[BV22.0103] Verslag gezamenlijke commissies begroting 18 oktober 2022

Dat is voor ons echt een aandachtspunt. We komen ook graag met een motie om de bouw te versnellen, maar ook het percentage sociaal en betaalbaar omhoog te brengen. Het bestrijden van de problemen rond de energiecrisis is ons tweede aandachtspunt. Het is al genoemd door GL en CU, dat huishoudens in de knel gaan komen, dat de landelijke maatregelen daarvoor onvoldoende zijn en ook de plannen van het college bieden het hoofd aan acute problematiek, dus aanstaande donderdag komt de motie van de groene partijen, met CDA erbij, om een energiefonds in te stellen. Waar we ons ook zorgen om maken, dat zijn de sportverenigingen, die ook last gaan hebben hoge energiekosten. Het college zelf raamt de energiekosten openbare ruimte op met € 400.000 per jaar, maar hoe zit dat dan met de sportverenigingen? Gelijke monniken gelijke kappen, zou je denken. Heeft de wethouder de vinger aan de pols als het gaat om de energiekosten van de gesubsidieerde sector? Ook daar overwegen wij een amendement voor energiesubsidie voor sportverenigingen en andere gesubsidieerde partijen. Eventueel kan dat ook via het energienoodfonds. De energiecrisis in de glastuinbouw willen we ook graag genoemd hebben. Een derde van de glastuinbouwers luidt de noodklok.

We willen dat de wethouder glastuinbouw hierop sterker de regie neemt en met een concreet plan komt wat onze gemeente kan doen voor deze vitale sector van ons land, maar ook voor Lansingerland. We beraden ons ook op een amendement of motie hierover. Jongeren als derde aandachtspunt. Wij maken ons zorgen over de jongeren in Lansingerland. Bijna 10% van alle jongeren tot 18 jaar maakt gebruik van jeugdhulp, dat vinden wij een hoog percentage. Het zijn 1.500 jongeren. Eenzaamheid speelt een rol, maar ook hoge verwachtingen van ouders en omgeving. Armoede is ook vaak een boosdoener in die gezinnen. Met zorg alleen kom je er niet, dus ook de ambtelijke formatie van onze gemeente moet daaraan bijdragen en moet ook snel op krachten komen voor o.a. jeugdondersteuning en armoedebestrijding. We gaan inzetten op preventie van jeugdwerkloosheid en begeleidingstrajecten voor jongeren om aan een baan te komen, dat gaan we nauwgezet volgen, wij vinden dat heel belangrijk. Ook de arbeidsparticipatie van jongeren met een beperking kan in Lansingerland echt nog wel beter. Een vraag aan de wethouder in deze context: het uitvoeringsplan schuldhulpverlening, is dat er nou al wel of niet? Wij kunnen het niet vinden. Hoe zit ik in mijn tijd? Nog 3 minuten. Het ambtelijk apparaat. Laat helder zijn: de PvdA is een voorstander van het versterken van het ambtelijk apparaat. Dat moet heel helder zijn.

Dat hebben we al eerder gezegd, ook bij de begroting 2021 en 2022, maar we vinden het wel een forse bijraming van de stelpost groei ambtelijk apparaat. Een aantal andere fracties heeft dat ook al gezegd, het is nog onvoldoende onderbouwd. Dat vinden we de verkeerde volgorde. Ook bij de kadernota is daar op geen enkele manier over gerept, over de intensivering van de post personeel. Ook het coalitieakkoord heeft het er niet over. Dus we steunen dit wel, maar wat wij willen, is dat er een duidelijk plan komt van het college, een onderbouwd plan met de strategische uitleg over de extra taken. Dan hebben we de juiste volgorde. Eerst het plan en dan gefaseerd de extra middelen beschikbaar maken. We horen graag van de wethouder hoe hij of zij daarnaar kijkt. Ik wil tot slot zeggen dat de PvdA-fractie uitkijkt naar de samenwerking en het uitvoeren

11/30

van alle zaken die in deze begroting staan. Ik ga in de tweede termijn in op de voorstellen van een aantal andere fracties en heb ik nog een paar kortere punten, die ik graag zou willen aanstippen namens de fractie. Dank u wel. De voorzitter: Dan zijn we aan het eind van de eerste termijn. Ik heb toch even behoefte aan wat uitleg. Een aantal fracties heeft de term ravijnjaar gebruikt. Als je als burger luistert naar de uitzending, dan denk je: ravijnjaar, waar hebben ze het over? Het ravijnjaar is 2026, in dat jaar is het de verwachting dat er forse tekorten zijn, een disbalans tussen inkomsten en uitgaven. Die zijn zo groot, dat we op 31 december 2025 op het randje staan. We moeten ervoor zorgen, dat we er niet in tuimelen. Dat is de term ravijnjaar, dat moet ik toch even uitleggen voor de luisteraars. We gaan schorsen, we gaan eten. We hebben wat tijd gewonnen. De commissiegriffier en ik hebben net besloten, dat we voor een uur schorsen, dan kunnen we rustig eten, we hoeven niet te haasten. We gaan om kwart over zeven weer verder. Ik schors de vergadering. Schorsing De voorzitter: Ik heropen de vergadering. We gaan naar de eerste termijn van het college. Beantwoording college Wethouder Fortuyn: Laat ik openen met het feit, dat ik de griffie wil bedanken, mede namens het college en de ambtenaren, voor het uitstekende Italiaanse buffet, dat hier boven georganiseerd was.

Het was echt prima. Ik denk dat ik ook namens de gemeenteraad spreek, het was van uitstekende kwaliteit, ik heb ervan genoten. Daarvoor dank aan de griffie. Ook dank aan u, hoe u de begroting heeft benaderd, maar ook de wijze waarop het college heeft geprobeerd invulling te geven, transparant, open, gelijktijdig dilemma’s delend met u, deze begroting hebben kunnen samenstellen. De eerste vraag van de heer Jumelet, hoe kijkt u aan tegen het proces dat tot nu toe gelopen is, met name de grilligheid m.b.t. allerlei informatie die tussentijds komt of later komt of later uitgehard wordt. Ik ga het nog één keer zeggen, dan stop ik ermee, maar ik wil ook meneer Azzouzi bedanken voor de insteek die hij gedaan heeft. Wat mooi is, ook die taakstellingen hebben geholpen en dat gaat u de komende 2 weken helpen om voor eventuele moties en amendementen dekking te zoeken. Als je er iets in stopt, dan moet je er ook iets uit halen of anderszins op een creatieve wijze, want het wil niet zeggen dat wij alle wijsheid in pacht hebben, misschien dat er ook creatieve gedachten zijn of de dingen anders kunnen. We hebben ook getracht zoveel mogelijk te kijken naar: wat doen we al, is dat wel effectief? Dat heeft u kunnen zien, we hebben zaken eruit gehaald, eruit gefilterd, daar hebben we een stukje nieuw beleid mee kunnen financieren.

Het is heel belangrijk om elke keer scherp te kijken: we hebben wel budgetten, maar gebruiken we ze ook? Als we ze niet gebruiken, kan je ze afschalen. Dat geldt ook voor incidenteel. We hebben sterk gekeken naar: wat kan incidenteel? Daar zit tegelijkertijd een winstwaarschuwing onder, want de provincie is steeds meer aan het sturen op: wat vinden we incidenteel? Ik heb toevallig nog een gesprek met een aantal wethouders financiën, waarbij ook de provincie aanwezig is: wat vindt u structureel en wat vindt u incidenteel? De kaders daaromheen zijn niet helemaal zeker, hoe men daarmee om gaat. T.a.v. de grilligheid, meneer Markus heeft er ook weleens wat over gezegd: het is mooi als we aan het einde van de rit inclusief de eerste begrotingswijziging, want die zie ik wel aankomen ook in het kader van de septembercirculaire, dat wij met elkaar daarna het gesprek hebben: hoe kunnen wij dit verder vorm geven? De wijze die wij in juli gedaan hebben, de wensen en bedenkingen, dat we die goed in beeld gebracht hebben, zonder dat we echt uitharden. Als we echt uitharden, zonder de cijferinformatie, dan krijg je een heel rare discussie. Moet je eens voorstellen welke discussie wij in juli hadden gehad en die we nu hebben, dat is een compleet andere discussie.

