[BV24.0046] Verslag commissie Algemeen Bestuur 15 mei 2024

Weet de heer Van den Beukel ook in onze financiële situatie. Misschien ook kijken of we dan niet … Mocht het nodig zijn, ook afhankelijk van die uitvoeringsagenda wat er nog van openstaat. Kunnen we dan niet weer voor een jaar of drie, vier weer een incidentele bijdrage leveren mocht het nodig zijn? Maar dan wacht ik even de eindevaluatie af. Daar ga ik nu nog geen uitspraken op doen. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar mevrouw Biharie. Mevrouw Biharie: Dank u wel voorzitter. Dank voor alle fracties voor hun bijdrage. Ik zal het kort houden. Wij hebben gesteund voor incidenteel financiële bijdragen. Op dit moment blijft de PvdA-fractie daarbij. Gezien de komende jaren en de schaarste niet behalve binnen onze gemeente qua bouwgrond en voor uitbreiding van zo'n mooie organisatie als Horti Science. Maar er is ook schaarste aan financiële middelen en daar zijn we allen hier goed van bewust. Dus voor structurele opties op dit punt blijven we even ver van weg. Dat moeten we maar even afwachten wat er op ons allemaal gaat afkomen komende jaren. Qua opmerking over innovatie en duurzaamheid daar zijn we natuurlijk voor, maar dat hoeft niet altijd vanuit de gemeente. We kunnen hier en daar faciliteren. Daar is een slag meegemaakt met de Horti Science visie. Dus de stappen die gezet zijn, daar zijn we blij mee.

Even kijken naar de vragen wat kan er beter? De middelen die nu niet ten volle zijn geïnvesteerd, ben ik heel erg benieuwd vanuit de college hoe we dat beter kunnen inzetten. Kijken naar welke prioriteit op dit moment noodzakelijk is om die visie verder te faciliteren. De onderbesteding, dat heb ik net verwoord. Welke eventuele bijsturing vanuit de kaderstellende rol van de raad? Op dit moment vind ik dat lastig om daar één, twee, drie klaar een opmerking over te maken. Ik wacht even af wat de antwoorden zijn van het college. Daar wil ik even voor nu hierbij laten. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Biharie. Dat was de eerste termijn van de zijde van de commissie. De commissieleden die zijn op de eerste vier vragen van CDA en D66 ingegaan. Er liggen ook nog drie vragen aan het college. Dus daar gaan we nu voor naar het college. Wethouder Fortuyn u wordt nog begeleid, ambtelijke ondersteuning van Samir Amghar. De heer Fortuyn: Dank u wel mijnheer de voorzitter en dank u wel commissieleden. Toen ik het bespreekpunt opeens zag oppoppen, het agenderen van de jaarrapportage Horti Science 2023. Terwijl wij als college dit opgebracht hebben om ook uw raad te informeren, dat dit een bespreekpunt werd. Hadden wij even zoiets van dat is eigenlijk heel mooi, want het is echt een heel belangrijk, laat ik zeggen centraal thema.

Iets waar de gemeente Lansingerland en met name de inwoners, nauwelijks weet van hebben. De hele wereld kent Lansingerland, maar met name Bleiswijk, Bergschenhoek en Berkel en Rodenrijs als dé innovatieve glastuinbouwsector van de wereld. We zijn ook de tweede in schaalgrootte. Terwijl de eigen inwoners er nauwelijks weet van hebben. Dat geldt ook voor het gemeentehuis. Het gemeentehuis wat het glazen paleis genoemd wordt, door veel mensen gezien wordt als mooi huis, maar hoop glas. Maar waar staat het voor? De architect heeft zich ooit laten inspireren door onze kernwaarden, ons DNA. Dat is namelijk de glastuinbouw. Daar gaan we ook de komende maanden hard aan werken om de glastuinbouw ook in het gemeentehuis vorm te geven. Dus ja, wij moeten trots zijn op hetgeen wat wij hier met elkaar ontwikkelen. Ja, de proeftuin Bleizo-West, met de vier- tot zesduizend wooneenheden. Plus 150.000 vierkante meter, oftewel vijftien hectare bedrijventerrein. Juist geïnspireerd op het Horti Science cluster. Dat hebben we ooit eens een keertje met mijn voormalige wethouder van CDA de heer Albert Abee ontwikkeld om Lansingerland op de kaart te zetten als zijnde innovatieve tuinbouwsector. Met name in de veredeling, maar ook in de bestuiving, maar ook in de bescherming van gewassen, maar ook allerlei technologische ontwikkelingen.

Wij hebben dat genoemd Lansingerland is responsible voor feeding the world. Ja, is een grote ambitie, klopt. Het begint langzamerhand handen en voeten te krijgen. Toen kwam dit boven water, denk ik mooie gelegenheid om dit nog eens een keer even in het collectieve geheugen met elkaar op te rakelen, want dat is het nog steeds. Ik denk ook dat het heel veel moeite en ook inspanning van ons vraagt, maar tegelijkertijd ook de

12/26

investering waard is. Om iedereen trots te laten zijn op datgeen wat zich hier in Lansingerland afspeelt en om dat ook verder voort te brengen. Maar toen schrok ik wel even. Want dat was namelijk vraag drie, hoe kijkt de commissie aan tegen de onderbesteding van het eerste en het tweede jaar? Wij dachten dit wel redelijk verwoord te hebben door allerlei complexe factoren en macro- en micro-economische ontwikkelingen waar wij geen invloed op hebben. Maar ik schrok eigenlijk ergens anders van. U weet dat ik, de gemiddelde leeftijd als ik zo rondkijk, ben ik de veruit de oudste hier. Ik heb concurrentie aan de voorzitter, dat is waar. Maar de gemiddelde leeftijd had ik het over. Maar goed, ieder geval ik kom uit het bedrijfsleven dat weet u. Ik heb ondertussen twee termijnen hier achter de rug, ben de derde termijn bezig. Ik heb altijd bedrijven gehad in de grafische industrie en ik heb heel veel zaken gedaan met allerlei overheidsorganen. Ik heb me altijd verbaasd dat rond oktober, november de telefoontjes kwamen met de meest zinnige, vaak ook onzinnige verzoeken, ook verzoeken om facturen al dit jaar te versturen. Want o wee als ik wat van het budget overhoud, dan word ik volgend jaar gekort. Ik denk die geschiedenis die komt toch niet meer terug hoop ik. Dat las ik wel een beetje zo. Je hebt een onderbesteding, dan heb je dus te veel gehad.

Dus even terugleveren dan krijg je volgend jaar niks of in ieder geval wat minder budget. Ik denk juist in het Horti Science cluster, juist zoals wij het hier gepresenteerd hebben. U bent vanmiddag bij de intentieverklaring, overeenkomst geweest. Helaas, ik vervang op dit moment onze collega Leon Hoek wethouder, die is geopereerd van een hernia. We wensen hem namens u allemaal veel sterkte bij zijn herstel, dat begrijp ik wel. Dus ik vervang hem. Maar ik vind het één van de mooiste ontwikkelingen waar we al jarenlang energie in gestoken hebben. Ja, dat het budget niet uitgegeven is, daar moet je eigenlijk best trots over zijn. Enerzijds, natuurlijk iedereen heeft ambitie en wil snelheid. Maar we hebben uitgelegd waarom het niet gelukt is. Dat is niet alleen maar intern te verwijten, maar ook extern te verwijten. Maar we zijn wel op een hele goede weg bezig. Daar waar het om gaat over datgeen over het budget. Maar ik was ook blij vanavond dat er minimaal over nagedacht wordt, om eventueel op termijn naar structureel te kijken. Want ik denk inderdaad dat het ons meer slagkracht geeft, dat geeft ons meer zekerheid. We hebben inmiddels een uitstekende kwartiermaker. Dat is de heer Evert-Jaap Lugt, een zeer ervaren ondernemer. Ook over de hele wereld bekend, althans op een aantal dossiers bekend. De voorzitter: Ik ga u even onderbreken voor een interruptie van de heer Van Santen.

