[BV22.0088] Verslag commissie AB d.d. 7 sept 2022
Tekst van het document
Dat komt natuurlijk ook, omdat we nagedacht hebben over verschillende locaties, centraal en decentraal, over Bleizo-west is ook al voldoende gezegd, ik ben blij dat daar in de brief ook aandacht aan wordt besteed, dat het college daar actie op blijft ondernemen en dat geprobeerd wordt om daar ook opvang te creëren, ondanks de bedenkingen die wij als commissie hadden bij die locatie, om het daar goed leefbaar te houden. Wel een vraag bij dat tijdspad. Als ik de documenten goed begrijp, hebben we gewoon een bepaalde taakstelling voor dit jaar. Als ik dit zo lees, gaan we dat niet halen, omdat die flexwoningen pas later komen en de Kulck nu gewoon dicht gaat. Er wordt gezocht naar alternatieven, maar het is best lastig, lees ik. Zijn er consequenties aan als we de taakstelling niet halen? Hoe laat het zich dan zien? Over het financieel risico is net al het e.e.a. gezegd, dus dat ga ik niet herhalen. Ik wil tot slot herhalen wat we eerder hebben gezegd: zoveel mogelijk opvang creëren voor Oekraïense vluchtelingen, dat is het allerbelangrijkste. We zien iedere dag weer dat de oorlog echt nog lang niet voorbij is. We zullen er rekening mee moeten houden, dat het nog wel een tijdje gaat duren voordat iedereen terug naar huis kan. Tot die tijd is het onze plicht om zoveel mogelijk mensen een prettig thuis te geven hier in Lansingerland. Daar blijven we ons ook voor inzetten.
Dank u wel. De heer Van den Beukel, CDA: Ik heb 3 vragen aan het college over dit belangrijke onderwerp. Eens, dat de informatievoorziening nu goed is, maar ik wil die echt wel frequent goed houden. Over de zomer heen was het wat stil. Dit dossier begon met een valse start, zoals we weten, met een plan voor veel te veel grootschaligheid. Gelukkig heeft de meerderheid van de raad geholpen om tot het plan te komen om meer kleinschaligere voorzieningen te organiseren en dichtbij de kernen. Tijdens de zomer is ook wel het e.e.a. gebeurd, een hoop onrust langs de Hoeksekade in Bergschenhoek. Ik ben heel blij dat vervolgens aan het plan om aan de Hoeksekade flexwoningen te plaatsen een draai is gegeven, dat naar de feedback van inwoners is geluisterd en vervolgens gekozen is voor de Sporthoeklaan. Chapeau, dat is hoe we het willen, dat we het samen met inwoners doen. Tegelijkertijd geeft het nog iets aan, namelijk, in deze commissie is het vaak gegaan over de mogelijke locaties nabij de kernen, er is vaak gedacht aan potentiële bouwlocaties die zijn aangewezen. Hoeksekade staat natuurlijk niet op de lijst van mogelijke woningbouwlocaties in onze gemeente. Ik denk dat het voor een belangrijk deel verklaart hoezeer mensen zich overvallen hebben gevoeld door de plotselinge aanwijzing als mogelijke locatie.
Ik wil het college echt op het hart drukken om zich vooral te oriënteren op de plekken die al zijn aangewezen in alle plannen als mogelijke bouwlocaties. Eerst even een vraagje over Volley-2-Be. Die moet natuurlijk verplaatsen, ik weet dat zij daar wat vragen bij hebben gesteld, ik heb geen exact inzicht in de vragen die zij hebben gesteld voor de voorzieningen, maar alleen van de burgemeester gehoord dat er royaal aan tegemoet zou worden gekomen, want het is natuurlijk een hele heisa die hen op de hals wordt gelegd. Het tweede gaat over: hoe nu verder? Namelijk, we hebben al flink wat plekken gerealiseerd, worden gerealiseerd: Sporthoeklaan, de Kulck. Dat is prima. De vraag is eigenlijk: gaan we nu doorpakken dichtbij de kernen, de plekken die ik zojuist noemde? Of gaan we toch een beetje voort modderen, in mijn woorden, op het dossier Bleizo? Er wordt veel energie in gestoken, ik kan me volledig aansluiten bij wat de heer Philippens erover zegt, dit dossier vraagt veel van onze gemeente, van onze ambtelijke capaciteit, die schaars is. Energie gaat voor een belangrijk deel ook naar Bleizo als locatie. Ik hoor van de provincie dat men echt er de buik vol van heeft, met name vanwege de actie van Zoetermeer, die daaraan niet heeft bijgedragen. Het wordt ervaren als chantage in het provinciehuis. Niet zozeer vanuit Lansingerland, maar echt vanuit Zoetermeer.
