[BV24.0104] Verslag van de commissie Algemeen Bestuur van 4 december2024

Want eigenlijk zou diezelfde plekken vragen ook kunnen stellen, wat mijnheer Van den Beukel ook aangeeft voor de Noordpolder, wat vind je daarvan? Daar vinden we ongeveer hetzelfde van. Maar tot nu toe ligt er geen plan. Dus als er een plan ligt, dan zullen we ons verder op beraden. Dat was het in de eerste termijn, voorzitter. De voorzitter: Een tweede termijn heeft u niet meer, want u staat in het rood. Mevrouw Van Olst. Mevrouw Van Olst: Dank u wel, voorzitter. Ik kan hier dus heel kort over zijn. Het plaatsen van een windturbines moet je niet willen. Op 31 oktober 2024 heeft de wetenschappelijke danktank Clintel een rapport gepresenteerd met de titel: “Het windmolen drama.” Indien u hier niet bekend mee bent, raad ik u, collega's, maar ook de mensen op de tribune aan, om dit zeker te lezen. De korte, de hele korte samenvatting is: er is dus te weinig onderzoek gedaan naar windturbines. En het Hof van Europa heeft ook aangegeven dat dit moet volgen. Laat u niet misleiden door alle praatgroepen die er zijn geweest, want dat schijnt dus echt niet goed gebeurd te zijn. Verdiep u in het rapport. Risico's die genoemd worden, is bijvoorbeeld geluidsoverlast. En dan gaat het niet over hoge pieptonen. Het gaat juist om het hele lage geluid, het brommende geluid dat te vergelijken is met de bas van een geluidsinstallatie, dat je dus meer voelt dan dat je het hoort.

Vogels, insecten, vleermuizen komen in gevaar. Grond en watervervuiling ligt op de loer, doordat die bladen ook stofjes verliezen. Dus het voorzorgsprincipe, dat geldt hier. En dat betekent dus dat het echt goed onderzocht moet worden. En er is te veel twijfel over het hele windenergie drama, zou ik het maar noemen. Er is ook opgeroepen door landelijke partijen, door de BBB opgeroepen om over te gaan tot opschorting van de bouw van windmolens. Echt, ik denk echt dat het belangrijk is om hier ook in mee te gaan en dit echt eventjes op te schorten. Dus wat mij betreft gaan wij niet akkoord met windmolens. Dus de vragen die gesteld worden, kan ik helemaal niet beantwoorden, want ik ga er niet mee akkoord. Er dreigt dus een groot fiasco. En ik roep mijn collega's op om hier heel hard nee tegen te zeggen. En inderdaad, heeft u connecties in de provincie, if in het land? Maak er gebruik van. En neemt u kennis van het rapport van Clintel Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Olst. Dan gaan we naar de laatste fractie, D66, de heer Weerheijm. De heer Weerheijm: Dank u wel, voorzitter. Nou, dan vallen hopelijk de interrupties mee op deze manier. Allereerst, ik snap heel goed dat dit onderwerp emoties oproept. Het is een groot onderwerp, dus dat is ook terecht dat we daar tijd aan besteden hier vanavond.

Er is al heel veel gezegd, ook heel veel sterke termen die er zijn gebruikt. Daar hoop ik zelf van weg te blijven, zoveel mogelijk. Wat ik allereerst een beetje lastig vind is, dit bespreekpunt komt voort uit een motie die naar mijn weten ergens eind april van dit jaar is ingediend en toen weer is ingetrokken. Toen is ook het aanbod gedaan door het college van, we kunnen de raad hier een keer over dit onderwerp nog een keer technisch bijpraten.

16/46

Mevrouw Van Olst: Er is ook opgeroepen door landelijke partijen door de BBB opgeroepen om over te gaan tot opschorting van de bouw van windmolens. Echt ik denk echt dat het belangrijk is om hier ja, om hier ook in mee te gaan en dit echt eventjes op te schorten. Dus wat mij betreft gaan wij niet akkoord met windmolens. Dus de vragen die hier gesteld worden, kan ik helemaal niet beantwoorden want ik ga niet mee akkoord. Er dreigt dus een groot fiasco. En ik roep mijn collega's op om hier heel hard nee tegen te zeggen. En inderdaad heeft u connecties in de provincie, in het land? Maak er gebruik van en ja neemt u contact, neemt u kennis van het rapport van CLINTEL. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Van Olst. Dan gaan we naar de laatste fractie D66, de heer Weerheijm. De heer Weerheijm: Ja, dank u wel voorzitter. Nou dan vallen hopelijk de interrupties mee op deze manier. Nee, dat is een goede strategie. Nee, allereerst. Ik snap heel goed dat dit dat dit onderwerp emoties oproept, het is een groot onderwerp dus dat is ook terecht dat we daar tijd aan tijd besteden hier vanavond. Er zo al heel veel gezegd ook heel veel sterke termen die er zijn gebruikt. Daar hoop ik zelf van weg te blijven zoveel mogelijk.

Wat ik allereerst een beetje lastig vind, is dit bespreekpunt komt voor uit een motie die naar mijn weten ergens eind april van dit jaar is ingediend, toen is weer ingetrokken. Toen is ook het aanbod gedaan door het college van goh, we kunnen de raad hier een keer over dit onderwerp nog een keer technisch bijpraten. Nou dat had mij wel heel fijn geleken, want nu tijdens deze bespreking zou je bijna denken dat het lijkt alsof er geen enkel beleid is rondom windenergie, maar er is natuurlijk een hele hoop regelgeving. Dus lokale regelgeving, provinciale regelgeving, landelijke regelgeving, er zijn allemaal heel veel ingewikkelde uitspraken gedaan. Ik ben niet eerder verweten met dit onderwerp dat ik het alleen maar ingewikkelder maak. Nou ik heb vandaag een beetje door alle wetgeving heen lopen scrollen. Nou dat ik was niet van plan dat daar uren aan kwijt te zijn, maar dat was ook heel snel wel en ik ben er nog steeds niet uit hoe het allemaal in elkaar zit. Het is gewoon een ontzettend complex onderwerp, met zeer ingewikkelde regelgeving. Het is dus ook echt niet zo dat er opeens overal windmolens neergezet kunnen worden. Het is een proces waar niet voor niets vele jaren overheen gaan en vele onderzoeken aan voorafgaan. Dus er is gewoon wel een kader.

Ik had het fijn gevonden als de indieners ook gewoon gebruik hadden gemaakt van het aanbod van het college, van goh laten we eerst nou nog een keer alle regelgeving tegenover elkaar afzetten en kijken van goh waar staan we voor? Wat is onze invloed als raad, wat is de invloed van de provincie erop, wat is de invloed van landelijke regelgeving? Dat maakt het ook voor mij lastig om de vragen die er voorligt te beantwoorden bijvoorbeeld. Nou ja als je iets als een afstandsnorm. Nou er zijn gewoon afstandsnormen rondom windenergie, die staan aangegeven. Nou ik heb die allemaal hier staan, ik ga u niet vermoeien met de paragraaf en dergelijke. Die zijn gewoon vastgesteld. Daarnaast is er inderdaad ook ons lokale kader, dat is door de heer Marcus aangegeven. We hebben een bepaald lokaal kader, dat geeft eigenlijk maar een bepaald stukje grond aan dat is de plek waar we windenergie toestaan als Lansingerland. Nou ik heb de handreiking ook gezien die heb ik ook gelezen, die de heer Van den Beukel had doorgestuurd. Ja, dan ook een vraag. Ja, hoe verhoudt zich zo'n handreiking tegenover ons lokale beleid wat we dus gewoon ook al hebben? En dan nog een belangrijkere vraag eigenlijk. We hebben lokaal beleid de bevoegdheid om windmolens te realiseren. Die lag een tijd lang bij de gemeenteland Lansingerland, maar die is teruggenomen door de provincie.

