[BV25.0049] Verslag commissie Samenleving d.d. 8 mei 2025

Wat nou als je in direct contact komt met een aantal groepen mannen die niet de juiste intenties hebben. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Hendriks. Tot slot, nog andere vragen voor de heer Hendriks? Allerlaatste, mevrouw Gabin. Mevrouw Gabin: Dank u wel. U noemt verlies van woningwaarde als argument. Op basis waarvan kunt u dit onderbouwen? Heeft u een taxatie laten uitvoeren? De voorzitter: De heer Hendriks nog voor een korte reactie.

17/56

Inspreker 6: Goede en terechte vraag. Ik vind ook als je het over dit soort gesprekken hebt, moet het niet zijn op basis van aannames. Maar hier zijn openbare onderzoeken van. Waarbij al direct gebleken is dat de directe woningwaarde met 6 procent gaat dalen. En als je dat eigenlijk gaat doorrekenen met een horizon van tien tot dertig jaar, dan is de normale groei gemiddeld genomen 5 procent. Dus je zou kunnen zeggen, in twintig jaar tijd stijgt een woningwaarde gemiddeld 100 procent. Alleen die stijging blijft achter. En er zijn verschillende scenario's mogelijk. Dat is logisch. Maar wat wel vaststaat is dat de groei in woningwaarde beduidend minder zal zijn, waar dus ook die onderzoeken op gebaseerd zijn, dan woningen waar geen AZC in de buurt is. Dus je praat over een groei van misschien 1 tot 1,5 procent waar 5 procent normaliter gebruikelijk was. De voorzitter: Helder. Dank u wel, mijnheer Hendriks. En ook dank voor uw inspraak. Dan gaan we over naar de zevende inspreker van vanavond, dat is mevrouw Plag. Zou u alstublieft naar voren willen komen? En ik denk dat het misschien goed is dat u de microfoon iets naar beneden brengt. Ja, uitstekend. Ik ga hem voor u aanzetten, mevrouw Plag. Ook u heeft vijf minuten de tijd. Inspreker 7: Dank u wel. Eigenlijk had iemand anders hier heel graag willen spreken. Iemand uit de praktijk.

Iemand met twintig jaar ervaring in het begeleiden van voormalig asielzoekers in de regio en gefinancierd vanuit de Wmo. Zij wil en kan niet langer de ogen sluiten voor de wrange werkelijkheid van de praktijk. Het is haar echter van alle kanten afgeraden zelf te spreken vanwege de mogelijke gevolgen voor haar werk en privéleven. Dus daarom doe ik dat voor haar. En dit zijn haar ervaringen. Asielzoekers hebben vaak traumatische gebeurtenissen meegemaakt of zelf gedaan, waardoor vele psychische klachten hebben. Wanneer ze dan een woning krijgen en de eerste tijd niet goed worden begeleid, dan kunnen ze vaak niet goed meekomen in de maatschappij. Ze komen dan in de problemen. Veelal schulden, verslavingen en/of psychische problemen. Regelmatig merk ik dat mensen een uitkering en volledige toeslagen ontvangen, maar daarbij zwart werken. Vanwege de beroepscode mag ik deze fraude echter niet melden bij de gemeente. Vaak maak ik agressie, geen respect voor vrouwen en intimidatie mee met voormalige asielzoekers. Enkele voorbeelden. Op huisbezoek bij een Soedanese man liep hij langs mij en aaide over mijn haren. Hoewel ik direct zei dat dit niet mocht, gaf hij mij even later van achter een zoen op mijn wang. Bedreigend. Snel vertrokken. Later samen met een mannelijke collega het gesprek aangegaan. De reactie? Ik vind jou mooi, ik ben een man, dus ik doe dat gewoon.

Een lastig gesprek over zijn uitkering met een Syrische man met herbelevingen. Met veel geluid rijdt er een vrachtauto langs en ik zie zijn gezicht vertrekken. Eerst knalrood, dan paniek en de ontploffing. Keihard schreeuwen, erop slaan en kapot maken van spullen. Ik wist hem rustig te krijgen, maar hij had het net zo makkelijk op mij af kunnen reageren. Een Somalische nagereisde vrouw, die wil niet de taal leren of vrijwilligerswerk doen en wil geen deel uitmaken van de maatschappij, maar eist van alles waar zij recht op heeft. Voor zichzelf en voor de Somalische gemeenschap. Een getraumatiseerde, voormalig kindsoldaat. Bij huisbezoek zie ik een groot mes wat in de deurpost steekt. Man bij latere afspraak nagevraagd. Hij zegt het mes ergens in te steken als hij boos of gefrustreerd is. Ook vertoont hij zeer intimiderend gedrag door vlak naast me te gaan staan en op me neer te kijken. Het voorstaande zijn situatieschetsen waaruit blijkt dat de handel en denkwijze van deze mensen vanuit hun trauma's heel anders en afwijkend kan zijn. Ze hebben totaal andere normen en waarden en er is een enorme cultuurkloof. Maar zij staan vanuit die cultuurkloof vrijwel niet open voor hulp bij hun psychische problemen. Het zijn vaak tikkende tijdbomen in de maatschappij.

Maar er kan pas zorgdwang worden toegepast wanneer er ernstig gevaar dreigt of, erger nog, al een incident heeft plaatsgevonden. Ik vraag u de grote risico's en dreigingen op sociaal, maatschappelijk

18/56

en financieel gebied niet licht op te vatten en mee te wegen in de besluitvorming. Tot zover het zeer ingekorte verhaal van een hulpverlener. Aansluitend hierop het volgende. April dit jaar maakt het CBS cijfers bekend over het hoofdinkomen van statushouders na negen jaar statushouderschap. En er zijn zeker succesverhalen. Maar ook blijkt dat na zeker tien jaar in Nederland 60 procent van hen het hoofdinkomen nog steeds uit uitkeringen of andere sociale voorzieningen ontvangt. De kosten van deze voorzieningen zijn voor rekening van de gemeente. En dus voor haar inwoners. Daar komt bij dat de provincie Zuid-Holland de begroting ‘25 en de financiële status van Lansingerland heeft beoordeeld. Wederom krijgt de gemeente voor ‘25 de risicokleur oranje. Dat betekent meer aandacht van de provincie, omdat er zorgen zijn over de financiële situatie op lange termijn. Lansingerland heeft een structureel tekort van bijna 9 miljoen in ‘26 en 10 miljoen in ‘28. De gemeente moet bezuinigingsmaatregelen nemen en deze onderbouwd aan de provincie presenteren. Dit zijn geen onderbuik gevoelens of racisme. Het zijn feiten en ervaringen uit de praktijk die benoemd moeten worden en waarvoor men niet de ogen moet sluiten.

De combinatie hiervan is een gevaarlijke mix voor de leefbaarheid en de veiligheid van iedereen in Lansingerland en geeft grote druk op de sociale voorzieningen en de financiën van de gemeente op korte en lange termijn. De voorzitter: Mevrouw Plag, zou u zo willen gaan afronden, alstublieft? Inspreker 7: Ik kom aan de laatste alinea. Lansingerland heeft haar steentje bijgedragen en doet dat nog steeds. Nu de Spreidingswet ter discussie staat, is de nieuwe realiteit dat er zeker op locaties in en bij woonwijken nu onvoldoende maatschappelijk en financieel draagvlak is voor, met nadruk, opnieuw opvang van asielzoekers en statushouders. Dank voor uw aandacht. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Plag, voor uw inspraak. Zijn er vanuit de commissie verhelderende vragen? Een verhelderende vraag, mijnheer Lieverse. De heer Lieverse: Graag, voorzitter. U wijst op hoge zorgkosten en op de afhankelijkheid van uitkeringen. Zou vroegtijdige stabiele opvang met goede begeleiding op termijn juist niet zorgen voor minder maatschappelijke uitval? Inspreker 7: Dat denk ik niet, want die cijfers zijn door het CBS, dat komt uit een onderzoek. Dus 60 procent is nog steeds, na zeker tien jaar, is nog steeds afhankelijk dan voor het hoofdinkomen van een uitkering of andere sociale mogelijkheden. De voorzitter: Helder, dank u wel, mevrouw Plag. Mevrouw Draak. Mevrouw Draak: Dank u wel, voorzitter.