De heer Van Santen: Dank u wel voorzitter. Hoe gaat wethouder Fortuyn als vervanger van de heer Hoek het gesprek aan met wethouder Fortuyn die op de financiën moet letten en de structurele uitgaven? De voorzitter: De wethouder. De heer Fortuyn: Maar ik was nog niet aangesproken over structureel. Dus daarvan heb ik ook gezegd, ik vind het heel interessant dat er nu over gesproken wordt. Want dat biedt je namelijk wel om mensen aan je te binden, ook in je organisatie om continuïteit aan te bieden. Echter, mijnheer Van Santen ik kom u tegemoet. De winstwaarschuwing is wel, wij staan de komende jaren 25, 26, maar name 26, 27 in de jaren, staan wij voor grote opgaven. Waarin wij de budgetten met elkaar als exploitatie nog sluitend moeten krijgen. Dit budget, u kunt er een andere keuze voor maken. Ik heb een aantal partijen gehoord dat je wellicht andere afwegingen kan maken. Ook straks bij de kaderbrief, of eventueel naar de toekomst toe. Maar ik zou ervoor willen pleiten dit is incidenteel geld. Natuurlijk, het is geleend geld. Het is geld dat we apart gezet hebben. Misschien op andere dingen kunnen inzetten. Maar ik pleit er wel voor als wethouder Financiën om dit gereserveerd te houden. Structureel kan op dit moment denk ik niet, ik denk dat dat ook de discussie gaat vertroebelen.

Maar ik vind het wel mooi dat erover nagedacht wordt om laat ik zeggen, consequent te investeren in deze tak van sport. Want dat brengt heel veel en we krijgen er ook heel veel voor terug. Maar dat is een afweging voor later. Dat is even mijn reactie op structureel en incidenteel, maar ik pleit er wel voor om ieder geval het bedrag te reserveren. De voorzitter: Ik ga u onderbreken voor een interruptie van de heer Philippens. De heer Philippens: Dat is eigenlijk inderdaad een vraagstuk voor de wethouder van Financiën inderdaad. We hebben dit op dit moment gefinancierd vanuit drie keer incidenteel, dat gaat dan waarschijnlijk een jaar extra. Hoe ziet u de ruimte, ik kijk wel al vooruit, maar hoe ziet u de ruimte bij een provincie om dat nogmaals met een incidentele investering of een aantal jaar te doen? Is daar nog ruimte voor? De voorzitter: De wethouder. De heer Fortuyn: Kijk dan gaan wij even over de begrotingen, maar goed we zit toch bij AB dus het kan. We hebben de mogelijkheid om wanneer je solvabiliteitsratio boven de twintig procent is en dat is die van ons dik. Ik weet ondertussen wat hij ongeveer is, en die is ruim. Mogen wij tien procent van de algemene reservelijst, van de algemene reserve, mogen we aanwenden voor de komende jaren om daar structurele dekking mee te dekken. Het is je eigen spaarpot opeten, dus ik ben er niet blij mee.

Ik zie het ook niet als een oplossing. Wij gaan nog steeds een gesprek aan om in een kostenbatenverhaal te komen met de overheid. Het kan niet zo zijn, dat wij laat ik zeggen tekorten op dossiers en denk maar even aan de Wmo en met name in de jeugdzorg. Waar we miljoenen tekortkomen, dat zelf bijleggen en dat vervolgens niet vergoed krijgen. Maar dat is de discussie die op dit moment ook met het Rijk loopt.

13/26

Hoe gaan wij een financiering van de gemeente ter hand nemen? Dat is de kosten- en batendiscussie die loopt. Maar je zou kunnen zeggen voor één of twee jaar de spaarpot aan te kunnen spreken. Dus we hebben de ruimte wel. Dan hebben we nog los daarvan, hebben we de algemene reserve ex-, we hebben ook nog de algemene reserve inclusief Eneco. Maar goed we gaan die discussie nog aan. Dit is gereserveerd, staat ook op de balans, is ook meerjarig meegenomen. Dus wat dat betreft komt er geen bloed uit, maar je zou een andere keus kunnen maken. Dat is altijd aan u, u bent kaderstellend, budgetrechtgevend. Maar ik pleit er wel voor om dit te bewaren. Want we hebben hier de kip met de zogenaamde gouden eieren en dat past ook prima in de ontwikkeling van de proeftuin Bleizo-West. Los daarvan nog even een aantal vragen die gesteld zijn, is over onder andere de ruimtelijke behoefte. Ik begrijp, maar dat blijft een terugkerend thema ook met een aantal partijen hier die anders kijken tegenover de ontwikkelingen, wat doe je met Bleizo? Zoals u weet ligt daar best wel wat vraagtekens op tafel, dat klopt. Maar wij hebben wel in de proeftuin Bleizo-West in combinatie met Zoetermeer het Dutch Innovation Park. Hebben wij juist dit proces opgezet om hier een complete hotspot te maken en te bouwen om juist die ontwikkeling zo centraal te kunnen realiseren.

Dus wat dat betreft denk ik dat we dat best goed doen. Met betrekking tot die uitvoeringsagenda, wij zullen in de loop van dit jaar, eind van dit jaar … Maar dan moet ik even naar de heer Amghar. Misschien dat hij wat kan zeggen over het vervolg hoe wij nu verder gaan met elkaar inzake het proces, het budget. Maar ook met name ook welke stappen we willen gaan nemen naar de komende jaren toe. Dus met uw welnemen, mijnheer de voorzitter. Want ik denk dat de heer Amghar zeer betrokken is bij dit traject en ik ben ook zeer blij dat hij nog steeds bij de gemeente Lansingerland werkt. Want er zijn ook andere gemeenten zoals Westland die misschien wel interesse hebben, maar dat hij nog steeds die inspanning doet om hier een resultaat te boeken. Dus via u mijnheer de voorzitter. De voorzitter: We gaan naar de heer Amghar. De heer Amghar: Dank u wel mijnheer de voorzitter. Misschien vanuit mij als het gaat over het proces, is het voornemen om inderdaad in de zomerrapportage alvast een eerste inzicht te geven over de overheveling. Maar we willen in de slotbegroting einde van dit jaar een daadwerkelijk, gedetailleerd voorstel doen over hoe we in 2025 en 26 met het resterend budget omgaan. Het idee daarachter is we willen voorkomen dat we twee keer naar u toe gaan komen om die budgetten op die manier aan u voor te leggen. Dus dat wat betreft het proces.

Ik wil nog één ding aan toevoegen en dat is dat ik oprecht blij wordt van de elementen die hier vandaag zijn genoemd. Ook namens de sector als het gaat over hoe u tegen deze sector aankijkt. Dat krijg ik ook terug van de bedrijven en dat doet de sector goed dat de gemeenteraad er op die manier in zit. Dat wilde ik toch nog even meegeven. Het laatste gaat over dat vliegwiel op gang brengen. Ik wil u graag meegeven dat de partijen die vandaag ook Horti Science Center hebben gelanceerd, dat het tijd vraagt. We zijn daar in 2021 met elkaar mee begonnen, onderzoek van Twynstra en Gudde. We willen dat heel zorgvuldig doen. We willen heel zorgvuldig omgaan met ook het gemeenschapsgeld. Dat betekent wel dat we die ambitie nog steeds waar willen maken met elkaar. Die eerste stap is vandaag gezet, formeel ook. De verwachting is ook dat we daarin ook in de aankomende jaar, in ieder geval ook nog een beroep op u gaan doen. Dat wilde ik nog als laatste … De deelnemers van het Horti Science Innovation Center dat is StartLife Wageningen Accelerator. YES!Delft, één van de sterkste incubators van Europa. De gemeente Lansingerland en de Wageningen University. Die verbinding tussen die partijen is ook vrij uniek. Dat de Technische Universiteit met YES!Delft en Wageningen, dat die met elkaar gaan samenwerken dat is ook uniek.

