[BV24.0064] Verslag raadsvergadering van 4 juli 2024

VERSLAG Gemeenteraad

Corsanummer Datum vergadering

: BV24.0064 : 4 juli 2024

Aanwezig in de raadszaal Raadsleden Leefbaar 3B : Don van Doorn, Marjolein Gielis, Jan Pieter Blonnk, Leon Erwich, Machiel Crielaard, Jean-Paul Meuldijk WIJ Lansingerland : Jan Jumelet, Bianca Boonstra, Jan Alsemgeest, Adelkarim Afalah, Mark Bik, Ton Jansen CDA : Jan-Willem van den Beukel, Nelleke Bouman, Dave Bergwerff, Charles van Harn, Job Halkes, Rita Leijendekker VVD : Marloes Draak, Ed van Santen, Ivo de Graaf, Christiaan Toussaint D66 : Ineke den Heijer (va 21.50u), Brecht Weerheijm, Ronald van der Stad CU : Kees-Willem Markus, Paul Lieverse, Arjen Hofman GroenLinks : Marko Ruijtenberg PvdA : Hamid Azzouzi VOOR Lansingerland : P. van Olst Wethouders

: Simon Fortuyn, Michiel Muis, Titia Cnossen en Leon Hoek

Voorzitter Griffier

: Pieter van de Stadt : Eveline Hamelink–van Rens

Afwezig Leefbaar 3B VVD

: Johan Philippens : Matthijs Machielse

1. Opening en mededelingen De voorzitter: Goed. Goedenavond, het is acht uur, donderdag 4 juli. Welkom bij de vergadering van de gemeenteraad van Lansingerland. Een vergadering, die vooral in het teken zal staan van de financiën, vanavond. Het gaat over geld. Welkom, aan eenieder hier, ook op de publieke tribune, ambtenaren, inwoners ook, die meekijken op de webcast. Welkom aan het college, de griffie. Leden van de raad, goed dat u er bent, want u hebben we het hardst nodig. Dat geldt ook voor u, mijnheer Markus. Keurig op tijd, zoals altijd. We hebben bij de mededelingen twee afwezigen, de heer Machielse is afwezig en de heer Philippens is afwezig. Verder, zijn wij compleet. Ik heb ook nog een mededeling van de wethouder Fortuyn, die een kort, feitelijke mededeling doet over één brief, die hij heeft verzonden conform uw beleid. Wethouder, u heeft het woord. De heer Fortuyn: Ja, dank u wel, mijnheer de voorzitter. Wij afgelopen dinsdag als college een brief ondertekend, die wij doen namens de voormalige Rotterdamse regiogemeenten. Dat zijn er dertien in getal, regio Rijnmond. Waarin wij een oproep doen naar aanleiding van onze zienswijzen, om terughoudend te zijn met investeringen, maar ook met de kosten ten aanzien van 2025.

Maar gezien het feit dat, laat ik zeggen, de korting over de Begroting 2025 ook door rijksoverheid al reeds in 2025 is ingesteld, hebben wij met elkaar gemeend een brief te moeten schrijven naar de vier grote GRregelingen, die we hebben met elkaar. Dat is namelijk de VRR, de GR Jeugd, dat is de DCMR. Die hebben wij een brief gestuurd over het feit, over de GGD uiteraard ook, zijn er vier. Waarin wij aangegeven hebben, dat wij als gezamenlijke colleges besloten hebben, om een dringend verzoek uit te sturen. Het dringend verzoek is om uiterlijk 1 oktober, want veel eerder konden we dat ook niet aansturen, waarbij in ieder geval sprake is van enerzijds, een reductie bij, van de bijdrage van de gemeente voor vijf dan wel tien procent op de gemeentelijke bijdrage. En, wat dat voor effect heeft ten aanzien en die scenario's, wat voor effect dat heeft op de dienstverlening van deze vier GR’en. Zodat we meer zicht

1/44

krijgen. Stel nou, dat wij al in 2025, dan wel 2026 stevige maatregelen met elkaar moeten nemen als zijnde, en als gevolg van de tekorten, die wij hebben met elkaar als gevolg van een korting vanuit het Rijk en de meertaken hebben, die niet gedekt zijn. Dat wij ook aan hun vragen, om te kijken hoe die korting uitpakt in een taakstelling en wat voor beleidseffecten dat heeft, in scenario's. Dat hebben wij als regiogemeenten in gezamenlijkheid uitgestuurd en dit wilde ik u niet onthouden. Omdat dit, nadat de college de begroting bij u heeft ingeleverd met daarbij de knoppenboek, dat dit nog onderdeel zou kunnen zijn van het vaststellen van de begroting. Dit wilde ik even meedelen, mijnheer de voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Stuurt u de brief ook naar de raad? De heer Fortuyn: Wij sturen deze brieven uiteraard als afschrift naar de raad. Maar omdat die dinsdag is verstuurd, althans is hij door de college en dan komt er alsnog, komt daar een afschrift naar de raad toe. De voorzitter: Ik heb twee, ik heb twee vragen. Want dat is het enige, wat ik bij een mededeling wil doen. Maar ik vermoed ook, dat dat zo is. Eerst de heer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Ja, voorzitter. Dank aan de wethouder, voor zijn mededeling, Het klinkt als een verstandige brief. Ik zoek wel even naar het verschil met de mededeling, die hij volgens mij, vorige week deed.

Ik heb daar ook beluisterd, dat er een brief uitging naar alle GR’en. En dat ook verzoek was, om scenario's te maken. Dus, hoor ik nu twee keer hetzelfde, of was is nu het verschil? De voorzitter: Ik ga ook nog even naar de heer Azzouzi. De heer Azzouzi: Dank je wel, voorzitter. Ik wil aan de wethouder vragen, of dit in het kader van de VNGadvies over medebewinde taken … Is dat, is deze actie vanuit die kant? De voorzitter: De wethouder. De Fortuyn: Even in antwoord naar mijnheer Azzouzi. Nee, het is echt een activiteit vanuit de wethouders, de regio Rotterdam. Zo hebben wij ook een wethoudersoverleg regio Haaglanden, die heeft een soortgelijk iets gedaan. Het is ook inderdaad, een signaal om nu echt te kijken van, hoe gaat dit uitpakken als wij deze kortingen moeten doorvoeren? Dus nee, het heeft niks met de VNG te maken. Het is gewoon een eigen actie geweest. Maar uiteraard, past het wel in de lijn, zoals de VNG hem ook uitgesteld hebben. Want het is medebewind en deels is het ook medebewind, maar het is ook dienstverlening, die we met elkaar organiseren in de regio. Tweede punt, ten aanzien van mijnheer Van den Beukel. Nee, dit ligt iets anders. Wij hebben natuurlijk uiteraard, de andere Gemeenschappelijke Regelingen op het doek gedaan. Maar denk even aan het recreatieschap, zit anders gefinancierd in elkaar.

Kijk even naar andere regelingen, die we hebben met elkaar, zoals de MRDH. Dat kunnen we wel vragen, maar dat is een Rijksgeïnvesteerd … Dan zitten we alleen met een economisch vestigingsklimaat. Dit is echt, waar we gezamenlijk in zitten. Het is een gezamenlijke boodschap, waarin we een gezamenlijke oproep doen. Dus de zienswijze, die wij uitgestuurd hebben, die we eigenlijk ook afgestemd hebben met de regio, die blijft bestaan. Maar dit zijn wel de grote Gemeenschappelijke Regelingen, waar we in zijn vieren, gewoon die taakstelling met elkaar hebben verwoord. Dus dat is de achtergrond van dit verhaal. En, dat we ook met zijn allen op kunnen trekken. De voorzitter: Dank, wethouder, voor deze mededeling. 2. Trekken van het lot ter bepaling van het raadslid bij wie een eventuele stemming zal beginnen De voorzitter: Dan gaan wij verder met de agenda op agendapunt twee, het Trekken van het lot ter bepaling van het raadslid bij wie een eventuele stemming zal beginnen, is gevallen op de heer Van der Stad. Dat is het raadslid Van der Stad, om alle verwarring te voorkomen.