Nou hoe verhouden zich nou die regelgevingen tegenover elkaar? Ja, ik kan, ik vind dat lastig om daar antwoord op te geven. Het enige wat ik wel weet, is dat het college vorig jaar al deze regelgevingen tegenover elkaar heeft gezet. En heeft gekeken van goh, wat zijn nou de mogelijkheden voor windenergie in Lansingerland? Gewoon puur op basis van alle technische en beleidsmatige kaders. En daarvan was de conclusie nou ja, wij zien het beleidsmatig en technisch dat het niet haalbaar is. Ja, daar kan je heel veel vinden. Kan je leuk vinden, kan je niet leuk vinden. Maar ik kan me ook niet voorstellen als de provincie precies al diezelfde richtlijnen nog een keer gaat na narekenen, dat ze tot hele andere conclusies komen. Ja, dat maakt voor mij dit bespreekpunt gewoon een beetje lastig en ik kan niet echt antwoord geven daar op alle vragen. Daarbij wil ik wel aantekenen er is vanavond al heel veel gezegd van nou

17/46

hoe staat de partij er nou voor? Nou u kunt gewoon nalezen ook mijn verkiezingsprogramma van mijn partij, D66 is altijd voorstander geweest van windenergie, mits mogelijk onder strikte voorwaarden, zoals rondom veiligheid, lokale participatie en het beschermen van recreërende ruimte. Maar dat kunt u allemaal teruglezen in ons verkiezingsprogramma. Is een mooi boekwerk overigens. Ja, daar wil ik het eigenlijk voor mijn eerste termijn even bij laten. Dan kan ik zo meteen nog tweeënhalve minuut doorpraten. Wat fijn. De voorzitter: Dank u wel, heer Weerheijm. Dan zijn we aan het eind van de eerste termijn van de zijde van de commissie. Ik heb in ieder geval geen vragen gehoord aan het college. Maar ik wil toch vragen om een reflectie van het college op wat er vandaag is gezegd allemaal en ik geef daar graag het woord voor aan wethouder Muis. Beantwoording college De heer Muis: Ja, dank u wel voor die gelegenheid voorzitter. Allereerst dank aan alle inwoners die hier zijn gekomen vanavond om zich te laten informeren en kennis te nemen van uw standpunten van uw commissie. Ik denk dat een aantal ook bij de informatiebijeenkomst van de provincie in het Manneken aanwezig waren. Dus wat ik verder zal vertellen, zal voor diegenen die daar waren bekend voorkomen. Geen nieuwe feiten.

Maar ik denk dat het ook wel goed is om even te benadrukken dat sinds vorig jaar al, december vorig jaar, de provincie de projectbesluit procedure doorloopt voor de realisatie van windturbines in onze gemeente. Daarvoor worden op dit moment drie locaties onderzocht Bleizo-West, Kruisweg oostzijde en de Noordpolder. En binnen de gemeentelijke beleidskader staat de heer Marcus, die refereerde daar ook aan in zijn bijdrage. Is dit op dit moment alleen mogelijk op de locatie Bleizo-West. Bij Kruisweg en Noordpolder staat het gemeentebeleid geen windmolens toe. Dus als je daar afstandsnormen zou gaan stellen dan ben je in feite bezig met het verruimen van de mogelijkheden die er nu zijn. De provincie die is op grond van de Elektriciteitswet het bevoegd gezag voor de realisatie van windparken vanaf vijf megawatt. En hiermee is de provincie via die projectbesluit procedure verantwoordelijk voor het volledige ruimtelijke proces, de procedure. Gemeentelijke voorwaarden of je die hebt of dat je die nog stelt, die zijn daarbij niet van toepassing Rijksbeleid en provinciaal beleid wel. Dat was ook het punt wat de heer Weerheijm aanhaalde. En ook op basis waarvan het college natuurlijk eerder een besluit heeft genomen op basis van huidige mogelijkheden en huidig beleid, zagen wij die mogelijkheden niet.

Nou de provincie zoals u weet, denkt daar anders over en die heeft die procedure van ons overgenomen. We hebben ook gezegd de provincie die doorloopt die projectbesluit procedure. Dat was zo voordat we om tafel zaten over een bestuursovereenkomst en dat blijft zo. Zij zullen wel alle ruimtelijke en maatschappelijke belangen die ook hier gewisseld zijn door de verschillende fracties, maar ook door bewoners en belanghebbenden op de verschillende locaties, die zullen zorgvuldig gewogen moeten worden om te komen tot een uiteindelijke keuze voor een locatie. Nou dat is ook al aangegeven. Dus het is zaak voor alle belanghebbenden om in die procedure van de provincie goed te kijken op welke momenten … Zienswijze op de NRD, plan MER een besluit eventueel over een voorkeurslocatie om daar de invloed uit te oefenen. En volgens mij wat ik ook bij de informatiebijeenkomst merkte, weten de bewoners eigenlijk heel goed waarvoor ze bij wie moeten zijn. Is ook gerefereerd naar het concept of naar de bestuursovereenkomst. Nou die is er nog niet. Daarvan hebben we ook al gezegd als die er is, komt die naar uw raad en dan gaan we met uw raad in januari gaan we het daarover hebben, voordat wij hem definitief ondertekenen. Belangrijk is te weten en te benadrukken dat op dit moment daar geen locatiekeuze is gemaakt en ook door de provincie is ook nog geen voorkeurslocatie aangewezen.

En ook zijn daar op 22 oktober geen afspraken over gemaakt. Waar wel afspraken over zijn gemaakt maar dat is ook denk ik publiek geheim inmiddels. Is dat de provincie en de gemeente de locatie Bleizo-West beiden beogen als woon-werk locatie in lijn met uw raadsbesluit. Overigens heeft de Tweede Kamer dat ook nog eens met motie bevestigd en de minister heeft dit omarmd. Dus in feite in die procedure wordt Bleizo-West nog meegenomen, maar bestuurlijk is er gezegd een andere functie daar heeft onze voorkeur. Dan over die landelijke afstandsnormen ten slotte voorzitter als dat mag …

18/46

De voorzitter: Ik ga u even onderbreken voor een interruptie van de heer De Graaf. De heer De Graaf: Ja, dank u wel voorzitter. Ik leer mijn werk op tijd om SMART afspraken te maken. Als ik het zo beluister, dan is het een soort carte blanche die we straks overeenkomen met de provincie. Of hoe ziet u dat? De voorzitter: De wethouder. De heer Muis: Voorzitter, ik weet ik weet niet wat de heer de Graaf bedoelt met een carte blanche voor wie, voor ons of voor of voor de provincie? Maar voor mij is het niet verstandig om hier verder op in te gaan. Ik deel alleen wat volgens mij publiek bekend is. Ik kan de ik kan de opmerking niet plaatsen, dus ik wil voorzitter vragen om die dan als we in januari over hebben, daarop terug te komen en te kijken van wie nou wie een carte blanche geeft? Maar ik begrijp de vraag niet. Als laatste wou ik aangeven. Die landelijke afstandsnormen zijn hier ook gewisseld. Die zijn in procedure bij het Rijk en volgens de planning van het Rijk, zouden die in werking moeten treden in juli volgend jaar 2025. Betekent wel dat de Tweede Kamer ze dan wel binnenkort eens een keer moet gaan behandelen, maar dat is daarvan de status. Dank u wel. Tweede termijn De voorzitter: Dank u wel wethouder. Ik denk dat u nog behoefte heeft aan de tweede termijn en er staan een aantal in het rood en een aantal hebben nog niet eens minder dan één minuut.

Ik stel u voor u hoeft het niet te doen hoor, maar om één minuut extra erbij te doen. Als u zegt van nee ik wil het niet, dan doen we het niet natuurlijk. Minuutje erbij. Ja, ik denk niet dat u ertegen bent. Oké de griffier zet er een minuut bij. Oké, ik ga dezelfde volgorde weer. Heer De Graaf. De heer De Graaf: Ja, dank u wel voorzitter. Dank aan de collega's voor ja, niet in alle gevallen beantwoorden van de vragen, maar de standpunten zijn in ieder geval wel helder en uitgewisseld vanavond. Dus laten we dat als winst van de avond zien. Ik wil nog wel even reageren deze tweede termijn op een aantal vragen die impliciet of expliciet gesteld zijn. WIJ Lansingerland onder andere. Ja, natuurlijk kunt u ervan uitgaan dat ook wij als landelijke partij onze invloed aanwenden in het belang van de inwoners van Lansingerland op provinciaal niveau. Dus die belofte die staat wat ons betreft. Ja, er zijn wat vragen voorbijgekomen over social media. Social media, daar moeten we maar vooral op social media op reageren. Ik ben eigenlijk geen voorstander van om alles wat er getweet wordt dit huis binnen te halen, daar de avond aan te besteden met elkaar. Dus die dat die opmerkingen negeer ik even voor nu. Dan richting collega Duivesteijn. Ja, die heeft zware woorden gebruikt in de eerste termijn als kiezersbedrog, misleiding en dergelijke. Maar ik wil wel een graag een handreiking doen.