Dan sta je samen toch aardig in de kou. Waarom gaan we toch door met dat plan, vraag ik aan de burgemeester, en richten we niet de energie die we hebben op die andere locaties, die ik net noemde? Tot slot, het punt van mevrouw Van Bakel, ik voel een beetje met haar mee. In de zin dat we het moeten hebben en over voldoende flexwoningen, meer flexwoningen, voor onze eigen inwoners, zeker, zeer belangrijk. Maar we moeten het ook hebben over de Oekraïners. Ze verdienen allebei ruime aandacht. Ik vraag hier aan het college, het is een belangrijke prioriteit, het college is akkoord om meer flexwoningen te realiseren, heel goed, wanneer kunnen we het grote plan verwachten voor meer flexwoningen? Dan kunnen we er dan uitgebreid over spreken. Dank u wel.
12/28
Mevrouw Gabin, GL: Vooralsnog duurt de oorlog nog voort in Oekraïne. Gelukkig is er wel stabilisering zichtbaar in de omvang van de stroom van vluchtelingen. Gemeenten en veiligheidsregio’s dienen nog steeds inspanningen te leveren om de opvang te organiseren en nieuwe opvangplaatsen te realiseren. Wij zijn dan ook zeer verheugd over de nieuwe ontwikkelingen. GL zet zich namelijk in voor een volwaardige en stabiele opvang voor vluchtelingen. Daar is de volledige inzet van de gemeente voor nodig. Wij zijn dan ook erg blij, dat het college de nodige inzet toont. Er worden ook constructieve gesprekken gehouden over Bleizo, het rijk, provincie en Zoetermeer. Wij vroegen ons af wat het scenario is als het niet tot een overeenstemming komt. Is er een plan B? Waar we wel zeer teleurgesteld in blijven is de bereidheid om ook niet-Oekraïense vluchtelingen op te vangen. Wij zien allemaal de asiel-chaos in Ter Apel. De oplossing is eigenlijk: meer vaste, kleinschalige opvang bieden aan vluchtelingen. De doorstroom bevorderen door statushouders te huisvesten en meer betaalbare woonruimte te creëren. Wij willen dat Lansingerland naast de inspanning die de gemeente al doet hier nog extra bijdrage aan wil gaan leveren. Op locatie Sporthoeklaan kunnen ongeveer 130 flexwoningen worden gerealiseerd, in totaal voor ongeveer 230 mensen. Dat blijkt meer dan aanvankelijk werd gedacht.
