[BV24.0064] Verslag raadsvergadering van 4 juli 2024

Voor ons geldt bijvoorbeeld, het gratis openbaar voor ouderen als iets, wat prettig is en plezierig, maar niet noodzakelijk. Waarvan in Rotterdam is geconstateerd, dat het eigenlijk geen maatschappelijke meerwaarde heeft. En zo zijn er ook andere posten, bijvoorbeeld de bezorgbus van dit college, zonder duidelijke doelstellingen. Ja, dat zijn voor ons duidelijke mogelijkheden voor bezuinigingen, die we eerder graag ingevuld zien, dan dat we lasten gaan verhogen. De voorzitter: De heer Markus. De heer Markus: Om die laatste optie voor de OZB toch wat scherp te krijgen. Dus dat betekent, dat er wat u betreft, de huren voor de sportvereniging omhoog mogen en bezuinigd mag worden op Horti Science en dat dan pas, de OZB omhoog mag? De voorzitter: De heer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Voorzitter, de heer Markus vraagt naar de bekende weg. Dat is dezelfde retorische truc als uw collega Azzouzi, die u nu toepast. U had ook kunnen zeggen, bent u ervoor om eerst alle boa's te ontslaan en dan pas lasten te gaan verhogen? Nee, voorzitter. Dat is denk ik, een verkeerde interpretatie van het amendement, dat als u goed leest, toch echt iets anders zegt. Het zegt, breng in beeld, wat alle bezuinigingsmogelijkheden zijn. En kijk, wat je daaruit kunt halen en ga vervolgens als laatste optie, naar de OZB kijken. En niet, als eerste optie.

En voorzitter, ik weet, elk departement, ook ministerie, ook kabinet, elk college gaat op die manier te werk. Je ziet een gat en je bepaalt aan het begin misschien al, welk deel gaan we proberen in te vullen met lasten en welk deel, met bezuinigingen. Onze inzet is, probeer het in beginsel totaal in te vullen met bezuinigingen. En u kunt daar anders in zitten, maar dat zou onze insteek zijn. De voorzitter: De heer Markus, nogmaals. De heer Markus: Maar dan is uw amendement toch overbodig? Want we hebben zo meteen een knoppenboek of gereedschapskist. Daar staat die knop toch al in van de OZB en de knop van de bezuiniging. Wat voegt dit amendement dan toe? De voorzitter: De heer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Ja, het voegt eigenlijk twee dingen toe, voorzitter. En dat is fijn, om het zo samen te kunnen ophelderen. Het voegt ten eerste toe, dat we van het college vragen, om dat ook te doen. Dus dat het college een voorstel begroting maakt, waar inderdaad die lastenverhoging geen onderdeel van uitmaakt. En ten tweede voegt het toe, dat we voldoende mogelijkheden krijgen in die overzichten, om inderdaad die bezuinigingen te realiseren. Want dat is geen, dat staat niet in de wet gebeiteld, hoeveel opties daarin zitten. Wat ons betreft moeten dat voldoende opties zijn, om ook dat doel te kunnen bereiken. Dat is de toevoeging. De voorzitter: Dan nog de heer Jumelet.

16/44

De heer Jumelet: Dank u wel, voorzitter. Ik ben toch nog even benieuwd naar de heer Van den Beukel, als het gaat om de normering zeg maar, die het Gemeentefonds zit rondom de OZB. Daar loopt hij een beetje langsheen. Want we krijgen natuurlijk de retoriek van hè, dat is natuurlijk lastenverzwaring. En, niemand wil extra belasting betalen. Maar de vraag is, hoe kijkt hij aan dan tegen het feit, dat wij dus feitelijk te weinig belasting heffen ten opzichte van hetgeen, wat in het Gemeentefonds als norm is opgenomen? De voorzitter: Mijnheer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Ja, voorzitter. Mijn moeder zei vroeger altijd, als je buurman in de sloot springt, spring je er dan ook achteraan? Dat is een beetje hetzelfde voorbeeld, als de heer Jumelet nu naar voren brengt. Kijk, dat dit het gemiddelde is in Nederland, want dat is de norm, daar is verder niet heel lang over nagedacht. Dat is gewoon het gemiddelde in Nederland, dat tot een bepaald niveau ligt. Dat zegt mij heel weinig. Dat zegt heel weinig over, hoe we situaties hier in Lansingerland moeten regelen. Ik probeer eigenlijk, het Rijk op grote afstand te houden en ons hier in staat stellen, om zo autonoom mogelijk onze afwegingen te maken, over wat goed is voor Lansingerland. Dus de norm, hij zal vast ergens staan. Maar ik kijk er eigenlijk nooit naar. De voorzitter: De heer Ruijtenberg.

De heer Ruijtenberg: Ja, dank u wel. Ik wil het eigenlijk even klip en klaar weten, van de heer Van de Beukel. Is hij dus bereid, om eerder te gaan bezuinigen op allerlei taken in het sociaal domein, dan dat hij de lasten wil gaan verhogen? De voorzitter: De heer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Ja, voorzitter, drie keer is scheepsrecht. Dit is echt de heer Azzouzi en de heer Markus in herhaling. Ja, ik ga ook niet eerst alle welzijnsplekken opofferen inderdaad, om maar te voorkomen, dat er één euro bij komt in de belastingen. Dat is een karikatuur, voorzitter, van dit voorstel. Dit voorstel zegt, kijk nou zorgvuldig, wat je kunt doen met bezuinigingen. En als inderdaad daar bezuinigingen tussen zitten die ons niet zinnen, bijvoorbeeld het wegschrappen van de Rotterdampas, dan zullen we eerder inderdaad zoeken naar andere bezuinigingen. Alleen, we zijn er dus van overtuigd zoals ik heb aangegeven, ook vanuit de ervaring, vanuit de knoppenboeken, dat er volop voldoende mogelijkheden zijn om andere bezuinigingen te realiseren, die wel op draagvlak kunnen steunen. Maar nee, er zijn volop voorbeelden. Dat is Horti Science, dat zijn boa’s, dat is een stuk welzijnswerk, ouderenontmoetingsplekken. Volop bezuinigingen die mogelijk zijn, maar wat ons betreft echt onwenselijk zijn. Dus daarom ook niet een taboe op OZB, maar wel als laatste optie.

De voorzitter: Ik ga de discussie hier verantwoorden. Tenzij, de heer Ruijtenberg nog even een uitsmijter wil. Maar ik zie de heer Azzouzi en we zijn inmiddels tien minuten aan het interrumperen en de heer Van den Beukel is niet verder met zijn tekst. Dus dan zijn we echt om twaalf uur nog niet klaar. Dus ik ga nog één keer naar de heer Ruijtenberg en dat is dit onderwerp echt afgesloten. Heer Ruijtenberg. De heer Ruijtenberg: Nou ja, het komt heel simpel in voor, ik ga inderdaad nog één keer interrumperen. En het is, dat mijnheer Azzouzi en mijnheer Markus en ik heb nu dezelfde en ik ook dezelfde in de beroemde drieslag. Omdat de heer Van den Beukel gewoon duidelijk geen antwoord geeft. Is hij bereid, wil hij eerder bezuinigen dus op het sociale domein, dan op de OZB? Er komen allerlei omwegingen over Horti Science en allerlei andere dingen, maar geef nu gewoon eens klip en klaar antwoord. Beken kleur. De voorzitter: De heer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Ja, voorzitter. Zo mooi paars als het shirt van de heer Ruitenberg, wordt het niet. Maar ik wil wel kleur bekennen en dat probeer ik echt heel oprecht te doen. Er zijn voorbeelden in het sociaal domein, voorzitter, die voor ons niet acceptabel zijn. Maar ook voorbeelden, die wel acceptabel zijn. Bijvoorbeeld, dat gratis openbaar, waar ik al over sprak. Dat zit in het sociaal domein.