De voorbeelden die u noemt zijn natuurlijk afschrikwekkend. Heeft uw kennis ook gezegd, zonder dat dat wetenschappelijk is, maar heeft ze ook goede ervaringen? Inspreker 7: Die heeft zij in dit geval niet. Zij heeft haar zorgen geuit. Ze heeft overigens ook aan de raadsleden haar eigen brief gestuurd, dus het is niet zo dat zij, zij staat hier omdat ik haar verhaal vertel, maar zij is dus niet anoniem of dergelijke. Dus haar naam is bekend bij veel raadsleden. Mevrouw Draak: Wat ik bedoel te vragen is, dit zijn voorbeelden die illustratief zijn voor wat er misgaat. Maar heeft zij ook verteld, gaat het ook goed?

19/56

Inspreker 7: Er zullen ongetwijfeld ook, zoals ik ook zeg, er zullen ongetwijfeld ook succesverhalen te melden zijn. Maar wel, in haar beleving, heb ik begrepen dat dat is als ze echt goed begeleid worden. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we nog voor een verhelderende vraag naar mevrouw Gabin. Mevrouw Gabin: U stelt dat veel statushouders fraude plegen of grensoverschrijdend gedrag vertonen, maar dat u dat niet mag melden. Waarom kiest u er dan voor om deze… Inspreker 7: Het is niet mijn verhaal, het zijn de ervaringen van die mevrouw. De voorzitter: Excuses, mevrouw. Laten we even de vraag van mevrouw Gabin afwachten en dan kunt u daar uiteraard op reageren. Mevrouw Gabin. Mevrouw Gabin: Waarom kiest mevrouw er dan niet voor om deze ernstige beschuldigingen, waarom kies ze ervoor om deze dan anoniem in een commissievergadering te uiten in plaats van via interne of juridische kanalen? Inspreker 7: Omdat zij dat niet mag van haar beroepscode. Zij mag dat niet melden. Zij merkt, zij ziet dat in de praktijk gebeuren, maar zij mag dat niet melden vanuit haar beroepscode. De voorzitter: Dat lijkt me een helder antwoord. Dank u wel, mevrouw Plag. Dan zie ik op dit moment ook geen verdere vragen meer aan u. Dank voor uw inspraak, mevrouw Plag. Dan gaan wij naar de achtste inspreker van vanavond, dat is mevrouw Vliet Vlieland.

Mevrouw Vliet Vlieland, ook voor u, u heeft vijf minuten de tijd en u heeft het woord. Inspreker 8: Ik zal mijn best doen. Dank u. Namens wooncorporatie 3B-Wonen wil ik graag uw aandacht vragen voor een bijzondere doelgroep en een urgente kwestie. En dat is namelijk de huisvesting van statushouders. Zoals u weet is de taakstelling die ons is opgelegd een uitdaging voor onze gemeente. Het aantal statushouders dat wij moeten huisvesten is gebaseerd op het aantal inwoners. Maar we hebben relatief weinig corporatiewoningen en zonder alternatieve locaties zoals vakantieparken, hotels of kantoren die leeg staan, staan we voor een ingewikkelde en grote opgave. Dit jaar hebben wij de taak om ongeveer tweehonderd statushouders te plaatsen. Een taak die wij zonder extra inspanningen niet zullen halen. Steeds meer statushouders zijn alleenstaand. En onze huidige woningvoorraad sluit niet goed aan bij deze nieuwe doelgroep. Er is een tekort aan kleinere appartementen voor eenpersoonshuishoudens. En dat geldt niet alleen voor statushouders, ook voor andere woningzoekende in onze gemeente. Het blijft belangrijk het verschil tussen statushouders en asielzoekers te benadrukken. Ik heb dit gemerkt in de participatiegesprekken. Er zijn best veel misvattingen over.

Statushouders zijn mensen met een verblijfsvergunning, die een formeel erkende en langdurige procedure hebben doorlopen en een asielverzoek gehonoreerd hebben zien gekregen. Ze hebben het recht verkregen om hier een leven op te bouwen. Uitstel daarvan en langdurig verblijf in overvolle COA’s is niet wenselijk. Als wij niet snel extra woonruimte weten te realiseren zullen we genoodzaakt zijn, of misschien zelfs door de provincie gedwongen worden, om de taakstelling op te lossen in de vrijkomende reguliere woningen. Dat betekent in het slechtste geval dat alle vrijkomende woningen, dus ook de grote appartementen en de eengezinswoningen, ingezet zullen moeten worden voor het huisvesten van de doelgroep statushouders. Gezien de hoogte van de taakstelling zou deze situatie wel een half jaar tot een jaar kunnen duren. En de consequentie hiervan is dat andere woningzoekenden, waar

20/56

onze jongeren, senioren en starters in Lansingerland toe behoren, gedurende die periode geen enkele kans krijgen op een sociale huurwoning. Dat lijkt mij en 3B-Wonen onwenselijk en ook onacceptabel. Om die reden pleiten wij voor de bouw van extra appartementen van een bescheiden formaat, maar met een degelijke kwaliteit van permanente bouw. Met veel snelheid. Want het probleem is nijpend en eigenlijk hebben we nu woningen nodig. We willen inzetten op appartementen die geschikt zijn voor meerdere doelgroepen. In eerste instantie. Ik zeg dit met nadruk, in eerste instantie, om de achterstand in de taakstelling voor statushouders in te lopen. En later ook voor jongeren, starters en andere doelgroepen. Wij vinden het essentieel dat er extra begeleiding wordt geboden als je voor een locatie kiest waar meerdere statushouders tegelijk wonen. Het succes van een dergelijke begeleiding is eerder bewezen in Hergerborch. Daar hebben we 8.5 jaar lang 45 alleenstaande statushouders opgevangen zonder incidenten. Midden in het centrum van Berkel. Daartoe hebben wij wel jarenlang een fulltime huismeester ingezet. En dat is voor het geclusterd wonen is, met begeleiding, voor deze doelgroep wel een goede optie. Dat hebben we ervaren en daar willen we als 3B-Wonen ons hard voor maken.

Het bouwen van bescheiden appartement is voor de lange termijn een goede investering voor een groeiende groep eenpersoonshouders. En nu een goede eerste stap voor statushouders. Dank u. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Vliet Vlieland, voor uw inspraak. De vraag of er verhelderende vragen zijn, die hoef ik niet te stellen, want er melden zich al drie sprekers bij mij. U was eerst, mevrouw Draak. Mevrouw Draak: Dank u wel, voorzitter. Mevrouw Vliet Vlieland, u vertelt over de Hergerborch en hoe goed dat eigenlijk is gegaan. Dat hebben wij als inwoners van Lansingerland ook ervaren. We hebben ook andere insprekers gehoord vanavond. En er leven dus zorgen, ook op basis van ervaringen van mensen, hoe groter je de groep maakt, hoe groter het risico wordt. De locatie voor statushouders die nu wordt voorzien in het plan is ongeveer veertig à tachtig mensen. Hoe kijkt u daarnaar? Inspreker 8: Ik snap dat er zorgen zijn. Ik vind het ook zelf heel belangrijk, en dat herhaal ik nogmaals, dat er hele goede begeleiding geboden wordt. Ik baseer me wel op de ervaring dat het met 45 statushouders, en dat is een soortgelijke groepsgrootte, wel goed gegaan is. De voorzitter: Helder. De volgende vragensteller is de heer Weerheijm, D66. De heer Weerheijm: Dank u wel, voorzitter.

U had het over het potentiële ingrijpen van de provincie als wij onze taakstelling niet nakomen en dat dit dicht in buurt komt. Wat is uw inschatting van hoe snel dit zou kunnen gaan spelen in Lansingerland? Inspreker 8: Ik moet eerlijk zeggen, ik heb dat niet heel scherp op het netvlies, maar ik weet wel dat er sprake is van een soort interventieladder waarbij de interventies steeds zwaarder worden, waarvan ik begrepen heb, en daar moet u me even niet helemaal op vastpinnen, want het is niet precies mijn expertise, in het ergste geval dat ergens in ‘26 al zou kunnen gaan spelen. Maar ik denk dat dat ambtelijk beter beantwoord kan worden dan door mij, moet ik eerlijk zeggen. De voorzitter: Oké, de volgende vragensteller is de heer Duivesteijn van Leefbaar 3B. De heer Duivesteijn: Dank u wel, voorzitter. Ik snap uw dilemma. En heel goed dat u dat zo benadrukt hier, de taak om tweehonderd statushouders te plaatsen. Kunt u wat vertellen over hoeveel mensen in Lansingerland op zoek zijn naar een nieuwe woning?