Dat mogen we ons … Dan hou ik op, maar dat mogen we ons wel beseffen dat we dat hier in de gemeente Lansingerland ook klaar weten te spelen. Dus dat even voor nu. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Amghar. Dan gaan we naar de tweede termijn. Gaan we eerst naar de heer Van den Beukel en ik ben benieuwd of hij tevreden is met zijn antwoorden op zijn vragen. Maar gaan we horen. De heer Van den Beukel: Dank u wel. Kijk het is een bespreekpunt dus er ligt geen besluit voor. Het is gewoon goed te horen inderdaad hoe verschillende partijen ernaar kijken en ook naar hoe breed de steun is in deze raad voor Horti Science in algemene zin. Ook voor de uitvoeringsagenda in specifieke zin. Wat me wel opvalt, maar daar hoeft niemand op te reageren, is dat toch een partij als GroenLinks nog positiever is over de uitvoeringsagenda en de financiële dekking ervan dan toch die, wat we vroeger zeiden ondernemerspartij VVD. Dat Horti Science Innovation Center waar we vandaag waren, dat is mede mogelijk gemaakt dankzij publiek geld. Daar gaat uiteindelijk een ondernemer niet direct in investeren. Wel als deelnemer vervolgens, maar dat zijn typisch nu echt publieke investeringen. Dus we vinden het echt goed dat die plaatsvinden. Voorzitter dan op die specifieke punten uit mijn eerste termijn en de reactie van de wethouder daarop.

Ik heb ook niet gevraagd hoeveel vierkante meter is er voorzien in het ontwikkelperspectief Bleizo voor Horti Science. Maar ook als nu een ondernemer aan de deur klopt bij de gemeente en wij zijn daar grondeigenaar. Kunt u dan toezeggen of kunt u dan aangeven dat het antwoord ja mits zal zijn? Of is er nog een ander proces nodig voordat daadwerkelijk daar die grond kan

14/26

worden benut voor dit doeleinde? Een tweede specifieke vraag die ik had gesteld, die ging ook over … Mogen we van het college verwachten dat zij geen voorstellen meer zal doen, zoals er wel eens gebeurd bij de Noordpolder? Voor de benutting van tuinbouwgrond, dan heb ik het gewoon over tuinbouwbestemd gebied, voor niet-tuinbouwfuncties. Even heel specifiek, tuinbouwfuncties kan ook zijn huisvesting van arbeidsmigranten. Maar kan niet zijn, zo kijkt de provincie er simpelweg naar en zo kijkt de fractie van het CDA er ook naar, kan niet zijn bijvoorbeeld de huisvesting van spoedzoekers. Hoe belangrijk ook, daar hebben we andere gronden voor, bijvoorbeeld met een woonbestemming of met een andersoortige bestemming. Kan de wethouder dat toezeggen? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van den Beukel. De heer Weerheijm. De heer Weerheijm: Dank u wel voorzitter. Allereerst dank aan de andere partijen voor de inbreng die er langs is gekomen. Ook natuurlijk aan het college voor de beantwoording en specifiek ook aan de heer Amar voor de heldere toelichting. Amghar excuses. Allereerst het voorstel eigenlijk zoals het ook al net werd gezegd dat het gebeurde, heel fijn dat er een soort van integraal voorstel komt hoe gaan we nu verder? Inderdaad goed om die uitvoeringsagenda er weer eens bij te pakken.

Die was ook als ik me goed herinner, opzettelijk indicatief, flexibel opgesteld. Om juist ook die mogelijkheden te houden dingen veranderen, de wereld verandert. Sinds de visie is aangenomen is een oorlog uitgebroken in Europa, die inderdaad ontzettend grote consequenties ook heeft, zeker rond energie. Dus het lijkt ook logisch om daar dan dat soort factoren mee te nemen. Daardoor gewoon flexibel mee om te gaan. Ik proefde lichte paniek bij de wethouder die volgens mij dacht dat we het hele budget eruit gingen gooien. Zoals ik al aangaf in de eerste termijn, D66 staat ervoor ondanks dat we tegen de visie waren, de raad heeft in meerderheid gewoon sloten om dat geld voor beschikbaar te maken en dat blijft dan ook gewoon beschikbaar. Daar wil D66 niks vanaf doen, ook al hebben we er misschien andere ideeën over. Voor zover daar wil ik het eigenlijk even bij laten. Ik denk dat we het hier nog wel wat vaker over gaan hebben bij begrotingen en jaarstukken en dergelijke. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Weerheijm. De heer Markus. De heer Markus: Voorzitter dank u wel. Bedankt ook voor de toezegging dat we inderdaad dan einde van het jaar een soort herijking krijgen bij de slotwijzigingen hoe we inderdaad omgaan met de uitvoeringsagenda en de financiële middelen daarbij. Daar wil ik wel gelijk een winstwaarschuwing afgeven richting de komende begroting.

Als daar inderdaad voorstellen komen voor structurele middelen dat is prima, maar dan moeten die wel goed onderbouwd zijn wat we daar dan mee gaan doen. We hebben altijd gezegd kosten volgen beleid. Dus we kunnen wel zeggen hier heb je structureel twee ton extra, maar dan moet er wel iets voor gedaan worden en dat moet ook duidelijk onderbouwd worden. Dus prima om dat in te brengen, goed om daarvoor met elkaar van gedachten te wisselen. Maar laten we dat met elkaar wel goed onderbouwen en daar geen blanco cheques voor afgeven. Dus we kijken uit naar eind van dit jaar waarin we nog eens goed met elkaar van gedachten kunnen wisselen over het vervolg hiervan. Het is goed te zien dat er zoveel enthousiasme in deze zaal aanwezig is voor Horti Science. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van Splunter. Mevrouw Van Splunter: Vanzelfsprekend is GroenLinks natuurlijk hartstikke enthousiast over Horti Science. Er vinden mooie ontwikkelingen plaats rondom duurzaamheid en innovatieve ontwikkelingen, die alleen maar bijdragen aan ook zaken waar we als GroenLinks voorstaan. Voor kwaliteit, daar hangen ook kosten aan. Dus mijnheer Van den Beukel, absoluut enthousiast.

Dank in ieder geval ook voor de beantwoording, toelichting en het is fijn om ook hetzelfde enthousiasme en de positiviteit bij de wethouder en de ambtenaren te ervaren zoals ik heb hem zelf als trotse Bleiswijker ervaar. Wij wachten gewoon de herijking ook af. Het onderwerp wat wellicht terug gaat komen inderdaad bij begrotingsbehandelingen. Ik wilde ook nog heel eventjes complimenten geven voor de organisatie van Horti Science Café. Want op dat moment dat je daar aanwezig bent, krijg je zo goed mee wat er ook vanuit de verschillende bedrijven allemaal georganiseerd wordt, hoe ze zich aan het ontwikkelen zijn. Laatst twee door de jongere tuinbouwhouders, eigenaren hoe zeg je dat precies, georganiseerd. Maar het is ook mooi om te zien dat de toekomst ook geborgd is in een volgende generatie. De voorzitter: Dank u wel. De heer Jansen. De heer Jansen: Dank u wel voorzitter. Nogmaals wij hechten er waarde aan er is 1,2 miljoen voor drie jaar vastgesteld, ook voor 2025. Het lijkt ons niet zinnig om in de komende begroting hieraan te gaan tonen. Dit is gewoon een afspraak, betrouwbare overheid. Dit blijft zo staan. Eventueel structureel, vanaf 26 kunnen we daar naar gaan kijken wat ons betreft. Verder dank voor de nadere uitleg door het college en ambtenaar. De voorzitter: Dank u wel. Verder nog? Mevrouw Biharie. Mevrouw Biharie: Dank u wel voorzitter.

Bedankt voor de verheldering door de wethouder, de waarnemend wethouder, de heer Fortuyn. Wij willen toch even van PvdA even onderstrepen waarom we op dit moment blijven bij voor incidentele financiële steun. Omdat we straks zijn … Dat is door andere

15/26

fractie ook benoemd. We moeten de komende twee jaar echt kijken, ook de wethouder met zijn dubbele pet, Financiën heeft dat benadrukt. Om te kijken waar we straks allemaal op moeten bezuinigen. Dus dat is een onderstreping. Dat neemt niet weg mijnheer Van den Beukel dat we echt met zijn allen hier trots zijn. Dat kunnen we met zijn allen herhalen en dat we staan voor innovatie en voor duurzaamheid. Daar is geen enkele discussie. Als er geld is zou ik zeggen, geen bezuinigingen en structurele verder investeren daarin. Maar u weet u bent zeer deskundig daarin dan ik. Die keuzes die gaan we na 2026 of daar aanloop daarna gaan we maken. Maar dat wilde ik wel even meegeven. Nog een kleine opmerking over schaars over... Ik heb u niet onderbroken, maar u heeft een vraag gesteld aan de wethouder over kunt u dat bevestigen of toegeven in die trant van over de grond. Maar zoals u allen hier ook weet, er is ook schaarste voor bouwen voor onze inwoners. Dus als we locaties … We moeten goed kijken waar we de prioriteiten zetten. We zitten nu al met de provincie in de clinch, dat heeft de wethouder ook even aangestipt. Dat is niet de discussie nu hier, maar ik wil dat toch even meegeven vanuit mijn fractie over bouwen, sociaal bouwen, betaalbaar bouwen en daarnaast over de windenergie. Als we ook nog grond moeten meegeven, als het is we gaan met alles mee, maar dat is helaas niet zo.