Dat zien wij eerder liever geschrapt, dan dat we lasten gaan verhogen. Helderder kan ik het niet maken, voorzitter, dan dit. Over helderheid gesproken. Ligt, voorzitter, ook een amendement van de fractie van de PvdA. Daar heb ik over gecorrespondeerd met de heer Azzouzi en met dank, voor zijn antwoorden ook. Daar hebben we op zich sympathie voor. Want het sociaal domein, dat is dan jargon. Dat begrijpen vooral mensen hier in deze raadszaal en ambtenaren. Maar dat gaat in de praktijk natuurlijk gewoon over, de rollator, de WMO, gaat over jeugdzorg, gaat over hele belangrijke dingen voor onze inwoners. Daar wil je inderdaad, zorgvuldig in zijn. En tegelijkertijd kwamen we er wel achter, ook corresponderend, dat de fractie van de PvdA dat zo breed invult. Eigenlijk over alles, wat te maken heeft

17/44

met ouderen, dat daaronder wordt geschaard. Ja, dat is wat ons betreft, echt dus te makkelijk. Daarmee suggereer je, dat elke oudere, alles wat je daarvoor doet, echt tussen haken moet worden gezet. En dat is denk ik, niet reëel en ook niet nodig. Voorzitter, het amendement en de moties van de VVD geven wat ons betreft, prima invulling aan ... De voorzitter: De heer Azzouzi. De heer Azzouzi: Dank u wel, voorzitter. Volgens mij doelt de heer Van den Beukel op het gratis ov, vijfenzestigplus. Vindt het CDA, dat kwetsbare ouderen, die in een isolement zitten en die moeilijk kunnen bewegen, niet gefaciliteerd worden? En bovendien is die, dat is incidenteel, dat heeft niks met bezuinigingen. Hoe kijkt het CDA daar, daaruit, daarnaar? De voorzitter: De heer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Ja, voorzitter, ik doe het graag over. Maar dat debat hebben we al wel eerder gevoerd, in alle oprechtheid. Ja, kijk, er is in Rotterdam uitgebreid, jarenlang getoetst, helpt dit nou? Het openbaar vervoer gratis maken voor ouderen. En helpt het nou? Met name in de zin van, haal je mensen uit de eenzaamheid? Het antwoord daarop was éénsluidend, nee. Wat blijkt? Het lokt nieuwe vragen uit en zorgt ervoor, dat mensen die eerder betaalden, dat niet meer gaan doen. En uiteindelijk, wordt dat gratis openbaar vervoer betaald door de rest van de samenleving.

Het belandt voor een deel ook bij mensen, die het prima kunnen betalen. Dus er is gewoon in de praktijk aangetoond, dat dat niet effectief is. Misschien is het hier anders. Nou, we gaan het zien, want het wordt doorgevoerd. Als het anders zou blijken te zijn, dan gaan we er opnieuw naar kijken, opnieuw over nadenken. Maar bewezen niet effectief beleid in onze buurgemeente, daar zijn we geen voorstander van, nee. De voorzitter: De heer Jumelet. De heer Jumelet: Ik vind het wel grappig wat u nu zegt. Want bij het vorige onderwerp zegt u van, als anderen in de sloten springen, spring ik er niet achteraan. En nu zegt u feitelijk, in Rotterdam werkt het niet, zal hier ook niet werken. Goed, u laat het oogluikend toe. Dus u springt er dus wel achteraan. Dus wat dat betreft, bent u niet helemaal consistent. De voorzitter: De heer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Ik geloof, dat het niet helemaal opgaat, voorzitter. Ik heb me gezegd, dat ik van de norm, een landelijk gemiddelde, dat ik niet pers e dat als een als morele standaard zie. Daar hoeven we niet naartoe te bewegen. En tegelijkertijd, is het wel wijs om lessen te leren van elkaar. Nee, dat zou ik iedereen zelfs zeer aanraden, om dat te doen en proberen zelf ook te doen. De voorzitter: Mijnheer Ruijtenberg. De heer Ruijtenberg: Ja, dank u wel.

Wij waren als GroenLinks heel erg kritisch over het openbaar vervoer voor ouderen. Omdat wij vinden namelijk, dat het openbaar vervoer gratis moet zijn voor iedereen met een bepaald inkomensniveau, ongeacht je leeftijd. Maar de heer Van den Beukel zegt zojuist van, ja, dat we het openbaar vervoer voor ouderen … Voor een groot gedeelte komt dat terecht bij mensen, die dat wel kunnen betalen. Is hij ervan op de hoogte dat ook voor die oudere, dat die wel degelijk onder een bepaald inkomensniveau moet zitten? Dus wat u zojuist zegt, dat dat niet klopt. De heer Van den Beukel: In Lansingerlandse variant, voorzitter, is dat inderdaad netjes geregeld, is dat keurig gericht. Dus daarom zeg ik, ik zie uit naar de resultaten. Misschien, dat wij hier in Lansingerland iets heel briljants hebben uitgevonden, waardoor we goede resultaten gaan boeken. We gaan het merken. Maar overigens gaat het nu veel over gratis openbaar vervoer, ik kan ook andere voorbeelden noemen. De gemeentevoetbal, zijn we ook … Is ook sociaal domein, kennelijk, maar zijn we ook geen voorstander van, om die tienduizenden euro's daaraan uit te geven. Maar goed, daar zitten we nog lang, als we deze hele avond gaan spenderen aan dat soort voorbeelden. Ik ga proberen, om tot een afronding te komen, voorzitter. Even checken dadelijk, of ik alle moties en amendementen heb besproken.

Eentje die ik in elk geval niet wil laten liggen is, het voorstel van D66 voor gratis bomen. Dat heeft natuurlijk veel sympathie van onze partij, die een groen logo heeft, maar ook vergroenen als een van onze speerpunten neer heeft gezet en waar we al jaren voor ijveren. En tegelijkertijd, voorzitter, we vinden het wel een beetje wrang, een beetje lastig, om dit voorstel te steun op dit moment. Ik geef daarmee niet een signaal over ons stemgedrag. Maar we hebben het, vorige week uitgebreid debat gevoerd over de inwoners van de Zuidersingel, die eigenlijk alle bomen al in het publieke domein missen. We zouden heel graag een groot vergroeningsplan willen van tienduizend bomen in heel Lansingerland. En dan met

18/44

name, in de publieke ruimte. Liggen ook al plannen op de plank, al twee jaar voor het vergroenen van de Hoeksekade, van de Voorlaan, van allerlei straten in het kader van, het Ontwikkelplan Rottemeren. Die plannen in de publieke ruimte, die komen toch heel moeizaam of niet, tot uitvoering. Sterker, er worden bomen gekapt. Om dan nu gratis bomen te gaan weggeven, ja, is dat nu de goede prioriteit? Als we ook net hebben gezegd, dat het budget tekort was, om eigenlijk de bomen terug te planten aan de Zuidersingel. Dus dat maakt het wel lastig qua timing. We hadden ook echt de voorkeur gehad, om dit gewoon als een bespreekpunt op een goed moment, met elkaar door te akkeren. Maar goed, als u het echt in stemming brengt, ja, dan moeten we toch een oordeel over gaan geven en dan zullen we dat zeker niet nalaten. Voorzitter, tot slot, heb ik nog een check te doen. Volgens mij, heb ik alle belangrijke zaken besproken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar mevrouw Draak van de VVD. Mevrouw Draak: Ja, dank u wel, voorzitter. Als de VVD een mening moet geven over een Kadernota of over een begroting, dan leggen wij die langs onze eigen lat. Indirect is deze ja, discussie hier vanavond al een aantal keren voorbijgekomen. Wat voor de VVD belangrijk is, is gezonde overheidsfinanciën op de kortere en op de langere termijn.

Wij houden er ook van, dat de overheid niet groter is dan nodig. Maar tegelijkertijd wel, goede dienstverlening geeft aan burgers. Zowel voor ja, reguliere dienstverlening zoals paspoorten, maar ook net zo goed voor kwetsbare burgers, die hulp nodig hebben. Is voor een groot deel ook gelieerd aan wettelijke taken. Maar als wij kijken naar, hoe kijk je naar de toekomst, financieel? Dan willen wij graag, dat het gezond is en dat de raad aan zet is als budgethouder. Als ik daar dan naar kijk en als eerste even ons eigen amendement toelicht, formatie volgt beleid. Dan hebben wij met een grote meerderheid in dit huis in 2022 met elkaar besloten, dat we graag willen, dat de raad aan zet is op het moment, dat formatie uitgebreid moet worden. En de heer Van Doorn en de heer Van den Beukel hebben al goed toelichting gegeven hierover. Een argument, dat ik nog niet heb gehoord is, dat wij in die periode kwamen uit een tijd, dat we ook wel eens bij de begroting voor een voldongen feit werden geplaatst. En dat we eigenlijk tegen elkaar zeiden als raadsleden, iedere keer weer gebeurt het, dat er dingen naar binnen zijn geslopen, die we nu met goed fatsoen niet meer kunnen weigeren. Want het is eigenlijk al gebeurd.

