[BV22.0126] Verslag van de commissie Samenleving van 8 december 2022

Wij kunnen het niet maken om daar commerciële bedrijven te laten functioneren, u kent ze allemaal, om vervolgens daar een maatschappelijke instelling te plaatsen tegen een ander tarief. Dat wordt moeilijk. Tegelijkertijd: wie komt er dan nog meer om ruimte vragen? Dus dat wordt een precedentwerking, waarvoor ik wel waarschuw. Het is echt heel erg gevaarlijk om dat te doen. Het kan wel, als u een subsidie weet te regelen, maar dan wordt het wel € 125.000 en de € 35.000 servicekosten moeten gewoon betaald worden, want er wordt schoon gemaakt, verlichting, gas, het zit er allemaal wel in. Tegelijkertijd hebben wij gesproken met het bestuur: joh, is een alternatieve locatie bespreekbaar, we hebben je nu de helpende hand geboden, we zien dat de radio ook daar weg moet. Ik denk, dat was ook de wens van het bestuur, om alles bij elkaar te brengen en naar een meer permanente huisvesting te gaan. Is ook belangrijk, omdat in oktober 2023 weer opnieuw een vergunning wordt afgegeven in het kader van de lokale omroepen. De vergunning is mede gebaseerd op een vast adres, dat is belangrijk, en die wordt ook voor 5 jaar gegeven. Vandaar dat wij met elkaar aan het schakelen zijn: hoe kunnen we dit zo snel mogelijk op een goede manier doen? Maar we moeten het wel doen op een manier waar ook RTV Lansingerland beter van wordt.

Er werd vanavond gesproken over 100MB, maar liever 200MB, eigen, schone glasvezellijnen, dat begrijp ik ook. Bij voorkeur ook een satellietverbinding en ook nog eens een keertje redactieruimte, studioruimte voor de radio en ook voor de televisie om in de studio opnames te kunnen doen. Wij denken dat we een locatie op het oog hebben, maar we kunnen daar niet al teveel over zeggen, omdat er ook nog andere huurders in zitten en het is niet quiche om nu alles hier met u te delen. Daar zijn we mee in gesprek om dat op een goede wijze in te vullen. Ik denk dat we op een goede manier bezig zijn. Dat het niet snel gaat, nee, het vraagt nog wel wat zorgvuldigheid en ik gaf net aan waar de investeringen liggen. Daar kom ik nog wel op terug bij u, hoe we dat eventueel moeten doen, want ik zie ook wel de beperkte slagkracht in financiële zin die RTV Lansingerland heeft. Dus wij weten de urgentie, dat heeft o.a. te maken met de licentie als omroep. We weten dat ze een vast adres moeten hebben. We weten de wensen c.q. eisen die gesteld worden aan een goede werklocatie. Op basis daarvan zijn we constructief bezig, ook met het bestuur, om dit te doen.

Vandaar dat wij een locatie op het oog hebben, die meer recht doet aan 24/7, want dat is een tweede punt, 24/7 de klok rond bereikbaar kunnen zijn, dat is in dit gemeentehuis niet mogelijk, anders dan grote investeringen te doen en de tweede etage volledig uit te sluiten. Dat wordt een geweldige operatie. Wij denken ook met de beoogde locatie met het bestuur een fijne locatie gevonden te hebben en daarmee ook de stappen te zetten die nodig zijn om de huisvesting te organiseren. Bedenk wel dat wij dit doen vanuit de rol, dat wij waarderen, dat wij deze lokale omroep willen behouden. We zijn er niet toe verplicht, het is eigenlijk in feite een lokale omroep met eigen verantwoordelijkheid. Maar daar wil ik me niet achter verschuilen, nee, we werken er hard aan om een hele fijne, mooie locatie neer te zetten waar ze permanent gehuisvest kunnen blijven worden. Dit was even mijn reactie. Ohja, Casa Cadanza. Een leuke zinspeling, Casa Cadanza. We hebben het ontwerp klaar, we hebben de schets klaar, we hebben de inhoud klaar. De enige ruimte die ik zie is de zaal met 250 stoelen misschien halveren, maar meer ruimte zie ik echt niet zitten. Er is nog een discussie over de fietsenstalling. Dat zijn nog de 2 opties in Casa Cadanza, maar ik weet niet of ik mijn collega mevrouw Cnossen in de wielen rijd, rijwielen, wielen, nou, laat maar. Dat was het.

De voorzitter: Hoe dan ook, het college spreekt met één mond, dus u kunt uw collega wethouder feitelijk niet in de wielen rijden. Wethouder Cnossen: Dank iedereen voor hun woordvoering en dank voor de inspraak. Vanmorgen mocht ik een heel mooie expositie openen, u kunt straks in de hal beneden even kijken en zoek vooral de mooie foto van 2 heel mooie dagen van RTV Lansingerland, de dagen van de vrijwilliger. Gisteren was het officieel de dag, we hebben beneden een foto-expositie van heel veel vrijwilligers. Ze zijn echt heel bijzonder. Daarmee hebben we ook de vrijwilligers een gezicht willen geven. We hebben zoveel vrijwilligers, van RTV Lansingerland kennen we ze aardig, maar op die manier zijn ze beneden, ook als RTV Lansingerland, vertegenwoordigd, want wij waarderen met elkaar deze inzet in hoge mate. Dat als inleiding op de subsidie. Er is door verschillende fracties gevraagd naar de mogelijkheden om subsidie te

12/27

geven en daar wil ik iets over vertellen. Op dit moment, dat wordt correct door een aantal fracties genoemd, sluizen wij de bijdrage vanuit het rijk, dat is dit jaar een bijdrage van € 35.600, een bedrag per huishouden, direct door naar RTV Lansingerland. Wij hebben ook gekeken, als de raad zou vragen: wat zijn de mogelijkheden van een extra bijdrage? Binnen de subsidieregeling, dat werd door mevrouw Draak ook even genoemd, sociaal domein en cultuur hebben we op dit moment geen regel staan voor dit doel, een onafhankelijke mediavoorziening, subsidie toe te kennen. Dus deze subsidieregeling voorziet daar op dit moment niet in. De heer Van der Linden noemde de Levendig Lansingerland subsidie, die is inderdaad een paar keer gebruikt voor een professionalisering van activiteiten in 2022, daar hebben we toen € 7.500 aan uitgegeven. Dus dat is een mogelijkheid. Afhankelijk van wat u als raad zou willen, kunnen we een aantal sporen onderzoeken. De eerste subsidieregeling, die ik al noemde, die we hebben, dan zou je daar ook activiteiten die bijdragen aan onafhankelijke mediavoorziening aan toe moeten voegen. Daar zijn wel wat regels aan verbonden, ik hoorde al iets zeggen over inzicht in jaarrekening, financiën moet je overleggen.

Dan mag RTV Lansingerland, maar ik geloof niet dat ze dat zijn, geen commerciële organisatie zijn, want de mediawet bepaalt dat wij als gemeente commerciële organisaties geen subsidie mogen geven. Een andere mogelijkheid, een huisvestingstoelage. Dat gebeurt ook weleens om de onafhankelijke mediavoorziening daarin te ondersteunen. Daar zijn geen specifieke prestatieafspraken aan verbonden, dat is een mogelijkheid. Ook de onafhankelijkheid is hiermee gewaarborgd, want via de gewone subsidieverordening verwacht je wel iets van je lokale omroep. Derde mogelijkheid, dan sluit ik aan op het verhaal van collega Fortuyn. Stel dat zij inderdaad gaan verhuizen, dan zou je als raad kunnen opteren voor een eenmalige opbouwtoelage voor de verbouwing van de locatie. Je kan het je voorstellen, als ze naar een ander gebouw gaan, we kennen de inrichting hier maar ook in de brandweerkazerne, al die spullen die er staan, dat je daar een opbouwtoelage voor zou toekennen voor netwerkverbindingen, een geluiddichte omgeving, om hun onafhankelijke mediaactiviteiten uit te voeren. Dat zou dan een eenmalige impuls zijn, maar daar hebben we dan wel heel veel jaar plezier van. Om eventueel te kunnen bijdragen hebben we wel extra geld, aanvullend budget nodig binnen de cultuurbegroting, op dit moment is dat niet voorzien.

