[BV25.0067] Verslag gezamenlijke commissie perspectiefnota 18 juni 2025

Ik dacht, er werd ook wel… Het college is tegenwoordig spreekt met één mond, maar het is wel handig als de inhoudsdeskundige er ook is. Dat ben ik met de heer Ruijtenberg eens. Maar is de heer Fortuyn al in aantocht? Dan moet hij niet gestoord worden. Nee, hij is niet buiten. Hij is even zijn handen wassen en daar moet hij niet bij gestoord worden. We wachten heel even op de heer Fortuyn. Terecht punt, mijnheer Ruijtenberg. Dank u wel. De heer Duivesteijn wilde graag een ordervoorstel doen. De heer Duivesteijn: Een ordervoorstel om gewoon te gaan beginnen. Er zitten hier een aantal collega's, wethouders en ambtenaren. De voorzitter: Hij komt er al aan, zie ik. Dus u wordt ingehaald door de realiteit zoals die zich voordoet. Klok kijken is nog niet het sterkste punt. Maar we willen graag weer verder. Ik heb net al een korte inleiding gegeven op het onderwerp. Dus die heeft u even gemist, maar die kunt u altijd terugkijken op de webcast. Wie mag ik als eerste het woord geven rondom dit punt, meerjarenprognose grondexploitaties ‘25? Wie? Ja, ik zie dat de heer Jansen. Eerste termijn De heer Jansen: Als niemand dan als eerste wil drukken, dan ga ik maar. Dank u wel, voorzitter. De jaarlijkse actualisatie van de grondexploitatie biedt de raad wederom een goed inzicht met de stand van zaken met deze deelprojecten.

Dit jaar hebben we geen beeldvorming ontvangen, wat op zich geen probleem is. Maar volgend jaar is het, denk ik, wel gewenst om gewoon weer ook een beeldvorming over de grexen te houden. Het is goed dat we dit jaar een winstneming van ongeveer drie miljoen kunnen zien die ten goede gaat komen aan de algemene reserve. Wij hopen dat we snel duidelijkheid krijgen met de vennootschapsbelastingvraagstuk. En de wethouder heeft in de BAC hier al een voor waarschuwing voor gegeven. Duidelijkheid moet er komen, dan kunnen we gewoon door en rekening gaan houden met deze afdracht. Binnen de grex is er momenteel slechts één project met een hoog risico en dat is Wilderszijde. Echter, er wordt daar een risicofactor genoemd waar wij als gemeente direct invloed op hebben, een rioolcongestie. In de toelichting lezen we dat het uitstel van de reconstructie van het dorp Zuid kan leiden tot het niet kunnen aansluiten van woningen op Wilderszijde in het riool. Dit mag niet gebeuren. De vraag is dus, wanneer kan er zonder reconstructie geen aanzettingen meer worden gemaakt en wanneer staat deze reconstructie gepland? Hoe kunnen we ons als raad op hier een

50/76

positie brengen? Ik hoop dat het niet tussen nu en maart urgent wordt, maar wel daarna. Heeft de volgende raad voldoende tijd om hierop te acteren? Of is eerdere actie vereist? Gaat een vergelijkbare rioolcongestie ook in de toekomst op andere grexen van dingen die we nog gaan ontwikkelen, Lange vaart, Merenweg, Wolfend, Bleizo-West, gaat dat daar ook spelen? Ik denk dat een beeldvorming over dit onderwerp toch wel gewenst is zodat wij en onze opvolgers in positie kunnen zijn. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even naar de heer Ruijtenberg, die is de volgende. Gaat uw gang. De heer Ruijtenberg: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Bij het vaststellen van de NPG voor de grexen is het een goede gewoonte dat je terugkijkt naar wat er gebeurd is en dat je daarmee de risico's inventariseert voor wat er in de toekomst mogelijk gaat gebeuren. En dat terugkijken is al eerder gedaan vandaag en wel door de heer Duivesteijn, die het had over de zegeningen van vijftien jaar beleid van Leefbaar 3B in deze gemeente. En waar hebben die zegeningen toe geleid? Die hebben ertoe geleid dat de sociale huur in 2010 op 25 procent stond en nu teruggebracht is naar 19 procent. Die heeft ervoor gezorgd dat van de jongeren tot zesentwintig jaar, daarvan geeft 58 procent aan dat men wil gaan verhuizen binnen Lansingerland.

Echter, slechts 14 procent kan verhuizen van die 58 procent. En daarvan vindt nog maar 22 procent woning in Lansingerland. We kunnen aangeven dat de sociale huur 19 procent dus is. Waarvan we weten dat een 40 procent van de inwoners recht zou hebben op sociale huur op de inkomsten. Dus we kunnen zien dat de wachttijden, met dank aan de Maaskoepel, elke keer verhoogd is en pas het laatste jaar een heel klein beetje naar beneden gegaan zijn. Waarbij er gestreefd wordt naar vijftig maanden. Terwijl er uiteindelijk effectief er meer dan vier jaar gewacht moet worden. We kunnen ook zien dat in de periode van 2000 tot 2010 werden er, en ik rond even af, naar beneden, 5000 woningen gebouwd. In de periode 2010 tot 2020, daarna, dezelfde periode, werden er 3100 woningen gebouwd. Dat zijn de zegeningen van vijftien jaar Leefbaar-beleid. Dan verder over de grexen van vandaag. Verder, het ziet er heel keurig uit. Er waren wat mij betreft twee kleine opmerkingen die ik wilde maken. Dat is ten eerste dat er gesproken wordt als risico over de Lies Frankenweg, waar een visie opgesteld is, onder andere op basis van participatie. Er zijn inmiddels 826 handtekeningen ingediend in een petitie om daar wat anders te doen op de Lies Frankenweg. We komen daar nog op terug natuurlijk in juni, eind van deze maand.

Maar ik ben benieuwd dat die er zo expliciet opgenomen staat, we zouden graag iets nadere duiding willen van de wethouder. Dan verder nog over de ruimte voor ruimte, waarbij het gemeentelijke visie is en de planning is om daar vooral veel woningen te gaan verkopen, gemeentelijke woningen. Er worden onder andere zeventien woningen gaan er verkocht worden de komende periode. En we zouden graag zien dat dat omgedraaid zou worden, dat we daar dus meer gemeentelijke woningen gaan doen. En ook daar meer duiding van de wethouder waarom deze gekozen is voor deze visie. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Van Santen. De heer Van Santen: Heel kort, voorzitter. Het is altijd een genoegen om dit stuk te lezen, van een enorm hoog niveau altijd. Dus complimenten maak ik niet vaak, maar dit is echt een goed stuk. We zien ook dat die exploitaties behoorlijk op beginnen te schieten. Bij Wilderszijde is dat natuurlijk nog redelijk aan het begin, maar de rest begint aardig op te schieten. En mijn vraag is ten aanzien van de bedrijventerreinen. Dat is de voorspelling dat we daar binnen een jaar of twee, las ik, dan zou alles uitgegeven zijn. Ik maak me een beetje zorgen over ruimte voor ons bedrijfsleven. Kan de wethouder daar iets over zeggen?

51/76

De voorzitter: Dank u wel. Anderen nog? Mijnheer Azzouzi. De heer Azzouzi: Dank u wel, voorzitter. Wij kunnen instemmen met het voorstel. Laat ik daar beginnen. Ik wou ook beginnen over de grondprijsbeleid, maar laat ik maar dat niet doen. Een kleine opmerking, in de jaarstukken 2024 heeft de accountant een opmerking gegeven over de wijze waarop wij onze verliesvoorzieningen ramen. Dat wij wel aan de hogere kant, en ik zie hier dat wij dat gaan doen. Dan gaan we het aantal verliesvoorzieningen ophogen. Ik ga ervan uit dat dit ook goed gecheckt is naar aanleiding van de opmerking van de accountant. Ik maak me ook zorgen over de vpb, zoals dat ook in de jaarstukken is vermeld door de accountant. Voor de rest akkoord. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Markus. De heer Markus: Voorzitter, wij kunnen vrij kort zijn. Dank voor het heldere overzicht en het is voor ons een hamerstuk. De voorzitter: Mooi. Dan zie ik de heer Van den Beukel. Gaat uw gang. De heer Van den Beukel: Complimenten ook, voorzitter, van onze zijde. Eén vraag, dan sluit ik aan op wat al is benoemd, de Lies Frankenweg.

