[BV22.0105] Verslag van de raadsvergadering van 20 oktober 2022

college of er nog mogelijke beren op de vermeende laadplek liggen, zoals bestaande contracten met een aantal aanbieders in onze gemeente, maar een uitgebreid onderzoek lijkt ons overbodig en verkwisting van gemeenschapsgeld. Afronden, we kunnen instemmen met deze laadvisie en horen graag van andere partijen of ze meegaan in ons amendement. Dank u wel. De voorzitter: U moet het hele dictum voorlezen, dat heeft u niet gedaan. Het is lang, maar u moet het ook mondeling indienen, tot aan het woordje toelichting. De heer Van den Beukel: Gaat u koffie halen, neem een kopje thee. A2022-039 Ondergetekenden stellen het volgende amendement voor. De Integrale Laadvisie Lansingerland 2022 (T22.02751 ), hierna te noemen 'visie', vast te stellen, met dien verstande dat in de visie op pagina 20, paragraaf 5.6, tweede alinea de tekst: " ... kiezen we ervoor om laadkabels vanuit de woning of gebouw op, over of onder het trottoir niet toe te staan ." wordt vervangen door: " ... kiezen we ervoor om in beginsel laadkabels vanuit de woning of een gebouw op of over het trottoir niet toe te staan .." en voorts dat op pagina 20, paragraaf 5.6, tweede alinea de tekst: "...Ook kabelgoten kunnen een..." tot en met: "...van alle grondgebonden woningen kabels over het trottoir liggen..." Wordt vervangen door: "..

Met betrekking tot kabelgoten zal de gemeente vanaf 1 januari 2023 starten met een pilot waarbij inwoners plaatsing van zogenaamde kabelgoottegels kunnen aanvragen op de website van de gemeente. Na plaatsing daarvan is laden vanaf de eigen woning naar een openbare parkeerplaats tijdelijk toegestaan gedurende de looptijd van de pilot. Dit onder de volgende voorwaarden: de parkeerplaats tegenover de voordeur van de bewoner grenst direct aan het trottoir en dus niet aan een gras- of groenstrook, weg of fietspad; het oplaadpunt staat op eigen terrein van de bewoner; de parkeerplaats blijft vrij toegankelijk en te gebruiken door iedereen. Na het laden ruimt de bewoner de laadkabel netjes op. Dit om aan te geven dat de parkeerplaats vrij en voor iedereen toegankelijk en te gebruiken is en niet exclusief bestemd is voor de bewoner; de directe buren gaan akkoord met het leggen van de kabelgoottegels; de gebruikte laadkabel verkeert in goede staat; bewoners die op eigen terrein een parkeerplaats hebben of kunnen realiseren komen niet in aanmerking; de gemeente betaalt de pilot, plaatst de tegels en blijft daar eigenaar van; de pilot duurt in beginsel 2 jaar, maar de gemeente kan om dringende redenen de pilot op ieder moment gemotiveerd beëindigen; bewoners kunnen geen rechten ontlenen aan de pilot.

Na afloop van de pilot evalueert de gemeente deze en zal zij naar aanleiding van deze evaluatie beslissen of zij laden vanaf eigen terrein gebruikmakend van kabelgoottegels voortaan zal toestaan." De heer Machielse, VVD: Ik heb maar 2 openbaringen toe te voegen aan de woorden van de heer Van den Beukel. Allereerst wil ik toevoegen: we moeten ook een beetje realistisch zijn, het gebeurt nu heel veel, inwoners die gewoon een snoer over de stoep heen trekken, of het nou wel of niet mag, het gebeurt dagelijks. Dat veroorzaakt veel gevaarlijke situaties op trottoirs, dus laten we dat ook hiermee kunnen oplossen en een antwoord bieden aan inwoners die dit graag willen. Maar het andere is, dat ik ook wil delen, dat met dit soort maatregelen ikzelf ook begin na te denken over het rijden van een elektrische auto. De VVD kan van harte instemmen met het amendement en zeker ook met de voorliggende laadvisie. Dank u wel. De voorzitter: Een schokkende onthulling. De heer Jumelet, WIJ: Wij hebben als WIJ in de vorige periode meerderde malen dit onderwerp aan de orde gesteld en ik ben blij met de steun van de heer Van den Beukel op dit onderwerp, zeker daar het ook in het coalitieakkoord uitgebreid beschreven staat en hij daarmee direct of indirect steun geeft op dit punt voor het coalitieakkoord, maar ook voor de laadvisie waar het in staat.

De vraag die mijn fractie bezig houdt: op het moment dat je dit zegt, we hebben niet voor niets gezegd, laten we een onderzoek doen, kijken hoe je het probleem oplost. We weten gewoon, dat er heel veel risico’s zitten aan snoeren over de straat, maar wellicht zijn er andere oplossingen. Laten we het onderzoek keurig netjes afwachten in 2023, dan zien we vanzelf wel of dit een oplossing is of dat er wellicht andere inventieve oplossingen zijn. Mijn fractie heeft eigenlijk geen behoefte aan dit amendement, wij wachten het onderzoek af dat wij afgesproken hebben, wat ook in deze laadvisie staat. Deze oplossing, eigenlijk is het niet de meest elegante oplossing. Wij denken dat het niet heel erg duurzaam in de zin van houdbaar is. Tenslotte nog even richting de heer Machielse. Op de weg die tegenover ons loopt wordt te hard gereden, bent u dan bereid om daar borden van 80km neer te zetten. Het is eigenlijk dezelfde situatie. De mensen rijden te hard. Mensen leggen nu illegaal een kabel over de straat en dat gaan we dan legaliseren. De voorzitter: U opent hier een heel debat, waar het simpel gaat over één amendement. De heer Machielse: Weet u, als wij als gemeente willen bereiken dat mensen meer elektrisch gaan rijden en dat wij dat ondersteunen, dan ja, dan vind ik de zaken die nu gebeuren die bijdragen aan het realiseren van dat doel om het te legaliseren.

En nee, het is geenszins een doel voor de VVD om inwoners te stimuleren 80km over de Boterdorpseweg te laten rijden. De heer Jumelet: Daarmee bevestigt de heer Machielse hetgeen ik zeg en verwijs ik graag naar het coalitieakkoord en de laadvisie zelf. Ik voel ook enorme steun van zijn kant voor hetgeen wij als coalitie hebben afgesproken. Dank u wel. De heer Van den Beukel: Ik vraag me af waar de heer Jumelet vandaan haalt, dat deze pilot in de laadvisie staat en of hij niet teleurgesteld is in het feit dat in alle overzichten van moties en toezeggingen staat dat er onderzoek zou plaats vinden en dat de uitkomsten daarvan in de laadvisie zouden staan. Ik vraag me tot slot af of de heer Jumelet het niet zonde vindt van de moeite om onderzoek te doen naar iets wat elders 23/41

al bewezen effectief is. De heer Jumelet: Het staat in de laadvisie, dat wij onderzoek gaan doen, elkaar verwijzend naar het coalitieakkoord. Wie zegt dat dit de oplossing is. Wellicht zijn er andere inventieve oplossingen voor het laden van voertuigen van mensen die niet op eigen terrein kunnen parkeren en bijvoorbeeld aan kunnen sluiten op een punt op een lantaarnpaal, of verzin het. De techniek gaat heel hard. Laten we daar in alle rust naar kijken, 2023 is al zeer nabij, geen overhaaste beslissingen nu. Ik vind het een verantwoorde aanpak. Dank u wel. De heer Ruijtenberg, GL: GL steunt het voorstel van de heer Van den Beukel en de heer Machielse van harte om de doodeenvoudige reden: we zien nu al een toename in het gebruik van elektrische auto’s. Inmiddels is er een omslagpunt gekomen, waarop een elektrische auto goedkoper is qua verbruik dan een fossiele brandstofauto. Er gaat waarschijnlijk een situatie zijn in 2025, dat alle bedrijfslease-auto’s elektrisch zullen moeten zijn. Het is de toekomst. We merken dat het aantal laadpunten nog onvoldoende is. Mensen ervaren het als hinder om elektrisch te gaan rijden. Als gemeente moeten wij dat faciliteren. Dat doen we onvoldoende naar onze mening. Hiermee komen we tegemoet aan toekomstige ontwikkelingen, komen we tegemoet aan burgers die het graag willen, komen we tegemoet aan duurzaamheidsidealen.