Als je zo’n financiële bijdrage wil inbedden in het cultuurbeleid, het is wel heel bestuurlijk wat ik hier zeg, maar dan zou je dat mee moeten nemen in het cultuurbeleid, zodat we dat met elkaar vaststellen. Dan had ik nog een punt waar de heer Ruijtenberg naar vroeg. Hij had iets gehoord over plannen van het rijk om de subsidie te veranderen. Van € 1,34 per huishouden, het advies van de raad openbaar bestuur was € 2 per inwoner. Maar ik heb het nog even opgezocht. Het rijk wil het dan weghalen bij de gemeente om juist die onafhankelijk van de lokale media te borgen. Het advies is om een landelijk dekkend fonds te maken en daar gaat het stimuleringsfonds voor de journalistiek dan adviezen over geven, aan wie dat wordt besteed. Dat zijn de plannen van het rijk, dat komt dus niet deze kant op. Ik las wel dat er via dit fonds geld beschikbaar is voor professionalisering tot een aanvraag van € 250.000. Dus het rijk is een wat andere koers aan het varen, dus we wachten even af hoe de staatssecretaris daar mee verder vaart. Maar dit zijn de mogelijkheden om eventueel RTV Lansingerland te ondersteunen met geld. De voorzitter: Meneer Erwich, alle partijen in deze commissie zijn mij even lief, maar bij wijze van uitzondering geef ik u 2 minuten als indiener, ook al had u geen tijd meer, om in de tweede termijn nog een slotwoord te voeren. Gaat uw gang.

Voor alle partijen: er wordt geen beslissing gevraagd. De vragen zijn bekend, zou u zich daartoe willen beperken in de tweede termijn. Tweede termijn De heer Erwich, L3B: Dank u wel, ik ben natuurlijk blij met die 2 minuten, dus ik ga er gelijk mee aan de slag. Ik had ook een vraag aan de wethouder. Volgens zijn zeggen is hij bezig met een nieuwe locatie. Dan vraag ik me wel af: hoelang gaat dat nog duren? Als dat 3 jaar, 4 jaar, 5 jaar duurt. Wat zijn de mogelijkheden? Laten we daar ook een beetje bij nadenken, want als RTV Lansingerland dat een betere optie vindt, ja, wie ben ik dan om te zeggen: het is mooier om het hier in dit gemeentehuis te houden, want dan ben je lekker dichtbij de kern en je kan hier na elke raadsvergadering met de microfoon iedereen informeren en interviewen. Ik leg me neer bij het besluit van RTV Lansingerland. Ik heb het alleen aangekaart. Ik wil het duidelijk hebben. Ik vind dat de afgelopen 1,5 jaar echt een zwaard van Damocles boven hun hoofd hangt, waardoor ik me kan voorstellen dat ze helemaal niet zo direct bezig zijn met zich te ontwikkelen maar meer met: zit ik hier nou nog een maand, zit ik hier nou nog een half jaar, zijn er nog meer ambtenaren die achter mijn broek zitten van: je moet eruit. Of houden we het daarbij. Dat is de angstcultuur, die er nu heerst bij RTV Lansingerland.

Vandaar dat ze misschien voor keuzes gaan, die ze makkelijker vinden. Maar ik ben blij met alle op- en aanmerkingen van mijn collega’s. Ik ga gewoon afwachten hoe het verder loopt. Dank u wel. De heer Xhemaili, PvdA: Ik zal het heel kort houden. Ik wil de wethouders bedanken voor hun toelichting en uiteenzetting zojuist. Heel helder, dank. We wachten af hoe het verder gaat verlopen, het proces. Dank u wel.

13/27

Mevrouw Van Weede, WIJ: Allereerst dank aan de wethouders voor het beantwoorden van de vragen. Ik heb alleen nog 1 vraag. Als wij extra subsidie gaan geven, hoe gaan wij daar dan mee om? Hoe gaan wij afstand bewaren, is er dan nog wel ruimte voor onafhankelijke journalistiek? Mevrouw Draak, VVD: Complimenten voor de beide wethouders voor de beantwoording. Ik vind het heel fijn om te merken, dat er zoveel moeite wordt gedaan voor RTV Lansingerland. We mopperen ook weleens als raad of als commissie als de wethouders zeggen: dat zijn we niet verplicht. Maar in dit geval is het andersom, dat vind ik heel fijn. Als het even gaat over de subsidies, ook dank voor de uitgebreide beantwoording aan mevrouw Cnossen. Mocht iemand uit deze commissie hier initiatief op willen nemen, ik denk dat de VVD-fractie wel mee wil praten over een huisvestingstoelage of verbouwingstoelage. Dat haal ik concreet uit de tekst van mevrouw Cnossen als concrete mogelijkheden, vooral omdat mijn gevoel daarbij is dat je daarmee de onafhankelijkheid wel op peil houdt. Een doorlopende subsidie op de exploitatie, dat vind ik voor een mediaorganisatie niet zo goed voelen. Maar deze 2 opties zijn mogelijk voor ons om te verkennen als het uiteindelijk nodig blijkt te zijn. Dank u. De heer Ruijtenberg, GL: Ik wil de wethouders beiden bedanken voor de beantwoording.

Evenals mevrouw Draak willen wij graag meedenken over een mogelijke vorm van subsidieverlening, waarbij ook wij neigen naar een huisvestingssubsidie. Met een redactiestatuut kan je ervoor zorgen dat de lokale omroep op afstand staat van de politiek waardoor er geen enkele inbreng kan zijn, voelt een huisvestingstoelage dan toch beter, omdat je dan meer afstand kan creëren. We moeten echt voorkomen dat de lokale politiek op de stoel van de redactie gaat zitten, daar moeten we voor waken. Ik wil nogmaals de heer Erwich bedanken. Ik denk dat het goed is, dat wij allemaal gaan nadenken hierover. Eventueel een bespreekpunt in Q1 van het nieuwe jaar: hoe willen wij omgaan met kunst en cultuur in deze gemeente? We hebben op dit moment geen voldragen beleid daarin, we moeten daarover gaan nadenken. Ik nodig de heer Erwich uit om daar in ieder geval over te gaan meedenken, misschien gezamenlijk, maar ook andere partijen die erover willen meedenken, om daarover een bespreekpunt te maken. Daar wil ik het bij laten. De heer Bergwerff, CDA: Ik houd het kort. Ik denk dat het heel goed is dat het college weer even hoort hoe wij als commissie erin staan, hoe wij aankijken tegen RTV Lansingerland, misschien even als opheldering. Het is een duidelijke beantwoording van het college. Een alternatieve locatie op het oog. Ik denk dat we niet anders kunnen dan afwachten wat het gaat opleveren.

Hopelijk komt het goed. Dat vertrouwen krijgt het college. Mevrouw Molenaar, CU: In aansluiting op de vorige sprekers wil ik ook de wethouders graag bedanken voor de duidelijke antwoorden. Ook fijn dat uit alles spreekt dat er heel veel mee gedacht wordt met zowel de huisvesting als de financiën, die dat met zich meebrengt. Ik vind het ook goed, dat er oog is voor dat je geen precedentwerking hebt, dat je allerlei organisaties die afhankelijk zijn van de gemeente op eenzelfde manier behandelt. We wensen iedereen die hiermee bezig is heel veel succes. Mevrouw Heijblom, D66: Om over kunst en cultuur te gaan praten, het voorstel van GL, daar sluiten we ons als D66 natuurlijk heel graag bij aan, dus dat gaan we doen begin 2023. Ook wij denken, waar het gaat om de huisvestingstoelage en de eenmalige opbouwtoelage, vervolgens om het mee te nemen in het cultuurbeleid, zoals mevrouw Cnossen zegt, dat dat iets is wat we wel moeten gaan verkennen. Jullie zeggen: vroegtijdig. Maar volgens mij kunnen we dat gewoon parallel behandelen. Wat mij betreft starten we dat zo snel als mogelijk. Ik ben ook blij met de beantwoording van de wethouders, maar meneer Fortuyn zei eigenlijk zo expliciet van: we hoeven dit niet te doen als college. Dat is natuurlijk zo, maar ik verwacht het eigenlijk wel van het college.

