[BV23.0108] Verslag Commissie Ruimte d.d. 14 nov 2023

Dat snap ik, maar als deze locatie er niet is en ze gaan naar een andere locatie, dan rijzen er nog steeds dezelfde vragen op in de gemeente. Als we kijken naar het voorstel en de toetsingskaders kunnen wij er van de PvdA vanuit gaan, dat daar zorgvuldig en met redelijkheid en billijkheid naar gekeken is, om het zo goed mogelijk vorm te geven. Nogmaals, de zorg van de bewoners snap ik. De leefbaarheid, het heeft voor Bergschenhoek ook voordelen omdat er economisch gewin ontstaat. Doordat er meer mensen komen wonen, worden de centra ook leefbaarder in Lansingerland, dus ook daar zie ik voordelen. Als ik kijk naar het plaatje, er worden geen dozen op elkaar gestapeld, het ziet er planologisch best oké uit. Ik snap dat er zorgen zijn over de massaliteit van het project, maar toch denk ik al met al dat voor de gemeente Lansingerland een win is als hier zich arbeidsmigranten komen vestigen, die dichtbij het werk zijn. De verkeersdrukte kan erdoor afnemen, omdat de arbeiders niet heel vroeg naar hun werk hoeven te gaan, waardoor de verkeersdrukte op de N209 wat minder wordt. Hier wil ik het bij laten. De heer Meuldijk: Ik heb u meerdere motivaties horen geven. U gaf met name aan: we moeten arbeidsmigranten binnen onze gemeente huisvesten. Maar ik heb u niets horen zeggen over het convenant.

Bent u van mening dat dat boter, boterzacht is en geheel in strijd met Europese hogere wetgeving. Ik vraag me af, juridisch, of je zo’n convenant wel kunt sluiten, los van het feit dat je het niet kan controleren volgens de AVG, laat staan handhaven of sanctioneren. Wat vindt u daarvan? Dat hoor ik graag. De heer Xhemaili: Dank voor deze zeer ingewikkelde vraag. Ik ben zelf

15/44

geen jurist, dus ik laat het graag door de wethouder beantwoorden, hoe dat juridisch in elkaar zit. De heer Vermeulen: Laat ik het dan simpel vragen: bent u niet van mening, dat zo’n convenant flinterdun is en te weinig waarborgen biedt en dat he zomaar kan gebeuren, dat de mensen daar woonachtig ook werkzaam zijn in Westland, die ook een Horti Science heeft, of elders in de regio of daarbuiten en dat was niet de bedoeling. Heeft u die angst, deelt u die? De heer Xhemaili: Die angst heb ikzelf niet. Ik heb zojuist gehoord dat een convenant weldegelijk juridisch afdwingbaar is, maar nogmaals, ik ben zelf geen jurist, dus dat antwoord wacht ik af. Ik ben niet bang dat andere arbeiders hier komen wonen en elders werken. Daar kan je goede afspraken over maken, ook contractueel bij verhuur van zo’n appartement. Ik ben oprecht van mening, dat er genoeg werk is in Lansingerland, we zijn de tweede tuinsector van Nederland na Westland, dus ik maak me er oprecht niet heel veel zorgen om. Maar de zorg van de bewoners nemen we ook ter harte. De heer Ruijtenberg: Ik wil een verduidelijkingsvraag stellen. Hij zei zojuist, dat hij meerdere collega’s heeft horen praten, dat het convenant houdbaar is en afdwingbaar is. Ik kan me herinneren dat alleen mevrouw Den Heijer daar wat over gezegd heeft.

Heb ik iets gemist? Of heeft u andere dingen gehoord dan ik gehoord heb? De heer Xhemaili: Dan heeft u het anders gehoord. We gaan afwachten wat de wethouder erover gaat vertellen, of het convenant juridisch afdwingbaar is, ja of nee. De heer Hofman, CU: Ik ben blij met de inbreng van de heer Xhemaili, ik ben blij dat ik na hem kom, want dan kan ik aansluiten. Wat de CU betreft: goed dat we verantwoordelijkheid nemen voor arbeidsmigranten. Eigenlijk, het aantal arbeidsmigranten van 300 vinden wij prima. Het is de bovenkant van het toetsingskader, dat toetsingskader hebben we met zijn allen bij ons volle verstand vastgesteld, dus dat vonden we prima met zijn allen. Wij als CU vinden het nu ook nog steeds prima. Het kan soms overkomen alsof wij een probleem voor de regio oplossen, want Den Haag schreeuwt moord en brand, want er komen zoveel arbeidsmigranten naar Den Haag toe en die gaan allemaal de regio in. Het is niet alleen voor de regio, dat we een probleem oplossen. Ook in onze woonwijken zien wij verloederde huizen waar de gordijnen dicht zitten, waarvan je je afvraagt: wonen hier nou 4 mensen, 10 mensen, ik ken ze eigenlijk niet. Ook dat probleem gaan we nu deels met de huisvesting van 300 mensen proberen op te lossen. Waarom gaan we het oplossen? In deze locatie komt een huismeester. Dat is het voordeel van de clustering die we hier willen gaan realiseren.

Met een huismeester heb je toezicht en met toezicht ga je uitbuiting tegen. Dat vinden wij een bijzonder goed idee bij deze huisvesting voor arbeidsmigranten. Dat hoeft niet alleen maar negatief te zijn. De heer Ruijtenberg: Ik ben even getriggerd door het feit dat meneer Hofman zegt dat we de dingen gaan oplossen met huisjesmelkers. Ik lees dat er 800 flexwerkers woonachtig zijn in Lansingerland. Ik neem aan, dat de heer Hofman daar op doelt, op de mensen met de gesloten gordijnen en de verloederde huizen. Ik zie ze niet, maar dat kan aan mij liggen. Van die 800 mensen zijn er dus 300 mensen, die dan waarschijnlijk daar gaan wonen. Zegt u. Of niet? Wat gaat u oplossen? Dit zijn mensen die nu elders wonen en naar Lansingerland toe komen. Dat gaan we vermissen in het wensdenken in het ideaal van dit plan. U zegt nu dat we iets gaan oplossen in de gemeente Lansingerland. Hoe ziet u dat voor u? De heer Hofman: Er komen arbeidsmigranten te wonen. Arbeidsmigranten wonen nu op verschillende plekken, ze wonen soms in Den Haag, soms in Lansingerland, misschien zelfs nog wel in Polen of Bulgarije, dat weet ik niet. Wij gaan in elk geval met deze huisvesting voor 300 arbeidsmigranten een stuk vraag oplossen, die er nu zeker is. De heer Ruijtenberg: U heeft net gezegd, dat u de verloedering van de huizen in Lansingerland gaat aanpakken. Dat zijn de woorden, die u heeft geuit.

Hoe gaat u dat aanpakken met dit plan? De heer Hofman: Ik ga u niet vertellen, dat uw buurman gaat verhuizen, dat is namelijk nog steeds aan uw buurman. We hebben vrijheid van huisvesting, we mogen gaan wonen waar we willen. Alleen, deze locatie is specifiek voor arbeidsmigranten bedoeld en kan dus misschien ook voor uw buurman zijn. Ik ga verder. Het hoeft voor de buurt niet alleen maar een verliesgevend verhaal te zijn, dat er een huisvesting voor arbeidsmigranten komt. Er zijn hele positieve voorbeelden van

16/44

arbeidsmigrantenhuisvesting ingepast in de buurt. Vlaardingen werd al genoemd. In de voorbereiding heb ik een publicatie gelezen van het expertisecentrum flexwonen met het ministerie, daar staat Vlaardingen nog niet eens in, waarin buurtcomités worden opgericht om het samen vorm te geven. Dat gaat heel goed samen. Nog even inhoudelijk op het voorstel. De inpassing van de 2 bouwlijnen vinden we een prima idee, daardoor wordt het niet te massief. De randvoorwaarden voor mobiliteit en parkeren zijn ook oké. We vragen wel aandacht voor de verkeersveiligheid van voetgangers en fietsers, met name richting het dorp. De participatie is meermaals benoemd, die is niet vlekkeloos verlopen, dat verloopt het wellicht nooit als er tegengestelde belangen zijn. Het is wel goed om te zien, dat de gemeente de handschoen heeft opgepakt en er wat ons betreft alles aan gedaan heeft om partijen goed te informeren en erbij te betrekken. Tot zover in de eerste termijn. De voorzitter: Er zijn diverse vragen gesteld, het gaat over parkeren, over het convenant, juridisch houdbaar, de aantallen, 300 ondergrens of bovengrens, verkeersveiligheid, fietsen, voetgangers, is het convenant inzichtelijk, zijn er extra voorzieningen voordat er gebouwd gaat worden, ontsluiting naar N209, de hoogte, de voortgang van de monitoring t.a.v. de inwoners.