Dat je dit als proef doet, sluit niet uit dat je ook nog open staat voor andere ontwikkelingen in de toekomst. Dit is belangrijk voor de burgers die hierom vragen. Daarom steunen wij dit voorstel. De heer Van Doorn, L3B: Ik sluit me grotendeels aan bij de woorden van de heer Jumelet. Het siert het CDA, dat ze alle partijen noemen die er al vaker over gesproken hebben, dus het is ook een beetje een open deur intrappen vanavond, want iedereen staat achter deze lijn, iedereen wil dit onderzoek, zo simpel is het. Ik zie meneer Machielse schudden, maar dat is wel zo, want net werd gezegd, terecht: het voelt toch een beetje als landjepik, zeker omdat meneer Van den Beukel terecht meldt: het staat in het coalitieakkoord, het wordt uitgezocht. Het is gewoon verstandig beleid om wat ervaringen vanuit andere gemeente eerst proberen te vertalen naar je eigen gemeente, kijken waar je tegenaan loopt en dan tot een besluit te komen. Maar dit gaat er komen, want iedereen wil dit graag, dus laten we vooral daar de energie in stoppen in plaats van elkaar vliegen af te vangen. De heer Van den Beukel: Nu breekt mijn klomp, dit vind ik zeer onheus. Ten eerste op het punt: iedereen wil dit. Heeft de heer Van Doorn niet de commissievergadering mee geluisterd, waar de heer Fortuyn zei: ik wil dit niet.

Vervolgens werd hij terecht gewezen door de heer Jumelet, die zei: het staat in het coalitieakkoord. Dus niet iedereen wil dit. Ja, in de raad wel, maar het college nog niet perse. Inmiddels wel, dat geloof ik ook zeker. Ten tweede, landjepik, volgens mij heb ik mijn argumentatie niet uitgebreid gebaseerd op het feit dat we dit gewoon graag willen realiseren en dat we een extra onderzoek niet kunnen uitleggen naar onze inwoners. Mocht de heer Van Doorn het uitleggen aan onze inwoners, dat een bewezen effectieve oplossing nog een half jaar of misschien wel een jaar wordt uitgesteld en daarmee mensen verstoken blijven van goedkope groene stroom, juist in deze tijd van energiecrisis. De heer Van Doorn: Gelukkig weet de heer Van den Beukel, dat als een raad bij meerderheid iets wil, dat het college dat dan uitvoert, dus ik maak me daar niet zo heel veel zorgen om, dat het niet wordt uitgevoerd. Dat ten eerste en ten tweede heb ik net uitgelegd waarom wij dit kunnen uitleggen, omdat je in je planmakerij de vertaling naar je eigen gemeente moet maken, naar de specifieke omstandigheden hier en de methodieken die er zijn. Dank u wel. Mevrouw Verhoef, PvdA: Ook de PvdA is een voorstander van meer laadopties om elektrisch rijden te bevorderen.

Voor mensen die zelf niet op hun eigen terrein kunnen parkeren, geen eigen carport hebben of een plek om dat te doen, zijn aangewezen op laadpalen in de buurt. De ervaring wijst uit, dat die vaak bezet zijn, dus dat is lastig. Dus op zich, alle opties die er zijn om dicht bij huis een laadoptie mogelijk te maken via elektriciteit uit het eigen huis of op een andere manier, dat juichen wij toe. We juichen toe dat we het in ieder geval proberen te stimuleren, maar ik vind dit een heel lastig amendement. In de strekking geloven we, maar het is een bespreekstuk, een motie in een amendement gegoten, maar dan wel helemaal dicht getimmerd met allerlei voorwaarden, dat vind ik niet de manier om te doen. Jan Jumelet geeft aan: in 2023 gaan we onderzoek doen. Dat staat in de laadvisie, ik heb het zo gauw nu niet kunnen terugvinden, maar dat neem ik dan aan. Ik vind eigenlijk ook, dat we daar op moeten wachten. Ik denk wel dat een amendement op zijn plaats is. Ik zou al die lange teksten niet wilen, maar ik zou wel het eerste deel van tekst: kiezen we ervoor om laadkabels vanuit de woning of gebouw over, op of onder het trottoir niet toe te staan. Om die te vervangen door een zin: kiezen we ervoor om in afwachting van de uitkomsten van het onderzoek in 2023 in beginsel laadkabels vanuit de woning of gebouw op of over het trottoir niet toe te staan.

Want dan geef je aan: we wachten op het onderzoek, we gaan het voorlopig even niet toestaan, maar als het onderzoek uitwijst, dat er toch mogelijkheden zijn om het bijvoorbeeld met zo’n goot te doen, dan moeten we wel de ruimte hebben om die laadvisie daarop aan te passen of het beleid. Dat zou mijn voorstel zijn, volgens mij kan dan iedereen ermee leven. De heer Jumelet: Daarmee is het amendement volledig overbodig, want dat staat gewoon in de laadvisie en het staat in het coalitieakkoord. Je kan blijven amenderen, maar als het erin staat, staat het erin. Wat wil je meer? Mevrouw Verhoef: Tegen de heer Jumelet wil ik zeggen: ik vertrouw erop, dat dat onderzoek gaat gebeuren, dat staat erin, dat klopt. Maar er staat dus ook in die visie: we kiezen ervoor om kabels op, 24/41

over of onder het trottoir niet toe te staan. Dus daarmee houden we dus niet de optie open om na het onderzoek. Of we gaan dan de laadvisie nog een keer op de agenda zetten, dat kan ook. U spreekt uzelf tegen, u wilt ruimte houden, maar we gaan het never nooit toestaan. Dank u wel. De heer Jumelet: Dat zeg ik niet. Wat uiteindelijk de oplossing is, dat zullen we zien uit dat onderzoek. Wat je nu niet wil, zijn allerlei kunstige constructies over stoepen. Op het moment dat daar iemand valt en zijn heup breekt, dan weet ik al wat er gebeurt: dan roept iedereen ach en wee. Wat wil je als raad en gemeente? Ik denk dat het verstandig is, wat het college zegt en wat in het coalitieakkoord is afgesproken: laten we gewoon eens fatsoenlijk onderzoek doen, dan komt er iets uit, wellicht is er een oplossing met goten, wie zal het zeggen, maar laten we even dat onderzoek afwachten. Mevrouw Verhoef: Volgens mij vat u precies samen wat ik zeg. Alleen, uw eigen laadvisie spreekt toe wat u beoogt. Het woord ‘niet’ staat er keihard in. Maar ik kan ook vrede hebben met het hele amendement aan de kant zetten. Het is jammer dat u mij niet begrijpt. Beantwoording college Wethouder Fortuyn: Ik zal het kort houden. De redeneerlijn, zoals die door meneer Jumelet van WIJ is aangegeven, volgen wij als college volledig. Laten we daar helder in zijn.

We hebben het afgesproken in het coalitieakkoord en we hebben een raadsvoorstel, dat we het in 2023 gaan oppakken. Dat hebben we daarin staan, dat we onderzoek gaan doen. Als u dit amendement zou aannemen, dan zouden we eigenlijk vooruitlopen op de uitkomst van het onderzoek. Wij zeggen als college niet: nu niet, never niet, nooit niet. Er zijn natuurlijk veel adviezen in de buitenwereld, die erop wijzen dat hier nadelen aan kleven, maar we nemen het absoluut mee in het onderzoek. Het zou zomaar de oplossing kunnen zijn naar de toekomst, maar dan hebben we het wel goed onderzocht. Gesteld dat er toch een andere oplossing is, die technologisch beter is of meer naar de toekomst gericht, want we moeten het niet alleen voor vandaag doen, maar ook in de toekomst kijken, dan zou ik balen als een stekker dat ik tegen diezelfde inwoners moet zeggen: haal het er maar weer uit, want we hebben een andere oplossing. Dan heb ik weer wat uit te leggen. Laten we nou het onderzoek afwachten, dit gaat mee. Het kan best zo zijn, dat veel van uw aangedragen punten, meneer Van den Beukel, wellicht onderdeel van de afspraken zijn, die dan in de verordening gaan behoren. Dus wij als college ontraden dit amendement met de argumentatie die ik zojuist gebruikt heb. Tweede termijn De heer Van den Beukel: Dank aan de wethouder voor de beantwoording. Toch wel echt teleurstellend, in alle oprechtheid.