Dus dat is een aanvullend argument waarom we met elkaar zeiden, nee, we gaan niet kijken naar, we nemen zoveel procent ambtenaren per zoveel duizend inwoners, maar we kijken naar wat er nodig is, we kijken per programma. Uiteindelijk hebben we, dat heeft de heer Jumelet goed verwoord, daar met elkaar echt zodanig over gesproken, dat van het oorspronkelijke amendement … Daar zijn meerdere versies van gekomen, zodat we elkaar konden vinden als een compromis in de tekst, die er stond. Wij kwamen toen bij hè, we hebben het amendement van toen ook bijgevoegd als bijlage. Wij kwamen toen tot de tekst, formatie volgt beleid voor een sterke organisatie. Vervolgens, is in de uitgangspunten bij deze huidige nota gekomen, de tekst … De heer Van Doorn zei al, moeten we nu iedere keer over woorden spreken? Ik ga uitleggen waarom ik vind, dat we daarover moeten spreken. Capaciteit volgt beleid, groei en wettelijke taak. En dat groei en wettelijke taak is dan toch een uitbreiding op, wat we eerder met elkaar hebben afgesproken. Vervolgens, heb ik daar in de commissievergadering een opmerking over gemaakt en vond de VVD-fractie de beantwoording van de wethouder, eigenlijk niet toereikend daarin. Het gaf ons niet het gevoel dat inderdaad, we uit blijven gaan van, capaciteit volgt beleid.

Ik ook bijvoorbeeld in de oorspronkelijke versie, een soort uitbreidende bijzin bij, we streven bij een reële teamomvang, span of attentions voor team managers. Dat is helemaal niet nodig, om op te schrijven. Want de VVD wil gewoon, dat iedereen hier in Lansingerland, ambtenaren, wij vinden om vast aan de heer Jumelet uit te leggen, helemaal niets negatiefs van ambtenaren. Sterker nog, wij staan er heel erg positief tegenover, want we willen graag, dat er een goede dienstverlening wordt gegeven in deze gemeente. We willen graag, dat ze met veel plezier werken en dat ze niet een te hoge werkdruk ervaren. Want als dat gebeurt, dan vallen ze om en dan krijg je verzuim en dat kost ook geld. Dus, je wilt het goed doen met elkaar. En daarom hebben wij gemeend, om toch terug te moeten gaan naar de woordkeus, capaciteit volgt beleid voor een sterke organisatie. Omdat dat als gevolg heeft, dat wij als raad aan zet blijven op het moment, dat er uitbreiding nodig is. Volgens mij hebben wij in de afgelopen jaren, ieder goed onderbouwd voorstel van het college als raad, de ruimte gegeven. En dat zouden wij graag zo willen houden. Dat is eigenlijk de achtergrond van het amendement. De voorzitter: Ik ga naar de heer Azzouzi. De heer Azzouzi: Dank u wel, voorzitter. Volgens mij, hebben wij dit thema de afgelopen jaren bij de begroting, meermalen besproken.

Mijn punt is, hoe garandeert de VVD, dat de organisatie flexibel en sneller kan reageren, als zij altijd terug moeten komen naar de raad in de huidige arbeidsmarkt, waar je eigenlijk geen medewerkers kan vinden. De voorzitter: Mevrouw Draak.

19/44

Mevrouw Draak: Dank u wel, voorzitter. Dat is eigenlijk een hele goede vraag. Want als dat het effect zou zijn van dit amendement, dan zouden wij dat helemaal niet willen. De bedoeling is juist, dat je als directie binnen een organisatie binnen de formatie die je hebt, gewoon de vrijheid hebt, om keuzes te maken. De raad gaat natuurlijk helemaal niet over ieder detailinvulling. Maar op het moment dat je zegt, we hebben er zoveel duizend inwoners bij. Dus automatisch moet als het een wettelijke taak betreft, er ook zoveel capaciteit en ambtenaren bij. Ja, dan vinden wij dat vanuit de VVD niet de juiste afweging, omdat we juist in de afgelopen tijd in onderzoeken hebben gezien, dat wij soms als gemeente Lansingerland meer geld uitgeven, dan vergelijkbare gemeentes. Ook in wettelijke taken. De voorzitter: Nogmaals, de heer Azzouzi. De heer Azzouzi: Misschien heb ik hem zelf niet scherp. Maar vindt de VVD, dat dingen niet door of zaken niet kunnen wachten, totdat de raad een akkoord geeft voor een formatie uitbreiding? Dat risico loop je, dat je erachter komt, dat je meer, omdat de groei, de gemeente groeit, dat je meer en sneller wil handelen. Waarom niet het vertrouwen aan de organisatie geven, om dat te doen? De voorzitter: Mevrouw Draak.

Mevrouw Draak: Wat ons betreft, en dat heb ik ook in de woordvoering in de commissie gezet, heeft de organisatie juist het vertrouwen van ons. Ik denk, dat er een uitstekende directie in onze gemeente aan het werk is. Die ook in geval van crisis, gewoon de juiste beslissing kan nemen. En dit amendement staat dat wat ons betreft, helemaal niet in de weg. De voorzitter: De heer Markus. De heer Markus: Ja, voorzitter, dank u wel. Ja, mevrouw Draak vraagt volgens mij, om een soort keuze als raad, dat je nog ergens in kan grijpen hè. Als ik het een beetje goed proef. Maar als ik even de stukken goed lees, dan staat er, wij brengen de groei of we maken de groei, dat gaat over wettelijke taken en de groei van de gemeente, in lijn met c.q. het amendement, zichtbaar per programma. Dus volgens mij, hebben we dan bij de begroting met dit uitgangspunt nog alle ruimte als raad, om daar waar wij zeggen, die groei, dat geloven wij niet zo, schrap maar. Volgens mij hebben we alle ruimte, om dat nog te doen. En volgens mij, als je dan met elkaar akkoord geeft op de begroting, dan geef je in ieder geval de organisatie de flexibiliteit en de ruimte, om gewoon het jaar lang gewoon inderdaad, snel mensen aan te kunnen nemen. Niet elk voorstelletje terug te moeten naar de raad. Dat is toch, wat u ook wil? De voorzitter: Mevrouw Draak. Mevrouw Draak: Dat klopt.

Op uitkomst willen wij inderdaad, precies hetzelfde. Maar wij hebben dit amendement ingediend samen met CDA en Voor Lansingerland, omdat wij denken dat we met deze formulering duidelijk maken, dat er niet een ja, een ruimere interpretatie is dan wat wij in november 2022 in, ook nogmaals met een ruime meerderheid in de raad, hier hebben afgesproken. Dus eigenlijk willen we hetzelfde als toen en herstellen we de tekst daarop. De voorzitter: De heer Jumelet. De heer Jumelet: Maar dat nog even, in navolging van de heer Markus. Dus feitelijk zegt u als beantwoording op hetgeen, wat mijnheer Markus aangeeft, dat u dus meer grip wil hebben. Want u vindt dan feitelijk, dat moment bij de begroting onvoldoende, als fractie. Dus u zegt eigenlijk van, we vinden het onvoldoende bij de begroting, onze fiat te geven en het vertrouwen te geven aan de organisatie en het college, om het te regelen. Maar u zegt dan feitelijk, nee, ik wil tussendoor op moment dat die uitbreidingen er zijn, dat ze terugkomen naar de raad, dat de raad expliciet een besluit neemt. Dat zegt u dan feitelijk, toch? De voorzitter: Mevrouw Draak. Mevrouw Draak: Ja, het wordt een beetje een herhaling van zetten. Maar wij vinden nog steeds hetzelfde als in 2022, toen WIJ Lansingerland dat ook nog met ons eens was. Dat het goed is, om niet automatisch bij de groei van inwoners, ook het ambtenarenapparaat op te plussen.

