[BV24.0104] Verslag van de commissie Algemeen Bestuur van 4 december2024

VERSLAG Commissie Algemeen Bestuur

Corsanummer Datum vergadering

: BV24.0104 : 4 december 2024

Aanwezig in de raadszaal Commissieleden Leefbaar 3B : Don van Doorn, Johan Philippens, Terry Duivesteijn WIJ Lansingerland : Jan Jumelet, Mark Bik, Ton Jansen, Paul Zantman CDA : Jan-Willem van den Beukel, Wouter de Ruiter VVD : Ed van Santen, Nathalie van Bakel, Ivo de Graaf D66 : Brecht Weerheim, Erik Jonker CU : Kees-Willem Markus, Bram Oostdijk GroenLinks : Manon van Splunter, Marko Ruijtenberg PvdA : Hamid Azzouzi, Nanno Scheringa, Sonnie Biharie VOOR Lansingerland : Petrine van Olst

Burgemeester Wethouders

: Pieter van de Stadt : Simon Fortuyn, Michiel Muis, Titia Cnossen en Leon Hoek

Voorzitter Commissiegriffier

: Jan Pieter Blonk : Lianne van den Houten

Afwezig VVD CDA D66

: Matthijs Machielse : Job Halkes : Bert Bakker

1. Opening en mededelingen voorzitter De voorzitter: Wilt u uw plaatsen innemen? Ik open de vergadering van de commissie Algemeen Bestuur van de gemeente Lansingerland. Het is vandaag 4 december 2024. Mede namens de commissiegriffier welkom kijkers en luisteraars, naar de webcastuitzending van deze vergadering. Welkom ook aan de collegeleden, aan de vele belangstellenden op de tribune. Welkom ook ambtenaren die aanwezig zijn hier. En een bijzonder welkom aan de inspreker van vanavond, de heer Ganef. En tot slot natuurlijk u, commissieleden, hartelijk welkom vanavond. Ik zie dat alle fracties aanwezig zijn. En dit is alweer de laatste vergadering van de commissie in 2024. We hebben een forse agenda. Dus laten we maar snel beginnen.

2. Insprekers De voorzitter: En dan komen we bij agendapunt 2, de insprekers. En er heeft zich één inspreker gemeld, dat is de heer Gannef. Hij gaat inspreken over windmolens in Lansingerland. Met name de ruimtelijke inpassing en de kwaliteit van de leefomgeving. Windmolens is ook een onderwerp dat vanavond als bespreekstuk op de agenda staat. En de heer Gannef, u heeft vijf minuten voor uw inspraak. Daarna vraag ik u even te blijven staan, voor korte, verhelderende vragen, mogelijk van de leden van de commissie. Gaat uw gang.

1/46

Inspreker: Voorzitter, er is zeker reden tot zorg op het landschappelijk [audio valt weg]. De provincie is een procedure gestart, om in 2028 tot een projectbesluit te komen om bij Kruisweg enorme windmolens neer te zetten. Pas daarna kan de Raad van State ingeschakeld worden. Momenteel is de landschappelijke waarde van de Kruisweg geborgd door de provincie zelf. Met name in de Omgevingsverordening en de Omgevingsvisie. Enerzijds wordt er nu ontkend dat deze van toepassing zijn, anders wordt er wel veelvuldig naar verwezen. In de NRD plan-mer windenergie gemeente Lansingerland, d.d. 24 oktober 2024, staan aantoonbaar onjuistheden, in strijd met de Omgevingsverordening en de Omgevingsvisie. In de NRD wordt de Omgevingsverordening benoemd als toetsingskader voor de inpassing in het landschap. Hierin wordt gesteld, dat het Groene Hart zeer terughoudend wordt omgegaan met de plaatsing van moderne windmolens. En dat de plaatsing van windmolens eventueel mogelijk is aan de rand van het Groene Hart. Voorbij wordt gegaan aan hetgeen vermeld staat in artikel 7.75 en 7.76 van de Omgevingsverordening, over de locatie van windmolens. Dit is duidelijk gemaakt in bijlage 2 kaart 25. Kruisweg behoort niet tot die mogelijke locaties. In de NRD wordt ook de Omgevingsvisie benoemd. In de NRD worden richtpunten genoemd, die in deze Omgevingsvisie zouden staan.

Dit zijn richtpunten die inmiddels selectief winkelen en vrije interpretatie zijn overgenomen en aangepast, zonder samenhang en in de verkeerde context. De werkelijke ruimtelijke uitgangspunten voor windenergie op land worden benoemd in artikel 8.3.1 van de Omgevingsvisie, onder andere langs grootschalige infrastructuur, snelwegen en rivieren. Zie hiervoor ook kaart 16 windenergie en voor Lansingerland betreft dit de locatie Bleizo Prisma. In de NRD wordt voorgesorteerd op de voorkeurslocatie van de provincie, een lijnopstelling van drie windmolens, noord-zuid gericht in de polder van Kruisweg Oost. Er wordt beweerd dat het tracé van de hogesnelheidslijn een mogelijke lijnstructuur is, waarbij een windpark in lijnopstelling een koppeling kan maken. Dit is pertinent onjuist, zoals blijkt uit artikel 8.3.1 van de Omgevingsvisie. In de Omgevingsvisie wordt ook op meerdere plaatsen verwezen naar de RES-sen van de zeven energieregio 's. En ook naar de RES 1.0 van de energieregio Rotterdam-Den Haag. Hierin wordt gedetailleerd een samenhangende visie gegeven, voor inpassing van windmolens in het landschap. Zie hiervoor ook figuur 4.3 in de RES 1.0, waarin deze visie wordt samengevat. De zeven RES-regio's zijn in juni 2021 als strategische verkenning vastgesteld door Provinciale Staten.

En in het coalitieakkoord ‘Krachtig Zuid-Holland 23-27’ wordt ook benoemd dat de provincie zich zal houden aan de afspraken met de energieregio 's. Conclusie kan alleen maar zijn, dat een lijnopstelling van windmolens richting noord-zuid ongewenst is en dat de lijnopstelling juist oost-west gericht moet zijn, parallel aan de snelweg A12. Dit is echter onmogelijk, gezien de vorm van de voorkeurslocatie. De provincie kiest ervoor, om in 2028 met een projectbesluit te komen en dan ook de Omgevingsverordening en Omgevingsvisie te wijzigen. Ondertussen dendert de trein gewoon door. Er zijn echter wel enkele momenten waarop aan de noodrem kan worden getrokken. Na afronding van de NRD is zo’n moment. Op 22 januari ‘24 staat een procedurevergadering gepland in de Provinciale Staten. Het is van belang dat de statenleden alert zijn en niet alleen naar het dikke rapport met mooie plaatjes kijken en klakkeloos akkoord gaan. Mogelijk kunnen de raadsleden hun partijgenoten, of andere contacten in Provinciale Staten hierover inseinen. Voorzitter, dit verhaal dat ik u net vertelde, is niet zomaar een verhaal over windmolens in Lansingerland. Het is eigenlijk precies hetzelfde verhaal, waarom de windmolens tussen Wassenaar en Leiden bij het Valkenburgse Meer niet doorgaan. Dank u. De voorzitter: Dank u dank u wel, heer Gannef. Namens de commissie hartelijk dank voor uw inspraak.

Ik ga even kijken of de commissieleden u een verhelderende vraag willen stellen. En dat is het geval. De heer, Bik Leefbaar 3B De heer Bik: De toon is gezet, voorzitter. De voorzitter: Ik zal het nooit meer doen, mijn excuus... De heer Bik: Op dit onderwerp kunnen wij elkaar goed vinden, dus dat maakt niet uit. Nee, dank u wel, mijnheer Gannef, voor het inspreken. Ik heb een vraag. Er is sprake van een

2/46

klankbordgroep rondom dit proces. En mijn vraag is: bent u daarbij betrokken? En wordt er ook, wat wordt er gedaan met uw input in die klankbordgroep? Inspreker: We zijn daar om mee te denken, staat er in de NRD. En verder hebben we geen enkele invloed. Er is ons gezegd dat wij, dat we daar enige invloed in zouden kunnen hebben. Maar dat is dus helemaal niet waar. We worden alleen maar voor het karretje gespannen en misbruikt, om te voldoen aan het hoofdstukje participatie. Daar wordt nou een vinkje achter gezet. Participatie: vinkje. De voorzitter: De heer Van den Beukel, CDA. De heer Van den Beukel: Dank voor uw zeer deskundige inbreng. U heeft zich goed in de procedures verdiept. En tegelijkertijd, u staat, ik denk: als inwoner heeft u zich verdiept in die procedures, omdat een bepaald belang u ter harte gaat. Daar heb ik u nog niet uitgebreid over gehoord. Kunt u iets meer woorden gebruiken voor wat het is, dat u zich hier zo voor inzet en druk voor maakt? En in het verlengde daarvan, wat verwacht u – u heeft iets gezegd over de provincie - wat verwacht u van deze raad? Inspreker: Nou, ik zou natuurlijk kunnen zeggen dat die windmolens in mijn achtertuin gaan staan, maar het is natuurlijk zo, dat we daar bij Kruisweg een klein stukje, een heel klein stukje Groene Hart hebben, dat het al erg zwaar te voortduren heeft. En dat willen we graag behouden.