Ik zal de inwoners, die hierover bij ons aankloppen, naar de heer Van Doorn doorsturen, want die kan het uitleggen, zegt hij. Ik niet. Ik kan het echt niet uitleggen, dat we een bewezen oplossing hier nog een keer uitstellen en onderzoek gaan doen. Een onderzoek nota bene, die toezeggingen zijn gedaan in januari en eerder. Het had de laatste 9 maanden echt kunnen plaats vinden, er was gewoon sprake van onwil bij de wethouder. Dat mag, daar heeft hij recht op, maar die tijd is er geweest. Nu weer wachten op het volgende onderzoek, volgens mij is die noodzaak er niet. Een bestuurlijke opmerking, de heer Jumelet ontleent veel vertrouwen aan het coalitieakkoord, dat begrijp ik vanuit hem, maar het coalitieakkoord heeft geen status in de raad en ook niet in de buitenwereld, dus ik vind dat niet heel relevant. Ik hoop maar dat de stemming positiever gaat uitpakken dan ik vrees, maar anders dat het onderzoek wel heel snel gaat plaats vinden. Ik spreek de verwachting uit, dat we dan alsnog een pilot gaan krijgen met kabelgoottegels alleen een paar maandjes later, jammer. De heer Markus, CU: Het is heerlijk om in de eerste termijn af te wachten wat er aan meningen en standpunten wordt gedeeld. Ik snap de frustratie van de heer Van den Beukel. Als het onderzoek snel gedaan wordt, kan je er snel mee aan de slag. Toch geloven wij er wel in.

Ik denk zeker dat het grote verhaal een goede optie is, maar ik denk dat het goed is om het uit te zoeken. Maak er vaart mee, want ik heb liever dat er vandaag iets geregeld wordt dan morgen. De heer Weerheijm, D66: Ik had stiekem dezelfde strategie gekozen als de heer Markus. Mijn excuses dat ik even vertrok bij de eerste inbreng van de heer Van den Beukel, dat was absoluut niet persoonlijk, maar er waren anders dingen gebeurd die beneden de waardigheid van dit huis zouden zijn. Serieus blijven gaat nu niet meer lukken, maar ik kan het verder kort houden. Ik kan me in grote lijnen aansluiten bij de woorden van de heer Markus. Daar wil ik het voor nu bij laten. De heer Jumelet, WIJ: De heer Van den Beukel zegt dat ik teveel rechten ontleen aan het coalitieakkoord, maar dat is het voordeel als je in de coalitie zit, dan mag je daar een beetje op steunen. Dat zijn afspraken die voor ons leidend zijn als fractie. Maar ik nodig hem uit, kijk nog eens goed wat daar staat, dan zie je dat er heel veel gaat gebeuren. Tenslotte, wat de wethouder aangeeft, daar zijn wij het van harte mee eens: zorgvuldigheid voor snelheid. Want uiteindelijk wil je ook voorkomen dat je weer een 180 graden draai moet maken. Natuurlijk, wij verwachten dat we snel in 2023 hiermee aan de slag gaan. Dank u wel. 25/41

De voorzitter: We gaan over tot de stemming. Uiteraard eerst het amendement en daarna de visie zelf. De stemming over het amendement, ingediend door de heer Van den Beukel, over de integrale laadvisie. Voor 10, tegen 21, deze is verworpen. Dan gaan wij stemmen over de integrale laadvisie zelf. Die is met algemene stemmen aangenomen. 10.d Financiën Casa Cadanza De voorzitter: Allereerst even de geheimhouding. Ik wijs u erop, dat de geheimhouding geldt op de hele stukken, niet alleen de cijfers. Er zijn wel wat verhalen, die mij bereiken, dat er hier en daar uit de geheime stukken wordt geput buiten dit huis, buiten deze ruimte. Ik wijs u erop: dat is een strafbaar feit. Ik denk echt, dat dat niet opzettelijk gebeurt, daar ben ik van overtuigd, want anders had ik aangifte gedaan en moeten doen. Dus ik wijs iedereen erop: geheimhouding van stukken, die u oplegt is echt absoluut. Houd u eraan, want ik doe aangifte en moet aangifte doen op het moment dat ik geluiden krijg serieus dat erover gesproken wordt buiten dit huis, buiten uw fractievergaderingen en dergelijke. Dat heeft ernstige gevolgen, niet allen voor het imago van de gemeente, maar ook voor degene die daarvan het slachtoffer is. Ik wijs u daar in uw eigen belang op: houd u daaraan. Dan het cultuurhuis. In januari 2020 heeft u besloten een cultuurhuis met verschillende functies te gaan realiseren.

Het wordt alleen duurder dan wij gedacht hadden te kunnen in deze tijd. Niet onverwachts misschien. De gemeenteraad gaat vandaag beslissen of ze extra geld in de realisatie van het cultuurhuis willen steken. Daarvoor zijn 2 amendementen aangekondigd en die 2 amendementen gaan we als eerste doen in een nulde termijn. Ik doe nu wat vaker een nulde termijn, omdat ik gemerkt heb, als je niet kan reageren in de eerste termijn, dat dat lastig wordt gevonden. Als er meer dan 1 amendement is, zal ik vaker een nulde termijn doen. Ook hier. Ik heb 2 amendementen aangekondigd gekregen, door mevrouw Draak en de heer Bergwerff. Nulde termijn Mevrouw Draak, VVD: Als ik goed heb opgelet, ga ik alleen het dictum voorlezen en de toelichting mag ik straks in mijn termijn doen, toch? Ik dien dit amendement natuurlijk in namens de VVD, maar ook namens de heer Bergwerff van het CDA, de heer Paul Lieverse van de CU, Marko Ruijtenberg van GL en Petra Verhoef van de PvdA. Het gaat over het inzetten van Eneco-gelden voor de bouw van Casa Cadanza. A2022-040 Ondergetekenden stellen het volgende amendement voor. Dat wij het raadsvoorstel vaststellen met dien verstande dat beslispunt 5 wordt vervangen door, dit wordt lastig voorlezen, doordat ik de bedragen niet kan noemen. Het is wiskundig niet correct, maar iedere keer als er een bedrag staat, dan zeg ik X.

De structureel hogere lasten in de gemeentebegroting van € X voor € X te dekken door: de hogere kapitaallasten ad € X voor het casco en installaties van het pand te dekken door een aanvullend bedrag van € X te onttrekken aan de Reserve Enecogelden en deze te storten in de reserve kapitaallasten. Vervolgens de kapitaallasten ad € X voor de losse en vaste inrichting te dekken door een aanvullend bedrag van € X te onttrekken aan de Reserve Enecogelden en deze te storten in de reserve kapitaallasten. En vervolgens de kapitaallasten ad € X voor de duurzaamheidsinvesteringen te dekken door een aanvullend bedrag van € X te onttrekken aan de Reserve Enecogelden en deze te storten in de reserve kapitaallasten. Dat heeft wel tot gevolg, dat aan het raadsbesluit een beslispunt wordt toegevoegd dat luidt, onder 11: De eerder gedane onttrekkingen aan de algemene reserve ter hoogte van € X terug te draaien en deze bedragen te onttrekken aan de Reserve Enecogelden. De voorzitter: Voor de luisteraar geef ik aan, dat de X-jes in het voorstel cijfertjes zijn. Die worden allemaal ingevuld in het stuk, maar de bedragen zijn dus vertrouwelijk vanwege de financiële belangen van de gemeente en aanverwante betrokkenen. De heer Bergwerff, CDA: Ik zal wat korter zijn met het dictum, want het is maar één lange zin. A2022-041 Ondergetekenden stellen het volgende amendement voor.

Het raadsbesluit vast te stellen met dien verstande dat de beslispunten 8 en 9 en de aanhef 'Beheer en exploitatie fietsenstalling' uit het dictum worden geschrapt. Ik denk dat het handig is als ik de toelichting in mijn eerste termijn doe. Dank u. Eerste termijn Mevrouw Draak, VVD: Ik ga onze termijn beginnen met een toelichting op het amendement. In de commissie heb ik al geteld wat andere partijen ervan zouden vinden. De gemeenteraad heeft bij de 26/41

verkoop van de Eneco-aandelen de wens uitgesproken De gemeenteraad van Lansingerland heeft bij de verkoop van de Eneco aandelen de wens uitgesproken dat de opbrengst van deze aandelenverkoop moet worden gebruikt om extra te investeren in de gemeente, met de bedoeling dat inwoners, lokale ondernemers en/of plaatselijke maatschappelijke organisaties daarvan maximaal profiteren. Als je kijkt naar was Casa Cadanza behelst, dan voldoet dat hier eigenlijk helemaal aan. Uiteindelijk is er ook een toetsingskader gekomen om gedetailleerder te kunnen toetsen, dat is deze week door de ambtelijke organisatie voor ons gedaan. Daar komt ook uit, dat vrijwel alle seinen op groen staan uit ons eigen toetsingskader met uitzondering van 2 punten op de financiële weging. Daar wil ik wel graag iets over toelichten. Er staat namelijk in ons afwegingskader, de groene laat ik even achterwege, want iedereen heeft de stukken gelezen, maar er staat: de mate waarin de innovatieve investering zichzelf terugverdient of rendabel is en de mate waarin andere partijen financieel bijdragen aan de investering en daarmee investeren in publiek belang van Lansingerland. Dit komt in het toetsingskader niet positief uit, maar uiteindelijk is dat ook helemaal niet het doel van het cultuurhuis.