Beantwoording college Wethouder Cnossen: Naast mij zit de projectleider, hier en daar zal ik u vragen of hij iets mag aanvullen, waar ik technisch wat tekort schiet. Dank allen voor uw inspraak en het meedoen aan de participatie op de publieke tribune. Dank aan de commissieleden voor het bestuderen van alle stukken. Op dit moment staan we voor een punt, dat het toetsingskader in de praktijk wordt gebracht, het toetsingskader dat de raad heeft vastgesteld. Met dat toetsingskader in de hand hebben wij op het gemeentehuis de plannen van initiatiefnemer beoordeeld. Vanuit dat toetsingskader zijn we op het aantal van 300 gekomen, dat heeft u immers zelf daarin vastgesteld. Een aantal van u zegt: hoe kan het op deze locatie? Op deze locatie, dat is juist vanuit het toetsingskader tot stand gekomen. Ik dacht dat de heer Meuldijk dat heel mooi zei, ontglazing. In elk geval is dit een locatie waar verouderd glas zit, waar het mogelijk is om juist deze huisvesting mogelijk te maken, omdat het ook een zichtlocatie is, ook een punt uit uw toetsingskader. Een zichtlocatie vanaf de weg, iedereen kan het zien. Juist daar kan je deze huisvesting mogelijk maken. Mevrouw Van Olst zei: het mag niet concurrerend zijn voor andere doelgroepen.

Andere doelgroepen, zoals jongeren, zouden we hier niet kunnen laten wonen, omdat dat niet mag volgens de bestemmingsplannen en ook de voorschriften van de provincie. Vanuit de provincie is het mogelijk om juist deze locatie voor arbeidsmigranten te gebruiken, dus daarom is het niet concurrerend. Iedereen heeft het over het convenant gehad. In de technische vragen, ook dank daarvoor, want dat helpt ook altijd om ons voor te bereiden, de technische vragen van het CDA, daar hebben we wat gezegd over het convenant. Het convenant is juridisch getoetst. Het convenant gaat onderdeel uitmaken van de anterieure overeenkomst. Het is een openbaar stuk, dus u mag dat zien. De juridische houdbaarheid is getoetst. Als beide partijen dit ondertekenen, zijn wij beide juridisch gebonden aan dit convenant. Daarnaast ben ik ervan overtuigd dat het voor deze initiatienemer heel erg belangrijk is, dat dit project slaagt, want hij wil graag laten zien dat het op een goede manier kan. Er zijn ervaringen met klankbordgroepen. Het monitoren, waar naar gevraagd wordt, uiteraard, je blijft het volgen als het eenmaal zover is, want we zitten nog in het stadium van nota van uitgangspunten, laat dat helder zijn, dan ga je met elkaar de voortgang monitoren. Het mooiste is, als we daar regelmatig met de buurt overleg over hebben om met elkaar te bespreken: wat zie je, waar moeten we bijsturen.

De massaliteit, de maat is gerelateerd aan de kwaliteit van deze huisvesting. Deze initiatiefnemer kan deze kwaliteit niet alleen met de 24/7 beheer, de huismeester, maar ook met het stedenbouwkundig plan, het zijn niet zomaar containers, het is een ontwerp dat past in het lint, die kwaliteit kan hij bieden juist op deze schaal en juist

17/44

omdat het hier definitieve huisvesting betreft, kan je de investering over langere jaren uitsmeren. Vandaar dat we op deze manier hiermee aan de gang zijn gegaan. Ook aardig wat vragen over 100% werkzaam, 80% glastuinbouw. In het toetsingskader is die 100% opgenomen, maar in het bestemmingsplan of omgevingsplan kun je dat juridisch niet vastleggen, dat is door een aantal van u gezegd. In het bestemmingsplan of omgevingsplan kan je het juridisch niet vastleggen, omdat het in strijd is met Europees recht, mensen hebben recht om te wonen waar ze willen, laat dat helder. Van de 5.000 die nu in Lansingerland werkzaam zijn, hoop je toch dat de andere gemeenten daar niet hetzelfde van zeggen, want dan zouden die 5.000 min 300 min nog wat nu ook nergens kunnen wonen. In de glastuinbouw hebben we 500 arbeidsmigranten, die hier werkzaam zijn. Nu hebben we dus voor een klein groepje een initiatief, waarbij ze op een mooie manier gehuisvest kunnen worden. Waarom zou initiatiefnemer zich houden aan het werkzaam zijn in Lansingerland en 80% glastuinbouw? Sowieso zijn de meeste arbeidsmigranten werkzaam in de glastuinbouw. Voor de initiatiefnemer is het belangrijk, dat reistijd en reiskosten beperkt worden. De heer Jumelet: Wellicht komt de wethouder nog aan mijn vraag, maar ik ga hem toch nog herhalen. Die 80% en die 100% kan niet in het bestemmingsplan, dat begrijp ik.

Maar als je kijkt naar het convenant, kan het daar dan een plek krijgen? Zodat je je als private partij daaraan bindt om daaraan te voldoen. Wethouder Cnossen: Inderdaad, je kan het niet in het bestemmingsplan vastleggen, maar in het convenant gaan we dat opnemen. In het convenant maken we ook afspraken over het register van mensen die daar aanwezig zijn, dus de gemeente heeft er weldegelijk zicht op, omdat het ook hier geregistreerd moet zijn, zeker als mensen er langer dan 4 maanden wonen, want dan moet je worden ingeschreven in het bevolkingsregister, dat heet tegenwoordig het GBA, dus we hebben weldegelijk zicht op wie daar wonen en waar ze werkzaam zijn, via het convenant waar we de afspraak maken over inzage hebben in dat register. Dat kan je op die manier regelen. Dat is afdwingbaar, we zetten allebei onze handtekening eronder, dus op die manier spreken we dit af. Als de ene partij iets niet nakomt, is dat iets waarvoor je naar de rechter kan gaan. Daar zit ik niet op te wachten, maar ik ga ervan uit, dat initiatiefnemer hier wil laten zien dat hij het goed kan doen.

De heer Jumelet: Betekent dit, dat de enige stok die u achter de deur kan zetten richting People 21 de rechter is? Of zou u ook in het convenant een sanctie kunnen opnemen op het moment dat men daar niet aan voldoet, of er een boete of iets dergelijks aan gekoppeld is? Wethouder Cnossen: Ja, het antwoord is inderdaad ja. Het convenant is er uiteraard nog niet, maar het is wel in voorbereiding, om juist dit soort sancties op te nemen, dat je elkaar ook echt houdt aan de afspraken. Waar je in andere contracten weleens iets met bonus/malus doet, zal het hier misschien vooral malus zijn, maar dat kan je dus met elkaar afspreken, we kunnen dat dan opleggen vanuit het convenant. Het convenant ligt ook weer vast in de anterieure overeenkomst. De heer Meuldijk: Even terug naar die 80% en 100%. Ik begrijp, dat het dus onderdeel wordt van het convenant. Het is prachtig dat je het met elkaar kan afspreken. U geeft aan: in de GBA worden alle mensen die hier langer dan 4 maanden op die locatie zijn ingeschreven. Dat kunnen wij vanuit dit huis toetsen en bekijken. Maar ik hoor u ook iets zeggen over werkzaamheid. Nu gaat bij mij het belletje rinkelen, met de AVG van kracht, kunnen wij überhaupt wel verzoeken en eisen, dat kenbaar gemaakt wordt waar die mensen werkzaam zijn, of dat kenbaar gemaakt kan worden. Ik vraag me dat ernstig af, maar ik laat me graag corrigeren. Dank u.