En mijn vraag is eigenlijk aan de raadsleden, zoals ik al geformuleerd heb, om hun invloed uit te oefenen op collega's in Provinciale Staten, om daar ook dit verhaal kenbaar te maken. En om dan, als het daar behandeld wordt, daartegen te zijn. De voorzitter: De heer Duivesteijn, van Leefbaar 3B. De heer Duivesteijn: Dank u wel voorzitter. U heeft een zeer technisch stuk ingeleverd. U heeft alle stukken ook aangeleverd, dus wij hadden dat goed kunnen lezen. Mijn vraag is of u dit stuk, of in ieder geval deze lijn wat u zegt, dat die RES 1.0 niet wordt meegenomen, of u dat ook bij de projectleider te kennen heeft gegeven? Inspreker: Dat heb ik meerdere malen te kennen gegeven. En er wordt gewoon ontkend dat de RES enige waarde zou hebben. De voorzitter: Wie nog meer? Geen vragen meer, zie ik nee. Hartelijk dank voor uw inspraak. En u weet: dadelijk komt het punt aan de orde tijdens de bespreking. . 3. Vaststelling verslag vorige vergadering De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 3, het vaststellen van het verslag van de vorige vergadering. Het verslag van de gezamenlijke commissie begroting, van 23 oktober, is dat akkoord? Ja, dat is het geval. Dan is dat vastgesteld. Het verslag van de commissie AB van 9 oktober is abusievelijk niet bij de agenda opgenomen. En de vaststelling van dit verslag zal in de vergadering van 15 januari worden geagendeerd.

4. Vaststelling agenda en inventarisatie rondvragen De voorzitter: Dan zijn we toe aan het vaststellen van de agenda. Aangezien er zoveel mensen op de tribune zitten vanwege de windmolens, stel ik voor om de agendapunten 5.a en 5.b om te draaien. Dat wil zeggen dat, 5.a wordt dan het punt van de windmolens, en 5b wordt dan het plan van aanpak proces begroting 25-29. Kunt u daarmee instemmen? Ja, dan gaan we dat op die manier doen. Dan is er nog een aanmelding voor een rondvraag, die we het eind van de vergadering, het laatste gedeelte van de vergadering gaan behandelen. En dat is een vraag aangemeld door mevrouw Van Bakel van de VVD over de sinterklaasintocht in Berkel.

3/46

5. Bespreekpunten 5.a Voorwaarden ruimtelijke inpassing Windmolens en kwaliteit leefomgeving Lansingerland De voorzitter: Dan gaan we nu naar de bespreekpunten. Er staan twee bespreekpunten op de agenda. En de eerste is, en daar komen we dus nu aan toe, agendapunt 5.0, het bespreekpunt over de ruimtelijke inpassing van windmolens en de kwaliteit van de leefomgeving, ingebracht door het CDA, de VVD en GroenLinks. Zij leggen een aantal vragen voor, waaronder de voorwaarden die de raad belangrijk vindt om de leefomgeving te beschermen, zowel binnen onze gemeente als in de buurgemeente. En ik geef graag het woord, eerst het woord aan de indieners van dit spreekstuk. In de volgorde CDA, VVD, GroenLinks. Dan gaan we naar… Ik zie een interruptie. De heer De Graaf: Nee hoor, ik dacht: ik ga van u het woord zo meteen krijgen. Omdat ik bovenaan sta als indiener, dacht ik van: misschien… De voorzitter: Ik ga naar de woordvoerder van CDA, de heer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Voorzitter, u mag mij altijd het woord geven. Maar de eerste indiener hiervan, is de heer De Graaf van de VVD, zoals op het stuk staat. Dus dat lijkt mij juister. De voorzitter: Nee, is goed. Dan gaan we naar de heer De Graaf. Sorry, tweede fout van mij vanavond. De heer De Graaf: Dank u wel voorzitter, dank u wel collega Van den Beukel, voor uw flexibiliteit.

We hebben met drie partijen om ons moverende redenen een bespreekpunt geagendeerd wat nu voorligt, wat u heeft kunnen aantreffen bij de stukken. En de mensen op de tribune hebben dat wellicht ook op de website kunnen zien. Ik denk dat die vragen, zoals die staan daar, redelijk voor zich spreken. Dus ik wil graag van deze gelegenheid gebruikmaken om wat kleur te geven vanuit onze eigen partij, de VVD. De VVD is tegen windmolens of windturbines in Lansingerland. Laat dat vooral duidelijk zijn, en ook voor prettig wonen. Maar we wonen met elkaar ook hier in een Huis van Thorbecke, zoals dat heet, al ruim anderhalve eeuw. En dat betekent dat de provincie in dit land een mandaat gekregen heeft, om op een aantal punten ons als gemeente te kunnen en mogen overrulen. En dat hebben ze ook gedaan door middel van een projectbesluit, een jaar geleden, over wind in Lansingerland. En daar kan je op verschillende manieren mee omgaan, met zo’n projectbesluit. Je kan als een hond op je op je rug gaan liggen met je pootjes omhoog en het over je heen laten komen. Dat is voor ons geen optie. Je kan als een soort Jacobsen en Van Es blijven roepen dat je tegen wind in generieke zin bent. Dat is voor ons ook geen optie.

Dus de optie die wij hanteren, is vooral kijken gegeven waar we nu staan, gegeven het besluit van de provincie: welke invloed kunnen wij als raad nog pakken, om te zorgen dat de inwoners van onze gemeente prettig kunnen wonen in onze gemeente? En dat betekent onder andere, dat we met elkaar best wat kunnen vinden in dit huis over bijvoorbeeld minimale afstanden van woningen tot windmolens en dergelijke. Dus we zijn heel erg benieuwd hoe de raad hiernaar kijkt, naar al deze vragen die we hier agenderen. Dank u wel. De voorzitter: Dan gaan we naar de andere indiener. Een interruptie? De heer Markus De heer Markus: Een beetje mijn standaardvraag bij bespreekpunten. Maar gaat u ook nog antwoord geven op uw eigen vragen? Daar hecht ik wel waarde aan, gezien de discussie ook. De voorzitter: De heer de Graaf De heer De Graaf: U wilt u wilt antwoord op de vragen? Die lijken me redelijk retorisch. Maar, welke voorwaarden wij verbinden aan de plaatsing van windturbines in Lansingerland om de kwaliteit van inwoners te waarborgen, is dat er een minimale afstand gehanteerd dient te worden. De afstand exact nader te bepalen, maar in elk geval voldoende om een prettige

4/46

leeromgeving te waarborgen, en ook de gezondheid van onze inwoners. Want er liggen wel diverse rapporten, waar je natuurlijk van alles van kan vinden. Wat we vanavond denk ik niet gaan doen. Maar die ook iets zeggen over de invloed op gezondheid en dergelijke. Dus dat is wat ons betreft vraag één. Vraag twee: wilt u de leefomgeving van de inwoners in onze buurgemeente waarborgen? Nou, daar staan wij niet voor aan de lat. Maar we vinden het als goede buur van Zoetermeer en, hoe heet het, Zuidplas, vinden we het wel fatsoenlijk, dat we ook de belangen van hun inwoners enigszins mee laten wegen in onze besluitvorming. Nogmaals, die is niet leidend. Maar wat ons betreft, als goede buur nogmaals, is het wel onze plicht om ook daarnaar te kijken. Wat vinden wij van het hanteren van de minimale afstand? Dat vinden wij dus prima. Wat de afstand zou moeten zijn? Daar hebben we eigenlijk nog niet een mening over. In die zin dat ik niet op zoveel meter exact daar een standpunt over heb. Maar ik ben vooral ook benieuwd hoe u daar verder naar kijkt als raad. Hoe waardeert de raad de recreatieve landschappelijke waarde? Ja groot. Kijk, wij staan voor prettig wonen in onze gemeente. Wij zijn in een bevoorrechte situatie, dat wij toch een mooi park hebben recreatiegebied, de Rottemeren, met een corridor naar het Groene Hart waar we goed kunnen recreëren.