De bedoeling daarvan is juist, dat wij als samenleving investeren in contacten en samenhang, bibliotheek en allerlei andere zaken in de samenleving. Dat het op rood uitkomt, past precies bij dit project. Wij denken dus dat het heel goed zou zijn om vanuit de Eneco-gelden dit project te realiseren. Gezien de vele steun, die we op voorhand hebben gezien door de mede-indieners ben ik heel benieuwd naar de andere partijen, hoe zij daar over denken, die niet hebben mee getekend. Dan ga ik even naar de inhoud van het project Casa Cadanza. Ik heb namens de VVD geen behoefte meer om allerlei vragen te stellen, mitsen en maren te vertellen, er is zoveel over gesproken. Wij zijn klaar voor ons besluit. Om dat te kunnen toelichten wil ik graag een klein stukje uit ons verkiezingsprogramma voorlezen en daarna is mijn termijn nog kort. In ons verkiezingsprogramma staat: de VVD is voorstander van een cultuurhuis in de 3 dorpen, zodat er podia zijn voor ons eigen cultuuraanbod. Dat betekent dat wij het cultuurhuis in het centrum van Berkel en Rodenrijs steunen. Uiteraard niet tegen iedere prijs en niet onder iedere voorwaarde, maar wij realiseren ons dat Lansingerland zich de afgelopen jaren vooral op de stenen groei heeft gericht en minder op de vorming van maatschappelijk cement.

De VVD juicht het toe, dat de bibliotheek in deze multifunctionele gebouwen wordt gehuisvest, zodat ook vrijwilligersorganisaties, horeca en podia elkaar op een plaats ontmoeten en dat deze locaties levendig en goed bezocht worden. Wat ons betreft, de voltallige fractie, is dit waar we nog steeds 100% achter staan. Alleen, er zit een heel klein addertje onder het gras. In ons verkiezingsprogramma staat: niet tegen iedere prijs en niet onder iedere voorwaarde. De realiteit is, dat zowel binnen onze fractie als in de achterban, de leden van de VVD, niet iedereen deze zelfde afweging maakt. Dat wil niet zeggen, dat wij verdeeld zijn, wij staan juist allemaal achter wat in ons verkiezingsprogramma staat. Alleen, waar sommige mensen in onze fractie juist heel graag willen dat dat cultuurhuis er komt, door alle voordelen die daarvan zijn opgenoemd, maar vooral door de centrale ontmoetingsplek, door levendigheid in het centrum, dat ondernemers ervan mee kunnen profiteren en vooral dat onze bibliotheek de ambitie kan waarmaken om de mooiste jeugdbibliotheek van Nederland te worden, dat zijn allemaal dingen die wij toejuichen, dat moet er komen. Maar er zijn ook mensen binnen de VVD Lansingerland en binnen onze fractie, die zeggen: de prijs die nu betaald moet worden is echt veel te hoog.

Dat komt niet vaak voor bij de VVD, maar u zult bij het stembord voor- en tegenstemmers zien, maar dat doet recht aan het democratisch proces en hoe we hier met elkaar in de raad zitten. De heer Bergwerff, CDA: Ik geef u eerst even wat toelichting betreffende mijn amendement, zoals ik had beloofd. De intentie van dit amendement heeft ermee te maken, dat als wij nu ja zeggen tegen het raadsvoorstel Casa Cadanza, dan zeggen wij ook ja tegen de exploitatie van een bewaakte fietsenstalling, die hoge structurele lasten met zich meebrengt, omdat het bewaakt is. Het CDA ziet een fietsgarage wel als een meerwaarde van een dusdanig cultuurhuis, dus we zijn niet tegen die fietsgarage. Alleen zien wij ook andere mogelijkheden om die fietsgarage te beveiligen in plaats van die dure beveiliger. Bijvoorbeeld camera’s, dat zou voldoende zijn om de veiligheid voldoende te waarborgen en dit is een veel goedkopere oplossing. Een andere optie is iemand inzetten die enige afstand heeft tot de arbeidsmarkt en dat die de rol van beveiliger op zich neemt. Allerlei ideeën. Daarom stellen wij met ons amendement voor, dat wij volgend jaar dit stukje, die fietsparkeergarage van het cultuurhuis mee nemen in het integraal plan fietsenstalling. Die wordt ergens halverwege volgend jaar in de commissie ruimte besproken.

Waarom zouden we dit er niet aan toevoegen? Ik benadruk echt: wij zijn niet tegen de fietsgarage, die willen wij gewoon, maar wel tegen die genoemde structureel hoge kosten, die gepaard gaan met een dure beveiliger. Ik wil ook benadrukken, dit amendement levert echt geen vertraging op, het bouwen kan gewoon doorgaan als straks een meerderheid voor stemt. Alles kan gewoon volgens plan verlopen. Alleen wordt dit stukje even uit het plan gehaald en daar wordt volgend jaar over besloten. Die angst wil ik gelijk weg nemen als die er zou zijn. Het amendement van de VVD, inzetten reserve Enecogelden voor de bouw. Dat is wat ons betreft echt wel van toepassing in dit geval, daarom zijn we ook mede indiener. Wij hebben ooit afgesproken, dat het toetsingskader investering uit Eneco-gelden, daar hebben we een aantal toetsingskader vast gelegd, daar waren wij als CDA natuurlijk voorstander van. In die lijn past dat heel goed bij deze investering, dus wij hebben dit met open armen ontvangen. Wij zijn ook blij en dankbaar dat de VVD dit initiatief wilde doen. Nu even nog over het raadsvoorstel. In de commissie samenleving j.l. hebben wij als CDA ons standpunt vrij duidelijk naar voren gebracht. Ons 27/41

standpunt is onveranderd. Ik houd het kort. Het CDA houdt vast aan het eerder afgesproken bedrag voor de realisatie van het cultuurhuis. We zijn dus niet tegen het cultuurhuis, we zijn dus ook niet tegen geld besteden aan cultuur, want dat gevoel kreeg ik de vorige keer, dat men dat verkeerd kon interpreteren. Natuurlijk willen wij echt wel geld investeren in cultuur, maar gezien de huidige financiële wijzigingen in het plan voor dit betreffende cultuurhuis, zijn wij dusdanig geschrokken, dat wij niet kunnen instemmen. Hierom houden vast aan het bedrag dat we eerder hebben afgesproken voor realisatie en exploitatie. Dit is ook tevens conform ons verkiezingsprogramma. Echter, we hebben een amendement ingediend en wij zijn mede ondertekenaar van het amendement van de VVD. Hierbij wil ik zeggen: dit doen wij omdat wij wel mee willen blijven praten, ondanks dat we tegen zullen stemmen, dat kan ik alvast zeggen. Maar we willen wel mee blijven praten als blijkt dat een meerderheid toch voor gaat stemmen. Dus we willen ons niet buiten spel zetten, we blijven betrokken en we blijven mee denken. Dank u wel. De heer Lieverse, CU: De afgelopen periode hebben we opnieuw ontwikkelingen rond ons cultuurhuis op de agenda gehad, meerdere bijeenkomsten. Redenen waren de gewijzigde omstandigheden van financiële aard, de focus kwam daardoor geheel te liggen op wat het kost.

Een begrijpelijke focus, maar ook jammer. Voor de CU is het doordachte plan, dat in januari 2020 door onze raad is vastgesteld, het uitgangspunt gebleven. De recente uitgebreide toelichting door het college op de achtergronden van de gewijzigde omstandigheden, schriftelijk maar ook in de besprekingen en nog eens in de laatste brieven, wekt bij de CU vertrouwen. De creatieve manier van het college om de financiële last voor de aankomende begrotingen te beperken steunen we op hoofdlijnen. Alleen op het punt van de onttrekking uit de algemene reserve hebben we bedenkingen, we zijn daarom ook mede indiener van het amendement van de VVD om hiervoor de braakliggende Eneco-gelden te benutten. De financiële zorgen van het CDA over een bewaakte fietsenstalling begrijpen we, maar delen we vooralsnog niet. Ten eerste, we zijn steeds voorstander geweest om een fietsen mogelijk te maken. Fietsparkeren is daarvoor een hulp. Daarnaast mag een aanpassing van de opzet van de bouw geen vertraging opleveren. Verder, diefstal van fietsen is een plaag, die we overal om ons heen horen. Er is iets anders, het lijkt off topic, maar ik ga het toch noemen. Juist deze week had ik een gesprek met 3 jonge dames, HAVO-leerlingen in de eindexamen klas. Terloops kwam aan bod het zich veilig voelen in het donker, het zich niet veilig voelen in het donker.