Gelukkig doen jullie het ook, maar het was zo van: we hoeven het niet te doen, maar we doen het wel. Zo komt het een beetje over. Maar ik verwacht wel als raad van ons college dat ze acteren zoals ze doen. Daar hoeft wat mij betreft niet het accent op. Ik ben gewoon heel blij dat het gebeurt. Dank je wel. Beantwoording college Wethouder Fortuyn: Ik ben gauw klaar, maar ik wil even op het laatste reageren, van mevrouw Heijblom. Ja, we hoeven dit niet te doen. Ik houd van heldere taal, dat we weten waar we het over hebben. Wat is onze rol? Onze rol is geen huisvesting. Maar wij staan er zo sympathiek tegenover, de waarde is zo hoog, dat we juist daarom die andere rol gaan pakken. Dat is wat ik geprobeerd heb te adresseren. Mevrouw Heijblom: Het is wel helder, hoor, meneer Fortuyn. Ik snap dat u van duidelijke taal houdt, maar dat hoeft niet meer, het was al helder. De voorzitter: Ik had nog een vraag over de voortgang en de te verwachten termijn. Wethouder Fortuyn: Ik ben blij dat u het me even herinnert, het was de eerste vraag die ik had, maar ik wilde even reageren op mevrouw Heijblom. We zitten er allebei hetzelfde in. Ik

14/27

woon nu helaas weer in Krimpen, maar ik kom wel regelmatig in Den Haag, daar is wat onduidelijkheid, maar ik houd van duidelijke taal. Dat gezegd hebbende, de vraag van de heer Erwich. Mij is gewoon echt scherp op het netvlies dat wanneer er sprake is van een verhuizing, ik ga ervan uit dat het gaat lukken, dat men dat bij voorkeur in de zomer doet, omdat de programmering in september ingaat. We moeten voldoende tijd hebben om de studio in te richten om de programmering op tijd klaar te hebben en in september operationeel te kunnen zijn. Dan praat ik hier uit mijn hoofd, dan weet u al hoe ik erin zit en dat ik me heel erg daarbij betrokken voel. Wat mij betreft gaat het gewoon rond de zomer gewoon rond, maar ik heb even de tijd nodig om zaken te regelen. Als de subsidie wellicht daar een bijdrage aan kan leveren, dan helpt het zeker. Mevrouw Van Weede, WIJ: Ik had een vraag gesteld: als we extra subsidie gaan geven, hoe gaan we daar dan mee om? Kunnen we dan nog afstand bewaren en is er nog ruimte voor een goede journalistiek? Wethouder Cnossen: Excuus, mevrouw Van Weede, ik heb hem wel opgeschreven, maar ik had het idee dat ik in de eerste termijn er al aardig over had verteld. Vanuit de andere fracties wordt er ook op gereageerd, want dat is precies wat je moet gaan afwegen.

Ik zat juist naar dat landelijk advies te kijken, waar die onafhankelijkheid zo belangrijk is, waar ze het los willen koppelen van de gemeente. Sommigen uit de raad zijn ook richting die huisvestingstoelage gekomen. Als je op die manier voor een aantal jaar RTV Lansingerland vooruit kunt helpen, is dat een voor de hand liggende, maar er zijn meer mogelijkheden en die heb ik beschreven. De voorzitter: Daarmee zijn we aan het einde gekomen van deze tweede termijn van het bespreekpunt. De heer Ruijtenberg, GL: Ik wilde graag een kleine ordevoorstel doen. Of ik een kleine pauze mag van ongeveer 2 minuten. Het volgende onderwerp is zo belangrijk, dat ik geen minuut wil missen en de natuur roept. De voorzitter: Heel even wachten allemaal, want er rest mij nog even u te vermelden, dat dit bespreekpunt geen beslispunten kent en we daarmee dit bespreekpunt kunnen beëindigen. Dan schors ik nu, en heropen ik straks met agendapunt 6, voor 2 minuten. Schorsing De voorzitter: Dames en heren, wilt u allemaal weer plaats nemen alstublieft? Wij gaan de vergadering heropenen, dat is hierbij dan ook gebeurd. Zijn wij weer in de uitzending? Uitstekend. 6.

Stukken ter advisering aan de raad: 6.a Reactie resultaat participatietraject RTHA De heer Kampinga, VVD: Zoals straks al gemeld: er is een sterk verband, een correlatie heet dat, tussen geluid en vluchten en emissies en fijnstof, daarin bestaat natuurlijk een grote mate van samenhang. Ik ga in mijn verhaal even uit van het geluidsverhaal. De longitudinale verplaatsing van lucht, oftewel geluid. Het standpunt van de VVD alhier is: RTHA heeft bestaansrecht en is o.a. belangrijk voor de werkgelegenheid in de regio, maar de overlast moet wel beperkt zijn. Het vliegverkeer moet binnen de geluidsnormen en vliegtijden blijven. De VVD wil dat de gemeente in gesprek blijft met het vliegveld om de ontwikkelingen te volgen en te controleren. Uit gesprekken met en enquêtes onder omwonenden van de luchthaven, u heeft het allemaal kunnen lezen in het AD, de heer Karremans, blijkt dat er geen draagvlak is voor groei van het aantal vluchten. Wel voor het vliegveld als zodanig, maar zeker niet voor groei. Vooral ’s ochtends vroeg en zeker in het weekend en ’s avonds laat wordt er veel hinder ervaren. Kortom, eerder minder dan meer vliegbewegingen. De heer Ruijtenberg: De interruptie gaat over iets wat de heer Kampinga al een paar zinnen geleden heeft gezegd, namelijk dat het belangrijk is voor de werkgelegenheid en de economie.

Weet de heer Kampinga hoeveel werknemers het vliegveld heeft? Luchthaven vind ik teveel eer. De heer Kampinga: Ik heb de getallen niet in mijn hoofd. Het aantal werknemers is vrij beperkt, dat was volgens mevrouw Verhoef 200 ofzo. Er werken een hele hoop mensen omheen. Ik heb het trouwens niet over economie gehad, ik heb het over het belang en bestaansrecht in de regio. Dan ga ik nu graag verder met mijn verhaal. De heer Ruijtenberg: Ik weet niet waarom u mevrouw Verhoef erbij haalt, want ik heb de vraag gesteld. Mevrouw Verhoef en ik hebben veel verwantschappen, maar op dit punt toch net niet. Het aantal werknemers van de luchthaven is 108, waarvan 20% stageplekken. Met andere woorden: 86. Ik zie de heer achter u bedenkelijk kijken. Dit komt uit het jaarverslag van de luchthaven zelf. De heer Kampinga: Ook al ben ik econoom, ik ben slecht in getallen. Wij zijn samen, mevrouw Verhoef en ik, op bezoek geweest op het vliegveld. Toen kwamen al die getallen langs, maar ik kan ze nooit allemaal onthouden, maar u weet het natuurlijk heel goed uit het jaarverslag. Goed. Floris Maljers, de recent overleden oud-topman van Unilever, ook weer mevrouw

15/27

Verhoef, Unilever, stelde: een in consensus genomen besluit is altijd een compromis en dus nooit de beste keuze uit de mogelijkheden. Bij het eindproduct participatieproject Rotterdam The Hague Airport is ook zeker geen consensus, maar met alle tegengestelde belangen was dat niet te verwachten. Maar er zijn meerdere punten, die een verbetering zijn t.o.v. de huidige situatie. De splitsing van gebruiksruimten, maatschappelijk en commercieel, daarvan staat: dat mag niet meer gebruiksruimte totaal opleveren dan nu het geval is. Minder vluchten in de nacht en dus minder hinder in de nachten. Stimuleren van gefaseerde inzet van stillere vliegtuigen. Sommige mensen geloven daar niet in, maar je kunt dingen stimuleren. Reductie van 50% van vertragingsvluchten afdwingen met strafpunten. Positievluchten vanaf half zeven, nu zes uur. Bevriezen van het aantal slots, mevrouw Van de Coevering noemde het net al. Er zijn er nu 10, die worden niet allemaal gebruikt, maar dat wordt in elk geval bevroren. De voorzitter: Wilt u afronden? De heer Kampinga: Ik had 5 minuten. De voorzitter: U heeft 3 minuten in de eerste termijn. De heer Kampinga: Dan zeg ik in elk geval: al die positieve punten, want die zijn er wel degelijk, daar gaat het erom dat het nageleefd en gehandhaafd moet worden, want anders is het een dode letter, dat klopt.

De heer Alsemgeest: Toch even een vraagje aan de heer Kampinga. Volgens mij, als ik de stukken goed lees, gaan wij vanavond beslissen over de reflectie die de gemeente heeft opgesteld en de brieven aan RTHA en de brief aan de minister. Ik heb hem daar nog niet over gehoord. De heer Kampinga: Dat klopt, daar was ik nog niet aan toe, maar ik krijg te horen dat ik moet stoppen. Wij zijn het met die 3 brieven, de reflectie ook naar het vliegveld, de airport, en ook naar de minister, in principe eens. Dat is het antwoord op uw vraag. Dus kortom: een positieve grondhouding, om met Ruud Lubbers te spreken. Dank u wel. De heer Alsemgeest, WIJ: Toch even duidelijkheid, dat we het hebben over de beslissing van die reflectie en die brieven. Ik wil dit agendapunt van de vergadering maar eens openen op de manier waarvan ik gedacht had dat de reflectie en de brieven aan RTHA en de minister geschreven zouden zijn. Met een gestrekt been dus. Toen ik de reflectie en de brieven gelezen had, werd ik overvallen door een wee gevoel, ik had er veel meer van verwacht. De afgelopen weken zijn we op verschillende manieren overladen met verschillende standpunten over het EPP. Bijvoorbeeld het stuk in de krant van wethouder Karremans van de gemeente Rotterdam: je wordt net zo wakker van een vliegtuig met een paar decibel minder als een ander vliegtuig.