21/56

Inspreker 8: Dat zijn er ontzettend veel. En daarom willen we juist ook hen graag de kans blijven geven. En daarom zijn die extra woningen heel hard nodig. Voor welke doelgroep dan ook. De voorzitter: Daar heeft de heer Duivesteijn nog een vervolgvraag over. De heer Duivesteijn: Kunt u zich van enige aantallen bedienen? Heeft u daar een getal bij? Inspreker 8: Excuus, ik was even afgeleid door commentaar en woorden op de achtergrond. De voorzitter: Die heb ik niet gehoord. Excuses daarvoor, mevrouw Vliet Vlieland. Mijnheer Duivesteijn, wilt u uw vraag even herhalen? De heer Duivesteijn: Kunt u daar enige getallen aan verbinden? Hoeveel mensen nou op zoek zijn naar een woning in Lansingerland? Inspreker 8: Er zijn duizenden, tienduizenden mensen op zoek naar een woning in Lansingerland. De voorzitter: Helder, dank u wel. Mevrouw Gabin voor een verhelderende vraag. Mevrouw Gabin: U stelt dat zonder bijbouw alle vrijkomende woningen naar statushouders gaan. Heb ik het goed begrepen dat bijbouw en de komst van de opvang juist de kansen van bezorgde bewoners uit Lansingerland vergroot? Omdat er meer ruimte en verbreding ontstaat. De voorzitter: Mevrouw Vliet Vlieland. Inspreker 8: Ik weet niet of ik u goed begrijp, maar de concentratie is natuurlijk wel een zorg van mensen. Dat horen wij inderdaad in de insprekers ook heel duidelijk terug.

Op het moment dat wij al onze vrijgekomen woningen moeten gaan toewijzen om onze taakstelling te halen, als we dat gaan doen, dan hebben we ook geen keuzemogelijkheden meer. Dan is het ook niet zo dat we kunnen kiezen, in deze straat past het wel of in dit gebouw past het nog wel. Dus dat is wel iets wat dan gaat spelen. Dus dan kunnen we dat spreiden effectief ook niet meer sturen. Het is wel zo dat het dan minder geconcentreerd is, heel duidelijk, dan wanneer het in één gebouw is. Dat is waar. De voorzitter: Mevrouw Gabin nog met een vervolgvraag. Mevrouw Gabin: Waar ik eigenlijk op doelde is, door opvang of huisvesting te realiseren voor statushouders, dat er dan meer ruimte komt voor reguliere huiszoekenden die dan eerder kans maken om een huis te bemachtigen. Inspreker 8: Dat klopt, dat is correct. Ja. De voorzitter: Oké, helder. Wij zijn al bij de VVD geweest, mijnheer Kampinga. Is dat een zeer urgente vraag nog aan mevrouw Vliet Vlieland? Dat is aan mij om te beoordelen dan, mijnheer Kampinga. De heer Kampinga: Zoals u misschien nog weet, woon ik tegenover de Hergerborch. En we wachten nu op het slopen daarvan. En dan ga je van 45 statushouderswoningen, in het oude

22/56

bejaardenhuis, ga je dan naar 80 sociale flatjes. Mijn vraag is, komen dat soort flatjes ook in aanmerking voor bewoning door statushouders of zijn die te luxe? De voorzitter: Mevrouw Vliet Vlieland. Inspreker 8: In principe komen alle woningen die passend zijn qua grootte en prijs in aanmerking voor een statushouder, als die daar recht op heeft. Net zo goed als alle andere doelgroepen die daar passend kunnen wonen, die daar ook terecht kunnen. De voorzitter: Helder. Dank u wel, mevrouw Vliet Vlieland Voor uw inspraak. Ik zie toch nog een laatste vraag. Mijnheer Afalah. De heer Afalah: Dank u wel, voorzitter. Omwille van de tijd doe ik die twee vragen in één. Zijn er voorbeelden van alleenstaande statushouders die een huis hebben gekregen, huisvesting hebben gekregen in een eengezinswoning? En zijn er risico's in de toekomst dat alleenstaande statushouders een eengezinswoning krijgen toegewezen, omdat er niks anders is op dit moment? De voorzitter: Mevrouw Vliet Vlieland, tot slot. Inspreker 8: Ik vind het moeilijk om vooruit te kijken hoe ver dat zou gaan. Maar du moment dat we gedwongen worden alle vrijkomende woningen in te zetten als eerste voor statushouders, dan zou dat aan de orde kunnen zijn. De voorzitter: Oké, helder. Dank u wel, mevrouw Vliet Vlieland, voor uw inspraak. Dan zijn we aan het einde gekomen van agendapunt 2, de insprekers.

En dan wil ik u toch namens de commissie allen hartelijk danken voor uw inspraak. Fijn dat u vanavond bij ons bent. En ik wil u er nogmaals vriendelijk aan herinneren dat tekenen van goed- of afkeuring deze avond niet zijn toegestaan. Maar we leren daar veel van elkaar deze avond. Dan wil ik u ook nog even melden, dat is vooral gericht aan de commissieleden, dat de petitie inmiddels is gescand en is toegevoegd aan de vergaderstukken. Dus u kunt ook de petitie die is aangeboden aan de commissie deze avond tot u nemen voor het verdere vervolg van deze vergadering. Dan kom ik… Is dat een punt van orde, mevrouw Draak? Mevrouw Draak. Mevrouw Draak: Een verzoek of strakjes voor de start van de bespreking we even vijf minuten mogen schorsen. De voorzitter: Uiteraard, mevrouw Draak, kunnen we schorsen, maar ik ga daar dan zo meteen wel even het verzoek bij doen of iedereen in de zaal wil blijven, anders wordt dat geen vijf minuten. Maar als u een kleine sanitaire stop nodig heeft, bieden we daar uiteraard ruimte voor. Mevrouw Draak: U begrijpt mij, voorzitter. En ik wil het debat natuurlijk niet missen. Dank u wel. De voorzitter: Dat kan ik me goed voorstellen, mevrouw Draak. 3. Vaststelling verslag vorige vergadering De voorzitter: Maar wij gaan eerst verder met agendapunt 3, dat is het vaststellen van het verslag van de vorige vergadering.

Daarover zijn ditmaal geen opmerkingen binnengekomen. Dan kijk ik even naar de commissieleden. Kunnen we dat verslag vaststellen? Ik zie

23/56

voorzichtig instemmend geknik. Dus het verslag van de vorige vergadering is bij deze dan ook vastgesteld. 4. Vaststelling agenda en inventarisatie rondvragen De voorzitter: Dan gaan we naar het vaststellen van de agenda en de inventarisatie van de rondvragen. Allereerst voor de vaststelling van de agenda wil ik de heer Lieverse het woord geven. Mijnheer Lieverse. De heer Lieverse: Dank u, voorzitter. Ik wil graag een procedureel voorstel doen over agendapunt 6.a. Dat gaat over de wijziging van de verordening jeugdhulp. Zoals blijkt uit de technische vragen die we hebben ingediend, zijn op dit moment nog veel inhoudelijke onduidelijkheden en zorgen over de uitvoering, de rechtspositie van jeugdige en ouders en de beleidsmatige koerswijziging die deze verordening in gang zet. Ik stel daarom voor om dit agendapunt vanavond niet meningsvormend te bespreken, maar aan te houden. En eerst een aparte beeldvormende bijeenkomst te beleggen, waarin college en uitvoerders het voorstel toelichten en we als commissie gezamenlijk het bredere kader en de gevolgen kunnen verkennen. Pas daarna is er een goede basis voor meningsvorming en besluitvorming. Het college heeft deze opening al geboden, met als voorstel 11 juni voor zo'n extra beeldvorming. Ik weet dat meerdere fracties deze zorg delen en hoor graag of er steun is voor dit voorstel. De voorzitter: Helder. Dank u wel, mijnheer Lieverse.

Dan even voor de goede orde. Het voorstel van de heer Lieverse interpreteer ik als volgt. Het stuk vanavond niet te bespreken, maar te agenderen voor de commissievergadering van juni. En een extra beeldvormende avond te organiseren op 11 juni, waarin het stuk technisch wordt toegelicht. En op dat gecombineerde besluit vraag ik uw goedkeuring. Ik zie wat uitgebreider instemmend geknikt, dus dan is dat bij deze vastgesteld. Dat betekent dat we agenda punt 6.a, letterlijk de reikwijdte jeugdhulp, doorschuiven naar de commissie van juni. En agendapunten 6.b en 6.c hernummeren naar 6.a en 6.b. Mocht u het spoor bijster zijn, het zal netjes voor u worden geüpdatet online. Zijn er dan nog andere verzoeken voor het vaststellen van de agenda van deze avond? Dat is niet het geval. Ook rondvragen zijn voor deze vergadering niet gemeld. Dus dan ga ik zo direct over naar agenda punt5, de bespreekpunten. Maar ik zal dan eerst het verzoek van de commissie inwilligen om vijf minuten te schorsen. Maar ik wil echt met klem iedereen vragen om, indien het niet nodig is, in de zaal te blijven. Indien u niet de zaal hoeft te verlaten. Zodat we ook echt over vijf minuten kunnen starten. Want we willen natuurlijk een effectieve vergadering, waarin het begrijpbaar is voor iedereen wat de commissie vanavond wil bespreken.