Naast langdurige opvang van 150 Oekraïners zijn er nog 80 plekken vrij. Waarom worden deze 80 plekken niet aangeboden aan het rijk om statushouders of vluchtelingen te huisvesten? Die nu wel of in een AZC wachten op een woning of buiten in Ter Apel moeten overnachten. De situatie in Ter Apel is hartverscheurend. Wij moeten het tekort aan opvanglocaties nu met elkaar, alle gemeenten, oplossen. Waarom wordt er alles paraat gesteld voor de één en wordt er weg gekeken voor de ander? Wij willen graag een reactie van de burgemeester. Wat weerhoudt de burgemeester om deze plek te reserveren om zo de druk op Ter Apel te verlagen? De heer Scheringa, PvdA: De PvdA vindt het ook belangrijk om ontheemden uit Oekraïne goed op te vangen en steunt de gemeente in het voornemen. Voor de opvang vinden we ook steun aan Oekraïne, doordat vluchtelingen hun leven hier niet on hold hoeven zetten, maar dat kinderen verder kunnen gaan met hun opleiding, zodat ze later bij kunnen dragen aan de opbouw, maar dat komt straks ook. Daarnaast zijn we blij met de inzet van flexwoningen voor eigen inwoners, ook om draagvlak te creëren bij eigen inwoners, die ook in een moeilijke situatie kunnen zitten qua wonen door woningnood. Een streep in het zand, dat gaan wij voorlopig niet zetten.
Hoewel het soms noodzakelijk is, zien wij het niet als een sympathieke gedachte, zoals WIJ, zeker niet omdat vluchtelingen en woningzoekenden ermee te maken hebben. Ook omdat het een maatschappelijk nut is. De heer Jumelet: Die streep in het zand heeft te maken met iets anders dan wat u zegt. Het heeft te maken met, dat heeft de heer Philippens goed verwoord, het heeft te maken met de financiering rond te krijgen met rijk. Dat je tegen het rijk zegt: kom je verplichtingen en verantwoordelijkheid na. Het heeft niets te maken met wat u zegt, het heeft te maken met de financiering, dat je eigenlijk tegen het rijk zegt: wij steken onze nek uit voor de groepen zoals ze genoemd zijn, pak ook uw verantwoordelijkheid, minister van IND, kom met geld, kom op. De heer Scheringa: Ik had begrepen dat het om geld ging, maar ik denk dat we anders staan t.o.v. geld, wanneer dat wel of niet teveel is. Maar ik heb ook bedragen gehoord, dus ik ga er niet vanuit dat er op dit moment een streep in het zand staat door de genoemde fracties, anders zullen we dat te zijner tijd wel horen. De heer Philippens: Ik ben dan toch wel benieuwd hoe de PvdA kijkt naar de financiële risico’s die hiermee te maken hebben. Het gaat de grondexploitatie in, je moet die locatie bouwrijp gaan maken, er worden flexwoningen aangekocht. Ik begrijp dat het dan over honderden miljoenen gaat.
Bent u van mening dat wij die risico’s als Lansingerland zelf moeten dragen? De heer Scheringa: Nee, dat vind ik niet, maar volgens mij is dat ook niet het geval. Volgens mij was het de brief van gisteren, maar houd het me ten goede als ik me vergis, de flexwoningen zouden door 3B Wonen gekocht worden, dus dat scheelt al een paar honderd miljoen. Voor de rest, er is ook maatschappelijk nut. Wij hebben ook al in een eerdere behandeling gezegd, dat het ons geld gaat kosten, soms moet je dat nemen af en toe. Hoeveel dat moet zijn, daar heb ik nu even geen antwoord op. Maar van u heb ik niet gehoord, wanneer u het genoeg vindt. Is nul de streep? Of honderdduizend? Of vijfhonderdduizend? Ik denk dat we hier niet uit komen op dit moment. Als er wat concreets ligt, kunnen we erover verder praten. Voor de rest mijn vragen. Heel veel vragen zijn al gesteld door collega’s, dus die zal ik niet herhalen. De mensen komen bij de Sportlaan, bij het hockeybalveld, maar de voorzieningen komen hier op Wilderszijde. Wordt er dan ook vervoer geregeld, vroeg ik me af? Garantiestelling is geregeld. Bleizo-west, dat is niet gelukt.