Hij gaf daar ook aan, dat verdere groei echt niet goed is. Mevrouw Van Dijk, de nieuwe directeur van de luchthaven, vindt dat het allemaal wel kan, omdat de modellen dit laten zien. We moeten wel meer vliegen om stillere vliegtuigen te kunnen betalen. We zijn een zakenvliegveld, zegt mevrouw Van Dijk. Maar zolang 99% van de vertrekkende en aankomende passagiers korte broeken draagt en een Hawaii-shirt, zijn wij een andere mening toegedaan. In de annotatie van de bewonersvertegenwoordiging zag ik het ook staan. Ik citeer: wij zien het inzetten van stillere vliegtuigen niet als oplossing voor minder herrie, maar als oorzaak voor meer hinder. Einde citaat. Een paar decibel minder per vliegtuig, dan kan er een groot aantal vliegbewegingen bij voor de geluidsemmer vol is. Waarschijnlijk heeft de wethouder van Rotterdam de heer Karreman gelijk en moet de ticketprijs dan maar een beetje omhoog. Tot zover een aantal punten uit het agendapunt en 2 interviews in het AD. Nu terug naar de reflectie en de brieven, waarover we vanavond een beslissing moeten nemen. Als we zowel de reflectie als de brieven beginnen met waardering voor het participatietraject RTHA. Het is in 2019 gestart met een langdurig traject om te komen tot een nieuw luchthavenbesluit. Lansingerland heeft gedurende het hele participatietraject actief deel genomen.

Lansingerland spreekt haar waardering uit voor het gezamenlijke inzetten van de betrokken partijen om tot een gedragen eindpunt te komen. Dat door de grote verscheidenheid aan belangen en gebrek aan consensus is het helaas niet gelukt. De heer Kampinga: U heeft toch ook wel gelezen wat de randvoorwaarden zijn, die in de stukken genoemd worden. Daar gaat het natuurlijk om. Al die mooie praat vooraf, dat is gewoon aardig doen tegen elkaar, maar daarna komen de keiharde randvoorwaarden. De heer Alsemgeest: Ik laat het even voor wat het is. Maar als ik deze alinea in de reflectie gelezen heb, dan heb ik het idee dat we al met 1-0 achter staan. Ik stel me voor, dat ik de minister ben, in de dienstauto zit, tussen 2 bijeenkomsten in, ik moet dit ook nog even lezen en dan denk ik als minister: fjuw, ze zijn niet tegen. Waarom zijn we niet begonnen met: het EPP is geen gedragen eindresultaat en kan niet de basis vormen voor het aanstaande luchthavenbesluit. We constateren dat de zorgen en aandachtspunten die Lansingerland tijdens het participatietraject en de reactie op het VPP heeft ingebracht niet of onvoldoende geadresseerd werden in het EPP. Verder stellen we vast, dat het belangrijkste, het draagvlak onder de omwonenden, lees hier: de om het vliegveld liggende gemeenten, ontbreekt.

Onderaan de streep is het eindresultaat van het participatietraject wat betreft Lansingerland dan ook ruim onvoldoende en we kunnen het EPP geheel niet ondersteunen. Vraag aan de wethouder is dan ook: waarom niet een beetje harder van de toren blazen en kritischer de brieven opstellen? Want als je alle stukken zorgvuldig leest en dan vooral goed tussen de regels door leest, dan lees je gewoon dat ze hier en daar wat geven en verderop weer dubbel terughalen. Heel veel losse eindjes en aannames, waar we in de toekomst tegenaan gaan lopen. Het lijkt mijn fractie dan ook goed om deze reflectie en de brieven nog eens goed onder de loep te leggen en op een wat andere toon te herschrijven. Ik wil graag mijn eerste termijn afsluiten met een statement: eerst minder gemeten hinder voor onze gezondheid en dan pas meer gaan vliegen. Dank u wel.

16/27

De heer Lieverse, CU: Het traject om te komen tot een nieuw luchthavenbesluit is een complexe bezigheid. Hier speelt het participatietraject een rol in. Hoe zwaar dit bij de besluitvorming mee gewogen gaat worden, weten we niet, maar het is nu wel één van de manieren om onze zienswijze kenbaar te maken. De CU heeft veel commentaar op de inhoud van het zogenaamde eindproduct. Zo vinden we de specifieke aandacht voor geluidshinder terecht, maar verre van het enige punt. Geluidshinder is een subjectief gegeven en daar wijst RTHA heel gretig op. Ook geeft dat een onterechte ruimte voor het argument van stillere vliegtuigen, alsof het opstijgen en landen ook zo stil is. Wat trouwens weer ten koste gaat van een toename van vliegbewegingen. Geluidsbelasting is veel ruimer. De WHO, terecht door mevrouw Van de Coevering benoemd vanavond, en ook Nederlandse instanties geven normen aan van geluidsbelasting en de invloed op stemming, op slaappatroon en op concentratie, zoals bij het werk en op school. Invloed op de luchtkwaliteit is veel geniepiger, want onzichtbaar en niet voelbaar, maar wel meetbaar. De termen fijnstof en ultrafijnstof klinken lievig, maar het gaat om gifdragers, die ongehinderd ons lichaam binnen komen. Onze regio is mede door RTHA een ongezonde plek geworden.

Verwijzingen naar experts zoals Ron van Schaik, hoogleraar preventieve geneeskunde van de afdeling longziekten Maastricht, terecht vanavond genoemd, is één van degenen die hier het meest kritisch over geweest is. Toch dringt de CU niet aan op aanpassing op de inhoud van het eindproduct. We zijn het eens met mevrouw Grimbergen, dat het om de inhoud gaat, maar dat het onderdeel is van overleggen en daar gaan wij ons nu niet in mengen, is ons voorstel. Wij sluiten dus aan bij het vernietigende oordeel, zoals in de voorsteltekst van het college. Anders dan de heer Alsemgeest delen wij dus de inhoud van de brief, maar ook de toon. Want mislukt is een centrale term. Het participatietraject heeft geen consensus opgeleverd. Het draagvlak bij de bevolking is nihil, op inhoud geheel onvoldoende. De CU staat 100% achter deze conclusie. De heer Bergwerff, CDA: Zoals u weet zijn wij als Lansingerlandse afdeling van het CDA zeer kritisch op de luchthaven. Om het maar even meteen concreet te maken: wij staan geen groei voor. Groei, op wat voor manier dan ook, geluid, het aantal vluchten of uitstoot. Juist krimp van de luchthaven blijft voor ons een reëel scenario.

Het CDA spreekt haar dank uit aan het college voor deze zienswijze, dat nu voor ligt, ook al waren de inleidende teksten en dergelijke best wel aardig, is het inhoudelijk vrij kritisch, kritischer dan wij hadden verwacht en daar zijn we blij om. Wij denken ook dat deze zienswijze een aardige samensmelting is van de meningen van de verschillende partijen hier in de commissie, die wij eerder naar voren hebben gebracht. Dus dank aan het college dat ze ons goed gehoord hebben. We hebben wel een aantal goede, kritische punten gevonden in de zienswijze, die wij graag terug wilden zien komen, die ook terug gekomen zijn. Ten eerste, de basis: geen ruimte voor groei van de geluidsruimte. Groei van de geluidsruimte is binnen deze raad nog nooit een discussiepunt geweest. Vervolgens: draagvlak van omwonenden ontbreekt in het EPP. Het college heeft dat benoemd, benadrukt dit goed in de zienswijze. Het is gewoon heel jammer dat het zo gelopen is. Daar kunnen we veel woorden over vuil maken, maar we weten allemaal wat de stand van zaken is. Derde punt, die vinden wij wel lastig als CDA, is: de groei van de luchthaven met een max van bijna 9.000 vluchten per jaar is buitenproportioneel. Ik benadruk nogmaals, dat het CDA niet wil spreken over een maximaal aantal vluchten, dat er per jaar bij komt, maar wel over nul extra vluchten per jaar, die erbij mogen komen.