Ook voor de uitbreiding. Dus het verhaal ook van ASML en voor het behouden van onze trots hier onze mooie Lansingerland daar staan we voor. Maar we moeten wel keiharde keuzes maken en prioriteiten stellen. Dat wilde ik even meegeven. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Biharie. Verder nog? Niemand? Dan gaan we naar de wethouder. De heer Fortuyn: Ik ben wel een beetje onder de indruk van de woordvoering van mevrouw Biharie van de PvdA. Als wij als tuinbouwcluster vergeleken worden met ASML, dat vind ik eigenlijk best wel een mooie combinatie. Dat zag je ook, de technologische ontwikkeling, maar ook de aanzuigingskracht van technologisch, hoogopgeleide mensen. Maar ook woningbouw dat het wel een combinatie is die je wel met elkaar samen moet doen. Maar ik denk dat ook niemand daar echt een discussie over heeft. De vraagstelling die het CDA heeft gezegd. Als er nu een partij langskomt en die wil in het cluster wil hij een bedrijf gaan vestigen wat is je antwoord dan? Mijn antwoord is vrij simpel. We hebben nog een aantal ontwikkelingen te gaan, denk maar aan de Chrysantenweg daar heb ik nog … Klappolder heb ik nog het nodige te gaan. Uit de school klappend, want dat voorstel moet u nog accorderen. Maar dat is wel via de AB’s en de DB’s van de Hoefweg en de GR Bleizo opgenomen dat de liquidatie van de Hoefweg aanstaande is.

Vervolgens wij een aantal gronden, zeg maar zeven hectare over gaan nemen binnen de GR Bleizo. Dus er zit voldoende ruimte nog in dat gebied en elke vraag zullen we altijd beantwoorden. Maar altijd afwegen tegen de inzet van de raad om de proeftuin Bleizo-West nog steeds op de kaart te houden en proberen te ontwikkelen. De ontwikkelingen die we met de provincie op dit moment hebben, dus we zullen altijd de afweging die afmaken. Maar we zullen altijd positief blijven kijken of we kunnen faciliteren. We hebben meer mogelijkheden dan alleen maar Bleizo-West. Er zijn ook andere gebieden waar we nog ruimte kunnen vinden. Ten aanzien van en die bezorgdheid begrijp ik. Ook Noordpolder, tuinbouwgebied, is gewoon bestemd als tuinbouwgebied. Gaat de provincie ook deels over, dat weet u ook, daar gaan we niet alleen over. Maar dat is natuurlijk ook wel iets waar de provincie een rol speelt, die daar ook andere plannen heeft. Vraag twee daar heeft u het net ook over gehad. Daar zit een zekere mate van bezorgdheid in, dat geloof ik ook, maar dat ligt wel bij RO. Dat ligt niet zozeer in mijn Horti Science discussie nu. Dus als u daar iets over wil horen, of daar een antwoord op wil hebben. Ik weet niet hoe ik hem formuleren moet. Dan moeten we hem echt even bij mijn collega mevrouw Cnossen parkeren, want die gaat over RO.

Dus daar kan ik geen uitspraken over doen gemandateerd, dat gaat niet. Wel alles wat met Horti Science is, alles wat met Bleizo-West te maken heeft daar kan ik wel wat over zeggen. Maar dat is wel mijn antwoord op uw vraag. Die terechtgesteld wordt overigens, want speculatie hebben we ook in de Kruisweg en het poldergebied dat heeft u ook gezien. Dat je buurgemeente dan ook een grondje koopt, dat heb je meegemaakt. Daar gebeurt ook het nodige. Dat is wel een zorg die wij ook hebben laten we daar geen misverstand over hebben. De voorzitter: Een interruptie van de heer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Dank u wel voorzitter. Op het tweede punt fijn te horen dat de wethouder wel die zorg deelt en ook onderkent het gevaar van speculanten op het moment dat je niet consequent bent in je ruimtelijk beleid. Dat hoop ik dat we ons dat allemaal goed realiseren. Dan gaan we daar met mevrouw Cnossen nog wel een keer verder over spreken. Op het eerste heb ik toch geen duidelijk antwoord gekregen voorzitter, dus ik wou graag nog eventjes een keer proberen. Is nu als een ondernemer zich meldt voor het aankopen van grond op Bleizo-West, waar inderdaad meer dan 10.000 vierkante meter gereserveerd zou zijn voor ondernemers. Is dan het antwoord ja mits, of is het antwoord kijkt u eens elders in Lansingerland? Dat tweede hoor ik eigenlijk de wethouder zeggen.

Klopt dat? De voorzitter: De wethouder. De heer Fortuyn: Ja, dat klopt precies. Ik denk dat u het daar goed over hebt. Dan ga je met elkaar in gesprek en dan ga je kijken welke behoeftes er zijn. Of dat past binnen de verschillende afspraken die wij zowel met de raad gemaakt hebben, of het proces met de provincie, of wij daar invulling aan kunnen

16/26

geven. We zullen altijd positief het gesprek aangaan. Of de uitkomst bevalt, dat is punt twee. Ga ik geen garantie op geven. Misschien heeft u het adres hoor, dat u al iemand heeft ervoor dat weet ik niet. De voorzitter: Een interruptie van de heer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Voorzitter dank u wel. Ik heb inderdaad die adressen. Ik constateer dat er nu al echt aantallen ondernemers zijn die nul op hun rekest krijgen als het gaat om de vraag voor uitbreiding van een bedrijf in Lansingerland. Dus die gaan naar elders. Ik constateer ook dat de wethouder eigenlijk het Horti Science Park op slot heeft gezet met zijn verklaring dat daar het antwoord is nee vooralsnog. Dank u wel. De voorzitter: De wethouder. De heer Fortuyn: Ik laat de uitleg maar voor datgeen wat de heer Van den Beukel zegt. Ik heb antwoord gegeven op de vraag. We zullen iedereen met open armen ontvangen, altijd het gesprek aangaan. We zullen kijken welke oplossingen er voor de hand liggen en rekening houden met de afspraken die er liggen. De voorzitter: Dank u wel. Dan zijn wij aan het eind van deze bespreking, geïnitieerd door CDA en D66. Er komt in ieder geval een herijking van het Horti Science in dit najaar bij de slotwijziging. Wat denk ik nog iets blijven hangen is, de vraag een tuinbouwdebat jaarlijks van het CDA.

Ik heb daar geen duidelijk antwoord op gekregen, maar daar moet u zeker nog even over nadenken. Want die vraag is in feite nog niet beantwoord. Misschien kan dat in de wandelgangen wel gedaan worden. Tot slot, heel goed dat Horti Science er staat. Het is, de wethouder gaf het ook aan, het is toch wel heel mooi om te horen van mevrouw Biharie dat hoort Horti Science het ASML van Lansingerland is. Dus ik vind het wel heel mooi en dat wordt ongetwijfeld door anderen opgepikt. Die uitspraak moeten we denk ik gaan koesteren, vind het een hele mooie. We sluiten hiermee dit agendapunt af. 6. Stukken ter advisering aan de raad De voorzitter: Dan gaan we naar de stukken ter advisering aan de raad. Dat zijn er drie. 6.a. Investeringskrediet solar carport gemeentehuis De voorzitter: We beginnen met agendapunt 6.a. Investeringskrediet solar carport gemeentehuis. De raad wordt gevraagd om geld beschikbaar te stellen voor een solar carport op het parkeerterrein achter het gemeentehuis. Hiervoor is een haalbaarheidsstudie uitgevoerd en met zonnepanelen op het dan overdekte parkeerterrein, kan voor het gemeentehuis elektriciteit duurzaam worden opgewekt en wordt een aanzienlijke kostenbesparing gerealiseerd. Wie kan ik in eerste termijn daarvoor het woord geven? De heer Jansen.