Dat hebben wij ook in allerlei beleidsdocumenten, maar ook investeringen die wij als overheden gedaan hebben. Neem de Groene Hart-tunnels, hebben we toch zwaar geïnvesteerd als overheden de afgelopen decennia, om dat soort waarden te handhaven. Dus het zou heel raar en inconsistent zijn, als we daar middenin nu een grote windmolen plaatsen bij Kruisweg, zonder verdere voorwaarden daaraan te verbinden. Het gaat ons vooral over het gesprek over, als daar iets moet komen onder welke voorwaarden zijn we dan eventueel bereid dat als raad toe te staan? De voorzitter: Ik heb nog een interruptie van de heer Duivesteijn. De heer Duivesteijn: Dank u wel, voorzitter. De heer De Graaf begon dit betoog met het feit, of de uitdrukking dat we niet lijdzaam moesten toekijken, of als een hond met pootjes omhoog moesten gaan liggen. En dat hij zei: we moeten dan in ieder geval hier proberen nog onze invloed aan te wenden, wat we wel kunnen. U heeft daarvoor een bespreekpunt ingediend waarin hij vraagt aan de andere fracties welke afstandsnormen zij dan willen overwegen. En vervolgens is het antwoord van de VVD op zijn eigen vraag: nader te bepalen. Vindt u dan ook niet dat u dan ook helemaal zuiver uw vraag zelf moet beantwoorden, als u dat verlangt van de andere fracties? De voorzitter: De heer De Graaf. De heer De Graaf: Nee. De voorzitter: De heer Markus, interruptie.

De heer Markus: Nog even een vraag. We hebben inderdaad een beleidskader wind. En daar staat heel duidelijk in opgeschreven dat wij alleen meewerken als het om windmolens gaat in de Overbuurtse polder of Bleizo. Staat u daar nog steeds achter? Want dat maakt de keus veel makkelijker. De heer De Graaf: Tot nader orde. Als wij instemmen met beleid in dit huis, en wij geven niet aan dat we daarvan afwijken, dan geldt alles wat we eerder besloten hebben wat ons betreft. Een besluit is een besluit... De voorzitter: Dank u wel. CDA of GroenLinks voor de eerste termijn? De heer Van den Beukel. Eerste termijn De heer Van den Beukel: Het staat keurig in het stuk, voorzitter, als tweede. Dus dank u wel. Ik heb denk ik niet meer veel toe te voegen aan de woorden van de heer De Graaf, inleidend. Dus ik ga me, zoals de heer Markus dat ook verzoekt, en heel logisch is, inderdaad richten op de vragen die we zelf meer geformuleerd hebben. En het gaat over de voorwaarden die we willen verbinden aan plaatsen van windturbines. Dan heb ik het nadrukkelijk natuurlijk over windturbines, waar ze ook maar komen. Of dat nou is op Bleizo, of aan de Kruisweg, Polder

5/46

Honderdveertigmorgen, of een Noordpolder. Want onze inwoners, waar ze ook wonen, die hebben allemaal recht op een gelijkwaardige bescherming. Welke voorwaarden dan het CDA Lansingerland erin wil verbinden? Ja, dat zijn wel stevige voorwaarden. Voorzitter, er zijn legio rapporten, die aangeven toch dat zaken als schittering, slagschaduw, geluid, trillingen, allemaal een effect kunnen hebben op de gezondheid van mensen. En daar hebben we in Lansingerland niet zoveel ervaring mee. Maar ga kijken in andere plekken in Nederland, en je ziet dat daar heel veel ervaringen mee zijn. Niet alleen door mensen in de beleving, maar ook wetenschappelijk aangetoond. Dus de voorwaarden die wij willen stellen, zijn dat er minimale overlast is voor onze bestaande inwoners. Ik zeg met nadruk bestaande, want er wonen heel veel mensen op Kruisweg, er wonen heel veel mensen in Berkel-Noord, en die hebben recht op bescherming. Dus minimale invloed, overlast van windturbines. Ik kom vervolgens bij vraag twee, drie en enzovoort verder op de concretisering daarvan. Willen we ook de kwaliteit van de leefomgeving van onze buurgemeenten waarborgen? Jazeker. De gemeente Zuidplas, zeg ik hier maar eventjes in dit huis, die heeft ook op die manier geredeneerd. Die hebben een motie aangenomen, waarin ze zich ook zorgen maken over plaatsing van windturbines in Lansingerland.

Ze waren daar niet direct van op de hoogte van dat project. De voorzitter: Ik heb een interruptie van de heer Scheringa. De heer Scheringa: Dank u wel, voorzitter. Ja sorry, mijnheer Van den Beukel, het ging even nog een stukje terug. U zegt: bestaande inwoners. Dus u sluit daarmee toekomstige inwoners uit, denk ik? Maar is volgens het gelijkheidsprincipe, zouden bestaande en toekomstige inwoners ook niet gelijktijdig of gelijk behandeld dienen te worden? Hoe ziet u dat? De heer Van den Beukel Voorzitter, natuurlijk tussen de regels door gaat hier een discussie onder andere over Bleizo. Ik wil daar niet op inzoomen. Dat is niet het onderwerp van de bespreking, dat zijn niet vragen. Waar het hier om gaat is de bescherming van onze inwoners. En ik benoem maar eventjes, dat we nu inwoners hebben die nu last zouden kunnen krijgen van windturbines. Dat heeft mijn aandacht. En dat rest ook onze verantwoordelijkheid. Twee, die kwaliteit van de leefomgeving van Zuidplas is dus ook belangrijk. En ook van Zoetermeer. Oosterheem bijvoorbeeld, daar zijn grote zorgen. Mensen hebben daar ons benaderd en die spreken zich ook uit dat ze zich zorgen maken over de windturbines die vlak bij hen komen. Moerkapelle idem, mensen die aan de Rotte wonen. Dus we hebben daar denk ik rekening mee te houden. Dan kom ik op vraag drie: die minimale afstand.

In het verleden heeft deze raad gezegd het moet eigenlijk 650 meter zijn minimaal. Een meerderheid van deze raad was daarvoor. In NoordrijnWestfalen zeggen ze minimaal 1 kilometer, op andere plekken zeggen ze drie keer de hoogte van de windturbine. Nou, zeg eens dat die minimaal 150 meter is, drie keer 150. Dat is in elk geval een norm die je kunt stellen. Maar wat ons betreft, trekken we door, de lijn in elk geval die een paar jaar geleden hier is vastgesteld, van minimaal 650 meter. En dat betekent concreet dat in een Noordpolder eigenlijk geen plek meer is voor windturbines, omdat het kennelijk te dichtbij de bebouwing is. Het betekent ook dat vrijwel de hele polder Honderdveertigmorgen gevrijwaard wordt van windturbines. Omdat kennelijk dat niet samengaat met een goede gezondheid en een minimale overlast, zoals we dat belangrijk vinden. En vier: die recreatieve landschappelijke waarde. Die vinden we van buitengewoon groot belang. De Scheg van Rottemeren, die uit het hart van Rotterdam gaat naar het noorden, naar het Bentwoud, daarvan is al decennia bekend dat hij verbonden moet worden. Dat is nog niet gelukt, maar dat moet gaan gebeuren. En als je juist op dat hele kleine smalle stukje land niet alleen 380 KV neerzet, wat al is gebeurd, maar ook nog windturbines neerzet, schrijf het allemaal op je buik. Dan is die verbinding dus niks meer waard.