Hij gaf aan het einde van het betoog dat je niet meedoet, omdat hij geen uitspraak wilden doen over de minimale afstand. Nou dat willen we dan wel in de tweede termijn, dat is namelijk minimaal 650 meter. Daarmee hoop ik de heer Duivesteijn te verleiden om in tweede termijn toch antwoord te geven op alle vragen. En daarnaast ook de opmerking over de bijlage die wat laat kwam. Ja, die dat is vooral was vooral een handreiking naar u als raad om wat extra context te geven. Het is heel jammer dat dat niet als handreiking zo ontvangen is en dat dat spijt ons heel erg. En aan de hand van alle beantwoording. Ik gaf aan het begin van de avond aan van de behandeling van. Je kan een beetje op drie manieren in een dossier zitten. De pootjes omhoog op je rug. De Jacobs van Es tegen partijen houding of op basis van de jurisprudentie die door de heer Van den Beukel is toegelicht toch proberen de invloed te pakken als raad van Lansingerland, om te kijken wat nog welke waarin dat proces beïnvloed kunnen pakken op locatiekeuze en andere ruimtelijke voorwaarden. Dus ik denk dat ook zich begint af te tekenen wie in welke van die drie mandjes zitten aan het eind van deze avond. Dank u wel. De voorzitter: Ik heb een interruptie van de heer Marcus.

19/46

De heer Marcus: Een vraag aan de VVD vindt u dat er nog aanvullende ruimtelijke voorwaarden nodig zijn ten opzichte van een beleidskader wind? De voorzitter: De heer de Graaf. De heer De Graaf: Nee, maar ik ga een beetje denk mee in de reactie die de heer Van den Beukel ook in de eerste termijn gaf. Niet zozeer die voorwaarden, maar wel de reikwijdte van de afspraken die we gemaakt hebben. Dank u wel. De voorzitter: dan gaan we naar het CDA heer Van den Beukel. Sorry nog, heer Marcus nog een keer? De heer Marcus: Ja, wat bedoelt met een reikwijdte van de afspraken die we gemaakt hebben? De voorzitter: Heer De Graaf. De heer De Graaf: Als we afspraken maken over ruimtelijke voorwaarden voor een specifieke locatie, geldt die wat ons betreft voor alle eventuele locaties die zich nu en in de toekomst aandienen. De voorzitter: Heer Marcus. De heer Marcus: Maar als die locaties worden uitgesloten met de voorwaarden, hoef je toch niet te hebben over die locaties. Die zijn dan toch al uitgesloten dan hoef je dat toch niet toe te voegen? De voorzitter: Heer De Graaf. De heer De Graaf: Dat hoef je niet toe te voegen, nee wij niet. Maar als de provincie dat toevoegt vanuit haar bevoegdheid, heb ik wel graag dat dat raamwerk al volstaat. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we nu naar de heer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Voorzitter, dank.

Ik probeer me een beetje te verplaatsen in mensen op de publieke tribune die hier misschien niet zo erg vaak komen maar nu wel. Ik denk dat het wel een beetje mistig is wat we hebben gedaan met zijn allen. Ik hoop het niet. Voor zover dat zo het geval zou zijn probeer ik in ieder geval voor mezelf de zaken op een rijtje te zetten. En dan ben je misschien ook voor mensen die meeluisteren. In het begin van dit debat dreigt een beetje de provincie als zondebok te worden neergezet in mijn beleving. En wij onszelf een beetje buitenspel te zetten alsof wij geen invloed hebben. Gelukkig in het debat werd ook duidelijk ik denk voor iedereen die meeluistert bijvoorbeeld ook provinciale ambtenaren, dat we wel degelijk lokaal beleid hebben. Dat lokaal we eigenlijk gewoon een ruime meerderheid hebben in deze raad die zegt nee geen wind buiten Bleizo en Overbuurtsche Polder. Dat staat en dat staat bij een meerderheid en ook is er een meerderheid hoor ik in deze raad die zegt Polder de 140 Morgen is waardevol groen, waardevol landschap. Dat moet openblijven dus als dat is wat blijft hangen niet alleen bij onze inwoners, maar ook bij iedereen die meeluistert. Bij het college dat een bestuursakkoord aan het maken is, bij provinciale medewerkers die daaraan werken. Dan denk dat we alsnog een vruchtbare avond hebben gehad.

En ga ik ervan uit dat er een goed bestuurlijk akkoord deze zijn kant op komt dat aan die randvoorwaarden voldoet. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel heer Van den Beukel. Heer Ruijtenberg met zijn tweede termijn. De heer Ruijtenberg: Ja, dat klopt inderdaad. Ja, heel kort maar even daarin. Ik wil nog even duidelijk maken waarom wij deze discussie natuurlijk hier hebben. Is omdat wij sinds 2012 toen

20/46

het convenant getekend werd door de gemeente Lansingerland, eigenlijk jarenlang niks hebben gedaan. En gehoopt hebben dat het over ging waaien letterlijk en figuurlijk. Als wij al eerder de onderzoeken hadden gedaan en al eerder hadden aangegeven wat wel en niet mogelijk was, had de provincie het nooit overgenomen van ons. Want ik wil nog even citeren uit het convenant wat destijds gesloten is en waar wij akkoord gegaan mee zijn. De gemeenteraad van de desbetreffende stadsregio gemeenten is akkoord gegaan met de realisatie upgrading van windturbines op deze locaties. Realisatie van deze locaties zal spoedig volgen. Er is bestuurlijk draagvlak in het college van B&W van de betreffende stadsregio gemeente voor realisatie van windturbines op deze locaties. Wel is nader onderzoek nodig naar inpassing in de omgeving. Er is bestuurlijk draagvlak in bij de naam betreffende stadsregio gemeente het convenant ondertekenen de wethouder, voor realisatie van windturbines op deze locaties. Wel moeten technische en bestuurlijke afwegingen worden gemaakt. We kunnen nu allemaal roepen met semantische discussies we hebben ons nooit ergens aan gecommitteerd, maar de realiteit is dat hebben we wel gedaan. Dat de provincie het nu van ons overneemt en we deze discussie voeren, hebben we te danken aan onszelf omdat we jarenlang niets gedaan hebben. De voorzitter: Oké, dank u wel, heer Marcus.

Als u een interruptie heeft op de heer Ruijtenberg, dan heeft hij geen kan hij geen antwoord meer geven. Oké, dan gaan we naar de heer Bik. De heer Bik: Dank u wel voorzitter. Ik kan kort zijn. Ik dank de het college voor de heldere uitleg over de procedure en over de stappen. En wil nog een keer heel duidelijk maken dat wij tegen windmolens waar dan ook in Lansingerland zijn. En ik deel de mening van de heer Van den Beukel dat volgens mij wel consensus is over het feit dat we volgens mij voor een aantal gebieden er geen windmolens worden gewenst. Maar bij ons is het gewoon nergens. De voorzitter: Dank u wel dan gaan we naar de heer Marcus. De heer Marcus: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, volgens mij is het glashelder we hebben een beleidskader, daar wordt alleen wind toegestaan in Bleizo en Overbuurtsche Polder. Dus niet aan de Kruisweg, dus niet in de Noordpolder dat is glashelder dat is gewoon staand beleid. En daaraan toegevoegd is het ook staand beleid dat gebied achter de Kruisweg bedoeld is als groene verbindingszone, dus volgens mij voldoende redenen om het alleen toe te staan op Bleizo en de Overbuurtsche Polder. En daar staan we voor en daar blijven we voor staan en daar hoeven wat ons betreft zeker geen aanvullingen te komen, want volgens mij is dit meer dan glashelder. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar de heer Duivesteijn.