Ook al worden vliegtuigen in de toekomst stiller en schoner, blijven we dit standpunt echt behouden. Deze zienswijze sluit de oproep tot nul extra vluchten per jaar bij het gebruik van stillere vliegtuigen niet uit, maar we benoemen dit niet. Wij hebben daar over nagedacht: hoe gaan we daarmee om? Juist omdat deze zienswijze een tussenpozen is, later gaan we er verder over praten, willen we niet meteen dit amenderen, maar we willen het wel even mee geven, want dat is echt voor ons geen discussie. Die 50/50 regeling is voor ons echt geen discussie, meer vluchten per jaar is voor ons not-done. Vervolgens roept het college de luchthaven op om woningbouwplannen te garanderen. We vonden het heel belangrijk dat die erin terug kwamen. Wij mogen door verandering van de geluidscontouren geen problemen ondervinden bij onze bouwplannen. We praten met name over Wilderszijde. Vervolgens is de nachtsluiting van 00.00 uur tot 07.00 uur in de ochtend benoemd, net als het ontbreken van een goed en duidelijk strafpuntensysteem voor vertraagde vluchten. Dit zijn zaken waar wij voor staan, konden wij terug vinden in de zienswijze, dus daar zijn we dankbaar voor. Ik wil u eigenlijk nogmaals mee geven, dat de groei van het aantal vliegbewegingen voor het CDA geen optie is en krimp van de luchthaven door ons als stip op de horizon wordt gezien. Dank u wel.

Mevrouw Verhoef, PvdA: Het participatietraject heeft niet geleid tot een voorkeursscenario op basis van een unaniem akkoord van de deelnemers. We kunnen dus aansluiten bij de conclusie die het college trekt, namelijk dat het EPP niet als zodanig de basis kan vormen voor het aanstaande luchthavenbesluit. Dat klopt ook, want de milieueffectrapportage ontbreekt en bovendien is er nu pas een voorlopige indicatie van de geluidscontouren. Pas in het tweede kwartaal van 2023 zal het definitieve beoordelingskader voor geluidshinder beschikbaar komen vanuit het ministerie van infrastructuur en waterstaat, daar kom ik zo op terug. Het is goed om in dit stadium concrete randvoorwaarden en

17/27

maatregelen mee te geven, zoals het college heeft genoemd in het reflectiedocument en uitgebreid heeft uitgewerkt in de brieven, eentje aan de minister, aan minister Harbers, en één aan de directie van RTHA. Dat zijn natuurlijk geen formele zienswijzen, maar het is wel belangrijk om te doen. De PvdAfractie stelt voor, volgens mij werkt het ook zo, om het formuleren van een formeel standpunt af te wachten op de notitie reikwijdte en detailniveau, die begin 2023 wordt verwacht en op termijn natuurlijk ook op het definitieve voorstel van het luchthavenbesluit. De randvoorwaarden, die ook de heer Kampinga noemde, daar kan de PvdA-fractie zich heel goed in vinden. Een aantal is aangehaald: zorg voor harde garanties dat de geluidsruimte niet toeneemt, garandeer realisatie van woningbouwplannen met gemaximeerde geluidscontouren. Ook de opmerking van mevrouw Van de Coevering, dat het gaat om piekbelastingen, vinden wij een heel belangrijke en die zou er best nog wat meer aandacht in kunnen krijgen. Er zijn 2 punten, waar ik op in wil gaan. Dat is de geluidshinder, daar heb ik iets over te zeggen, waarvan ik denk: daar moeten we wel rekening mee houden.

De heer Lieverse: Een vraag die opkomt omdat u mevrouw Van de Coevering noemt, dan lijkt het erop, dat de zinnen die u daarbij uitsprak, u had het over piekbelasting, maar u zei ook iets over die geluidscontouren en nog een paar zinnen daarover, dat het ook uit haar koker zou komen en ik heb het idee dat dat niet terecht is. Klopt mijn vaststelling? Mevrouw Verhoef: Dat klopt precies. Ik was de randvoorwaarden aan het voorlezen, die het college in het reflectiedocument heeft geschreven. Ik zei: mevrouw Van de Coevering voegde daar aan toe, of ze zei in deze context: houd rekening met piekbelasting. Dat vind ik een belangrijke toevoeging, waar we misschien iets mee moeten. Ik zeg niet dat die eerdere punten uit de koker van mevrouw Van de Coevering waren. De heer Lieverse: Ik wil daar graag akte van nemen, dat wat u zei over de geluidsruimte niet uit die overweging komt van de bewonersvertegenwoordiger. Mevrouw Verhoef: Daarvan akte, maar ik heb het ook niet gezegd. Maar ik wil het nog wel een keer zeggen. Ik ga goed nieuws brengen, ik ga het hebben over het feit dat het ministerie van infrastructuur en waterstaat heeft gemeld in mei van dit jaar, dat in het verlengde van de luchtvaartnota wordt gewerkt aan geluidsbeleid, dat beter aansluit bij de hinder die bewoners ervaren en waarmee de sturingsmogelijkheden op hinder toenemen.

Er is daarbij specifiek aandacht voor slaapverstoring door vluchten in de nacht. Bij de uitwerking van de voorstellen zijn een zorgvuldig participatietraject en duidelijke communicatie belangrijk. Er zal dus uitdrukkelijk aandacht worden besteed aan beleving, dus aan hinder van vliegtuiggeluid, ook bij RTHA. De heer Lieverse: Ik ben benieuwd wat u bedoelt met de uitspraak: rond de luchtvaartnota. Terwijl in onze stukken alleen maar iets weten over een participatietraject, dat voorbereidt op het luchthavenbesluit. Daar hebben we heel veel gegevens over gekregen, daar hebben we voorlichtingsbijeenkomsten over gevolgd. Heeft u stukken daarbij, die wij hadden kunnen inzien of die wij hadden moeten inzien hiervoor? Mevrouw Verhoef: Die stukken zitten gewoon als bijlage bij het EPP, dus daar had u zelf kennis van kunnen nemen. De PvdA-fractie ziet dit als een belangrijke doorbraak, die voorziet in de wens van omwonenden. Wat er namelijk aan de hand is, is dat de huidige berekeningen als bijlage bij het EPP op basis zijn van het huidige normenkader van de geluidsruimte, die voor RTHA beschikbaar is. Dat is dus een voorlopige indicatie van de geluidscontouren en pas in het tweede kwartaal van 2023 komt er een definitief rekenvoorschrift beschikbaar.

Dat kan ook worden meegenomen in de MER, daar gaat het niet alleen over de nieuwe stijl geluidsproductie doorrekening, maar ook over CO2 reductie, uitstoot van stikstof en andere schadelijke stoffen zoals fijnstof en ultrafijnstof. De heer Lieverse: U gebruikt een paar keer het woord berekeningen en nieuwe rekenmodellen. Dat is precies waar onze bewonersvertegenwoordiger voor gewaarschuwd heeft, om ons niet in de luren te laten leggen door berekeningen, maar af te gaan op metingen. Mevrouw Verhoef: Meneer Lieverse, van het weekend zal ik het allemaal netjes in het weekbericht zetten, met ook de linkjes daarbij. Ik heb het gehad over doorrekeningen en ik heb het vooral gehad over: ervaren geluidshinder. Dat daar in de toekomst rekening mee gehouden gaat worden en dat is precies wat een aantal insprekers hier heeft betoogd. Ik breng het als positief nieuws en ik denk dat dat dus betekenis gaat hebben ook voor de groei of de krimp, het aantal vluchten dat in de toekomst mogelijk is. Dat wilde ik graag onder de aandacht brengen. De voorzitter heeft mij gevraagd om af te ronden, voor de tweede termijn heb ik nog een klein dingetje, maar dat komt in de tweede termijn. Ik werk deze maand al 5 jaar niet meer bij Unilever, meneer Kampinga. Dank u wel.