Ik denk dat het heel mooi is om daarmee terug te komen, wij zullen daartoe zeker het initiatief nemen, uiteraard met een aantal raadsleden om er met elkaar een gesprek over te hebben. Ik wilde dit wel even kwijt, want het is de basis van de manier waarop wij de komende weken en in de toekomst met elkaar willen omgaan. Nogmaals dank voor uw positieve insteek richting de begroting. Het is ook de eerste begroting van dit college, dat is ook wel belangrijk om te melden. Het is ook de eerste begroting van deze wethouder financiën. Wij proberen zoveel mogelijk dit in jip en janneke-taal te vertalen. Daarbij kom ik op de vraag uit, die gesteld is door de CU, over het format. Ik wil daar nog wel een keer de discussie over hebben, want binnen de raad waren daar wisselende beelden over, ook over die doelenband. Ik had hem al begraven, maar dat had ik iets te snel gedaan. Ik wil daar echt wel eerst het goede gesprek over hebben. Bovendien vraagt het ook een personele inspanning. Ik kom daar later op terug. De vragen die gesteld zijn. Er is door de heer Van Doorn gevraagd: gratis OV voor ouderen 120% naar voren halen. Dit is gebudgetteerd voor 2024/25/26. Op dit moment kan ik dat financieel niet doen. Wat ik wel kan voorstellen is dat u met een motie komt om dit te gaan versnellen. Wij gaan er een inspanning op zetten.

Krijgen wij het voor elkaar, dan denk ik dat in de P&C cyclus, met name de zomerrapportage, hier dekking voor te vinden is. Dan kunnen we het daarover hebben. De heer Van

12/30

Doorn: Begrijp ik van de wethouder dat het sec een financieel vraagstuk is? Of ook een capaciteitsvraagstuk bij de ambtenaren? Dat financiële kunnen we wel regelen met elkaar. Als het om fte gaat, dan is het ingewikkelder. Daar wil ik graag duidelijkheid over. Wethouder Fortuyn: In feite gaan we dit oppakken in 2023, om hoeveel fte het gaat, daar durf ik geen antwoord op te geven, dat kan ik zo niet knippen. Maar het is goed om met een motie te komen. Versnelling, dat we daar aan gaan werken, prima, dekking eventueel via de zomerrapportage. Dan richting het CDA m.b.t. de fietsenstalling en de kosten. Ik zat even te stoeien, of het om het reeds ingenomen budget is, dat in de begroting staat, voor fietsenstalling Westpolder, waar heel nadrukkelijk om gevraagd wordt, bij Berkel en Rodenrijs, excuus, de uitbreiding. Dat we niet de verwarring hebben met Casa Cadanza, dat is mij niet helemaal scherp. Mocht het toch Westpolder zijn, daar lopen plannen voor of we dat op enige wijze binnen eigen regie kunnen doen. Daar hebben we wel budget voor nodig, dat kunnen we niet op voorhand uitschrijven, een latere vraag of we iets kunnen financieren, maar we willen het zeker beetpakken. Er is een grote maatschappelijke behoefte om die fietsenstalling op Berkel en Rodenrijs ook te gaan bemannen. Met betrekking tot die € 1,2 mln die wij als stelpost zien, of een post voor de risico’s.

U gaf daar opeens een rekensom aan, dat u op 1,844 uitkomt. Dat is namelijk de optelsom van de septembercirculaire, wat zich ogenschijnlijk op dit moment aantekent, plus de € 158.000 positief resultaat van de huidige begroting die nu voorligt. U haalt de septembercirculaire erbij, op zich helemaal niets op tegen, want u heeft die informatie gehad. Tegelijkertijd staat er ook in diezelfde septembercirculaire, ook vanuit rijkswege is dat geoormerkt geld. Dat heeft alles te maken met de stijgingen van prijzen, maar ook van lonen. Het is geoormerkt geld, dat je niet zomaar even in andere zaken kan stoppen. Die € 1,2 mln, daar wil ik even bij stilstaan. Wij hebben in de brief van 6 september, ook in latere fase, nadrukkelijk aangegeven dat de algemene uitkering ons positief verrast heeft. Maar de maatstaven zijn veranderd, de maatstaven zijn minder geworden. Een verandering in een maatstaf kan direct tot grote gevolgen leiden, ook dat hebben we gemeld aan u, 500 inwoners minder, dat betekent € 300.000 minder uitkeren. Maar die 1.200 is met name geënt op de suppletie. Dat is feitelijk om tekorten te dekken in sommige domeinen. U heeft gezien dat wij in de jeugdzorg een aanzienlijk tekort hebben. Op de oude systematiek zaten we op € 4,2 mln en we kelderen terug nu met de huidige systematiek naar € 2,9 mln. Er zit een fors gat. Wij krijgen niet goed de vinger achter die suppletie.

Daar zit een behoorlijk risico in. Als die suppletie gecorrigeerd wordt, de overheid is niet te beroerd om te corrigeren, ik verwijs alleen maar even naar de meicirculaire, daar ga ik nu even niet op in, maar als daar een correctie op komt, dan heb je hem ook te pakken. Dus wij pleiten er zeer voor dit niet te zien als een soort reserve van: leuk voor als we tegenvallers hebben, dan vangen we het op. Nee, we houden er aanzienlijk rekening mee, dat die suppletie niet keihard is. Dat even t.a.v. de verschillende vragenstellers in dit verband. De heer Markus: Waarom heeft het college er dan niet voor gekozen om het op te nemen in de risicoparagraaf. Dat is een zuiverder manier om te doen. Het zijn risico’s zonder suppletie, maar laten we dan ook op die manier benoemen en op die manier alloceren. Wethouder Fortuyn: Het kan, maar het punt is, dat je een algemene reserve ervoor gaat inzetten. Dan ga je namelijk je weerstandsvermogen naar beneden brengen. Dat is niet de bedoeling, daar is een risicoparagraaf niet voor. Wij voorzien gewoon daadwerkelijk een correctie in de suppletie. Dat moet nog uitgehard worden, dus wij pleiten ervoor om hier niet aan te komen. Maar uiteraard, het is aan u, het is uw begroting, zo heb ik hem ook overgedragen, even voor alle helderheid. Dan hebben we de indexatie 2% over OZB. Dat was een leuke variant, de heer Krieger.

Als we 2% indexatie niet doorzetten, natuurlijk, elke euro is een euro, maar dan praten we over € 0,80 op jaarbasis. Wat dat betreft komt dat niet heel erg sterk over. We moeten dat anders volgend jaar weer in gaan halen, want uiteindelijk krijg je weer een inhaalslag op dit dossier. Wij vinden de indexatie ingreep, die u voorstelt, sympathiek, het klinkt goed. De heer Krieger: Ik vind het sympathiek dat de wethouder mij hierop aanspreekt, maar het was een punt van de VVD, voor de goede orde. Wethouder Fortuyn: Sorry, dan doe ik het bij meneer Machielse, u zit zo broederlijk naast elkaar bijna. Neem me niet kwalijk, meneer Krieger, mijn excuses daarvoor. Het is helder wat het effect is van die 2%. Dan komen we bij de CU, die had het over het collegewerkprogramma. Dat is waar, we hebben beloofd om het ongeveer gelijktijdig met de begroting te presenteren. Maar ook hier speelt mee, we hebben natuurlijk nogal wat extra opgaven op ons af gehad, nogal wat dossiers vragen onze aandacht, of het nou de energietoeslag is of het armoedebeleid of anderszins. We hebben niet voor niets gevraagd om personeelsuitbreiding en om dat stevig te doen om de kwaliteit en de dienstverlening te waarborgen, want dat kunnen we niet. Aan de andere kant, we hebben niet stil gezeten, het is niet dat we niets gedaan hebben. Het werkprogramma is in progress.