De heer Duivesteijn: Dank u wel voorzitter. Nou ik wil in ieder geval alle mensen op de publieke tribune bedanken en ook oproepen om een zienswijze in te dienen op de NRD die de provincie momenteel ter inzage heeft gelegd. Vooral ook de heer Ganev zijn technische stuk. En dan wil ik nog even onze me richten tot de andere fracties. Ik heb ook gezegd ik hoop dat we dit achter ons kunnen laten het politiek theater en dat we het echt kunnen hebben over hoe we dan samen gaan voorkomen om die windmolens hier te plaatsen. En als deze indieners echt geloven dat er met alle lokale afstandsnormen nog iets kan worden voorkomen. Wat volgens mij niet het geval is als ik naar de heer Muis luister. Dan suggereer ik dat zij met een goed beeld voor me komen en een technische handreiking aannemen om dat te gaan bewerkstelligen. Want als ik ook de VVD hoor met de 650 meter en ik zit even op Google Maps te meten wat nou het midden van die polder is tot de Kruisweg, dan kom ik op 636 meter en op andere plekken op 725. Dus dan ja ik denk niet dat u dat wilt dat er dan toch een windmolen op de Kruisweg wordt geplaatst als u zelf zegt dat u dat niet wil. Dus ik denk dat we dan zorgvuldig in ieder geval nog even dat debat moeten voeren met de juiste technische kennis en dan een keer samenkomen en het dan niet via de social media spelen. De voorzitter: Heer Marcus een interruptie.

21/46

De heer Marcus: Ja, ook Leefbaar laat zich verleiden om een discussie aan te gaan over gebieden die we gewoon niet hebben toegewezen. Ik snap niet zo goed waar we überhaupt een discussie moeten voeren. We hebben Bleizo en Overbuurtsche Polder toegewezen met een amendement van 650 meter. Dat is gewoon staand beleid. Hoeven we toch over andere locaties en andere afstandsnormen niet te hebben, anders dan voor die locaties. De voorzitter: Weer terug naar de heer Duivesteijn. De heer Duivesteijn: Nou, wij zijn voorstander van maximaal invloed uitoefenen. Als we dan helemaal kunnen voorkomen en als dat dan nodig is dan gaan we dat graag doen. En wat ons betreft is de afstandsnorm 52 vierkant kilometer het grondgebied van Lansingerland. Dank u wel. De voorzitter: Dan gaan we naar de heer Scheringa. De heer Scheringa: Ja, dank u wel voorzitter. Nou ja mijn fractie is blij dat de woningbouw Bleizo ieder geval een gelopen race wordt. Dus dat is daar de woningen komen, dus dat is super. Qua wind ja inzichten en beleid kunnen veranderen. Dus nou ja dan zien we wel zeker als je let op een toekomstbestendige omgeving die we allemaal willen, nou ja dat beleid die voorstellen voor wijzigingen die zien we dan wel verschijnen in wat voor vorm dan ook. Dus wij willen daar graag over meedenken.

De randvoorwaarde van mijn fractie blijft wel gezonde grenzen met minimale hinder voor inwoners en daar hoeven voor onze fractie geen extra voorwaarden voor te gelden boven de landelijke vastgestelde normen. En daarmee sluit ik heel snel af voorzitter. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar mevrouw Van Olst. Mevrouw Van Olst: Nee, ik was kort en ik wil graag kort blijven. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we als laatste naar de heer Weerheijm. De heer Weerheijm: Ja, dank u wel voorzitter. Ja, ik heb nog drieënhalve minuut om voor te vol te babbelen. Dus nee dat ga ik zeker niet, dat ga ik zeker niet doen. Ik denk voor mijn fractie het belangrijkste om hier nog te benadrukken is dat ... Het is duidelijk volgens mij voor iedereen we hebben beleid rondom windenergie, er is provinciaal beleid, er is landelijk beleid. Daar moeten daar zijn we het volgens mij allemaal over eens. Maar de bal ligt niet primair bij onze raad, ook niet bij ons college, maar bij het college van Gedeputeerde Staten in op het provinciehuis Den Haag. En ik hoop mee inderdaad met de heer Van den Beukel dat er echt erg goed en nauwkeurig wordt geluisterd naar wat hier wordt gezegd. En nog veel belangrijker dat er ook heel goed wordt geluisterd naar wat er door de inwoners wordt gezegd bij allerhande participatie bijeenkomsten, waar mijn fractie gelukkig ook bij aanwezig was.

Daarnaast ben ik het ook eigenlijk ook, ik ben met heel veel mensen eens vanavond, ook wel eens met wat de heer Ruijtenberg zei. We hebben een bepaalde we hebben ons steentje bij te dragen aan de energietransitie. Maar ja, het is niet zo alsof de gemeente Lansingerland is inderdaad maar 52 vierkante meter. Alsof we ruimte over hebben en dat betekent lastige afwegingen maken in ons ruimtegebruik. En ik denk dat dat zo langzamerhand een terugkerend een thema begint te worden in deze raad dat we daarmee dat we daarmee worstelen. Maar ja, het blijft een lastige keuze. Maar dat wil ik nog even meegeven. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan zijn we aan het eind van deze dit agendapunt van deze bespreking. En er want ik neem aan dat het college de wethouder niet meer hoeft te reageren. Nee dat en de heer Weerheijm gaf aan. Er is beleid gemeentelijk, provinciaal, landelijk. En het is ook heel goed dat al die in dat die alle inwoners hier in groten getale op de tribune zijn gekomen, dat de heer Ganev daarover heeft ingesproken. En het moge duidelijk zijn dat zeg maar overgrote meerderheid van deze raad is in feite tegen het plaatsen van windmolens in

22/46

Lansingerland. En beargumenteerd kan dat ook en we hopen ook met de woorden van de heer Van den Beukel aan te geven dat de provincie ook naar dit soort argumenten en naar deze inspraken, deze gigantische opkomst in het gemeentehuis, luistert naar in aanloop naar hun besluit wat ze daarmee gaan doen. Met die woorden wil ik het graag afsluiten en ik denk dat de mensen van de tribune nu weggaan, want ik denk niet dat ze iets geïnteresseerd zijn in de begroting van ons. Hoe we dat voor in het vervolg gaan doen. Dus ik schors de vergadering voor 5 minuten.

b. Plan van aanpak proces begroting 2025-2029 De voorzitter: Willen jullie de plaats weer innemen? Ja, die zijn … We gaan door naar het bespreekpunt plan van aanpak proces begroting 2025-2029. Vorige week hebben we daar een beeldvormende avond over gehad. En het college heeft dit plan opgesteld om richting te geven aan het proces met aandacht voor prioritering van ambities en participatie van inwoners. Kortom een hele nieuwe opzet in feite van de begroting vanaf het volgend jaar vanaf 2026. En het is nu aan de commissie om dit te bespreken en het college daar in ieder geval input over te geven. Wie mag ik daar voor het woord? Heer Jonker D66. De heer Jonker: Dank u wel voorzitter. Nou allereerst worden wij als D66 altijd enthousiast als we bestuur kunnen innoveren en verbeteren, dus in die zin zijn we blij met dit voorstel. We zijn ook blij dat er zo snel een alternatief proces ligt. Onze waardering naar het ambtelijk apparaat die denk ik veel tijd en energie heeft moeten steken om dit met elkaar zo snel voor elkaar te krijgen. Succes is natuurlijk niet gegarandeerd. Het is ook een stuk verkennen met elkaar, ontdekken wat er wel of niet mogelijk is. Ik denk dat we elkaar ook daar een beetje de ruimte in moeten gunnen. We vinden het fijn hoe de raad daarin wordt meegenomen.

En dat we ook wat we ook mooi vinden en dat is ook we halen in feite een stuk besluitvorming naar voren, waardoor we de strategische keuze laten maken door de raad vroeger in het proces dan we gewend zijn. Tegelijkertijd hebben we ook nog wel een paar kleine zorgen en dat gaat ons dan wel over de inhoud. Want ik weet niet of u het op het is u zeker opgevallen. De commissie samenleving ging niet door afgelopen week dan denk je bij jezelf is er dan helemaal niets te bespreken op dat gebied. Is er is de samenleving af? Ik denk het niet. Dus we moeten wel in de gaten houden dat het in de inhoudelijke accenten genoeg worden uitgediept en ingevuld. We zijn verder erg benieuwd naar het participatieplan, de presentatie was veelbelovend en we zien ook dat over hoe de rol van de samenleving wordt gezien. En we zijn benieuwd hoe we dat verder met elkaar uitwerken. Lastig wordt wel natuurlijk om met elkaar die scenario's ons dat nu voor te stellen hoe dat eruit gaat zien. Maar nogmaals als we dat als een gezamenlijk ontwikkelproces zien en elkaar een beetje de ruimte geven, denk ik dat we in staat moeten zijn al werkende weg te ontdekken hoe we dat op een goede manier kunnen invullen. Dus afsluitend, wij kunnen eens stemmen met alle zes genoemde punten. De voorzitter: Dank u wel heer Jonker, dan gaan we naar de heer De Ruijter van CDA. De heer De Ruiter: Dank u voorzitter.