Wethouder Cnossen: Uiteraard, we hadden het net over monitoren, dat zijn de gesprekken die wij voortdurend houden bij de voortgang van dit project. In het convenant gaan we dit met elkaar afspreken, dat initiatiefnemer aan de gemeente laat weten waar de mensen werkzaam zijn. Nogmaals, er zijn 5.000 arbeidsmigranten en we gaan er nu voor 300 een plek, ik zie u zuchten, maar dit is wel hoe het ook juridisch in het gemeentehuis getoetst is, dat het houdbaar is. Ik kijk even of ik nog vragen zie. De heer Ruijtenberg maakte het beeld van hokjes en migranten niet aandoen. Als u de nota van uitgangspunten leest, dan ziet u dat juist deze initiatiefnemer op een mooie manier de mensen huisvest door inderdaad er meer ruimte aan te geven dan waar ze misschien nu wonen. Ik weet niet of dat in de huizen met de dichte gordijnen is. We weten wel zeker dat in het buitengebied heel veel verouderde bedrijfswoningen van tuinders

18/44

gebruikt worden voor arbeidsmigranten, waar de woonomstandigheden toch wel vrij treurig zijn, waar we hier zeker weten dat de brandveiligheid, de hygiëne wel op orde is. We weten ook, ik heb het pas in de krant gelezen over Den Haag, waar per matras de kamertjes verhuurd worden. Dat is een verantwoordelijkheid, die wij hier als raad hebben genomen door met een toetsingskader te komen en daarmee uit te spreken: wij gaan ook zorgen voor huisvesting van arbeidsmigranten. De heer Ruijtenberg: De wethouder maakt de opmerking: als u de nota van uitgangspunten leest. Die heb ik gelezen, daar kunt u van overtuigd zijn. Wederom, in dit hele project, het zijn heel veel aannames en wensdenken, ook hier doet u aannames en wensdenken als u aangeeft: de huisvesting is beter dan waar ze nu wonen. U verwijst naar dingen die wellicht in Den Haag gebeuren, matrasjes en dat soort dingen. U schetst een beeld dat niet conform de werkelijkheid is, wat u kunt aantonen. Ik zou u willen vragen of u zich bij de feiten wilt houden en niet allerlei aannames te doen. Wethouder Cnossen: Nee, het zijn geen aannames van mij, het is duidelijk, de wethouder in Den Haag heeft aan de bel getrokken: regio, doe alsjeblieft iets, want de brandveiligheid van deze mensen is zwaar in het geding. Er zijn ook branden geweest in die wijken.

Wat dat betreft nemen we een heel klein stukje van onze verantwoordelijkheid om hier iets te doen. De wet zegt iets over het aantal vierkante meters per arbeidsmigrant, dat zit tussen de 12 en 15. In dit project is het 25m2 per arbeidsmigrant, dus daarmee denk ik dat we een heel mooie voorziening kunnen aanbieden om deze mensen op een menselijke manier, uw woorden, te huisvesten. Het voordeel van deze locatie, als je van ver weg komt en je spreekt de taal niet goed, dan is het ook fijn om de huismeester je wat wegwijs te laten maken. Die huismeester is niet alleen maar handhavend toezicht, maar ook voor het contact met de mensen die hier wonen, ze op weg helpen. Dat is een heel belangrijke functie. Het convenant, vrijblijvend, daar heb ik voldoende over gezegd, hoe afdwingbaar is het. Ik heb uitgelegd: in het bestemmingsplan niet, in het convenant wel. Het convenant is openbaar. U vroeg ook naar de voorzieningen voor fiets- en voetgangersveiligheid. Op het moment dat we verder gaan met het project, op het moment dat de huisvesting wordt opgeleverd, moet ook de omgeving er meer geschikt voor zijn gemaakt dan het nu niet is, want het is nu een weg waar alles op komt. Op het moment dat het project opgeleverd wordt, moet ook dat op orde zijn, maar iemand vroeg naar de N209, of die wordt aangepast, dat is voorwaardelijk voor de Merenweg.

Bij de Merenweg hebben we het over 700 woningen, dat is echt een ander aantal. Hier zie je dat het vooral overstekend verkeer zal zijn vanuit deze locatie, overstekend, voetgangers, fietsers. Op de locatie is een beperkt aantal parkeerplaatsen. Op dit moment is dat de norm die uit het toetsingskader komt, 0,33. We gaan afspreken met initiatiefnemer dat hij op het terrein een strook gras beschikbaar houdt, voor als het niet klopt dat 0,33 voldoende is voor het parkeren, dat hij op het eigen terrein de parkeerplaatsen moet uitbreiden. Het kan dus niet zo zijn, dat er auto’s buiten dat terrein van deze voorziening komen te staan. De heer Ammerlaan: Fijn te horen, dat u zegt dat de voorzieningen voor voetgangers en fietsers in orde moeten zijn. Maar in relatie tot de complexiteit van de N209, kunt u dat garanderen, dat is een groot woord. De VVD kwam er ook al mee aan, moet je het koppelen aan de Merenweg? Ik heb daar ook aan lopen denken. Zoals ik het antwoord kreeg op mijn technische vraag, dan denk ik: het kan wel heel lang duren voordat het in orde is. Het wordt meegenomen, mee gegeven aan de mensen die ermee bezig zijn, maar enige garantie of zicht op, laat ik het voorzichtig formuleren. Wethouder Cnossen: Dat zit in het totale project N209, dat kent u, dat hoef ik hier niet verder uit te leggen, daar worden ook deze ontwikkelingen in mee genomen.

Wij zitten hier in dit huis met het grote dilemma: wat doe je? Ga je wel door met een stukje huisvesting, in dit geval van arbeidsmigranten. Bij de nota van uitgangspunten hebben we het er ook uitgebreid over gehad. Ga je helemaal stilstaan als gemeente, ga je dit tegenhouden of ga je hier beperkt mogelijkheden geven. Je ziet dat het verkeer, zoals initiatiefnemer het zelf bedenkt, misschien wensdenken, vooral fietsend en voetgangers richting centrum Bergschenhoek zal gaan, maar ook echt op fietsafstand van het werk gaat wonen. Dat is het idee, dat je minder autoverkeer op de N209 zou kunnen krijgen. De heer De Graaf: De wethouder noemt het stilstaan van het project. Ik heb de tijdlijnen niet helemaal scherp,

19/44

maar waar we nu staan, dat er een omgevingsplan voorbereid moet worden en waar we staan m.b.t. het onderzoek N209, dan hoeft er toch geen sprake te zijn van stilstand. Ik kan me voorstellen, dat de voorwaarde van de N209 helder en afgesproken, de oplossing in beeld moet zijn. Dat hoeft toch geen grootschalige vertraging van deze ontwikkeling te betekenen. Nogmaals, ik heb de tijdlijn niet exact duidelijk. Wethouder Cnossen: Ik heb uw vraag opgepakt als: voorwaardelijk, dat de problemen bij de N209 daar zijn opgelost. Als ik naar dit proces kijk, we hebben nu een nota van uitgangspunten, we komen nog een keer terug bij uw raad niet voor een omgevingsplan, heb ik me laten uitleggen, maar het bindend adviesrecht bij het buitenplans omgevingsactiviteit, phoe. Maar we komen in het voorjaar bij u terug, omdat u als raad daarmee in moet stemmen. Dat bedoelde ik te zeggen, gaan we nu alles stil leggen in de gemeente wat maar enigszins richting de N209 gaat of proberen we toch medewerking te verlenen aan dit soort projecten om hier voortgang in te houden om alles niet helemaal te bevriezen. U had het ook over de hoogte, u heeft gezien in de stukken dat we dat richting de 14 hebben gedaan.