Niet in niet-wettelijke taken, maar net zomin in, wel wettelijke taken. Je gaat gewoon eerst kijken en dat is eigenlijk een bruggetje naar andere moties en amendementen van vanavond, wat kun je zelf als organisatie doen en aanscherpen? Voordat je toegaat naar het uitgeven van extra geld aan personeel. En als het nodig is, is

20/44

het nodig. En dan staan wij daar als VVD uiteraard natuurlijk ook gewoon voor, want je wilt, dat je dienstverlening op peil blijft. De voorzitter: Nog één keer, de heer Jumelet en dan gaan we ook deze discussie beëindigen. De heer Jumelet. De heer Jumelet: Ja, u gaat, u geeft geen antwoord op mijn vraag. Mijn vraag is, ik herhaal hem nog een keer, is het voor u onvoldoende en dan vraag ik gewoon anno 2024, is het voor u onvoldoende hetgeen, wat mijnheer Markus zegt, dat wij bij de begroting tot op domein gewoon aangeven, dat is de ruimte die u krijgt. Als college en als ambtelijke organisatie. Vindt u dat onvoldoende en wilt u dus feitelijk door het jaar heen, voorstellen voor krijgen, voorgelegd krijgen, waarin u een besluit neemt over de uitbreiding van de formatie al of niet? Dat is gewoon als, dat is gewoon een ja of nee. De voorzitter: Mevrouw Draak. Mevrouw Draak: Het klopt, wat de heer Jumelet zegt. Wij zouden graag willen, als er bovenop de begroting besluiten worden genomen, die tot een toename in personeel en dus in kosten leiden, dat dat per programma onderbouwd zoals in het amendement staat, eerst terugkomt naar de raad. Zo is het de afgelopen jaren ook gebeurd. Volgens mij werkte het prima. Want ik kan me niet herinneren, dat de raad één keer bij een goed onderbouwd voorstel heeft gezegd, doe maar niet. We zeiden namelijk, doe maar wel.

Dus, dan ga ik nu verder, voorzitter. Ik ga eerst even naar … De voorzitter: Mijnheer Ruijtenberg, ik zei net, dit onderwerp niet meer. Want volgens mij, zei mevrouw Draak al, het wordt echt een herhaling van zetten en de tijd gaat verder. Mevrouw Draak, gaat u verder. Mevrouw Draak: Ja, ik ga eerst even naar de amendementen, verder. Bezuiniging in het sociaal domein als laatste optie. Ja, ik denk, dat de heer Azzouzi begrijpt dat, hoe wij kijken naar de begroting. Wij willen graag onze eigen afweging maken. Iedereen hier in de raad heeft daarin zijn eigen grenzen en limieten. Voor ons is het niet per definitie, dat in de hele breedte van het sociaal domein, geen bezuinigingen mogelijk zijn. Maar in navolging van wat het CDA zegt, heeft de VVD uiteraard onder grenzen bij, dienstverlening aan kwetsbare inwoners of wettelijke taken. Dat moet gewoon blijven bestaan. Maar er zijn andere dingen binnen het sociaal domein, waar je mogelijk wel iets mee kunt. Of met een efficiëntieslag, bijvoorbeeld. Dus die gaan wij niet steunen. De voorzitter: De heer Azzouzi. De heer Azzouzi: Dank je wel, voorzitter. Ik wil hem wat concreter maken. Uw amendement, die zegt, als wij gaan bezuinigen, dan mogen wij bij alle domeinen bezuinigen en, OZB als laatste. Dat betekent, dat je misschien veertig procent in het sociaal domein gaat bezuinigen.

En bij OZB blijft maar vijf procent en dat is de dekkings… laatste post als dekking. Vindt de VVD dat verantwoord, dat je twintig procent bij het sociaal domein, bij de kwetsbare inwoners neerlegt en maar vijf procent voor OZB? De voorzitter: Mevrouw Draak. Mevrouw Draak: Voorzitter, we gaan opnieuw naar dilemma's, die helemaal niet voorliggen, wat ons betreft. We werken met elkaar aan een knoppenboek en daarin, kan iedereen voor zichzelf een afweging maken. En ik denk ook, dat wij als raad elkaar verrijken met onze invalshoeken. Het is niet zo, dat er een keuze is, voorligt, zoals de heer Azzouzi nu schetst. En zoals ik vanavond vanuit meerdere fracties heb gehoord. Er is wat ons betreft, ruimte om iedere keuze te maken en de VVD beoordeelt ieder inhoudelijke begrotingsknop, op inhoud, op nou ja, op effecten op de samenleving, op effecten op onze begroting, op onze financiële gezondheid. Die afweging maken wij, op die manier. De voorzitter: De heer Jumelet. De heer Jumelet: Dank u wel, voorzitter. Maar dan begrijp ik uw steun niet voor het amendement over, de lastenverhoging als laatste redmiddel. Want dan zou ik juist van de VVD verwachten, om hier niet de handtekening onder te zetten. Want dan bent u wat inconsistent in uw verhaal. Want nou ja, punt. De voorzitter: Mevrouw Draak. Mevrouw Draak: Dank u, voorzitter. Wij zijn niet inconsequent.

Want volgens mij is het heel duidelijk, dat de VVD al jaren zegt, wij willen graag de lasten voor onze inwoners en onze ondernemers naar beneden brengen. Dat is de afgelopen jaren ook gelukt. Wij denken daar hetzelfde over, als de heer Van

21/44

den Beukel van het CDA net goed verwoordde. Je gaat eerst kijken, wat er allemaal aan bezuinigingen mogelijk is. Of, wat vanavond nog niet is genoemd, maar desnoods het verhogen van inkomsten. Daar hebben we het met elkaar ook wel eens over gehad. Maar voordat je de lasten gaat verhogen voor je inwoners, dus ook voor je ondernemers, ja, dan moet er eerst een heleboel andere dingen afgevinkt zijn, voordat het VVD, voor de VVD dat wil overwegen. Wat dat betreft is dat inderdaad, de laatste optie voor ons. De voorzitter: De heer Ruijtenberg. De heer Ruijtenberg: Ja, dank u wel. Maar het is, dit amendement en waar de VVD nu voor gaat, dat is toch eigenlijk heel duidelijk. U wil, overal wil u op bezuinigen. U wil alles doen, u wil de bibliotheek bezuinigen, u wil alles wegbezuinigen. Boa's, maakt niet op, sociaal domein, maakt niet op. Alles, hebben we kapot bezuinigd, zo’n beetje. En dan pas, alleen dan in het allerlaatste gevoel, als wij als Rose op de financiële Titanic liggen zo bijna, dan zegt u, dan gaan we maar de OZB verhogen. Hoe gaat u dat uitleggen aan, wat ook uw inwoners zijn, die dat keihard nodig hebben? Hoe gaat u dat dadelijk uitleggen? De voorzitter: Mevrouw Draak. Mevrouw Draak: De heer Ruijtenberg kan het heel beeldend vertellen. Maar ik ben er heilig van overtuigd, dat de VVD dit nooit aan onze achterban en onze inwoners hoeft uit te leggen.

Want dit soort afwegingen maken wij helemaal niet. Wij maken verstandige afwegingen, maar misschien andere afwegingen, dan iemand anders zou doen. Dat mag. Daarom zitten we hier in het politieke debat. Even kijken. Ik ga door met de laatste, reële bevolkingsprognose. Wij hebben als fractie tegen elkaar gezegd, wij staan heel positief tegenover dit amendement. Met als enige reden, dat wij vinden dat de begroting realistisch moet zijn. En dat heeft niet alleen te maken met inwoneraantallen. Ik wil graag ver uit de discussie Bleizo-West blijven. Gaat niet alleen over aantallen, het gaat ook over de timing daarvan. Het is nog helemaal niet duidelijk, wanneer bepaalde woningbouwprojecten worden opgeleverd. Volgens mij is er ook in Bleiswijk wel sprake van een wat optimistische nou ja, zeg maar, groei van het aantal bewoners, zoals dat is berekend in de begroting. Om die reden staan wij heel positief tegenover dit amendement en ben ik nog even benieuwd, hoe het college hierop reageert. Maar eigenlijk past die heel goed bij de principes, die wij hanteren hiervoor. Dan nog even de moties. Ik begin even met drie moties, inclusief die van onszelf over de begrotingsknoppen. Wij willen helemaal nu niet inhoudelijk praten over de wijkbrandweerfunctionaris. Want ik denk, dat wij daar niet zo heel positief tegenover staan, als de afweging komt hè. Maar die is er nu niet.

WIJ Lansingerland vraagt om een begrotingsknop, om de afweging te kunnen maken. Wij denken, dat je de raad gewoon in positie moet brengen om iedere afweging te kunnen maken, die de komende jaren nodig is. Dus wij gaan zeker die motie steunen, vanwege de vraag om de knop. En aan andere fracties zou ik willen vragen. Voor ons is het heel belangrijk om te kunnen kijken, wat het effect is van bijvoorbeeld, het reduceren van de externe inhuur met enkele procenten, of de overhead met enkele procenten. De afweging maken we pas bij de begroting, maar wij zouden dat inzicht heel graag willen krijgen. En daarom, vragen we steun voor deze moties. De voorzitter: De heer Jumelet. De heer Jumelet: Ja, voorzitter. Ik was, ik had de hoop, dat mevrouw Draak nog even zou reageren op mijn vraag, rondom die externe inhuur. Want daar zit natuurlijk een heel, voor mij betreft, een heel principieel punt. Omdat daar een stellingname wordt gedaan, zeker bij de argumenten rondom het al dan niet invullen van vacatures, tijdelijk met externe inhuur. U neemt daar een stelling in, ja, die niet de onze is. Maar ik ben benieuwd, of dat een slip of the pen is, of dat u zegt van, ja, wij zijn inderdaad heel principieel tegen inhuur van extern personeel op vacatures.