2/44

3. Spreekrecht voor niet-raadsleden De voorzitter: En zijn we bij agendapunt drie, het spreekrecht voor niet-raadsleden. Er hebben zich geen inwoners gemeld bij ons, dus dat agendapunt passeert. 4. Vaststelling van de agenda De voorzitter: Dan gaan we naar het vaststellen van de agenda. Wie over de agenda? De heer Halkes. De heer Halkes: Ja, dank, voorzitter. Ik wil graag punt 6c van de hamerstukken toevoegen aan de bespreekpunten. De voorzitter: Dank u wel. Anderen over de agenda? Dat is niet het geval. Dan stel ik u voor, om punt 6c te verplaatsten naar 5c. En de nummering achter 6c, één letter naar voren te halen. Dan sluit het allemaal weer netjes aan. 5. Bespreekpunten 5.a Kaderbrief 2025 De voorzitter: Dan gaan wij naar de bespreekpunten. We hebben dan drie bespreekpunten. Zoals ik in het begin al zei, we gaan vooral praten over geld, over hoe het gaat het onze gemeentelijke financiën, en vooral ook richting de toekomst. En we zien in ieder geval het beruchte ravijnjaar naderen, zoals veel bediscussieerd in gemeenteland. We hebben de taak als gemeenteraad, om de financiën gezond te houden en keuzes te maken. Maar er staan ook stukken op de agenda die terugblikken, de jaarstukken, op het afgelopen jaar en stukken, de Zomernota gaan we bespreken. Die gaat over het eerste halfjaar van 2024. Dus alles staat in het teken van financiën.

En de raad is er al actief mee geweest een aantal weken, natuurlijk in de commissies en er is ook een flink aantal amendementen en moties ingediend. En voor de mensen, die misschien voor het eerst kijken, meekijken. Een amendement, ingediend door de raad indien aangenomen, wijzigt een besluit. Direct, daar kan niemand meer wat aan doen. Daar gaat de raad over. Dat is het belangrijkste machtsmiddel van de raad ook, om te gebruiken. Naast uiteraard, gewoon voor- en tegenstemmen. En de moties gaan over een verzoek aan het college, op bepaalde dingen op te pakken, te doen, na te laten, enzovoort, enzovoort, enzovoort. Dat is het verschil tussen de twee. We hebben vier amendementen en vijf moties, als ik goed geteld heb, aangekondigd gekregen voor agendapunt 5a. Dat is de Kaderbrief 2025. Dus dat is, waar de raad de kaders gaat stellen, langs welke het college de begroting voor 2025 zal opstellen. En zoals gebruikelijk in dat, die situatie, doen we dan een Nulde termijn. Dat is de gelegenheid, om de amendementen en moties per fractie in te dienen. En dat doen wij op de nieuwe wijze voor de raadsleden, die dat moeten indienen. Dat betekent, u hoeft niet langer het dictum voor te lezen. Dat is zeker vandaag een voordeel, want het zijn lange en vooral technische dictums of, dicta. Wat is het meervoud? Ik mis de heer Meester nu.

En, u kunt wel bij het indienen dus in, dan publiceren wij op de schermen de amendementen en de moties en dan kunt u in uw eigen woorden, een korte toelichting geven op, wat u indient. Slechts dat, niet het waarom en al dat soort zaken, maar wat u indient. Alle waarom, komt in uw eerste termijn. Dan stel ik voor, dat we dat zo gaan doen. En dat we de fracties even langsgaan van groot naar klein en dan doe ik dat op de volgorde, althans de fracties die mij bekend zijn, die iets zouden willen indienen. En dan begin ik bij de fractie van Leefbaar 3B. De heer Van Doorn. M2024-004 Ravijnjaar 2026: bereid grote ombuigingen voor Nulde termijn De heer Van Doorn: Dank u wel, voorzitter. U noemde het ravijnjaar 2026 al en de motie komt straks in

3/44

beeld. Onze motie gaat over, dat het financiële tekort tegen die tijd van meer dan twaalf miljoen, dat we meerdere begrotingsknoppen uitgewerkt willen zien worden. Omdat we nu echt al moeten nadenken, over hele grote maatregelen. Mijnheer Fortuyn nam al een mooi voorschotje daarop met acties, die lopen. Dus dat geeft aan, dat de urgentie goed in beeld is. En daar dient deze motie toe. En ik zal hem straks in mijn termijn toelichten. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Doorn. Dan de fractie van het CDA, de heer Van den Beukel. A2024-008 Lastenverhoging als laatste redmiddel voor sluitende begroting Nulde termijn De heer Van den Beukel: Ja, voorzitter. Het gaat over geld en over veel geld en ook over tekorten. Bij tekorten kun je twee middelen vinden, om die te dichten. Namelijk, bezuinigen of lasten verhogen. Het amendement, waar ik hierover wil spreken, dat heet Lastenverhoging als laatste redmiddel voor een sluitende verhoging. Dat mag ik indienen mede namens, moet ik het even goed zeggen. Niet de heer Terry Duivesteijn, maar de heer Don van Doorn en de heer Van Santen van de VVD. Dat heeft als doel om ervoor te zorgen, dat de lasten voor inwoners, verenigingen, ondernemers in beginsel niet verhoogd worden, tenzij nadat de andere opties uitgeput zijn.

A2024-009 Reële bevolkingsprognose Nulde termijn De heer Van den Beukel: Dan heb ik daarnaast, voorzitter nog een ander amendement, dat ik ook graag toelicht. Dat is vooralsnog alleen namens het CDA. Maar ik heb daarvan gezegd in de commissiebehandeling, dat ik hoop op steun van de volledige raad. Dat heeft als doel, om een reële bevolkingsprognose te hanteren en daar onze uitgaven op te baseren. U moet weten dat de inkomsten, die hebben veel te maken met ons inwoneraantal. Wat ons betreft is het heel belangrijk, om daar dus de harde cijfers onder te hebben liggen. En nu blijkt, dat er geen harde prognose is waaruit blijkt, dat in 2028 daadwerkelijk inwoners wonen op locatie Bleizo. Dan vinden we het ook niet reëel, om dat toch te veronderstellen. En te suggereren, dat we die inkomsten zullen hebben, waarmee we eigenlijk lucht in onze begroting zouden pompen. Dus die realiteitszin willen wij brengen in onze bevolkingsprognose. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik heb nog even de heer Van Doorn. Die is wat vergeten, ga ik ervan uit. Geen reactie, of interruptie. De heer Van Doorn. De heer Van Doorn: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik moet even wennen aan het nieuwe format. Maar de motie die ik indien, dien ik mede in met het CDA, de heer Van den Beukel. De voorzitter: Dank u wel. En zoals u het CDA dan even vergeten … Wat ik per ongeluk, WIJ Lansingerland overgeslagen.

Met excuses, aan de fractie van WIJ over … Het beste paard van stal, mijnheer Jumelet. Met mijn grote excuses daarvoor, ik keek gewoon niet goed op mijn lijstje. Ik geef het woord aan de heer Bik. Uw kaartje zit er nu niet in, mijnheer Bik. De heer Bik heeft het woord. M2024-005 Wijkbrandweerfunctionaris toevoegen als begrotingsknop aan gereedschapskist Nulde termijn De heer Bik: Dank u wel, voorzitter. Ja, ik zit pas twee jaar een beetje in de raad, dus het is af en toe nog een beetje wennen. Nee, wij dienen een motie in rondom de wijkbrandweerfunctionaris, om die als begrotingsknop toe te voegen aan de gereedschapskist voor 2025.

4/44

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bik. Dan gaan we naar de fractie van de VVD, mevrouw Draak. A2024-010 Formatie volgt beleid voor een sterke organisatie (herhaling) Nulde termijn Mevrouw Draak: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik begin even met een amendement, dat de VVD graag in wil dienen samen met de fracties van het CDA en VOOR Lansingerland. De titel van het amendement is Formatie volgt beleid voor een sterke organisatie, met tussen haakjes, herhaling. De reden, dat er herhaling staat, is dat we bij de begroting van 2022 een amendement met grote meerderheid in de raad hebben aangenomen. Waarin staat, formatie volgt beleid. En nu stond er toch in de uitgangspunten, volgt beleidsgroei en wettelijke taak. Dus dit amendement beoogt, om terug te gaan naar het eerder genomen besluit. M2024-007 Reductie overhead toevoegen als begrotingsknop aan gereedschapskist M2024-006 Reductie externe inhuur toevoegen als begrotingsknop aan gereedschapskist Nulde termijn Mevrouw Draak: Daarnaast hebben we twee moties, die ook gaan over het toevoegen van begrotingsknoppen aan de gereedschapskist, voor de begroting van 2025. Dat gaat over een knop, percentage overhead en een knop percentage externe inhuur. Dank u wel. De voorzitter: Ze zijn nog niet zo in beeld geweest en dat moet wel gebeuren. Dan ga ik ondertussen even naar de heer Bik, die ook nog een vraag of opmerking heeft. De heer Bik: Ja.