Dan is het niet alleen strijdig met ons eigen beleid, ook met het beleid van de gemeente Rotterdam, van het recreatieschap en van de provincie zelf. Dus ook al om die reden zouden wij zeggen: doe in elk geval geen windturbines op Kruisweg in polder Honderdveertigmorgen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Heb ik een interruptie van… Het is op de publieke tribune niet gebruikelijk - het mag ook niet - dat u reageert op insprekers hier, dus ik wil even dat u dat

6/46

weet. Dat wist u waarschijnlijk niet, maar dan weet u dat nu. Ik zag de heer Markus voor een interruptie. De heer Markus: Een interruptie richting het CDA. Maar als ik u goed begrijp, onderschrijft nog steeds beleidskader wind, waar we gewoon heel duidelijk opschrijven: als er windmolens komen in Lansingerland, alleen in Bleizo, in de Overbuurtse polder. Aanvullend met een amendement wat aangenomen is door de raad, als het daar komt: 650 meter. Dat onderschrijft u nog steeds? De voorzitter: Heer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Er is geen reden toch om dat ter discussie te stellen, of wel? Onze aanvulling zou wel zijn, en daar hebben we het hier vanavond over, om ook recht te doen aan het feit dat we nu over andere locaties spreken. Niet zozeer wij, maar de provincie en ook het college met de provincie hierover. Het college heeft een principeakkoord gesloten waarin ze eigenlijk zeggen: we willen wel woningen op Bleizo. En dus gaan we op zoek naar alternatieve locaties. Dus het college is voornemens te spreken over alternatieve plekken, buiten het beleidskader. Dus daarom, daarop anticiperend, lijkt het mij en lijkt het ons als CDA, heel wijs om die afstandsnorm ook inderdaad verder te trekken, ook naar andere locaties waar het college over wil spreken. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar GroenLinks. De heer Ruijtenberg.

De heer Ruijtenberg: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Het blijft uniek, een bespreekpunt ingediend door drie partijen die alle drie eigenlijk totaal anders over windenergie denken, maar wel alle drie veel waarde hechten aan het goede proces en de goede besluitvorming en de processen die eromheen zijn. Laat ik in een ding duidelijk zijn: GroenLinks is voorstander van windenergie. Dat zijn we altijd al geweest, dat zullen we ook altijd blijven. Omdat windenergie namelijk ook gewoon nodig is in de energiemix. Een energiemix waar we af gaan stappen van het gas. Waar we heel veel kunnen doen met zonne-energie, waar we heel veel kunnen met windenergie, maar we kunnen niet alles doen. Windenergie in wat voor vorm dan ook, zal belangrijk daarvoor zijn, voor die energiemix. Daar staan we voor, daar staan we nog steeds voor. De vraag is ook niet wanneer er windenergie gaat komen in Lansingerland. Het is heel duidelijk: er gaat windenergie komen in Lansingerland. Er is op 22 oktober van dit jaar, is er een bestuursakkoord afgesproken tussen de gedeputeerde staten en tussen ons eigen college van B&W, waar twee partijen die heel erg zeggen dat zij tegen windenergie zijn, gewoon onderdeel van uitmaken van het college, een bestuursakkoord afgesproken waarin staat: eerst wind, dan wonen.

Letterlijk staat er in: “Het vinden van alternatieve windlocaties gaat hieraan vooraf, voor we gaan wonen.” Daar blijkt weer, er komt windenergie. Waar? Dat is nu in onderzoek, maar het gaat er komen. De voorzitter: Ik ga u interrumperen voor de heer Duivesteijn. De heer Duivesteijn: Dank u wel, voorzitter. Is de heer Ruitenberg ervan op de hoogte dat er binnen de regionale energiestrategie uitgewisseld kan worden met wind in andere gemeentes? De heer Ruijtenberg: Ja, daar ben ik van op de hoogte inderdaad. Maar ik ben er ook van op de hoogte dat er nu eenmaal een windconvenant is, waar wij voor 15 megawatt aan de lat staan. Ik ben ook op de hoogte dat de provincie ons daaraan gaat houden. En ik weet ook dat de provincie op dit moment een onderzoek aan het doen is naar drie locaties in Lansingerland. En op een van die locaties zal windenergie gaan doen. Wat u doet, is vechten tegen de bierkaai en vechten tegen het onvermijdelijke. De voorzitter: Ik heb nog een interruptie van de heer Duivesteijn. De heer Duivesteijn: Dank u wel, voorzitter. Ik heb er waardering voor dat u zich voor wind blijft uitspreken, dat waardeer ik. En op de inhoud gaan we het niet eens worden. Maar u pareert nu met een aantal voldongen feiten, zoals u ze presenteert, maar dan moet u wel de waarheid vertellen.

Want wat staat er in dat windconvenant in Lansingerland? Kunt u mij daar de exacte megawatt vertellen, wat daarin staat?

7/46

De heer Ruijtenberg: Ik neem een beetje aanstoot tegen dat u suggereert, dat ik hier niet de waarheid zou zeggen. Dus ik wil graag hebben dat u die woorden in ieder geval terugneemt, voor ik antwoord. De voorzitter: De heer Duivesteijn. De heer Duivesteijn: U zegt net dat wij in een windconvenant hebben gezet: 15 megawatt. Is dat correct of niet correct? De heer Ruijtenberg: Ik ga u zeggen: in het wind convenant staat 12 megawatt, dat is exact wat u zegt. Ik vraag u nogmaals om uw woorden terug te nemen, dat ik hier onwaarheden zeg. Want u weet net zo goed als ik namelijk, dat er namelijk in het herziene windconvenant gesproken is over 15 megawatt. Dat is waar we nu aan de lat staan. De voorzitter: Over dit onderwerp de laatste interruptie. De heer Duivesteijn: Nu was ik toevallig bij de informatieavond van de provincie hier, in ‘t Manneke in Berkel. En daar heb ik de gedeputeerde gevraagd, of de uitkomst van het onderzoek ook kan zijn dat er geen wind mogelijk kan zijn in Lansingerland. En daarop was het antwoord, dat hij dat niet verwacht, maar dat dat wel zou kunnen. Dus als u zegt dat het al een voldongen feit is dat hier wind gerealiseerd gaat worden, ben ik benieuwd waar u dat vandaan haalt. De heer Ruijtenberg: Aan uw eigen eerste zin: dat hij dat niet verwacht. Heel simpel. Dat is namelijk de uitsluitsel, het gaat er komen.

Dan gaan we verder over de vragen die hier zijn. Welke voorwaarden wil deze raad verbinden aan plaatsing van windturbines in Lansingerland? Nou, wat GroenLinks betreft gaan we dat niet hier een brede uitspraak over doen, maar gaan we dat per situatie bekijken. We hechten namelijk - en dat hebben we ook altijd gezegd - niet per se waarde aan het feit dat er drie windturbines in lijn moeten komen. Wat ons betreft, kun je ook namelijk tot plaatsing overgaan van solitaire windmolens, die eventueel zouden komen tussen de kassengebieden en daar waar ze de meeste energie kwijt kunnen. Wat we wel in ieder geval willen, is dat er zo weinig mogelijk overlast gaat zijn voor huidige en voor toekomstige bewoners, en ook eventueel voor glastuinbouw. Maar dat er enige overlast zou kunnen gaan ontstaan, valt niet uit te sluiten. Maar we willen zo weinig mogelijk hebben. De voorzitter: Ik heb een interruptie van de heer Markus... De heer Markus: Ik vind intrigerend dat u aangeeft in de kassengebieden. Volgens mij is er uitgebreid onderzoek naar gedaan, met allerlei vlekken over elkaar heen gelegd. En blijft er niks in het kassengebied over waar je windmolens kunt plaatsen. Anders dan rond de Overbuurtse polders. Op welke locaties doelt u dan? De heer Ruijtenberg: Nou, wij denken daar anders over.

We zijn daar al heel lang met onze provinciale partijgenoten over in gesprek, dat je daar anders naar kan kijken. Ik weet niet meer de exacte plaats, maar ik heb zelf met - ze staan nu toevallig met RTV Lansingerland - opnames gemaakt op een veld waar solitaire kassen een solitaire windmolen zou kunnen. Dus er zijn meerdere plekken zijn ervan. En daar zijn we over in gesprekken, met de provincie daarover, in ieder geval met onze partijgenoten. Om af te stappen van het dogma: het moeten drie molens in lijn zijn. Kijk daar situationeler naar. Dan, wil deze raad daarbij ook de kwaliteit van de leefomgeving van inwoners van onze buurgemeente waarborgen? Net als dat de heer De Graaf heeft gezegd: we zijn goede buren. We vinden dat we het wel enigszins mee moeten wegen, maar het mag niet leidend zijn, dat principe. In principe gaan onze eigen inwoners daarin voor. Wat vindt de raad van het hanteren van de minimale afstand van windmolens tot de woningen? Ja, daar zijn wij niet voor. Omdat namelijk daarmee, en dat is ook het standpunt van de VNG, daarmee sta je de ontwikkeling, sta je daarmee in de weg van windmolens. De 650 meter die we hier nu gekozen hebben, de heer Van den Beukel gaf het ook al aan: in Noordrijn-Westfalen kiezen ze voor 1000 meter. In andere plekken kiezen ze voor drie keer de hoogte van de mast. Je moet dat situationeel bekijken.