Ik vroeg me af: als dat nou wel gelukt was, hadden we dan nu, hypothetisch, de woningen gebouwd kunnen worden? Zijn de woningen beschikbaar? Volgend jaar eerste kwartaal, zijn die woningen beschikbaar of is er een risico dat het misschien niet gaat lukken? Ik vroeg me af of de burgemeester daar nog een inschatting kan maken. De capaciteit die gezocht moet worden omdat de Kulck dicht gaat, dat is ook onvoldoende, maar dat is al gesteld. Financieel resultaat, daar hebben we het ook over gehad. Graag antwoord van de burgemeester. Extra werkdruk, ja, ook gehad. Tenslotte nog even de rondvraag die wij zouden stellen. In plaats van bij de rondvraag doe ik het even nu. Ik zal de inleiding, zoals we die opgesteld hebben, niet lezen. De zorg voor ontheemde Oekraïners. We maken ons ook zorgen om de vele mensen in Lansingerland die met spoed op een sociale huurwoning of betaalbare woning wachten. We hadden daar dezelfde vragen op gesteld. De eerste vraag: is snelle bouw van flexwoningen voor lokale spoedzoekers nu volledig afhankelijk geworden van doorgang vinden van het bouwen voor Oekraïners of
13/28
loopt er nog een paralleltraject voor de bouw van flexwoningen voor onze inwoners? Zo ja, komt er nog een besluit naar de raad en wanneer dan? Er waren wat moties, als iemand geïnteresseerd is, kan ik wel kijken. De volgende vraag: wanneer komen naar verwachting de eerste flexwoningen voor lokale inwoners? Is dat in dit project, dat zou het eerste kwartaal zijn. Tenslotte: wie komt er in aanmerking voor flexwoningen? Wordt dat via 3B Wonen en Woonnet gedaan? Wie en hoe gaat dat gecommuniceerd worden naar bewoners die daar dringend op zitten te wachten? Dat waren de vragen van mijn fractie. Mevrouw Van Bakel, VVD: Als ik het goed begrijp is de totale opgave voor opvang van Oekraïense ontheemden vooralsnog niet haalbaar in onze gemeente. Het maximale aan het uitlopen van de opvanglocaties door gemeenten wordt gedaan. Gelet op de ontwikkeling dat de Kulck eerder sluit dan een andere locatie gereed is om de Oekraïense ontheemden te huisvesten, vragen we het volgende af. Ik wil ook het volgende onder de aandacht brengen. Wat de VVD betreft is de focus om de huidige 35 ontheemden te huisvesten in plaats van in te zetten op de totale opgave. Hoe ziet u dat? Ik lees deze afweging niet terug in de presentatie. Dank u wel.
Beantwoording college Burgemeester Van de Stadt: Laat ik voorop stellen, een aantal heeft gezegd dat ze blij zijn met de informatie en ik zeg richting de heer Van den Beukel: fijn, dat u het goed vindt in algemene zin. De zomerperiode is gewoon lang en moeilijk in die periode. Volgens mij kunnen we het er nu in elke commissie iedere maand even over hebben. U mag ook van mij verwachten, u kunt erop rekenen dat ik u vanuit het college bijpraat elke keer op dit dossier, want het gaat gewoon hard. Daar hebben we het eerder al over gehad, een crisis, het is de weg vinden, terwijl je al aan het rijden bent. Je neemt weleens de verkeerde afslag en dan moet je weer terug komen. Tegelijkertijd zijn we echt heel goed op pad. Binnen alle beperkingen die nou eenmaal de Nederlandse overheid in algemene zin heeft, het duurt allemaal wel heel lang. Ik deel de opmerking van de heer Jumelet zeer, triest, als je je nek uitsteekt. Dat heb ik vele malen deze zomer herhaald, meneer Jumelet. Ik heb het ook vergeleken: je bent bewoner, je hebt een hoge energierekening, je zegt: ik wil zonnepanelen op het dak leggen. Je zegt tegen de aannemer: ik wil zonnepanelen op het dak. En de aannemer zegt: dat kost dan € 10.000. En je zegt: nee, legt die zonnepanelen maar neer, later gaan we over de rekening praten. Dat is ongeveer hoe het rijk reageert. Dat vind ik ook raar.