We gaan erover spreken, maar nu is het even belangrijk om te bekijken, is de wethouder van mening dat er specifieke kaders zijn gesteld voor de Lies Frankenweg door deze raad? In mijn beleving en onze beleving is het altijd gewoon onderdeel geweest van de grondexploitatie Westpolder en is er wat dat betreft niet een specifieke financiële doelstelling gekoppeld aan de Lies Frankenweg. Ik denk dat die hierin vindbaar zou moeten zijn, of die zou er niet moeten zijn. Kan u daar helderheid in geven? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Anderen nog? Mijnheer Weerheim. De heer Weerheim: Dank u wel, voorzitter. Ik sluit mij, zoals wel vaker, aan bij de woorden van de heer Markus. De voorzitter: Kijk, dat is mooi. Mijnheer Philippens. De heer Philippens: Dat doen wij ook, voorzitter. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Van Olst. Mevrouw Van Olst: Als iedereen wat zegt, zeg ik ook wat. Ik vind het een hamerstuk. Dank u wel. De voorzitter: Helder. Hebben we dan iedereen gehad? Volgens mij wel. Dan gaan wij naar de kant van het college en dat is de heer Fortuyn. Beantwoording college De heer Fortuyn: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Ik begin even bij de vraag van de heer Jansen over zijn zorg met betrekking tot de rioolaansluiting. Die congestie is niet alleen rioolaansluiting, het is ook waterzuivering, het is ook nog eens een keertje netcongestie in de Elektriciteitswet.

U vraagt om een beeldvorming. Ik denk dat het inderdaad even goed is dat we daar ook even een keertje een moment voor prikken, als daar in de agenda van de raad ruimte

52/76

voor is, en natuurlijk ook ambtelijk kan voorbereiden, om dit gewoon eens even dit thema apart te nemen, dit te bespreken. Heeft het invloed op Lange Vaart en Merenweg? Zover we nu weten, niet? Want Wilderszijde is natuurlijk een, tussen haakjes, deels onontgonnen gebied. Het is natuurlijk een best forse woningbouwopgave die we daar realiseren. En het is een winstwaarschuwing vooraf. En of dat direct invloed heeft op de uitvoering, u weet dat wij op dit moment met een nota bezig zijn en de perspectieven ook nader aan het uitwerken zijn. We zijn ook grondonderzoek aan het doen. En ik hoop ook in het komende halfjaar wat meer helderheid hierover te hebben. Maar ik denk dat het sowieso goed is met elkaar om eens een keer een beeldvormende avond hebben over de congestie en welke invloeden dat heeft op de verdere ontwikkelingen. Dat even in mijn antwoord naar de heer Jansen. Ten aanzien van die vpb, daar bent u ook over begonnen, maar daar begon ook, even kijken, het CDA. Nee, nou ja, het was nog een partij. Ja, PvdA begon erover. Het is eigenlijk al een discussie die vanaf 2014 loopt met de Belastingdienst. We zijn nu wel zover dat, u weet ook dat de Belastingdienst over het algemeen niet langer dan vijf jaar terug akkert. We zijn natuurlijk nu nog steeds in gesprek over dit dossier.

Maar dat wij door de ondernemerspoort moeten, want dat is het uiteindelijk, je gaat winst maken op grexen. En men vindt dat daar vennootschapsbelasting over betaald moet worden. Goed, wij hebben daar stevige discussies nog steeds over. Maar de inspecteur zal er uiteindelijk een besluit over gaan nemen en we verwachten dat toch in de komende maanden. Dan zullen we het u ook mededelen wat dat eventueel is. Het is inderdaad een risico. We kunnen dat niet uitsluiten. En u kent mijn standpunt ook wel, dat ik dit een vrij oneerlijke situatie vind. Zeker ook omdat wij heel veel primair onderwijs gedwongen zijn te bouwen. Dat is naar mijn idee een maatschappelijke voorziening. En die mag ik niet in de grex stoppen. Leg mij het maar uit. Maar goed, die discussie ga ik waarschijnlijk niet winnen. Maar ik houd er stevig rekening mee dat we toch die vpb gaan krijgen. Dan zullen we waarschijnlijk met u naar investeringen kijken die we kunnen koppelen aan grexen om de winst zo min mogelijk te maken. Maar het is niet handig, want het is wel één van je instrumenten om je algemene reserve te voeden en daarmee ook je weerstand en je gezondheid van je gemeente op pijl te houden. Dus ik vind het een hele rare constructie. Het schijnt nou eenmaal zo in Nederland te zijn. Het is naar mijn idee een weeffout in de wet. Maar goed, ik heb er voorlopig mee te maken en ik geef meestal nooit op.

We gaan er wel over praten als de beschikking komt of we daar wel of niet in protest gaan of anderszins. Ik vind het een onrechtvaardige stap dat we aan de ene kant geld krijgen of geld tekort krijgen en vervolgens gaan we ook nog afromen. Ik vind het een constructie waar ik het eigenlijk helemaal niet mee eens ben. Maar goed, dat is meer mijn persoonlijke uitleg. Dan hebben we even de Lies Frankenweg. Binnenkort is hij op tafel. En u vraagt ook om de kaders. Wij hebben bij de aankoop van de grond aangegeven dat we willen herontwikkelen. Het is altijd de bedoeling geweest om dit stuk grond te kopen. Bij de aankoop van de grond pakweg twee jaar geleden, of anderhalf jaar geleden, hebben we het aangegeven dat we willen herexploiteren in woningbouw. Dan past het gewoon in het gebied. En u gaat er nog over beslissen. U weet dat dat wat we betaald hebben ondertussen. We hebben ook enorm veel burgerparticipatie toegepast. Er zijn ondertussen 843 handtekeningen. Ik zeg wel, vooruitlopend op de discussie, want die gaan we wel krijgen, het is natuurlijk een prachtig stukje natuur. Het is ook een prachtige meerwaarde voor de woningen aldaar. Maar het kost je wel geld. Zo simpel is dat. Dan hebben we de bedrijventerreinenzorg. U bent niet de enige. De hele Gedeputeerde van Zuid-Holland vinden dat ook een zorg, onder aanvoering van CDA-gedeputeerde de heer Stolk.

We hebben, zoals u weet, een bestuursakkoord. In het bestuursakkoord hebben wij op dit moment voorgelegd om 36 hectare bedrijventerrein te compenseren voor Wilderszijde. Dat heeft u ook kunnen lezen. Daar heeft u ook een brief over gehad. En we hebben ook 150.000 vierkante meter geprogrammeerd binnen de ontwikkeling van Wilderszijde. En u heeft ook inmiddels vernomen dat deze ook in de doorbraaklocaties is opgenomen van het Rijk. Met die 150.000 vierkante meter plus nog eens een keer 360.000 vierkante meter heb ik 500.000 vierkante meter. Dus ik

53/76

denk, en dat zal ook zijn bij de Chrysantenweg onder andere en ook op andere locaties die wij op oog hebben, met eventueel de potentiële kans dat we onrendabele tuinbouwareaal mogen vervangen voor bedrijventerreinen, dat wij ook voor onze MKB en andersoortige bedrijven binnen dit mooie Lansingerland voldoende ruimte kunnen bieden. Dan hebben wij de verliesvoorzieningen, die nemen toe. Daar is ook een gesprek over geweest met de accountant. Dus dat is ook een, we laten dit altijd nog even passeren. Dus in die zin, we hebben daar toch enige voorzichtigheid getracht. Het is niet, het is jammer dat je de grexen niet bij elkaar kan vegen, denk ik. Daar heb ik nog wel een discussie over met de Belastingdienst, want het gaat per project. Maar goed, het is ook zo bij vpb, als je verliest maakt kan je het ook weer verrekenen. Dus dan, die discussie hebben we nog lopen. De voorzitter: Ik ga u even onderbreken, maar ik weet niet of u een opmerking gaat maken over de verspreking van de wethouder. Want die had het over Wilderszijde, waar hij denk ik BleizoWest bedoelde. De heer Fortuyn: Ja, excuus. De voorzitter: Dat geeft niet. Waar het hart van vol is. Maar de heer Van den Beukel had een interruptie. De heer Van den Beukel: Voorzitter, de heer Fortuyn zegt tussen neus en lippen door wel iets heel groots volgens mij.