Wat noemden ze zoal: ik bel naar huis als ik onderweg ga, ook al is het 10 minuten fietsen. Een ander: als ik ’s avonds alleen naar huis moet fietsen, doe ik geen jurkje aan, maar een spijkerbroek. Voor veel mensen is ’s avonds, bijvoorbeeld na een avondje uit, een onbewaakte, ondergrondse fietsenstalling binnen gaan een no-go. Graag horen we van het college wat zij vinden van dit amendement, maar vooralsnog geen steun van ons. Ik begon met de focus op wat het kost, het wordt hoog tijd dat de focus op andere aspecten komt te liggen. Zeker, onze raad zal ook de komende jaren regelmatig moeten beslissen over een subsidie voor het cultuurhuis. Daarbij zal ook steeds gekeken moeten worden naar wat het ons brengt. Dat heeft gemaakt dat onze fractie geheel op één lijn is gekomen. Vanaf de nota cultuurhuis in 2017 zien we uit naar een cultureel aanbod dichtbij, ook in Berkel centrum. Film, cabaret, festivals, jeugdtheater, maar ook een eigentijds literair aanbod en allerlei bibliotheek activiteiten. Een plek, waar je kunt ontspannen, je laten inspireren of je in iets verdiepen. Een plek vooral ook, waar je mensen kunt ontmoeten, in een periode waarin gevoelens van eenzaamheid gegroeid zijn, eveneens hoog op de agenda moet staan. Tot slot.

De CU ziet uit naar een spoedige en voorspoedige start van het stichtingsbestuur en een feestelijke opening van Casa Cadanza nog in deze raadsperiode. De heer Ruijtenberg, GL: Er is de afgelopen jaren al heel veel gezegd over het cultuurhuis. Ik kan me voor een heel groot gedeelte echt aansluiten bij wat de heer Lieverse heeft gezegd. De afgelopen periode is er teveel besteed aan wat het kost en te weinig aan wat het allemaal op gaat leveren. Mevrouw Draak noemde het al: maatschappelijk cement. Dat is wat zo’n cultuurhuis inderdaad is. Een cultuurhuis is de kans om de gemeente te verlevendigen, om ervoor te zorgen dat er een cultureel aanbod is, om te zorgen dat het echt gaat bruisen. Het is de unieke kans om deze gemeente iets speciaals te bieden, iets wat we niet hebben, iets wat hoort in een gemeente van 75.000 tot 90.000 inwoners. We hebben dadelijk een sterke binding met de regio, mensen vanuit Pijnacker, vanuit Schiebroek, vanuit Zoetermeer, die komen hier naartoe om te winkelen, die komen hier naartoe voor de horeca, ze kunnen hier ook naartoe komen voor het cultuuraanbod, dat we nu te weinig hebben in onze gemeente. Natuurlijk, we hebben goede culturele voorzieningen met o.a. theater De Vlammen, maar het kan veel beter, het moet veel beter, dat zijn we verplicht aan onze toekomstige, maar ook onze huidige inwoners.

Het extra geld, dat we moeten investeren, ja, daar balen wij ook van. We hadden veel liever gezien dat het binnen het budget was gegaan, dat we destijds gesteld hadden. Maar we weten ook de realiteit, er is inflatie, er zijn extra duurzaamheidsmaatregelen nodig, de bouwkosten zijn gestegen, van materialen maar ook van arbeid, dat moet je allemaal mee wegen. De beelden zoals ze nu geschapen zijn, daar in de begroting, bieden ons veel vertrouwen en veel houvast voor de toekomst. Nu balen we even, we hebben er nu pijn van, maar uiteindelijk zal het veel meer opleveren, het zal veel mooier zijn, beter zijn. Ik roep iedereen op om voor dit voorstel te stemmen om de realisatie van het cultuurhuis mogelijk te maken. Dan de 2 amendementen. Het amendement van mevrouw Draak hebben wij mede ondertekend, juist omdat wij ook inzien, als we ergens het Eneco-geld voor gaan gebruiken, dan is het 28/41

juist voor dit. Het moet iets zijn dat langdurig aanwezig is en iets toevoegt aan de gemeente, het raakt al die boxjes aan. Het Eneco-geld is de ideale methode om daarvoor te gebruiken. Het amendement van het CDA zullen wij niet steunen. Wij vinden dat de fietsgarage echt een onderdeel is van Casa Cadanza, het moet zelfs deel uitmaken van de beleving van Casa Cadanza. Zoals de heer Lieverse al zei: de persoon die daar zit, die toezicht houdt, zorgt voor een gevoel van veiligheid, het zorgt voor extra jeu aan het hele concept, iets wat een camera niet doet. Dank u wel. Mevrouw Verhoef, PvdA: De PvdA hecht sterk aan de komst van het cultuurhuis, dat past bij een gemeente van onze omvang en ook qua opbouw, leeftijd en interesses. Dan gaan we investeren in cultuur op een niveau dat ook echt past bij de wensen van onze inwoners, maar ook wat wij passend vinden als PvdA. Het gaat niet alleen om cultuur, maar het gaat ook om mogelijkheden voor ontmoeting en ook het laten deelnemen van inwoners aan de samenleving, dan bedoel ik inwoners voor wie dat minder makkelijk is, omdat ze niet zo makkelijk uit hun schulp komen of naar horeca gaan, maar hier wel een wat laagdrempeligere manier hebben om elkaar te ontmoeten. Duurzaamheid is belangrijk, dus investeringen daarvoor kunnen wij van harte ondersteunen.

Ook het gratis en bewaakt fietsparkeren vinden wij een heel belangrijk aspect, omdat je juist in een centrum moet stimuleren dat mensen op de fiets komen. Er zijn nauw eenmaal steeds meer elektrische fietsen en die zet je toch echt wel graag bewaakt weg. Zoals de heer Ruijtenberg zei: natuurlijk zijn ook onze buren uit omliggende gemeenten van harte welkom en ook die kunnen op de fiets hier naartoe komen. Het is natuurlijk heel jammer, dat er op dit moment een hoger krediet nodig is, maar het is uitgebreid aan ons uitgelegd, waarom dat zo is, en daar zijn heel duidelijke redenen voor. Wij zullen dit besluit in zijn volledigheid steunen. Wij zijn wel mede indiener van het amendement, dus in die zin willen we wel aanpassen dat er niet vanuit de algemene reserve, maar vanuit de Eneco-gelden dit wordt gefinancierd en dat we dat juist heel passend vinden. We bouwen dit voor de komende decennia. Nu niet investeren of minder investeren, dat kan je later niet meer repareren, dus ook ik roep alle fracties op, die nog twijfelen, om dit voorstel toch te steunen. Dank u wel. Mevrouw Heijblom, D66: Mooie bijdrage van GL en PvdA, maar ik heb toch een spreektekst hier, die ga ik toch doornemen, maar eigenlijk komt het op hetzelfde neer.

D66 vindt kunst en cultuur een zeer belangrijk thema in onze gemeente en op dit moment investeren wij zwaar onder het gemiddelde in cultuur in vergelijking tot andere gemeenten. Onze pijlen zijn daarom gericht op Casa Cadanza. Wat D66 betreft komt het cultuurhuis er zeker, ook als dit meer kost dan begroot. Casa Cadanza is zeer belangrijk voor de levendigheid in het centrum en voor alle Lansingerlandse inwoners. Het centrum biedt kunst en cultuur dichterbij huis dan de grote steden om Lansingerland heen, dit maakt het laagdrempelig voor alle inwoners van Lansingerland en draagt daardoor bij aan de gemeenschapszin en het ontmoeten en verbinden met elkaar, 3 enorm belangrijke thema’s of waarden in deze huidige tijd, die zich kenmerkt door verschillende crises en uitdagingen. Maar ook het stimuleren van het debat en het bieden van een podium voor onze jeugdige inwoners, die behoefte hebben zich te uiten d.m.v. kleinkunst of anderszins zijn noemenswaardige aspecten. Dat het cultuurhuis ook een grote maatschappelijke functie kan hebben is dus wel duidelijk. Speciaal voor onze vele jeugd is het heel mooie en belangrijk dat er een creatieve plek is waar men zich creatief kan uitleven en waar de waarde van kunst en cultuur kan worden ervaren. Ook zal de bibliotheek een spilfunctie hebben of zijn van Casa Cadanza.