En als dat een antwoord, ja, is, dan is mijn vraag, bent u dan ook bereid dat de dienstverlening of het nu gaat om bouwvergunningen, als het gaat om paspoorten, als het gaat om nou ja, whatever, om die consequentie ook te dragen die, waar onze inwoners ook last van hebben dan? De voorzitter: Mevrouw Draak. Mevrouw Draak: Volgens mij, hebben we heel duidelijk wettelijke taken uitgezonderd hiervan. Die moeten te allen tijde gedaan worden, anders heb je als gemeente gewoon een probleem. En we hebben, de heer Jumelet en ik hebben deze discussie uitvoerig gevoerd in de commissie. Er is aan ons standpunt niks veranderd. En aan dat van hem ook niet, denk ik. De VVD vindt gewoon, dat je met externe inhuur heel voorzichtig te werk moet gaan. Om de simpele reden, dat je voor hetzelfde geld meer ambtenaren kunt aannemen. En het arbeidsmarktprobleem ja, dat is er. Dan kom ik ook terug op, wat ik al eerder

22/44

heb gezegd. Er zit hier volgens mij, een uitstekend management in het gemeentehuis, die prima de juiste afwegingen daarin kunnen maken. Maar wij als raad geven wel bepaalde kaders mee. De voorzitter: Ik ga nog een keer terug naar de heer Jumelet. Maar elke interruptie wordt gevolgd door een tweede. Volgens mij betekent, dat als u de vraag moet herhalen, dat uw vraag niet duidelijk was in eerste interruptie. Dus doet u nu één interruptie die scherp is, waar u het antwoord op krijgt, al dan niet wat u wenst. Dan hoeft u niet het tweede te doen, want dat kost gewoon tijd en schept geen helderheid. Eén keer moet kunnen. Mijnheer Jumelet. De heer Jumelet: Dank u wel, voorzitter. Dit is geen herhaling, want ik reageer ook even, op de beantwoording van mevrouw Draak. Het woord, wettelijke taken staat, A, niet in het amend… of, in de motie. Dat is één. En twee. Op moment, dat het er niet in staat, moet u ook reageren op mijn vraag, het tweede deel van mijn vraag. Bent u dan bereid, dat de dienstverlening aan de burgers dus feitelijk daarmee stopt, of verminderd wordt door het niet mogen inhuren van externe mensen, voor die vacatures? De voorzitter: Mevrouw Draak. Sorry, mevrouw Draak, u moet hem opnieuw aanzetten. Ik wilde hem aandrukken, maar u laat hem wel aanstaan. Dat is overigens, correct. Dank u wel. Mevrouw Draak: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, uiteraard willen wij dat niet.

Ik zie inderdaad, dat het woord wettelijke taken, niet in deze motie staat. Maar deze motie gaat niet over de discussie, wanneer je wel of niet moet inhuren. Deze motie vraagt om een knop en geeft wat toelichting over achtergronden. Op basis waarvan wij daarom vragen, ik ga het niet nog vaker herhalen. Wettelijke taken, die moeten gewoon uitgevoerd worden. De voorzitter: En de heer Markus. De heer Markus: Voorzitter, een heldere vraag, denk ik. Wat bedoelt u, met effect? Is dat zowel financieel als ook het effect, dat we dan aan taken niet meer kunnen uitvoeren? De voorzitter: Mevrouw Draak. Mevrouw Draak: Welk effect, doelt u nu op? Een woord uit de motie? De heer Markus: Ja, u zegt in de motie, oh, sorry, voorzitter. De voorzitter: Ga uw gang, mijnheer Markus. De heer Markus: Nou, de, het rechtstreeks letterreeks optreden, wat het effect is. Dus ik vraag even. Bedoelt u daarmee, zowel het financiële effect als het effect, wat we wellicht aan taken niet meer kunnen uitvoeren? De voorzitter: Mevrouw Draak. Mevrouw Draak: Ja, wij bedoelen daarmee, het financiële effect, want we hebben het over de begroting.

Dus wat gebeurt er met de begroting, als je x procent bijvoorbeeld van de externe inhuur afhaalt? Maar op het moment, dat je daar in de begroting over gaat discussiëren en het college gaat uitleggen, waarom je wel of niet iets moet doen, dan komt het effect op de organisatie of de taken, daar natuurlijk aan vast te hangen. Maar die discussie voeren we nu volgens mij, helemaal niet. Deze motie vraagt gewoon naar een knop om een inzicht te kunnen krijgen, in wat er gebeurt als je meer of minder inhuurt, met de begroting, met de formatie, enzovoort. Nee, niet tenslotte, ik heb nog twee moties over. De voorzitter: Maar ik ga eerst nog naar de heer Azzouzi. Mevrouw Draak: Dat is goed. De heer Azzouzi: Voorzitter, ik wil voor de helderheid, ik denk dat dat, niks oplevert, structureel. Beseft u dat? De voorzitter: Mevrouw Draak. Mevrouw Draak: Als de heer Azzouzi gelijk heeft, dan gaat dat blijken straks uit het knoppenboek. De motie van Leefbaar 3B over het ravijnjaar 2026. Eén heel belangrijk ding voor ons als fractie, wil ik daar

23/44

graag over gezegd hebben. Als je kijkt naar het dictum van de motie. Wij willen graag als fractie verre wegblijven, van de piramide van Leefbaar 3B. Zij hebben daar voor zichzelf een afwegingskader gemaakt. Zoals vaker genoemd, iedere fractie houdt daarin zijn eigen afwegingskader. Maar wat ons erg aanspreekt aan deze motie is, dat je niet nu alleen hebt over 2025, maar dat je het venster verder brengt naar 2026. Ik denk, dat het voor ons als raad … Het is denk ik, uitdagend om het voor elkaar te krijgen. Maar ook interessant, om alvast een jaar verder te kijken met mogelijke knoppen naar, wat er wat er kan gebeuren met de financiële nou ja, problemen die op ons afkomen door de tekorten, die er staan. Dus met de toelichting van de heer Van Doorn kan ik zeggen, dat wij daar heel positief tegenover staan. Tenzij, er vanuit er vanuit het college iets heel verrassends komt, waar we nog niet over hebben nagedacht. Maar anders dan, vinden wij dit positief en zouden we dat graag willen steunen. Dan de laatste motie, bomen voor alle Lansingerlanders. Ik moet zeggen, ik vind het echt een heel creatieve motie van D66. Ook eigenlijk, heel goed. Hebben we ook in de commissie met elkaar besproken, om niet iedere keer zelf nieuwe dingen uit te vinden. Maar zonder in de sloot te springen, te kijken naar de gemeentes om je heen.

Wat gebeurt daar al? Wat zijn goede dingen? En kunnen wij daar ook iets mee? Dus wat dat betreft, vind ik het heel positief. Ik val een beetje over het woordje gratis, want gratis bestaat niet. Het feit, dat wij aan een inwoner zonder dat hij daarvoor hoeft te betalen, een boom geven, betekent niet, dat het gratis is. En daarmee maak ik een bruggetje naar, hoe wij hier als fractie instaan. Is dit nu echt waar de gemeente prioriteit aan moet geven? Ik neig er meer naar, de suggestie ook van het CDA, om dit breder af te wegen. En om ja, wat je er waarschijnlijk ook weer van krijgt, is dat er dan x-aantal bomen moeten worden ingekocht, ze moeten worden uitgedeeld. Daar gaat weer van alles en nog wat aan werk uit voortvloeien. Ik vraag me echt af, of dat is, waar we ons mee bezig moeten houden. Dus wat ons betreft, steunen we die niet. En dan heb ik denk ik alles gehad, voorzitter. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Draak. Dan zijn wij bij de fractie van D66 aangeland, mevrouw Den Heijer. Mevrouw Den Heijer: Ja, dank u wel, mijnheer de voorzitter. Wij hadden in de commissie al aangegeven, dat D66 eigenlijk nou, twee, drie punten belangrijk vindt. Wij willen de raad de mogelijkheid geven in november, om integraal te gaan afwegen. Dat betekent voor ons nu geen nieuwe schotjes, hekjes, ladders of piramides.