Even weer over de compensatie van die tientallen hectares in het kader van het bestuursakkoord. Dan zegt hij, onrendabel tuinbouwgebied. Daar word ik altijd heel nerveus van, want volgens Rotterdam is heel het tuinbouwgebied onrendabel. Die zeggen, weg met het glas daar. Doe normale dingen in deze buurt waar het druk is. Dus wat de één onrendabel vindt, vindt de ander niet onrendabel. Kan de heer Fortuyn helderheid verschaffen over het moment waarop hij daar inzicht in kan geven, in die lijst van locaties? De voorzitter: Mijnheer Fortuyn. De heer Fortuyn: De opdracht was op dit moment 36 hectare, dus we hebben niet meer op dit moment. De voorzitter: Mijnheer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: We praten volgens mij langs elkaar heen, voorzitter. De vraag was, wanneer kan de raad kennisnemen van de lijst van locaties die voor ligt bij de provincie voor die compensatie van de bedrijventerreinen? Dat zijn gewoon specifieke plekken. Die heeft u voorgelegd, die kent de raad nog niet. De voorzitter: Mijnheer Fortuyn. De heer Fortuyn: Dat bedoelt u. Dank u voor de verheldering van de vraag. De GS heeft nog geen besluit genomen. Of zou binnenkort een besluit nemen. En dan is het ook bekend. Dus we willen het even toch eerst bij GS laten landen. Daar is het ook geland. Die moeten een besluit nemen of het inderdaad dit gaat worden en dan kunnen we het ook delen.

Dus dat is even het proces. Want we gaan niet vooraf, je moet ook het proces een beetje in de gaten houden. Ik begrijp uw vraag. Dus wat dat betreft, als u even geduld hebt, dan is hij ook binnenkort bekend. Maar ze staan ook in de omgevingsvisie 2.0 overigens. Dan hebben we het CDA nog eens een keertje.

54/76

De voorzitter: Ik denk dat het laatste zinnetje de heer Van den Beukel… De heer Van den Beukel: De heer Fortuyn die heeft de gewoonte om mij voortdurend op de kast te krijgen. Dat is bijzonder. Ze staan omgevingsvisie 2.0, daar staat de lijst van alternatieve bedrijfslocaties? Op welke bladzijde? De voorzitter: We gaan terug naar de heer Fortuyn. De heer Fortuyn: Dan geef ik graag het huiswerk terug. Maar er wordt in de omgevingsvisie over een aantal, onder andere, Chrysantenweg gesproken. Dat weet u. Dat is één van de… Mijnheer Van den Beukel, dat ik u regelmatig op de kast krijg, getroost u met het feit dat het mijn laatste begroting is. De voorzitter: Laten we het even gezellig houden, want we moeten nog heel even deze avond. En nog iets langer. Maar goed. We gaan het in ieder geval een beetje, laten we ons even een beetje beperken tot de inhoud. Gaat u verder. De heer Fortuyn: Ik vond het wel een aardig inhoudsding. Want ik bedoel het ook humoristisch. We kunnen alles wel serieus nemen, maar een beetje lachen mag ook wel, denk ik, in deze raad. Even kijken, heb ik dan daarmee ik denk alles wel zo'n beetje gehad. Oh ja, die ruimte ruimteregeling. Dat is natuurlijk een hele speciale regeling die we hebben met, ook met de provincie. Want u weet dat het ook met de Groenzoom te maken heeft.

En we hebben daar echt voor gekozen om daar koopwoningen te realiseren en geen sociale woningen of meer woningen. Dus wat dat betreft is dat toch een beetje een bijzonder gebied, wat we ook een beetje bijzonder willen houden. Dat is denk ik mijn beantwoording op de vragen die ik gehad heb, mijnheer de voorzitter. De voorzitter: Ik denk dat er nog een kast is waar iemand op zit. Want daar zie ik de heer Ruijtenberg, die zal ook gelijk reageren. Gaat uw gang. De heer Ruijtenberg: Er is geen enkele kast in ieder geval, niet bij mij, niet om op te komen, niet om uit te komen, maar in Pride Month. Maar dan toch even de vraag wat de heer Fortuyn bedoelt met, we willen dat, het is een speciaal gebied, we willen dat speciaal houden of iets in die strekking. Dan zouden sociale huurwoningen of corporatiewoningen zouden dan niet speciaal zijn. Wat bedoelt hij daarmee? De voorzitter: Mijnheer Fortuyn. De heer Fortuyn: Die grondprijzen daar, er heeft natuurlijk een ruimte voor ruimte-regeling heeft er plaatsgevonden, dat heeft natuurlijk ook met de provincie. De provincie heeft namelijk de Groenzoom gerealiseerd en er werd tuinbouw uitgekocht. Dus er ligt ook nog een schuld naar de provincie Zuid-Holland. En we hebben daar natuurlijk die gronden zijn daar, het is natuurlijk ook marktbepalende prijzen. Het is niet zo dat elke grondprijs hier maar gelijk is.

Dat ziet u ook in de grondexploitatie, dat we met verschillende prijzen werken. En bij sommigen met maatwerk. En dat u daarmee bedoelt, gunt u de minderbedeelden van ons deze ruimte niet? Natuurlijk zou ik ze gunnen. Maar goed, ik handel even met een beleids- en een consistent beleid wat we hebben in dat gebied. Dus als u dat anders wilt, uiteraard bent u daar aan de knop.

55/76

De voorzitter: Goed. Dit was de eerste termijn van de kant van het college. Is er aan de kant van de commissie nog behoefte aan een tweede termijn? Ik zie dat de heer Jansen als eerste reageert. Mijnheer Jansen. Tweede termijn De heer Jansen: Dank u wel, voorzitter. Dank u wel voor het antwoord, wethouder. Wij kijken uit naar de beeldvorming. Ik was u nog schuldig hoe wij dit in de raad willen behandelen. Dit kan een hamerstuk zijn in de raad. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Anderen nog? Nee? Dan ga ik ervan uit dat het als een hamerstuk naar de raad kan. De raad van 3 juli. Dank u wel. Er zijn geen verdere, er is geen zaak meer, dus dan sluiten we dit agendapunt. 4.c Jaarstukken 2024 De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 4.c, de jaarstukken ‘24. En ook even voor de kijkers aan de webcast, als die er nog zijn. Met de jaarstukken… 34, kijk. Dat is heel goed. Met de jaarstukken wordt door het college van burgemeester ne wethouders financiële verantwoording afgelegd over de manier waarop de gemeente het geld in het vorige begrotingsjaar ‘24 heeft uitgegeven. Er wordt dus teruggekeken hoe het afgelopen jaar is gegaan. De jaarrekening wordt door de accountant gecontroleerd en goedgekeurd. Hierna wordt de jaarrekening door de gemeenteraad vastgesteld.

De jaarrekening is eerst op 4 juni jongstleden in de Begeleidingscommissie Accountants Controle, de BAC, besproken met de accountant. Vandaag kan de raad of de commissie in deze commissie de politieke discussie met elkaar en het college voeren. De jaarstukken worden in de raad van 3 juli geagendeerd voor besluitvorming. Wie mag ik als eerste het woord geven vanuit de kant van de commissie? Mijnheer Philippens. Eerste termijn De heer Philippens: Dank, voorzitter. Om maar gelijk te beginnen, we zijn hartstikke positief over deze jaarstukken. We zien een klein positief resultaat. Om het toch even in perspectief ook te plaatsen, ook in het kader van de discussie die we net hebben gehad. We startte toen met de kadernota 2024 met, geloof ik, een tekort van 11 miljoen en we zien nu een klein positief saldo. We hebben wat bezuinigd, we hebben ook een hele hoop teruggedraaid. Nu een klein positief resultaat, dus volgens mij hebben we maximaal onze middelen ingezet als gemeente. Dus daar zijn we hartstikke tevreden mee. Waar we wel denken dat nog een verbetering is, want hier zie je ook al best wel grote verschillen tussen de getallen zitten, dat geeft de accountant ook aan, op ons voorspellend vermogen als gemeente. Het geldende narratief is hier nu een beetje voor mijn gevoel van, het is allemaal hartstikke moeilijk in te schatten in de context.

De accountant zegt dat het wel kan, ook op programma 6 en 7. Dus laten we daar gezamenlijk de handschoen oppakken, om beter vooruit te kijken, beter in te schatten. En tot die tijd zijn we als Leefbaar, dat heeft mijn fractievoorzitter het net ook over gehad, een voorstander om ook onze algemene reserve dan structureel in te zetten met het gewogen gemiddelde van het overschot. De wethouder Financiën is daar heel defensief in, door de jaren ‘23, ‘24 te pakken. Dat siert hem. Je zou ook verder terugkijken en dan wordt dat een wat groter structureel element wat je in zou kunnen zetten. Maar daar kunnen we het gesprek nog over voeren. Maar in ieder geval goed om dat mee te pakken.