Dus ik doe echt met klem een verzoek, vijf minuten schorsen en dan gaan we de vergadering hier starten. Ik schors de vergadering. Schorsing De voorzitter: Dames en heren, als u allemaal weer plaats zou willen nemen, gaan wij direct verder met de vergadering. Als u allemaal weer plaats zou willen nemen. Oké, goedenavond, allemaal. In grote getale weer terug in de zaal. Zou u ook allemaal willen plaatsnemen, alstublieft? Dan gaan wij direct weer verder met de vergadering. We zijn nog niet gestart hoor, mijnheer Duivesteijn. Dat kan ook niet. Ik herinner u er toch aan, mijnheer Lieverse, dat we feitelijk nog bij agendapunt 4 zijn. Dus ik weet niet of u toch nog iets over de agenda wil zeggen. Een goedenavond. Welkom terug in deze commissievergadering. Ik heropen de vergadering van de commissie Samenleving van 8 mei. En wij waren net aan het einde gekomen van agendapunt 4. We hebben de agenda van deze vergadering vastgesteld.

24/56

5. Bespreekpunten 5.a Bespreken raadsbrief Kansrijke locaties asielopvang en huisvesting statushouders De voorzitter: Dan ga ik nu over naar agendapunt 5. Dat zijn de bespreekpunten. En bespreekpunten zijn stukken waar de commissie een stuk bespreekt en daar hun mening over geeft, hun standpunt over geeft en hun wensen voor het vervolg aangeeft. Zoals ik al zei, wordt er vanavond geen besluit genomen. Maar het is wel aan u als commissie om nu uw mening hierover te geven aan het college en aan te geven wat u voor het vervolg wenst. Let wel, wij hebben hiervoor een spreektijd ook van vijf minuten in de eerste termijn. En ik wil u toch met klem verzoeken om ook u daar aan te houden. Dat hebben de insprekers vanavond ook netjes gedaan, dus ook uw commissieleden. U heeft ook een spreektijd. Ik zie weinig instemmend geknik, maar ik reken toch op uw medewerking. Even goed voor de goede orde. Zijn alle andere afspraken van deze avond voor iedereen nog helder en genoegzaam bekend? Zie ik al wat meer instemmend geknik, daar kan ik op rekenen. Dan gaan we over naar agendapunt 5.a. Dan open ik de eerste termijn van de commissie. Moment, mijnheer Duivesteijn. We hebben een klein technisch probleem. We verwachten dat direct te kunnen oplossen. Een moment, alstublieft. Oke, dan gaan we nu agendapunt 5.a openen. En dan wil ik graag het woord geven aan wie net het eerste was.

Dat was u, mijnheer Afalah. Dus u kan namens WIJ Lansingerland de eerste termijn openen. Eerste termijn De heer Afalah: Dank u wel, voorzitter. Geachte leden van de commissie, inwoners van Lansingerland. Laat ik beginnen met helderheid scheppen over onze standpunten naar aanleiding van de uitkomsten van het door de raad gevraagde onderzoek naar kansrijke locaties voor de opvang van asielzoekers en de huisvesting van statushouders. Ten eerste zijn wij van mening dat de Jacob Marislaan geen geschikte locatie is voor opvang van asielzoekers, in welke vorm dan ook. De situering van de locatie in combinatie met de geluidsoverlast van de HSL en de nabijheid van de drukke weg maakt het een uitdaging om passende huisvesting te realiseren. Dit betekent echter niet dat het gebied geen potentie heeft voor misschien een andere bestemming. Daarnaast willen wij ons standpunt over de Oudelandselaan in Berkel en Rodenrijs onderstrepen. WIJ Lansingerland is geen voorstander van het bouwen van een flink aantal appartementen op één locatie voor maar één doelgroep, de statushouders. WIJ Lansingerland staat voor integratie van deze nieuwe inwoners en dat doen we niet door hen in een aparte buurt te plaatsen. Deze locatie beschouwen wij als zeer geschikt voor de ontwikkeling van een gemengde woonwijk waarin statushouders en eigen inwoners naast en met elkaar kunnen wonen.

Met deze integrale aanpak creëren we een passende wijk langs de Noordeindseweg, voegen we woningen toe aan de bestaande voorraad en bevorderen we sociale integratie en dragen we bij aan een inclusieve samenleving. Het is essentieel dat wij ons als gemeente inzetten om deze kans te benutten en het college te vragen om in gesprek te gaan met de eigenaren van de andere kavels zodat we dit gebied gezamenlijk kunnen ontwikkelen. Wat zou het toch mooi zijn om hier op zeer korte termijn betaalbare koop- en huurwoningen te bouwen voor onder andere onze starters, ouderen en statushouders. Vraag aan het college in deze, acht u het kansrijk om op deze locatie een wijk te ontwikkelen met huur- en koopwoningen waar zowel onze starters, senioren, eerste en tweede, eerste, eerste en tweepersoonshuishoudens, maar ook een- en tweepersoonshuishoudens, maar ook een aantal statushouders een plek kunnen vinden. Zoals u weet hebben we als gemeente al onze verantwoordelijkheid genomen door hier achter het gemeentehuis mensen op te vangen, asielzoekers, op Tobias 1 en daarna Tobias 2. Momenteel vangen wij in Tobias 2 driehonderd asielzoekers op achter het

25/56

gemeentehuis en ik ben blij te horen, te zien en te ervaren dat deze opvang goed verloopt. De locatie Tobias 2 is een uitstekend voorbeeld van hoe goed asielopvang kan functioneren. De positieve ervaringen en feedback van zowel de bewoners, de omwonenden als de vele vrijwilligers bevestigen dit ook. Dit is een belangrijke bijdrage die onze gemeente levert. Maar we moeten verder kijken dan het heden. Daarom pleit WIJ Lansingerland ervoor, om de mogelijkheid te onderzoeken om de Tobias 2 langer open te houden dan gepland. Dit geeft ons de ruimte om andere locaties zorgvuldig te onderzoeken en eventueel te ontwikkelen. Vraag ook aan het college, ziet u hier kansen voor om de locatie Tobias 2 langer open te houden? En ook een vraag aan de collega-fracties. Hoe kijkt u aan tegen een opdracht aan het college om deze mogelijkheid zo snel mogelijk te onderzoeken? Bovendien vinden wij het niet humaan dat de huidige inwoners van Tobias 2 op 1 januari 2027 gedwongen zouden moeten worden om te verhuizen naar elders in het land. Tegen die tijd zullen veel van deze mensen, waaronder veel gezinnen met kleine kinderen, al zijn geworteld in onze maatschappij, in onze gemeenschap en sommige van hen zijn al zelfs statushouder en zijn al toegewezen aan onze gemeente om hier een reguliere woning te krijgen.

Het is onze verantwoordelijkheid en onze morele plicht om hen een stabiele woonomgeving te bieden. De voorzitter: Mijnheer Afalah, ik ga u onderbreken voor een interruptie van mevrouw Draak. Mevrouw Draak: Dank u wel, voorzitter. Respect voor de heer Afalah voor zijn humane argumentatie. Alleen is de heer Afalah het met mij eens dat asielzoekers, ook als het gezinnen zijn, nog geen verblijfsrecht hebben voor Lansingerland en mogelijk naar een andere gemeente sowieso zullen moeten verhuizen? De voorzitter: Mijnheer Afalah. De heer Afalah: Ja, dat weet ik. Maar goed, ik spreek af en toe wel eens mensen en die hebben gewoon al te horen gekregen dat ze in deze mooie gemeente mogen blijven. En die wonen nu op het asielzoekerscentrum. De voorzitter: Mevrouw Draak. Mevrouw Draak: Dank u, voorzitter. Ja, begrijp ik, maar dan haalt u twee dingen door elkaar. Waar het mij om gaat is, soms moeten mensen alsnog naar een andere gemeente verhuizen, dus wat is dan de reden om je in te spannen om ze hier te laten blijven?¨ De voorzitter: Mijnheer Afalah. De heer Afalah: Omdat WIJ Lansingerland tegen het systeem is met het rond laten reizen van mensen die uit een gebied komen, gevlucht zijn voor oorlog, geweld of wat dan ook. Die mensen zijn hier op een plek en er zijn nu locaties aangegeven dat die kansrijk zijn, en daar zal ik verder in mijn verhaal op komen.