Bibliotheek is zeer belangrijk om onze kinderen plezier in lezen te laten ervaren en kennis te laten maken met literatuur. Daarnaast biedt de bibliotheek ontwikkeling en algemene educatie, zoals het aanleren van digi-vaardigheden voor wie dat nodig heeft. De bibliotheek kan soms best een hoge drempel hebben voor mensen, een sociale ontmoetingsplek zoals Casa Cadanza verlaagt deze drempel. Daarbij komt ook nog dat Casa Cadanza in de broodnodige fietsenstalling zal voorzien voor Berkel centrum west. Aansluitend aan de andere sprekers: je bouwt niet een centrum voor 4 jaar, je bouwt het voor tientallen jaren. Nu gaan knippen betekent een kaalslag voor het centrum voor de komende decennia. Dit is lokaal van groot belang, dat het geen kaalslag wordt, voor onze inwoners, onze ondernemers, onze verenigingen. Een plek voor alle vormen van ondersteuning, zowel sociaal, educatief en economisch, is gewoon heel belangrijk. Niet penny wise, pound foolish zijn. Het amendement van de VVD gaan wij steunen. Fijn dat mevrouw Draak ook nog even het toetsingskader uitlegt, dat die toets al is gedaan, en in die uitleg kunnen wij ons goed vinden. Met het amendement van het CDA gaan ook wij niet mee, omdat er regelmatig fietsen worden gestolen. Je moet gewoon veilig je fiets weg kunnen zetten in Berkel centrum west. Een bewaakte fietsenstalling is prima, het biedt ook werkgelegenheid.

Wat ons betreft geen twijfel. Ook wij zijn een groot voorstander van het cultuurhuis, ook al wordt het duurder dan we van tevoren hadden gedacht. Daar zijn redenen voor, die zijn al genoemd. Ook wij roepen iedereen op om voor te gaan stemmen, want dit kan een parel worden voor de gemeente Lansingerland. De heer Erwich, L3B: Het cultuurhuis Casa Cadanza kan vanavond een feit worden. Vanavond neemt de raad een beslissing of we wel of niet doorgaan met de ontwikkeling van het cultuurhuis. De specifieke vraag die voor ligt, gaat toch over geld, om de gevraagde extra investering beschikbaar te stellen. Toch wilde ik u eerst even mee nemen naar de originele uitgangspunten. Blok B functioneert als een trekpleister voor cultuur, vrije tijd en recreatie. Het zwaartepunt zou liggen bij theater en film met een 29/41

zaal van 200 tot 250 stoelen. Er zou sprake zijn van een samenwerking met een grote bibliotheek. Het lijkt er nu een beetje op, dat vastgestelde uitgangspunten en het zwaartepunt van Blok B veranderd zijn. De bibliotheek lijkt nu een hoofdfunctie te nemen ten koste van de theaterzaal. De keuze die wij moeten maken is een lastige, dat vonden we 2 jaar geleden ook al, toen onze fractie verdeeld stemde. 3 fractieleden waren tegen en 6 waren voor. De balans van de weegschaal wijst voor onze fractieleden dan ook per persoon een andere kant op. Om definitief de balans te kunnen bepalen wil ik graag onze argumenten toch even benoemen. Voor de voorstemmers weegt het zwaar dat dit plan ons een prachtig cultuurhuis oplevert met groot belang en maatschappelijke waarde, waar ook veel dans, muziek en theater samen komen, waar we de bibliotheek kunnen huisvesten, een mooi stuk horeca, een ontmoetingscentrum waar jong en oud kunnen chillen, waarmee we ook in tijden van crises samen kunnen zijn. Een plek voor ontspanning, ontwikkeling en inspiratie. Een gebouw dat nog vele generaties zal blijven staan en daarmee karakteristiek is voor onze gemeente. Voor de tegenstemmers kost het gebouw enorm veel geld. Dit is niet nieuw, dat heeft onze fractie namelijk altijd al gevonden. We hebben daarom destijds een strak financieel kader vastgesteld.

Nu stoppen zou betekenen, dat we deze kosten niet meer hoeven te maken en geen extra investering hoeven te doen. Er zijn verschillende crisissen gaande en hoe kunnen we zo’n enorme investering nu aan onze inwoners uitleggen? Het zal dus niet verrassen, dat onze fractie wederom vanavond verdeeld zal stemmen. Niet omdat we het cultuurhuis niet willen of geen warm hart toedragen, maar een deel van de fractie twijfelt nog enorm. De weegschaal slaat nog niet uit naar links of naar rechts, voor hen is de doorslaggevende factor niet zozeer de extra investering, maar wel wat er tegenover staat: wat krijg je ervoor? Voor hen weegt zwaar dat het gebouw, dat nog vele generaties blijft bestaan, het zoveelste podiumzaaltje wordt met 200 stoelen, dat vonden en vinden wij nog altijd te klein, zowel qua uitstraling, invulling als exploitatiemogelijkheden, maar ook in verhouding tot de gevraagde investering. Zo zien we als fractie kansen voor zeker 50 stoelen extra, bijvoorbeeld door de kantoorplekken anders of elders in te delen, zodat er desnoods een ronde ruimte ontstaat voor een theater met 250 stoelen. Eventueel overgebleven ruimte kunnen we altijd nog extra vullen met expositieruimte voor makende kunstenaars.

We willen een prominente plek in het cultuurhuis voor een theaterzaal met 250 stoelen, daarom doen we hier nogmaals een appel om het aantal stoelen te vergroten naar minimaal 250, zodat we ook bredere doelgroepen in de regio kunnen bedienen, maar ook het cultuurhuis niet langer het zoveelste zaaltje is, maar echt een theaterzaal met 250 stoelen, dat sluit wat ons betreft beter aan bij de behoefte en de groei-opgave van Lansingerland. Het sluit ook beter aan bij de programmering van kleinere zalen in de omgeving. Er liggen voldoende kansen om Lansingerland te betrekken bij de regionale programmering. Mevrouw Verhoef: U wilt een wat meer glamoureus grootschalige uitstraling hebben. Maar hoe kijkt u dan naar de rol, die zo’n cultuurhuis ook heeft, met name de bibliotheek die erin gevestigd is en laagdrempelige horeca, om mensen elkaar te laten ontmoeten, ook mensen voor wie dat wat minder makkelijk is. Hoe ziet u dat dan? De heer Erwich: Ik dacht dat ik dat net vertelde, dat dat een belangrijk onderdeel is van het cultuurhuis. Het lijkt me dat we daar goed tegenaan kijken. We hebben nog wel een vraag aan de wethouder. Mevrouw Verhoef: Een kleine aanvullende vraag. Als je er meer stoelen in zet, dan moet er toch ergens een stukje weg. Of niet? De heer Erwich: Ja. Dat klopt. Je zou kunnen kiezen. En die keuze is snel gemaakt: of kantoren of iets anders ergens anders plaatsen.

En er dan toch voor zorgen, dat er een mooie zaal van 250 stoelen komt. Die mogelijkheid is er. Als u naar de plattegrond kijkt, komt u misschien nog wel tot goede ideeën daarvoor. Dus mijn vraag aan de wethouder is: kan de wethouder ons toezeggen dat voor de gevraagde investering minimaal 50 stoelen extra gerealiseerd kunnen worden in de theaterzaal. Met die toezegging zal voor enkelen van ons de balans van de weegschaal misschien naar de positieve kant uitwijzen. Dank u wel. U wilt nog weten wat we met de amendementen doen. Van de VVD, daar wachten we op het oordeel van het college. Van het CDA, helaas, wij willen wel een bewaakte fietsenstalling. De heer Alsemgeest, WIJ: Als raadslid leer je ook nog elke dag en ik werd er zojuist op attent gemaakt door mijn collega Jan Jumelet, dat ik mijn betoog niet kan beginnen zoals ik zou willen beginnen, want dan herhaal ik iets uit de commissie en dat mag niet, dus ik moet er een klein beetje in komen. Ik kan wel terugkomen op hetgeen ik altijd zeg: beslissingen neem je vanuit je hart of vanuit je hoofd, oftewel je verstand, of vanuit je hart, vanuit je gevoel of een combinatie ervan. Dan refereer ik heel even aan de woorden van de heer Ruijtenberg. Hij zegt: we moeten stoppen met alleen maar kijken naar die cijfers.