Ik heb eigenlijk ook nog een toevoeging, in de stijl van de heer Van Doorn. Want ik vergeet ook helemaal de mede-indieners te noemen. Dat zijn Leefbaar 3B, Don van Doorn en CDA Lansingerland, Job Halkes. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bik. Dan kunt u ondertussen … Het amendement was dat. Dit is de eerste motie. En dit is de tweede motie. En die zijn hiermee, aan de beraadslaging toegevoegd. Dan gaan we naar de fractie van D66, de heer Weerheijm. M2024-008 Bomen voor alle Lansingerlanders Nulde termijn De heer Weerheijm: Ja, dank u wel, voorzitter. Wij dienen een motie in, waarmee we beogen een succesvol recept naar de buurgemeenten, ook in Lansingerland in te voeren door gratis bomen beschikbaar te stellen voor inwoners. Het is een concept, wat in de gemeente Zoetermeer een groot succes is. Volgens ons is dit een effectieve manier, om samen met onze inwoners meer groen te realiseren in onze gemeente. Daar zijn ook voor de rest, geen structurele middelen voor nodig. Die doen we samen met de fractie van WIJ Lansingerland en specifiek, de heer Jansen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. En ten slotte, de fractie van de PvdA, de heer Azzouzi. A2024-011 Bezuinigingen in het sociaal domein als laatste optie (gewijzigd) (niet in stemming gebracht vanwege aannemen A2024/008) Nulde termijn

5/44

De heer Azzouzi: Dank u wel voorzitter. We willen graag ook een amendement indienen, de fractie van de PvdA en als, GroenLinks als mede-indiener. Het gaat om, bezuinigingen in het sociaal domein als laatste optie. Als wij straks bezuinigingspakket, dan willen wij dat het sociaal, in het sociaal domein als laatste optie gedaan is. Dat was hem. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Azzouzi. Daarmee zijn alle amendementen en moties die aangekondigd waren, ingediend. En gaan we over tot de eerste termijn van de bespreking van deze amendementen en moties, zoals gebruikelijk. Dat wil niet zeggen gezien het belang van de Kadernota, dat u niet enige inleidende algemene woorden mag spreken. Maar hou dat kort, graag. Dank u wel. Ik ga als eerste naar de fractie van Leefbaar 3B, de heer Van Doorn. Eerste termijn De heer Van Doorn: Dank u wel, voorzitter. Nou, er tekenen veel mee, dus er zullen veel voorstemmen vanuit ons komen. Maar toch een aantal elementen waar we nog kritisch op zijn, dan wel ons niet kunnen vinden. Daar zal ik wat meer bij stilstaan van alles, wat we voor instemmen. Want mijn collega Duivesteijn heeft al tijdens de behandeling in de commissie uitstekend gedaan. We hebben daar een prima afwegingskader gepresenteerd aan deze raad. Langs die lat hebben wij ook de moties en amendementen gelegd.

Kom ik bij de eerste, de lastenverhoging als laatste redmiddel van het CDA, wat we natuurlijk mede-indienen. Dat is ook helemaal in lijn met dat afwegingskader. En de top lastenverzwaring als laatste optie, wat ons betreft. Dus wij steunen dat van harte, om die reden. Een andere van het CDA, die neem ik gelijk mee. Dat zijn de reële bevolkingsprognoses. Daar staan wij natuurlijk in essentie natuurlijk positief tegenover, om met het riool te werken. De voorzitter: Ik ga u even onderbreken, mijnheer Van Doorn. Want de heer Markus heeft een interruptie. De heer Markus: Ja, zeker, dat klopt. Even als, OZB als laatste optie, om het even scherp te krijgen. U heeft inderdaad een afwegingskader. Maar als ik even de optie voorleg, bezuinigen op aantal boa’s of OZB omhoog. Waar kiest u dan voor? De voorzitter: De heer Van Doorn. De heer Van Doorn: Dat kunt u precies afwegen naar beneden toe. Bovenin staat de OZB, dus dat is voor ons de laatste optie. En daaronder, zit dan de boa. De voorzitter: Gaat u verder, mijnheer Van Doorn. De heer Van Doorn: Even kijken. Het CDA, reële bevolkingsprognoses. Voor ons en dan werd het heel erg gekoppeld aan Bleizo-West. Daar zitten wij gewoon fundamenteel anders in de wedstrijd, dan het CDA. Wij zien dat gewoon als een ontwikkeling, die er gaat komen, dus voor ons is dat gewoon reëel. Ik snap, dat CDA daar een iets andere lading en kleuring aan geeft.

Dat is prima. Maar dat is de reden, waarom wij daar niet voor zullen stemmen. De bezuinigingen in het sociaal domein, de motie is net ingediend. Daar hebben wij juist het sociaal domein ook genoemd als een optie, om juist wel te gaan zoeken. Niet zozeer om zorg te onthouden bij mensen, want daar is niemand op tegen. Alleen, wij zijn echt wel van mening, dat er in de hele organisatie rondom dat sociaal domein, efficiency gevonden kan worden op een grotere schaal dan wij denken. Dan nu laat blijken. Dat blijkt ook een beetje uit die onderzoeken hè, we zitten, per inwoner betalen we ook, besteden we daar ook meer aan. Dus daar is ook gewoon te vinden en dat moet goed uitgewerkt worden. Dat is waarom wij daar kritisch naar kijken en hem zeker niet als laatste optie zien. De voorzitter: De heer Ruijtenberg.

6/44

De heer Ruijtenberg: Ja, dank u wel. Even een vraag aan de heer Van Doorn, want ik heb het niet helemaal helder voor de bril. Betalen wij gewoon meer aan zorg, omdat wij gewoon meer zorgvraag hebben? Of, is klip en klaar blijkt uit die onderzoeken, dat wij gewoon meer overhead betalen? De voorzitter: De heer Van Doorn. De heer Van Doorn: Volgens mij, wordt daar onderzoek naar gedaan en gaan we daar verdiepend, een verdiepingsslag. En dan komt daaruit, wat blijkt. En als daaruit blijkt, dat daar dan gewoon flink geld te behalen is, dan moeten we dat doen. Hier wordt specifiek gevraagd, om als laatste daarnaar te kijken. Dat vinden wij het verkeerde signaal, dus daarom steunen wij dit amendement niet. Want voor ons is het niet de laatste optie, dat is voor ons lastenverhoging. De voorzitter: De heer Van den Beukel, CDA. De heer Van den Beukel: Ja, voorzitter, dank u wel. Op het vorige, taxatie van de heer Van Doorn. Beetje verrast. Collega de heer Duivesteijn, die wat mij betreft … In de commissie gaf hij helder aan, hoe ook hij hecht aan realiteitszin. En dat het eigenlijk losstaat van, hoe je aankijkt tegen Bleizo. Zo kijkt eigenlijk de fractie van Leefbaar 3B ook. Als een partij, die ook consistent altijd pleit voor realiteitszin.

Dus is de heer Van Doorn, voorzitter, bereid om die twee zaken los van elkaar te zien? En gewoon, zoals we dat gebruikelijk ook doen, de uitgaven en de inkomsten te baseren niet op onze wensen, maar op wat meest waarschijnlijk. De voorzitter: De heer Van Doorn. De heer Van Doorn: Ja, dan ga ik een herhaling van zetten. Wij zien de ontwikkeling van Bleizo-West gewoon als iets, wat gaat komen, dat gewoon reëel. Dus wij gaan niet mee in alle dreiging, die daar zit. Het belang is zo verschrikkelijk groot. Ik heb er ook het volste vertrouwen in, dat we in die discussie uiteindelijk het kwartje de goede kant op krijgen. En dat wij Bleizo gaan ontwikkelen en dat daar gewoon een hele mooie grote woonwijk komt. Dus dat moet je gewoon meenemen in je prognoses. Dus waar, wij labelen dat anders, dan het CDA doet. Jullie zien daar veel meer een bedreiging, risico's, waardoor het niet reëel wordt. En wij wegen dat anders, we kijken er anders naar. Dus wij nemen die cijfers gewoon mee in de prognoses, omdat we denken, dat dat verstandig is om te doen. De voorzitter: Nogmaals, de heer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Ja, laatste vraag, voorzitter, dank u wel. We hebben recent gezien, dat het college toch voorstelde volgend jaar vijf miljoen te reserveren, voor het bouwrijp maken van Bleizo. Terwijl er echt geen enkele Bogor is, dat dat kan.