De heer Erwich, L3B: Wij kunnen eigenlijk kort zijn, maar ik wil toch nog even gezegd hebben, dat L3B het splitsen van de geluidsruimten voor traumahelikopters en commerciële vluchten niet toestaat, dat er dan meer geluidshinder in de woongebieden van Lansingerland komt. Kortom: geluidshinder en vliegverkeer mag niet meer toenemen. Dat gezegd hebbende, ga ik even over op het participatieproces. Daar hebben we eigenlijk alles al over gezegd. Dit is op zijn zachtst gezegd verschrikkelijk slecht verlopen. Het mag eigenlijk de naam participatieproces ook niet hebben. Er is misschien teveel gefocust op de inhoud en niet voldoende op het proces. Kortom, het eindresultaat van de participatie is slecht. Daarom kunnen we ons niet vinden en vragen aanpassing voor de kop ‘waardering voor participatie’. Wij kunnen daar geen waardering voor hebben, dus wij vragen of daar een andere kop gebruikt zou kunnen worden. Voordat iemand denkt, die snel de brief leest: oh, ze hebben het gewaardeerd, ik hoef niet meer te lezen. Ook al is het niet aanwezig, we vinden dit een foute uitspraak. Hier missen we toch echt

18/27

het woordje ‘geen’. Voor ons is de brief verder goed, al kunnen er misschien een paar kleine aanscherpingen gemaakt worden. Zo staat er bij de derde bullet: garanderen realisatie van woningbouwplannen met een gemaximaliseerde geluidscontour. Bij het bezoek aan onze vrienden van RTHA kregen wij te horen dat de aanvliegroutes aangepast zouden kunnen worden. Daar hadden we eigenlijk wel iets over vermeld willen hebben. Met een kleine verschuiving kan je misschien toch met een beetje andere richting naar de Rotte, een heleboel mensen een plezier doen. Punt 5, implementair strafpuntensysteem. Dat is allemaal mooi, maar maak het dan ook duidelijk, want volgens mij is voor niemand duidelijk wat er nou precies bestraft wordt en wie en wat. Wat we eigenlijk missen is dat wij de overloopvluchten van Schiphol helemaal nergens benoemen. Ik denk dat dat wel een puntje is, waar we eventueel een bullet aan kunnen wagen, zodat we dat ook duidelijk hebben, dat gesteld is dat we daar niet gecharmeerd van zijn en niet van waren. Voor de rest zijn we het eens met de brieven, daar kunnen we verder kort in zijn. De heer Lieverse: Ik heb expres meneer Erwich laten uitspreken om geen verwarring te zaaien. Maar misschien zou hij kunnen verduidelijken wat het woord waardering zou kunnen betekenen. Het woord waardering in het eerste kopje betekent niets anders dan beoordeling.

Om te spreken van waardering voor de inzet is alleszins redelijk, allerlei mensen hebben zich terdege ingezet, ook een ambtenaar is aanwezig geweest bij deze gesprekken. Mevrouw Van de Coevering is eindeloos, jarenlang bij deze gesprekken geweest. Dus om waardering te uiten voor de inzet, dat vind ik juist een heel sterk punt in deze brief om later tot de conclusie te komen, dat het een mislukt traject is. De heer Erwich: Dat is een andere mening, meneer Lieverse zit vanavond op zijn praatstoel, dat is hartstikke leuk, maar het is mijn mening dat waardering verkeerd uitgelegd kan worden. De voorzitter: Wilt u fatsoenlijk het woord voeren? De heer Erwich: (…). De heer Ruijtenberg, GL: Ik wil mijn bijdrage in eerste instantie beginnen met mevrouw Van de Coevering te bedanken. Mevrouw Van de Coevering en ik hebben nogal eens de degens gekruist, we hebben lang niet altijd op dezelfde lijn gezeten. Daar waar ik meer was van met het gestrekte been erin, was mevrouw Van de Coevering van altijd aan tafel blijven zitten en meepraten, want alleen op die manier kan je iets veranderen. Daar waren we het niet altijd over eens, maar ik moet zeggen dat het werk dat mevrouw Van de Coevering de afgelopen jaren heeft gedaan, verdient alleen maar heel veel waardering en dan in de goede zin van het woord. Zij is aan tafel geweest, zij heeft meegesproken.

Zij heeft vandaag ook in haar eindrapport duidelijk gemaakt waar zij voor staat en dat dit niet op draagvlak kan rekenen bij de inwoners. Daarvoor mijn dank. Dan de inhoud. Laat ik beginnen, de heer Fortuyn houdt van klare taal en ik zal ook beginnen met klare taal. Het vliegveld, ik zal het een vliegveld noemen, want voor een strook beton is luchthaven eigenlijk teveel eer, heeft gewoon geen toekomst. GL zegt het al heel lang, ik zeg het al jaren: het vliegveld moet verdwijnen, het zal verdwijnen, het gaat ooit verdwijnen. Op deze plek is een vliegveld niet meer toekomstbestendig. We hebben gehoord over de uitstoot van ultrafijnstof, we hebben gehoord over de geluidsoverlast, we hebben gehoord over allerlei andere zaken, die ervoor zorgen dat een vliegveld hier niet meer toekomstbestendig is, laat daar geen misverstand over zijn. We kunnen die ruimte ook veel beter gebruiken voor de bouw van woningen, voor de bouw van hotels, andere horeca eventueel, een groot stadspark waarmee we echt iets kunnen doen op 2 manieren om het milieu te verbeteren. A. door de verontreinigende vliegtuigen weg te halen en B. door een part op te richten. Dat gaat gebeuren, het kan lang duren, het kan kort duren, maar ik, wij allemaal gaan dat nog meemaken, dat het vliegveld verdwijnt. Dan het hele participatieproces.

Ondanks de waardering die er is voor heel veel mensen, die hieraan hebben deelgenomen, mevrouw Van de Coevering, ambtenaren, andere mensen, verdient het niet de schoonheidsprijs. De bewonersvertegenwoordiger van Rotterdam is weggelopen, de BTV, de grootste bewonersorganisatie van Nederland, is op een gegeven moment weg gegaan bij de onderhandelingen, er is nog steeds een niet opgehelderde kwestie of ze nou weg gestuurd zijn, wat de voorzitter zegt omdat hij iets niet kon tekenen, of dat ze vrijwillig weggelopen zijn. Feit is: het verdient gewoon niet de schoonheidsprijs. Het is ook niet voor niets, dat er afgelopen jaar een werkwoord is ontstaan: schiphollen. Een werkwoord, dat voor het eerst gebruikt is door Winsemius, oud-VVD’er. Het staat tegenwoordig in de Dikke van Dalen. Schiphollen betekent: misleiden door manipulatie, leugens, het verdraaien van feiten enzovoorts. Het kan betekenen: door steeds opnieuw afspraken te maken ervoor zorgen dat bewoners ergens op achteruit gaan. Dat is ook hier het geval. Bewoners zullen erop achteruit gaan. Elektrisch vliegen, het is mooi, maar het kan niet. Het hele participatietraject is wat ons betreft mislukt. Een participatietraject, waarbij je niet op voorhand mag spreken van krimp of sluiting van de luchthaven, is gewoon niet goed.

Ik sluit me aan bij de woorden van de heer Alsemgeest, het is wat ons betreft niet hard genoeg, niet sterk genoeg, een kwalificatie als onvoldoende is wat ons betreft onvoldoende krachtig. Dank u wel. Mevrouw Heijblom, D66: Er kan bijna een lintje om de tekst. We hebben er al eerder uitgebreid bij stil gestaan en de insprekers waren ook meer dan duidelijk. Net als het voorlopige pakket een paar maanden terug is dit eindproduct onder de streep simpelweg onvoldoende. De lijn van D66 is helder: geen groei van het vliegveld. Daarmee bedoelen we dat er geen meer vliegbewegingen mogen plaats vinden, ook als vliegtuigen op papier een stuk stiller worden. Als inwoners horen we geen decibels maar vliegtuigen. Mijn

19/27

fractie maakt zich al jaren ernstig zorgen om de gezondheid in onze gemeente, de slechte luchtkwaliteit. Meer vliegtuigen maakt dit alleen maar erger. De manier waarop op dit moment gebruik wordt gemaakt van de luchtvaart is simpelweg niet langer houdbaar. Niet voor omwonenden, niet voor de gezondheid en vanzelfsprekend ook niet voor het klimaat. Prominenter in de reactie wat D66 betreft in de zienswijze, dan sluiten we ons wel aan bij WIJ, zouden wij accentueren. Ik zou beginnen in de reactie met: dit EPP kan niet als basis dienen voor het luchthavenbesluit. Ik snap het, we hebben allemaal waardering, ik ben het ook eens met de CU, maar ik ben evenals meneer Alsemgeest een beetje bang, als de minister dit leest op de achterbank tussen 2 afspraken leest, dat hij er niet enorm door wordt opgeschrikt en dat zou wel moeten. Wat mij betreft kijken we met die bril nog even naar die stukken. Vervolgens accentueren wat er allemaal niet geregeld wordt met het EPP en de risico’s voor de gezondheid van vooral kinderen, we zijn één van de meest kinderrijke gemeenten in Nederland, accentueren zoals mevrouw Grimbergen ook opperde. Wat mij betreft stellen we die 24 uur van mevrouw Grimbergen ook nog ter discussie, van elf tot zes zou inderdaad beter zijn. De effecten van te weinig slaap zijn desastreus. En omdat het toch een reactie is, denk ik dat we dat nog wel kunnen toevoegen.