Het tweede punt is wat wij mee willen geven en je zal het bijna vergeten, zo druk zijn we hier met elkaar, dat we ook de bezuinigingen die eraan komen, goed gaan communiceren met onze inwoners. Dat laatste wil ik nog even gezegd hebben, hebben we ook bij de commissie gezegd. Mochten er bij de amendementen, moties, creatieve oplossingen zitten, zo hebben we er ook naar gekeken, dan zullen we die zeker steunen. We gaan ze gewoon langs en we hopen net als alle partijen voor ons, daarmee het tempo een beetje op te voeren. Maar ik heb het idee, dat de voorgangers allemaal nog gestrand zijn in dat, in die belofte. Maar, dus ik durf het eigenlijk niet meer zo goed te zeggen, maar ik ga mijn best doen. Goed, zijn, er is wel wat voorbereid, want ja, heel veel moties en amendementen kwamen natuurlijk toch een beetje op het laatste moment binnen. Dus ik hou wel een beetje vast, wat we met elkaar hier hebben afgesproken. Als we het hebben over het amendement over de reële bevolkingsprognoses, laat ik maar beginnen met een van de lastige. We snappen natuurlijk het punt, wat hier benoemd wordt. Maar ook, net als veel andere partijen lijkt het ons onjuist, om kaders van de raad rondom Bleizo op deze manier nu af te schrijven, door dit amendement. Bleizo is nu nog de ambitie van de raad en ook het, opdracht aan het college.

Het lijkt ons daarom niet het moment, om daar nu van af te stappen in de Kaderbrief. Wij, wat we wel willen, is natuurlijk ook even kijken naar de duiding, die het college geeft aan dit amendement. Want stel dat je dit gaat doen, wat zijn dan de gevolgen daarvan? Heeft, hebben we dat goed op het netvlies? Maar vooralsnog, gaan we daar niet in mee. De voorzitter: De heer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Ja, voorzitter, dank u wel. Ook hier misschien even een, probeer ik toch een brug te bouwen en dat te doen door te verduidelijken, wat het amendement wel is en wat het ook niet is. Het is nadrukkelijk niet, zeg ik richting mevrouw Den Heijer, voorzitter, natuurlijk niet iets, een wijziging van ons kader. Ik bedoel, het kader van deze raad blijft het realiseren van ontwikkelperspectief Bleizo. Dus daar doet het niks aan af. Wat het alleen zegt, er is op dit moment geen planning, die maakt dat het reëel is om te veronderstellen, dat er een paar honderd mensen wonen in 2028. Mevrouw Den Heijer: Nee, ik had niet gevraagd, om extra uitleg, mijnheer Van den Beukel. De voorzitter: Nee, mevrouw Den Heijer. Mevrouw Den Heijer. Mevrouw Den Heijer: Sorry.

24/44

De voorzitter: De heer Van den Beukel was aan het woord. En daarna kom ik bij u. Mijnheer Van den Beukel. Mevrouw Den Heijer: Ja, maar dat … De heer Van den Beukel: Mijn bedoeling was, voorzitter, niet om extra uitleg te geven, maar om wat u net zei. Ik hoorde u zeggen, dat u niet wil dat het kader van de raad gaat wijzigen. Dat is dus niet de bedoeling van het amendement en dat staat er ook niet. De voorzitter: Mevrouw Den Heijer. Mevrouw Den Heijer: Ja, nee, goed, dank u wel daarvoor. Maar ik begon mijn bijdrage ook, dat we het punt snappen. Maar wij zien het wel op deze manier. Goed, dan het amendement over, lastenverhoging als laatste redmiddel voor de sluitende begroting. Ja, de uitleg van de heer Van Beukel en mevrouw Draak zijn voor ons eigenlijk ook het bewijs, dat dit amendement eigenlijk overbodig is. We gaan gewoon zo meteen bij de begroting, inkomsten en uitgaven integraal afwegen met het knoppenboek, wat voorligt. En daar is het amendement niet voor nodig. Mocht ik dat verkeerd hebben begrepen, dan heb ik altijd nog het andere antwoord wat ik hierop wil geven, is dat de Leefbaar-partij hier, Leefbaar 3B er een stuk stelliger mee omging met deze, met dit amendement. En daarop zouden we dan zeggen, wij houden niet van lastenverzwaring. Maar wat ons betreft een paar euro erbij, om pijnlijke bezuinigingen te voorkomen. Daar willen wij echt wel over praten.

Dus wat ons betreft, gaan we hier niet in mee en houden we deze discussie gewoon tot november. Dan hebben we, bezuinigingen in het sociaal domein als laatste optie. Ook hiervan kan je zeggen, het is natuurlijk een sympathiek amendement. En ook D66 zal in deze lijn gaan denken richting de begroting. Dat willen we alle wel, allemaal wel. Maar we gaan tegenstemmen, omdat ik zei aan het begin, D66 wil die integrale afweging kunnen maken. Dan heb je, formatie volgt beleid. Wij zijn in 2022 was dat al, zijn we ook al tegen dit amendement geweest. En mochten we deze natuurlijk weer opnieuw gaan, die hebben we natuurlijk weer nieuw bekeken, nieuw beoordeeld. Wij vinden de uitleg van het college, hoe die, het aangenomen amendement is uitgevoerd gewoon logisch en fair. En wij vinden, voelen er niet veel voor, om dit uitgangspunt nu aan te gaan passen. Gaan we ook tegenstemmen. Dan hebben we, het ravijnjaar 2026, bereid grote ombuigingen voor. Ja, we dachten dat dit zeg maar, als het gaat over het begrotingsadvies van de VNG, dan hebben wij goed onthouden dat daar een toezegging is van de wethouder, dat we die gaan volgen. Dus daarom zou dit amendement overbodig zijn. En als er dan toch net zeg maar, als de uitleg toch is dat er al een, te veel een voorschot wordt genomen, dan zoals u kunt inschatten, zijn we daar geen voorstander van. Dus deze zullen we dan ook niet zo steunen.

De wijkbrandweermanfunctionaris. Ja, wij waren daar geen voorstander van. Maar wij snappen wel deze motie en wij willen ook gewoon een eerlijke en integrale afweging maken. Dus wij sluiten ons hierbij aan, aan de woorden van de VVD ook, hoe we hiermee omgaan. Dus wij zullen hier in meegaan. Dan hebben we de externe inhuurreductie. Ja, we hebben het idee, dat deze motie de zaken iets te simpel voorstelt. Kijk, wij zijn allemaal niet voor heel veel inhuur. Maar het is ook niet zomaar een knop, waar je aan kan draaien zonder ja, concrete plannen of opties. Meestal is het natuurlijk ook een keuze waarom je iemand inhuurt en niet in dienst neemt. Dus wij vinden deze motie nu echt nog te vaag, of niet nog, maar wij vinden hem vaag en vrijblijvend. We vinden ook niet, dat je zo op deze manier het college op pad kan sturen, om deze motie invulling aan te geven. De voorzitter: Mevrouw Draak. Mevrouw Draak: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, deze motie vraagt alleen om een knop, om de afweging. Vindt de fractie van D66 dan, de afweging niet duidelijk genoeg geformuleerd? Want daar zal misschien nog iets aan gedaan kunnen worden. De voorzitter: Mevrouw Den Heijer. Mevrouw Den Heijer: Ik zie het zo even niet voor me, wat er dan, hoe dat dan zou verbeteren, zeg maar. Dus ik heb me daar, weinig voorstelling van maken, hoe je deze motie op een goede manier zou kunnen invoelen.

Dus ik laat het even bij het college en dan komen we daarop terug. Maar vooralsnog, hebben we daar niet echt een idee bij. Dat geldt eigenlijk ook voor de reductie van de overhead. Ook op deze vinden we hem, ja, iets te simpel voorgesteld. Is het dan wel een knop, waar je aan kan draaien? Vragen we ons af. Ja, niemand wil natuurlijk heel veel overhead, maar je gaat natuurlijk niet zomaar zonder één of ander plan, minder overhead krijgen of opnemen. Dus ook daarvan, vinden wij deze niet goed ingevuld en uitgewerkt en we kunnen daar nu niet heel erg veel mee. Dan hebben we nog een, misschien wat vragen over onze laatste, want dan ben ik aan het einde. De motie die wij zelf indienen samen met WIJ Lansingerland, over bomen voor Lansingerland. Met uw goedkeuring, mijnheer de voorzitter, zou ik het, daarvoor het woord willen geven aan mijn collega. Weerheijm, ja.