Je kan ook kijken van, hoe stil is de windmolen? Dus niet voor vaste afstandsnormen. Dan de laatste vraag, waarvoor de meeste mensen hier op de tribune ook

8/46

zijn. Hoe waardeert de raad het recreatieve en landschappelijke waarde van mogelijk voorgenomen plaatsingsgebied bij Kruisweg? Wij zijn voor windenergie, dat is duidelijk zijn. Maar we zijn niet voor plaatsing bij Kruisweg. Wij vinden namelijk het Groene Hart, vinden wij heel belangrijk. We vinden daar de natuur die daar zit, en de recreatie die daar is, vinden wij ook van grote waarde, dat wij vinden dat daar geen windturbines zouden moeten komen. Verder hebben we natuurlijk altijd gezegd, dat wij voor woningbouw op Bleizo zijn. Dat zou betekenen dat de windturbines daar ook lastig zouden worden. En blijft er wat ons principe, als we dan toch overgaan tot echt die drie windmolens die in lijn moeten komen, maar één plek over en dat is de Noordpolder. Dank u wel. De voorzitter: Ik heb een interruptie van de heer Markus. De heer Markus: Nu heeft u als GroenLinks een behoorlijke vinger in de pap in ons provinciale bestuur. Dus even, u zegt: wij willen het absoluut niet bij de Kruisweg. Hoe reageren we provinciale collega's op dat standpunt? De heer Ruijtenberg: Die delen niet helemaal onze mening. De voorzitter: Wie mag ik het woord geven in eerste termijn? De heer Bik. De heer Bik: Dank u wel, voorzitter en dank ook aan alle inwoners op de publieke tribune die voor deze bespreking aanwezig zijn. Laat ik klip-en-klaar zijn en het nog eens een keer zeggen.

Er is hier net ook al een paar keer aan gerefereerd. De fractie van WIJ Lansingerland was, is en zal tegen het plaatsen van windmolens zijn, op ons grondgebied. Dus niet op Kruisweg, niet in de Noordpolder en ook niet op Bleizo-West. En onze fractie draagt dat standpunt ook al tijden op dezelfde manier uit. Uit meerdere onafhankelijke onderzoeken en studies, is al gebleken dat de plaatsing van windmolens in Lansingerland niet mogelijk is. Ook dat is geen nieuws. De provincie Zuid-Holland heeft deze studies naast zich neergelegd, omdat de uitkomst simpelweg niet aanstaat. En is overgegaan tot gijzeling van ons grondgebied. We hebben er op dit moment simpelweg niks meer over te zeggen. De provincie negeert volledig dat Lansingerland koploper is in Zuid-Holland in de opwek uit zonnepanelen en voorloper op andere gebieden in de energietransitie. Op het gebied van geothermie en restwarmte uit de glastuinbouw is Lansingerland vooruitstrevend in de regio. En het is toch al bijzonder, een bijzondere situatie, dat er nu een bespreekstuk is ingediend door drie partijen die ook in het college van gedeputeerde staten van Zuid-Holland zitten en verantwoordelijk zijn voor de keuzes die nu door de provincie worden gemaakt. De voorzitter: Ik ga u even onderbreken voor een interruptie van de heer De Graaf. De heer De Graaf: Dank u wel, voorzitter.

Volgens mij stond deze coalitie en alle partijen die daaraan verbonden zijn, enorm voor dualisme. En bij GroenLinks werkt dat, hebben we net gehoord. Ik vraag me af waarom u dit zo oppakt en zo opvat. Waarom u hier zo aanstoot aan neemt? De heer Bik: Het gaat mij erom dat ik van een partij verwacht die tegen windenergie is, dat zij daar ook alles aan doen om met hun partijgenoten om de tafel te gaan. En om dat bespreekbaar te maken, en te zorgen dat voor onze eigen inwoners - u bent gekozen door de Lansingerlanders, niet door de provincie Zuid-Holland, ben ik met u eens - dat daar tot een goede consensus wordt gekomen. De heer De Graaf: U suggereert dat dat wij dat niet doen. Ik vraag me af hoe u aan die suggestie komt? De voorzitter: De heer Bik. De heer Bik: Ik doe die suggestie niet. Ik ga even verder met mijn betoog, dan denk ik dat het wat helderder voor u wordt. Dus ik roep vanaf deze plek, evenals de heer Gannef, het CDA, GroenLinks en de VVD dan ook op, om alles in het werk te stellen om hun provincie-fracties tot inkeer te brengen, zodat deze dwaling teruggedraaid wordt. En graag een reactie van u in de

9/46

tweede termijn op deze suggestie van ons. WIJ Lansingerland staat altijd open voor bespreekstukken die door fracties worden ingediend. En de timing van dit bespreekstuk is echter uiterst onhandig, aldus onze fractie. In januari bespreken we de bestuursovereenkomst, waarvan andere fracties ook al zeggen dat die er al is. Nou, die is er nog niet. Ik heb hem in ieder geval nog niet gezien. En dan weten we ook wat daarin staat. De voorzitter: Ik ga u weer onderbreken voor een interruptie van de heer De Graaf. De heer De Graaf: Dank u wel, voorzitter. Want in dit huis hebben wij meerdere keren gezegd met elkaar, ook in brieven van het college naar de raad, dat het ons heel verstandig lijkt om juist die connectie tussen wind en Bleizo vooral niet te snel en niet te nadrukkelijk te maken. Dat is voor ons argumentatie geweest, om dat juist nu te bespreken. Dus waarom wil u die connectie juist wel maken? Wilt u daarmee ook hier vanavond het voorgenomen convenant of zo al ter berde brengen? De heer Bik: Nee, mijn enige doel is om het standpunt van onze partij duidelijk te maken en er alles aan te doen om te zorgen dat die windmolens er niet komen. Dus dat zult u in elke beantwoording van u op uw vragen van mij blijven horen. Dus geen windmolens op ons grondgebied. Dat is de boodschap. De voorzitter: Heb ik een interruptie van de heer Ruijtenberg. De heer Ruijtenberg: Dank u wel.

Ik heb de vraag gisteren ook gesteld aan uw partijgenoot, maar die verwees mij door naar vandaag, dat ik hem aan u eigenlijk moest stellen. Stel nu even dat in het windconvenant, of in de overeenkomst staat dat, inderdaad, wij mogen bouwen op Bleizo, wat u en onze partij wellicht ook wenst. Maar dat dan de uitruil gaat worden dat er windenergie gaat komen op Lansingerland. En komt er geen windenergie op Lansingerland, geen bouw op Bleizo. Hoe kijkt u daar dan tegenaan, als WIJ Lansingerland? De heer Bik: Dat is een als-dan-vraag. Wij zijn voor woningbouw op Bleizo-West en wij zijn tegen windmolens in Lansingerland. De voorzitter: Dank u wel. Wie mag ik dan het woord geven? Mijnheer Bik, ga verder. De heer Bik: Ik ben bang dat ik mijn tijd aan het versnoepen ben. Er moet me toch iets van het hart: dat het onze fractie vies tegenvalt hoe er door de VVD-fractie op social media stemming wordt gemaakt, zeg ik via de voorzitter tegen de VVD. Andere partijen zouden lijdzaam toezien en het zou een publiek geheim zijn, dat partijen een voorkeur hebben voor Kruisweg. Mijn vraag aan de VVD is, ook in tweede termijn, graag een antwoord: welke partij heeft de VVD het dan over? Hun eigen fractie in de Provinciale Staten, of hun eigen gedeputeerde? En de huid zou duur verkocht worden.