Wat houdt dat in, dat gaat u natuurlijk vragen, wanneer krijgen we het dan? Ik vermoed zo’n beetje rond november, december, de Kerstdagen, dan kunnen we het lekker doorlezen, maar ongeveer de tweede helft van het laatste kwartaal werken we ernaar toe. We proberen daarin het werkprogramma in tijd weg te kunnen zetten, mits we daar de middelen en de mensen voor krijgen. Dus daar zijn we druk mee bezig. De Windas. Ja, uiteraard, ik had meneer Duk willen beantwoorden, het is gewoon een goede vraag. De brief is onderweg, we krijgen hem binnenkort in het college. Er zit een enorm goed businessmodel onder gezien de gasprijzen. Wij komen met een besluit om hem aardgasvrij te maken, dat dat zo snel mogelijk gaat gebeuren. U zult begrijpen, materiaal, personeel, het duurt even. De zonnepanelen zijn inmiddels aanbesteed, daar hopen we

13/30

binnenkort een klap op te kunnen geven. Er zijn rapporten gemaakt, we gaan er zo snel mogelijk aan werken. Voor 2023 geldt dat Sportfondsen, die het nu exploiteert, een vast contract heeft in de prijzen. Dus ja, het kost altijd geld, maar dat het extreem uit de hand gaat lopen, dat is voor 2023 voor de Windas niet aan de orde en in 2023 hebben we het ook gerealiseerd. Ik hoop dat een dossier van 4 jaar daarmee tot een positief einde komt. Nog een ding, dat ik graag wil ondersteunen, van de PvdA, de oproep om richting Bleizo-west, richting de provincie, richting uw politieke vrienden, Bleizo-west zeker op de agenda te zetten en te houden v.w.b. onze proeftuin. Als u daar behoefte aan heeft, kunnen we u voorzien van allerlei informatie. Wij gaan er nog steeds voor als college, we zitten er bovenop, we geven niet op. Hier wilde ik het bij laten, de beantwoording. Wethouder Hoek: Complimenten zoals u in deze commissie elkaar uitdaagt en ook vragen aan elkaar stelt, zodat het toch wat meer discussie wordt. De heer Fortuyn heeft in algemene zin gereageerd, ik zal de verschillende fracties afgaan die in het kader van mijn portefeuille vragen hebben gesteld. De heer Jumelet vroeg naar de kwaliteit van het ambtelijk apparaat, of we die kunnen blijven garanderen. Ik kan u vertellen dat er met de kwaliteit van het ambtelijk apparaat werkelijk niets mis is.

Die slag hebben we namelijk een aantal jaren geleden gemaakt tijdens de reorganisatie, dus kwalitatief, de mensen die hier werken, daar ben ik trots op. Ik kom alleen maar zeer gedreven mensen tegen met heel veel kennis van zaken. Het gaat niet om de kwaliteit, het gaat om de kwantiteit. De heer Beckers heeft daar op 8 september een mooie beeldvorming over gegeven, waarin alle ins en outs m.b.t. het ophogen van het aantal fte heel goed en duidelijk aan de orde is geweest. De deur van de heer Beckers staat nog steeds open, heb je vragen dan kan je alsnog de juiste vragen stellen, maar ik zal er toch inhoudelijk enigszins op ingaan. Het is heel duidelijk dat we op dit moment te weinig ambtenaren hebben voor de uitvoering van zuiver onze wensen, de wensen vanuit de raad, maar er ligt ook een aantal wettelijke taken. Als ik u vertel, dat als je een dakkapel aanvraagt, dat het gemiddeld 7 maanden duurt, dan is dat wel een constatering met als conclusie: dat duurt wel erg lang. In feite hebben we 10 jaar lang bezuinigd op personeel. Het is tijdens begrotingsbehandelingen verschillende keren aan de orde geweest, maar toch hebben we altijd een terugtrekkende beweging gemaakt en dat is zonde, zeker gezien het feit wanneer je naar een andere gemeente kijkt van gelijke grootte, dat men daar 7,9 ambtenaar per 1.000 inwoners kent. Dat is geen doel op zich, laat dat heel duidelijk zijn.

Er wordt echt wel duidelijk gekeken naar het pakket dat er ligt en hoeveel mensen je daar redelijkerwijs voor nodig hebt. We zitten hier niet als een soort arbeidsbureau mensen aan het werk te houden, nee. Als je kijkt naar de opgaven die er liggen en het aantal ambtenaren, dat die uit moeten voeren, dan is dat onder de maat. Het is zeer belangrijk, dat we daar echt een slag in slaan. De heer Machielse: Ik hoor de wethouder allerlei argumenten geven waar ik zelf wel ontvankelijk voor ben, namelijk het uitvoeren van taken, ambities vanuit de raad. Maar wat is er volgens de wethouder nou zo mis met de werkwijze die we afgelopen jaren hebben gevolgd om per ambitie of tekort op dat pijnpunt een bespreking te voeren over de wenselijkheid van die ambitie, de kosten die ermee gemoeid zijn om het te realiseren en om dan een beslissing te nemen. Wat is daar mis mee volgens de wethouder? Wethouder Hoek: Volgens mij heeft het college daar zelf een belangrijke taak in, om te constateren: joh, de bulk werk die er ligt en de termijn die bij de uitvoering hoort, daar lopen we gewoon gigantisch uit de pas. De heer Van Doorn had het over een strategisch personeelsplan, ik weet niet of we hetzelfde bedoelen, maar in ieder geval uiteraard baseren wij het aantal ambtenaren niet uit onze dikke duim, maar op de werkzaamheden die er liggen en dat wordt zelfs per afdeling uitgesplitst.

De 2 BOA’s zitten in datzelfde plan. Ook de halve fte voor communicatie voor de griffie zit in datzelfde plan. Ik denk dat het, gezien de zaken die op ons afkomen, dan hebben we het ook over de coronacrisis, het plaatsen van Oekraïners, de energiecrisis nu, dat zorgt er gewoon voor dat het werk met te weinig ambtenaren op dit moment plaats vindt. De heer Machielse: Volgens mij gaan we elkaar nog vinden deze avond, want ik hoor de wethouder zeggen, dat het uitgebreid onderbouwd is per domein, per beleidsteam, waar precies de omissies zitten. Wat is er dan mis met die losse voorstellen aan de raad? Mevrouw Verhoef: Ik hoor wat de heer Machielse zegt, maar ik wil aan de wethouder vragen, de punten die hij noemt, de crises, dat is incidenteel extra formatie, maar kunt u de structurele formatie toelichten? Wethouder Hoek: Ik durf hier de stelling aan, dat het structurele aantal fte’s dat hier gevraagd wordt gewoon gebaseerd is op hetgeen de heer Beckers klip en klaar heeft uitgelegd tijdens de beeldvorming. Het gaat mij te ver om nu inhoudelijk op die zaak in te gaan, maar de deur van de heer Beckers staat open en u kunt te allen tijde terecht om meer duiding te krijgen bij dat plan, het strategisch personeelsplan, om daar enigszins een stuk toelichting op te krijgen. De heer Van Doorn: Ik heb opgelet, maar ik heb dat plan nog niet gezien.

Ik zou dan willen vragen aan de wethouder of hij dat plan gaat delen met ons met de voorgestelde fte’s, dan kunnen we daar het inhoudelijke gesprek over voeren. Als het allemaal klopt, dan hebben we een heel andere discussie, want die stip aan de horizon van 7,5 fte, als dat noodzakelijk is, dat trekken wij niet in twijfel. Het gaat ons om het proces ernaartoe. Wethouder Hoek: Ik ga in herhaling vallen: de deur van de heer Beckers staat open, u kunt daar terecht met uw vragen. Het valt mij ook op, dat heel veel mensen. De voorzitter: Ik heb een hekel aan herhalingen, dat is niet de bedoeling. De heer Machielse: Een vervolgvraag, geen herhaling. Ik hoor de wethouder zeggen: loop maar binnen bij de heer Beckers en dan gaat u daar maar vragen hoe het zit. Dat

14/30

snap ik, dat is technisch correct. Maar waar ik hier vanavond voor zit en u ook, is om politiek te beoordelen of het wenselijk is om op deze manier te gaan werken. En dat kan de heer Beckers niet voor mij beantwoorden. Dus ik ga het nog een keer proberen. Wat is er mis met losse voorstellen om per beleidsterrein de ambities te linken aan de formatie? Wethouder Hoek: Dat is het laatste wat ik erover zeg: het pakket dat er op dit moment ligt, de tijden die het personeel bezig is met bepaalde zaken en gewoon de constatering dat we constant op achterstand werken. Dat is waar we tegenaan lopen. Dat waren de vragen. WIJ heeft ook nog gevraagd: hoe gaat het verder met de ambtenaren? Ik kan u vertellen dat we heel sterk bezig zijn met het fenomeen binden en boeien van het personeel, waarbij ook een heel trainee programma wordt opgestart, waarbij we MBO’ers, HBO’ers maar ook zij-instromers de kans bieden om hier in Lansingerland een start te maken en ook als het enigszins mee zit te blijven. Verder, daar wil ik echt werk van maken deze periode, willen we onze taakstelling m.b.t. mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt volledig uitvoeren, zoals dat bedoeld is. Wat doen we met jongeren na coronatijd? We hebben de MPO-gelden, die hebben we in het onderwijs gekregen om achterstanden weg te werken. We hebben daar o.a.