Maar wij vinden het gewoon niet humaan om weer met die mensen te gaan reizen door het hele land. De voorzitter: Helder. Dan heb ik een interruptie van de heer Duivesteijn. De heer Duivesteijn: Dank u wel, voorzitter. Is de fractie van WIJ Lansingerland met mij eens dat de locatie hierachter niet AZC officieel wordt genoemd, maar noodopvanglocatie?

26/56

De voorzitter: Mijnheer Afalah. En ik wil u ook vragen, mijnheer Afalah, om daarna uw eerste termijn af te ronden. De heer Afalah: Ik weet niet wat u met… Het is noodopvang, het is een AZC, asielzoekerscentrum. Ik ben niet bang om iets te noemen zoals het genoemd wordt door het volk. De mensen die hier wonen, die vinden het een AZC. En het is een AZC. De voorzitter: De heer Duivesteijn nog tot slot. De heer Duivesteijn: Volgens mij heeft u zelf ingestemd met de plaats van een noodopvanglocatie. En is de implicatie daarbij dat u die mensen tijdelijk hier opvangt als noodopvang. Dus niet voor permanente huisvesting. Stelt u dus nu voor dat dit een AZC wordt, dat het permanenter karakter krijgt? Of wilt u bij de tijdelijkheid van die noodopvanglocatie blijven? De voorzitter: Mijnheer Afalah, en daarna afronden, alstublieft. De heer Afalah: Met alle respect, voorzitter, voor de heer Duivesteijn, maar hij gaat mij nu woorden in de mond leggen die ik niet heb gezegd. Dit is een noodsituatie, noodopvang geweest en de mensen noemen het een AZC, dus ik praat ook over een AZC, zodat zij ook wel weten waar we het over hebben hier. De voorzitter: Is dat ook gelijk de afronding van uw termijn, mijnheer Afalah? U zet zelf uw microfoon uit. Ik had de heer Duivesteijn al gezegd dat het zijn laatste interruptie was op dit punt. Dus we gaan door naar uw termijn.

Maar wilt u hem wel afronden, alstublieft, mijnheer Afalah. De heer Afalah: Ik doe mijn best, voorzitter. Dank u wel. Uit het raad, uit het door de raad gevraagde onderzoek blijkt dat er ook kansen zijn voor tijdelijk opvang van asielzoekers aan de Merenweg in Bleiswijk en de Maaiveldweg. Daar bij het nieuwe GIS in Bergschenhoek. Dat is het nieuwe afvalbrengstation. Indien de huidige locatie Tobias 2 moet sluiten vanwege de woningbouw op Wilderszijde, zien wij deze locaties als een goed alternatief. Wat mijn fractie betreft start het college dan ook als verlenging voor Tobias 2. Als dit niet mogelijk is, zo spoedig mogelijk met een onderzoek naar beide locaties. De voorzitter: Mijnheer Afalah, dan nog een interruptie van de heer Lieverse. De heer Lieverse: Ik had eigenlijk twee vragen, maar vanwege de tijd zal ik het heel kort doen, zodat u toch kan antwoorden, mijnheer Afalah. In de eerste plaats, u stelt voor om niet specifiek te bouwen voor statushouders, maar dan gaan ze dus concurreren met andere woningzoekende, zoals jongeren en starters. Vindt u dat een goed plan? En het tweede wat ik eraan wilde koppelen, als de Jacob Marislaan zou afvallen, heeft u dan een andere locatie op het oog? De voorzitter: Mijnheer Afalah, echt nog voor een korte reactie en dan gaan we uw termijn afronden.

De heer Afalah: Wat mij betreft hebben wij hier nooit een keuze gemaakt om permanente opvang hier te regelen binnen de gemeente. Dus wij zijn gaarne bereid om na te denken over tijdelijke opvang. En daar willen wij over mee nadenken. En Jacob Marislaan is wat mij betreft geen goede locatie voor die mensen. Maar ook uit humane oogpunt is het geen locatie. Mag ik hem even afsluiten, voorzitter?

27/56

De voorzitter: Ja, met één zin, mijnheer Afalah. Dan gaan we echt verder. De heer Afalah: Een hele lange zin dan. We hebben een wettelijke taak, maar zeker ook een morele plicht om asielzoekers en statushouders te huisvesten. En het is en blijft een verantwoordelijkheid om dit op een humane en realistische manier te doen. Mijn fractie kijkt niet weg, maar wil verantwoordelijkheid blijven nemen. Dus daarom roep ik ook op, laten we gewoon samenwerken om een toekomst voor iedereen hier op te bouwen waar ze zich veilig voelen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Afalah. Dan ga ik naar de volgende spreker in deze eerste termijn. Dat is mevrouw Draak van de VVD. Mevrouw Draak: Dank u wel, voorzitter. Namens de VVD Lansingerland wil ik duidelijk zijn, dit voorstel moet van tafel. Het collegevoorstel met vier locaties, waarvan drie voor asielopvang, heeft geen steun in onze raad en geen draagvlak in de samenleving. Inwoners van Lansingerland hebben zich veelvuldig laten horen. Onze inwoners hebben grote bezwaren tegen de snelheid van handelen van het college en tegen locaties waar veel vluchtelingen bij elkaar wonen, zodat integratie wordt belemmerd en een voedingsbodem ontstaat voor problemen. Deze feedback is waardevol en geeft de kans op een nieuw voorstel met meer draagvlak.

VVD Lansingerland realiseert zich dat op dit moment de verplichting geldt om zowel statushouders als asielzoekers te huisvesten. Ondanks deze verplichting hebben wij ervoor gekozen om de verplichtingen van de Spreidingswet nu niet leidend te laten zijn in het besluit dat we moeten nemen. Op dit moment voldoet Lansingerland grotendeels aan de taakstelling van de Spreidingswet. Het huidige AZC achter het gemeentehuis kan in ieder geval nog tot januari 2027 blijven staan. De suggestie van WIJ Lansingerland om die locatie mogelijk nog iets langer open te houden zou extra ruimte geven voor onze strategie om nu geen haast te maken met de nieuwe locatie. Laten we afwachten wat de Spreidingswet doet en schaarse ambtelijke capaciteit alleen gebruiken voor zaken waarvan je ook echt zeker weet dat je ze moet doen. Als je naar de actualiteit kijkt, zie je dat de instroom van vluchtelingen daalt en dat de AZC's inmiddels voor bijna 50 procent worden bewoond door statushouders. Het probleem is alleen, statushouders horen niet in een AZC. De voorzitter: Mevrouw Draak, ik ga u onderbreken voor een interruptie van de heer Azzouzi. De heer Azzouzi: Dank u wel, voorzitter. Ik wil mevrouw Draak vragen, los van de verplichting, de wettelijke verplichting, die wet die is gekomen omdat er een urgentie was. Hoe kijkt u daarnaar? De voorzitter: Mevrouw Draak. Mevrouw Draak: Dank u wel.

Hoe ik daar dus naar kijk, is dat je ziet dat de AZC's bedoeld zijn voor asielzoekers. Dat de instroom van asielzoekers momenteel aan het teruglopen is en dat er bijna 50 procent statushouders wonen in de AZC's. Dus daar moeten ze niet zijn. Statushouders moeten midden in de samenleving wonen, integreren, de taal leren, naar school gaan. De voorzitter: Dat leidt tot een vervolginterruptie van de heer Azzouzi.

28/56

De heer Azzouzi: Voorzitter, dat was niet mijn vraag over de statushouders, het ging over de asielzoekers. Die wet is gekomen omdat een huilend staatssecretaris en een burgemeester ergens in het land het probleem niet konden oplossen. Hoe kijkt u daarnaar? De voorzitter: Mevrouw Draak, en gaat u dan ook verder met uw termijn? Mevrouw Draak: Zeker, dank u. Deze situatie verandert natuurlijk per maand. En op dit moment is het zo, en ik ga niet in herhaling vallen, dat er dus in de AZC's plekken zouden zijn voor asielzoekers als de statushouders zouden wonen waar ze moeten wonen. Dat het college nu voorstelt om vier locaties aan te wijzen waarvan drie voor asielopvang is wat de VVD betreft compleet tegen de realiteit in. De voorzitter: Mevrouw Draak, ik denk dat de heer Azzouzi u gaat corrigeren op wat u zojuist zei. Mijnheer Azzouzi. De heer Azzouzi: Aanvullende vraag, want mevrouw Draak heeft de link naar de statushouders. De statushouders drukken ook op de woningmarkt, ook op de markt van onze spoedzoekers en eigen inwoners en jongeren. Hoe rijmt u dat? De voorzitter: Mevrouw Draak. Mevrouw Draak: De heer Azzouzi zal op zijn wenken worden bediend als ik doorga met mijn termijn. Dus, daarom vragen wij aan de wethouder om twee of drie stappen terug te doen. Soms heb je dat nodig om vooruit te komen.