En wat zijn dan de acties van de VVD, richting ook weer hun eigen fractie in Provinciale Staten? Afgelopen maand heb ik een aantal mensen gesproken. De voorzitter: Ik heb een interruptie van de heer Ruijtenberg. De heer Ruijtenberg: Ik vind dat de heer Bik hele grote woorden heeft over stemmingmakerij door de VVD in de social media. Maar ik vraag me dan ook af: hoe kwalificeert hij dan zijn eigen partij? De stemmingmakerij die we doen in de krant vandaag. Zij vragen zich af, wat VVD, CDA en GroenLinks nu werkelijk beogen? Hoe kwalificeert u die kwalificatie over beogen? Het lijkt mij duidelijk wat we willen. De heer Bik: Heel duidelijk: wat beoogt u met deze bijeenkomst? Als we als we nog helemaal niet toe zijn aan het wel of niet wind in Lansingerland plaatsen. Er is nog helemaal geen ja of nee op die vraag gekomen. En u zit alleen maar voor te sorteren op: het gaat er komen en het is er al. Nee, het is er niet en het gaat er wat ons betreft ook niet komen. De voorzitter: Interruptie van de heer Ruijtenberg. Even wachten, u heeft uw tijd in de gaten? Oké, ga u gang?

10/46

De heer Ruijtenberg: Wat ik beoog met dit spreekpunt heb ik volgens mij aan het begin duidelijk gemaakt. Maar ik vroeg u eigenlijk hoe uw eigen houding in de krant van vandaag kwalificeert, als u de VVD beschuldigt van stemmingmakerij? De voorzitter: De heer Bik. De heer Bik: Ik kwalificeer dat als het scheppen van duidelijkheid. Afgelopen maand heb ik een aantal mensen gesproken tijdens de inloopavond die de provincie had georganiseerd. De aanwezigen maakten zich grote zorgen. En daar helpen dit soort uitspraken niet bij. Het is jammer dat uw fractie daar niet bij aanwezig was, zeg ik naar de VVD. Graag wil ik de fracties nog wijzen op hoe wij het wat WIJ Lansingerland betreft, ook af zouden moeten lopen. Het voorbeeld van de gemeente Katwijk. Daar zijn de plannen voor windmolens rondom het Valkenburgse Meer eind oktober geschrapt. En goed voorbeeld doet goed volgen, wat ons betreft. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bi. De heer Markus, voor uw eerste termijn. De heer Markus: Voorzitter, dank u wel. De voorzitter: Sorry, ik ga even terug. Nadat u ingedrukt had, kwam de heer Van den Beukel met een interruptie voor de heer Bik. De heer Van den Beukel: Voorzitter, ik zou het waarderen als hij ook de moeite neemt, de heer Bik, om de vier vragen te beantwoorden.

En twee, ik wou ook een vraag stellen over het lokale normenkader, maar misschien eerst het eerste. De heer Bik: Voorzitter, u zult begrijpen dat ik niet verder inga op de vier vragen in het bespreekstuk, want die zijn wat ons betreft niet relevant. Wij zijn duidelijk waar we staan. Nu nog de VVD en het CDA. De heer Van den Beukel: Dat vind ik erg jammer. We doen ons best om hier een goede bespreking te hebben, u gaat er niet op in. Maar goed, dat is uw keuze. Dan wil ik wel even van u horen, of u erkent dat er een lokaal beleidskader is. En dat er een lokaal beleidskader mag zijn in Lansingerland. De heer Bik: Wij zullen de bespreking in januari afwachten op het vlak van wind. En ik ga nu ook niet verder in op allerlei vragen die u wat ons betreft niet relevant zijn, omdat wij vinden dat wind niet moet worden gebouwd in Lansingerland. De voorzitter: De heer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Voorzitter, ik word er toch een beetje nijdig van. Ik stel een heel simpele vraag, erkent hij dat er een lokaal beleidskader is. En hij draait eromheen en begint met een verhaal, er komen geen windmolens. Simpele vraag: is er een lokaal beleidskader waar wij verantwoordelijk voor zijn, ja of nee? De voorzitter: De heer Bik. De heer Bik: U zult het met mijn antwoord moeten doen. De voorzitter: Dan gaan we nu naar de heer… We kunnen aan de gang blijven, mijnheer Van den Beukel.

Maar het is duidelijk hoe het ligt. U vraagt wat en het antwoord is ook duidelijk. De heer Markus. De heer Markus: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, om daar gelijk naar de vraag te gaan, welke voorwaarden willen wij als raad verbinden aan het plaatsen van windturbines? Wij verwijzen vooralsnog naar ons beleidskader wind. Er wordt een locatie genoemd, namelijk Bleizo en Overbuurtse polder. Dus alle andere locaties, de Noordpolder achter de Kruisweg, vallen wat ons betreft gewoon af. Want er is gewoon geen beleid voor, dat daar windmolens komen, dus laten we daar glashelder over zijn. Het is Bleizo en de Overbuurtse polder, daar is beleid voor en op de

11/46

andere locaties is geen wind gewenst. Dus dat is volgens mij heel simpel. Is ook gewoon beleid wat in dit huis geldt. In ieder geval waar wij ons als raad en ook als college aan hebben te houden. Wil de raad de kwaliteit van leefomgeving van inwoners van onze buurgemeenten waarborgen? Laat helder zijn, inwoners onze inwoners stoppen bij de grens, maar mensen niet. Dus de inwoners in Zoetermeer en Zuidplas zijn ons net zo lief. En de randvoorwaarden van de 650 meter geldt net zo goed voor een inwoner in Zoetermeer, als voor een inwoner in Lansingerland. Wat betreft de minimale afstand verwijs ik gewoon naar ons beleidskader. Daar hebben we een en ander in vastgelegd, daar is ook de 650 meter in vastgelegd. Dat is wat ons betreft het absolute minimum. Wat ons betreft mag dat wellicht ook meer worden. En heel kort even over het plaatsingsgebied bij de Kruisweg. Nogmaals, dat laat het beleidskader nu niet toe, dus dat gaat ook gewoon niet gebeuren volgens dat beleidskader. Dat geldt ook voor de Noordpolder. Maar wat betreft de Kruisweg vinden wij nog veel belangrijker. Dat gebied erachter, daar hebben wij als ChristenUnie altijd van aangegeven: dat moet een groene verbindingszone worden tussen Bentwoud en het Rottemeren gebied. Dat is ontzettend belangrijk om de natuurwaarden in dit land peil te houden. En wat ons betreft passen daar absoluut geen windmolens in.

En dat is ook niet het beleid van de provincie, dus volgens mij zijn er genoeg beleidsstukken waar we ons met elkaar aan moeten houden, waardoor windmolens absoluut niet passen achter de Kruisweg. Dat waren de antwoorden op de vier vragen. De voorzitter: Ik heb een interruptie van de heer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Voorzitter, dank voor de heldere antwoorden. Beter dan die van de heer Bik. Het beleidskader waar u aan refereert, dat dat geldig is… U krijgt een helderheid, dit zij heldere antwoorden. Dat laat inderdaad geen ruimte voor windturbines binnen 650 meter. En tegelijkertijd heeft het college, dat hebben ze ook aan ons gecommuniceerd, wel een principeakkoord gesloten, waarin staat dat ze onderzoeken of wind toegestaan, of dat kan in Noordpolder en bij Kruisweg. Wat vindt u daarvan, dat het college kennelijk de ruimte neemt om daarover te spreken met het met het college van gedeputeerde staten? De heer Markus: Voorzitter, dat is het lastige van dit bespreekpunt. Ik heb het bestuursakkoord nog niet gezien. Dus het is een vooruitlopen op berichten die ik in de krant zie staan. Dus daar kan ik van alles van vinden. Daar is volgens mij, ligt het bestuursakkoord er in ieder geval niet voor ons als raad en hebben we nog niet in kunnen zien. Misschien dat de heer Van den Beukel veel meer informatie heeft, dan dat ik heb.

En nogmaals, ik verwijs gewoon naar beleidskader wind, waarin gewoon op dit moment het beleid van de gemeente Lansingerland staat. En waar wij als ChristenUnie ook onze handtekening onder hebben gezet. En dat lijkt me even voor nu voldoende. De heer Van den Beukel: Dan even for the record, ik heb geen voorinformatie, niet meer dan aan deze raad is medegedeeld. Maar we hebben een brief gekregen van dit college, waaraan uw partij ook ondersteuning geeft, met een principeakkoord. Dus dat is gewoon op papier, is gewoon gecommuniceerd. Dat is geen geheim. En daarin staat: we onderzoeken alternatieve locaties. De heer Markus: Zeker, die brief heb ik ook gezien, maar ik zie graag het hele bestuursakkoord, inclusief alle teksten die erbij horen. Dit is wel een heel kort berichtje. En volgens mij komt het definitieve bestuursakkoord nog onze kant op. En vooralsnog herhaal ik gewoon ons standpunt. We hebben gewoon een beleidskader wind en daar blijven we achter staan. Want daar hebben tenslotte als deze gehele raad voor getekend en dat is gewoon het geldend beleid in deze gemeente. En verder zijn we duaal, dus staat het ons als ChristenUnie vrij om dat standpunt te vinden, denk ik. De voorzitter: Laatste interruptie over dit onderwerp. De heer Van den Beukel: Dank. Inderdaad, zeker, ik waardeer uw dualisme ook.