56/76

De voorzitter: Ik ga u onderbreken, want ik heb een interruptie van de heer Van Santen. Gaat gang. De heer Van Santen: Goede observatie van de heer Philippens, daar ben ik het helemaal mee eens. Ik had alleen nog een vraag. U zegt, laten we de handschoen gezamenlijk oppakken, zoiets zei u. Kunnen we dat niet iets concreter maken richting het college? Want dat voorspellend vermogen, dat kan een stuk beter. Het zijn grote afwijkingen. In het licht van de voorstellen van de heer Azzouzi, het kan ook wel eens een keer helemaal de verkeerde kant op slaan, namelijk. Dat we gezamenlijk het verzoek doen aan het college, kunt u hier met een plan van aanpak komen? Hoe gaat u dit verbeteren? De voorzitter: Heldere vraag. Mijnheer Philippens, gaat uw gang. De heer Philippens: Die zou ik dan ook meer bij onszelf ook willen houden, want volgens mij doet de accountant dat ook voorstellen. Ook doordat ik het nu agendeer, doordat ik het nu aangeef, geeft de accountant ook aan, met deze jaarstukken, heb het daarover om het scherper te maken en door die doorontwikkeling te pakken. Dus ik weet niet zeker of we deze nou ook weer bij het college, daar ga ik nog over nadenken. Maar ik denk dat we hier ook als raad het een en ander mee kunnen doen. We zijn ook vooral trots op wat er in 2024 is gebeurd. En dan wil ik een aantal dingen uitlichten. Dat is de start van een mobiel servicepunt.

Dus gemeentelijke services aan de voordeur. We horen daar hartstikke goede reacties over van de inwoners. En de wethouder Cnossen heeft dat net ook bekrachtigd. Dus hartstikke mooi dat dat loopt. Het verder vormgeven van het Huis van de samenleving. Dus we gaan niet alleen naar de inwoners toe, maar we maken het hier ook hartstikke goed om de inwoners dat ze naar de gemeente toe komen. En als laatste daar ook op trots over onze veiligheid, dat we als gemeente er alles aan doen om het in Lansingerland, voor zover we dat als gemeente kunnen doen, het zo veilig mogelijk te maken. En het is toch wel even goed om dat te benadrukken, want ook toen, 2024, zaten we ook in lastige tijden en het is ons toch gelukt om die stappen te zetten. Dan heb ik wel nog een tweetal zorgpunten, voorzitter. Die zitten enerzijds op de woonlasten, die hebben we zojuist ook al aangegeven. Ons percentage OZB staat laag, WOZ-waarde staat hoog, krijg je een hoge aanslag uiteindelijk. Maar verder zien we ook die andere kosten. De woonlasten zien we steeds verder opkomen. Mijn fractievoorzitter gaf net ook al aan, als je dat allemaal openzet, kom je op tweehonderd euro per huishouden. 2024 zit op het gemiddelde, qua totale woonlasten. Maar we zien het dus oplopen.

Dus we willen daar echt voor waken, dat Lansingerland wel betaalbaar moet blijven, voor ook die docent, voor ook die politieagent, om hier te kunnen blijven wonen. Laatste punt, voorzitter, waar wij zorg op hebben, zit op bedrijfsvoering. En dat zit specifiek op personeel. We zien daar de inhuur zien we daar omhoog lopen, van 16,4 miljoen naar 18,8 miljoen. Als raad zijn we altijd terughoudend op die externe inhuur. Dus dat loopt weer op. Verzoek aan het college om daar terughoudend op te blijven. Maar mijn grote zorg zit ook, omdat we meer inhuren, bijvoorbeeld op de teammanagersrol. En ik ken dat binnen mijn organisatie als de cruciale leidinggevende functie op cultuur en leiderschap. En als we dat extern in gaan huren, maak ik mij daar zorgen over. Dus ik hoop dat we ook op die groep minder kunnen inhuren en meer vast aan kunnen trekken. Daarnaast op personeel zie ik 90 fte nog openstaan. Dat is 16,2 procent van onze totale fte als organisatie. En ik zie een hoog ziekteverzuim van 7,2 procent, waar het gemiddelde landelijk op 5 procent ligt. Voorzitter, als ik dat in mijn eigen club heb, ook binnen een grote overheidsorganisatie en ik heb het daar met mijn leidinggevende over, die zegt dan van, wat ben je met je team aan het doen? Hier moet je goed naar kijken. Dus ik ben heel erg benieuwd of het college die zorgen deelt en hoe dit wordt aangepakt.

En ook de koppeling met vooruitkijken naar 2026. Daar hebben we het ook over. Uitbreiding van de ambtelijke capaciteit. Dat werd door de heer Van Santen al aangegeven. Wij staan nog steeds

57/76

achter, formatie volgt beleid. Dus als we het beleid vaststellen en er is formatie voor nodig, dan moeten we dat gewoon toekennen. Maar tegelijkertijd, als we dit dan zo zien, is het dan handig om je formatie te vergroten? Als je dus nog 90 fte open hebt staan, een hoog ziekteverzuim en we extern inhuren. Moeten we dat niet eerst onder controle krijgen, voordat we die stap verder zetten? Maar ik ben heel benieuwd daarop op een reactie van het college. Daar wil ik het bij laten, voorzitter. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik zie de heer Jansen, gaat uw gang. De heer Jansen: Dank u wel, voorzitter. De leesopgave voor raadsleden met betrekking tot de jaarstukken wordt jaarlijks beter. Ten opzichte van 2023 veertig pagina's minder en vergeleken met 2022 zestig pagina's minder. Als we deze lijn doortrekken verwachten we volgend jaar tachtig pagina's minder ten opzichte van dit jaar. En misschien kunnen we daar een kengetal van maken voor de jaarstukken 2025. De financiële kant van de jaarstukken hebben we natuurlijk uitgebreid besproken in de BAC van 4 juli jongstleden. En zoals gebruikelijk heeft de decembercirculaire het beeld weer doen kantelen, waar we een verlies voorzagen na de slotwijziging, zien we nu een positief resultaat van 1,6 miljoen. Er zal nog 650.000 euro bijkomen vanaf de GRJR, welke niet meer kon worden verwerkt in de jaarstukken en in de zomerrapportage.

Deze omissie zal pas aan het eind van dit jaar rechtgetrokken worden. Vorig jaar waren er ook al issues met de finale afrekening van de GRJR. Wij willen het college vragen hier binnen de GRJR aandacht voor te vragen. Voor een goed en accuraat beeld is het nodig dat de GRJR, maar ook andere gezamenlijke regelingen, hun zaken tijdig en compleet aanleveren aan de gemeente, zodat ze hun jaarafsluiting goed kunnen doen. Het beeld uit de jaarstukken van wat we bereikt en/of gerealiseerd hebben geeft een divers beeld. We zijn blij dat we zien dat er een hogere uitstroom naar betaald werk is, zowel fulltime als parttime, vanuit de bijstand. En we hopen ook dat de laatste stap naar honderd kilogram restafval in 2025 gemaakt kan worden. Vanuit het resultaat van 2024 is dit een kleine stap die we met ons allen moeten kunnen realiseren. Wij zijn veel minder verheugd met betrekking tot het aantal gerealiseerde sociale-, betaalbare- en nieuwbouwbewoningen in het algemeen. We zijn achtergebleven bij de prognose. En we roepen het college nadrukkelijk op om erop toe te zien dat enige vertraging in de nieuwbouwplannen niet komt door zaken waar de gemeente direct invloed op heeft, zoals vergunningverlening. De bouwopgave is hoog en in de vorige raad hebben we de lat nog hoger gelegd, naar aanleiding van het amendement van de heer Van den Beukel. Laten we zorgen dat we gaan leveren.