de jeugdcoaches op school mee bekostigd, maar ik noem u ook een aantal trajecten als Lansingerland Beweegt, Expeditie Lansingerland, zaken die in coronatijd zijn opgezet om jongeren aan het bewegen te houden ondanks de coronatijd. Daarnaast gaan we ook nog kijken naar en onderzoeken, want dat staat in het coalitieprogramma, wat de vrije tijdsbesteding van jongeren is. We hebben hem iets breder getrokken dan de hangplekken, daar gaan we ook naar kijken. En we gaan samen kijken hoe we jongeren veel meer bij ons beleid kunnen betrekken, in de zin dat we niet over jongeren praten, maar met jongeren. De energiecrisis is vele malen aan de orde geweest. GL, PvdA, CDA hebben een bespreekstuk ingediend. Ik heb tijdens die bespreking goed opgelet, in de zin van dat ik een grote gemeenschappelijke deler heb ontdekt. Ik heb in ieder geval richting de ambtenaren gecommuniceerd dat we een aantal zaken naast elkaar zetten, waarin in ieder geval de volgende zaken aan de orde moeten komen, omdat die tijdens de bespreking aan de orde zijn geweest. Dat is het liefst één loket, het noodfonds, makkelijke uitvoerbaarheid, snelheid, maatwerk. Er is ook gesproken over ambtelijke capaciteit, bestaande regelingen uitnutten.

Het gaat niet om de mensen tot 120%, want die worden over het algemeen met de regelingen vanuit Den Haag redelijk gecompenseerd, maar het gaat met name over de mensen die daar net buiten vallen, maar dat kan ook iemand zijn die op 1,5 keer modaal qua salaris zit. Maatwerk zal daarin belangrijk zijn. Dus die zaken worden daar allemaal in meegenomen. Ik heb verschillende partijen horen zeggen: dat is prima, wij komen toch met een motie. Ik zou willen voorstellen: heeft u nog aanvullende wensen die in datzelfde verhaal onderzocht moeten worden, dan steek ik mijn hand uit en dan worden die in hetzelfde plan meegenomen, waarbij we er wel voor zorgen dat die snelheid er inderdaad in blijft. Dus alle zaken die ik nu noem en of ik nog wat mis, die kunt u aankaarten, zodat we met een gedegen notitie kunnen komen. Ik heb u goed gehoord, het gaat om snelheid. Maar als u donderdag met een motie komt, dan kan ik niet garanderen dat het heel veel sneller gaat dan wanneer we alles in één keer uitzoeken met daarbij de mogelijkheden en onmogelijkheden. De heer Jumelet: Kan de wethouder wellicht aangeven wanneer hij dan verwacht naar de raad te komen met een verhaal, een pakket of een voorstel? Wethouder Hoek: Het liefst voordat we straks de begrotingsbehandeling hebben, maar of dat helemaal lukt, weet ik niet, maar daar ga ik wel mijn best voor doen.

Mevrouw Verhoef: Ik wil de wethouder meegeven dat het zeer urgent is, mensen kunnen niet wachten. Het hoeft niet te wachten tot de begrotingsbehandeling, dat duurt te lang, want het gaat in eerste instantie om een budget voor 2022, daar hoeft u de begrotingsbehandeling niet voor af te wachten. Wethouder Hoek: Daar verschillen we van mening. Ik vind wel dat regelingen die we optuigen ook ordentelijk onderzocht moeten worden, zodat we wel de goede besluiten nemen. Als we het hapsnap doen, dan weet ik zeker dat we daar later spijt van hebben, je kan het beter in één keer goed doen. Ik heb u echt goed gehoord, zo zit ik zelf ook in de wedstrijd. Snelheid is in dit dossier echt heel belangrijk. L3B begint met de nieuwe bestuurscultuur, die heeft aan mij nauwelijks vragen gesteld, maar meer aan de andere partijen, dus ik ben zeer nieuwsgierig naar de antwoorden daarop. Ik heb de AED gehoord, waar ze een mening vragen aan anderen, de BOA, sportbox, het gratis OV. M.b.t. de sportbox kan ik u vertellen dat L3B daar in juli vragen over heeft gesteld. U had het net over € 40.000 eenmalig, maar het is de sportbox ongeveer € 15.000 en € 2.000 voor onderhoud. Als u dat heel erg ziet zitten, dat neem ik zomaar aan gezien het feit dat u het hier op tafel legt, dan kunt u middels een motie kijken of daar een meerderheid voor te vinden is.

Over het strategisch personeelsplan hebben we het gehad. Het CDA heeft ook een insteek gemaakt m.b.t. het personeel, 7,5 fte per 1.000 inwoners. Nogmaals, heel veel van deze beleidskeuzes zijn in de beeldvorming op 28 september heel duidelijk uitgelegd. De VVD: onzinnige uitgaven moeten we de nek omdraaien. Daar ben ik het helemaal mee eens. De VVD stelt verder dat ze geen gemiddelde gemeente willen zijn daar waar het gaat om het aantal fte’s. Ik kan hier meedelen dat we dat zeker niet zijn, want op dit moment hebben we een stuk minder ambtenaren dan de gemiddelde gemeente van deze grootte en is onze woningbouwopgave dusdanig dat we ook niet gemiddeld zijn. Het klopt helemaal, wat de heer Machielse zegt. Het budget schuldhulpverlening, ja, dat kunnen we ook betrekken bij de energietoeslag. Op dit moment is het nog toereikend. Op het moment dat we constateren dat het halverwege het jaar niet toereikend is, dan kunnen we dat met de zomerrapportage herstellen en kijken hoe we daar vorm en inhoud geven, waarbij

15/30

het natuurlijk wel zo is dat we te allen tijde moeten werken aan dat mensen op een goede en adequate manier geholpen worden. Evenementen, Sinterklaas. Mevrouw Verhoef: Is er al een uitvoeringsplan voor schuldhulpverlening. Wethouder Hoek: Dat komt volledig in het collegewerkprogramma terug, dus daar wordt aan gewerkt. Evenementen, Sinterklaas, dat is zo’n evenement, Sinterklaas, wie kent hem niet. De burgemeester spreekt niet met Sinterklaas zelf, maar wel met de winkeliersverenigingen. Hij heeft volgende week een overleg met de winkeliersverenigingen om te kijken waar behoefte aan is. Er is nog budget beschikbaar. Mocht dat nou niet toereikend zijn, dan kunt u altijd met een motie een kleine aanvulling aanvragen, maar zoals het er nu uitziet, ziet het er niet ongunstig uit. D66, daar heb ik weinig vragen gehoord. De heer Krieger: Positief, wat de wethouder hier zegt, want ook ik ben een groot fan van Sinterklaas. Maar het lijkt me wel een beetje onzinnig als we hier in de raad moties rond Sinterklaas moeten gaan indienen. Zou de wethouder niet gewoon toe willen zeggen, als er nog een kleine extra bijdrage nodig is, dat het college dat gewoon toezegt. Dan hoeven we niet allemaal te gaan amenderen en moties indienen, dat vindt Sinterklaas niet zo leuk. Wethouder Hoek: Ik ben ook van de praktische insteek.

Formeel gezien is dat natuurlijk niet mogelijk, maar ik snap wat u zegt en ik kan u toezeggen op het moment dat het een klein bedrag is, dat we dat gewoon ter beschikking stellen. De CU, de armoede en schuld, ik hoop dat ik daar duidelijk in geweest ben. Het armoedebeleid zal daar met complete schuldhulpverlening, het zijn natuurlijk communicerende vaten. We zullen dat ook mee nemen in de notitie die er komt m.b.t. bestrijding van energiearmoede. Overnemen van schulden voor jongeren, die komt ook in het collegewerkplan. Die wordt nu uitgewerkt, staat op PM in de begroting, maar ik ben het met u eens, een aantal onderwerpen mist in de begroting, daar moeten we de volgende keer meer alert op zijn. Dat heeft de heer Fortuyn met mij besproken. Dat gaan we doen, daar heeft u gewoon een punt, daar moeten we gewoon mee aan de slag. Het lokaal preventieakkoord, daar zal mevrouw Cnossen op terug komen. Begroting niet alleen een financieel stuk, daar heb ik op gereageerd. GL, ik ben blij met het compliment dat u geeft, dat we het sociaal domein ontzien hebben. Dat is ook echt een serieuze insteek geweest van dit college n.a.v. de opmerkingen tijdens de kaderbrief. De 7,5 fte, daar heb ik veel over gezegd. De toeslagenaffaire, daar heeft u een belangrijk punt aangeraakt.