Het is een opgave van het rijk en je mag van het rijk verwachten: kom over de brug. Tegelijkertijd, we weten hoe het werkt. Het rijk heeft ook de verantwoordelijkheid om op de centjes te letten. Vlaardingen is iets anders gelopen, daar heeft het rijk heel veel spijt van, dat doen ze niet nog een keer, onder die druk. Het was een mooi succes van Vlaardingen, het is ook een succes voor ons, want we doen het samen met Vlaardingen, samen met de veiligheidsregio. Daar is een keuze gemaakt n.a.v. de raadsbehandeling ook hier. Naar aanleiding van de keuze die ik heb gemaakt het samen met u te doen en de keuze die in Vlaardingen is gemaakt om het echt op de autoriteit van de burgemeester te doen, hebben wij een ander spoor gekozen. Dat andere spoor is niet slechter. Dat andere spoor leidt ook niet tot vertraging. Dat andere spoor leidt ook niet tot meer kosten of meer moeite. Kosten en moeite, dat wisten we. We wisten ook dat dat zou toenemen als we kozen voor die decentrale variant. Echt, Bleizo, een grootschalig gebied, daarvan heb ik klip en klaar gezegd, was minder moeite, veel eenvoudiger, minder omwonenden. U heeft een andere keuze gemaakt en die heb ik overgenomen. Daar zijn goede redenen voor, dat heb ik toen ook gezegd, maar dat leidde er wel toe dat we een andere afslag hebben genomen en dan moet je bepaalde zaken opnieuw doen.
En we weten dat bepaalde zaken daarvan meer moeite kosten. Tegelijkertijd zat er in de oorspronkelijke opstelling een aantal elementen, die we juist op die wijze beter kunnen waarmaken. De oorspronkelijke inzet van de veiligheidsregio, zoals toen geformuleerd door de voorzitter van de veiligheidsregio, was: laten we proberen langdurige opvang te creëren, want dit is niet voor vandaag of morgen opgelost, laten we dat doen op een wijze waarop we er ook nog iets aan hebben. Namelijk flexwoningen die daarna voor de regio en onze eigen inwoners ter beschikking staan. Wij hebben dat iets opgerekt in Lansingerland: laten we dat tegelijk doen, weten dat wethouder Muis een opgave van u had 150 flexwoningen te realiseren. Dat is niet makkelijk, 150 flexwoningen. Ik verwijs u naar 3B Wonen, daar moet echt geld bij. Een flexwoning is niet goedkoop, echt niet zoveel goedkoper dan een vaste woning en de afschrijvingstermijn is veel hoger. Als je nog eens op een tijdelijke locatie zit, de investering die je in de grond moet doen. 3B Wonen heeft als eis, wens, overigens niet lelijk bedoeld, ik ben het daarmee eens: als je die flexwoningen zet op een bestaande bouwlocatie, dan is het geen extra. We hebben een opgave voor 11.000 woningen, die heeft u op u genomen. Als we daar een aantal van invullen in flexwoningen, dan is het geen plusje.