Juist als je snel meters wilt maken, is het belangrijk dat je vertraagt waar het gaat om de kwaliteit van de oplossing en echt luisteren naar buurtbewoners die zich zorgen maken. Het is duidelijk, de samenleving, de tribune, de demonstratie, het gaat te snel, dus we moeten een stapje terug doen. Wij denken dat het college naar de tekentafel terug moet en na het zomerreces moet terugkomen met een beter plan. En dat plan, en daar komt de heer Azzouzi… De voorzitter: Mevrouw Draak, voordat u dat hele plan gaat presenteren, de heer Lieverse heeft een interruptie voor u. De heer Lieverse: Ik hoor mevrouw Draak zeggen, een stapje terug en wachten, maar tegelijkertijd zegt ze terecht zegt dat over anderhalf jaar de bestaande locatie voor asielzoekers zal sluiten. Heeft u liever dat het Rijk locaties aanwijst of dat wij de regie zelf houden? De voorzitter: Mevrouw Draak. Mevrouw Draak: Wat ik graag wil is dat Lansingerland een stap vooruit doet voor statushouders, omdat we daarmee indirect ook asielzoekers helpen. Omdat er dan in andere plaatsen ruimte komt in AZC's. En ik weet dat we verplichtingen hebben. En ik weet dat er in theorie een risico bestaat dat we een aanwijzing krijgen van een provincie of een Rijk. Maar Lansingerland heeft al zoveel moeite gedaan voor arbeidsmigranten, voor statushouders, voor asielzoekers, voor allerlei andere opgaven.

We gaan tienduizend woningen bouwen de komende jaren, voor iedereen die recht heeft op die woning of die hem kan kopen. Dus ik denk dat Lansingerland gewoon genoeg doet. Ik zou graag terug willen naar mijn termijn, voorzitter.

29/56

De voorzitter: Ja, maar ik ga u nog even onderbreken voor een interruptie van mevrouw Gaboen. Dat is wel de laatste interruptie die ik ga toestaan, gelet op de tijd van mevrouw Draak. Mevrouw Gabin: Mevrouw Draak die geeft aan meer te willen focussen op statushouders. Momenteel staat die teller op 171. Wat is een concreet plan van de VVD om al die statushouders te huisvesten? Is dat via de reguliere huisvesting? Is dat een aparte huisvesting? Hoe ziet de VVD dat? De voorzitter: Mevrouw Draak. Mevrouw Draak: Komt ook goed uit. Hoe wij dit zien is dat het goed zou zijn om daar extra voor te bouwen. Het plan wat ik wilde voorstellen is dat het nieuwe voorstel van het college gaat over kleinschalige woonlocaties voor statushouders en eigen inwoners die we verspreiden over alle drie onze dorpen. Dat we opnieuw kijken naar die lijst met tweehonderd onderzochte locaties en dat de beoordeling van deze locaties met ons als commissie gedeeld worden, zodat de locatiekeuze transparant is. En op dit moment zijn er voldoende mogelijkheden om snel, modulair en ook mooi te bouwen, passend bij de omgeving. Dus ik zou graag willen dat er zo naar gekeken wordt. Het aller-, allerbelangrijkste vinden wij dat de buurt niet wordt vergeten.

Mensen willen gewoon graag weten, wie komt er wonen, hoe gaat de nieuwe bebouwing eruit zien, hoe worden eventuele problemen aangepakt of voorkomen en dat is plek waar je draagvlak zult vinden en niet in grote opvanglocaties zonder inspraak. De voorzitter: Punt. Dank u wel, mevrouw Draak, voor uw inbreng in deze eerste termijn. Dan ga ik naar de heer… Is dat een interruptie, mijnheer Azzouzi? Nee. Dan ga ik naar de termijn van de heer Azzouzi, PvdA. De heer Azzouzi: Dank u wel, voorzitter. De Partij van de Arbeid wil allereerst dank uitspreken aan alle inwoners en insprekers die vandaag en in de afgelopen weken hun zorgen, suggesties, ideeën hebben gedeeld. Participatie en draagvlak zijn essentieel bij een ingrijpend onderwerp als opvang van asielzoekers en huisvesting van statushouders. We erkennen dat dit in eerder fases niet altijd optimaal verlopen is. Bewoners voelen zich soms buitenspel gezet en onvoldoende gehoord en niet goed geïnformeerd. Dat moet en kan beter. Wij pleiten nadrukkelijk voor structurele inspraak bij verdere planvorming, heldere afspraken over toezicht, weerbaarheid en begeleiding. Actief communicatie van de gemeente richting alle omwonenden, zodat verrassingen worden voorkomen. De inzet van onze inwonersverenigingen en maatschappelijke organisatie is de ruggengraat van een succesvolle opvang. Dat hebben we eerder gezien en dat kan opnieuw.

Integratie en schaalgrootte. We benadrukken het belang van kleinschalige opvang in of nabij woonwijken, zoals verankerd in het afwegingskader. Het COA geeft aan dat locaties rond de 150 personen nodig zijn om goede voorzieningen te kunnen waarborgen. Daarom vinden wij de voorgestelde locatie van Jacob Marislaan met circa 150 personen passend groot genoeg om voorzieningen rendabel te maken, maar klein genoeg om integratie te bevorderen. Tijdelijk en urgentie. De sluiting van de Tobias 2 in januari 2027 vraagt om snelle actie. De tijdelijke locatie Merenweg en Maaiveldweg zijn noodzakelijke oplossingen om continuïteit te waarborgen. Ondanks dat ze niet perfect zijn, als we hier niets regelen, riskeren we dat mensen terug moeten naar Ter Apel. Dat scenario moeten we vermijden. Leren van de goede voorbeelden. Mevrouw Van Vliet heeft dit al genoemd. We willen herinneren aan de situatie rondom Hergerborch, midden in het hartje Berkel. Ook daar speelde een paar jaar geleden dezelfde discussie. Zorgen over overlast en integratie van statushouders. Maar laten we eerlijk zijn, de praktijk heeft laten zien dat die opvang goed is verlopen. Met duidelijke

30/56

afspraken over begeleiding en toezicht is de opvang verantwoord en zonder noemenswaardige problemen verlopen. Dit gold ook voor de noodvoorzieningen, opvangvoorzieningen die we in Lansingerland hebben gehad met Oekraïners en met asielzoekers. Daarbij zagen wij een indrukwekkende inzet van vrijwilligers, scholen, huisartsen en andere dienstverleners. Kerkelijke organisaties zijn hier van oudsher zeer betrokken en toonden keer op keer hun solidariteit. Dat geeft vertrouwen dat onze gemeenschap dit opnieuw kan dragen. Verdeling en verantwoordelijkheid. Wij snappen het gevoel van scheefheid. Minister Marjolein Faber van de PVV heeft het verdeelbesluit opgesteld waarbij gemeenten die al opvang boden extra werd belast. Lansingerland is daarvan een voorbeeld. Dat voelt oneerlijk. Toch blijft de wettelijke opdracht bestaan. Het is aan ons om die humaan in evenwicht in te vullen. Wij steunen het plan van veertig, zeventig woningen voor statushouders aan de Oudelandselaan, mits dit niet ten koste van onze eigen inwoners en spoedzoekers. Sterker nog, dit plan verlicht juist de druk op de woningmarkt, omdat dit apart bouwstroom creëert die niet wegloopt uit de reguliere voorraad. Door specifiek woningen voor statushouders te bouwen voorkomen we dat zij in dezelfde wachtrijen terechtkomen als onze eigen jongeren en spoedzoekers.