Ik denk dat de heer Hofman daar een aardig exposé over gaf, dat aan de voorkant van de N209, daar begint het met de hoogte, die nu is vastgelegd, in het midden zullen hier en daar wat hoogte-accenten komen. Dus het wordt niet heel veel hoog. De handhaving, daar had u zorgen over, ik denk dat we het daar voldoende over gehad hebben. Regelen bij het omgevingsplan. Ik denk dat duidelijk is, dat je dat juridisch in het convenant moet regelen. Mevrouw Den Heijer, ik heb het over monitoring gehad en het regulier overleg, dank voor uw woordvoering. Mevrouw Van Olst en de heer Xhemaili, dank voor uw woordvoering. Bij de heer Hofman heb ik geen vragen gehoord. Ik houd het hierbij. De heer Jumelet: Ik had nog gevraagd of er alternatieven zijn besproken rondom de aantallen. Er was een bovenkant, maar misschien is er over 200 gesproken, waarom dat niet een haalbaar iets zou zijn. Wethouder Cnossen: Ik heb daar in zijn algemeenheid iets over gezegd, niet specifiek op uw vraag gericht. Dit aantal is geënt op de kwaliteit die hier geleverd wordt in de huisvesting van arbeidsmigranten. Het heeft iets te maken met het extra aantal vierkante meters, de bouwkwaliteit, het stedenbouwkundig ontwerp, dat daar veel aandacht aan is besteed, maar met name ook dat 24/7 beheer, waar we het e.e.a.

over gezegd hebben, waardoor je kan voorkomen, dat dingen uit de hand lopen, dat er overlast is, maar ook als er overlast is, dat je dat dan heel snel weet van elkaar. Ik vind ook belangrijk, dat de bewoners een aanspreekpunt hebben om met hun eigen zorgen te komen. Dat is die 300, daar is deze initiatiefnemer vanuit gegaan in de kwaliteit die hij daar wil leveren. De heer Xhemaili: Geldt het afwegingskader voor alle initiatiefnemers of sec voor dit initiatief? Of voor alle toekomstige initiatieven? Ook de 80/100% afweging. Wethouder Cnossen: Dit is een afwegingskader, dat u als raad heeft vastgesteld, nog voor mijn tijd, juni 2020. Wat binnenkort bij ons op de rol staat bij ons, ook bij wethouder Muis, die over wonen gaat, is om het te evalueren juist n.a.v. een aantal initiatieven: hé, wat we toen bedacht hebben, past dat bij de aanvragen die we krijgen? Uw afwegingskader hebben we hier toegepast. Tweede termijn De heer Meuldijk, L3B: Allereerst een puntje, in het stuk wordt vaak gesproken over flexwerkers, dat is wel iets anders dan arbeidsmigranten. Ik hoor verschillende verhalen, dus ik hoor graag duidelijkheid van de wethouder daarover. Hebben we het over hetzelfde, zijn het appels en peren, hoe zit het precies, graag verduidelijking. Als ik kijk naar de website van het KCBR, kenniscentrum voor beleid en regelgeving, daar worden boeken vol geschreven over convenanten.

Het convenant dat afgesloten wordt, in mijn beleving is dat de borging van de afspraken. Het is op geen enkele andere manier te handhaven of te controleren, alleen maar via het convenant en dan begint dat wel een heel belangrijke te worden. Dan wil ik graag weten: wordt er een geschillenregeling in opgenomen? Wordt erin rechtsgang mogelijk gemaakt? Wat heel belangrijk is, de website zelf geeft aan: controle en handhaving op de inspanningsverplichtingen die je met elkaar overeen komt zijn in praktijk erg lastig. Dit schrijft het rijk, niet ik. Daarnaast de vraag: de looptijd. Een convenant

20/44

heeft doorgaans een vaste looptijd. Dat betekent concreet als er niets geregeld is, dat na die looptijd er geen enkele prikkel meer is om een nieuwe af te spreken en dan val je in een vacuüm. Hoe wordt daar naar gekeken? Afsluitend. Het is wel bindend, zegt de website, maar niet altijd juridisch afdwingbaar. Ik hoor hier graag de reactie van de wethouder op. Dank u. De heer Ruijtenberg, GL: In aanvulling op de heer Meuldijk kan ik zeggen, dat het convenant, het is en blijft ondanks de beantwoording van de wethouder, boterzacht. Je kan het gewoon niet afdwingen. Als iemand daar vandaag gaat wonen en hij gaat morgen in Pijnacker of Den Haag werken, dan kan je daar niets aan veranderen. Je kan het middels de AVG gewoon niet afdwingen. Vervolgens heb ik de wethouder horen zeggen: je mag er geen andere huisvesting doen. Dat mag niet van de provincie. Dat is natuurlijk geen natuurwet. Het is niet dat er niets anders mag. Je kunt je voorstellen, dat doen we ook met Bleizo, waar we heel veel in onderhandeling zijn met de provincie om huisvesting mogelijk te maken op een voormalig bedrijventerrein, om ook daar de gesprekken aan te knopen met de provincie en te zeggen: kunnen we er iets anders gaan doen, kunnen we daar meer huizen bouwen en zorgen dat de Driehoek Noordpolder op die manier gevrijwaard blijft van huisvesting. Het zijn allemaal mogelijkheden die je mee kan nemen.

De wethouder heeft het over de huisvesting, die wordt minimaal 25m2, het worden geen hokjes. In de nota van uitgangspunten, het raadsvoorstel, daar wordt nergens gesproken over een minimaal aantal vierkante meters van 25. Als ik de nota van uitgangspunten lees, daar staat minimaal de voorwaarde: de minimale gebruiksoppervlakte per persoon is 12m2. Minimaal oppervlakte slaapkamer per persoon is 3,5m2. In de berekening wordt het mogelijk 15m2. Ik kom het woord 25 vijf keer tegen, maar nergens dat het huizen van 25m2 gaan worden. Ik wil daar graag meer duiding op hebben. Dank u wel. De heer Hofman: Ik ken GL toch als een partij die het beschermen van mensen die bescherming nodig hebben hoog heeft zitten. Hoe zit dat bij uw partij als het gaat om het beschermen van rechten van arbeidsmigranten in relatie tot deze woningbouwlocatie? De heer Ruijtenberg: Wij zijn hier juist zo op tegen, omdat wij denken dat de rechten van de arbeidsmigranten met name op privacy en dat soort zaken niet goed geborgd zijn. Daar wil ik voor waken, ook vanwege het nachtregime, vanwege de AVG, vanwege alle andere zaken ben ik daar bevreesd voor. De heer Jumelet, WIJ: Het is een beetje een dilemma. Enerzijds zijn wij gevoelig voor hetgeen de heer Hofman goed verwoordde, die maatschappelijke verantwoordelijkheid niet alleen voor mensen die aangewezen zijn op Lansingerland, maar ook in wat breder verband.

Ik heb in mijn eerste termijn gezegd, dat wij van harte het coalitieakkoord getekend hebben, waarin met name de huisvesting arbeidsmigranten opgenomen is. Anderzijds, de vraag van de inpasbaarheid. Wij horen natuurlijk ook de opmerkingen vanuit de bewoners, daar hebben we de wethouder ook op bevraagd. Dan zoek je naar waarborgen om dat zodanig te laten zijn, dat het geborgd wordt en dat aanvaardbaar is wat daar op die locatie staat te gebeuren of gaat gebeuren. Rondom het convenant, het werd als boterzacht beoordeeld, ik moet zeggen dat de boter bij ons wat kouder is, dat het wat harder is als het roomboter betreft. Dat is een interpretatie. De vraag is: kan je alles regelen? Dan moet je uitgaan van enerzijds het vertrouwen hebben, dat je vraagt: hoe kijkt u aan tegen het convenant? Dan kan je zeggen: het is een commerciële partij, die heeft maar 1 doel en dat is geld verdienen. Anderzijds ga ik er ook vanuit, gezien de sector waar hij werkzaam is, dat hij zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid neemt en het convenant wenst na te leven. Met alle waarborgen, die meneer Meuldijk noemde, denken wij dat het dilemma in die zin wat minder groot wordt en dat wij ook iets hebben van die maatschappelijke verantwoordelijkheid, die moeten wij ook dragen als gemeente. Dank u wel. De heer Ammerlaan, CDA: Als bakker heb je ook met boter te maken.

Je kan wat toevoegen waardoor boter harder wordt. Dat is het bruggetje naar een aantal dingen. Wethouder, bedankt

21/44

voor de antwoorden. Collega’s, bedankt voor de toevoegingen die gegeven zijn. De heer Meuldijk heeft een aantal zinnige dingen gezegd. Ik heb antwoorden, maar ook vragen gehoord en opmerkingen die hout snijden. Het dilemma is op te lossen. Wij vinden het ook van belang, dat er goede huisvesting voor arbeidsmigranten komt, dat is noodzakelijk, niet ten koste van alles, want het moet goed geborgd zijn. Borging, die boter met die goede hardheid erin, maar die hardheid voor de boter missen we. Die borging is op dit moment nog veel te zacht, daar missen we een hoop dingen in, daar hebben we vragen over. Ik begon ook met: goede huisvesting is belangrijk. Daar moeten we voor zorgen, we hebben niet voor niets wat afgesproken. Maar dan moet je het wel goed regelen. Als er 300 mensen zijn, heeft dat ook voordelen, want je leert van elkaar, maar dan moet wel goed geborgd zijn, dat het ook goed kan gaan. Daar missen we nog teveel tools in. Voor mij is het op dit moment nog een vraagteken hoe het wel kan. Dank u. De heer De Graaf, VVD: Dank u wel, wethouder, voor de beantwoording van een aantal vragen. We zijn nog niet helemaal gerust gesteld. Als wij het sommetje maken, dan zou het voorwaardelijk maken van een oplossing of in elk geval afspraken maken met de provincie over een oplossing m.b.t. de N209. Een half jaar vertraging voor dit project, dat is voor ons niet onoverkomelijk.