Dat had ik ook opgeschreven: stop eens met in het aquarium kijken, naar die cijfers, en ga eens buiten kijken wat er aan de hand is. Cultuur is niet alleen maar schilderijen of beeldhouwwerk. Cultuur maak je zelf, met elkaar: muziek, dans, creativiteit, theater, klein op lokaal niveau, maar ook op wat grotere schaal. Het cultuurhuis moet een huis van ontmoeten en verbinden zijn. Jongeren die daar even kunnen chillen, die daar hun huiswerk kunnen maken, omdat ze daar thuis de plek en de rust niet voor hebben, die daar uitgedaagd worden om zich op een creatieve manier te uiten in dans, muziek, theater en noem maar op. Mensen die rustig een boek komen lezen, mensen die op weg geholpen worden in de digitale wereld, die ze amper bij kunnen houden. Ouderen die koffie komen drinken, omdat het gezelliger is om samen koffie te drinken dan alleen. Mijns inziens is cultuurhuis niet eens het juiste woord. Het zou eigenlijk een cultuurthuis moeten heten. Tot zover even mijn hart en mijn gevoel. Terug naar mijn hoofd en het verstand. Het cultuurhuis willen we in het nieuwe winkelcentrum van Berkel neer gaan zetten, de plek voor ontmoeten en verbinden. Maar die plek is eenmalig, want als we het nu niet doen, dan komt er 30/41

iets anders in de plaats en dan is de plaats vergeven. Het cultuurhuis en de exploitatie kost geld, dat is klip en klaar. Net als de sportparken en de sporthal voor de sport, het zwembad voor de zwemmers en het recreatieschap voor andere recreatievormen. Allemaal onderdelen van onze samenleving, die onze samenleving maken tot wat het is. Naast sport en recreatie is cultuur ook belangrijk voor ons als gemeenschap. Maar dan dient zich natuurlijk de grote vraag aan of we de financiën ervoor hebben en of we ze ervoor willen aanwenden. De fractie van WIJ is hier positief over. We hebben hier als gemeente voldoende middelen voor en zeker als we hier de Eneco-gelden voor aanwenden. We steunen dan ook van harte het amendement van de VVD betreffende de Eneco-gelden. Het amendement van het CDA, de fietsenstalling, zullen we niet steunen, omdat we hier bij het cultuurhuis toch graag een bewaakte fietsenstalling willen. Dan verder met de jaarlijks terugkomende exploitatiekosten. Hier ziet een deel van onze fractie bezwaren. Mogelijk oplopende kosten door de energiecrisis, de oplopende inflatie, tegenvallende bezoekersaantallen, omdat het economisch minder gaat in de huishoudens en men dan als eerste cultuur links laat liggen. We zullen dan ook vanavond als fractie verdeeld stemmen over het voorliggende raadsvoorstel.

We hebben er lang en diepgaand over gesproken en we zien allemaal wel nut en noodzaak van een cultuurhuis, maar we komen er op het vlak van de financiën met elkaar niet uit. Dat we verdeeld stemmen, wil niet zeggen dat we verdeeld zijn. Wij zijn en blijven WIJ. Het was voor mij als woordvoerder van onze fractie geen eenvoudige taak om een betoog te schrijven, wetende dat we verdeeld zijn op dit onderwerp, maar met respect voor elkaars ideeën hopen we allemaal, zowel de voorals tegenstemmers, dat we vanavond de juiste beslissing nemen. Want wat de toekomst brengen zal, blijft altijd ongewis. Mevrouw Verhoef: Het is natuurlijk een fractie-aangelegenheid, maar ik vraag me af: zou u toch een tipje van de sluier kunnen oplichten. Kunt u ongeveer aangeven hoe, het aantal dat positief zal stemmen en negatief, zodat ik vast een beetje vooruit kan kijken. De heer Alsemgeest: Nee, daar moet ik mevrouw Verhoef natuurlijk even teleurstellen, dat komt bij de stemming naar boven. Ik wil wel namens de fractieleden die tegen het voorstel zullen stemmen een collectieve stemverklaring afgeven en die luidt: Cultuur is belangrijk, daar is onze gehele fractie het mee eens. Het eenmalig optuigen van een mooi gebouw, waar we met zijn allen van kunnen genieten, is één en daar hebben we geld genoeg voor, zeker vanuit de verkoop van de Eneco-aandelen. Het cultuurhuis kan zichzelf echter niet bedruipen.

Dat was al duidelijk en is nog duidelijker geworden, want de jaarlijkse bijdrage gaat nu al verder omhoog. Helaas wordt steeds duidelijker en voelbaarder in de samenleving, dat de economische en financiële situatie in de hele wereld, dus ook in Lansingerland, aan het verschuiven is. Een aantal fractieleden vindt het onverantwoord om nu toch verder te gaan met dit project, omdat ze denken dat de kans groot is dat er in de toekomst meer geld nodig is voor de exploitatie. Kortom, een deel van onze fractie vindt het financiële risico te groot. Mevrouw Verhoef: Ik maak me zorgen. Is de heer Alsemgeest het met me eens, dat als we nu niet investeren, dat we dan ook de eerdere investeringen en inzet verliezen, dat we eigenlijk kapitaal vernietigen. De heer Alsemgeest: Daar kan ik het deels mee eens zijn. Ik moet in dit betoog mijn hele fractie vertegenwoordigen, dus ik kan daar verder niet op ingaan. Straks met de stemming komen we daar vanzelf uit. Als laatste rest mij nog een ieder toe te wensen, dat we met elkaar vanavond. De heer Lieverse: U zit in een lastig pakket, dat u verschillende verhalen moet gaan vertellen in uw eigen woordvoering, dat snap ik, maar tegelijkertijd kunt u misschien wel uitleggen wat u bedoelt met: de exploitatiekosten zullen gaan stijgen.

Bedoelt u indexering? Wat bedoelt u precies? Welke kosten gaan stijgen? U kunt ze niet benoemen in de openbaarheid, dat hebben we afgesproken, maar u kunt wel zeggen wat u bedoelt met die opmerking. De heer Alsemgeest: Ik kan daar niet op ingaan, dat is jammer voor de heer Lieverse. Dit is een stemverklaring van de mensen die straks tegen stemmen. Ik kan u niet vertellen of ik daar één van ben, dus ik moet dit even achterwege laten. Rest mij een ieder toe te wensen, dat we met elkaar vanavond de juiste beslissing nemen, waar we over vele jaren nog met een goed gevoel aan terugdenken. Dank u wel. Beantwoording college Wethouder Cnossen: Mooie afsluitende woorden: een juiste beslissing nemen. Allereerst ga ik mevrouw Draak bedanken, dat zij dit amendement heeft ingediend. Wij spraken er in de commissie over en toen heb ik aangegeven: het college heeft het vorige raadsvoorstel gevolgd en daarom diezelfde dekking aangegeven, maar we begrijpen helemaal waarom u dit doet. Wij laten het amendement oordeel raad, maar u begrijpt dat het uitstekend op deze manier kan. Het tweede amendement, de bewaakte fietsenstalling eruit halen, als ik het zo kort mag samenvatten, raadt het college af. Ik begrijp heel goed waarom u dat zegt, meneer Bergwerff, u heeft het idee dat als we hiermee instemmen, dat het college dan vrij spel heeft om het op deze manier te gaan doen.

Vanuit het college krijgt deze raad de toezegging dat die 3 stallingen volgend jaar aan de raad worden voorgelegd: hoe we het precies gaan beheren, of dat camera’s zijn, welke mensen dat zijn. We gaan de raad informeren, we bespreken het met uw commissie en we gaan het ter besluitvorming aan u voorleggen. Ik wil daarmee voorstellen, dat dit amendement overbodig is, want als u dit amendement zou aannemen als raad, dan hebben wij geen 31/41

goed besluit genomen, als het voorstel ook wordt aangenomen. Als we dit aannemen, dan hebben we de kosten voor de fietsenstalling niet gedekt en dan hebben we iets niet goed gedaan, want we besluiten wel tot die fietsenstalling. Dat daarover. Dan de verschillende woordvoeringen, of ik daar nog vragen in heb gevonden. De heer Bergwerff heeft verder geen andere vragen. Meneer Lieverse heeft voor het amendement Eneco betoogd, de andere tegen. Dank voor uw wensen voor een voorspoedige start. Meneer Ruijtenberg heeft ook geen vragen, mevrouw Verhoef ook niet. Dan ga ik naar de 2 laatste woordvoerders. Mevrouw Heijblom, ook dank voor uw woordvoering, waar toch wel een aantal vragen in zit. Ik denk dat bij meneer Alsemgeest duidelijk is, hij heeft uitgelegd, dat zijn fractie verdeeld gaat stemmen, maar daar zit verder geen vraag meer in richting het college. Het gaat om hoofd en hart, heb ik begrepen. Richting de fractie van L3B, die worstelt. U worstelt al heel lang, dat weet ik, ook bij het vorige voorstel al. Hoe moet die theaterzaal er nou uitzien? Daar hebben we verschillende meningen over, dat hebben we ook in de commissie uitgebreid besproken, dat heeft de projectleider ook toegelicht. Het college kent uw wens.