De heer Jansen: Dank u wel voorzitter en ook dank u wel aan de ambtelijke organisatie voor het beantwoorden van mijn technische vragen die ik gesteld had. In principe kunnen wij als WIJ Lansingerland leven met dit voorstel. Ik heb het doorgenomen, de vragen gaven nog wat verduidelijking. Wij vinden het eigenlijk wel jammer dat er nu gekozen wordt voor de variant waar er geen laadinfrastructuur gerealiseerd wordt, dus gewoon kaal. Terwijl we weten dat zeker in de looptijd dat dit allemaal actief zal zijn, het aantal elektrische auto's zal toenemen. Dat er momenteel, ik heb ze net nog even geteld, twaalf laadpalen hier bij het gemeentehuis zijn, waarvan er twee kapot zijn. Heeft het college overwogen om puur uit het voortrekkersrol toch te besluiten om die laadinfrastructuur wel te realiseren? Want als je het nu niet realiseert en komt over twee, drie, vier, vijf jaar tot de conclusie om het alsnog te doen, dan gaat het veel meer geld kosten dan dat je het nu in één keer meegenomen zou hebben. Daar had ik nog graag een antwoord op. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Jansen. Dan gaan we naar de heer Halkes. De heer Halkes: Dank u wel voorzitter. Als partij die staat voor praktische, duurzame oplossingen zijn wij voorstander van deze overkapping van de parkeerplaatsen. Toch hebben we wel een paar kanttekeningen.

Want volgens het college gaat niet veel stroom terugvloeien naar het net, omdat alles nagenoeg wordt opgebruikt door het gemeentehuis. Daarom mijn vraag, gaat het college niet op zomervakantie? Want in die periode wordt het meeste stroom opgewekt, maar wordt het gebouw minder intensief gebruikt. Is er geen sprake van netcongestie, zoals bij de wind als hier? Daarnaast zijn we teleurgesteld over het niet meenemen van de laadpalen in het plan, zoals WIJ Lansingerland ook net al betoogde. Krijgen we straks een peperdure servicebus die elektrisch gaat rijden? Maar waar moet deze dan worden opgeladen? Heeft de gemeente niet een beetje een voorbeeldfunctie in het duurzaam rijden stimuleren? Dus net als wij zien wij graag die laadpalen terug. Voorzitter, tot vorige week was dit mijn spreektekst geweest, maar een mailtje heeft ons de wenkbrauwen doen fronsen. Wat blijkt? Een bedrag dat geheim moest blijven, heeft gewoon openbaar op de website gestaan. Wethouder, hoe lang heeft het

17/26

bedrag op de website gestaan? Kan de wethouder schetsen hoe hij gaat monitoren of er toch niet een partij weet heeft van dit bedrag? Tot zover voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Gaan we naar mevrouw Van Splunter. Mevrouw Van Splunter: Dank voorzitter. Het mag logisch zijn dat voor een dergelijk project GroenLinks ook enthousiast is. Niet alleen omdat voor bezoekers en de medewerkers die hier werken op het gemeentehuis het heel prettig is in een hete zomer, om in een auto te stappen die enigszins in de garage heeft gestaan. Maar vooral natuurlijk ook het duurzaamheidstraject. Ik had me ook helemaal voorgenomen om in te zetten op de laadpalen, maar dat hebben de twee heren voor mij al gedaan. Dus ik ben even in afwachting wat daar straks als antwoord op gegeven gaat worden. Maar ook GroenLinks zou het een enorm gemiste kans vinden om niet nu al minimaal de infrastructuur voor meer palen aan te leggen om dat nu niet mee te nemen. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar de heer Markus. De heer Markus: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, wij hebben altijd aangegeven dat je als gemeente het goede voorbeeld moet geven. De vraag is of je dat dan helemaal doet met dit voorstel als ik even naar mijn voorgangers luister. Maar nogmaals als je de inwoners oproept te verduurzamen qua energie, moet je dat als gemeente ook zelf doen.

Dus wat betreft is dit een uitstekend voorstel wat wij van harte kunnen ondersteunen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Philippens. De heer Philippens: Voorzitter wat ons betreft ook prima voorstel. Investeren een project wat ons geld oplevert en tegelijkertijd onze duurzaamheidsdoelen halen. Dus helemaal prima. We zijn akkoord met dit voorstel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Scheringa. De heer Scheringa: Dank u wel voorzitter. Ik zat even te denken of je die laadpalen ... Op zich vind ik het ook wel prima zonder laadbalen, want dat houdt in alles wat je opwekt dat je dat zelf gebruikt. In principe, we verbruiken nog veel meer dan de zonnecellen allemaal opwekken. Voor de rest, wij vinden het een prima voorstel, helemaal goed voor duurzaamheid. Het is opgenomen in de begroting, dus we hadden er eigenlijk al rekening mee gehouden. Dus ook wel slim om het dan wel te doen. Ik zit alleen te denken als het nu een heel succes is, zou ik denken ligt hiervoor ook nog een heel groot parkeerplaats. Dus misschien dat we dat bij de volgende begroting op kunnen nemen. Tot zo ver voorzitter. De voorzitter: Dan gaan we naar de heer Van Santen. De heer Van Santen: Dank u wel voorzitter. Wij zijn dissonant hier op dit onderwerp. Wij zullen tegen dit voorstel stemmen.

Dat is niet omdat wij tegen zonnepanelen zijn, integendeel daar zijn wij voor, maar tegen de voorgestelde manier waarop dit gaat daar zijn wij tegen. Dat zal ik toelichten. Ten eerste, we hebben nog niet zo lang geleden een aantal nota's aangenomen en daar past dit niet in. Dan is het antwoord dan gaan we de nota's maar aanpassen. Volgens mij is dat niet de manier waarop we beleid maken en uitvoeren. Dat toetsen we dan tegen die nota's, dus die voldoen niet aan die nota's. De voorzitter: Ik ga u onderbreken voor een interruptie van de heer Jansen. De heer Jansen: Ik weet niet of mijn geheugen mij nu in de steek laat, maar kunt u die nota's dan benoemen waar u het precies over heeft? De heer Van Santen: Dat staat gewoon in het voorstel, staan ze gewoon benoemd. Voorstel van de reserves, over de afschrijvingstermijn en dat soort nota’s. Staat gewoon in de stukken. De voorzitter: De heer Jansen. De heer Jansen: Nu begint u over de afschrijvingstermijn, maar er staat ook in, in de stukken, dat voor dit soort situaties er geen afschrijftermijn is en dat daar dus een voorstel voor gedaan wordt. Dus dat is niet afwijken van een nota, dat is gewoon invullen van een leemte. De voorzitter: De heer Van Santen. De heer Van Santen: Zo kan je natuurlijk altijd op een gegeven moment dat zeggen. Je kunt ook zeggen in de nota staan gewoon bepaalde termijnen en daar houden we ons gewoon aan.

Ook bijvoorbeeld dat er niet voor geleend wordt, dat soort zaken. Dus er wordt afgeweken van allerlei nota's, maar dat is nog niet eens mijn belangrijkste punt. Maar het is wel iets wat ik constateer, dat het kennelijk moet gebeuren. Ook zoiets als participatie, daar hebben wij altijd onze mond van vol in dit huis, hele studies die we ernaar verrichten. Nu zie ik participatie met omwonenden achteraf. Ik weet niet precies hoe dat normaal werkt, maar dat lijkt me nooit zo prettig om het achteraf te doen als het besluit en alles al genomen is. Ik dacht dat we dat anders doen. Verder, er zijn vrij positieve aannames. Dan nog, ik hoorde de heer Markus over voorbeeld voor onze burgers, is een terugverdientijd van maar liefst negentien jaar. Ik denk dat er geen burger een paneel op zijn dak gaat leggen als het negentien jaar duurt voordat hij dat terugverdiend heeft. Dus ik vraag me af of dat zo'n goed voorbeeld is. De voorzitter: Ik ga u weer onderbreken mijnheer Van Santen, voor een interruptie van mevrouw Van Splunter.