Dus het was een duidelijk geval van symboolpolitiek. En ook hier dreigt het toch volgens mij, te gebeuren. Dus echt los van de inhoud van, wat je van Bleizo vindt. Is de heer Van Doorn, voorzitter, niet bezorgd, dat de provincie om, louter om deze reden dat deel van de begroting zal afwijzen? Omdat we feitelijk hier inkomsten baseren op iets, waar de provincie zelf notabene, gewoon geen ruimte voor biedt. De voorzitter: De heer Van Doorn. De heer Van Doorn: Nee. Want dan zou de provincie wederom grote fouten maken. Dus ik hoop dat ze tijdig gaan inzien, dat dit voor Nederland en zeker hier in deze regio, een hele belangrijke ontwikkeling is. En dat ze uiteindelijk inzien, dat daar het zwaartepunt moet komen te liggen. Dus nee, helaas, ik kijk daar echt anders naar. En mijn fractie kijkt daar anders naar. De voorzitter: En de heer Ruijtenberg, weer.

7/44

De heer Ruijtenberg: Ja, ik wil de heer Van Doorn graag toch nog even terug nemen naar het sociaal domein. Want stel nu, dat uit dat onderzoek zou blijken, dat wij inderdaad niet meer kwijt zijn vanwege de overhead, maar dat wij het kwijt zijn, omdat er gewoon meer zorg gevraagd wordt. Is de partij van de heer Van Doorn dan nog steeds van mening, dat er dan nog steeds eerst bezorgd moet worden op het sociale domein en daarna pas, op OZB-verhoging? De voorzitter: De heer Van Doorn. De heer Van Doorn: Ik ga in deze fase niet, als-dan vragen beantwoorden. Want dan kan ik hem ook weer straks terug stellen. Stel dat eruit komt, dat we gewoon verschrikkelijk veel overhead hebben. Is PvdA met GroenLinks voorop dan bereid, om juist in het sociaal domein de grootste klappen uit te delen? Weet je, dat soort discussies hebben helemaal geen zin in deze fase. Kijkende naar het amendement, voor ons is het gewoon niet het sluitstuk. Wij plaatsen hem niet als laatste optie, om op te bezuinigen. Ja, dat is gewoon, wat het is. De voorzitter: Nog een laatste keer, mijnheer Ruijtenberg op dit punt De heer Ruijtenberg: Eigenlijk gewoon de beantwoording van de vraag direct maar van de heer Van Doorn, hoeft hij dadelijk niet te doen. Wij hebben in het verleden als GroenLinks al eerder aangegeven, dat wij bereid zijn om te snijden in eigen vlees, zoals met groene leges.

De voorzitter: Interruptie is niet beantwoord. De heer Ruijtenberg: Dus ga ik de vraag opnieuw stellen. Bent u dan ook bereid om te snijden in eigen vlees, zoals wij dat ook bereid zijn om te doen? De voorzitter: Keurig, mijnheer Ruijtenberg. De heer Van Doorn. De heer Van Doorn: Ik ga verder, voorzitter, met de het volgende amendement. De voorzitter: Als u nog even wacht, heb ik ook nog de heer Azzouzi voor u. U heeft alle aandacht vanavond. Mijnheer Azzouzi. De heer Azzouzi: Dank je wel, voorzitter. Ik ben benieuwd of, wat weegt zwaarder voor Leefbaar, is dat meer lasten voor mensen, die wat meer te besteden hebben, of bezuinigen over, op de meest kwetsbare inwoners? Die uitspraak heb ik nog niet gehoord. De voorzitter: De heer Van Doorn. De heer Van Doorn: Volgens mij, heeft u mij niet horen zeggen, dat we gaan bezuinigen op kwetsbare inwoners. We hebben gezegd, dat in het sociaal domein, waar verschrikkelijk veel geld omgaat, dat we gaan kijken naar, hoe besteden we die middelen daar. En draagt het bij aan onze beleidsdoelstellingen. Als het antwoord nee is, dan gaan we daar gewoon in snijden. Maar dat gaat niet gelijk ten koste van de kwetsbare inwoners. In die zin, vind ik het ook gewoon een valse tegenstelling. Want we gaan een veel, dat is een integrale afweging, die je moet maken.

Je hebt het niet alleen maar in lasten verhogen bij de rijken versus, mensen in de knel pakken. Dat is een tegenstelling, die hoort u mij niet zeggen. Dus dat is ook, is ook helemaal niet van toepassing. Microfoon heeft nog aan, maar ik denk, u gaat misschien nog zeggen van ja, wij zijn ook bereid te snijden in eigen vlees. Maar die toevoeging, die kwam niet. De voorzitter: Mijnheer Azzouzi, ja, zo zal, weet ik niet, of u nog een tweede interruptie wil. Mijnheer Azzouzi. De heer Azzouzi: Voorzitter, ik ben benieuwd, waarom dan die afweging om toch voor OZB, als laatste optie. De voorzitter: De heer Van Doorn. De heer Van Doorn: Ik miste even de interruptie. Ik werd afgeleid.

8/44

De voorzitter: Mijnheer Azzouzi, wilt u nog een keer uw interruptie plaatsen? De heer Azzouzi: Voor mij is niet duidelijk, waarom dan wel voor OZB en laatste optie. Waarom laat je hem niet open? Dan gaan we kijken naar de omvang, wat wij nodig hebben. En dan kunnen wij integraal, afweging. Waarom moeten wij nu vanaf het begin, uitsluiten? De voorzitter: De heer Van Doorn. De heer Van Doorn: Dat is een beetje hetzelfde als, waarom zouden we het hekje erom zetten bij de sociaal domein en als laatste. Dus dat is hetzelfde verhaal dus ja, voor ons … Dat is een beetje, met een afwegingskader heb je dat. Dan geef je aan, wat is belangrijk, wat is minder belangrijk. En ik, het is bijna, het is niet vreemd, dat PvdA en Leefbaar 3B tot een andere afweging komen. Dat is ook precies, waarom er verschil is in partijen. Dus u gaat mij nu proberen te overtuigen, dat wij het afwegingskader van de PvdA moeten gaan volgen. Ik denk niet, dat het een hele kansrijke missie gaat worden. De voorzitter: Gaat u door, mijnheer Van Doorn met uw volgende amendement. De heer Van Doorn: Ja, graag. Dan bij een volgende, gevoelige. Dat gaat over, formatie volgt beleid en de sterke organisatie en ook de herhaling. En het zit hem natuurlijk, in de herhaling. Dat verbaast mij, dat wij gewoon eigenlijk ieder jaar weer in deze discussie verzeild raken.

En dat zit hem negen van de tien keer in woordgebruik, blijkbaar. Als je kijkt naar de intentie achter amendementen en daarvoor zelfs in vorige coalities, toen het gewoon nog in coalitieakkoord was opgenomen, dit soort zaken. We wilden een automatisme eruit. De raad moet keuzes kunnen maken, om ambitie en beleid eventueel te schrappen, als de financiële positie daarom vraagt. Bij wettelijke taken, hebben we de lijn altijd gek… tenminste, hebben we in ieder geval de lijn gekozen, krijgen we het geld niet, krijgt men de Zwitsers niet. Komen, komt het geld wel, krijg je de Zwitsers erbij. En toch komen we toch weer in een discussie terecht nu over, beleid volgt, ambtenaren volgen beleid. Alsof we ook denken, dat ambtenaren hun werk niet goed doen. Of, dat we zo, uit zijn op een zo klein mogelijk ambtelijk apparaat. Nee, dat is het niet. Wij willen gewoon kunnen sturen en kunnen prioriteren. Dat is hele verhaal achter dat amendement toentertijd, en nog steeds. Toch zien we weer een soort interpretatie van die, van dat amendement. Ook terug in de tekst hè. We zijn ook een groeigemeente. Ja, dat zijn we. En dan staat er toch weer ergens een zin tussen, dat die groeigemeente automatisch zorgt voor een vergroting. Terwijl ons juist het erom ging, om dat automatisme eruit te halen. Zodat we keuzes kunnen maken met elkaar.

En nergens het doel, om een ambtelijk apparaat zo klein en klein mogelijk te houden, als doel op zich. We willen kwaliteit voor onze inwoners, van de kwaliteit van de stukken. Dus daar heb je ook gewoon mensen voor nodig. We willen een goede sturing op het ambtelijk apparaat, dus dat moet je ook met een goed management kunnen voeden. Dus er zit nergens een doel achter, om het allemaal zo klein mogelijk te houden. We willen ergens balans vinden tussen de regelvrijheid, die een organisatie nodig heeft en grip krijgen en prioriteiten kunnen stellen. Dus ik ben eigenlijk nog wel, voordat we een standpunt gaan innemen … Terwijl intrinsiek, zit het helemaal in ons DNA om de lijn te volgen, wij willen grip op die uitgaven hebben. Van, waarom we toch steeds weer in deze discussie komen en waarom het op deze manier, nu weer in deze tekst is opgenomen. Terwijl volgens mij, en het voorbeeld zit erbij, het vorige amendement, in essentie gewoon beschrijft, wat ik net voordraag. Dus nog even een reactie vanuit het college op de duiding en waarom toch voor deze woorden zijn gekomen. De voorzitter: De heer Markus. De heer Markus: Ja, vast een eerste poging. Inderdaad, in 2022 stond er gewoon even uit mijn hoofd, zeveneneenhalf fte per duizend inwoners hè. Dat was de hele onderbouwing. En nu staat er aangegeven, dat we inderdaad meegroeien, dat soort zaken.