Dan doen we dus niets extra’s voor de inwoners, maar dat is wel de intentie van de flexwoningen en zo is het zeker van het college. Dus daarmee zijn de bestaande locaties nooit een optie geweest. Dat ziet u ook terug in de lijst van potentiële locaties, die u bij het besluit decentrale huisvesting heeft gezien. Daar staat de Hoeksekade op en andere locaties, wat de mogelijkheden en onmogelijkheden zijn. Wilderszijde hebben we in principe achter de hand, dat is ook plan B, dat hebben we achter de hand, maar dat is echt beperkt in tijd. Ze moeten dan eerder verkassen naar een andere
14/28
locatie. Merenweg, daar hebben we een stukje grond, het meeste is van anderen, die stellen het echt niet gratis ter beschikking. We hebben daar een stukje grond, maar dan kunnen we daar niet bouwen. Het heeft een enorme invloed op de bouwstromen daar. Dat staat allemaal in de notitie. In al die criteria maken we afwegingen om binnen het plan te blijven, dat we met u hebben besproken, en de criteria die we met u hebben afgesproken. Daar zitten we prima binnen. Volgens mij kunnen wij nog steeds voldoen aan de opdracht van de veiligheidsregio. Lansingerland en Vlaardingen doen een bovenmatige inspanning om langdurig grote aantallen op te vangen. Onze taakstelling is 150 op dit moment. We weten allemaal, dat de cijfers kunnen verdrievoudigen naar 500. We gaan op 300 zitten, per locatie 150 man, dat is de wens. Daarmee doen we bovenmatig en dat is vooral langdurig. Gewoon om dat wij geen tijdelijke locaties hebben. De Kulck was echt een uitzondering, die konden we voor € 1 huren. Daarmee kwamen uit in de cijfers met de regeling van het rijk van € 100 per opvangplaats per dag. Als we daar veel geld voor hadden moeten doen, de huurprijs van zo’n gebouw gaat echt over tienduizenden euro’s per maand, dan worden dat soort cijfers heel anders. We hebben geen andere locaties dan de Kulck, zeker niet die we voor € 1 kunnen krijgen.
Wij kunnen op korte termijn geen bal en daarom doen we het voor langere termijn. Er is nooit vanuit gegaan dat we het dus snel doen. Er is door de burgemeester van Rotterdam gevraagd: kunnen we het per september doen? Omdat de Rotterdam uitvaart. Daar hebben wij naar gekeken. Uiteindelijk is daarop het antwoord gekomen: je krijgt geen containers voor september in grote aantallen. Punt. Niet oneerbiedig, het zijn echt topwoningen. Dat krijg je gewoon niet. Er is ook geen vertraging. Het tempo, het hele tijdspad wordt simpelweg bepaald door de woningunits en de bouwtijd. Zodra ze komen, worden ze geplaatst. Alleen niet, zoals we eerst dachten, 1 Vlaardingen, 1 Lansingerland, 2 Vlaardingen, 2 Lansingerland. Maar 800 plaatsen Vlaardingen en daarna Lansingerland. Eerste locatie 150 Sporthoekpad. We lopen in die zin niet uit de pas. De levertijd is gewoon Q1, we gaan ervan uit dat we ze in Q1 kunnen plaatsen en dat ze in Q2 in gebruik kunnen worden genomen. We zijn blij, dat hebben we zeker te danken aan 3B Wonen, dat zij met hun expertise op die locatie meer kwijt kunnen op een goede wijze, een mooi plan, dan wij dachten. Dat is winst. Dat betekent 150, dat is de afspraak, dus blijven er 80 over voor eigen spoedzoekers. Dat is voor flexwoningen echt winst.
Die 150 flexwoningen realiseren met 3B Wonen was een hell of a job, een uitdaging die we aangaan, iets wat we willen doen, maar een hell of a job. Dankzij de combinatie met de opvang van ontheemde Oekraïners kunnen we het echt versnellen. 3B Wonen heeft het op zich genomen, 3B Wonen is de besteller, de eigenaar straks van alle units, 3B Wonen gaat ze exploiteren, 3B Wonen gaat dat deel voor spoedzoekers ook verdelen enzovoorts. 3B Wonen is de volkshuisvester hier. 3B Wonen heeft ook aangegeven voor de tweede locatie, vervolgens Bleizo, daar doen ze hetzelfde. Straks heeft 3B Wonen waarschijnlijk meer dan 150 flexwoningen, dat is verder ook geen probleem, want willen we ze niet hebben, daar gaat u ook over, welke grond wij beschikbaar willen en kunnen stellen, ook de bijdrage die we willen doen aan dit volkshuisvestingsprobleem, daar komt een rekening voor, daar gaat u overigens zelf over, het geld is van u, er komt een grondexploitatie, u heeft het in de laatste brief van het college kunnen lezen, daar gaat u over discussiëren, de wethouder financiën is daar bij uitstek bij betrokken, maar als je dit wilt dan moet je betalen. Je zit vast aan die 150 flexwoningen, anders wordt het niet gerealiseerd, want het kan niet uit en 3B Wonen kan u dat allemaal klip en klaar laten zien. Dus we liggen gewoon keurig op schema. Volgens mij maken we winst door die flexwoningen te doen.