We waren heel veel blij met de kentallen uit bedrijvigheid. We zagen een economische boost van 63 procent. Er waren 6250 bedrijven gepland en we hadden er 919. Echter kijkend naar de jaarstukken van vorig jaar, toen waren er ook 6250 gepland en 9800 reëel. Dus eigenlijk is de bedrijvigheid met slechts 1,2 procent toegenomen. Kijkend naar deze jaartallen zien we dit soort verschillen vaker. Waarom worden de prognoses niet aangepast aan de actuele getallen van het voorgaande jaar? Als we dit wel zouden doen is de raad beter in staat om conclusies en trends te volgen. Nu vergt het veel puzzelwerk om dit goed in beeld te krijgen. Samenvattend, een mooi financieel resultaat, aandacht voor bouwen en de nauwkeurigheid van de kentallen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik ga naar de heer Weerheim van D66. De heer Weerheim: Dank u wel, voorzitter. Ik zal proberen het een beetje kort te houden. Dat doet natuurlijk geen recht aan de lengte van de stukken, maar het is altijd een genoegen om door de jaarstukken heen te bladeren. Ik zal niet pretenderen dat ik ze helemaal van alle komma’s en punten heb gelezen. Maar er veel mooie gegevens instaan die inderdaad een mooie reflectie geven van wat er in het afgelopen jaar allemaal is gebeurd in Lansingerland en hoe we

58/76

als gemeente ervoor staan en de stappen die zijn genomen. Mooie cijfers die we zien. Misschien ook dingen waar we wat minder trots op zijn. Maar het geeft wel een ontzettend mooi en goed beeld van onze gemeente. Ik wil er eigenlijk even een paar dingen uitplukken die mij zijn opgevallen, die mij zijn bijgebleven. Laat ik dan maar beginnen met de dingen die iets negatiever opvielen. Eén van de dingen gaat over verkeersslachtoffers. Dat is net al even genoemd. De ambitie was natuurlijk, en terechte ambitie, nul verkeersdoden. We zien er afgelopen jaar helaas drie dodelijke slachtoffers. Dat is natuurlijk niet iets waar je als gemeente direct vaak iets aan kan doen. Een ongeluk is nou eenmaal een ongeluk, maar laat wel zien hoe de toenemende verkeersdrukte en de verkeerssituatie in onze gemeente eruit ziet. En ook wat dat voor ons gaat betekenen de komende jaren, en dat we daar met elkaar scherp op moeten blijven. Een ander cijfer, wat volgens mij in eerdere edities niet altijd in de jaarstukken stond, maar nu wel, zijn de totale CO2-emissies. En dan schrik je toch even. Dan denk je, Lansingerland is één gemeente in Nederland, wat maar een land is, ergens op deze aarde. En dan zie je totale CO2-emissies, in 2022 wel, maar 572 kiloton CO2, dat is heel erg veel. En onze ambitie is inderdaad, hebben we het net ook over gehad, CO2-neutraal in 2050.

Daar is nog een hoop werk op te verzetten. Als je dan ook kijkt naar hoe die cijfers zijn opgebouwd, dan zie je dat 374,6 kiloton van die uitstoot uit de glastuinbouw komt. Dus ik onderschrijf ook zeker de ambitie die ook net is genoemd tijdens deze perspectiefnota, dat we daar volop op moeten blijven inzetten. Want als we in Lansingerland onze ambities willen voldoen, is dat de sector waar absoluut het meeste werk te verzetten valt. Dus twee wat negatievere dingen die mij waren opgevallen. Maar natuurlijk ook een heleboel goede dingen. Een eentje werd net ook al genoemd door de heer Jansen, het scheidingspercentage in Lansingerland. Iets waar we de afgelopen jaren natuurlijk met elkaar hebben gewerkt, met een nieuw afvalbeleid. Ook veel discussie over gehad in dit huis, heel veel discussie. Maar de resultaten beginnen er toch al te komen. Ik kan me nog herinneren, een aantal jaar geleden, dat we het nog hadden over meer dan 200 kilo restafval per persoon. Inmiddels hebben we 113 en dat is inderdaad heel erg dichtbij de 100 die we met elkaar willen bereiken. Hetzelfde geldt voor het scheidingspercentage. Onze ambitie was 70 procent. Daar zitten we nu nog slechts 2,3 procent van verwijderd. Ik kan me ook een tijd herinneren dat dat ergens rond de 40 procent bungelde. Dus daar zijn echt grote stappen ook gemaakt, en zeker in deze periode.

Een ander punt, die moet ik natuurlijk wel even benoemen, is het geweldige succes van de bomenactie in Lansingerland. U voelde hem al aankomen. Iets wat we vorig jaar bij de jaarstukken als D66 voor het eerst hebben geponeerd in deze raad. We waren toen heel blij dat we uiteindelijk dat voorstel met hele brede steun hebben aan kunnen nemen. We zien natuurlijk meer dan zeventienhonderd bomen uitgedeeld in Lansingerland. Een enorm succes. We zijn er zeker ook over na aan het denken of we deze actie nog een vervolg kunnen geven, want we hebben uit de samenleving ook heel veel positieve geluiden erover gehoord. Het zou zonde zijn we daar nu mee te stoppen. Dus dat zijn een aantal punten die ons zijn opgevallen. Maar vooral dank voor het mooie schrijfwerk. Dan ben ik toch lekker een stukje op dreef. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Markus, gaat uw gang. De heer Markus: Yes, dank u wel. Inderdaad, we hebben in deze raad, of deze raad, deze commissie al behoorlijk wat vooruit geblikt. Maar ook mooi om even terug te blikken op het jaar ‘24. En dan wil ik toch wat punten benoemen waar we in ieder geval als ChristenUnie trots op zijn dat we dat met elkaar bereikt hebben. Ik noem maar even de democratielessen voor de basisscholen en de voortgezet onderwijsscholen.

Er hebben denk ik meer leerlingen in deze raad gezeten het afgelopen jaar dan dat wij hier met elkaar bij elkaar hebben gezeten. Dus dat is denk ik hartstikke mooi. Ik heb thuis ook iemand een beetje enthousiast gekregen voor politiek, met de nadruk op een beetje, helaas. Maar wie weet, hoop doet leven, hebben we net gehoord

59/76

van Leefbaar. We hebben natuurlijk ook twee mooie cursussen gehad. Hoge opkomst, dus ik denk dat het laat zien dat in ieder geval de democratie in Lansingerland nog niet helemaal op sterven na dood is, maar dat er nog genoeg energie in zit. Ook mooi dat we ons hebben ingezet voor de opvang van de Oekraïense ontheemde statushouders en asielzoekers. We zijn ook dankbaar dat de jeugdcoaches op school vijfhonderd jongeren hebben geholpen met hulpvragen. Een hele mooie laagdrempelige hulp. Daarnaast hebben de praktijkondersteuners bij de huisartsenpraktijken ook heel veel mensen geholpen, kinderen geholpen, waardoor we niet door hoefden te verwijzen. Het scheelt een hoop geld, maar vooral daarmee helpen we jongeren ook echt heel snel aan goede hulp. Preventieve trainingen geven aan jongeren om ze stevig in de schoenen te laten staan. Maar ook rond ons minimabeleid zijn er veel mooie dingen gedaan. Eindelijk zijn de uitgiftepunten voor de menstruatieproducten opgezet. Dus een bezuiniging daarop wordt steeds lastiger. Dus dat is goed nieuws, denk ik. Maar daarnaast hebben we ook kinderondersteuning bij het aanschaffen van schoolspullen. Iets wat we misschien niet altijd realiseren, maar daarmee zijn weer 303 gezinnen geholpen. Dat vind ik eigenlijk best schrikbarend veel hoeveel hulp daar nog nodig is.

Daarnaast hebben we ook vierhonderd jongeren nog geholpen met Sportfonds of Jeugdcultuurfonds. Dat zijn volgens mij allemaal signalen en redenen om niets te doen aan ons minimabeleid en ook niets te doen aan de uitvoering als het gaat om jeugdhulp. Want we moeten helaas nog veel hulp bieden om mensen deel te laten nemen in onze samenleving. Ook mooi om te zien dat we rondom schuldhulpverlening hebben doorgepakt bij vroegsignalering en de samenwerking rondom de verschillende partners. Maar ook dat het saneringskrediet is ingezet. Praktische wat we buiten zien. Het onderhoudsniveau is buiten weer gehaald. Kost een hoop geld, maar daar krijg je ook wat voor terug. We zijn gestart met een mooie duurzame, klimaatbestendige herinrichting van de Sterrenbuurt in Berkel. Afvalbrengstation zijn we mee gestart. Na een fantastische prijs uitvraag is de naam niet heel origineel geworden, maar dat laten we maar even voor wat het is. In ieder geval mooi dat er een mooi afvalbrengstation komt. En we hadden hier ook heel graag de start van de realisatie van het Triangelpark benoemd, maar daar moet nog even flinke gas worden gegeven. Ik weet dat de wethouder daar druk mee bezig is. Maar hoe eerder dat gerealiseerd kan gaan worden, hoe mooier het is. Zomaar wat punten die mooi zijn en wat mooi is dat het in Lansingeland gerealiseerd is. Financieel gezien lijkt het inderdaad een prima jaar.