Het bedrag dat vanuit Den Haag ter beschikking werd gesteld was eigenlijk meer, behoorlijk meer, dan we ingeschat hadden. Het is geen gelabeld geld, maar uiteraard, dat zeg ik u voor de volle 100% toe, iedereen die zich nog meldt in het kader van de toeslagenaffaire gaan wij natuurlijk helpen. Het zou niet des gemeentes zijn om te zeggen: sorry, we hebben het ergens anders aan besteed. Tussentijds vindt er ook nog een inspanning plaats middels Kwadraad, schuldhulpverlening om deze mensen wegwijs te maken om voor deze toelage in aanmerking te komen. Dus dat. Over energiearmoede hebben we het gehad. Menstruatiearmoede is voor mij toch nieuw. Ik ken hem wel vanuit landen die het een stuk minder hebben dan wij, derdewereldlanden, maar het fenomeen in Nederland ken ik niet. Als u daar echt een punt van wilt maken, dan moet u met een motie komen, dan kan de raad beoordelen of ze daarin meegaan ja of nee. De HALT-lessen op scholen zijn niet bezuinigd, die zijn er nog gewoon, dat is dan weer een meevaller. De PvdA, de sportverenigingen en de energiekosten. Ik wil u toch wijzen op het feit dat wij de huurtarieven komend jaar niet verhogen. Vanuit het land wordt er ook gekeken hoe zij de sportverenigingen tegemoet kunnen komen, daar is nu nog geen duidelijkheid over. Wanneer die duidelijkheid er wel is, dan zullen we dat uiteraard met u delen.

Mocht het zo zijn, dat verenigingen echt in de problemen komen, dan kunnen ze wellicht ook voor het energiefonds in aanmerking komen, want het is niet de bedoeling dat verenigingen omvallen. Ik wil toch even meegeven, ik spreek wel met sportverenigingen, wij verhogen niet de huurtarieven, maar de contributie wordt over het algemeen wel verhoogd. Dat is ook een fenomeen waar we mee te maken hebben. Een vereniging heeft ook in deze een stuk eigen verantwoordelijkheid. We kunnen simpelweg niet alles vergoeden. Op de glastuinbouw heb ik eerder al gereageerd, dat is een heel ingewikkelde. Ik snap wat u zegt, ik ben zelf bij verschillende tuinders geweest en mijn hart draait om als je de verhalen hoort. Alleen de orde van grootte, de financiële problemen, die deze bedrijven op tafel leggen, dat gaat een gemeente als Lansingerland ver en ver te boven. Ik heb het niet over een druppel op een gloeiende plaat, maar echt over een spetter op een gloeiende plaat. Ik heb in de commissievergadering gezegd, ik was bij een rozentuinder, die had zijn kas op koud gezet en hij zei: beste wethouder, als u nu een enveloppe met € 50.000 zou overhandigen, dan zou ik zeker dank je wel zeggen, want dat is erg aardig, maar het komt bij lange na niet in de buurt om mijn problemen op te lossen.

Ja, wij hebben wel 1 aanspreekpunt binnen de gemeente, die alle vragen die tuinders of de glastuinbouw heeft m.b.t. deze crisis beantwoordt. We vragen de tuinder waar hij eventueel behoefte aan heeft, dan kunnen wij kijken of we hem daarin tegemoet kunnen komen. De jongeren in armoede, dat is een steeds terugkerend probleem. Ook jongeren die in armoede opgroeien. In de GRJR Rotterdam hebben we het hier regelmatig over. Het is niet zo dat onze jongeren bovenaan het lijstje staan, dat is echt niet het geval, maar ik ben het met u eens, dat dit echt een constante aandacht moet hebben, want je moet er aandacht voor blijven houden, want het is niet prettig wanneer jongeren een jeugd hebben die heel erg beperkt is, zuiver en alleen omdat er thuis geen centen zijn. Nu moet ik wel zeggen, dat we als gemeente Lansingerland al heel veel doen om deze jongeren te ondersteunen. Ik heb daar, toen het stuk m.b.t. energiearmoede aan de orde was, een opsomming gegeven. Ik kreeg als reactie: dat hoeven we niet te horen, want dat weten we wel. Maar het was een

16/30

behoorlijke lijst waar de gemeente het initiatief in het verleden in genomen heeft om deze doelgroep te blijven helpen. Het uitvoeringsplan schuldhulpverlening, daar heb ik het over gehad, die zal in het collegewerkplan ook aan de orde komen. Dank u wel. Wethouder Muis: Dank allereerst voor alle positieve woorden, die ik heb gehoord m.b.t. zaken die in mijn portefeuille zitten. Vooral blij met de ondersteuning, de brede ondersteuning voor de opzet van het duurzaamheidsfonds. Ik heb niet van alle partijen vragen gehad, ook niet alle vragen zijn even financieel ingesteld, maar ik ga toch even kijken wat ik hierover kan zeggen in het kader van de begroting. Ik begin bij WIJ, die had het over flexwoningen voor Oekraïners en spoedzoekers en of we dat elders in Lansingerland gaan doen. Volgens mij is nagenoeg bekend dat het onze prioriteit heeft en dat de gecombineerde aanpak bij de Sporthoeklaan ook geldt bij een te ontwikkelen volgende locatie, dat dat daar het uitgangspunt is om het op die manier hier te doen. De heer Jumelet vroeg ook naar de flexwoningen voor arbeidsmigranten. Daar hebben we het uitgebreid over gehad bij de behandeling van het rekenkamerrapport, maar kort kan ik daar nog wel wat over zeggen. Er zijn, zoals u weet, diverse initiatieven in behandeling.

We hebben ook gemerkt dat er haken en ogen zitten aan het beleid dat we nu hebben, dus daarom gaan we het evalueren. Even los van wat er al in de pijplijn zit, gaan we het volgend jaar evalueren om te kijken hoe we het kunnen verbeteren, zodat we meer kansen hebben op succes bij volgende initiatieven. Dan een op zich grappige vraag, hoe realistisch de doelstellingen in het coalitieakkoord zijn m.b.t. wonen, pagina 6. Volgens mij zijn die heel realistisch, want die zijn gebaseerd op de woonvisie en ook verwerkt in de uitvoeringsagenda. Er wordt heel hard aan gewerkt. Het is ook een realistisch programma, dat merken we nu in alle gesprekken in de regio, met de provincie, waar echt wordt getest en geproefd: hoe realistisch is dit, is dit haalbaar, heb je afspraken met de corporatie? In ons geval, wat niet bij alle gemeenten zo is, kunnen we ook echt die woningen realiseren .Dat gezegd hebbende, tegelijk zien wij ook stijgingen in prijzen, kosten, beperkt personeel. We zien dat de woningmarkt aan het afkoelen is. Ook dat zien we. De heer Jumelet: Ik ben blij met het optimistische geluid van de wethouder, maar we hebben eerder vernomen dat met name de beperkte ambtelijke capaciteit maakt dat bijvoorbeeld het versneld ontwikkelen Lijsterlaan voor seniorenwoningen te ingewikkeld is.

In hoeverre speelt nou die personele bezetting ons parten als het gaat om woningbouw? Wethouder Muis: Dit onderwerp is uitgebreid aan de orde geweest bij collega Hoek. U kunt lezen in de begroting dat verschillende projecten doorgeschoven worden vanwege die beperkte ambtelijke capaciteit. Ik zou zeggen: als je er iets aan zou willen doen, zorg er in elk geval voor dat we op sterkte blijven en ambtelijk uitbreiden. Even zonder te weten wie precies wat allemaal doet, maar het is gewoon keihard nodig. We lopen er overigens niet alleen bij wonen tegenaan, ook bij groen. Het knelt gewoon, dus dan moet er geprioriteerd worden. Ik dacht dat de heer Jumelet bedoelde: hoe realistisch is het gezien de omstandigheden, niet zozeer vanuit intern, maar dat heb ik nu even aangeraakt. Ik wil het bruggetje maken naar de knelpunten om ons heen, die dus ook maken dat de ambitie van ons staat, die is realistisch, alleen, we zijn erover met de regio, het provincie, het rijk in gesprek. Sowieso zijn we in gesprek over ons woonbod, dat doen we in deze periode bijna wekelijks, dus we gaan het ook zeker over die knelpunten hebben om te kijken hoe we dat gezamenlijk aan kunnen pakken. Dan ga ik verder. Mevrouw Verhoef: De wethouder is niet concreet. Hij heeft het over knelpunten.