Voor ons is belangrijk om een oplossing voor de problematiek van de N209 voorwaardelijk te maken voor deze ontwikkeling, maar dat is het sommetje dat ik nu snel in mijn hoofd maak. Waar ik wel nog nieuwsgierig naar ben, het convenant lijkt impliciet het stuk te zijn dat vanavond ter besluitvorming voor ligt, strikt genomen is dat natuurlijk niet het geval. Als ik kijk waar we als raad onze invloed kunnen pakken in het proces, dan is dat nu en bij het ingewikkelde begrip dat u zei, iets met adviesrecht, dat is het moment dat wij invloed hebben. Ik zit te puzzelen in mijn hoofd hoe dat proces daar naartoe eruit ziet en wanneer nou een convenant dicht gesloten wordt en of het onder goedkeuring raad is. Dat convenant krijgt wel een grote lading in de besluitvorming, dus ik wil er wat zekerheid bij hebben hoe straks de besluitvorming eruit gaat zien. Mijn vraag uit de eerste termijn staat toch nog open, om wat duiding te krijgen ook voor de mensen op de publieke tribune n.a.v. de inspraak wat nou de motivatie is om wel voor een definitieve oplossing te gaan. Het lijkt dat het college gebruik maakt van haar bevoegdheid om ervan af te mogen wijken, maar misschien goed om daar wat extra duiding aan te geven. Waarom is hier voor een definitieve oplossing gekozen en niet voor een tijdelijke? Dank u wel. Mevrouw Den Heijer, D66: Bedankt, wethouder, voor de antwoorden.

Ik had niet veel aanvullende vragen meer, dus wij gaan er verder over doordenken. Ik denk dat nu de nota voor ligt, waar we de beslissing over nemen en niet het convenant. Misschien nog wel handig om te schetsen wat de vervolgstappen zijn, of de wethouder ons daar nog in mee neemt. Dank u wel. Mevrouw Van Olst, VOOR: De wethouder wil ik bedanken voor de antwoorden. Deze hebben mij echter nog niet van mening doen veranderen. Met name de eisen die worden gesteld, die zijn blijkbaar niet af te dwingen. Daarom is de eis van flexwerker wellicht ook te zien als een wassen neus. Als je dat doortrekt, de heer Ruijtenberg zei het ook al, wellicht ook wel de regels van de provincie, dat er niet door anderen gewoond kan worden. Over het maatschappelijk verantwoord huisvesten, als er nu misstanden zijn in Lansingerland in tuinderswoningen of andere manieren, dan moet daar op worden ingegrepen. Volgens mij is de werkgever daar verantwoordelijk voor. Dit los je niet op door een nieuw complex met 300 migranten op te richten. Dank u wel. De heer Xhemaili: Is mevrouw Van Olst op de hoogte van de vele berichtgevingen in de media, dat juist op zulke locatie arbeiders worden uitgebuit, er komen zelfs mishandelingen voor, omdat ze niet in een goed huis gevestigd zijn om te kunnen werken en wonen.

Mevrouw Van Olst: Ik heb daar natuurlijk weleens van gehoord, maar dat los je natuurlijk niet op door een complex neer te zetten, waar geen draagvlak voor is. Dat werkt niet mee door daar dan alleen een huismeester op te zetten. Als er nu misstanden zijn in Lansingerland, dan moeten we dat oplossen. Dat los je niet op met een nieuw

22/44

gebouw. De heer Xhemaili: Wat is dan uw oplossing hierin? Mevrouw Van Olst: Volgens mij ben ik niet van de oplossing, maar ik heb wel een idee. Volgens mij hebben werkgevers die personeel laten overnachten bij hun bedrijf of in een bedrijfswoning daar verantwoordelijkheid over. De arbeidsinspectie is de aangewezen instantie om dat te controleren. Volgens mij is dat niet de vraag die voor ligt. Je lost in ieder geval een probleem van 5.000 medewerkers hier in Lansingerland niet op met een complex van 300 slaapplaatsen. De heer Xhemaili, PvdA: Laat ik voorop stellen, bedankt wethouder voor de beantwoording van de vragen en de toelichting, laat ik voorop stellen, dat we niet moeten besturen uit angst, maar we moeten besturen vanuit vertrouwen. Als ik kijk naar dit voorstel, dan heb ik het idee en mijn fractie ook dat het een goed voorstel is, die recht doet aan arbeidsmigranten die hier kwalitatief moeten kunnen wonen. Terugkomend op mevrouw Van Olst en de heer Ruijtenberg over de misstanden in de arbeidsmarkt, zeker bij laaggeschoold werk, dat gebeurt heel veel. Er zijn genoeg krantenartikelen die dat feitelijk beamen. Als wij dat kunnen wegnemen door te zorgen voor kwalitatief goede huisvesting voor arbeidsmigranten, doen wij een groot goed naar die mensen toe.

Wij kopen een bloemetje bij de bloemist, wij eten een appeltje, wij eten komkommer, die snijden zichzelf niet, dat moet gebeuren door mensen die daar werken. Als we het niet goed voor elkaar krijgen, gaan we niet dat bloemetje kopen als iemand jarig is. Mijn pleidooi is: heel graag woningen voor arbeidsmigranten. Dit is een eerste aanzet daartoe. Het afwegingskader hebben wij zelf vastgesteld en daar houden wij ons nu ook aan, maar als we het nu niet goed keuren, dan komt er nooit iets van een initiatief terecht. Dus mijn pleidooi is om dit met z’n allen te omarmen en vaart te maken om het voor elkaar te krijgen. Wel alle zorgen meenemen die bewoners hebben, dat wilde ik nogmaals gezegd hebben. De heer Hofman, CU: Wij zijn een warm voorstander van dit initiatief, maar we hebben in de discussie ook een aantal kritische geluiden gehoord vooral ten aanzien van de borging, daar wilde ik nog even op ingaan. Er wordt soms een beeld geschetst van commerciële partijen als partijen die vooral op zoek zijn naar winst en de kantjes ervan af lopen. Ik denk niet dat dat een terecht beeld is. Ik wil daarop ingebracht hebben, dat commerciële partijen doorgaans in eerste instantie vooral op zoek zijn naar het realiseren van succesvolle projecten. Dat beeld wilde ik nog inbrengen om het beeld van commerciële partijen, dat hier wordt neergezet, toch een beetje recht te zetten.

Dat in de tweede termijn. De voorzitter: Nog over het convenant, de voorwaardelijkheid, de vierkante meters. Wethouder Cnossen: Dank, commissie, voor de tweede termijn. Ik denk dat wat de commissie nu meegeeft aan het college dat het juist heel goede punten zijn. De heer Meuldijk noemde een aantal goede tips voor wat je in een convenant moet opnemen, maar het convenant is een volgende stap, laat dat helder zijn, maar dank daarvoor. Ik denk dat u terechte punten noemt, als je dat niet aan de voorkant regelt, je geschillenregeling, je looptijd, dan heb je het niet geregeld, dat is niet handig, dus daar wil ik u voor bedanken. De heer Ruijtenberg kon die 20-25m2 niet vinden. Dat klopt, dat hoorde ik net van de projectleider, dat staat niet direct in de nota van uitgangspunten, maar dat is wel iets wat we willen vastleggen in het omgevingsplan waarvoor u bindend adviesrecht heeft. Ik moet bopa zeggen, excuus. Die 20-25m2 zit wel in het ontwerp zoals de initiatiefnemer dat aan de gemeente heeft laten zien, maar het wordt vast gelegd in het bopa. De heer Jumelet vroeg zich af: kun je alles regelen? Nee, ik denk niet dat je alles kunt regelen. Ik volg de heer Xhemaili: we hebben een afwegingskader vastgesteld, we moeten een stap maken, laten we met alle opmerkingen die u gemaakt heeft hier nu mee verder gaan. De heer Ammerlaan gaf nog een aantal dingen aan die hij miste.