Ik moet eerlijk zeggen toen ik de presentatie vorige week maandag bekeek, ik nog totaal geen beeld had bij hoe dat proces eruit kwam zien. Verandering brengt immers een bepaalde mate van onzekerheid met zich mee. Gelukkig was daar vorige week de beeldvorming en dat beeld is in ieder geval een stuk scherper geworden. Het proces zoals dat voor ons ligt, biedt zeker de mogelijkheid om tot iets moois uit te groeien. Toch wil het CDA een slag om de arm houden. Het blijft iets nieuws en de kans bestaat dat het niet het gewenste resultaat oplevert. Het is daarom van belang dat wij als commissie goed geïnformeerd worden over de voortgang van het proces en dat wij mocht de situatie zich voordoen, op tijd bij te om op tijd bij te sturen of om de stopknop in te drukken. Wanneer zouden we ons zorgen gaan maken? Als we het proces zo zwaar optuigen dat we de hele wereld ter discussie gaan stellen en al het beleid dat we hebben vastgesteld, zoals de omgevingsvisie, op losse schroeven komt te staan. Terwijl we juist nu al kritisch zijn op het feit dat de woningbouw wordt gepland buiten de

23/46

kaders van die visie. Duidelijk moet blijven dat we het in de basis nog steeds over slechts een financieel proces hebben. Wanneer gaat het goed? Als de financiën centraal blijft staan. Want het gaat nog steeds over het sluitend krijgen van de financiële plaat, maar dan nadrukkelijker door de samenleving erbij te betrekken en die niet te overvallen. Dus als het gaat over bezuinigingsopties en fundamentele keuzes, zoals het al dan niet zijn van de regie gemeente. In dat kader wil ik nog even terugkijken op de begroting van 2025-2028. In het bestuurlijke inleiding wordt in de laatste zin aangegeven dat er nog op nog op een aantal gebieden huiswerk te doen is, waaronder de jeugd, participatie en Wmo. Het college heeft de komende heeft aangegeven de komende maanden hiervoor mee vol aan de slag te gaan voor de jaren 2026 en verder. Kan de wethouder toezeggen dat dat ondanks dat wij nu dit nieuwe traject ingaan, dit nog steeds prioriteit heeft en dat er geleverd zou gaan worden? Dank u. De voorzitter: Dank u wel heer Ruijter. Gaan we naar mijnheer Jansen, WIJ Lansingerland. De heer Jansen: Ja, dank u wel voorzitter. Ook vanuit WIJ Lansingerland dank richting de organisatie voor het opzetten van de beeldvorming van vorige week. Het was ons al duidelijk dat het ravijnjaar met het ravijnjaar in aantocht, het traject naar de begroting 2026 niet eenvoudig zal worden.

Niet voor ons als raad, niet voor het college, niet voor de organisatie, maar ook niet voor de burgers die wij in het proces willen betrekken. Iedereen zal moeilijke keuzes moeten gaan maken in dit proces. In de komende maanden zal er gewerkt worden aan een aantal begrotings scenario’s. Voor WIJ Lansingerland dient dit een voldoende aantal te zijn om een verantwoorde keuze te maken. Maar ook niet te veel en werd in de beeldvorming al gegrapt één alternatief per fractie, wij kunnen goed leven met een aantal scenario's. Dat ligt aan de onderkant van in de beeldvorming genoemde aantallen. Wij zullen als politiek onze verantwoordelijkheid moeten nemen in mei 2025 en een goed gewogen beslissing nemen, die vervolgens door het college zal worden omgezet naar een conceptbegroting. Dat betekent niet dat wij in het najaar bij het kruisje moeten tekenen. Maar we moeten ons in dit huis ervan terdege van bewust zijn dat onze bewegingsruimte in deze opzet in het najaar, minder zal zijn dan in het traditionele begrotingscyclus. Wij hebben nog wel een vraag aan het college. In deze nieuwe opzet gaat de begrotingsvoorbereiding grotendeels samenvallen met de afsluiting van het jaarcyclus 2024. Kunnen deze parallelle trajecten elkaar in het vaarwater gaan zitten? Maar over het algemeen kunnen wij leven met de zes punten die wij in deze brief vonden. Dank u wel De voorzitter: Dank u wel.

Dan gaan we naar de heer Duivesteijn, Leefbaar 3B. De heer Duivesteijn: Dank u wel, voorzitter. De fractie van Leefbaar 3B is het eens met de eerste vijf vragen. We zijn blij dat de handschoen door het college is opgepakt na de begrotingsbehandeling. Dat er nu een eerste blauwdruk ligt van hoe dat proces moet worden vormgegeven. Met betrekking tot vraag zes heb ik nog wel enkele zorgen. want tijdens de begrotingsbehandeling deden wij een procesvoorstel waar waarbij deze raad maandelijks bijvoorbeeld gesprekken zou hebben met college en ambtenaren. Aan de hand van de verdiepingsslag van het onderzoek gedaan door CBO Rijnconsult. En wij vragen ons af of wij nu met deze conceptplanning de gewenste verdieping boven water krijgen, naar aanleiding van dat onderzoek. Waar en wanneer weten wij bijvoorbeeld waarom wij op de jeugdzorg 100 euro per inwoner meer betalen dan we uit het gemeentefonds daarvoor ontvangen. En hoe hebben andere gemeenten dit beter geregeld? En wij denken dat het essentieel is dat we hier zo snel mogelijk inzicht in krijgen en daar bijvoorbeeld maandelijks over een onderdeel bijgepraat worden. Ook als dat incidenteel extra capaciteit of extra fte betekent, dan zien we daar graag een voorstel voor tegemoet. Inhoudelijk weten we ook niet of we nu voldoende onderwerpen raken.

En ondanks de beeldvorming waar ik die vraag ook stelde, hebben wij nog niet nog steeds een goed beeld hoe we nou die andere beleidsvelden en velden waar we niet over gaan spreken. Bijvoorbeeld veiligheid, woonvisie, burgerparticipatie, horting sciene, mobiliteitssysteem, samenlevingsvisie. Hoe die gaan landen of hoe we daar bezuinigingen gaan realiseren. En klopt het dan dat het gesprek daar niet over wordt gevoerd, maar dat dat alleen in één voorkeursvariant land waar we dan de dus eigenlijk pas in mei over hebben. En daar wil ik wat

24/46

scherpte en wat duiding op hebben van de wethouder. En het is goed om de vraag ander wel te beantwoorden welke gemeenten we willen zijn, maar daarvoor moeten we ook weten welke gemeenten we momenteel zijn, naar aanleiding van die verdiepingsslag. En ook welke gemeente we kunnen zijn zoals wat zijn de alternatieven dan? Hoe doen onze gemeente referentie gemeente het met bijvoorbeeld gemeenschappelijke regelingen? Kunnen we aansluiten bij een andere gemeenschappelijke regeling? Want wij schatten in dat als we alleen de vraag beantwoorden welke gemeenten we willen zijn, dat we torenhoge ambities neerleggen die we niet waar kunnen maken. En hoe gaan we dan ophalen in de commissie hoe we wegen en prioriteren en uitgangspunten per domein en beleidsvelden kunnen meegeven? En in ieder geval kent u ons afwegingskader al. Dat is de prioriteit piramide van Leefbaar 3B. Dank u wel voorzitter De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Santen, VVD. De heer Van Santen: Dank u wel voorzitter. Wij zijn in elk geval blij dat we eerder gaan starten, gezien de financiële uitdagingen die er zijn. Dus die winst die hebben we in elk geval te pakken. Als het dan gaat over de methode nou ja heer van het CDA zei het al. Ja, dat zullen we moeten afwachten of dit effectief is maar wij staan open voor een nieuwe aanpak.