Dus erkent u dat het vinden van windlocaties buiten het beleidskader, niet in lijn is met de wens van deze raad? De heer Markus: Nou, volgens mij is de wens van deze raad meerder malen uitgesproken waar we wel en geen windmolens willen. En dat de provincie - en laat ik daar gelijk helder zijn - daar een

12/46

andere koers in vaart, dat vind ik de provincie met name aan te rekenen. Dan verwijs ik toch eventjes ook naar de partijen die ook in het college zitten. Voer je invloed uit en kijk of je het kunt regelen. Want wij krijgen zeer negatieve berichten van onze vrienden van de ChristenUnieSGP dat het college - of in ieder geval de gedeputeerde staten en de coalitie daar - elkaar in een soort wurggreep houdt over de 12 of 15 megawatt wind in Lansingerland. En ik hoop dat u die wurggreep kunt doorbreken. En dat er gewoon een goed en eerlijk besluit over wordt genomen. En dat beleidskaders van gemeenten, maar ook beleidskaders van de provincie zelf, gerespecteerd worden. En dat daar niet overheen gewalst wordt, ook richting inwoners. Want dat lijkt me toch niet gewenst. Dus ik hoop zeker dat u, en ook de VVD en GroenLinks, daarvoor hun invloed uitoefenen. Want zo ga je niet met elkaar om, wat de ChristenUnie betreft. Beleid is beleid, daar heb je voor getekend. De provincie heeft zich eraan te houden en daar hebben wij ons ook aan te houden. U klapt ervoor, maar ik ga er wel van uit dat u echt de inzet ook pleegt richting gedeputeerde staten. Want volgens mij ligt daar de sleutel voor de oplossing. Die ligt niet hier, want zij overrulen ons. En dan zal de provincie bakzeil moeten halen, om die 12 megawatt wellicht niet in Lansingerland te plaatsen.

Of in ieder geval niet in de gebieden die niet daarvoor bestemd zijn. Dank u wel. De voorzitter: Wie verder in de eerste termijn? De heer Duivesteijn. De heer Duivesteijn: Dank u wel voorzitter. Windturbines zijn voor Leefbaar 3B onbespreekbaar. Overal in Lansingerland, dus ook niet tegen de grenzen van onze buurgemeenten aan. En dat zouden we zelf ook niet andersom willen. En met dit bespreekpunt doen de indieners net alsof deze raad nog maximaal invloed heeft op het besluit van de provincie Zuid-Holland, om windturbines in Lansingerland te gaan plaatsen. De provincie heeft de regie overgenomen en deze raad gegijzeld. Deze raad heeft niks, maar ook helemaal niks meer in te brengen daarop. En dat is al erg genoeg. Als ik dan ook, zoals de heer Bik al net aan refereert, persberichten, nieuwsbrieven lees, waarin wordt gesteld dat het publiek geheim is dat partijen op Kruisweg windmolens willen plaatsen, en dat de VVD de enige partij is die dat niet lijdzaam wil ondergaan, dan zakt mijn broek af. Ook geeft de fractie van de VVD aan, dat ze het bespreekpunt agenderen als eerste indiener om nog invloed te kunnen uitoefenen. Maar vervolgens willen ze hun eigen vragen niet beantwoorden. In de discussie van januari hier in dit huis werd Leefbaar 3B bestuurlijk vandalisme verweten. Maar wat we nu zien, is gewoon eigenlijk misleiding.

Het zijn juist VVD, CDA en GroenLinks - en die komt er in ieder geval nog voor uit - de partijen die in het college van gedeputeerde staten zitten, en dus verantwoordelijk zijn voor de provinciale gijzeling, die hier doen alsof we onze inwoners gaan beschermen. En dat is op zijn zachtst gezegd misleidend. Deze partijen duwen aan de ene kant windturbines door onze strot en aan de andere kant wijzen ze met het vingertje naar anderen. Dit is geen bescherming van de Kruisweg of onze inwoners. Dit is gewoon simpelweg kiezersbedrog, wat hier nu gebeurt. Veruit de meerderheid hier, wil namelijk helemaal geen windmolens in Lansingerland. Veruit een meerderheid binnen het college van GS wil ook geen windmolens. Dus in plaats van hier dit bespreekpunt in te dienen, hadden deze fracties vanavond naar de provincie kunnen rijden en deze vragen hier aan hun collega-fracties voorstellen en gedeputeerden aanspreken. De voorzitter: Ik heb een interruptie van de heer Ruijtenberg. De heer Ruijtenberg: In zoverre, ik heb nog maar 13 seconden. Maar ik neem wel heel erg aanstoot aan het woord kiezersbedrog. Want als de heer Duivesteijn in ons verkiezingsprogramma had gelezen, had u ook daarin kunnen zien dat wij als GroenLinks altijd voor windenergie zijn geweest. Dus we plegen geen enkele vorm van bedrog.

De heer Duivesteijn: Ik heb zojuist over GroenLinks gezegd: dat is de enige partij die er nog juist voor uitkomt. Dus die term, of classificering geldt niet voor u. Zo lees ik ook nog vanochtend in de krant, dat een belangrijk voordeel van de VVD is, dat de partij op alle bestuursniveaus vertegenwoordigd is. En dat de fractie binnenkort in gesprek gaat met de VVD-fractie van de provincie over geluidschermen. Nou, dat had de VVD anderhalf jaar geleden moeten doen, over windenergie. En volgende maand, hoop ik, bespreken we de overeenkomst die gesloten is, al dan

13/46

wel niet wat daarin staat, dat weten we niet. En dan gaan we dit nog een keer overdoen. En ik hoop oprecht dat we dan dit politiek theater hier achter ons gaan laten. De voorzitter: Ik ga u onderbreken voor interruptie van de heer De Graaf. De heer De Graaf: Dank u wel, voorzitter. In het kader van het theater. Ik was ooit op Cuba en daar werd de krant voorgelezen, als je ergens zat te werken. En het lijkt of dat hier ook gebeurt. Dus ik ben benieuwd wanneer de heer Duivesteijn toekomt aan de reactie op het bespreekpunt? De voorzitter: De heer Duivesteijn. De heer Duivesteijn: We kunnen op de plaatsing van windturbines geen voorwaarden stellen, we hebben geen inbreng op afstandsnormen meer. En iedereen wil de kwaliteit van de leefomgeving waarborgen. En u vraagt aan mij, of de heer De Graaf vraagt aan mij, om antwoord te geven op afstandsnormen, maar wil daar zelf geen ander antwoord op geven. Ja, daar doe ik niet aan mee. Iedereen met enig respect voor onze schaarse open landschappen wil simpelweg Kruisweg niet volgooien met grote draaiende Euromasten. En daar laat ik het bij voor nu. De voorzitter: Dank u wel, heer Duivesteijn. De heer Van den Beukel, een interruptie. De heer Van den Beukel: Ook nog aan u de vraag: heeft u deze handreiking gelezen? Handreiking lokale normering windparken? De voorzitter: De heer Duivesteijn.

De heer Duivesteijn: Doelt u dan op de brief die u 24 uur geleden naar ons toe heeft doen komen, zodat we daar weinig tijd hadden om op voor te bereiden? Is dat de handreiking waar u naar verwijst? De heer Van den Beukel: Nee voorzitter, ik doel op het stuk uit 2022. Voor iedereen die zich erin verdiept is dat stuk allang bekend. De Raad van State uitspraak dateert uit 2021. We kunnen hier lokale normen stellen. Dus in plaats van nou de provincie als zondebok aan te wijzen, gaat Leefbaar 3B ook verantwoordelijkheid nemen voor onze eigen mogelijkheid tot het uitoefenen van invloed, via een lokaal normenkader, ja of nee? De heer Duivesteijn: Als wij werkelijk nog invloed kunnen uitoefenen, voorzitter, dan adviseer ik het CDA om daarvoor een beeldvorming te organiseren, om deze raad mee te nemen naar Kruisweg en andere plaatsen. Of naar andere windmolens in deze regio, om daar gezamenlijk te gaan bepalen wat de afstandsnorm moet zijn om een windmolen te plaatsen. Dat had ik dan chique gevonden, in plaats van nu, 24 uur geleden, nog een bijlage bij dit bespreekpunt na te sturen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar de heer Scheringa voor uw eerste termijn? De heer Scheringa: Dank u wel, voorzitter. Ik moet zeggen dat, dit bespreekpunt neemt even een andere afslag dan ik had gedacht, alle discussies. Dus ik ga even wat improviseren.