Wat mij de laatste tijd extra helder is geworden, is dat partijen zoals Schiphol en vliegveld RTHA maar ook een partij als Tui, zie de verschrikkelijke annotatie horende bij de reflecties van het participatietraject, weinig gevoel hebben voor de gezondheid van omwonenden en overigens ook voor natuur. Zie het rucksichtslos uitkopen van boeren voor stikstofruimte voor Schiphol, ten koste van de natuur, waarvan de kwaliteit op een teleurstellend niveau is beland. Gelukkig gaat de Kamer daar een stokje voor steken en kan dat straks niet meer opnieuw gebeuren, de wetgeving gaat erop aangepast worden. Maar het zegt wel iets over hoe deze partijen erin zitten. Verder adviseer ik alle omwonenden die zich ernstig zorgen maken om alle mogelijkheden tot zienswijzen, eigenlijk zou ik willen zeggen, het is niet zo netjes, maar toch ga ik het zeggen, tot frustratie van het proces gedurende het wetgevingsproces aan te pakken met beide handen. Zoek ook de landelijke, provinciale en lokale politiek en media. We zullen als D66 ook mega alert blijven en maximaal onze mogelijkheden benutten. Beantwoording college Wethouder Fortuyn: Dank u wel, commissieleden, voor uw inbreng. Ook de insprekers, dank dat u de moeite heeft genomen om hier in te spreken. Heel veel is natuurlijk al bekend.

Het is ook bekend hoe de verschillende partijen tegenover elkaar hun meningen kunnen uiten en dat er ook geen consensus is. Wij hebben hier een drietal brieven liggen. Ik wil sowieso voorstellen om er wat correctie in aan te brengen, want soms spreken we over de gemeenteraad en soms over de gemeente, maar dat moet inderdaad eenduidig zijn. Dit schrijven, dat wij voor u opgewerkt hebben, is natuurlijk een reflectie van de raad die wij sturen namens u en het college. Het is natuurlijk wel fijn als we dat als totale gemeenteraad kunnen doen, dus ik ga wel een beetje worstelen. Als een aantal partijen inhoudelijk toch wat verharding wil hebben en een aantal andere weer wat anders, hoe we elkaar gaan vinden. Daar heeft u de brief in juli naar u toe getrokken, daar is een aantal raadsleden mee aan de slag gegaan, waar zeer veel waardering uit voort is gekomen. Dat kan nu weer, maar we hebben niet zoveel tijd. Het document wordt aangeboden, het moet de komende week of 2 weken echt wel weg om nog een reflectie bij het rapport te krijgen, dus we moeten best wel wat doen. Vandaar die 2 aparte brieven. Er zit een hele korte annotatie bij om tussen al de annotaties die er komen wel op te vallen. Dus ik wil wel proberen daar wat snelheid in te krijgen. Ik doe een poging, dat wij het misschien wel voor u kunnen doen en dan dit zo met elkaar te delen. Ik kom even terug op de heer Alsemgeest.

We hebben er in juni/juli ook al over gesproken. U noemde de term gestrekt been, ja, ik denk dat dat een beetje onrecht doet aan het proces, dat gelopen is. Dat wij diametraal tegenover elkaar staan en de belangen ver uit elkaar liggen, helder. Dat heeft ook geleid tot het feit dat het ook geen voorkeursbesluit is geworden, maar het een eindproduct is geworden. Het is een eindverslag van 36 deelnemers. Ik ben het ook met meneer Lieverse eens: er zit ook waardering in. Ik wil ook de waardering voor mevrouw Van de Coevering hier uitspreken. Twee jaar een paar dagen in de week bezig geweest, ze heeft zich heel erg verdiept in het verhaal. Maar ook nog links en rechts commentaar te slikken gehad. Maar het is wel een waardering die we uitspreken aan degenen die 2 jaar lang wel aan die tafel verschenen zijn. Ik denk dat we dat ook wel mogen uitspreken. De volgorde daarvan, daar kan ik me iets bij voorstellen. Misschien dat we de volgorde van de alinea’s moeten veranderen, dat we meteen de knallende discussie erin gooien en dan vervolgens ook de waardering mee nemen. Ik denk dat we daar goede consensus kunnen bereiken om het op die manier te doen. Om in ieder geval minister Harbers wakker te houden op de achterbank van zijn limousine. Dus dat is één voorstel.

Het tweede, mevrouw Grimbergen en meneer Lieverse hadden het er ook over, ik hoorde mevrouw Heijblom er ook over: wij hebben het over leefkwaliteit. Die is misschien wat al te containerbegrip achtig beschreven, ik denk dat we daar iets meer aandacht aan mogen geven. Over fijnstof, dat klinkt wel fijn, maar het is geen fijne stof. De kinderen werden genoemd, maar ook feitelijk de beleving van het geluid. Ik heb pas geleden vlakbij het station in Den Haag een bijeenkomst gehad met Reinier van Zutphen en minister Harbers. Het thema was: hoe kunnen wij nou met verschillende partijen omgaan met de klachten? Iemand zei: ik doe 1 klacht, maar we zitten met zijn zevenen in huis,

20/27

dus het hadden 7 klachten moeten zijn. Hoe kunnen we nou omgaan met klachten en hoe kunnen we die beleving met elkaar gaan beetpakken om te kijken wat we eraan gaan doen. Nu is het heel onbevredigend. Dat komt mede door het feit, we hebben gemeten geluid, daar maken we hier ook opmerkingen over: meten is weten. Mevrouw Van de Coevering gaf ook al aan: het is leuk dat je alles berekent, maar als je 87 dB over je heen krijgt en dat verdeeld over 24 uur, dan heb je een heel rustige woonomgeving. Er zitten nogal wat kritische noten in. Dat weet de minister ook. Ik vond het een prettige bijeenkomst, het was met respect. Ook vanavond horen we elkaar met respect aan. Natuurlijk zijn de meningen verschillend. Dus ik zou willen voorstellen de eerste alinea iets scherper te maken, eigenlijk direct al de conclusie dat er geen draagvlak is, zodat hij even wakker geschud is en het blijft vervolgen. Tweede, meer attentie geven aan de volksgezondheid in bredere zin, want het is nu wat kort opgeschreven. Dat zou ik als voorstel willen doen in de huidige brief. Dit is gewoon een reflectie, het is geen formele zienswijze, want de zienswijzen komen straks.

We hebben de nota reikwijdte en detailniveau, dat is feitelijk de notitie waarin men aangeeft: wat gaan wij nou onderzoeken in de milieueffectrapportage? Ik denk dat die heel belangrijk wordt, die moet goed gelezen worden: neem je alles wel mee? Daar komen alle zaken bij: gezondheid, GGD et cetera. Daar krijg je alle ruimte voor om de zienswijze in te zetten om dat mee te nemen in de milieueffectrapportage. Op het milieueffectrapportage komt ook nog een MKBA, oftewel de maatschappelijke kosten/batenanalyse, daar komt ook nog een effect uit. Daar is uiteraard weer een zienswijze op aan te geven. Vervolgens komt er een luchthavenbesluit en dat luchthavenbesluit is ook weer open voor zienswijzen. Dat alles gaat zich ontwikkelen vanaf pakweg januari 2023 tot eind 2024, dan wil men het luchtruim en het luchthavenbesluit vastgesteld hebben. Dat is een beetje de procedure. Ik stel voor recapituleren, de eerste alinea scherper, zodat de minister wakker blijft, meer aandacht voor de gezondheid en dan de brief daarop aan te passen in de wij-vorm, want dat lijkt me handig. Dan hoop ik dat u daarmee als raad kunt instemmen en dat we de brieven kunnen versturen. Dat was mijn bijdrage. De voorzitter: Een kleine bedenktijd, want ik ga deze vergadering schorsen voor 5 minuten. Schorsing De voorzitter: Ik heropen deze vergadering van de commissie samenleving.