De voorzitter: Mijnheer Azzouzi, als u zou willen gaan afronden. De heer Azzouzi: Afronden? De voorzitter: U heeft het begrepen, mijnheer Azzouzi. Dank u wel. De heer Azzouzi: We zien hier bovendien, want dit punt is belangrijk, we zien hier bovendien ook een kans voor onze spoedzoekers die op de Sporthoeklaan, die in een moeilijke situatie verkeren, die hebben te horen gekregen dat zij eruit moeten. Dus daar willen wij dat het college dat meeneemt. De voorzitter: Mijnheer Azzouzi, ik ga u onderbreken voor een interruptie van de heer Bergwerff. De heer Bergwerff: Voorzitter, dank. Even een vraag aan de Partij van de Arbeid. Als het blijkt dat er geen meerderheid is in deze raad voor AZC's in woonwijken, staat de Partij van de Arbeid dan ook open voor een AZC buiten de woonwijken? De voorzitter: De heer Azzouzi voor een antwoord en afronding van uw termijn, alstublieft. De heer Azzouzi: Laten we eerst onderzoeken wat mogelijk is. Het idee is dat mensen in nood helpen. Dus daar staan we voor alle opties open. Maar we gaan eerst onderzoeken wat het college heeft al onderzocht. En dan kijken we wel of er een meerderheid is of niet. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Azzouzi. En dan is dat ook gelijk het einde van uw termijn? Ja, helder. Oké. Dan ga ik naar de heer Duivesteijn, Leefbaar 3B. De heer Duivesteijn: Dank u wel, voorzitter.

Laat ik beginnen dat ik trots ben, trots op onze inwoners van Lansingerland, dat ze zich zo hebben uitgesproken tegen de plannen van het college. Want wij roepen al langer dat er geen draagvlak is voor dit soort plannen. En nu staat hier de werkelijkheid voor ons. Het heeft heel wat losgemaakt in Lansingerland, dat begrijpen wij. Omwonenden geven aan dat ze zich overvallen voelen door de snelheid waarmee deze voorstellen werkelijkheid leken te worden. Brieven verzonden in de avond voor een gesprek de volgende dag. Je verzint het niet. We hebben de afgelopen weken heel veel inwoners gesproken. Wijkbezoeken hadden we gepland. Op straat hebben we ze

31/56

gesproken, per mail, telefonisch, maar ook tijdens de demonstraties. Ze geven aan dat ze bang zijn, dat ze niet serieus genomen voelen, dat ze totaal overvallen zijn door deze plannen. En ook geven ze aan dat hun kritische vragen tijdens de participatiesessies werden weggewuifd. Vragen over bijvoorbeeld veiligheid, over hun woningwaarde, welke doelgroepen er op de voorgenomen locaties komen, zij gaven aan dat er alleen positieve vragen mochten worden gesteld. Ik vraag het college, herkent het college dit beeld? En wat zijn dan eigenlijk die antwoorden op die vragen die zij stelden? En ik wil graag dat de wethouder hier expliciet op reageert. Want wij vinden ook dat dit proces opeens wel heel snel gaat. Waarom is er überhaupt zo snel besluitvorming voor de zomer nodig? En het is goed om in deze discussie twee doelgroepen van elkaar los te trekken. Want asielzoekers en statushouders zijn echt twee verschillende groepen. Laat ik daarom beginnen met de statushouders. De fractie van Leefbaar 3B vindt dat statushouders kleinschalig verspreid moeten worden over de drie dorpen. Een appartementencomplex ontwikkelen voor alleen statushouders, dat is voor ons zeker niet bespreekbaar. Wij spraken veel omwonenden op de locatie Oudelandselaan-Noordeindseweg tijdens ons wijkbezoek daar. Die mensen zijn niet tegen statushouders. Wij ook niet.

Zij zijn ook niet tegen woningbouw, maar ze zijn wel tegen de snelheid en onzorgvuldigheid. En dat zij zich inmiddels tot een vereniging hebben geformeerd met meer dan 420 leden, u kunt het zien op hun website, dat zegt denk ik genoeg. Wat eigenlijk het meest bijzondere is aan deze locatie, is dat we hier vergevorderde plannen krijgen, gepresenteerd met een snelheid waar we echt jaloers op zijn. Het is ongekend. Het appartementencomplex voor statushouders zou er al in 2027 kunnen komen te staan. We zijn al jaren bezig met woningbouwplannen, maar we gaan maar liefst elfduizend woningen bouwen, hoor ik telkens. Maar alles loopt uit, duurt langer, komt niet van de grond. En ik stel voor dat we dat tempo eens gaan hanteren voor al die projecten die al jarenlang voortslepen. De Lange Vaart, de Merenweg, Wolfend, Bleizo-West en snel verder met Wilderszijde en Berkel-Westpolder. En als we al extra gaan bouwen op één locatie, dan moet dat voor onze eigen inwoners zijn. Jongeren, starters, gescheiden ouders die noodgedwongen Lansingerland hebben verlaten, die mensen. Die zijn ook al jarenlang dringend op zoek naar een woning. En ik hoor zojuist misschien wel twintigduizend mensen zijn op zoek in Lansingerland naar een woning. En door in te zetten op betaalbaar wonen voor senioren, laten zij bijvoorbeeld ook weer een woning achter voor jonge gezinnen die starten.

Lansingerland moet echt nog maar één prioriteit stellen en dat is, vaart maken met bestaande woningbouwplannen. Dan lossen we vanzelf al die wachtlijsten op, ook die voor statushouders. En dan kom ik bij de asielzoekers, voorzitter. De fractie van Leefbaar 3B is altijd helder en uitgesproken geweest omtrent opvang. Leefbaar 3B wil geen grootschalige opvang in Lansingerland. Dus ook geen AZC. En voordat alle interrupties gaan komen, wil ik zeggen, voordat wij in een hoekje worden geplaatst, wij zijn helemaal niet tegen vluchtelingen. De mensen op de tribune zijn ook niet tegen vluchtelingen. We hebben ons hard gemaakt voor opvang van Oekraïners. Maar wel alles in een gezonde mix en met oog voor voorzieningen en draagvlak in de buurt. De voorzitter: Mijnheer Duivesteijn, ik denk dat u helderziend was. We hebben een interruptie voor u van de heer Azzouzi. De heer Azzouzi: Dank u wel, voorzitter. Ik ga het niet hebben over tegen of voor vluchtelingen. Leefbaar 3B spreekt nu tegen AZC's, opvang van vluchtelingen en maakt ook deel van het college. En we hebben geen bezwaar ingediend tegen het verdeelbesluit van minister Faber. Hoe kijkt Leefbaar 3B, hoe reflecteert Leefbaar 3B tegen deze actie? De voorzitter: Mijnheer Duivesteijn.

32/56

De heer Duivesteijn: Dank u wel, voorzitter. Ik wil heel eerlijk zijn. Ik wist niet dat bezwaar maken een mogelijkheid was. Anders hadden we die met twee handen aangegrepen. Laat ik dan terugkomen op mijn woordvoering. Er staat nu een opvang voor 300 asielzoekers hier achter het gemeentehuis. En daarmee voldoen wij al voor 76 procent aan de taakstelling van de Spreidingswet. Maar hoe zit het nou met andere gemeenten? Nissewaard, 17 procent, 80 van de 445 plekken. Voorne aan Zee, 34 procent, 150 van de 431 plekken. Goeree-Overflakkee, 53 procent. Vlaardingen, 28 procent. Kan wethouder Hoek iets aangeven hoe dat dan gaat aan de regietafel met die gemeenten? En heeft onze wethouder überhaupt onderzocht of andere grote gemeenten, zoals Rotterdam, bereid zijn om de resterende taakstelling van 91 asielzoekers over te nemen? De voorzitter: Mijnheer Duivesteijn, een interruptie van de heer Lieverse. De heer Lieverse: Kan de heer Duivesteijn aangeven wat we doen als de 76 procent vervalt over anderhalf jaar van de mogelijkheid van opvang? De voorzitter: Mijnheer Duivesteijn, een antwoord en dan graag uw termijn afronden. Dank u wel. De heer Duivesteijn: Het antwoord zit in mijn termijn. Onze fractie snapt ook niet waarom de aangekondigde intrekking van de Spreidingswet wordt genegeerd in dat dossier.