Hij mist tools om het goed te regelen. Ik heb aangegeven, dat het college goede nota neemt van alles wat hier gezegd wordt en dat dat in de volgende stap met

23/44

initiatiefnemer verder wordt uitgewerkt. Bij de bopa die u wordt voorgelegd ziet u ook de anterieure overeenkomst met het convenant, dus kan kunt u checken of het goed is vastgelegd. De heer De Graaf vroeg nog: waarom is het permanente huisvesting? Ik heb daar misschien iets te snel iets van gezegd. Bij deze aanvraag kwam het verhaal, dat permanent, geen verrassing, omdat je daar langere exploitatietijd hebt, kun je langer terugverdienen, de kwaliteit die je erin stopt, waardoor je betere huisvesting kunt realiseren. Het zit midden in een glastuingebied, dus de initiatiefnemer heeft ook het gevoel dat daar heel lang mensen kunnen wonen, die daar werken. De heer De Graaf: Ik wil mijn vraag verduidelijken, want het is een mooi antwoord, maar het hoort niet bij de vraag die ik gesteld had. Ik wil nog een kleine toevoeging doen. De motivatie die de wethouder geeft, kan ik heel goed volgen, maar ik zocht de relatie met het toetsingskader, dat heel nadrukkelijk over een tijdelijke situatie spreekt. Wat is de overweging om daarvan af te wijken? Meer de procesmatige kant van het verhaal. Wethouder Cnossen: Dat klopt, daar wijken wij af van dat toetsingskader, dat over tijdelijk ging. Ik denk dat we voldoende onderbouwd hebben waarom we dit op deze plek willen doen. Dan nog de vraag: flexwerkers, kan je dat vastleggen? Ja, er is een definitie van flexwerken.

Een Europees burger, die zich op basis van economische motieven tijdelijk in Lansingerland vestigt en hier werk gaat verrichten en dat leg je vast. In het bestemmingsplan, of in het plan leg je vast dat deze mensen hier gaan wonen. Het is een juridisch houdbare term. De vervolgstappen, ik heb daar in de eerste termijn ook iets over gezegd. Als de raad instemt met de nota van uitgangspunten, dan gaan we verder in gesprek om de volgende stap te maken waar het convenant en de anterieure overeenkomst een heel belangrijke is om daar de borging in te brengen, waar hier echt naar gezocht wordt. We komen terug bij de raad bij het bindend advies bij een bopa. De arbeidsinspectie kwam nog even langs. Mevrouw Van Olst, u heeft volkomen gelijk dat werkgevers verantwoordelijk zijn voor huisvesting. In het verleden was dat met Philips, GistBrocades ook het geval. Dat is ingewikkelder dan dat alle werkgevers dat waar kunnen maken. Het is niet de arbeidsinspectie, die daar op toe moet zien, dat zijn de arbeidsomstandigheden, dus in de tuin zelf waar de mensen werken. De gemeente moet via bouw- en woningtoezicht kijken naar huizen waar teveel mensen wonen, vaak meldingen. Op meldingen wordt door de gemeente altijd gehandhaafd. Dan denk ik dat ik de vragen beantwoord heb. De voorzitter: Ik denk dat de beantwoording aan zijn eind gekomen is.

Ik constateer dat er voorstanders zijn voor deze nota, maar ook tegenstanders. Ik beluister ook dat er nog wel wat gevraagd gaat worden in een motie dan wel een amendement, dus dit komt zeker terug in de raad. Het is geen hamerstuk. De voorzitter: Ik zit even naar de klok te kijken. Ik wil even schorsen tot half tien, dan hebben de raadsleden even de gelegenheid om naar de foto’s te kijken. De mensen van de Leeuwenhoekweg kunnen dan naar huis. Schorsing De voorzitter: We gaan verder met het volgende item. 5.b Nota van Uitgangspunten Driehoek Noorpolder De voorzitter: Dit dossier is een langlopend dossier. De provincie heeft in oktober 2022 een proactieve aanwijzing gegeven, waarin beschreven staat dat hier 50 sociale huurwoningen en in totaal tussen de 140 en 175 woningen moeten komen. De ontsluiting van de wijk voor autoverkeer blijft een groot aandachtspunt, dat hebben we vanavond gehoord. Er zijn in de loop van de jaren veel nota’s, verslagen over dit item geweest. Sinds gisteren hebben wij als raadsleden een brief van Dunea ontvangen over de waterberging. 8 november hebben wij een technische toelichting gehad

24/44

van mijn linker buurman. Nu ligt de nota van uitgangspunten voor u om deze te bespreken. Ook hier 3/2 minuten. De heer Blonk, L3B: Ik ga eerst even in op de inspraak van mevrouw Verhoeff. Zij zei: moet je zien wat hier allemaal gebeurt. Ze noemde het op: ontsluiting dwars door de Edelsteenwijk over de Smaragd, ze noemde LOO2, langdurige opvang asielzoekers, die daar in de buurt komt. Ze noemde ook de windmolens. De voorzitter gaf het al aan, er is nog een vierde zaak die er komt, gisteren hebben wij een brief gekregen van Dunea, dat ze daar 3 grote, betonnen wateropslagtanks voor drinkwater gaan neerzetten, die staan ook vlakbij de HSL bij de Boterdorpseweg, als je van Bergschenhoek naar Berkel rijdt aan je rechterkant. Die moeten daar dus ook nog komen in dat gebied Noordpolder. Voor ligt de nota uitgangspunten Driehoek Noordpolder. De fractie van L3B kan instemmen met deze nota van uitgangspunten onder voorwaarde dat de ontsluiting niet door de Smaragd gaat. Dus niet dwars door de wijk. Het is niet nieuw, wij zeggen dat al 3 jaar, dat er gebouwd mag worden in de Driehoek Noordpolder, maar geen ontsluiting door de Smaragd. Dat betekent dus dat als een meerderheid in de raad vindt, dat de ontsluiting dwars door de wijk moet gaan, dan zal L3B in de raad van 30 november tegen dit raadsvoorstel stemmen en dat is conform wat er in ons verkiezingsprogramma staat.

Verder wil ik aandacht vragen voor het aantal woningen. Mevrouw Maasland: Ik vroeg wat de heer Blonk dan wel in gedachten heeft voor ontsluiting. De heer Blonk: Dat is logisch, dat u die vraag stelt, dat zou ik ook gedaan hebben. In dat geval, er zijn 6 varianten neergelegd, waarvan 1 door de Smaragd gaat, waarvan wij zeggen: dat is geen goeie. Dan liggen er nog 5 andere. Dan denk ik: college, kom maar met een nieuw voorstel, waarin je dus 1 van die 5 doet of misschien een andere, kom daarmee terug naar de raad. Ik moet die plussen en minnen niet allemaal gaan uitzoeken, ze staan er wel in, heel beknopt, maar het gaat om meer dan alleen die beknopte afweging. Ik heb ook nog aandacht voor het aantal woningen. Het plan is om in de Driehoek Noordpolder ongeveer 170 woningen te bouwen. Dat betekent 35,4 woningen per hectare. In Vinex-locaties is dat 26,8 woningen per hectare, waarbij het in stedelijk gebied iets hoger ligt en in buitenstedelijk gebied iets lager, dus ook hier in de Driehoek Noordpolder. In de Driehoek Noordpolder is dus sprake van een aanzienlijke grotere dichtheid, die daarmee ver staat van het dorpse karakter waar in de nota van uitgangspunten sprake is.

Ik heb een vraag, wel aardig, ik kreeg hem van iemand uit het publiek, die zei: kunnen we niet gewoon een bestemmingsplan doen van 50 sociale huurwoningen, dan voldoen we aan de aanwijzing, dan laten we het erbij. Die vraag wilde ik ook nog even neerleggen bij het college. De heer Jumelet, WIJ: WIJ heeft al vanaf het begin gezegd, dat wij geen tegenstander zijn van bouwen in de Driehoek Noordpolder. Wij hebben in de vorige periode gezegd: wat ons betreft gaat het met name om de ontsluiting. Wij zullen in tegenstelling tot L3B vanavond daar klare wijn over schenken, wij houden ook geen kaarten tegen de borst over de ontsluiting. Wat ons betreft is de ontsluiting via de Smaragd aanvaardbaar en ik zal u uitleggen waarom. Tijdens de beeldvorming, die wij hebben gehad, zijn er een viertal bezwaren aangedragen rondom de ontsluiting. Het ging over veiligheid, parkeren, geluid en bovenal technisch. Tijdens de beeldvorming, uit de stukken blijkt dat er op een bevredigende manier antwoord op gegeven kan worden en is gegeven. Rondom het parkeren, het parkeren gebeurt binnen de Driehoek, dus in die zin zal er geen parkeeroverlast zijn richting de Smaragd. Rondom technisch blijkt dat de Smaragd voldoende capaciteit kan genereren om de afwikkeling te doen van het verkeer.