25/44

De voorzitter: De heer Weerheijm. De heer Weerheijm: Ja, dank u wel, voorzitter. Dan neem ik hem hier even over. Allereerst even richting het CDA, die stelde een aantal vragen. Ik snap de opmerking op zich wel. Het is inderdaad misschien een beetje een beetje wrang, op dit moment. Het is voor D66 wel heel duidelijk, en-en. Natuurlijk moeten we veel doen, aan onze publieke ruimte te vergroenen. Ik kijk regelmatig om me heen in deze gemeente, dat ik denk van, hier kan wel het groen bij. Aan de andere kant, is het natuurlijk ook zo, als we de publieke ruimte vergroenen, maar alle tuinen blijven vol met stenen liggen, dan komen we ook niet zo heel erg ver. Dus het is overduidelijk, en-en voor ons. Met deze motie, het is voor ons ook maar nou ja, een klein plan. Plan, toch een beetje misschien, in de marge, dat zou ik niet willen zeggen. Dat is een beetje oneerbiedig, want dat heeft wel daadwerkelijk impact. Maar het is natuurlijk niet een motie, waarmee we opeens alle problemen rondom groen oplossen. Maar toch, effectieve bijdrage te leveren. Juist op die plek, waar we als gemeente eigenlijk nou ja, misschien niet zo heel veel kunnen doen, kunnen we toch mensen een zetje in de goede richting geven, om hun tuin te vergroenen. En nou ja, als je en ik gebruik het woord gratis, toch maar even, ondanks wat VVD daarover zei.

Dat je denkt van, als ik die boom heb, dan ga ik ook wat tegels uit mijn tuin halen en een mooi waterpartijtje aanleggen. Dan komen we, maken we toch mooie stappen met elkaar. Dat is wel een beetje het idee. En dan ook even richting de VVD. Er was de vraag van, ja, er komen natuurlijk ook allerlei kosten natuurlijk ook weer bij kijken. Dat is inderdaad zo. Maar daarvan zeggen we ook van, ja, daarom hebben we ook juist dit plan gewoon geleend bij onze buren. Die hebben dit al uitgevoerd, daar is het een groot succes. Die weten precies, hoe het wel niet moet. Dus volgens mij, één belletje richting de collega’s in Zoetermeer. En kunnen we het, gewoon het hele draaiboekje kopiëren, plakken, bij wijze van spreken. Dus hoeft dat ook allemaal niet zo heel erg veel moeite te kosten. Dat is ook een beetje de overweging, die wij ermee hadden. Dus ik hoop, dat ik daarmee de vraag een beetje heb beantwoord, vanaf de andere kant. Daarnaast ook nog goed om te vermelden. Deze motie brengt voor de rest, ook geen structurele kosten met zich mee. Want het verschil is, als je een boom in de publieke ruimte, die er ook meer moeten komen en dat moet ook meer groen. Dat brengt altijd structurele kosten met zich mee, voor onderhoud en dergelijke. Nou ja, dat hebben we hier niet, dus dat scheelt ook gewoon op ons saldo. Dat is altijd mooi meegenomen. Dus, nog een klein beetje toelichting. Dank u wel.

De voorzitter: De heer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Ja, voorzitter, een paar vragen toch. Want het gaat weliswaar over incidenteel geld, maar is een sloot geld bij elkaar. Dat vraagt ook uitvoeringscapaciteit en dergelijke. Dus het is een beetje vlug zo, om dat hier in deze raad te behandelen, zonder uitvoerige bespreking en zonder groot stuk. Maar goed, we gaan het proberen. Eén, we hebben een lopend plan volgens mij, in Lansingerland en dat heet, tegel eruit, plant erin. Is, hoe verhoudt zich dit, daartoe? Is vraag één. Twee, voorzitter, steunt de fractie van D66 dan ook een voorstel, voor het investeren in meer publiek groen? Want daar heeft hij net mooie woorden aan gewijd, maar we zien er nog weinig daden van dit college. Dus kan hij dat alvast, nou, toezeggen? In ieder geval, dat hij daar positief, daarnaar zal kijken. Voorzitter, ten derde. Dit is best veel geld waarvan de wethouder vorige keer zei, ik hou er rekening mee, dat onder dit nieuwe kabinet er zal worden gesneden in duurzaamheidssubsidies. Dus laten we het achter de hand houden. Het was een goed idee van deze coalitiepartijen om het achter de hand houden, om dan uit te kunnen geven. En neemt hij hiermee afstand van zijn wethouder? Of, heeft hij daar inmiddels achter de schermen overleg over gevoerd? De voorzitter: De heer Weerheijm. De heer Weerheijm: Ja, dank u wel, voorzitter.

Drie vragen, inderdaad. Uit mijn hoofd was er inderdaad een, bijvoorbeeld een subsidieregeling voor het vergroenen van tuinen. Als ik even snel de website had, heb nageslagen, natuurlijk ter voorbereiding van, is hij er op dit moment niet meer. Maar daar kan de wethouder vast wat meer over vertellen. Dus eigenlijk ja, een maatregel die er vroeger was, waar we nu op een incidentele manier iets aan kunnen doen. Ja, u zei, u gaf aan van, u ziet liever een uitgebreider voorstel. Ja, dat had ik u ook graag op dit moment, helemaal aan kunnen bieden. Maar ja, dat is niet bij deze vergadering helaas het geval, dus dat moet ik u schuldig blijven. Dan een verzoek van ja, steunen we dan ook een voorstel voor meer publiek groen? Ja, dat voorstel ligt er vanavond al helemaal niet. Dus ja, daar kan ik weinig over zeggen. Maar goed, u heeft denk ik net wel uit mijn woorden kunnen opmaken, hoe wij daar als D66 naar kijken. Dus als daar concrete voorstellen voor liggen, gaan we daar natuurlijk, zeker daar gewoon een goed gesprek over hebben. En ik denk, dat we daar dan elkaar ook wel kunnen vinden. Daarnaast het laatste vraag, over dat Duurzaamheidsfonds. Dat was inderdaad ook, wat ik zelf aangaf in de commissie. Er zit een budget in Duurzaamheidsfonds. Daar komen we eigenlijk tot nu nog niet uit, dat we daar bestedingen uit kunnen doen. Omdat er eigenlijk een nou, een soort saturatie is

26/44

in de maatregelen. Misschien is het met het nieuwe kabinet al, nou ja … Als ik de afgelopen dagen naar de Kamer kijk, weet ik niet hoe heel, hoe lang dat stand gaat houden. Dat we dat toch nodig hebben. Aan de kant, daar staat nu al een bedrag voor gereserveerd van uit mijn hoofd, driehonderdvierenzestigduizend euro. Dit voorstel hier, heeft een indicatiebedrag van vijftigduizend euro. Blijft er volgens mij nog genoeg over, om daar het een en ander op te vangen. Natuurlijk hebben we dan ook, als we gaan over investeren in groene omgeving, Duurzaamheidsfonds en dergelijke, zijn er ook meer middelen ook, waar we nog naar kunnen kijken als gemeente. Dan kijk ik, denk ik bijvoorbeeld ook aan de Eneco-reserve, als het bijvoorbeeld gaat over duurzame investeringen, die ook kunnen renderen. Volgens mij, hebben we nog een scala van maatregelen, die we nog kunnen nemen hierna. En snijdt dit elkaar, dus absoluut niet in de vingers. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar de fractie van de ChristenUnie, de heer Markus. De heer Markus: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, allereerst de amendementen. Wat betreft, de reële bevolkingsprognose beluisteren we met veel interesse de discussie. We zijn ook even benieuwd, hoe het college hierop reageert. Op basis daarvan, zullen we ons standpunt bepalen.