18/26

Mevrouw Van Splunter: Dank u voorzitter. Er wordt aangegeven dat de terugverdientijd negentien jaar is en dat niemand zonnepanelen op zijn dak legt met een terugverdientijd van negentien jaar. Maar hier zit ook de constructie natuurlijk bij. Hebt u die dan wel meegenomen? Ik neem aan dat iemand zonder panelen geen nieuwe constructie op zijn dak gaat leggen voor zijn fundering. De voorzitter: De heer Van Santen. De heer Van Santen: Dat is eigenlijk juist het kernpunt van mijn betoog, dank u wel. Het gaat namelijk erom dat wij hebben liever dat dat geld in panelen gaat zitten en niet in zo’n constructie. Het merendeel van het geld gaat in de constructie zitten en niet in de panelen. Bijna driekwart van het geld of zo. Dat levert natuurlijk helemaal niks op. Het is een dak creëren, zeg maar met heel veel geld. Ons voorstel zou veel eerder zijn, ik hoop dat daar ook … De voorzitter: Ik ga u even onderbreken voor een interruptie van de heer Jansen. De heer Jansen: Nu ga ik u even binnenboord proberen te krijgen. Als wij met een amendement komen voor laadpalen gaat de terugverdientijd terug naar tien jaar. Bent u dan wel tevreden? De voorzitter: De heer Van Santen. De heer Van Santen: Ik zie de laadpalen een beetje los van … Want die kun je altijd plaatsen. Dus dat zie ik een beetje los van dit.

Dus de laadpalen vind ik prima als daar behoefte gewoon aan is, als mensen hun auto moeten opladen. Er zijn te weinig laadpalen, dan plaatsen we die gewoon. Dat is ons beleid volgens mij als gemeente, dus daar heb ik geen enkel probleem mee. Maar waar het om gaat is, ik heb liever dat dit geld alleen in de panelen gaat zitten. Dus mijn voorstel zou veel eerder zijn en ik hoop daar een reflectie van … De voorzitter: Ik ga u toch weer even onderbreken. De heer Van Santen: Ik zou wel graag mijn voorstel even willen doen. Mijn voorstel zou veel meer zijn dat geld te gebruiken om panelen op daken te leggen. Vooral bij bedrijven die hebben grote daken, dat de gemeente dat voortouw neemt daar waar nog geen panelen zijn in overleg met die bedrijven dat te doen. Die bedrijven kunnen misschien een klein stukje van wat er mee verdiend wordt krijgen. Een ander deel is dus allemaal voor de gemeente want die investeert. Hoeven we niet in zo'n dure constructie te investeren. Hebben we dus veel meer opwekcapaciteit, ook veel beter voor het milieu. Dat zou ons alternatief zijn en ik hoor graag hoe anderen daarover denken. De voorzitter: Dank u wel. De heer Markus. De heer Markus: Nog even een interruptie. Want waar ik wel een beetje mee zit bij de begroting hebben we hier natuurlijk al over besloten en daar stond natuurlijk ook een structurele baat tegenover.

Dus ik ben wel even benieuwd hoe de VVD daar tegenaan kijkt. Want nogmaals, we kunnen roepen dit vinden we geen goed idee. Het college doet gewoon wat we met elkaar bij de begroting hebben besloten. Ik zou graag nog even willen dat u daarop reflecteert. Het zou helemaal mooi zijn als u nog even 35.000 euro uit de zak tovert om die structurele dekking dan ook te vinden. De voorzitter: De heer Van Santen. De heer Van Santen: Kijk, maar de baten dat is natuurlijk wel met heel veel positieve aannames en een terugverdientijd van negentien jaar. Dus dan moeten we maar eens kijken, in negentien jaar kan er veel gebeuren, ook met de energieprijs. Dus moet dat eerst nog maar zien of dat ook de waarheid wordt. Als we die panelen op daken gaan leggen van bedrijven dat kan relatief snel. Dan komen er ook inkomsten uit, veel meer dan wat nu begroot is. Ik zie het probleem niet. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van Santen. Dan gaan we naar ... Eerst nog een interruptie van de heer Markus. De heer Markus: Maar dan toch even, dan hecht ik er wel waarde aan dat u de volgende keer bij een begroting er ook duidelijk over bent. Want anders gaat het college bepaalde dingen uitvoeren waarvan u achteraf zegt dat vinden we toch geen goed. Dat lijkt me toch een juistere manier van werken. Dat beaamt u neem ik aan toch ook. De voorzitter: De heer Van Santen.

De heer Van Santen: Ik zie dat ook nog wel een beetje als een aanmoediging voor het idee wat er nu is. Maar natuurlijk is dat zo, alleen nu zien we de uitwerking ervan en dat is hetgeen waar we nu op acteren. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van Santen. De heer Weerheijm. De heer Weerheijm: Dank u wel voorzitter. Er is een hoop gezegd. Mijn fractie in gewoon absoluut voorstander van dit plan, dat kan ik vast even vooropstellen. Ik hoorde net al her en der wat vragen voorbijkomen over we gaan als gemeente toch ook op vakantie? Wij gaan misschien als raad op reces en zijn we er opeens zes weken niet of iets dergelijks. Maar natuurlijk veel ambtenaren werken natuurlijk ook gewoon door. Want uw paspoort moet u ook kunnen blijven ophalen en we hebben ook nog een heel business center wat vol zit met mensen. Dus daar maak ik me niet zo heel veel zorgen over dat we die energie niet kwijt kunnen in dit gebouw. Alle servers die er ook staan, verwarming, verkoeling, noem het maar op. Dan wil ik toch even ingaan op de opmerking van de VVD, die zag ik niet helemaal aankomen. Ik

19/26

dacht heel even dat de VVD ging voorstellen als het liever niet op een dakconstructie, dus ik denk komt er dan een zonneweide als voorstel van de VVD? Dat had ik wel leuk gevonden eigenlijk. Daar zat ik eigenlijk even op te hopen, maar die kwam er toch helaas niet. Dat is toch een beetje een deceptie. Of ik dacht misschien drijvend of iets dergelijks, dat vijvertje hiervoor ook hartstikke leuk. Natuurlijk is het van belang dat we bedrijven stimuleren om zonnepanelen op hun daken neer te leggen. Ik zou u ook willen uitnodigen, kijk eens op Google Maps, dan zie je ook sommige gebieden waar dat al heel erg veel gebeurt. Andere gebieden inderdaad en bedrijven waar nog wel een wereld te winnen valt in dat opzicht. Dus ik kijk ook eigenlijk vooral heel erg uit naar een plan van de VVD, want ik hecht er ook wel waarde aan zoals de heer Markus zei we moeten ons ook een beetje aan de begroting houden die we zelf voorstellen. De voorzitter: Ik ga naar de heer Markus toe, want waarschijnlijk gaat hij er een antwoord op geven. Naar de heer Van Santen. De heer Van Santen: Dan ben ik een beetje in de war, dat ik voor de heer Markus ga spreken nu. Maar het is niet zozeer om de bedrijven te stimuleren. Dat is altijd goed, maar het gaat iets verder dan dat.

Bedrijven benaderen dat de gemeente die investering doet, dus die panelen zijn gewoon van de gemeente dan en dan in samenwerking met die bedrijven dat te doen. Dus dat gaat iets verder dan stimuleren. De voorzitter: De heer Weerheijm. De heer Weerheijm: Dat hoorde ik u inderdaad zeggen, zo had ik het inderdaad ook begrepen. Dus ik kijk eigenlijk uit naar ook gewoon een voorstel van de VVD niet om dit te amenderen, maar gewoon met een nieuw voorstel te komen. Weet ik veel, grote zonnepanelen op bedrijvenfonds. Wat we misschien als Lansingerland kunnen oprichten, lijkt me hartstikke leuk plan. Want het lijkt me een goede aanvulling ook op dit plan. Want het is natuurlijk ook niet alleen van belang dat we overal in deze gemeente op daken die nu nog naakt liggen zonnepanelen daar komen. Dat dat misschien ook een investering kan zijn waar we als gemeente van kunnen profiteren, alleen maar hartstikke mooi. Maar we moeten er natuurlijk ook gewoon voor zorgen dat we ons eigen vastgoed verduurzamen en dat kan juist hiermee, dat ook dit gebouw op groene stroom draait. De voorzitter: De heer Van Santen. De heer Van Santen: Vindt u het dan niet zonde zeg maar dat driekwart van deze investering gaat helemaal niet zitten in het opwekken van energie? De voorzitter: De heer Weerheijm.