Een tekort van 11 miljoen, uiteindelijk een positief resultaat van 1,6 miljoen. Er is al eerder aan gerefereerd. Dat laat enerzijds zien dat we best wel wat uit de algemene reserve kunnen halen voor de komende jaren. Maar anderzijds laat het ook zien dat we scherp moeten kijken naar hoe we dingen voorspellen en begroten. Dus de handschoen die opgeworpen is, ik denk dat het goed is om met elkaar over na te denken wat we daar ook als raad in kunnen betekenen. Want het is gewoon een lastig proces. Dat realiseren we ons heel goed. Maar als we daar als raad ook nog een rol in kunnen spelen is denk ik alleen maar mooi. Dank voor alle inzet die er gepleegd is. Ook door het ambtelijk apparaat. En ik denk dat we als we op deze manier doorgaan dat we ook weer een mooi komend jaar krijgen. Maar dat gaan we over een jaar weer zien als we die jaarstukken gaan bespreken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Azzouzi, gaat uw gang. De heer Azzouzi: Dank u wel, voorzitter. Bespreken die jaarstukken en ik wil wel toch, het is geen nieuw college, het is een, 2025, het is de tijd van oogsten. Ik wil geen tekort doen aan alle successen die genoemd zijn, daar zijn we ook trots op.

Maar als wij terugkijken naar het coalitieakkoord dan stond, het versnellen van woningbouw, de nadruk op sociaal betaalbaar, een sterke sociale basis, ondersteuning voor inwoners, voortgang op duurzaamheid en klimaatadaptie. Maar dat, als ik als ik kijk naar die punten dan zijn die na in 2025 nog niet helemaal bereikt. Financieel, we blijven ook nog steeds hetzelfde krijgen dat bij de slotwijziging

60/76

een negatief saldo wordt gepresenteerd en bij de jaarstukken met een overschot. Ik snap wel een aantal dingen onontkoombaar zijn, een circulaire. Maar wel een voorziening wat ik net benoemde bij de vorige agendapunt, dat kan je wel ook inplannen. Al met al, wij verwachten dat ze in 2025, bij de jaarstukken 2025 dat dit opgepakt wordt en dat wij ook lessen gaan trekken van deze jaarstukken om richting de kader- of de perspectiefnota een goed besluit te nemen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even of er nog anderen zijn. Mijnheer Van Santen. De heer Van Santen: Heel kort, voorzitter. Volgens mij is het goed gegaan met de nieuwe accountant. Hij heeft voor het eerst dit gedaan. Dus daar zijn we blij mee. En voor ons is het een hamerstuk. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar mevrouw Van Splunter. Mevrouw Van Splunter: Dank, voorzitter. Ik heb even een boompje opgezet met de vertegenwoordiger van GroenLinks uit de BAC en wat ons betreft is het ook een hamerstuk. De voorzitter: Dat is mooi. Ik kijk even of er nog anderen zijn. En ik zie, nee? Dan zijn wij rond als het gaat om de eerste termijn van de kant van de commissie. Dan gaan we naar het college. Wie gaat er eerst? Mijnheer Fortuyn? Gaat uw gang. Beantwoording college De heer Fortuyn: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Dank u wel voor uw bijdragen, raadsleden.

Ik hoor in zijn algemeenheid over kengetallen, het moet wat geactualiseerd worden. Ik hoor over zes en zeven, dat moet scherper begroot gaan worden. Dat heb ik ook al gekeken, dan kan je naar die kosten kijken. Ik denk dat die dingen, die worden gewoon ook automatisch nu meegenomen richting de jaarrekening voor 2025, maar ook naar de begroting zelf toe. Ik denk dat het gewoon belangrijk is dat wij met zeer actuele informatie werken. En ook inderdaad, wij werken daar waar de markt verandert of kengetallen veranderen. Dus dat geldt even in zijn algemeenheid hier wel naartoe. Dat geldt ook even een beetje die specifieke vragen over die actuele kengetallen, waar ook de heer Jansen mee kwam. Het is wel handig inderdaad om dat elke keer eens opnieuw tegen het licht aan te houden. En dat heeft ook het aandacht voor bouwen, dat heeft het uiteraard ook, want daar werden ook opmerkingen over gemaakt, er werden even een aantal getallen genoemd net ook. Maar je hebt het niet altijd in de hand. Het gaat ook om de bouwsnelheid die je hebt, de vergunningen die afgegeven worden. Handiger hadden gevonden. Het heeft dan ook effect, want dan moet je gaan reserveren op je winsten. En dus minder resultaat. Maar het valt binnen de materialiteitsgrens, dus de fouten die je mag hebben binnen je begroting.

En ze adviseren dan ook dat de huidige begroting die hier ligt, het huidige resultaat, laat maar staan, het valt binnen de materialiteitsverschillen. En u krijgt daar ook nog een raadsinformatiebrief over. En die koppelen we ook aan de GRJR, dus de terugboeking van de GRJR. Dan krijgt u daar ook een brief over. Maar het verandert eigenlijk de jaarrekening niet. Dat valt gewoon binnen de accountantsverschillen die wij hebben, die materialiteitsverschillen en we kunnen gewoon een besluit nemen over de jaarrekening. Dat is het advies. De voorzitter: Ik zie een interruptie van de heer Van Santen.

61/76

De heer Van Santen: Ik kan dat goed volgen. Dank u wel, wethouder. Maar het roept bij mij wel de vraag op, wat betekent dat dan naar de begroting toe? Dan zal u er wel rekening mee moeten houden, neem ik aan. De voorzitter: De wethouder, gaat uw gang. De heer Fortuyn: Ja en nee. Het is een reservering waarvan je het bedrag niet weet. Dus je kan een voorziening nemen die je eventueel tijdelijk neemt uit incidenteel c.q. uit, als je moet betalen, gaat het uit je algemene reserve. Dat zou mijn voorstel zijn. Dus dat gaat niet, we gaan het nog niet een keertje extra aan u zeggen. Maar ik wilde dit wel delen om, u heeft het gehad, maar ik vind het een beetje flauw om te zeggen, u heeft het gehad, u had het maar moeten lezen. Dat vind ik niet correct. Dus ik wilde het toch even actief aan u doorgeven dat dit aan de hand is. Dat even ter aanvulling op de jaarrekening. De voorzitter: Ik zie een interruptie van de heer Jansen. De heer Jansen: Dank u wel, voorzitter. De heer Van Santen vroeg, wat is de invloed op de begroting ‘26. Daar heeft u op geantwoord. Mocht de discussie met de Belastingdienst niet voor het einde van dit jaar tot de conclusie leiden, dan neem ik aan dat we in de jaarstukken 2025 dan wel nieuwe reserveringen mee gaan nemen, zoals nu geadviseerd wordt door… De heer Fortuyn: Ja, helemaal correct. Helemaal correct. De voorzitter: Wethouder, gaat uw gang.

De heer Fortuyn: Excuus, mijnheer de voorzitter, ik had het via u moeten doen. Maar in mijn enthousiasme. Ja, mijnheer Jansen. Mijnheer de voorzitter, ja, mijnheer Jansen. De voorzitter: Het is allemaal zo verwarrend al die namen. U bent klaar. Dan ga ik even, even kijken, dan de heer Hoek. Gaat uw gang. De heer Hoek: Dank u wel, voorzitter. Nog een kleine aanvulling op de formatie waar de heer Fortuyn het over gehad heeft en de vragen van de heer Philippens. We gaan de goede kant op, we nemen steeds meer mensen aan in vaste dienst. Dat is ook ons streven. We hebben onlangs nog ICT en informatie managers aangenomen in vaste dienst en ik verzeker u, die zijn moeilijk te krijgen. Voor wat betreft de inhuur, hier wordt erg hard aan gewerkt, bijvoorbeeld voor ziekte en zwangerschap plus tijdelijke vacatures is het credo, geen inhuur, tenzij. U refereerde ook aan het feit dat teammanagers het ziekteverzuim hoog is, daarvoor hebben we ook de span of attention aangepast, zodat de gemiddelde teammanager wat minder mensen te bedienen heeft en ook de juiste attentie kan geven aan de mensen die hier werken. Zodat je verwacht dat, juist vanwege die persoonlijke aandacht en de kleinere teams, het ziekteverzuim ook naar beneden zal gaan. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk nog even naar de andere wethouders of er aanleiding is tot. Nee? Zelfs de burgemeester niet.