Waarom wachten we niet gewoon tot er duidelijkheid is? Kunnen we onze minister-president niet op zijn woord vertrouwen dat hij die wet gaat intrekken? Kunnen we de minister niet vertrouwen dat zij zegt, als zij zegt dat ze geen dwang gaat toepassen? De ruimte in Lansingerland, de druk daarop is ongekend hoog en complex. Dat blijkt uit het feit dat er slechts vier locaties naar voren komen. De voorzitter: Mijnheer Duivesteijn, tot slot een interruptie van de heer Lieverse. De heer Lieverse: Mijn vraag is niet echt beantwoord, maar een vraag die eraan aangekoppeld kan zijn. U praat over kleinschalig, dat heb ik eerder van uw fractie gehoord. U weet dat dan het COA de zorg niet kan leveren. Dat het minimum van 150 daarvoor geldt. Kunt u daarop reflecteren? De voorzitter: Tot slot de heer Duivesteijn. De heer Duivesteijn: Wie een zoekrondje doet op de website van het COA… Dank u wel voor het woord, voorzitter. Wie een zoekrondje doet op de website van het COA vindt wel tientallen locaties waar vijftig of minder asielzoekers zitten. Voorzitter, afrondend, wij zijn tegen deze plannen. Wij doen dan ook een sterk beroep op het college om vanavond de conclusie te trekken dat verder gaan met deze plannen niet verstandig is. Ik zou daar graag een reflectie van het college op willen.

Er is een raadsmeerderheid tegen deze plannen als ik het goed hoor en ik hoor dan ook graag een bevestiging hiervan van het college. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Duivesteijn. Dan ga ik door naar de volgende spreker. Wie wenst het woord op dit onderwerp te voeren? Dat is mevrouw Gabin van de fractie GroenLinks. U heeft het woord. Mevrouw Gabin: Dank u wel, voorzitter. Vanavond bespreken we het stuk over de vestiging van asielopvang en huisvesting voor statushouders in onze gemeente. En laten we duidelijk zijn, GroenLinks staat hier pal achter. Niet alleen vanwege onze wettelijke taak of de

33/56

morele verplichting om mensen op de vlucht een veilig plekje te bieden. Maar ook omdat wij geloven in de kracht van inclusieve gemeenschappen. Voorzitter, wij willen ook kritisch reflecteren op het proces. De gemeente heeft de inwoners helaas, zo blijkt, te laat betrokken. Dat zien we nu terug in de onrust. Er heeft een demonstratie plaatsgevonden. Tegenstanders hebben ingesproken. Er heersen gewoon veel misopvattingen onder de bewoners. De beeldvorming is inmiddels zodanig vertekend dat we nu de schade proberen te repareren die eerder voorkomen had kunnen worden door vroegtijdig en eerlijk te communiceren, zodat deze escalatie mogelijk had kunnen voorkomen. Voor ons is de manier waarop we dit organiseren erg belangrijk. De voorzitter: Mevrouw Gabin, voordat u ons daarin meeneemt, heb ik een interruptie voor u van mevrouw Draak. Mevrouw Draak: Dank u, voorzitter. Ziet u een demonstratie en inspraak tegen een bepaald plan als escalatie? Kunt u dat verduidelijken, alstublieft? De voorzitter: Mevrouw Gabin. Mevrouw Gabin: Dat kan je zeker een vorm van escalatie bestempelen. We hebben het niet eerder meegemaakt. Ik heb het in ieder geval sinds 2018 niet meegemaakt. Dus je kan het zeker kwalificeren als escalatie. De voorzitter: Gaat u verder met uw termijn, alstublieft, mevrouw Gabin. Mevrouw Gabin: Integratie gebeurt niet vanzelf.

Die vraagt om nabijheid, betrokkenheid en relaties. En dat begint bij kleinschaligheid voor ons. De voorgestelde locatie aan de Jacob Marislaan is wat ons betreft een goed voorbeeld. Alleen denken wij dat de MaaiveldwegSporthoekpad wellicht een betere optie is om langdurige opvang daar te realiseren. De plannen zijn om de gemeentewerf, de gemeentewerf kan ook een bestemming elders krijgen. Het is ook voor de mensen uit de Tobias fijner om te moeten verhuizen naar een langdurige opvang in plaats van na 2029 opnieuw te moeten verhuizen. Op de MaaiveldwegSporthoekpad heb je ook een vrije marge van vijftig extra plekken. Dat is belangrijk indien de Spreidingswet hoger uitpakt dan nu is voorzien. Wij horen graag van de wethouder wat hij van ons voorstel vindt en wat de mogelijkheden zijn om langdurige opvang op de Maaiveldweg-Sporthoekpad te realiseren. We hebben vanavond uitspraken gehoord. Sommigen hebben ons ook diep geraakt, want ze zijn niet echt gebaseerd op feiten, maar op angst en beeldvorming. Het feit dat asielzoekers vaker crimineel zijn of onveiligheid veroorzaken, dat klopt niet. Slechts 3 procent van asielzoekers werd in 2023 verdacht van... De voorzitter: Mevrouw Gabin, ik ga u even onderbreken, want ik merk dat uw termijn wat tekenen van goed- of afkeuring oproept. Ik kan me dat goed voorstellen dat u voor of tegen bent. U mag uw mening hebben.

We hebben eerder vanavond ook naar uw inspraak geluisterd. Dat vind ik ook belangrijk. Dat vindt de commissie belangrijk. Maar helpt u mij om de vergadering effectief te laten verlopen. Dan luisteren we naar mevrouw Gabin en gaan we verder met de vergadering. Dank u wel. Mevrouw Gabin, wilt u uw betoog vervolgen, alstublieft? Mevrouw Gabin: Ja, op slechts 3 procent van asielzoekers werd in 2023 verdacht van een misdrijf, wat lager is dan bij vergelijkbare Nederlandse groepen. En ze vormen minder dan 1 procent van alle verdachten in Nederland. Bovendien heeft de aanwezigheid van een asielzoekerscentrum geen aantoonbare effecten op de veiligheid in de buurt. Het is belangrijk om deze feiten te erkennen en te voorkomen dat incidenten van een kleine groep

34/56

het beeld bepalen van de gehele asielzoekerspopulatie. Ik, als voormalig asielzoeker, gevlucht voor de oorlog, zet mij al sinds 2018 actief in voor de politiek. In mijn vrije avonden werk ik met volle inzet om Lansingerland een sociale en groene gemeente van te maken. En dat is ook voor jullie allemaal. Wat ik ook heb gehoord is dat statushouders woningen krijgen en dat ze dan voor onze eigen jeugd of inwoners… Dat klopt gewoon niet. Statushouders krijgen geen voorkeurspositie. Ze zijn net als andere woningzoekenden. Het Rijk verplicht gemeenten om deze mensen te huisvesten, omdat ze legaal verblijven in Nederland. De voorzitter: Mevrouw Gabin, zou u uw termijn willen afronden, alstublieft? Mevrouw Gabin: Ja. Wat wel gebeurt is dat gemeenten extra woningen creëren. En dat doen we slim in dit geval door bijvoorbeeld flexwoningen of nu, zoals nu, tijdelijke huisvesting te bouwen. En dat komt ook ten goede van jongeren, starters en spoedzoekers. Waarom? Omdat deze woningen extra worden gebouwd en een verruiming is in plaats van verdringing. Dat hebben we zojuist ook gehoord van de directeur van 3B-Wonen. Ze gaan dus niet ten koste van reguliere woningaanbod waar jongeren, starters of spoedzoekers op aan het wachten zijn. Voor nu hou ik het hierbij. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Gabin. Dan ga ik door naar de heer Bergwerff van het CDA. Mijnheer Bergwerff, u heeft het woord.

De heer Bergwerff: Voorzitter, eerst spreek ik over het appartementencomplex voor starterswoningen aan de Oudelandselaan en vervolgens ga ik door over de locaties asielopvang. Het zijn natuurlijk enigszins ook twee aparte onderwerpen die we hier in één keer behandelen. Laat ik meteen duidelijk zijn, veertig tot tachtig statushouders bij elkaar. Een doelgroep met soortgelijke cultuur, soortgelijke taal, waarden, is gewoon slecht voor de integratie. Statushouders hebben een status, mogen wettelijk gezien minimaal vijf jaar in Nederland blijven, maar veruit de meerderheid blijft voor altijd in Nederland. Laten we deze mensen dan ook in die zin behandelen als een reguliere Nederlander. Een eigen appartementencomplex steunen wij dus niet. En dit is nog los hoor, overigens van de locatie Oudelandselaan, want daar is ook heel veel over te zeggen. Eén van de insprekers zei het eigenlijk heel mooi, ik heb het opgeschreven, je moet mensen in sociaaleconomische zwakke omstandigheden niet concentreren. En dat is ook hoe wij daarin staan als CDA. Wij zeggen niet, nee, laat ik even duidelijk maken, op dit moment wordt ongeveer 15 procent van onze sociale huurwoningen aan statushouders toegekend. Dat is wat ons betreft, is dat natuurlijk relatief veel. Maar wij denken dat wij wel gehoor moeten geven aan de opgave die we hebben als gemeente.