Wellicht is het goed, dat het college ook even aangeeft, wat het aan de lastenkant betekent, als je inderdaad met meer inwoners gaat rekenen. Ja, dan even, de lastenverhoging als laatste redmiddel. Moge denk ik, uit de interruptie duidelijk zijn, hoe wij erin zitten. Wij hebben ook vorig jaar al aangegeven, dat er wat ons betreft en dat is gelijk aan D66, geen enkel voorbehoud wordt gemaakt richting de begroting, om die sluitend te krijgen. Wat ons betreft, moeten we dat echt bij de begroting pas doen, om daar alles in één samenhang met elkaar, goed mee te nemen. En ja, dan kunnen mensen heel flauw zeggen in allerlei berichtjes op websites, dat de ChristenUnie de OZB fors wil verhogen. Nee, dat is niet zo. Wij willen alleen bezuinigen, nee, dat willen we ook niet. Wij willen uiteindelijk met een mooi, goed afgewogen totaalpakket komen zonder voorbehoud aan de voorkant, op dit moment. Dan, de bezuiniging in het sociaal domein als laatste optie. Daarvoor geldt hetzelfde. Ook hier geen her’…’ aan de voorkant. Ook dat, willen we pas goed afwegen bij de begroting. Wij zullen dat doen op basis van thema's als gezondheid, armoedebestrijding, mentale gezondheid bij jongeren, waardig ouder worden. Dat zijn belangrijke thema's, die we als maatlat gebruiken. Maar dat zullen we pas bij de begroting besluiten en dat alles in samenhang bekijken met elkaar. Dan, formatie volgt beleid.

Wij waren inderdaad bij de begroting van 2022 tegen de systematiek ... De voorzitter: Sorry, ik ga naar de heer Azzouzi. De heer Azzouzi: Dank je wel, voorzitter. Ik wil wel van de ChristenUnie horen van, als de afweging gemaakt wordt tussen OZB en sociaal domein, kwetsbare inwoners, aan welke kant ze staan. De voorzitter: De heer Markus. De heer Markus: Als het gaat om de kwetsbare inwoners, staan we aan de kant van de kwetsbare inwoners. Maar nogmaals, de afweging is op dit punt heel lastig te maken, want er zijn nog veel meer voorstellen op dit punt te doen. Maar het moge duidelijk zijn, dat wat ons betreft rondom armoede, kwetsbare inwoners, mentale gezondheid van jongeren, dat er wat ons betreft niet aan getornd gaat worden. Dan inderdaad even, de formatie volg beleid. Inderdaad, in 2022 waren wij tegen. Hebben we inderdaad, van harte dat amendement ingediend. Maar dat was vooral of vooral, dat was met name door de systematiek, omdat wij standaard zeveneneenhalf fte per duizend inwoners hadden. Dat vonden wij en vinden wij, te makkelijk. Wij hebben toen al aangegeven en ook later aangegeven dat, formatie beleid moet volgen. Maar, dat we heel goed snappen, dat sommige functies in aantal groeien, als gevolg van de groei van de gemeenten en als gevolg van letterlijke taken. Maar, dat wij het wel van belang vinden, dat je die groei onderbouwt.

Zodat we bij de begroting uiteindelijk een afweging kunnen maken, of we het daarmee eens zijn of niet. En dat je dan met elkaar een klap geeft op de begroting en daarmee, geef je de organisatie genoeg kaders mee, om goed wendbaar personeelsbeleid uit te voeren. Dat is volgens mij, ook het kader wat nu gewoon letterlijk staat bij de Kaderbrief. Dus wij zullen op dat punt, ook tegen het amendement stemmen. Daarnaast denken we ook, dat het amendement echt gaat leiden tot lastiger personeelsbeleid. Want natuurlijk, wij hebben nog nooit als raad nee gezegd, maar er zit wel een vertraging in van een paar weken. En soms, moet je gewoon snel beslissen, of je iemand aan wil nemen of niet. Dat weet ik helaas uit ervaring ook, want anders kaapt iemand anders, hem of haar weg. Dat, wat betreft de amendementen. Dan de moties. Om ons voor te bereiden met grote ombuiging richting het ravijnjaar van 2026, ja, dat is toch een beetje een motie, waar we mee worstelen. Want hierboven zweeft of hieronder staat toch, de piramide van Leefbaar, Leefbaar 3B. Daarbij zijn we het niet allemaal eens met al die punten, die erin staan. Want van ons, wij zijn het helemaal eens, dat je met een grote ombuiging moet komen. Dat heeft het college ook toegezegd, naar aanleiding van de brief van de VNG. Maar we vinden wel, dat je naar alles moet kijken, niet naar een beperkt beeld. Dat zweeft

27/44

toch een beetje rondom deze motie. Want volgens mij, moet de grote ombuiging ook benoemd kunnen worden uit het fysieke domein. Ik zeg niet, dat we het daarmee eens zijn. Maar volgens mij, moet het een totaalpakket zijn wat je met elkaar aanbiedt. En waarmee je inzichtelijk maakt, hoe je daar tegenaan kijkt, richting 2026. Dus is nog even een motie, waarmee we worstelen. Tenzij, de heer Van Doorn zijn tussenzinnetje toevoegt en alle overige thema's. Dan vindt hij ons van harte daarin. Dan even de moties, om knoppen aan het knoppenboek. Want een knop aan de gereedschapskist maakt volgens mij, een gereedschapskist heel lastig. Dus het is of gereedschap aan de gereedschapskist, of knoppen aan het knoppenboek. Maar dat is een beetje een flauwe discussie. Wij vonden het in principe prima, om al die knoppen van al dat gereedschap toe te voegen. Maar mijn interruptie met de VVD me toch wat doen twijfelen, rondom externe inhuur en overhead. Want als we het enige effect, wat zichtbaar moet worden in dat knoppenboek, of in dat gereedschap wat het financiële effect is, dan heb je volgens mij, een hamer zonder steel. Uiteindelijk willen we ook zien, wat het effect is op de taken. Want dat is volgens mij, ook keurig netjes in lijn met, wat de VVD voorstelt. Namelijk, formatie volgt beleid. Want we kunnen wel zeggen, ja, schrap maar tien procent externe inhuur.

Ja, als dat betekent dat de bouw van Wilderszijde vertraging oploopt. Daar zitten volgens mij, de VVD en de ChristenUnie niet op te wachten. Dus, prima om die knop toe te voegen, maar dan moet je het financiële effect, maar ook het effect op beleid zichtbaar maken. Want anders, kun je met elkaar geen goede afweging maken. Dus op wat, dat betreft die twee van de VVD. Om de wijkbrandweerman toe te voegen. Wij zitten anders in die discussie, maar we willen dat integraal afwegen. Hebben we altijd gezegd en dat kun je bij de begroting. Dus, prima om die knop toe te voegen. Dan tenslotte, de bomen van Lansingerland. Bomen, genoeg opgezet vanavond, maar de echte moeten we nog poten inderdaad, buiten. Een uitstekende motie, wat ons betreft. Creatief idee, ook. Wij zijn er groot voorstander van. En ik denk, dat allerlei vragen rondom uitvoering, we kunnen ons daar, weer helemaal op los gaan. Volgens mij wordt er gewoon voorgesteld, om een voorstel te doen bij de begroting en dat kan daarin meegenomen worden. Dan kunnen we daar bij de begroting met elkaar over besluiten. Dus wij zijn van harte, voor deze motie. Dat was het denk ik, vrij snel, voorzitter. Dat krijg je als je een hoop interrupties doet, dan bespaar je wel tijd in je termijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Markus. Oh, dat is de truc. Dan gaan we kijken, of dat ook voor de heer Ruijtenberg geldt.

Mijnheer Ruijtenberg. De heer Ruijtenberg: Mijnheer de voorzitter, ik wil heel graag het woord voeren, maar volgens mij is de heer Azzouzi eerst. Aangezien, hij namelijk indiener is van het amendement, geheel formeel. De voorzitter: We gaan van groot naar klein gewoon. En ik dacht, dat u dat meer stemmen had gehaald bij de laatste verkiezingen. De heer Ruijtenberg: Als persoon of als partij? Dus, in beide gevallen klopt het namelijk, dus. Maar goed, dat doet er niet toe. We zijn verenigd links, dus we gaan verder. Ik ga, de amendementen en moties ga ik behandelen, zoals ze genummerd zijn door de griffie. Dat is misschien wel makkelijk. Amendement 008, lastenverlichting als laatste redmiddel voor de sluitende begroting. Volgens mij, heb ik daar genoeg over gezegd. Ook over de interrupties, die er zijn. Wij zullen daartegen gaan stemmen. Wij vinden namelijk dat niemand, geen enkele partij, nee, geen enkele van de negen partijen die hier zit, die is voor lastenverhoging. Niemand staat te juichen daartoe. Maar we hebben heel simpel, dat als we echt niet meer anders kunnen, ja, dan moeten we helaas de lasten gaan verhogen. Wij verhogen liever de lasten met pijn in ons hart, dan dat wij iets gaan doen op het sociale domein. Dus dan maken we daar die keuze voor. Dan amendement 009, de reële bevolkingsprognose van het CDA. Ja, daar zullen we ook tegen stemmen.