Dan is vertrekpunt van welke gemeenten willen we zijn? Dat hoorde ik de heer Duivesteijn ook al zeggen. Ik ben met hem eens dat je al snel dan het idee gaat krijgen van hele hoge ambities. Dus laat ik alvast helder zijn hoe de VVD daarin staat voorzitter. Wij willen een kleine, efficiënte overheid die dienstbaar is aan onze inwoners. We zijn blij met de beeldvorming, was een goede beeldvorming. Was ook goed dat de gemeentesecretaris daar zelf bij zat. En ik was ook blij met zijn toezegging dat lage lasten voor onze inwoners ook onderdeel zou zijn van een van die varianten. Dat steunen wij van harte en we zien het met belangstelling het vervolg tegemoet. Voorzitter, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van Splunter, GroenLinks. Mevrouw Van Splunter: Ja, dank voorzitter. Nou mijn computer heeft een beetje dezelfde kuur als ikzelf. Hij doet het niet zo goed vanavond. Dus alleen vanavond. Dus geen spreektekst, wel wat aantekeningen op een viltje. Maar goed de meest mooie onderhandelingen worden gedaan op een bierviltje in de kroeg, dus laten we het daar maar op houden. Ik was zelf niet bij de beeldvorming aanwezig. Ik had een avondvergadering van voor mijn werk, lang leven de techniek die het dan wel doet en opnames heeft en terug kan kijken. Dus ik sluit me helemaal aan ondanks mijn afwezigheid, fysieke afwezigheid van een zeer interessante en duidelijke beeldvorming.

Daar heb ik in ieder geval duidelijk inzicht in het proces gekregen, hoewel het natuurlijk nog wel in grote lijnen er ligt. Maar het geeft wel heel veel vertrouwen om mee aan de slag te gaan en is innovatief de zaken aan te vliegen. Geld is eigenlijk altijd een sluitstuk en het begint op inhoud. En ik denk dat het heel goed is met dit proces dat we dus eerst de vraag stellen wat waar willen we eigenlijk als gemeente naartoe? Ik heb met de bezorgde vragen die gesteld zijn tijdens de beeldvorming ook antwoorden gehoord, waarbij ik vertrouwen heb dat we als raad voldoende mogelijkheden hebben om bij te sturen, om betrokken te zijn, om verdieping te vragen, om desnoods nog een proces een andere kant op te laten gaan. Want we gaan deze exercitie met elkaar aan waarbij we uiteindelijk naar een goede begroting moeten gaan komen voor het ravijnjaar, waar we met zijn allen ook de inwoners en het middenkader zeg maar mee aan de slag moeten. Ik ga niet politiek inhoudelijk in op nou ja zaken die wij als GroenLinks belangrijk vinden, want dat was niet de bedoeling van vanavond. Dus daar blijf ik bij weg. Nogmaals inhoud als vertrekpunt, lang leve de opname had ik gezegd. De zes punten dus oké en daar laat ik het even bij want ik kan mijn eigen handschrift niet meer lezen. De voorzitter: Dank u wel. Gaan we naar de heer Azzouzi. De heer Azzouzi: Dank je wel voorzitter. De beeldvorming.

Die was helder. Dank daarvoor, even kort. De fractie van de Partij van de Arbeid steunt dit proces. Dit is ook naar aanleiding van het

25/46

verzoek wat wij hebben gedaan bij de begrotingsbehandeling. We staan positief tegen de planning en we hebben alle vertrouwen in het college en de organisatie dat het proces goed gaat verlopen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we nog naar de ChristenUnie de heer Marcus. De heer Marcus: Ja voorzitter, dank u wel. Voorzitter, in zo'n proces zijn voor de ChristenUnie paar dingen belangrijk. Allereerst de tijd van een beetje schaven en aan knopjes draaien is wat ons betreft voorbij. En er moeten echt grote fundamentele keuzes gemaakt worden om ons beleid en daarmee ook onze begroting langjarig robuust te maken. En bij deze fundamentele keuzes moeten we als raad ook echt gaan nadenken over welke gemeente we willen zijn. En daarnaast vinden we het ook belangrijk dat bij deze keuze ook het maatschappelijk middenveld wordt betrokken en dat ze ook echt gaan meedenken over te maken keuzes. Want dat weten we allemaal er zit ontzettend veel denkkracht in onze samenleving en laten we daar alstublieft gebruik van maken. Nou, deze vier punten zien we op zich voldoende terugkomen in het voorstel. Wel nog een paar vragen dat sluit ook wel een beetje aan bij wat Leefbaar 3B aangaf. Zijn eigenlijk twee dingen.

Hoe en op welke wijze gaat het ons het college ons informeren? Dat is nu nog een beetje onduidelijk, maar ook en dat is tijdens de beeldvorming ook naar voren gekomen, welke beleidsthema 's onderwerpen gaan we nu allemaal beetpakken? Er wordt gezegd allemaal. Maar ik zie ze ook niet allemaal terugkomen dus dat vinden we nog een beetje lastig. Dus daarom even een voorzet van onze kant. Is het wellicht een idee om per beleidsveld onderwerp aan te geven hoe dat proces eruit gaat zien en dat ook op 5 februari met de raad te delen. Dan zien we volgens mij twee dingen, namelijk dan zien we welke thema's er allemaal aan bod komen en dan kunnen we daar wat van vinden en wellicht nog dingen aanvullen. Maar daarnaast zien we ook een beetje het proces wat er per thema wat er loopt, in welke commissie en hoe dat precies zit. En dan hebben we er ook wat meer gevoel bij hoe we met elkaar betrokken worden. Dus graag daar even een reactie op van het college en wellicht ook van de andere partijen. Nou tenslotte het zal en blijft denk ik een zoektocht met elkaar. Dat is denk ik ook mooi. Maar wat ons betreft zetten we de schouders eronder en gaan we gewoon met elkaar aan de slag. En aan de slag dat betekent ook wat voor ons als raad en dat gaat ons allemaal aan.

We moeten echt durven om op hoofdlijnen na te denken, de stoeptegels een beetje buiten te laten liggen en ook echt grote keuzes met elkaar willen maken. Dus die oproep wil ik bij dezen ook vast doen, dat we dat ook echt met elkaar oppakken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan zijn we aan het eind van de eerste termijn van de zijde van de commissie. Dan gaan we naar de wethouder Fortuyn en ook aangeschoven is Wouter Dittrich, degene die ook de presentatie vorige week heeft gegeven. Zo nodig kon hij ook nog antwoorden of reflecties geven op wat u aangegeven heeft. Wethouder Fortuyn. Beantwoording college De heer Fortuyn: Dank u wel mijnheer de voorzitter en ook dank voor de ruimte om mijnheer Dittrich, Wouter Dittrich, ook even wat ruimte te geven om even een reflectie te geven op uw inbreng. Laat ik in ieder geval beginnen dat dat ik heel positief ben over de wijze waarop u dit nou aanvliegt. Dat geeft de burger in dit geval de wethouder ook moed, maar ik denk ook de burger van Lansingerland. Ja. We hebben een uitdaging het is nieuw en we hebben ook gezegd in de laatste begroting van het knoppenboek, dat is niet toereikend want dat had toch bij meer het effect van een kaasschaafmethode. Echter in hetzelfde knoppenboek blijft wel nog steeds actueel, met andere woorden we hebben daar gradatie aangebracht.

En dan zie je ook dat je in de gradatie van de kleuren de ingreep in een domein daar wel degelijk kan beïnvloeden. Dat is inderdaad de zoektocht met elkaar. We zijn nu ook inderdaad met elkaar na een eerste presentatie zijn wij ook als college zoekende hoe wij dit nu verder aan de satéprikker moeten brengen. Om u ook om samen dit beleid vorm te gaan geven. En ik heb al een aantal keren het woord gehoord welke gemeente wil je zijn? En er zitten natuurlijk accentverschillen tussen. Mevrouw Splunter gaf het ook aan we gaan er politiek nog niet op in. Het is ook niet de

26/46

bedoeling op dit moment, maar uiteindelijk wat voor gemeenten wil je zijn? En daar komen nuances voor. Als je die nuances ook scherp wil maken, dan zal je ook de domeinen moeten raken. En dat is ook de domeinen van laat ik zeggen vanaf de buitenruimte tot met nou ja de jeugd bij wijze spreken om even een breed spectrum aan te bieden. Zou je dat moeten brengen. Het is inderdaad onze bedoeling om de domeinen die we kennen hier. We hebben er drie om die allemaal tegen het licht aan te houden en daar varianten op te gaan uitwerken. Want uiteraard moet u wel wat te kiezen hebben, zeker ook laat ik zeggen dat we politiek hier en daar wat andere accenten leggen. Dus je zal met elkaar ook de keuzes moeten voorleggen om daar ook de juiste keuze in te maken. En u als raad uiteindelijk te laten kiezen welke gemeenten we moeten zijn. En dan inderdaad mijnheer Marcus. Die keuzes die zijn niet meer de kaasschaafmethode, dat gaan we ook afspreken met elkaar. Want dat heeft geen zin. Dat is inderdaad veel pijn doen. En ja die bedragen helpt ons dat nou? Niet echt. Je zal keuzes moeten maken in beleid, in vastgesteld beleid, maar we houden rekening met de beleidslijnen die we hebben. en zullen ook aan moeten geven als wij een bepaald beleid over het nou in de jeugd zit, in de buitenruimte zit of in de omgevingsvisie zit. Anderszins dat dit dat raakt.