Tegelijkertijd zijn er afspraken gemaakt onder de hoede van minister De Jonge om 235.000 huizen in Zuid-Holland te gaan bouwen binnen 9 jaar. Hoe gaan wij daaraan bijdragen? Hoe gaan we sneller richting die 11.000 komen? Wethouder Muis: Ik denk dat meneer De Jonge heel goed weet wat de provincie ook namens de regio heeft aangegeven, wat daar de randvoorwaarden voor zijn. Wij zien uit naar een invulling van die randvoorwaarden om te kijken of we met de invulling van die voorwaarden dichterbij dat doel kunnen gaan komen. Sowieso, we bewegen met ons bod richting die 30%, maar ik heb uitgebreid uitgelegd bij de behandeling van het rekenkamerrapport, dat als wij nu al met onze huidige plannen de sociale woningvoorraad 70% gaan uitbreiden, dat je dan wel kan blijven vragen om meer, maar dat kan een corporatie ook niet verantwoorden, nog even los van de extra opgave rond het (..). Mevrouw Verhoef: Ik wil alleen maar zeggen: aan die percentages hebben we niets. We moeten sneller meer bouwen. Ik hoor u daar eigenlijk geen duidelijk antwoord op geven. Wethouder Muis: Ik kom nog bij mevrouw Verhoef, maar omdat ze interrumpeert, kijk ik even wat we daarover zouden zeggen. Mevrouw Verhoef zou zelf komen met een aantal moties om sneller te gaan bouwen of meer sociaal te gaan bouwen.

Die zien we dan graag tegemoet, ook wat dat dan financieel betekent, vandaag hebben we het over de begroting, dus als ze daarin extra ruimte ziet om te versnellen door inzet van middelen, dan zien we dat graag. Maar het kader waarbinnen ik en het college werken, dat we daar al maximaal stretchen om al het mogelijke te doen. En dat daarnaast de minister afspraken maakt met de provincies, dat is prima, maar daarover komen we nog te spreken met de gedeputeerde. Het ligt ook bij het ministerie. Dan vervolg ik. D66, dank voor de complimenten, daar zag ik ook de uitgestoken hand rond het duurzaamheidsfonds, de energietransitie. Nu gaan we het in de steigers zetten, dus dat komt zeker later. Het is ook: wij hebben ook niet alle wijsheid in pacht. We hebben wel heel goede ideeën, die we u graag willen voorleggen, maar er is voldoende ruimte om dat samen met u invulling te gaan geven. Dan kom ik bij de CU. Langer thuis wonen van senioren, hoe we die ambitie gaan vormgeven. In het coalitieakkoord staat inderdaad

17/30

het versneld realiseren van ouderenwoningen in onze 3 kernen. Daar gaan we niet een soort blauwdruk of masterplan voor maken en dat uitrollen. We gaan locatiegericht onderzoek doen op basis van de uitgangspunten van de woonvisie om te kijken wat er per project mogelijk is en gewenst is. De heer Markus: Dit is natuurlijk weinig concreet. Ik snap dat u daar nu geen antwoord op kan geven, maar als wij als raad willen controleren en die versnelling gaat echt gebeuren, dan willen we het concreter krijgen. Als u zegt: die versnelling gaat in 2040 gebeuren, prachtig, maar dat vind ik geen versnelling. Ik verwacht bij de uitwerking dat u duidelijker aangeeft wanneer die versnelling dan gaat plaats vinden, zodat we dat kunnen controleren. Ziet u dat ook zo? Wethouder Muis: Zie ik dat ook zo? Ik zie in elk geval, dat als je wilt versnellen, dat je eerst een project moet hebben, waar je nu mee bezig bent, dat je kunt versnellen. We hebben heel veel plannen, 11.000 woningen tot voorbij 2040. Maar je moet concreet kijken wat er nu aankomt: wat kan je daar voor ouderen, voor senioren realiseren en hoe kun je dat dan versnellen. Het gaat echt per project, dan komen we daar op terug. Wellicht dat we er in het collegewerkprogramma al meer richting aan geven. Dat is de koers hoe we het aanpakken. Dan ga ik naar de vragen m.b.t. groen. Triangel-gebied, ecologische verbindingen.

Morgenavond is er een beeldvorming over de groenblauwe leefomgevingsvisie, daar komen die zaken terug. Los daarvan gaan we ook een aantal zaken benoemen in het collegewerkprogramma, maar specifiek m.b.t. het Triangel-gebied, daar had inderdaad al tekst kunnen staan, daar heeft de heer Markus helemaal gelijk in. Ik denk dat het voor een volgende keer goed is om daar waar niet direct financiële keuzes zijn gemaakt, maar waar er budget is, in dit geval is er budget voor, alleen de vraag is: hoe groot is dit plan en die ambitie. Dan komen we daarmee terug naar de raad, zodat u daar ook iets van kunt vinden, zoals: we vinden het zo belangrijk, daar hebben we andere ideeën bij of we willen er meer budget aan uitgeven. Ik ga daar nu al mee aan de slag, dus in 2023, als meneer Markus wilde weten wanneer het gaat gebeuren. De heer Markus: Ik blijf zo interrumperen. De heer Muis begon in zijn inleiding: er zijn geen financiële vragen, maar ik ga er toch op in. Misschien hebben we een ander beeld bij de begroting, maar de begroting is toch niet een stukje papier waar alleen de financiën in staan? De begroting is toch ook het stuk waarin het college haar ambitie en doelen voor het komende jaar in wegzet? Dat is nu juist, de heer Fortuyn wil kijken naar de PDCA cyclus, dat is nou juist waar het mis gaat.

Ik snap niet zo goed waarom het college en u dan nu zelf zegt: het is alleen een financieel stuk, de volgende keer gaan we dat erin zetten. Hebben wij dan een ander beeld van hoe een begroting eruit moet zien? Wethouder Muis: Kennelijk zit er licht tussen, dat is helder. Ik geef ook aan, dat u een punt heeft, dat er meer tekst had kunnen staan over de ambities op dat gebied. In die zin ben ik het helemaal met u eens. Ik geef ook aan m.b.t. het Triangel-gebied, dat dat iets is waarmee we aan de slag gaan dit jaar nog, dat er budget voor is, dat u er plannen voor gaat krijgen. Dus dat komt. Het maakt onderdeel uit van die groenblauwe leefomgevingsvisie, waarover u morgen bijgepraat wordt. Volgens mij is er nog alle gelegenheid om daarover met elkaar van gedachten te wisselen, zonder dat het hier in deze begroting al beklonken zou moeten zijn. Dan gaf de heer Markus nog een aantal zaken aan, dat waren geen vragen, maar ik wil er best antwoord op geven. Over burgerparticipatie, dat ondersteun ik helemaal, 2023 wordt een cruciaal jaar. Binnenkort krijgt u een terugkoppeling van de bijeenkomsten die geweest zijn, de pilots waar we burgerparticipatie wat uitgebreider hebben toegepast, die u allemaal kent. Ook hoe we komen tot de visie komen begin volgend jaar.

Daarna gaan we dat vertalen in de werkwijze, maar ik loop een beetje vooruit op de inhoud van de brief, maar u wordt er dus uitgebreid over geïnformeerd. Duurzaamheid, dank voor de ondersteuning, het investeringsfonds duurzaamheid, invoering diftar, heel fijn dat daar deze brede ondersteuning voor is. Dan ga ik naar GL, daar ging het o.a. over de verduurzaming van openbare ruimten. Die extra verduurzaming van de openbare ruimte is een jaar opgeschoven, dus dat is uitgesteld, maar dat is geen afstel. Dat heeft te maken met dat het college keuzes heeft moeten maken en dit was een keuze om in 2023 het financieel rond te krijgen. Overigens, het regulier onderhoud is al wel verduurzaamd mogelijk als het kan. Die die extra verduurzaming openbare ruimte is zeker niet van de baan, wat het college betreft, alleen, daar hebben we straks wel de middelen voor nodig volgend jaar of als er meevallers komen. Dan zit er een overlap tussen mevrouw Van Splunter en mevrouw Verhoef over het sneller bouwen, meer betaalbaar bouwen. Ik heb daar al het e.e.a. over gezegd. Ik werk vanuit de woonvisie. We zijn in de regio bezig met een bod, die gebaseerd is op uw kaders vanuit de woonvisie.