De heer Weerheijm: Ik vind het niet zonde als de investering zich inderdaad nog negentien jaar zei u, gewoon zich nog steeds terugverdient. We dus nog steeds hier gewoon winst bij wijze van spreken op draaien. Daarmee er ook voor zorgen dat we hier de verlichting in het gemeentehuis, de koffie die we zetten, een stukje duurzamer uit de machine komt lopen. Want dat is volgens mij het belangrijkste. Het gaat niet alleen natuurlijk om financieel gewin. Voor mijn fractie is de energietransitie het allerbelangrijkste in dit dossier. Dus vandaar dat we ook gewoon achter dit plan staan en omdat het ook gewoon in de begroting staat. We hiermee op korte termijn ook iets kunnen doen aan onze eigen structurele saldo en daar wordt de heer Van Santen volgens mij altijd heel erg blij van als we daar iets goeds mee kunnen doen. Volgens mij heb ik zo de meeste punten wel gehad. Het ging nog even over die laadpalen. Daar ben ik ook nog wel even een klein beetje nieuwsgierig naar. Want ondertussen dankzij een aantal discussies in deze commissie heb ik wel een beetje door hoe complex alles is rondom laadpalen en concessies en dat soort dingen. Toch viel me op in het stuk wat gisteravond in de commissie Ruimte was, wat ook over onder meer een solar carport op Westpolder had. Dat daarbij wel het mogelijk is om laadpalen daarop aan te sluiten en dus hier niet.

Nu kan ik me ook inderdaad wel voorstellen dat daar de urgentie een stuk hoger is, want het is park and ride, komt een hele wijk bij. Logisch, hier hebben we al een hele stapel laadpalen. Dus ik zou toch inderdaad ook graag even van de wethouder willen horen hoe complex het nu eigenlijk is, want volgens mij is het vrij complex. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Weerheijm. We gaan naar een wethouder Muis toe. De heer Muis: Dank u wel voorzitter. Dank voor al uw bijdragen. Ik hoor eigenlijk al de grootst mogelijke meerderheid die voor dit investeringskrediet is. Waar ook aan gerefereerd is, inderdaad heel goed om dat even terug te halen, dat dit een opdracht van uw raad was bij de begroting 2024, de bezuinigingsknoppen. Er zijn veel vragen nog vooraf gesteld, dat is heel goed. We hebben denk ik elke snipper informatie die we hebben met u gedeeld, al dan niet vertrouwelijk, geheim moet ik zeggen. Vertrouwelijk bestaat niet. Het is inderdaad niet alleen financieel. Een aantal van u hebben dat natuurlijk al aangehaald. We hebben natuurlijk een beleidskader zonne-energie heeft u natuurlijk vastgesteld. We hebben afspraken binnen de RES, we hebben onze duurzaamheidsdoelen. We kijken daarbinnen naar daken, zon op daken, zon op water, zon langs infrastructuur en zon op parkeerplaatsen. Dat laatste dat is redelijk uniek en er zijn nog niet heel veel gemeenten die dat doen.

Dus ook is dat heel mooi dat u het college daartoe heeft gevraagd om die twee pilots uit te werken en daarvoor met

20/26

voorstellen voor te komen. Waarom doen wij dat? Het gemeentelijk energieverbruik gaan we nog voor een groter deel gaan we dat duurzaam opwekken. We hebben daar ook zekerheid over die prijs voor een langere termijn. Het is een aanzienlijke kostenbesparing, bezuiniging op die energiekosten heeft u ook kunnen lezen. Wat ik net zei, het is een mooie voorbeeldfunctie voor andere gemeenten, ook in de RESregio, maar ook voor bedrijven, dat werd natuurlijk ook aangehaald. Die kunnen dan ook zien het kan op deze manier en bedrijven kunnen dat ook doen. Ik ben het met de heer Van Santen natuurlijk eens, ondernemers willen graag snel rendement, willen graag snel investeringen terugverdienen. Inwoners maken daar ook andere keuzes in. Was het in het verleden nog meer dan tien jaar, mensen waren al gewend dat ze het in zeven jaar of in vijf jaar terug konden verdienen. Dus inwoners maken daar ook keuzes in. Nu is juist het mooie van de overheid dat wij de tijd hebben om hier duurzamer en voor langere periode in te investeren. Dat onderscheidt ons van die ondernemers en ook van die inwoners die daar persoonlijk andere keuzes in maken, ook op basis van hun portemonnee en bedrijfsmodel. Er werd gevraagd naar het verschil tussen Westpolder de pilot en het gemeentehuis. Die is wel heel anders.

Voor wie er gisteravond waren, toen is … Was het gisteren? Ja het was gisteren, ik begin een beetje de tel kwijt te raken. Die laadinfrastructuur is daar vooral voor bewoners en bezoekers. Als wij het hier zouden willen, wat wij zeker hebben overwogen bij het gemeentehuis, dan zou dat voor ons eigen personeel zijn. Dus dat is een andere situatie, daarmee wordt het ook ingewikkeld. Want wat voor tarieven gaan die dan betalen? We hebben een concessiehouder met bepaalde tarieven. Mag dat? Is het niet verkapt loon? Dit moet je weer scheiden van hetgeen wat je gebruikt voor dit gebouw. Maakt dat je dat allemaal administratief bij moet houden. Als we dit dus ook uit willen zoeken met de concessiehouder Rotterdam, of die dat wel of niet wil, of met een andere partij het in de markt zetten. Dan gaan we hier niet heel snel mee beginnen kan ik u meegeven. Dat is zonde, want we zijn met de laadpalen, zoals u weet ook bezig met een nieuwe laadpalenkaart voor de hele gemeente. Ook hier bij het gemeentehuis. Er zullen ongetwijfeld ook in de toekomst heel veel laadpalen gaan komen. Dus ik zou zeggen staar u nu niet blind op deze plot, omdat we echt nog wel genoeg andere mogelijkheden hebben. Wat volgens mij ook al door de PvdA werd gezegd, wij gebruiken echt al die elektriciteit het hele jaar door.

We hebben data van twee jaar lang per uur dat we weten wat het verbruik is en maximaal zouden we één procent terug kunnen leveren. Dat is dus niet heel veel. Dus vanuit dat perspectief hoeven we ons ook geen zorgen te maken over netcongestie. Rechtstreeks via de kabel wordt hier alles gewoon gebruikt. Dus ik zou u willen voorstellen, we hebben het zelf ook overwogen, zou je niet die voortrekkersrol willen hebben? Werd gevraagd ook door de heer Jansen. Natuurlijk zouden we die willen hebben, maar we maken het ons oneindig complex in de uitvoering. Ik zou u op het hart willen drukken, doe dat niet. We kunnen eventueel nog een aan te stellen projectleider, die overigens ook met rijksmiddelen betaald gaat worden, kunnen we dat laten uitzoeken. Maar liever niet. Even kijken, dan hadden we nog de vraag over een bedrag wat op de site heeft gestaan. Dat heeft er inderdaad een week, anderhalve week heeft dat daar opgestaan. We gaan zeker monitoren of dat op één of andere manier straks in het proces te herleiden is. Aan de andere kant, u heeft denk ik ook vertrouwelijk allerlei stukken geraadpleegd, dus er zijn heel wat andere cijfers ook. Dus ik vermoed niet dat één bedrag nu de hele boel hier op scherp gaat zetten. Maar het is goed dat u daar aandacht voor vraagt en we zullen dat zeker in het vervolg van het proces gaan monitoren.

Ik begrijp de heer Van Santen enerzijds wel, maar goed daar ben ik volgens mij net al op ingegaan. Bij bedrijven daar zetten wij ook op in. Wij stimuleren ook bedrijven om hun daken vol te leggen. Energiecorporatie Lansingerland is daar ook mee bezig, daar denken we ook gezamenlijk over na. Maar dan zou ik u willen voorstellen, kom daar dan bij de volgende begroting mee. Of bij de kaderbrief, of bij de begroting, met daar dan een initiatief voor. Dan kunt u daar naar kijken gezamenlijk en dan kunnen wij daar ook weer kijken hoe we daar een mooie bezuinigingsknop van kunnen maken. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar de tweede termijn van de zijde van de commissie. Wie wil het woord? De heer Jansen. De heer Jansen: Dank u wel voorzitter en dank u wel wethouder voor de uitgebreide beantwoording. Ik gaf net in een interruptie naar de heer Van Santen natuurlijk aan dat wij serieus overwogen om een amendement hierover in te dienen. Ik hoor de wethouder zeggen dan ga je het heel complex maken. Dat gaat tijd kosten, dat gaat ten koste van dus de snelheid en de uitvoering. Dat amendement dat gaat er niet komen. Maar ik denk misschien nog wel na over een motie of een aantal dingen niet toch duurzamer kunnen. Dus het wordt voor ons betreft op dit moment nog geen hamerstuk. De voorzitter: Dank u wel. De heer Markus.