Als die geen antwoord hoeft te geven, dan gaan we dus direct door naar de tweede termijn van de kant van de commissie. Ik kijk even ter rechterzijde. Mijnheer Jansen, gaat uw gang. Tweede termijn

62/76

De heer Jansen: Hamerstuk, voorzitter. De voorzitter: Anderen nog, ter rechterzijde? Nee. Ter linkerzijde? Nee. Dan constateer ik dat dit als een hamerstuk naar de raad kan van 3 juli. Toch? Ja? Oké. Dan sluiten we bij deze dit agendapunt af. 4.d Zomerrapportage 2025 De voorzitter: Dan gaan wij naar agendapunt 4.d, de zomerrapportage 2025. Wederom zal ik even duiden waar het over gaat. De zomerrapportage is een belangrijk onderdeel van de planning- en controlcyclus van de gemeente. Hiermee legt het college verantwoording af over de inkomsten en uitgaven in 2025 tot nu toe en het geeft een beeld of de begroting op schema ligt en of er eventueel financiële afwijkingen zijn. Dus ook een bijzonder belangrijk document. Wie mag ik in eerste termijn aan de kant van de commissie het woord geven? Ik zie de heer Philippens. Gaat uw gang. Eerste termijn De heer Philippens: Dank, voorzitter. Wat ons betreft prima zomerrapportage. Wel willen we nog aangeven dat, zoals we ook al eerder hebben aangegeven, niet tevreden zijn over de kostenstijging van Casa Cadanza. Daar hadden we al voor gewaarschuwd. Volgens mij had ik het met mevrouw Van Olst daarover dat vrijwel alle financials hadden tegengestemd op dit voorstel. Dat zijn dan van die dingen dat het jammer is dat je daar gelijk op krijgt.

We willen dan ook oproepen om die dekking zoveel mogelijk uit het cultuurbudget te halen of samenleving. Maar ook blijven inzetten voor het vinden van andere middelen. Uiteindelijk zullen we gewoon meestemmen met deze zomerrapportage. Tweede element, voorzitter, is we zouden graag een update, nog een korte update van het college willen krijgen over de selfservice fietsenstalling. Daar hebben we nog niks over gehoord en kan daar een update op gegeven worden hoe dat loopt? Dat is hem, voorzitter. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik ga naar de heer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Voorzitter, op hetzelfde punt. De zomerrapportage is verder niet zo'n heel spannend politiek stuk, maar dit is wel spannend. En dan heb ik het over het cultuurhuis, Casa Cadanza. Voorzitter, we hebben hier al ettelijke malen over gesproken. En ik breng in herinnering voor degenen die er toen nog niet bij waren of misschien wat ontgaan is, al 2020, vijf jaar geleden, heeft mijn linkerbuurvrouw een amendement ingediend. Een hele krappe meerderheid van deze raad, waarin staat dat het college bij de raad moest terugkomen als er een afwijking zou zijn van meer dan 1 procent. Dit is wel fors meer dan 1 procent waar we het nu over hebben. Acht ton overschrijding. En onze inwoners weten, dit is niet de eerste overschrijding.

En we willen een goed cultuurhuis, laat daar geen misverstand over bestaan. Maar een goed cultuurhuis, dat is niet per definitie een duur cultuurhuis. En voorzitter, dat wordt het nu wel. Want laten we er geen doekjes om winden. Deze acht ton, dat is niet eenmalig geld. Dat is geld wat vervolgens ook gewoon jaar op jaar wordt uitgesmeerd. En dus ten laste gaat van de ruimte voor andere dingen. Ten laste gaat van de ruimte voor bijvoorbeeld de ondersteuning van amateurmuziek. Ten laste gaat van de ruimte misschien wel voor sport. Ten laste gaat van misschien wel de OZB. Het moet uit de lengte en uit de breedte komen. En voorzitter, andere momenten, ik noemde het al, was er een hele krappe meerderheid voor bijvoorbeeld het amendement van mijn buurvrouw, maar ook voor het cultuurhuis überhaupt. En er zijn ook fracties die hebben verdeeld gestemd. Dat was jammer. Dan is het mooi dat de

63/76

financial van Leefbaar 3B tegenstemde, maar hij heeft zijn collega's niet kunnen overtuigen, zeg ik dan maar eventjes. En voorzitter, ik hoop dat het nu anders is. Want er moet een keer een grens worden getrokken wat het CDA betreft. En die grens is al bereikt. Die was eigenlijk al bereikt. De voorzitter: Ik ga u even onderbreken, want ik heb een interruptie van de heer Ruijtenberg. De heer Ruijtenberg: Ik zou graag willen weten van de heer Van den Beukel wat er dan anders is. Want het onderwerp van vanavond is de zomerrapportage, niet Casa Cadanza. Dus wat is er dan exact anders? Wat wil hij anders doen of anders voorstellen? Want daar ben ik dan heel benieuwd naar. En ik zou hem willen adviseren om daar dan wederom een nutteloos bespreekpunt over te maken. De voorzitter: We gaan naar de heer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Hij adviseert mij, voorzitter, om een nutteloos bespreekpunt te maken. Dat lijkt me niet heel productief, om een nutteloos bespreekpunt te maken. Dus dat gaan we niet doen. Nee, we gaan wel iets anders doen, voorzitter. We gaan een amendement… De voorzitter: Ik denk dat hij iets wil verduidelijken. Mijnheer Ruijtenberg. De heer Ruijtenberg: We hebben nog niet zo lang geleden een bespreekpunt gemaakt en de uitkomst van het bespreekpunt, dat ging over deze overschrijding van kosten.

En uiteindelijk was de uitkomst van, we gaan ermee door, want we moeten een cultuurhuis moeten we hebben. Ik ben blij dat we hem hebben en dat we daar gewoon ook voor in gaan investeren. Dus uiteindelijk dat bespreekpunt, het was leuk dat we het gedaan hebben. Maar de uitkomst was nogal nutteloos. En ik zie een zelfde iets, zie ik nu. Maar ik hoor de heer Van den Beukel roepen dat hij een amendement blijkbaar wil gaan maken. De voorzitter: We gaan terug naar de heer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Voorzitter, ik hoorde geen vraag, dus ik ga door met mijn betoog. En dat betoog dat luidt dat we nu wel het moment hebben dat we ofwel akkoord gaan met nogmaals een budgetoverschrijding. Waarvan we weten dat die ooit een keer ten koste gaat van andere dingen. Bijvoorbeeld ten koste van amateurmuziek. Dus dat amendement daar hopen wij op hele brede steun van alle mensen in deze raad die zeggen, ook de overheid moet de tering naar de nering zetten en moet bouwprojecten gewoon goed in de greep houden. En dat amendement komt binnenkort. Nogmaals uitnodiging aan alle collega's om dat mee te ondertekenen. En hopelijk kunnen we er nog een rem op zetten, op deze zoveelste budgetoverschrijding van het cultuurhuis. Dank u wel. De voorzitter: Ik ga naar de heer Van Santen. Gaat uw gang. De heer Van Santen: Ten eerste, voorzitter, aan de heer Ruijtenberg, het is één van de beslispunten.

Dus het is logisch dat het hier behandeld wordt en dat het geamendeerd kan worden. Dus dat even voor daar. Wij gaan mee met dat amendement. De voorzitter: Ik zie dat dat een aanleiding is voor de heer Ruijtenberg om even te interrumperen. Gaat uw gang.