Als we daar buiten treden kom ik naar u terug, maar ik hoor niet verder breder in de commissie uw oproep om nu die kaders los te laten, dus als u daar ideeën bij heeft, of het sneller kan of meer sociaal, dan zien we die moties tegemoet. Dank u wel. Wethouder Cnossen: Ik heb 2 punten, waar ik graag op wil reageren. De heer Machielse van de VVD vroeg naar de omgevingswet. Uiteraard veel publicaties. De gemeenten zouden de ICT niet op orde hebben. Laat ik dat corrigeren, zolang het DSO, digitaal stelsel omgevingswet van rijk niet functioneert, kunnen wij niet goed testen met onze digitale omgeving. Wij zitten op onze beurt weer te wachten op het rijk, maar verder zijn we op schema, zoals we u als raad ook steeds vertellen. De heer Machielse: Een kleine verhelderende vraag om de tweede termijn wat efficiënter te maken. Dat betekent dus ook, als ik het goed begrijp van de wethouder, dat die € 8 ton bezuiniging, lees besparing, ombuiging, geen impact heeft op onze zijde van de versnelde invoering omgevingswet en de pilots in de voorbereiding die we

18/30

treffen. Wethouder Cnossen: Zoals het nu begroot is, hebben wij voldoende budget om volgend jaar verder te gaan. Ja. Het komt ook door het temporiseren, dat is altijd een aardige methode om het geld wat te verschuiven, maar dat ligt aan het rijk. Ik ga naar een heel ander punt, van de heer Markus van de CU. Er was nog geen antwoord gekomen op vragen van de CU over een motie over het preventieakkoord. Ik had even tijd om het na te vragen, want daar was ik ook niet helemaal van op de hoogte. Ik heb begrepen dat er ambtelijk inderdaad een hoop andere dingen waren, maar de beantwoording van vraag 1 komt deze week. Dan denkt u: wat is vraag 1? Dat weet de CU zelf wel. Dat is vooral wat het aan financiële middelen kost. Het beantwoordt vraag 2 volgende week, ik denk dat dat op tijd is voor de begroting de week erna. Dank. Burgemeester Van de Stadt: Drie punten voor mij. Allereerst geld voor extra onderwijs m.b.t. ondermijning, WIJ begon daarover. We hebben op dit moment het scholenprogramma lopen. Een aantal groepen 8 van de basisscholen en een aantal groepen 2 van het voortgezet onderwijs. Ik heb er zelf 2 geopend. De waarde ervan kan ik niet genoeg onderschrijven. Ik maak me zeer grote zorgen over wat er op het onderwijs gebeurt, de druk waar kinderen aan bloot staan op het gebied van met name online, maar ook anders. Laat ik 2 voorbeelden geven, die ik ook daar gebruikt heb.

Sexting, het doorsturen van naaktfoto’s van klasgenootjes bijvoorbeeld. Enerzijds zeer schadelijk voor het slachtoffer, want wat op internet staat, verdwijnt nooit. En ook voor de dader, want die beseft niet dat hij zich op dat moment schuldig maakt aan het verspreiden van kinderporno. Dat is geen licht vergrijp, om het maar even zachtjes te zeggen, als je daarmee gepakt wordt. Maar ook bijvoorbeeld het geld ezelen, zoals dat heet, even je pinpas ter beschikking stellen aan een ander. Als dat gebruikt wordt voor criminele handelingen, dan zal een bank je waarschijnlijk nooit meer een bankrekening geven. Je komt op de zwarte lijst voor 30 jaar. Dat betekent dat je ook geen hypotheek kan krijgen de rest van je leven. Om maar even te kijken welke enorme impact dit heeft op kinderen, maar waar vaak ouders ook niet bekend zijn met dit soort problematieken. Als je het vraagt, u mag het uittesten, geld ezelen, u moet het maar zeggen in het dorp, ik ben benieuwd hoeveel mensen de term kennen. Ik kan ook hier een peiling houden, maar dat zullen we even besparen. De waarde is groot. Alleen, dan is de belemmering: elk jaar komen nieuwe kinderen in die leeftijdscategorie op die scholen, dan moet je het structureel doen, wil het waarde hebben.

Ik deel het doel van de heer Jumelet zeer, daar zou dan ook geld voor nodig moeten zijn, de heer Jumelet is daar ook zeer royaal in, alleen, dan is het eenmalig en dan heb ik er dus eigenlijk minder aan. Ik zou de heer Jumelet willen voorstellen, dat we daar eens wat dieper in duiken en echt even kijken naar het programma, wat wij met zijn allen op de scholen, basisscholen vaak al, en op de middelbare scholen willen doorlopen, wat de scholen ook aankunnen, minister Dijsselbloem heeft daar wat van gevonden, daar zal ongetwijfeld geld voor nodig zijn, maar we hebben wel een voorbereid plan. Dit schooljaar lukt het toch niet meer, maar daar zouden we mogelijk volgend schooljaar mee kunnen beginnen. Dat zou dan ook bij de zomernota, als dat moet, door de raad gefaciliteerd kunnen worden als u daar geld voor over heeft. Ik zou de heer Jumelet willen suggereren een motie in te dienen. Als de raad hier voorstander van is en zich eraan committeert, als we daar uit zijn daar geld voor ter beschikking te stellen, want anders heeft het geen zin om dat allemaal te gaan uitzoeken. Als er dan een meerderheid voor is, dan zou ik dat zeer verwelkomen samen met het college. Twee, de AED’s, de heer Van Doorn. Als ik u goed beluister vroeg u er om 3, maar dat was niet helemaal duidelijk.

De basis is: op dit moment hebben we een goed programma lopen, want er is sponsoring vanuit Philips en de Hartstichting, die een programma hebben. Onze inwoners crowdfunden dat, er is € 1.450 nodig. Dan heb je hem en dan is ook het onderhoud voor 5 jaar geregeld. Dat is succesvol. We hebben er op dit moment, wat wij weten, dan praat ik alleen over die 24/7 beschikbaar zijn: 15 in Bleiswijk, 18 in Bergschenhoek en 30 in Berkel. Dan heb ik het nog niet over degene die op stations hangen, want daar hangen ze ook. Wat dat betreft, werkt dat heel goed. We geven daar weleens financiële ondersteuning bij uit het wijkgericht werken, als ze bijvoorbeeld tekort komen op dat gecrowdfunde budget. Het voordeel daarvan is dat we ook een eigenaar hebben, dan bedoel ik dus iemand die zorgt voor die kast en de apparatuur, los van de mensen die trainingen volgen. Als u vraagt: zijn er nog gaten? Als ik u goed begrijp moeten we die opvullen: kunnen we daar niet een aantal apparaten voor aanschaffen? Dan nog heb ik iemand nodig, ik heb initiatief vanuit een burger nodig, die zegt: ik ga daar voor zorgen, ik hang hem aan mijn muur, aan mijn huis, ik ga ervoor zorgen dat iemand erop let als het nodig is, als iemand hem nodig heeft en hij blijkt 3 weken ervoor gesloopt te zijn.