Ja, ik had, op voorhand zat ik te denken van: nou, dat bespreekpunt lijkt een poging om windmolens onmogelijk te maken in de gemeente. Maar ik moet daarop terugkomen. Dat is te slecht van mij gedacht. Ik had toch mensen, ook de VVD, toch wel enigszins positief… Nou, positief wil ik niet zeggen, maar wel realistisch in die zin. Want op zich, het windmolens, energiemix, klimaat, duurzaamheid, de ruimte is schaars hier in onze gemeente. We wonen niet in NoordrijnWestfalen, waar ruimte zat is en windmolens ver uit de buurt van mensen geplaatst kunnen worden. Dus we leven gewoon in een complexe samenleving, complexe omgeving. En we hebben ook te maken met veel problemen, die in samenhang opgelost moeten worden. Onder andere woningbouw, groen, bedrijven. Maar ook windenergie. De energieopgave voor de regio ligt er gewoon. Hoe je het ook wendt of keert, uiteindelijk zal er toch energie moeten komen. En daar heb je uiteindelijk, denk ik ook - en mijn fractie denkt het ook - heb je daar wind voor nodig. Kijk nu naar buiten. Het is prachtig weer geweest vandaag, maar zonnepanelen leveren nu niks meer op. Nou ja, wind waait over het algemeen wel, soms niet, maar dan moet je er iets anders

14/46

voor verzinnen. Maar wind heb je nodig. Over het algemeen waait het hier wel, zeker als je fietst. Nou ja, op zich, als je nou… Wat ik nou een beetje mis af en toe wel in dit verhaal is kijk, en zeker ook de fracties die pertinent tegen windenergie zitten, hoe zie je dat dan voor je? Hoe komen wij aan voldoende energie? Zonnepanelen? Nou, iedereen zonnepanelen, hartstikke goed. Maar in het donker en in december doet dat minder. Geothermie lijkt een prachtige oplossing, maar staat nog in kinderschoenen en geeft ook veel subsidie. En ja, de windenergie ligt er gewoon. Dus dan zouden we daar helemaal vanaf moeten, van windenergie. Maar ja, als wij er vanaf gaan, van windenergie, dan denkt Pijnacker Nootdorp, of Zuidplas, of andere gemeentes denken: nou, dat is makkelijk dan wij ook niet. Dus het is een beetje een race to the bottom, heb ik dan het idee. En dan uiteindelijk wil niemand windenergie en dan moet de boze gemeente komen, of de boze provincie. En die gaat dan overal de windmolens neerzetten. Dus ja, dat is een beetje het dilemma dus waar wij mee zitten, en de gevoelens die mijn fractie daarbij heeft. De voorzitter: Ik ga u even onderbreken voor een interruptie van de heer Markus. De heer Markus: Ik snap toch uw woordvoering niet helemaal. Volgens mij heeft Lansingerland nooit getekend dat er 12 megawatt geplaatst gaat worden.

We hebben alleen getekend voor een inspanning, om te onderzoeken of het haalbaar is. Ik wil daar toch even vanaf, alsof er nu gedaan wordt door de verenigde linkse broeders dat het hier moet komen. En zusters, sorry. Want dat is namelijk helemaal niet zo. We hebben namelijk een inspanningsverplichting getekend om te onderzoeken of 12 megawatt haalbaar is. En daar blijft het bij. Als dus blijkt dat het niet haalbaar is, dan is het niet haalbaar en dan stopt het. De voorzitter: De heer Scheringa. De heer Scheringa: Het is denk ik ook een kwestie van willen. Wil je windenergie of wil je het niet? En wij willen het wel. En haalbaar, kijk haalbaar, alles kan haalbaar. Het is net wat je… Maar dat zit in de vragen. Ik zal de antwoorden… Misschien wordt het dan helder voor u. Want als ik op de vragen uitkom. Vraag één, de wat wilt u voor… Wij willen eigenlijk minimaal dat, de hinder moet beperkt worden voor bewoners. Gezondheid is belangrijk, maar dat moet gewoon op basis van wetenschappelijke onderbouwing. En er zijn landelijke richtlijnen voor, of die zijn er nog niet, of die worden vastgesteld. Ik ben geen wetenschapper, ik weet dat ook niet. Maar ik ga ervan uit dat de wetenschap daar uiteindelijk een antwoord op zal vinden en daar een keuze in maakt. En dan kunnen we nog zeggen links rechts. Ja, geen idee.

Misschien heeft mijnheer Van den Beukel gelijk en moeten we die lijn volgen. Ik weet het niet. aar het lijkt me op zich wel handig als we iets afspreken, landelijk, dat iedereen zich daaraan houdt. Want anders wordt het wel een race to the bottom. De voorzitter: Ik ga u onderbreken voor een interruptie van de heer Bik. De heer Bik: Voorzitter, ik ben benieuwd hoeveel rapporten de heer Scheringa nog wil zien, voordat die wel of niet erover uit is dat hier geen windmolens mogelijk zijn. De heer Scheringa: Ik heb rapporten gezien. De ene zegt wel de ander niet. Op zich, feitelijk gezien is het mogelijk. Is het wenselijk, is een andere vraag. Maar ook, we hebben nog steeds geen voorstel liggen van: hier gaan wij windmolens neerzetten, waar we over kunnen besluiten. En dat gaat nu, wat mijnheer Van den Beukel aangeeft, we kunnen lokaal beleid maken, wat wij vinden dat wat de randvoorwaarden moeten zijn, dus de randvoorwaarden zullen zijn. En dat zit in de antwoorden opgesloten. En die zal ik dan willen beantwoorden. Dus ik hoop dat u daar voldoende aan heeft. En anders praten we wel een keertje verder. Dus vraag één heb ik gehad. Dus ja, minimaal gewoon hinder beperken. Gewoon dat het leefbaar moet blijven voor mensen, gezond moet zijn. Daar zijn geen concessies aan. Vraag twee, hinder voor de buren.

Ja kijk, als we onze eigen mensen daar minimale richtlijn op hebben, dan gelden die landelijke richtlijnen zeker ook voor onze buren. Dus wat ChristenUnie ook zei, daar was ik heel blij mee, van als we hebben ook zorgen voor mensen aan de andere kant van de grens. Minimale afstand. Ik wil dat niet op voorhand vastleggen. Kijk, een minimale afstand en overlast dat hangt ook van schijnbaar meer factoren af, omgevingsfactoren. Als daar hele hoge bomen staan, of weet ik

15/46

wat, dan is dat anders. Sommige windturbines zijn een stuk stiller, sommige zijn kleiner. Dus daar zijn, dus ik wil dat gewoon openhouden. En dat, in die zin, dat moet gewoon… Als je dit eerste punt goed regelt, dat er geen hinder mag zijn - en dan kan je naar geluidsnormen kijken dan kan die minimale afstand, die kan zeg maar flexibel zijn. De ene keer verder, de andere keer dichterbij. Daarbij komt ook, en dat vond ik wel, dat stond ook in het stuk van de VNG die ik wel gelezen had dan, dat stuk, dat die… Als je echt een rigide vaste grens hebt, dan gaat ook de incentive weg om innovatief te zijn. Als het 1000 meter is, dan kan je altijd windmolens maken die heel veel herrie maken, want niemand heeft er last van. Dus ik denk dat, geen vaste grenzen, maar gewoon gezonde grenzen, dat dat beter is. En tenslotte, vier. Wij waarderen zeker Kruisweg. Het is een mooi open landschap. De verbinding tussen Bentwoud en de Rotte. Ja, natuurlijk biodiversiteit, superbelangrijk. Afknabbelen van het Groene Hart, dat heeft ook niet onze voorkeur, in die zin. Want ja, waar begin je dan? Uiteindelijk, als je afknabbelt en blijft knabbelen, dan hou je niks meer over. Dat is wat we zeker niet willen. Maar ja, er ligt nu nog geen plan. Er zijn plannen waarvan mensen denken dat er geruchten zijn. Dus ja, wat dat betreft zouden we eerst deze plannen af willen wachten.