Dat moeten we wel met elkaar goed kunnen delen. En dat even allemaal onder stoom en kokend water. Want zoveel tijd hebben we ook weer niet en dat moet allemaal opgewerkt worden, om dit te laat ik zeggen bij u te laten landen. ten aanzien van mijnheer Jonker die zegt ja participatieplan ja dat is under construction om het maar even gemakshalve te zeggen. Daar zijn we ook zelf mee aan het worstelen. Hoe gaan we dit nou goed doen? Je wil wel als raad laat ik zeggen regie blijven voeren, maar je wil ook wat mijnheer Marcus zegt het maatschappelijk middenveld meenemen. Maar zo zijn er natuurlijk ook andere velden die we mee moeten nemen, want het raakt elkaar wel. En uiteindelijk zullen wij dit besluit moeten nemen welke richting we opgaan. Dus ja, participatieplan daar wordt aan gewerkt op dit moment hoe we dat zien. Maar is nog wel een ingewikkelde. En ik heb al eerder in de wandelgangen maar ook weleens een keer in de aanloop voor de beeldvormende avond gehoord dat de raad wel in charge is. Dat ik denk dat we dat ook wel een beetje met elkaar moeten afspreken, want anders wordt het een ja situatie die het wel erg lastig maakt. De voorzitter: Ik ga u even onderbreken heer wethouder. Een interruptie van de heer Marcus. De heer Marcus: Ja, ik moest even kauwen op wat heer Fortuyn zei onder stoom en kokend water. Dan begin ik me wel een beetje zorgen te maken.

Want uiteindelijk is het natuurlijk wel een zorgvuldig proces wat we met elkaar moeten doorlopen en dat dan is misschien de deadline wat minder heilig dan een zorgvuldig proces. Hoe duidt u die stoom en kokend water. De voorzitter: De wethouder. De heer Fortuyn: Het betekent een extra activiteit nu binnen de organisatie waarbij we alle, laat ik zeggen varianten, ook op een correcte wijze alles in beeld moeten gaan brengen. Dus het vraagt best wel wat inspanning van de organisatie, dat is wat ik ermee bedoel. Op een relatief korte termijn, wat zoals ook blijkt in mei willen we toch wel de richting hebben om laat ik zeggen deze uitkomsten met elkaar te kunnen invullen. Dus het is niet de zorgvuldigheid die ik hier ter discussie stel, maar meer ook dat ambtelijk apparaat moet het allemaal wel brengen. Dan kom ik ook een beetje op de voortgang de stop, de stop, eventueel kunnen we ergens een en aan de noodrem trekken en financiën centraal. Dan kom ik even bij mijnheer De Ruiter. Ja, het is natuurlijk aan ons om u tijdig goed mee te nemen. En het is ook aan ons om u goed te blijven informeren waar we staan en wat we hebben en welke richtingen we hebben. Dus u moet aangehaakt blijven als u nu aangehaakt bent. Ja, dan verliezen we u. Dat voelen wij ook, dat is belangrijk. En als de raad breed zegt ja dit vinden we toch niet de richting die we uit moeten gaan.

We willen toch naar het andere scenario het oude scenario, het knoppenboek of anderszins dan horen we dat graag. En dat moment is er ook. Ik bedoel u bent daar aanzet. Maar het is onze de taak om u zo goed bij de les te houden en ook mee te nemen in de besluitvorming, dat die variant niet gepakt hoeft te worden. Maar er is altijd een moment dat u zegt ja dit voelt niet goed, we willen graag nog een ander proces instappen. Dus in die zin denk ik dat u daar als raad

27/46

ook laat ik zeggen uw recht ook heeft. Daar waar het gaat om financiën centraal. Ja, we zullen uiteindelijk een sluitende begroting moeten hebben en we zullen het ook robuust moeten doen en ook meerjarig. Ja, we zullen sluitend moeten zijn. En maar het kan niet zo zijn want financiën centraal heeft wel als gevolg dat u wel over de financiën gaat. Wij zullen met elkaar gegeven moment ook wat welke gemeente wil je zijn, welke accenten leg je en waar ga je je gelden of je euro's aan uitbesteden? Dus ja, we zullen zeker kijken maar in de aanloop naar laat ik zeggen de keuzes en de varianten, kijken we zeker naar waar we het geld inmiddels aan uitgeven op dit moment. En dan kijken we zeker naar het doel en ook de effectiviteit daarvan. En dat zullen we dan ook met u delen. Dus ja waar we het aan besteden is denk ik een belangrijkere vraag met de uitgangspunt het moet robuust en langjarig en ook houdbaar zijn, dan laat ik zeggen alleen de financiën te laten bepalen. Daar waar het gaat om mijnheer Jansen die zegt ja, gaat de oplevering van 2024 jaarstukken niet in de weg zitten met betrekking tot het proces? Nou, ik denk het niet mijnheer Jansen. Want de jaarrekening 2024 dat is laat ik zeggen een proces, wat loopt ook via de accountant en is optelsom van nou wat zijn de resultaten over 2024 geweest? En dan bespreken we dan vaak kort met elkaar en dan is het feit zo is 2024 gelopen.

Ik verwacht niet dat dat een groot probleem gaat veroorzaken. Dan ja, over die variaties. Ik denk dat we daar even wat meer tijd aan moeten besteden en dat wil ik graag zo direct via de voorzitter Dittrich aan het woord laten om daar even een beetje wat meer duiding aan te geven. Ja en de overige vragen die ik heb gehad ik denk dat … Ik ben heel blij dat u met ons de uitdaging wil aangaan. En ja via u zou ik willen even willen vragen over dat deel waar het over die variaties gaat. Want het is best wel belangrijk voor elkaar van wat kunnen we nou met elkaar delen straks. Dus ik zou met welnemen het woord graag aan mijnheer Dittrich willen … De voorzitter: Nee, ik heb eerst nog een interruptie van de heer De Ruiter. De heer De Ruiter: Dank u voorzitter. Ja, ik had nog iets gevraagd aan de wethouder met betrekking tot de jeugdparticipatie en Wmo. Ik weet niet moet ik mijn vraag herhalen of? De voorzitter: Heer Fortuyn. De heer Fortuyn: Ja, de jeugdparticipatie en de Wmo, dat zijn de onderdelen die ook ter sprake komen. En ook gaan we dat wat er in het land gebeurt gaan we ook zeker volgen, maar dat gaat ook zeker op tafel komen. En dat geldt ook voor de het CBO rapport waar de heer van Duivendijk aan refereerde, Duivesteijn. Oh ja dat is een andere Duivendijk. Ja, dat klopt. Ja, nou we zijn vanavond wel lekker bezig. Nee, de heer Duivesteijn ook aan refereerde.

