Graaf. Volgens mij heeft Stedin dit plan al reeds onderzocht en goedgekeurd en heeft het akkoord gegeven om doorgang te krijgen. Dus hoe verhoudt uw betoog daar tegenover? De voorzitter: Helder. Ik ga naar de heer Zantman. De heer Zantman: Hoe ver Stedin zijn eerlijk, hoe hij dat doet en hoe dat werkt en hoe zijn wachtlijst in elkaar steekt, daar heb ik geen zicht op. Ik vind het gewoon een gemiste kans en jammer.

Dat wil niet zeggen, want wij zijn heel negatief of heel kritisch geweest, dat wij niet tegen het plan zijn, maar ik had het graag anders gezien. En zo wil ik graag afsluiten. De voorzitter: Dat betekent voor WIJ Lansingerland dat het een hamerstuk is? De heer Zantman: Ja, ik had het graag anders gezien, maar gezien de betogen en alles kunnen wij dat zo wel stellen.

36/55

De voorzitter: Oké. Ga ik naar de volgende spreker. Mijnheer Meuldijk, heel kort. De heer Meuldijk: Ik zal het heel kort houden, voorzitter. Ik sluit me voor een belangrijk deel aan bij de voorgaande spreker. En ook de netcongestie, want als we echt willen verduurzamen, zit daar de eerste noodzaak om dat op te lossen. En daar hebben we Stedin voor nodig.Verder neem ik het onderwerp terug mee naar de fractie, voorzitter. De voorzitter: Dan gaan we naar mevrouw Van Olst. Mevrouw Van Olst: Dank u wel. Dus ik neem het er even van. Nee hoor. Ik denk dat het over het toetsen van het beleid gaat, over, wat vind je nu een reststrook of niet. En ik denk dat dit geen reststrook is. Ik denk dat dit een flink stuk groen is, wat naast een weg ligt. Ik ben het wel met je eens, je kan er geen huis op bouwen of andere dingen, maar het is gewoon een groene strook. En dan denk je, het is maar gras. Bij mij gaat het er niet in dat als je daar zonnepanelen op legt, dat er dan planten onder gaan groeien. Dat bestaat gewoon niet. Dat is gewoon gekkigheid. De voorzitter: Ik ga u even onderbreken, want ik heb twee interrupties. Eerst de heer Xhemaili. De heer Xhemaili: Voorzitter, ik heb genoeg tijd, dus ik ga het lang maken. Nee, gekkigheid. Dan wil ik dus op aanhaken over de biodiversiteit en de flora en fauna.

Volgens mij is het nu gras, wat niet hoogwaardig flora en fauna is en met de komst van de zonneweide verandert gras in bloemen en planten die wel hoogwaardige flora en fauna zijn en opleveren. Dus waar haalt mevrouw Van Olst vandaan dat het niet een meerwaarde heeft? De voorzitter: Ik ga terug naar mevrouw Van Olst. Mevrouw Van Olst: Als er iets op het gras ligt of op iets ligt en de zon schijnt erop, dan kan daaronder geen bloemen groeien. Dat is toch biologie? Je hebt toch zon nodig voor fotosynthese waardoor je bloemen krijgt? Ik weet niet. Mijn opa was tuinder. De voorzitter: Ga ik naar de heer Hofman, die gaat misschien het antwoord geven. Mijnheer Hofman. De heer Hofman: Ik begrijp de verwarring van mevrouw Van Olst, want ik had hem ook. Tot ecologen mij echt de evidente voordelen van zonnepanelen, zonneweides voor de biodiversiteit hebben aangetoond. Het is echt zo, onder die paneeltjes bloeit en broeit er van alles wat beter is dan een simpele grasweide. Ik snap ook niet hoe, maar de ecologen en de wetenschappers zijn het er inmiddels over eens dat het zo is. Bent u zich dat ook bewust? De voorzitter: Ik ga, voordat ik naar mevrouw Van Olst ga, het wordt nu heel gezellig hoor, maar ik ga eerst naar de heer Xhemaili en dan ga ik naar mevrouw Van Olst. De heer Xhemaili: Ik ga mijn tijd niet volmaken, maar ik ga toch een poging doen.

Ik ga de vragen die mevrouw Van Olst heeft beantwoorden met een opgezocht stuk. Zonneparken die goed ontworpen en beheerd worden met voldoende ruimte tussen de panelen, aandacht

37/55

voor bodem en ecologisch inrichtingsplan, kunnen een positieve bijdrage leveren aan de biodiversiteit door leefruimte te creëren voor insecten, planten en bodemleven. Dus het is wel degelijk mogelijk om met een zonneweide of zonnepark voldoende hoogwaardige biodiversiteit te realiseren. De voorzitter: Dit is een aanvulling op wat de heer Hofman, maar dit was niet echt een vraag. We gaan terug naar mevrouw Van Olst en wil ik dit punt eigenlijk een beetje af gaan sluiten. Mevrouw Van Olst: Ik hoorde inderdaad geen vraag, maar ik heb wel een andere opmerking. Want volgens mij zijn we ons wel allemaal bewust van, wat moeten wij na het gebruik van deze zonnepanelen en batterijen met het afval? Dat is ook een discussie die hier misschien niet bij hoort, omdat we inderdaad al beleid hebben vastgesteld, maar ik wil het toch gezegd hebben. Dus bij deze. Want dat vind ik hetzelfde argument als dat je gaat zeggen, maar het is goed voor de biodiversiteit. Benoem dan ook de keerzijde. En dat is wel een keerzijde waar we ons wel bewust van moeten zijn. Het is en blijft een groene strook. Hij is groen. Er lopen paarden op. Er staat ook inderdaad een lelijk bassin op. Er lopen ook lelijke stroomdraden overheen. Dat is precies wat ik bedoelde met precedentwerking, naar de wethouder toe van, langs de hele N470 lopen volgens mij stroomdraden en groenstroken.

Het kan niet zo zijn als dit nu wordt goedgekeurd, dat dat dan weer een vrijbrief is voor het volgende stuk, want dan krijgen we dit weer. De voorzitter: Ik ga u even onderbreken. Mevrouw Van Olst: Dit was het ook hoor, dank u. De voorzitter: Ik heb nog twee interrupties. Mijnheer Van Berkel, gaat uw gang. De heer Van Berkel: Ik had mijn interruptie nog opgespaard, die is even wat breder dan alleen aan u. Het is mij echt een lief ding waard als we toch de twijfelaars, zoals bij het CDA, maar ook bij u, toch mee kunnen krijgen. Ik zit niet op de stoel van de wethouder, maar zou het u voldoende comfort geven als het college, al dan niet bij de barista, nog eens een keer uitlegt wat nou de onderbouwing is van waarom het een reststrook is? Want ik vind het echt heel belangrijk dat we uw zorgen serieus nemen. Dat is aan het college om die zorgen weg te nemen. Maar dat we niet op basis van gevoelens van, ik denk eigenlijk niet dat het een groenstrook is, dat we daarop gaan besluiten. Maar dat is mijn vraag aan u. Mevrouw Van Olst: Wat mij een beter plan lijkt, en daarbij sluit ik helemaal aan bij collega Zantman, is om juist die tuinders, die grootverbruikers, die ook nota bene hebben bijgedragen aan het Eneco-potje wat we nog hebben, om daar nou eens naar te kijken van, die willen verduurzamen, die komen met concrete plannen.