Maar er staat nog een ander belangrijk zinnetje, dat we de groei ook onderbouwen per programma. Dat geeft, geeft dat voor u niet voldoende ruimte en inzicht, om daar nog op te kunnen sturen? De voorzitter: De heer Van Doorn. De heer Van Doorn: Nee. Wij zijn inderdaad heel blij, dat die norm van zeveneneenhalf eruit is. Want daar zat dat automatisme in. Alleen, ik wil hier echt weten van. Zit die onderbouwing van dat programma echt op die wettelijke maken, of is dat een veel breder verhaal? En hoe moet ik dan die groeigerelateerde factoren, wat voor mij toch weer een soort anders opschrijv… Want dan noem je het gewoon niet zeveneneenhalf, maar noem je het een groeigerelateerde factor. En dan zitten we dadelijk weer te soebatten over, ja wat zit daar dan achter? Hoe moet ik zo'n factor dan duiden? Is dat dadelijk toch weer een soort norm, die erachter vandaan komt van, we groeien met tien procent, dus dat

9/44

betekent automatisch op die drie domeinen, zoveel personeel erbij. Terwijl ik in zo'n discussie dan nog mis, ja, wat kunnen we nog met een automatisering? Wat kunnen we met vernieuwing? Anders organiseren, de wereld verandert. Ik bedoel, het is ook niks raars hè. Ik werk zelf ook voor het Rijk. Op moment, dat ik taken erbij krijg, dan schrijf ik een claim, maak ik een uitvoeringstoets. Of een invoeringstoets als die al begonnen is, want soms gaat het wat sneller. En dan breng je in beeld, dit is het werk, dit zijn de mensen die ik heb, dat red ik wel, dat red ik niet. En als ik het niet red en dat zal u verbazen, maar ook mijn werkgever heeft gewoon tegen het Rijk gezegd, geen geld, geen Zwitsers. Dus op moment, dat ik niet de middelen krijg, om mijn werk uit te voeren, dan leg ik taken terug. Dat zit hier ook doorheen. En ik vind het heel normaal, dat degene die het geld verstrekt ook gewoon begrip krijgt op ja, wat doen we nou met de centen? Want we zitten niet meer in een situatie, dat we heel veel geld hebben. We gaan naar een ravijnjaar toe. Daar hebben we echt nog heel veel miljoenen met elkaar te zoeken. En dan wil je dit soort, op dit soort elementen wil je grip krijgen. Dat is voor mij eigenlijk wel een mooi bruggetje naar onze motie. Even een slok water, want ik krijg het droog van al dat babbelen.

Dat gaat over natuurlijk het ravijnjaar, ik noemde dat net al bij het aankondigen. Voor ons is het gewoon echt belangrijk, om voordat we de burger raken ook en impliciet raak je altijd de burger, maar echt heel specifiek. Bijvoorbeeld, misschien niet een goed voorbeeld, maar het Ezelsbruggetje staat onder druk, vinden we verschrikkelijk. Maar we moeten er niet aan denken, als we straks moeten gaan snijden in zwembaden, sportverenigingen, et cetera, omdat we een aantal grootschalige bezuinigingen over het hoofd hebben gezien of weggeredeneerd hebben. Vandaar deze motie, die wij willen indienen om in die autonome ontwikkelingen, medebewindstaken, Gemeenschappelijke Regelingen en in ons geval dan, het sociaal domein, maar ook in alle andere domeinen grootschalig onderzoek te doen. Waarvan, waar kunnen we het in de taakstelling vinden? Waar kunnen we het vinden in groot, om die financieel tekort van twaalf komma drie miljoen straks ook met bezuinigingen aan te kunnen. Dat we in ieder geval, dat palet op tafel hebben en we daarna tot een integrale afweging kunnen komen, met elkaar in deze raad. Zoals we dat in het verleden ook vaker hebben gedaan, in gezamenlijkheid de juiste afweging maken. Zodat we en enerzijds, dat dorpse karakter hier niet de nek omdraaien, omdat onze financiën het straks niet meer goed toelaten. In ieder geval, met elkaar de juiste keuzes te maken.

De voorzitter: De heer Markus. De heer Markus: Ja, dank u wel. Ja, u noemde een heel belangrijk bijzinnetje. Want inderdaad in het tweede dictum, daar staan inderdaad wat punten opgenoemd, waar we aan moeten denken als het gaat om grote ombuigingen. En vervolgens zei u, en in alle andere domeinen. Maar dat, juist dat specifieke zinnetje staat niet in het tweede dictum. Dat wil ik even bevestigd hebben. Of we inderdaad zeggen, het tweede dictum is inderdaad, en alle andere domeinen. Want dan zou ik dat willen laten toevoegen. Of, beperkt u zich alleen tot deze taken, die hier nu staan? De voorzitter: De heer Van Doorn. De heer Van Doorn: Voor mij gaat het knoppenboek over alle beleidsvelden, dus er wordt sowieso al gezocht. Voor ons in deze motie gaat het even specifiek, u heeft ons afwegingskader er ieder keer goed bij. U had net al een vraag over de top. Als u goed gekeken heeft, zit u hier de onderste lagen daarvan. Wat voor ons de eerste lijn is, waarin wij de grote opgave zoeken. Om te voorkomen, dat we bovenin het dorps karakter gaan afbreken, omdat we geld tekort hebben. Dus vandaar, dat we heel specifiek uitlichten deze, de onderkant van onze piramide, afwegingskader. Norm van Duivesteijn, het is maar net hoe je het noemen wilt. Maar u heeft een beeld, waarom wij dit specifiek op deze manier voorstellen. De voorzitter: En de heer Azzouzi.

De heer Azzouzi: Dank u wel, voorzitter. Hoe kijkt Leefbaar naar het bericht van wethouder Fortuyn, naar de grootste Gemeenschappelijke Regeling? Daar zit alles wat u zegt, zit erin. Heeft het college dit ook nodig, volgens u? De voorzitter: De heer Van Doorn. De heer Van Doorn: Blijkbaar heeft het college dit, deze motie al gelezen aan de voorkant. Want ik ben heel blij, dat ze in ieder geval eentje er vast uitlichten, om te kijken naar dit soort ontwikkelingen. Dit is precies namelijk een voorbeeld, wat wij voor ogen hadden. Alleen toen we dit maakten, hadden we nog niet deze boodschap van de heer Fortuyn vernomen. En ik hoop, dat hij straks en in de komende maanden nog vele voorbeelden gaat geven. Precies in het rijtje, die ik net opsom om daar substantiële bedragen te vinden, dan wel … Dat vind ik de kracht hier ook van, niet solo op te treden. U kent misschien meerdere woordvoeringen van mij, waarin ik oproep, om dit niet alleen te doen, als een soort dappere dodo. Maar daar in de regio krachten te bundelen en daarmee, ook een beetje bestuurlijke

10/44

krachten organiseren, om dit voor elkaar te krijgen. Voorzitter, en een belangrijk element, die ik nog in deze motie wil benadrukken. Dit is ook niet zomaar. De VNG adviseert ook iedereen, om dit te doen. Zodat enerzijds, wij zelf in de gereedschapskist aan de bak kunnen. Maar anderzijds, ook de VNG argumenten kunnen geven in hun onderlinge, om in hun onderhandelingen met het Rijk, om aan te geven en dat, wederom niet vreemd, ook daar namelijk het mantra, geen geld, geen Zwitsers. Alleen, dan moet je ze natuurlijk wel voeding geven, om dat debat goed te kunnen voeren. Dus in die zin, op alle fronten denk ik een verstandige motie. En ik hoop hiermee ook de rest van de raad overtuigd te hebben, om dit te steunen. De voorzitter: Nog één keer de heer Azzouzi. De heer Azzouzi: Dank u wel, voorzitter. Kijk, het oproepen en het brieven schrijven, dat is niet voldoende. We hebben in het verleden gezegd, partijen, die kunnen ook lobbyen richting het Rijk. We hebben een nieuw kabinet. Gaat Leefbaar dat ook doen richting het rechts kabinet, die daar nu zitten? De voorzitter: De heer Van Doorn. De heer Van Doorn: Lobbyen heeft nog geen ene zier geholpen. En ik hoor nu net de wethouder zeggen, dat de krachten bundelen in de regio, nu wel een resultaat lijkt op te brengen. Dus daar heb ik iets meer vertrouwen in.