De heer Markus: Ik had eigenlijk nog even een interruptie. Want wij denken na over wat moties en dat soort zaken, zijn prachtige zinnen, maar ik wil wel graag wat meer concreetheid. Dus over wat voor zaken denkt u dan na? Want volgens mij was het antwoord van de wethouder glashelder. Staar je niet blind op die laadpalen, want die gaan er echt wel komen. Is het niet daar, dan wel op de bestaande

21/26

parkeerplaats of de betegelde parkeerplaatsen verderop bij het gemeentehuis. Dus ik ben benieuwd waar u dan mee wilt komen. De voorzitter: De heer Jansen. De heer Jansen: Waar je aan zou kunnen denken, ik neem aan dat als ik het goed gelezen heb was, was de structuur waar de panelen op kwamen te liggen in dit geval beton. Je kunt ook daar aan duurzamere materialen denken. Misschien dat dan de heer Van Santen ook een beetje … Worden kosten misschien lager, maar daar denk ik aan. Maar ik heb twee weken de tijd om daarover na te denken. Toch? De voorzitter: Dank u wel. Wie wil er nog meer in tweede termijn? De heer Halkes. De heer Halkes: Ik wil de wethouder danken voor de uitleg, ook over de laadpalen. Want zoals de wethouder vertelt is inderdaad wel te volgen dat het moeilijker te realiseren is als je het nu daar dat in dat project gaat fietsen. Toch zou ik wel willen meegeven als hij die projectleider heeft gevonden, toch te kijken of er wel wat mogelijk is eventueel. Als is het maar een planning op de langere termijn. Dat je begint met de carport en dan later dat nog toevoegt of iets dergelijks. Het antwoord op de vragen die we hebben gehad over het bedrag op de site laat ik het maar noemen. Ik ben blij dat de wethouder er zelf ook van geschrokken is en er actief op gaat letten dat dat niet misbruikt kan worden. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Halkes.

Mevrouw Van Splunter. Mevrouw Van Splunter: Dank voorzitter en dank voor de toelichting en de beantwoording van vragen. VVD heeft net specifiek gevraagd wat andere fracties eventueel van hun idee vonden. Een nieuw idee, maar los van hetgeen wat hiervoor ligt, vinden wij het een heel goed plan. Dus dan zien we vanzelf wel wat daar eventueel uit gaat komen. Wij volgen hierin inderdaad gewoon de begroting. Ik sluit mij wel heel eventjes aan bij CDA als het gaat over de projectleider die komt met de opdracht om daar toch nog even naar te kijken. Ik had gelezen dat het wat stelliger een opdracht zou worden voor een komende projectleider dan dat ik het nu van de wethouder hoor. Dus ik vind het wel prettig om dat wel wat sturender mee te geven dan liever niet. De voorzitter: Dank u wel. De heer Philippens. De heer Philippens: Voorzitter, wat ons betreft nog steeds een goed voorstel. Wat ik daar nog op toe wil voegen is dat het volgens mij ook mooi aansluit bij het beleidskader zonne-energie waarin concreet vermeld wordt, we hadden hem nog even opgezocht, het inzetten juist op zonnepanelen op die parkeerplek. Dat beleidskader is als hamerstuk door de raad gegaan zeg maar, dus doet het college volgens mij precies wat we als raad zoeken.

Jammer inderdaad dat het gedeelte daaraan het geld voor een deel opgaat aan de constructie, maar ik heb recent ook zonnepanelen op mijn eigen dak laten leggen en zie je dat het meeste geld opgaat naar arbeid en ook niet aan de zonnepanelen. Dus in die zin kan ik me daar nog steeds in vinden. Zonnepanelen op bedrijvendaken vind ik wel interessant. Ik ben ook wel benieuwd een eerste reactie misschien nog het college daarop. Want als ik daar zo een beetje over nadenk, heb ik het idee wat de heer Weerheijm ook al aangeeft, veel bedrijven doen het zelf al. Ga je dan zo’n dak afhuren van bedrijven? Ga je die opbrengst delen? Welke administratie levert ons weer dat op als gemeente en gaat ons dat daadwerkelijk dan iets opleveren? Dat zijn even wat eerste gedachten die bij mij op komen. Dus ik vind het een interessant idee om wel te kijken op welke manier kunnen we het dan wél opleveren zeg maar die zonne-energie? Maar ik heb daar nog een hoop vragen over zeg maar, dus dat zou verder uitgediept … Maar ik ben dus ook vooral benieuwd naar een eerste reactie van het college daarop. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Scheringa. De heer Scheringa: Dank u wel voorzitter. De combinatie van de stellage … Kijk de ruimte is sowieso schaars, daken zijn ook schaars uiteindelijk. Dus in die zin om nu een proeftuin te beginnen met deze constructie lijkt ons zeer goed.

Kijken wat het wordt. Dus ik zeg nogmaals, misschien als het een succes is, doen we ook het voorterrein erbij. Maar dat horen we later dan wel. Voor de rest het verbruik, de wethouder zei het al, we verbruiken hier 1,2 gigawatt. Dit levert op 150 megawatt. Dat is iets meer dan tien procent. Dus ik zeg stop het gewoon hier in het stopcontact en dat komt wel op. Van de heer Van Santen met op bedrijven. Kijk, uiteindelijk heeft een bedrijf zelf de keuze om zijn dak wel of niet te verduurzamen. Maar ik denk, mijn fractie denkt uiteindelijk moet iedereen verduurzamen. Dus ook bedrijven die nu niet willen verduurzamen, die willen dat misschien over tien jaar wel. Dan hebben wij dat dak helemaal volgelegd, kunnen zij niet meer zelf verduurzamen want hun dak ligt vol met de panelen van de gemeente. Dus ik denk laat de gemeente gewoon nu proberen gewoon op hun eigen grond, eigen vastgoed en eventueel op hun eigen supermooie stellages die al dan in niet aluminium uitgevoerd worden. We zien de motie van de heer Jansen wel tegemoet dan eventueel. Laten we die gewoon gebruiken. Bedrijven die niks willen nu op dit moment, misschien over vijf jaar wel, dus laat ze die mogelijkheid geven. Als de wethouder aangeeft die kunnen eventueel nog op steun rekenen als we een nieuwe knop maken met bezuinigingen. Ik zie het zonnig in in die zin, dus laten we vooral doorgaan hiermee. Dank u wel.

22/26

De voorzitter: Dank u wel. Wie nog in de tweede termijn? Niemand meer? Dan gaan we weer even naar de wethouder. De heer Muis: Dank u wel voorzitter. Kort nog even een paar opmerkingen en vragen. Vanuit het CDA die vraag aan die projectleider mee te geven, mevrouw van Splunter zei dat ook. Wellicht stond het stelliger in het voorstel. Alleen alles overwegende en het feit dat we tempo willen maken, gaan we het zeker meegeven die vraag om het uit te zoeken bij de concessiehouder. Maar ik wilde al wel deze winstwaarschuwingen meegeven, omdat wij zelf hier in het college natuurlijk ook discussie over hebben gehad. Tot de conclusie kwamen laten we nu gewoon tempo maken en de boel niet vertragen door het te complex te maken. Dus we zoeken het uit, maar als het te complex wordt dan heb ik volgens mij ook van u allemaal teruggehoord ga daar dan niet te ver in want dan realiseren we straks niks. Dus dat is ook niet de bedoeling. Dan de heer Jansen. Ik ben benieuwd en u denk ik ook als commissieleden welke moties er komen. Ik wil wel vast meegeven zeker vanuit mijn portefeuille natuurlijk van duurzaamheid. Ook ander materiaalgebruik hebben we natuurlijk ook gekeken. Als je het nu in hout zou doen, wordt het twee keer zo duur, gaat minder lang mee.