Daarbij, ik noem het het mandje, zit erbij in dat de Edelsteenweg feitelijk wordt aangepast overeenkomstig de Sterrenweg. In die zin wordt er een upgrade gegeven. Daarbij komt dat rondom veiligheid, door deskundigen is aangegeven dat dat niet in het geding is. Geluid, daarvan werd gezegd: we gaan het zien, maar het zal binnen de wettelijke normen blijven. Die vraag hebben wij ook gesteld. Nu zal gezegd worden: die capaciteit van de Smaragd zal wel tegen vallen. Maar ik ben met een collega van mijn fractie op onderzoek uit geweest in Lansingerland. We zien in de 3 dorpen soortgelijke situaties, waarbij de toegang en

25/44

ontsluiting veel smaller is en veel anders is, maar waarbij de capaciteit dusdanig is dat het niet tot overlast leidt voor omwonenden. Wij zien daar toch een duidelijke bevestiging. Tenslotte, in die weging hebben wij ook meegenomen het algemeen belang, dat wij dienen voor Lansingerland en dat betekent realisatie van woningen. Wij vinden dat uitermate belangrijk voor Lansingerland als gemeente en voor de doelgroepen die daar een plek kunnen gaan vinden. Wat dat betreft zal mijn fractie voor dit voorstel stemmen. De heer Van Harn, CDA: De nota van uitgangspunten is wel het moment dat de raad bij het proces een besluit gaat nemen. Dat waren de woorden van mevrouw Cnossen 14 maart 2023 tijdens de commissie ruimte. En laat ik dan vandaag maar eens direct duidelijk zijn: het standpunt van de CDA-fractie m.b.t. de Driehoek Noordpolder is helder en consequent, de Driehoek Noordpolder moet groen blijven. De Noordpolder is een belangrijke verbinding tussen het Annie M.G. Schmidtpark en de Groenzoom. De Groenzoom is onderdeel van een belangrijke groene buffer om Lansingerland. Een groene schil rond Lansingerland van Zuidpolder tot aan het Groene Hart, van de Groenzoom tot de Rottemeren. Zo staat het in het verkiezingsprogramma van het CDA. De CDA-fractie is tegen woningbouw in de Driehoek Noordpolder. Dat we dat zeggen, is niet nieuw.

Inspreker refereerde al naar een amendement dat wij in 2022 hebben ingediend samen met D66 en GL. Het stelde dat in de omgevingsvisie opgenomen zou worden, dat dat gebied een groenbestemming zou krijgen. Maar ook de omgevingsvisie stelt, dat we zorgvuldig om moeten gaan met een beetje groen, dat we nog hebben in onze gemeente. Ze stelt: de Groenzoom, het Rottemerengebied en het tussenliggende groen en water kunnen pas optimaal ecologisch, klimaatadaptief en recreatief functioneren als ze goed verbonden zijn met elkaar met andere groengebieden in de omgeving. De ontwikkeling van de Driehoek Noordpolder kent een lange geschiedenis, voor mij begon die in 2019 bij een beeldvormende avond, dat was een stormachtige bijeenkomst, waar raad en omwonenden aanwezig waren. Maar we zijn nu 4 jaar verder en ook vanavond hoor ik de insprekers en ik hoor dat die storm nog steeds niet is geluwd. Omwonenden weten zich na al die jaren en na alle gehouden participatiebijeenkomsten niet gehoord. Het vertrouwen is verdwenen. Er moeten keuzes gemaakt worden. Colleges hebben de kans gehad om de Driehoek Noordpolder van de 3-hectarenkaart te halen, maar daar is niet voor gekozen. Toen ging het nog om een verplichting van 25 sociale huurwoningen, die hadden ingepast kunnen worden elders binnen Lansingerland in een andere woningbouwprojecten. Maar nogmaals, daar is niet voor gekozen.

Wij als CDA-fractie kiezen ook. We kiezen voor een Driehoek Noordpolder, die groen blijft. Dank u wel. De voorzitter: Geen handen geklap graag. Ik begrijp, dat er emoties zijn, maar even rustig. De heer Ruijtenberg, GL: De Driehoek Noordpolder is een punt, dat ons heel erg lang tegen houdt. We begrijpen het dilemma, aan de ene kant wil je graag woningbouw hebben, we hebben te weinig woningbouw in Lansingerland, mensen staan op wachtlijsten, de wachtlijsten zijn lang en we hebben vooral te weinig sociale woningbouw. Hier kunnen we 50 sociale woningen bouwen. Aan de andere kant, wij zijn een consequente partij. Ik ga dan ook een zin voorlezen uit ons verkiezingsprogramma voor de gemeenteraadsverkiezingen 2022. Daarin stellen wij letterlijk: natuurlijk laten we te allen tijde met rust. De Driehoek Noordpolder blijft dan ook groen, deze bestempelen we als natuur. Daar houden we ons aan. Hoewel we het moeilijk vinden omdat we ook echt wel de zorgen begrijpen ondersteunen we wat de heer Van Harn heeft gezegd, wat GL betreft is de Driehoek Noordpolder een belangrijke verbinding naar natuurgebieden. Het is een plek waar mensen graag hun hond uitlaten, waar mensen wandelen in een omgeving van Lansingerland dat al in een snel tempo versteend gaat raken met de woningbouw die wij nog meer hebben. Dit is een plek die je bij uitstek groen moet houden.

Daarom zullen wij ook tegen dit bestemmingsplan stemmen, hoewel we wel inzien dat die woningen ergens anders gebouwd zouden moeten worden. Wij denken dat er echt wel mogelijkheden zijn om 175 woningen, maar met name die 50 sociale

26/44

huurwoningen elders te plaatsen. Ondanks alle overwegingen, nogmaals, wij zullen tegen deze nota van uitgangspunten stemmen. Mevrouw Maasland, CU: Het moge duidelijk zijn, de nota van uitgangspunten Driehoek Noordpolder is niet zomaar een gegeven, dat blijkt ook wel uit alle bijdragen die we vanavond van alle insprekers hebben gehoord. Bedankt voor jullie betrokkenheid, al jaren. We zouden er met elkaar nog avonden over kunnen praten, maar volgens mij is het meeste vanavond, de afgelopen weken, de afgelopen maanden en zelfs de afgelopen jaren al besproken. Ik neem me voor om het kort te houden. We zijn, net als WIJ, als CU nooit tegen woningbouw in de Driehoek Noordpolder geweest, tegelijkertijd hebben we er ook nooit om staan springen. De ontsluiting was altijd het pijnpunt en een potentieel breekpunt. Die ontsluiting is nog steeds een pijnpunt, maar voor ons op dit moment geen breekpunt. We kunnen de onderbouwing van het college om te kiezen voor de Edelsteenbuurt als ontsluiting goed volgen, juist ook met de onderbouwing die gegeven is in de beeldvorming vorige week. Zeker de aanpassing van de Edelsteenweg is geen probleem en ook een mooie kans om de straat wat op te krikken en extra te vergroenen, juist voor die groene verbinding met de Noordpolder.

De Smaragd is een lastiger onderdeel van de ontsluiting, het is onvermijdelijk dat het drukker wordt, maar we willen ook vertrouwen op de verkeerskundige toetsing die heeft plaats gevonden. Dat blijkt dat het haalbaar is, maakt dat we hoopvol voor zullen stemmen. Ook voor de Smaragd is het een mooie kans om te vergroenen, ondanks dat het ook wel drukker wordt. Het belang van de woningbouwontwikkeling op deze locatie weegt voor ons niet ruim, maar weegt wel op tegen mogelijk negatieve gevolgen. We begrijpen, dat het voor bewoners een bittere pil kan zijn. Het is gewoon nooit leuk als je gedeeltelijk vrij uitzicht hebt en dat moet inruilen voor een woonwijk en als je zeker weet als je straat, die jarenlang onrustig is geweest, toch drukker gaat worden. Dat is op elke potentiële woningbouwlocatie weer een zuur dilemma en een lastige consequentie van de opgave waar we mee te maken hebben. Juist de gevoeligheid van het dossier vraagt om een zorgvuldige en daadkrachtige aanpak. Daarin hebben we als gemeente de afgelopen jaren tekort geschoten. De bewoners hebben al jarenlang te maken met onzekerheid en dat was niet nodig geweest. Het proces verdient absoluut geen schoonheidsprijs en daarvoor moeten we als gemeente hand in eigen boezem steken. Het moet anders kunnen. We hopen daarom, dat we hier als gemeente en ook als raad lering uit trekken.