En vanzelfsprekend, zullen wij alle contacten die hier niet vertegenwoordigd zijn in dit huis, aan gaan spreken om ons in die gemeente er doorheen te helpen. Dat spreekt voor zich. Alleen, ik voel mij ook niet geroepen als Leefbaar, om iedere fractie aan te gaan schrijven. Zijnde, dat zij onze vertegenwoordiger zijn. We zullen zeker onze eigen lijnen en gelukkig, hebben wij ook warme banden richting het Haagse, aanspreken. De voorzitter: En nog de heer Markus. Ik ga wel de interruppanten waarschuwen, dat op deze wijze de heer Van Doorn twintig minuten in zijn, heeft. En dat we dat acht keer doen, dan wordt het een lange avond. De heer Markus verdwijnt. Mijnheer Markus. De heer Markus: Ja, nee, dat snap ik. Maar we moeten ook dingen helder krijgen, om goed te kunnen stemmen en een goed besluit te kunnen nemen. Nee, toch nog even over die laatste motie. Want u geeft inderdaad in het tweede dictum aan, allerlei domeinen waar het in gezocht moet worden. Dat moet als ik het goed lees, twaalf komma drie miljoen bij elkaar opbrengen. Bovenop hetgene, wat al in de kist zit. Lees ik hem zo goed? De voorzitter: De heer Van Doorn. De heer Van Doorn: Ja. Hoe meer opties wij hebben en als je kijkt naar de rest van de motie straks, daar zitten allerlei weer andere knoppen bij.

Volgens mij, hoe voller we die kist krijgen en ook met substantiële bedragen, des te beter kunnen wij straks de afweging maken. Dan ga ik wat tijd winnen. Want wat ik net al zeg, heel veel van de moties gaat over het vullen van de gereedschapskist met aanvullende knoppen. Die zullen wij alle, steunen. Belangrijk vind ik nog even uit te lichten, de bomen motie. Want dat vind ik nou weer echt een mooi voorbeeld. In plaats van allerlei compenserende maatregelen bedenken, zoals lelijke windmolens, gewoon zoveel mogelijk bomen planten. Heel verstandig voor de leefbaarheid, mooi voor het zicht en voor mij, een hele slimme motie om uit te voeren. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Doorn. Dan gaan we naar de fractie van WIJ Lansingerland, de heer Jumelet. De heer Jumelet: Dank u wel, voorzitter. Ik zei net al tegen mijn buurman. Het gaat helaas langer duren dan de commissie, als het zo dit tempo gaat. Dus we zullen als Wij Lansingerland, ieder geval het tempo iets omhoog gooien. We hebben ieder geval een goede discussie gehad, denken wij, in de gecombineerde commissievergadering van een goede maand geleden. Er zijn ook inderdaad, een flink aantal moties en amendementen uit voortgekomen. We hebben daar een aantal inhoudelijke discussies gehad, die inderdaad nou ja, vanavond wellicht op onderdelen, nog wel weer even aangestipt gaan worden.

Ik loop ze maar gewoon even langs, zoals ik op het lijstje heb staan, wat ook door de griffie is verstrekt. Want is het toch een volgorde, die wellicht ook bij anderen bekend is. De reële bevolkingsprognose. Wij hebben al eerder gezegd, dat wij in het debat toen in mei, dat wij heel consistent willen zijn richting de provincie. Die consistentie zit hem erin, dat wij Bleizo-West voluit steunen. En ook elk signaal willen afgeven, dat wij voor Bleizo-West gaan. Wij willen daar geen twijfel over doen laat ontstaan, door nu die bevolkingsprognose aan te gaan passen. En nou ja, laat de provincie ook maar zien, dat op moment dat

11/44

zij volhardt in haar lijn rondom windmolens, dat grote consequenties te voelen zijn in Lansingerland. Ook als het gaat om die bevolkingsprognose en daar de mee samenhangende financiën. De voorzitter: De heer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Ja, voorzitter. Mag ik toch van de heer Jumelet vragen om ja, het afstellen van signalen, dat te doen op alle mogelijke manieren. Via moties, amendementen, stukken, allerlei hande besluiten, wat we maar kunnen verzinnen. Maar, om daar niet de begroting voor te, misschien wel een beetje misbruiken. Het is toch geen geschikt instrument, voorzitter, om in de begroting zaken op te nemen, die voor je, voor jou een belangrijke symboolwaarde hebben, maar waarvan je weet, dat die eigenlijk nog niet zo heel dichtbij de realiteit zijn? De voorzitter: De heer Jumelet. De heer Jumelet: Dank u wel, voorzitter. Ik misbruik of gebruik de begroting niet. En ja, de woorden zoals de heer Van den Beukel aangeeft, ja, die zijn voor zijn rekening. Maar wij denken, dat op moment dat Bleizo-West van kiet kan, dat je heel snel daar aan de slag kan met woningbouw. Dus in die zin, achten wij het ook reëel. Dus ja, er zit inderdaad een signaalwerking in. Maar het is niet, dat wij de begroting gebruiken als een soort protestpamflet, of iets dergelijks richting de provincie. De voorzitter: Mevrouw Draak. Mevrouw Draak: Ja, dank u wel voorzitter.

Ja, ik zou toch graag van de heer Jumelet willen weten, of hij nu zichzelf net versproken heeft. Want ik hoor hem nu eigenlijk terugkeren op zijn schreden. Ik hoorde hem net toch heel duidelijk zeggen, ik wil met de begroting een signaal afgeven aan de provincie, dat we gewoon gaan bouwen. Dat hoorde ik toch goed? De voorzitter: De heer Jumelet. De heer Jumelet: Dat heeft u inderdaad goed gehoord. Ik ga door. De last, de amendement van het CDA, over de lastenverhoging als een laatste redmiddel. Ja, wij hebben een hele goede beeldvorming gehad, rondom het onderzoek van het Gemeentefonds. Daaruit kwam voort, dat wij zoals de normering zeg maar is en misschien is dat niet het juiste woord, de normering, maar ik gebruik hem maar eventjes, als het gaat om de OZB, dat we daar nog toch onder zitten, dan het Gemeentefonds van ons verlangt. En mijn partij heeft toch ook wel het idee, dat wij als wij dat niet benutten, dat we dat geld toch elders moeten halen. Dus, en dat halen we ook elders. Dus het is wat ons betreft, geen laatste redmiddel. En op moment dat je bij de begroting daar een afweging maakt, zal je dat integraal moeten afwegen. Wat ons betreft is het niet onbespreekbaar, om de OZB op het niveau te brengen van hetgeen de normering is, in het Gemeentefonds. Ja, als u zegt aan de gemiddelde inwoner, wilt de belasting betalen? Natuurlijk zegt iedereen, nee, liever niet.

Maar ik heb een artikel gelezen in het Algemeen Dagblad in maart van dit jaar. Dat ging over lastenverlichting, lastenverzwaring in andere gemeentes, waarbij ook inwoners van Lansingerland aan het woord kwamen. En ik geloof niet, dat die inwoners die daar geïnterviewd werden, heel veel last hadden van die lastenverzwaring. Wellicht kan de wethouder nog wat licht brengen in het feit, wat dat effectief betekent. Want ik heb dat niet helemaal scherp, maar misschien dat de wethouder dat nog kan doen. Op het moment, dat wij op het niveau komen van het Gemeentefonds qua OZB, wat dat dan voor lastenverzwaring betekent voor de gemiddelde Lansingerlander. Dus wij zullen die, dat amendement niet steunen. Dan ga … De voorzitter: De heer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Ja, voorzitter, dank u wel. Ja, richting de heer Jumelet, voorzitter. Ik hoop, dat we het helder hebben uitgedrukt in het amendement. Maar daar staat volgens ons niet in, dat het uitgesloten is. Daar staat nadrukkelijk, wel als laatste optie. Dus mocht dat voor hem nog uitmaken in zijn weging van het amendement, dan heb ik dat hopelijk bij dezen, verduidelijkt. De voorzitter: De heer Jumelet. De heer Jumelet: Nou ja, goed. Het maakt het, de intentie achter de, achter het amendement niet anders. Wij hebben, nou ja, de heer Van Doorn sprak daarstraks over de piramide of de ladder of weet ik wat.