Als u daar wat voor beschikbaar wilt stellen, juichen we dat ook toe, budget, maar ik moet die planvorming wel wat nader uitgewerkt hebben. Misschien, als u hem in een amendement of motie giet, dan kan ik daar echt wel wat mee. De heer Van Doorn: Ik was nieuwsgierig, u was net kwistig met kleine bedragen schenken, dat werd weggepoetst, dus ik ga ervan uit, dat dit kleine bedrag ook een plek kan krijgen zonder amendement. Ik verwijs naar het vlekkenplan van de Hartstichting, het gaat om nog 3 plekken in Lansingerland. Ik zou zeggen: ga niet wachten tot er een initiatiefnemer is, maar wees actief vanuit de gemeente, ga deze mensen lobbyen om een plek te krijgen, zodat we ook dat gebied afdekken. Normaals, zolang de aanrijdtijden niet verbeteren, kan dit levens redden. Burgemeester Van de Stadt: Ik ben het geheel met u eens. Ik wijs er met trots op, dat op alle gemeentelijke voertuigen er één zit op initiatief van onze medewerkers van de buitendienst, die ook

19/30

allemaal een cursus hebben gedaan. Zij zeggen ook: wij zijn vaak als eerste ter plaatse. Dus veel meer instrumenten dan de officiële hulpdiensten. Ik ben het geheel met u eens, ik wil er graag naar kijken. Dan moet ik naar de wethouder financiën kijken, voor kleine bedragen. We doen het nu uit het wijkgericht werken. Ik wijs u er wel op, dat we net een bezuiniging op het wijkgericht werken hebben ingeboekt, dus daar kijk ik de wethouder financiën even lief aan. Die zegt: 2022. Oh, hij gaat kijken of hij het dit jaar nog kan vinden. Dan hebben we nog het oude budget voor wijkgericht werken, waar misschien wat over blijft. Kijk. Heel hovaardig van de wethouder. Ik ga proberen u daarin te bedienen, laten we dat afspreken, die toezegging heeft u. We gaan proberen die 3 plekken te bemensen, daar ben ik het zeer mee eens. Dan de BOA’s. Ja, meneer Van Doorn, ik denk dat we een beetje discussie gaan hebben over wat de term wijkBOA of wijkregisseur BOA inhoudt. Ik wil u daarom een ander voorstel doen, de raad. Laten we even een goede beeldvorming organiseren over het werk van de BOA’s. Dan kunnen we de BOA’s ook aan het woord laten over wat zij doen, hoe zij die rol zelf invullen op dit moment.

We hebben 4 BOA’s die wijkgericht werken, 4 algemene BOA’s, 1 senior BOA, 2 ondermijning BOA’s, hoe zij hun werk invullen, hoe zij dat samen doen met de wijkagent, jeugd en jongerenwerk, om die wijkfunctie in te vullen, want we hebben ook de wijkmanagers, hoe dat elkaar overlapt. Als we daarover het bredere gesprek aangaan, dan worden u en ik het heel snel eens over wensen op basis van het bijstellen van de rol van die BOA’s, zoals ze dat op dit moment invullen. Dan hoeven we het niet over de term te hebben. Ik zou de raad willen aanbieden een goede beeldvorming BOA’s te doen in het nieuwe jaar. Dan te kijken wat we zelf met zijn allen vinden van het werk van de BOA’s, hoe dat het beste in te vullen, want volgens mij is de steun voor BOA’s in de raad heel groot. Ik denk dat de BOA’s u ook zouden kunnen overtuigen dat ze echt heel goed aan het werk zijn. Dank u wel. Tweede termijn De heer Jumelet, WIJ: Dank u wel, college, voor de beantwoording. Als het meezit zijn we vanavond vroeg thuis, dat is heel mooi. We hebben het weleens anders meegemaakt, dat het heel erg langdurig was, maar goed, het zit hem niet in de kwantiteit maar in de kwaliteit. Toch een paar punten. M.b.t. de uitdaging die de burgemeester neerlegt rondom scholenprogramma, natuurlijk willen wij graag naar een structureel iets toe, want dat is alleen maar goed. Eigenlijk beter dan incidenteel.

Wij dachten als eerste geste, maar graag gaan we met u in gesprek om te kijken hoe we dat in overleg met de scholen tot een goed verhaal kunnen komen. We zullen proberen met een motie hier in deze raad een meerderheid te krijgen om dat structureel te kunnen gaan doen. De beeldvorming hebben we vorige week gehad, daar is uit gebleken dat het keihard nodig is om zoiets verder te intensiveren. Dan toch even over die 7,5 fte per 1.000. Mijn fractie staat daar op zich wel positief tegenover. Mij kwam een beetje het beeld voor ogen, het is alsof je een timmerman bestelt en de timmerman komt elke keer vragen: zou ik een hamer mogen hebben of zou ik een zaag mogen hebben of een beitel. In die zin hebben wij ook wel het vertrouwen dat wij met elkaar die 7,5 fte per 1.000, zodat de gemeentesecretaris samen met het college personeel kan aannemen en inzetten en het werk te doen dat te doen valt binnen deze gemeente. Anderzijds zeggen we ook: de dienstverlening blijft achter, het voorbeeld van het dakkapel, het duurt te lang. Ik vind het eigenlijk een beetje rare manier van werken als het college elke keer weer terug moet gaan komen: zou u het goed vinden dat? Mijn fractie: laten we het vertrouwen aan het college geven en aan het eind van 2023 zien we wel hoe de vlag ervoor hangt. Hoogstwaarschijnlijk houden we geld over, omdat het niet helemaal gevuld is.

Het is geen doel op zich, maar laten we dat vertrouwen nou meegeven om een goed en fatsoenlijk personeelsbeleid te kunnen voeren. Wat me is bijgebleven uit de presentatie van de gemeentesecretaris, we hebben met uitstroom te maken, dat gaan we tijdig vervangen, zodat je op een bepaald moment dubbel moet draaien, maar dan heb je kennisoverdracht. Maar geef die ruimte en ga niet als een kruidenier zitten miezemauzen over een fte meer of minder. Laten we alsjeblieft de dienstverlening, die we zo belangrijk vinden, ook een kans geven. Dat brengt me ook op het punt van wonen. We vinden het als fractie heel belangrijk. De heer Krieger: U bedeelt zich hier van beeldspraak, daar houd ik van. U geeft het voorbeeld van de timmerman, die je niet steeds naar je toe laat komen om te vragen of hij een beitel of een hamer mag. Maar bent u het niet met me eens, dat je ook gewoon een keer naar de timmerman toe kan gaan en vragen wat hij nodig heeft en dat je dat dan verzorgt voor de timmerman? In plaats van dat je de timmerman niet alleen timmerbenodigdheden geeft, maar ook gereedschap voor de stukadoor? De heer Jumelet: Waar het om gaat, is dat wij met elkaar een ambtelijke organisatie hebben, waarbij je ervan uitgaat dat het een professionele organisatie is en dat die professioneel wordt geleid.

Ik ga ervan uit dat op het moment dat de gemeentesecretaris en het college vragen om een bepaalde personele bezetting, dan ga ik ervan uit dat dat gestoeld is op beelden die nodig zijn. Aan de andere kant, wat ik al zei in mijn eerdere woorden: wij zitten te hameren op het feit dat wij dingen te langzaam vinden gaan, onvoldoende vinden. Het is een beetje kip/ei. Om de beeldspraak te vervolmaken: zo de waard is, vertrouwt hij zijn gasten. Ik vertrouw het college en de gemeentesecretaris graag toe, dat zij met zo’n budget, met zo’n norm, wat op zich geen doel is maar wel een instrument is om de ambtelijke organisatie goed te laten functioneren. In die zin steunen wij de 7,5 fte per 1.000 inwoners. Dat lijkt ons ook geen uitzonderlijke norm, die gehanteerd wordt. Wij willen

20/30

gewoon dat de ambtelijke organisatie in staat is zijn werk te doen. Dat brengt me ook op wonen. Wij willen graag dat er voortgang is, want er is een enorme behoefte aan. We merken gewoon, de ambtelijke capaciteit laat een beetje die stroom stoppen en dat baart ons zorgen. Dan is het penny wise, pound foolish, om het in goed Nederlands te zeggen. Wat ons betreft gaan we de investering doen. M.b.t. flexwoningen, ik begrijp wat de wethouder zegt rondom de combinatie met de opvang van Oekraïners. Anderzijds kan het ook zo zijn, dat daar hier en daar een stok in de spaken wordt gestoken, bijvoorbeeld door het rijk. Dat zou betekenen dat de flexwoningen voor de spoedzoekers in Lansingerland daarmee ook stopt, dat zouden wij erg jammer vinden. We hebben wel zoiets van: ga alsjeblieft ook op die lijn voort, wellicht los van de Oekraïners, om te kijken of je toch die flexwoningen kan realiseren. M.b.t. de arbeidsmigranten, ja, we gaan evalueren wat we nog niet hebben. We zijn wel een beetje resultaatgericht, er is een enorme roep om die arbeidsmigrantenwoningen. Wat ons betreft, dat is ook bij het rapport van de rekenkamer naar voren gekomen, we willen wat smartere afspraken rondom aantallen te realiseren flexwoningen voor deze doelgroep. Voor de rest heb ik alles gehad. Dank u wel.