64/76

De heer Ruijtenberg: Ja, dat klopt. Het is één van de beslispunten. Maar wat gaat u dan amenderen in dat beslispunt? Dat het cultuurhuis Casa Cadanza dat niet doorgaat? Dat we het op een andere manier gaan doen? Want wat is er dan anders aan de vorige keren? Ik hoor de heer Van den Beukel erover hebben. Ook u zegt, we gaan het amenderen. Het is mooi dat u nu al zegt, ik ken het amendement nog niet, maar sowieso ga ik mee. Wat gaat er dan anders aan gebeuren? Gaat u ermee stoppen? Nee, ik ben nog niet klaar. Gaat u ermee stoppen? Met het amendement. Gaat u stoppen met Casa Cadanza? Daar ben ik dan wel benieuwd naar wat het gaat worden. De voorzitter: Oké, dat is een heldere vraag. Mijnheer Van Santen. De heer Van Santen: Dat ligt niet voor. Wat voor ligt is of we krediet verstrekken, dat is het besluit. Dat is wat er gevraagd wordt, niet wat u nu vraagt. Dus daar moeten wij antwoord op geven als raad. Dus dat is wat we doen. En dat kan consequenties hebben die u nu zegt, maar dat weet ik niet. Daar ga ik niet over op dit moment, dat ligt niet voor namelijk. Voorzitter, mijn bijdrage… De voorzitter: Voordat u verder gaat, ik heb van de heer Philippens een interruptie. De heer Philippens: Voorzitter, deze vind ik dan ook wat te makkelijk. Er ligt inderdaad een besluit voor voor budget. Daar kunt u voor of tegen zijn.

Maar er zit ook een gevolg achter als we dat budget niet toekennen. Hoe kijkt u daarnaar? De voorzitter: Mijnheer Van Santen. De heer Van Santen: Ja, uiteraard. En dat is eigenlijk ook mijn bijdrage, dus die zal ik maar gewoon doen. Dan komt dat vanzelf aan de orde. Toen wij dit voor het eerst hoorden, voorzitter, waren wij verbijsterd. Wij hebben namelijk van de wethouder, ik zie haar niet goed zitten, want de burgemeester zit ervoor, een keiharde toezegging gehad, een belofte, ik kom niet meer terug voor geld. En ik vermoed, het was heel close, de stemming, dat dat een aantal mensen mee heeft getrokken waardoor het cultuurhuis er is gekomen. En dan nu toch terugkomen? Daar hebben wij geen woorden voor. En dan ook het probleem bij ons neerleggen nu. Ik ben heel erg benieuwd, ik wil graag een reflectie van de wethouder, hoe ze dat nou op zichzelf betrekt en hoe ze daar tegenaan kijkt. Want u zou niet meer terugkomen. Dan over de inhoud. Van die acht ton vindt u vier ton. Dus het gaat nog over vier eigenlijk. Hoewel we wel toestemming moeten geven voor die herverdeling van die vier ton. Het gaat over vier ton uit de algemene reserve. En mevrouw Gielis deed in de commissie Samenleving de oproep van, gaat u sponsoren, noem het, geef het een andere naam, weet ik het allemaal niet. Daar zijn wij erg gecharmeerd van die voorstel die mevrouw Gielis heeft gedaan.

En ik zou zeggen, heel veel succes daarmee. De voorzitter: Mijnheer Bik, is dit uw termijn of een interruptie? Ja, nee, dat begrijp ik, maar de heer Bik… Termijn? Dan gaan we naar de heer Bik. De heer Bik: Dank u wel, voorzitter. Ik wil mij aansluiten bij de inbreng van de heer Philippens. Dank overigens voor de zomerrapportage. En over het dekkingsvoorstel rondom Casa Cadanza is in de commissie Samenleving voldoende discussie gevoerd en heeft onze woordvoerder, ook links van mij, ons standpunt duidelijk gemaakt. Voor de rest heeft onze fractie verder geen vragen. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar de heer Markus.

65/76

De heer Markus: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, hoe pijnlijk ook die overschrijding, er is inderdaad in de commissie Samenleving uitgebreid over gesproken, wat ons betreft hoeft die discussie niet opnieuw. Tuurlijk is het pijnlijk en hadden we het ook graag anders gezien. Maar wij zullen de zomerrapportage op deze manier wel gewoon steunen. We hebben ook de raadsinformatiebrief over het cultuurhuis goed gelezen. En we wensen het college in ieder geval veel wijsheid bij het zo creatief mogelijk zoeken naar oplossingen. Dat is volgens mij de richting die het college opzoekt en opvoert en waar ze mee aan de slag gaat. En daar hebben we alle vertrouwen in. Dank u wel. De voorzitter: Dan ga ik naar de heer Weerheim. Gaat uw gang. De heer Weerheim: Dank u wel, voorzitter. Ik voel me toch even genoopt om het een en ander even te zeggen naar aanleiding van het aangekondigde amendement. Inderdaad, de discussie is geweest in de commissie Samenleving waar het thuis hoort. Ik deel de opmerking van de heer Philippens wel een beetje in de richting van de heer Van Santen. Op het moment dat je zegt, dan besluiten we als raad van, geen cent meer bij. Dat is het budgetrecht, dat mag, prima. Maar inderdaad, de consequenties ervan, als er dan een cultuurhuis staat waar geen voordeur in zit of de lift in ontbreekt, dan zijn we allemaal nog veel verder van huis.

Dus volgens mij is dat ook niet per se wenselijk. Ik zie een interruptie aankomen. De voorzitter: Ik ga u even onderbreken. Mijnheer Van Santen. De heer Van Santen: Dus u zegt daar eigenlijk mee van, het maakt niet uit wat iemand toezegt als wethouder of als college, al zou het 4, 5, 6 miljoen zijn men extra mee komt. Wij zeggen gewoon ja, want wij kunnen niet meer terug. Dat zijn mooie manieren om zaken voor elkaar te krijgen dan. De voorzitter: Maar even dan toch, wat is uw vraag? Want het is een interruptie, want hoe… Laten we er maar even van uitgaan dat er een vraagteken achter staat. Mijnheer Weerheim. De heer Weerheim: Dank u wel, voorzitter. Het is een vrij serieuze aantijging die de heer Van Santen volgens mij plaatst, zonder verdere onderbouwing. Dus daar ga ik me zeker niet aan branden. Maar op de vraag die ik, de vraag achter de vraag, laten we maar even zeggen. Nee, natuurlijk is het belangrijk om scherp te blijven op wat zaken kosten en niet zomaar overal mee akkoord te gaan, omdat je het maar wil hebben bij elkaar. Echter, volgens mij is in alle brieven voldoende duidelijk gemaakt, in ieder geval naar mijns inziens en naar de mening van mijn fractie, van waar de budgetoverschrijding vandaan is gekomen. Dus ja, het is niet alsof dat bedrag uit de lucht is gegrepen of iets dergelijks. Dus ja, voor ons is die te verklaren. Liever natuurlijk niet.

Maar wat we nog liever hebben, is dat we wel gewoon een mooi cultuurhuis straks hebben. Dus vandaar dat we, liever niet een paar ton erbij. Ja, tuurlijk niet, maar wel liever een cultuurhuis. De voorzitter: Dank u wel. Ik ga naar mevrouw Van Olst. Even wachten, ik zie de heer Van den Beukel. Maar had u een interruptie? Dan ga ik eerst even naar de heer Van den Beukel voor nog een interruptie. De heer Van den Beukel: Voorzitter, toch een vraag aan de heer Weerheim. Begrijpt de heer Weerheim dat ook de fractie van het CDA voor gestemd heeft voor het bouwen van een

66/76

cultuurhuis, maar dat het niet betekent dat je ongeclausuleerd elke overschrijding goedkeurt? Dus dat er ook zoiets zou moeten kunnen bestaan als een betaalbaar cultuurhuis? De voorzitter: We gaan terug naar de heer Weerheim. De heer Weerheim: Ik deel zeker de ambitie dat er zoiets zou moeten bestaan als een betaalbaar cultuurhuis. Dus ja, ik weet niet precies wat uw vraag nou is. Dus ja, er is iets als een betaalbaar cultuurhuis. Er is ook iets als zo meteen, hopelijk, een heel mooi cultuurhuis Casa Cadanza. En daar hoop ik op. De voorzitter: Dan had ik net het woord gegeven aan mevrouw Van Olst. Dus dan gaan we naar mevrouw Van Olst. Mevrouw Van Olst: Dank u wel, voorzitter. Ook ik ben uiteindelijk natuurlijk wel voor een mooi cultuurhuis. Maar toen wij voor de tweede keer de keuze kregen van, we gaan het budget overschrijden, wat gaan we nu doen? Dat is een van die momenten waarop de heer Van den Beukel wees. Toen hebben wij dus met de financiële mensen uit de commissie AB, hebben wij eigenlijk allemaal tegen gestemd. En ik was er ook niet toe in staat om mijn collega's van destijds WIJ Lansingerland te overtuigen. Iedereen mag daar ook zijn eigen keuze in maken. Nu vallen er wel hele rake woorden, scherpe woorden, maar ik denk wel terecht.