Waar het college op dit moment mee aan de gang kan gaan, is onderzoeken of wij het aantal stoelen nog wat uit kunnen breiden, maar het casco, als ik dat woord mag gebruiken, staat natuurlijk vast. Het college wil u toezeggen om te kijken naar een toevoeging van 25 stoelen in de theaterzaal. Wij vinden het de meest interessante optie om het te onderzoeken binnen, nu ga ik een deftig woord zeggen, dat heb ik ambtelijk mee gekregen, de dimensionering van de zaal. Dan begrijpt u wat ik bedoel: de zaal is nu de zaal. In dat beton kunnen we niet zomaar ramen of openingen hakken, maar het college gaat daar echt zijn best voor doen. Ik breng de raad in herinnering, dat het aanvankelijk 150 stoelen waren. Op verzoek van de raad is dat al opgeplust naar 200 en zelfs 202, heb ik begrepen. Maar wij gaan deze zoektocht ondernemen. Richting meneer Erwich, richting L3B kunnen we de raad hierover informeren in het eerste kwartaal 2023. Het is belangrijk, we gaan niet 3 jaar wachten voordat we u dat gaan vertellen. Op die manier wil het college deze handschoen van u oppakken. Wij hopen dat u daarmee voldoende heeft om over uw twijfel heen te stappen en voor het voorstel te stemmen. Ik heb geen vragen meer gehoord, dus dit was de eerste termijn van het college. De heer Erwich, L3B: Ik wil schorsen. De voorzitter: U wilt schorsen. Ik ga dat toestaan. Ik schors de vergadering voor 10 minuten.

Schorsing De voorzitter: Ik heropen de vergadering. Tweede termijn Mevrouw Draak, VVD: Als eerste even een excuus aan mijn linker buurman, want ik was in mijn vuur in mijn eerste termijn vergeten te reageren op het amendement van het CDA. Nu is er inmiddels door de beantwoording van de wethouder wel een nieuwe werkelijkheid over. Ik vind het echt heel fijn, dat de wethouder die toezegging heeft gedaan, dat is prima, maar ik wil me in principe alsnog aansluiten bij de uitleg van de heer Lieverse. Die sloot heel erg aan bij hoe de VVD denkt over een bewaakte fietsenstalling in Berkel centrum op die locatie. We gaan het amendement niet steunen als het niet wordt ingetrokken op basis van de toezegging. Dan nog even over de toezegging over het aantal theaterstoelen. Op zich is onze fractie daar gewoon blij mee, dat de wethouder dat alsnog gaat onderzoeken. Het was voor ons geen showstopper geweest. Ik heb al eerder gezegd: voor ons hoeft het echt niet weer opnieuw allemaal bediscussieerd te worden, maar mocht het lukken om er toch nog wat stoelen bij te krijgen, dan vinden wij dat prima. Verder kunnen we gaan stemmen wat ons betreft. De heer Bergwerff, CDA: Vanzelfsprekend zijn wij als CDA heel blij met het antwoord van de wethouder. Dat betekent dat het gebeuren rondom de fietsenstalling nog in de commissie aan de orde komt.

Voor alle duidelijkheid: het CDA is natuurlijk niet tegen een bewaakte fietsenstalling. Alleen, wij willen het graag hebben over andere, alternatieve mogelijkheden om daar invulling aan te geven. Dus niet perse iemand die per uur betaald wordt, maar het kan ook op een andere manier gedaan worden, bijvoorbeeld door iemand met een afstand op de arbeidsmarkt. Dat wordt vervolgd, hebben we dus begrepen van de wethouder. Daar zijn wij heel blij mee. Anders hadden we wel een meerderheid gehaald, verwachtten we. Het is nu natuurlijk heel spannend. Wij kunnen rekenen, het gaat er gewoon om spannen, zeker omdat verschillende fracties aangeven verdeeld te gaan stemmen. Ik wil wel aangeven: is er een meerderheid voor, dan hoop ik dat de mensen die voor gaan stemmen gelijk hebben in de toekomst en dat wij als CDA ongelijk hebben. Maar dat is toekomstmuziek, dat gaan we meemaken. Is de meerderheid tegen, dat is misschien nog belangrijker om gezegd te hebben, dan hoop ik dat we echt nog met zijn allen om de tafel kunnen om een ander en dus goedkoper cultuurhuis te realiseren. Hoe we dat gaan doen, dat is nog even blanco, maar dat is wel weer vanaf een blanco A4-tje kijken wat we willen houden, wat we anders willen, noem maar op. Daar laat ik het even bij in mijn tweede termijn. Dank u wel.

De voorzitter: Even voor de duidelijkheid: houdt u vast aan het amendement? Of trekt u het terug? De heer Bergwerff: Het amendement trekken wij in, de toezegging is voldoende voor ons. Dank u. 32/41

De heer Lieverse, CU: Het gaat er voor ons niet om om gelijk te hebben of om ongelijk te hebben. We vinden het heel fijn om een signaal afgegeven te hebben waarom we het een heel goed plan vinden, waar jaren aan gewerkt is met onderliggende nota’s en nu hebben we een plan met een financiële dekking, die heel solide is. We zien uit naar het vervolg. De heer Ruijtenberg, GL: Ik wil nog één laatste poging doen om de twijfelaars alsnog over de streep te trekken. Realiseer u zich: wat gebeurt er als wij dit niet gaan doen? Dan hebben we niet iets voor onze eigen inwoners. We trekken mensen hier naartoe die vervolgens hier geld gaan uitgeven, wat goed is voor onze lokale economie. Ook jagen we mensen vanuit deze gemeente, die iets cultureels willen doen, weg. We jagen lokale toneelgroepen weg, we jagen scholen weg, die een musicalopstelling niet in hun eigen school kunnen doen. Ook daar moeten we rekening mee houden, dat die er dan niet meer zijn. Nog één ding. Ik mag geen bedragen noemen, maar over de exploitatie: we rekenen onszelf arm. Daar is een veel te negatief beeld over geschetst, dat komt echt wel goed. Het is in werkelijkheid veel positiever. Dan echt tot slot. 10 jaar geleden vervloekten we de grondposities op Wilderszijde, we wilden daar van af. Nu zijn we uit de kosten en we zijn daar blij mee. Houd dat in uw achterhoofd.

Mevrouw Verhoef, PvdA: Ik ben blij met de beantwoording van de wethouder, dat de fietsenstallingen nog aan ons worden voorgelegd en dat het college gaat onderzoeken of er 25 extra stoelen bij kunnen binnen de dimensies van de zaal, dat is voor ons wel belangrijk, want het moet niet ten koste gaan van andere functies. Wij gaan zeker volmondig, met ons hele hart, ga ik namens de fractie voor dit cultuurhuis stemmen. Ik weet zelf op basis van de stukken die wij hebben kunnen zien, wat het betekent als we nu geen klap op dit besluit geven, maar ik denk dat het belangrijk is dat ook de inwoners dat begrijpen en daarom wil ik vragen of de wethouder heel kort kan toelichten: wat gebeurt er als we hier geen klap op geven, wat betekent dat voor Lansingerland financieel maar vooral ook cultureel? Dank u. De heer Erwich, L3B: Ik heb toch nog wel wat te zeggen. De investeringen, die we nu willen gaan doen, zijn dermate groot dat wij een onderzoek voor 25 stoelen veel te mager vinden. Daar vragen we de wethouder om een toezegging voor minimaal die 25 stoelen. Dus minimaal de 25 stoelen. Met deze plus en de toezegging voor een onderzoek naar 50 stoelen. Dan komen we al een heel eind in de richting. Dan denk ik dat we het verschil samen aardig oplossen. Daar hoor ik graag een antwoord op. De heer Alsemgeest, WIJ: Verder geen toevoegingen.