Maar ja, dat is zijn ladder en zijn piramide. Maar wij hebben, als partijen zeggen wij, het is een integrale afweging. En daarbij zeggen wij feitelijk, de verhoging van de OZB tot het niveau van, wat het Gemeentefonds verlangt of normeert. Daar hebben wij geen, op zich geen moeite mee. Dus in die zin, zullen wij het amendement ook niet steunen. Dan kom ik bij de, het amendement van de PvdA, rondom

12/44

het sociaal domein. Eerst daarvoor, vooraf, voordat ik daar een interruptie op krijg. Wij hebben ook in mei gezegd bij de commissievergadering, wij kijken uit naar de bespreking rondom het hele jeugdverhaal en de kosten daarbij. En ja, we zullen, zijn ook benieuwd wat daar de oorzaken van zijn, dat wij als Lansingerland toch significant anders belast zijn, dan andere gemeentes. En ja, is dat dan op de inhoud of is dat op de aanbesteding of, whatever? Daar zijn we heel erg benieuwd naar. Daar hebben wij nog geen beeld bij, dus dat wachten we af. Dat gezegd hebbende, zeggen wij ook en dat hebben wij ook in ons bijdrage aangegeven, dat de knop die wij of nee, het uitgangspunt wat wij willen hanteren bij de begroting is, dat wij de mensen die het nodig hebben, een steuntje in de rug moeten krijgen. En wij zullen dan ook het amendement van de PvdA, van harte ook ondersteunen. En daarbij is voor ons ook wel, ook als gemeente. Ze zeggen wel eens, de boom herken je aan zijn vruchten. Op moment, dat je dit niet steunt, ja, dan zijn de vruchten toch wel een beetje wrang. Ook voor juist die mensen, die het zo nodig hebben in onze samenleving. Want we hebben heel veel inwoners, die het vreselijk goed hebben. Ik zeg wel eens gekscherend, het geld klotst daar niet tegen de plinten, maar het geld klotst daar haast tegen de raamkozijnen. Er zijn heel veel mensen, die het gewoon niet hebben.

En laten we alsjeblieft, die mensen blijven steunen en ook ontzien. De voorzitter: Mevrouw Draak. Mevrouw Draak: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik heb eigenlijk twee vragen aan de heer Jumelet. Hij geeft aan, dat WIJ graag een integrale afweging wil maken, maar hij zondert daar eigenlijk het sociaal domein van uit. En daarnaast roept hij op, om kwetsbare mensen te beschermen. Maar het sociaal domein is toch veel breder, dan alleen zorg voor kwetsbare mensen in de zin, zoals de heer Jumelet het volgens mij net bedoelde? De voorzitter: De heer Jumelet. De heer Jumelet: Ja, dank u, voor de vraag. WIJ als middenpartij hebben een warm hart, ook voor de mensen die ondersteund moeten worden, in welke zin dan ook. En nou ja, daarom vinden wij het amendement van de PvdA, spreekt ons heel erg aan. En is wat ons betreft, in die hele integrale afweging vinden wij het ook goed, dat je op een gegeven moment voor jezelf ook zegt van, op dat punt vinden wij dat dat ‘…’ echt het allerlaatste is. Dat is wat ons betreft, bij dit amendement goed verwoord. Even kijken. Dan kom ik rondom de formatie vol beleid voor een sterke organisatie. Ja, je krijgt ook en dat werd al vanavond even door de heer Van Doorn ook aangegeven. Het is een beetje déjà vu, hè. Hij noemde het niet zo, maar het is een herhaling of déjà vu van de discussie, die wij gehad hebben een kleine twee jaar geleden.

Wij vroegen ons af als fractie van, wat maakt nou dat deze, dat dit amendement op tafel ligt? Want uiteindelijk staat het ook wat ons betreft, goed verwoord in de stukken, zoals het college ons heeft doen toekomen. En we, kan me nog herinneren in de discussie die wij twee jaar geleden hadden, dat we toen destijds ook wel gezocht hebben naar een soort compromis. Omdat, wij zaten daar toch iets minder in ander, iets anders in, dan een aantal andere partijen. We hebben uiteindelijk elkaar gevonden in het amendement toen. De heer Markus, die in zijn interruptie daarstraks over die zeveneneenhalf per duizend inwoners, wat er toen ook uitging. Wij zullen het amendement niet steunen, omdat wij in dit amendement de intentie lezen, dat ook nu weer een poging wordt gedaan, om op de stoel te gaan zitten van de ambtelijke leiding van onze organisatie. En wij het vertrouwen hebben, dat de dingen die gedaan moeten worden, gedaan worden en dat het geen … Op moment dat er teruggekomen wordt naar de raad door het college, dat dat op deze manier zoals het nu in de stukken staat, voldoende is. Er is wat ons betreft, voldoende grip vanuit de raad om daar waar nodig, te sturen. Dus wij hebben geen behoefte, om daar nu weer verder invulling aan te geven. Maar ik zie een interruptie van mevrouw Draak, dus … De voorzitter: Zeker, mijnheer Jumelet. U let goed op. Mevrouw Draak.

Mevrouw Draak: Ja, dank u wel, voorzitter. Nou ja, ik kom natuurlijk straks pas aan de beurt voor verdere toelichting. Maar ik zou toch vast aan de heer Jumelet willen vragen, wat de fractie van WIJ Lansingerland van mening heeft doen veranderen? Want in november 2022 was de fractie van WIJ Lansingerland wel eens, met het amendement met deze titel. En het nieuwe amendement gaat eigenlijk alleen maar terug naar, hoe het toen was en breidt dat niet uit. Dus ben ik benieuwd, waarom ze van gedachten zijn veranderd. De voorzitter: De heer Jumelet. De heer Jumelet: Wij zijn niet van gedachte veranderd. Maar de intentie die achter deze, achter dit amendement zit, steunen wij gewoon niet. Wij willen niet op de stoel gaan zitten van het college of van

13/44

de ambtelijke organisatie. En zoals het nu in de stukken staat, vinden wij het voldoende. Dus, dat is het antwoord op uw vraag. De voorzitter: De heer Azzouzi. De heer Azzouzi: Ja, voorzitter. Ik wil of een punt van orde of, een punt maken. Want, over de behandeling. Want er zijn een aantal fracties, die hebben hun motie of amendement nog niet toegelicht. En er wordt nu ingegaan op de moties en amendementen. Dat vind ik wel scheef. De voorzitter: Ja. En dat is ook gebruikelijk, als u de motie of amendement in nulde of eerste termijn, wilt indienen. Andere voorbeeld is, dat u in de eerste termijn discussieert en in de tweede termijn pas een motie of amendement indient. Dat kan ook, maar zo hebben we het niet afgesproken. Dus dit is dan het gevolg van onze procedure. Dus, mijnheer Jumelet, gaat u verder. De heer Jumelet: Dank u wel. Ik zal proberen het tempo erin te houden, mijnheer Azzouzi. Dan kom ik bij de motie rondom het ravijnjaar 2026. Ja, er is eerder volgens mij, bij de behandeling van de Kaderbrief in de commissie, is er een toezegging gedaan door de wethouder. Misschien hebben wij het niet goed gehoord, maar misschien kan de wethouder dat nog bevestigen. Dat hij dit al zou gaan doen. Dus we zijn even afwachting, wat de wethouder daar wellicht ook op kan zeggen. Want ja, op moment, dat die toezegging er ligt, dan lijkt hij overbodig.

Of als dat lijkt, dat u hem veel meer toespitst op zaken, zoals ook in de tweede dictum, dan nou ja, moeten we in tweede termijn maar even kijken, wat wij daarmee doen. De wijkbrandweerfunctionaris. Daar komt mijn collega Mark Bik zo even op terug, als het u, als u het toestaat. Maar dan ga ik eerst nog even de andere moties langs en dan … Ja? De reductie externe inhuur. Ja, daar zit volgens ons toch een hele fundamentele, een foute gedachte in. Ik zal u zeggen, waarom. Kijk, waarom ga je externe inhuur doen als organisatie? Dat is om twee redenen. Eén, of je hebt capaciteitstekort op een bepaald moment. Of, je hebt een bepaalde expertise nodig. Dat kan je zeggen van, dat doe je voor een maximale duur, bijvoorbeeld van twee jaar. Maar wat doet het amendement in de toelichting, of in de argumenten? Het is op moment en dan gaat het voor ons echt helemaal mis. Op moment, dat er dus een vacature is en er kan geen vervulling plaatsvinden, dan laat je dat ding dus leeg, hè. Dus dan ga je niet inhuren, mag dan niet. Dus dan laat je de vacature, de functie laat je dus wachten, totdat die vervuld is. Dat kan een jaar, twee jaar duren. Ik heb eerder wethouder Cnossen ook horen zeggen bijvoorbeeld in het ruimtelijk domein, dat het daar op zich heel erg lastig is, om mensen te krijgen. Dat de aanvragen bouwvergunning bijvoorbeeld zich opstapelen.