Dat doen wij bij overgang naar de tweede termijn van agendapunt 6.a, reactie resultaat participatietraject RTHA. Alvorens die termijn te openen een aantal mededelingen en voorstellen van mijn kant. Allereerst wil ik u voorstellen, gelet op het belang van het onderwerp en het verloop van de eerste termijn, alle sprekers 2 minuten extra tijd toe te kennen. Kunt u daarmee instemmen? Ik merk op, dat dat het geval is. U hoeft het niet te gebruiken, maar u krijgt allemaal 2 minuten extra in deze termijn. Dat zal direct worden verwerkt door het beeldscherm. Daarnaast, er ligt een raadsbesluit voor met 3 gevraagde beslissingen: de reflectie, de brief aan RTHA en de brief aan minister Harbers. Ik zou van u graag in de tweede termijn willen horen of u met de voorgestelde werkwijze van de heer Fortuyn kunt instemmen met de brieven. Ik ga hem even voor u samenvatten. Dat betekent concreet een wijziging van toon en volgorde in de eertse alinea’s, een wijziging van de spreekvorm in de brieven, dus wij als raad en college van Lansingerland, dat zal de heer Fortuyn samen met de griffie opwerken voor de gemeenteraad. Indien u daarmee instemt in deze tweede termijn, zullen wij de brieven bij de hamerstukken plaatsen van de gemeenteraad van 22 december met dien verstande dat alle wijzigingen in de brieven geel worden gearceerd voor u. Dat is het voorstel, dat ik u wil doen.

Indien u het volledig wilt amenderen, dan hoor ik dat ook graag van u in deze termijn, want dan weten we ook wat ons te doen staat. Is dat voor iedereen helder? Zijn er nog punten van orde? De heer Lieverse, CU: Ik heb geen goed geluid, maar u noemde ook het punt van de gezondheidsaspecten, hoop ik. De voorzitter: Ik hoor in mijn rechteroor van de wethouder dat dat het geval is. De heer Erwich, L3B: Een kleine aanwijzing. Als u zegt: we gaan dat geel arceren. Dat zien wij in IBABS niet, dus ik zou daar even rekening mee houden. De voorzitter: Dat heeft ermee te maken of het als Word-document of PDF wordt geüpload, maar dat gaan wij ongetwijfeld goed voor u kunnen regelen. Maar u heeft gelijk met deze opmerking. Andere punten van orde? Nee. Dan stel ik vast, dat we het op deze manier gaan doen. U heeft inmiddels allemaal 2 minuten extra gekregen. We zullen deze tweede termijn in dezelfde volgorde doen, dan weet u allemaal waar u aan toe bent. Tweede termijn De heer Kampinga, VVD: Dat wij die 3 stukken, reflecties, dat we die akkoord hebben bevonden, dat is duidelijk. Dat er nog semantische wijzigingen in komen, prima, dat lijkt me een mooie toevoeging, dat is geen enkel probleem. Ik wil nog wel één ding noemen. Er staat regelmatig in stukken, dat het draagvlak

21/27

van omwonenden ontbreekt. Dan denk ik: dat is heel kort door de bocht. Ontzettend veel mensen, die helemaal geen moeite hebben met het vliegveld, maar de mensen die eronder wonen, aan de Hoeksekade enzovoorts, die hebben er veel last van. Daarom moeten we ervoor zorgen, dat er niet meer vluchten komen. Dank u wel. De heer Ruijtenberg: Niet meer vluchten ten opzichte van wat? Welk peiljaar wilt u daarvoor stellen? U weet dat de luchthaven eigenlijk al jaren zonder vergunning opereert, dus gaat u wat min of meer illegaal is gedogen of zelfs officieel maken? De heer Kampinga: Nee, ik heb het erover, dat er veelvuldig wordt gesproken over vliegtuigen, die stiller zouden gaan worden en dat daarmee of daardoor meer vluchten zouden kunnen gaan plaatsvinden. Daar is de VVD in Lansingerland net als in Rotterdam geen voorstander van. Wat u zegt, het zij allemaal zo, illegaal enzovoorts. We gaan even uit van zoals het nu is en dat er geen toename mag komen. De heer Alsemgeest, WIJ: Eerst toch maar even op een klein puntje terug komen. Ik ga er soms weleens met een gestrekt been in. Ik ben een heel sociaal mens, maar zakelijk zie ik het altijd een beetje zwart/wit, want dat is makkelijker. Ik houd niet van pappen en nat houden, dat moge duidelijk zijn.

Dat we een discussie hebben over het woord waardering, dat vond ik eigenlijk wel leuk, want als men twijfelt aan de waardering die WIJ zou hebben voor bijvoorbeeld mevrouw Van de Coevering of alle anderen die zo kritisch voor ons gekeken hebben naar dit hele participatietraject, dan zouden ze het verkeerd hebben. Wij hebben weldegelijk heel veel waardering voor allen die hieraan gewerkt hebben. Dat dat even duidelijk is. Ik kom heel even terug nu, maar de heer Kampinga had een interruptie bij mij en dat had ik even laten liggen, even opzoeken. We hadden het over randvoorwaarden en aandachtspunten, die zo prachtig beschreven staan in de brief. Uiteindelijk zijn we dit hele traject natuurlijk begonnen in 2019 en toen in 2021 heeft Lansingerland al gesproken over de leefomgeving, de belangen, de woningbouwopgaven. Uiteindelijk kwam het VPP in 2022 en toen zagen we dat het allemaal veel te mager was. Er was niet zoveel gedaan met hetgeen wij aangedragen hadden als gemeente. Dan denk ik: dan kunnen we nu de randvoorwaarden wel gaan bekijken en de aandachtspunten of de aanvraag van het luchthavenbesluit, maar dan denk ik: waarom zouden ze er nu wel wat mee doen. Daar twijfel ik een beetje aan en ik houd niet zo van twijfel. Ik wil dat toch wel harder beschreven hebben.

Ik ben trouwens heel erg blij met de beantwoording van de wethouder en het voorstel om de brieven aan de minister, RTHA en de reflectie een klein beetje te herzien en in een andere vorm neer te zetten. De heer Lieverse, CU: Met de goede voorstellen die de wethouder gedaan heeft, twijfel ik of ik in moet gaan op diverse spreekteksten, want ze nodigen er wel toe uit. U heeft niet voor niets die 2 minuten extra gegeven. Wat vindt u, voorzitter? De voorzitter: De voorzitter is volkomen neutraal. De heer Lieverse: Ja, maar u houdt ook wel van een beetje spel in de zaal. Kijk, dat de VVD zo pleit voor handhaving en daarmee tegelijkertijd hoopt dat de overlast beperkt wordt, een soort refrein dat niet helemaal weersproken kan blijven, maar ik zal het kort houden hierbij. Het CDA zegt duidelijk: geen groei. Dat is ook een refrein, maar wel een heel consequent verhaal, want het is iets wat ik het CDA heel vaak heb horen zeggen, toen we met zijn allen bij elkaar zaten met het college en met de ambtenaren om tot een gemeenschappelijke brief te komen, en uiteindelijk liever krimp, dat is wat u toen ook verklaard heeft, dat komt ons weldadig over. Dat GL daar een stap verder in gaat, vinden wij even weldadig.

Het is onze fractie in Rotterdam die samen met GL in Rotterdam het plan heeft opgevat om in de raad hard te pleiten voor het wegdoen van het vliegveld om daar woningbouw te creëren en een park met veel groen om iets te doen aan de slechte leefomstandigheden van het klimaat in onze omgeving. Dan vind ik de PvdA het minst makkelijk te volgen. Om nou te wijzen op ontwikkelingen die nog gaan komen, een rapport dat er nog gaat komen en nieuwe berekeningen, dat is toch een vorm van wishfull thinking als ze komen uit een groep die een heel andere agenda heeft. Dus ja, de discussie zal niet helemaal afgesloten worden. Terecht zegt de wethouder: we zijn ook nog bezig met een zienswijze. En er gaat een beoordeling komen van het luchthavenbesluit. Of wij daar wat over te zeggen hebben, dat weten we dan niet zo goed. Maar wat de wethouder voorstelt, daar kunnen we helemaal achter staan. We geven carte blanche, gehoord hebbend wat we allemaal besproken hebben. Als we dan toch complimenten gaan uitdelen, we hebben mevrouw Van de Coevering dat compliment gegeven, we vinden dat ook de BTV en andere instanties die regelmatig van zich hebben laten horen via hun media en ook door nu in te spreken, maar ook een wethouder die hier zit met de ambtenaren, die jarenlang geknokt hebben voor een goede uitkomst. Dank u wel. De heer Bergwerff, CDA: Ik ga het kort houden, die 2 minuten heb ik niet nodig.