Dat wordt onderdeel van het proces, dat moge duidelijk zijn. We hebben dat rapport niet voor niets laten maken. De voorzitter: Oké. Dan gaan we nu naar de heer Dittrich. De heer Dittrich: Dank u, dank u wel voorzitter. Ik ga even ik kom even dichterbij. Om in te gaan over die varianten. Ja, dat worden integrale varianten, dus dat wil zeggen daar zit eigenlijk alle beleidsvelden waar u ja al keuzes heeft gemaakt worden daarin meegenomen. Dat wil niet zeggen dat alles weer opnieuw ter sprake komt. Dus dat we alles hier in dit huis moet kunnen gaan bediscussiëren tot van nu tot aan mei. Maar wat het wel wil zeggen, is dat wij een aantal varianten willen gaan voorleggen waarin uw raad keuzes kan maken. Dus eigenlijk wat het is een gezamenlijk proces, waar we gezamenlijk wat aan hebben op het moment dat er echt iets voor de raad te bediscussiëren is en te kiezen is. En ik wil benadrukken dat dat een belangrijk moment is dus begin mei, 7 mei is al een aantal keren genoemd. Daar is het voor ons van belang om die keuzes ja scherp te krijgen, zodat dat wij een begroting kunnen bouwen waarin die fundamentele verschillen, die fundamentele veranderingen ook goed doorgewerkt kunnen worden. Dus dat is en dat is eigenlijk wat ik aan uw raad wil laten weten. Dus het gaat om een integrale afweging, niet alles opnieuw bediscussieerd, sommige punten wel.

Dus er werd net al gevraagd over waar zit Wmo, waar zit jeugd? Dat komt terug in die beleidsplannen die u in februari als ik het goed heb uit mijn hoofd gaat bespreken. En in mei in maart bedoel ik en ja daar wil ik het nu bij laten. Dank.

28/46

De voorzitter: Dank u wel. Ga naar de heer Marcus voor interruptie. Gaat uw gang. De heer Marcus: Nou ik had even een vraag er worden wat thema's op hoofdlijnen genoemd, maar even mijn voorstel kan er wat nader schetst worden welke thema's er nou er geraakt worden en wat het proces daar een beetje is en hoe ook de commissies daarbij aangehaakt zitten. Want je wil ook bepaalde voorbereidingen hebben enzovoort. De voorzitter: Heer Dittrich. De heer Dittrich: Ja, dat sorry dat was ik inderdaad vergeten. In het proces zitten zit een aantal momenten waarin we die varianten met uw raad gaan bespreken. Dat zal onder andere via een beeldvorming plaatsvinden. En dat zal ook plaatsvinden in een commissie AB zoals vanavond, waarin ook de mogelijkheid is voor andere raadsleden dan leden van de commissie AB om daarin aan te sluiten. Dus dat wordt gepland in februari, maart en volgens mij hebben we in mei dan de gezamenlijke commissie om de varianten te bespreken. Dus er zit nog een moment tussen het moment dat we de methode gaan vaststellen gezamenlijk. En moment waarin we in beeldvorming het over die varianten gaan hebben. De voorzitter: Dank u wel gaan we naar de tweede termijn van de zijde van de commissie. Wie mag ik het woord geven? Heer Jonker. Tweede termijn De heer Jonker: Ik wil de heer Dittrich danken voor zijn toelichting.

Ik snap wel de vragen van de heer Marcus want ik zat mezelf ook te pijnigen van hoe zien die varianten er nu uit en wat zit er allemaal wel of niet in? Maar ik stel dat nog even uit. Wat voor D66 wel belangrijk is dat natuurlijk staan de financiën centraal, maar je gaat vanuit de inhoud kom je tot de financiën. En dat is wat ons betreft de volgorde. Het vervelende is dan wel dat we op die inhoud redelijk stevige keuzes moeten gaan maken en die zullen dus ook in die varianten moeten zitten. En ik ben heel benieuwd hoe we daar, laat ik maar gewoon zeggen met elkaar mee aan de slag gaan straks. De voorzitter: Dank u wel. De heer Azzouzi. De heer Azzouzi: Dank u wel voorzitter. De vraag van de heer Marcus ook vanuit de fractie beantwoorden. We hebben vanuit de beeldvorming hebben begrepen dat de drie domeinen daar worden ook scenario's voor geschetst en die worden voorgesteld aan ons. En we kunnen zelf ook een scenario toevoegen, maar concreet denk ik nu op dit moment denk ik dat dat de organisatie in het college geen zij moeten dat proces nog gaan doorlopen. De voorzitter: Ik begrijp nu dat het een interruptie is op de heer Jonker. Ik dacht dat u aan uw tweede termijn was begonnen. De heer Azzouzi: Dat was mijn tweede termijn. De voorzitter: Oké, nee dat is goed. Wie mag ik verder het woord geven? Heer Jansen.

De heer Jansen: Laten we met elkaar de discussie voeren op de inhoud en dat resulteert in uiteindelijk in de centjes. En laten we dat op dat moment pas onze geometrische figuren erbij halen en niet in de discussie tot dat punt. De voorzitter: Dank u wel, heer Marcus.

29/46

De heer Marcus: Ja, ik worstel toch nog een beetje met wat met een met de beantwoording gegeven die is. Kijk waar wij nou op zoek zijn je wil niet bij een variant erachter komen, we hebben een onderdeel gemist hadden we graag ook nog even ter discussie willen stellen. Dus ik hecht er toch wel waarde aan dat er een overzicht komt van de beleidsterreinen die we met elkaar gaan raken of niet gaan raken. Bedoel dat dat kan natuurlijk ook, want dan kun je daar met elkaar over hebben. Je wil niet bij een variant erachter komen. We hebben eigenlijk heel veiligheid niet beschouwd noem maar even wat. Dat hadden we graag ook wel willen doen want dan ben je te laat. Dus daar gaat het ons even om dat we even overzicht hebben van allebei. Want wat er wordt steeds verwezen naar die drie hoofdonderwerpen, die zijn zo groot, daar vallen heel veel thema's onder. Dus daar wat meer duiding op, zodat we daar ook als raad van kunnen zeggen van nou dat is inderdaad volledig en dat zien we dan graag tegemoet. En dan snappen we zelf ook wel in welke commissie dat dan langs gaat komen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Heer Azzouzi. De heer Azzouzi: Bedankt mijnheer voorzitter. Wat vindt de ChristenUnie volledig? Is dat de hele begroting er omheen, dan moeten we kaders meegeven. De voorzitter: Heer Marcus. De heer Marcus: Nou dat is dat is dus precies de reden waarom ik dat lijstje heb.

Ik wil dus voorkomen met elkaar dat we achteraf zeggen ja dat heb ik ook, dat had ik ook wel mee willen nemen. Want dan is het te laat. Dus ik wil inderdaad aan de voorkant met elkaar het er goed over hebben wat we volledig vinden en wat niet. Want dan weet je ook precies wat je aan elkaar mee kunt geven. En dan kun je niet achteraf zeggen ja, ik vind de varianten niet goed want dat mis ik. Dat wil ik nou juist voorkomen. De voorzitter: Dank u wel. Heer Jonker met een interruptie. De heer Jonker: Ja ik zal even me te pijnigen over uw vraag, want ik had de varianten begrepen als een richting wat je als gemeente wil zijn. En vervolgens ga je dan kijken welke inhoudelijke beleidsvelden dat dan raakt en wat je daarmee wel of niet doet. Dus ik denk dat dat vanzelf aan de orde komt. Maar ik denk dus niet dat je van tevoren kan zeggen we sluiten sport uit van de varianten, ik noem even wat.

De heer Jonker: Ik noem even wat. De voorzitter: De heer Markus. De heer Markus: Dat is dan mijn gebrekkige snappertje. Ik heb hem inderdaad net andersom geïnterpreteerd, dus als we … Dus dat blijkt maar even dat het een lastig proces is wat we met elkaar ingaan, dus daar wil ik wel voldoende scherpte in hebben. Dus ik vind de variant die D66 voorstelt ook … Dat vind ik ook prima. Het gaat ons erom dat je niet … Ik wil niet achteraf de discussie hebben, we hebben iets gemist. Dat is even … Daar gaat het ons even met name om. De voorzitter: Dank u wel. Wie nog meer? De heer Duivesteijn. De heer Duivesteijn: Dank u wel, voorzitter. Ik had in de eerste termijn gevraagd of de ambtelijke capaciteit voldoende is. Ik hoor ook de wethouders zeggen dat het onder stoom en kokend het water … Ik zou echt het college willen oproepen om goed af te wegen of we dit ambtelijk nu aankunnen en of er niet tijdelijk extra capaciteit nodig is hiervoor. Ook de zorgen van de heer Markus deelt de fractie van Leefbaar 3B. Wij hebben nog niet goed helder wanneer wij bepaalde zaken kunnen bespreken. De heer Jansen refereerde even aan opmerkingen van mij en dat we niet zozeer op de centen moeten vooruitlopen.