Dan ben ik toch heel benieuwd, wat de indieners vinden op moment, dat er geen personeel is en niet ingehuurd mag worden en de bouwvergunningen stromen binnen. Ja, wat dat dan betekent? Dan wordt er dus feitelijk gezegd tegen burgers, joh, helaas pindakaas. Maar ja, de stapel is daar achter ons, maar we doen niks. Dus het kan toch niet zo zijn, dat op moment dat er een vacature is en we weten, dat er vacatures zijn, dat er niet extern ingehuurd mag worden. Omdat wij vinden, dat de vacature open moet blijven in afwachting van definitieve vervulling. Dus, maar goed, misschien, dat mevrouw Draak daar straks nog in, op terug kan komen. En rondom de reductie overhead. Ja, ik heb tijdens de commissie gezegd en dat vond zij, dat ik haar woorden in de mond maar, legde … Maar ik ga dat toch weer herhalen. Ik krijg toch een beetje de smaak in mijn mond van, ja, ambtenaren is toch een noodzakelijk kwaad. Ja, ammehoela. We hebben een ambtelijke organisatie, om deze gemeente goed te regelen en de werkzaamheden goed te laten doen. We moeten ook een aantrekkelijke werkgever zijn. Laten we alsjeblieft eens ophouden met continu van, het moet kleiner, het moet zus, het moet zo. Laten we nu ook eens een beetje trots zijn op hetgeen, wat er is. En laten we nu ook het college, maar ook de ambtelijke leiding gewoon zijn werk laten doen. En het vertrouwen hebben, dat zij de goede dingen doen.

Wij zijn ieder geval de partij, die dat voorstaat en wij zullen ook deze, niet steunen. Tenslotte, voorzitter, de motie bomen. Die hebben wij zelf mede-ingediend. En het is denken wij, een hele mooie manier om op deze manier ook invulling te geven aan enerzijds, de verduurzaming en anderzijds, aan de vergroening van onze gemeente. Als u het goed vindt, dan wil ik graag … De voorzitter: Dat vind ik goed, mijnheer Jumelet. Dan gaat de heer Bik verder met het betoog van WIJ Lansingerland. De heer Bik: Daar kan ik vrij kort en bondig over zijn. We hebben in de voorgaande commissie aangegeven, dat we een motie zouden voorbereiden om het knoppenboek te verrijken met de keuzemogelijkheid voor, wel of niet een wijkbrandweerman. En dat beoogt deze motie. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bik. Dan gaan we naar, oh, we krijgen nog de heer Azzouzi.

14/44

De heer Azzouzi: Dank je wel, voorzitter. Om een beeld te vormen, wil ik wel een vraag stellen. Toevoegen aan een begrotingsknop. Volgens mij, was die bedoeld voor bezuinigingen. Ik snap wel, dat wij tevreden zijn over, maar ik weet niet, of de positie nu goed is. Waar die moet komen. De voorzitter: De heer Bik. De heer Bik: Volgens mij, hebben we in de commissie besproken, dat er sowieso een hè … De huidige wijkbrandweerfunctionaris loopt tot met 31 juli dit jaar. Is eigenlijk al een vrij ongelukkige eindmoment, hè, zeker in de begrotingscyclus. Zo dadelijk vooruitlopend op het volgende agendapunt, zal ook een amendement worden ingediend om zeg maar, die periode te verlengen om tot een goede afweging te komen. Dan zal er een besluit moeten worden genomen, of we wel of niet doorgaan met de wijkbrandweerfunctionaris. En dat is, dat beoogt deze motie. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bik, voor de toelichting. Dan gaan wij verder met de fractie van het CDA en dat is de heer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Voorzitter, dank u wel. In de commissie, voorzitter, pleit het CDA voor meer zuinigheid en scherpte op zowel, de kerntaken als op veiligheid. Verenigingen en vergroenen en ook het belang van betrouwbaarheid, hebben we benadrukt. Onderdeel van die scherpte, voorzitter, is ook serieus begroten. Het is er al veel over gegaan.

Maar de bewijslast voor de bevolkingsprognose ligt wat ons betreft, echt bij het college. De collegevoorzitter heeft tot onze spijt niet kunnen aantonen, dat op bedrijventerrein Bleizo in 2028 al een paar honderd mensen wonen. Daarom zal elke fractie die lucht uit de begroting wil halen, tenminste, daar ga ik vanuit, het met ons eens zijn, dat we dit niet moeten opnemen in de begroting. Dus vandaar dat amendement en daar hoop ik op steun. De voorzitter: De heer Azzouzi. De heer Azzouzi: Dank je wel, voorzitter. Laat ik maar gelijk ook die vraag stellen. Wat verstaat het CDA onder lucht uit de begroting? Wat is het doel dan van de lucht uit de begroting? De voorzitter: De heer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Dank u wel voor de vraag, zeg ik richting de heer Azzouzi. Het doel is, een zo reëel mogelijke begroting hebben. Zowel reëel in termen van kosten, als van opbrengsten. En sterker, dat is niet alleen een politieke wens vanuit het CDA. Maar dat is ook een regel eigenlijk in het BBV en in het toezichtskader van de provincie. De voorzitter: De heer Azzouzi, nogmaals. De heer Azzouzi: De PvdA, die … De lucht uit de begroting halen, dat is om bezuinigingen, om extra bezuinigingen te gaan doorvoeren. En in dit geval, is dat niet. Dat wou ik, dat punt gewoon maken. De voorzitter: De heer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Ja, voorzitter.

Er is volgens mij, geen copyright op het begrip lucht. Dus wat dat betreft, hebben we daar kennelijk een andere interpretatie van. Bij ons is lucht ook, reëel zijn over je inkomsten. Voorzitter, onder zuinig begroten verstaan we ook, dat we kritisch kijken naar de uitgaven. We zien als CDA echt nog volop mogelijkheden voor bezuinigingen, waar dat nodig is. En we zien tegelijkertijd, en dat is misschien een onderscheid met de fractie van WIJ Lansingerland, wij zien ook inwoners die inderdaad rijk zijn, maar zeker ook inwoners die het krap hebben. We zien ook verenigingen, die soms krap bij kas zitten. We zien ook ondernemers, die worstelen met hoge inflatie. Dus daarom hechten we er zeer aan. We zijn ook blij met de steun van fractie van de VVD en Leefbaar 3B, om echt eerst te kijken naar, waar kunnen we zelf de tering naar de nering zetten? Voordat we naar onze inwoners, verenigingen en ondernemers kijken. De voorzitter: De heer Jumelet. De heer Jumelet: Dank u wel, voorzitter. Ik heb de wethouder net gevraagd of hij kan duidelijk maken, gewoon even op basis van feiten van, wat, waar hebben we het dan over? Kunt u aangeven, wat het dan effectief is per jaar aan extra lasten? En dan niet in percentage, maar even gewoon in euro's gemiddeld voor een huisgezin. Want dat geeft wel een beetje beeld en geluid bij het verhaal. De voorzitter: De heer Van den Beukel.

15/44

De heer Van den Beukel: Ja, voorzitter. De heer Jumelet is net als ik, financieel woordvoerder voor zijn fractie. Dus hij heeft denk ik, die calculatie ook zelf gemaakt. Maar als ik hem op de achterkant van een bierviltje maak, is het al gauw tientjes. Dan kan u zeggen, ja, dat is weinig. U kunt ook zeggen, het is veel. Maar ja, dat is, zijn wel weer tientjes die daar afgaan uit, in het besteedbaar inkomen van een huishouden, waar het soms al krap i. Dus voor ons, maakt dat zeer zeker uit. De voorzitter: De heer Azzouzi. De heer Azzouzi: Dank je wel, voorzitter. Hoe kijkt het CDA dan, als wij Rotterdamse pas gaan afschaffen? Dat zijn ook tientjes, die de mensen ook kwijt raken dan huisbezitters, zeg maar. Die minder hebben te besteden. De voorzitter: De heer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Ja, voorzitter, een goed punt. Rotterdampas hebben wij initiatief in onze tegenbegroting. Anders dan het college, die daarin wilde afschaffen, hebben wij voorgesteld om die te behouden. Dus dat vinden wij inderdaad, typisch een voorbeeld van goed minimabeleid. Overigens ook middeninkomens, die maken daar graag gebruik van. Maar er zijn andere voorbeelden en overigens, elke fractie heeft daar zijn eigen invulling bij. VVD zal het anders zien dan Leefbaar 3B. Er zijn verschillen, maar ook overeenkomsten.