Om het samen te vatten: we staan niet te juichen, maar de CU-fractie zal instemmen met de nota van uitgangspunten Driehoek Noordpolder. We hopen dat hiermee een einde komt aan de jarenlange onzekerheid van de bewoners, ook als is het niet scenario waar zij op hoopten. Daar wil ik het bij laten. De voorzitter: Ik ga naar de publieke tribune: wilt u zich onthouden van uitingen, positief dan wel negatief. Dat is niet prettig. De heer De Graaf, VVD: De ontwikkeling van de Driehoek Noordpolder heeft de gemoederen flink bezig gehouden de afgelopen jaren en ook vanavond weer. We hebben heel veel inzichten gekregen vanuit de bewoners in de directe omgeving vanavond als insprekers. Wat we vandaag niet gehoord hebben, is het verhaal van een lerares, les gevend op een school in Bergschenhoek, die in onderhuur zat in Pijnacker, daar uit moest en vervolgens voor de keuze stond om in de kofferbak van de auto te leven of om ontslag te nemen op de school. Dat is een perspectief, dat we als raad mee moeten wegen vanavond. Het is een hard gelag als je aan de Smaragd woont en straks geconfronteerd wordt, aan de hand van het plan dat nu voor ligt, met veel meer verkeer voor je deur. Aan de andere kant, we hebben echt een probleem in onze gemeente om onze kinderen, onze ouderen, mensen die het moeilijk hebben, een sociale woning of een passende woning te geven.

We hebben gewoon een bouwopgave te realiseren met elkaar en dat stelt ons als raad voor een enorm dilemma. Alles overwegend vinden wij als VVD, laat ik ook klare wijn schenken, het belangrijk dat we gaan bouwen, dat we gaan ontwikkelen in Driehoek Noordpolder. We gaan mee in de

27/44

stedenbouwkundige afweging van het college, een ontsluiting te organiseren op de manier waarop die nu in het voorstel staat. Nogmaals, we kunnen het ons goed voorstellen, zeker de Smaragd dat een woonerf deel kent en in relatieve zin heel veel extra verkeersbewegingen voor de deur krijgt, is het toch een afweging die we als zodanig maken. De alternatieven zien wij niet als een reëel, maakbaar alternatief. Wij gaan mee met het voorstel. We maken nog graag een andere opmerking over de woningaantallen, de verdichting, de dichtheid en de hoogtes. Als we stedenbouwkundig kijken naar die locatie, we zien dat het dorp langzaam overgaat van bungalows, gebouwen met 2 of 3 verdiepingen in het landschap van de Driehoek Noordpolder, ja, stedenbouwkundigen accenten van 6 verdiepingen langs het Annie M.G. Schmidtpark, het is ook niet het Central Park dat daar ligt, dus daar mogen we best wat bescheidener in zijn. Daar overwegen wij om met een amendement te komen. Dank u wel. Mevrouw Den Heijer, D66: Het is al genoemd, we hebben hier echt een dossier te pakken dat bij veel partijen emoties oproept, ook bij ons, dat zal geen verrassing zijn. Het kent een lange geschiedenis, er is heel veel over tafel gegaan, er liggen echt wel dilemma’s en lastige keuzes voor.

We willen alle mensen bedanken die hier hebben ingesproken, niet alleen nu maar ook lange tijd geleden al, ons brieven hebben gestuurd en mails om hun zienswijze kenbaar te maken. Iedereen heeft er heel veel tijd in gestoken. Ik wil aangeven, dat we u gezien en gehoord hebben en dat we de zorgen en twijfels snappen. Wij hebben ons altijd hard gemaakt voor goede participatie, want er moeten mogelijkheden zijn voor omwonenden om mee te doen en te denken. Als partij waren wij geen voorstander van woningbouw in de Driehoek Noordpolder, omdat er twijfels was over een goede ontsluiting. We hebben gezegd, dat we misschien onze pijlen beter op een grotere locatie kunnen richten, zoals Bleizo, waar het gaat om die sociale woningbouw. We wilden ook heel graag duidelijkheid. De situatie van voortdurende onzekerheid is voor niemand goed geweest en daarom is het goed, dat we als coalitie hebben besloten om de keuze te gaan maken. Uit het participatietraject weet ik wel, dat we daar allemaal aan toe waren, want ik begreep dat de laatste bijeenkomst niet heeft plaats gevonden, omdat iedereen zei: we hebben alles wel gedeeld met elkaar. Nu ligt dit voorstel voor en zijn wij voornemens voor te stemmen. Ik zal aangeven op een paar punten, die van belang zijn, hoe wij dit initiatief beoordelen.

Ten eerste, wij zijn van mening dat de participatie zo goed mogelijk is opgepakt nadat het misschien niet goed is gegaan. Mensen zijn gehoord, hebben mee kunnen denken, zijn geïnformeerd. We kunnen hier goede lessen uit trekken hoe we dit als gemeente beter kunnen doen, dat hebben we ook gedaan. Het is ontzettend jammer, dat hoor ik op de tribune, dat dit door sommige bewoners heel anders wordt ervaren. Maar het zij zo. Wat wij als tweede belangrijke argument vinden om dit initiatief te beoordelen, is dat in 2022 de provincie een proactieve aanwijzing heeft gegeven. Daarmee is de feitelijke situatie in het hele speelveld echt veranderd. Het is natuurlijk niet fijn, dat we onder druk worden gezet, maar we vinden het wel belangrijk om niet verder af te wachten wat de provincie gaat doen, maar dat we zelf de regie nemen. Wat is het alternatief? Als we deze nota van uitgangspunten nu niet vaststellen, is de regie uit onze handen en staan we voor een duivels dilemma, want wij zitten toch liever aan tafel dan dat we op het menu staan. Een derde belangrijk principieel argument is dat wij woningbouw belangrijk vinden en dat het echt nodig is in Lansingerland. GL en VVD hebben hier ook al aan gerefereerd, er is gewoon echt heel veel vraag naar woningen. We horen dat nu ook in elk landelijk verkiezingsdebat, de vraag naar woningen zal niet afnemen maar alleen maar toenemen.

Dat geldt vooral voor de betaalbare woningen, voor jongeren en voor ouderen, die zijn belangrijk ook voor de doorstroming. We zouden nog steeds aan Bleizo kunnen denken als mogelijke oplossing, maar ook dat is een grote onzekerheid. Ook deze locatie, die dichtbij de kern is, is van belang om te ontwikkelen. Wat wij een heel erg goed verhaal vonden van één van de insprekers, het zou prachtig zijn als we hier een mooie, duurzame wijk zouden kunnen maken met een lage parkeernorm, zodat mensen minder de auto gebruiken en veel meer met de fiets gaan en veel meer gaan lopen. We zouden heel graag willen onderzoeken hoe we met zo’n duurzamere wijk hier een

28/44

heel goed plan van zouden kunnen maken, waar meer mensen tevreden aan terug kunnen denken. We zien ook een ander principe, de ontsluiting is mogelijk, het is het minst slechte alternatief, het is gewoon geen gemakkelijke puzzel, maar wat ik al zei, van alle alternatieven is dit het minst slechte. Ik kan er nog heel veel meer over zeggen, maar ik denk dat dit een korte samenvatting is van de principes waarop wij dit initiatief beoordelen en waarvan wij denken dat we daar nu in mee zullen gaan. Dank u wel. De heer Van Harn: Toch een vraag. Een jaar geleden stemde u nog positief voor het amendement dat we samen hebben ingediend om de Driehoek Noordpolder groen te houden. Bent u het met mij eens, dat het de provincie alleen maar gaat om het aantal sociale woningen dat gerealiseerd moet worden en dat we dat misschien ook elders zouden kunnen doen? Mevrouw Den Heijer: Ten eerste is het belangrijk, dat er duidelijkheid komt, dat vinden wij een belangrijk argument om nu hiervoor te stemmen. Een ander onderdeel is de provinciale aanwijzing, dat is een argument voor deze locatie. Die aanwijzing is voor deze locatie, niet voor de woningen. De heer Blonk: Ik begrijp, dat uw fractie voor de nota van uitgangspunten gaat stemmen.