Het is een meevaller dat het in grote aantallen kan. Wat dat betreft, met alle vallen en opstaan, alle tijd en de enorme druk, ik ben de hele zomer in Nederland gebleven om het te kunnen blijven doen, om met inwoners verbinding te blijven zoeken, om met het ministerie te onderhandelen. We lopen nog steeds goed. Dus die garantstelling, daar werden vragen over gesteld, de businesscase, de heer Philippens, de heer Jumelet, die garantstelling, die rekening, die wordt straks gewoon opgepakt door het rijk, daar heb ik alle vertrouwen in. We werken nauw met ze samen, we zijn voor hen echt een pilotproject, we krijgen enorm veel complimenten over de aanpak, het past 100% in het rijksbeleid, dus er is heel veel steun. Het enige is, daar val ik de heer Jumelet bij, als je dit wilt steunen, waarom moeten we dan zo vragen om een garantstelling voor die rekening? Mevrouw Van Bakel: Zit het al in de begroting opgenomen, de brief die we gisteren hebben ontvangen? Of is het iets dat op een later moment wordt toegevoegd? Burgemeester Van de Stadt: Nee, dit is het dossier flexwoningen, het dossier van de wethouder wonen primair. De flexwoningen waar u dat ook doet, of je ze nou in combinatie met Oekraïners doet, je zult er altijd een bijdrage aan moeten leveren. In beginsel is dat, zegt 3B Wonen: we willen de grond om niet kunnen gebruiken. Daar zit gewoon een rekening aan vast.
Als we hem combineren met de opvang, dan hoop je natuurlijk, werk maakt werk, samen doen, dat de kosten wat lager uitvallen, maar in de basis heb je daar gewoon mee te maken, dat is de grondexploitatie, dan moet u als raad een grondexploitatie openen. Hoe dat te financieren, dat is echt aan de wethouder financiën, dat gaan we bespreken, maar in beginsel is het natuurlijk eenmalig en is daarvoor uw spaarrekening beschikbaar, als u dat wenst, maar dat is een discussie die u met de wethouder financiën moet voeren en met de wethouder wonen. Het is één project, maar het zijn 2 gescheiden delen, zeker voor de financieringsstromen, want het rijk gaat geen flexwoningen betalen. Er zijn wel regelingen voor die flexwoningen, dat heeft u ook in de provincie Utrecht gezien, dus dat zit er ook een deel in, maar dat is niet genoeg. Dat is het hele financiële plaatje, de afdeling flexwonen, dat komt bij u via de wethouders van wonen en financiën. De heer Philippens: Die
15/28
garantstelling, ik begrijp van de burgemeester dat die er waarschijnlijk niet eraan komt, dat we die niet gaan krijgen. Dan gaan we werken op vertrouwen, maar dan gaan we ook werken op basis van risico’s. Dan ben ik even benieuwd naar de inschatting van de burgemeester, of hij het kan inschatten of misschien onze risico-experts, welk risico wij dan als gemeente lopen dat het rijk dan uiteindelijk toch niet over de brug komt en wat het kan doen met onze financiën en ons weerstandvermogen, wat we dan moeten aanhouden bijvoorbeeld. Burgemeester Van de Stadt: Voor de opvang Oekraïners blijft de klip en klare afspraak: elke euro wordt betaald door het rijk. Zonder dat wij dat weten, gaat geen spade de grond in en wordt geen unit besteld. Klip en klaar. Dat is de afspraak die we hebben. Waar het mij irriteert, is dat ze al lang bezig hadden kunnen zijn als het rijk iets makkelijker had gezegd: fijn dat jullie het doen, hier hebben jullie de centjes. Daar erger ik mij zeer aan, maar ik heb er alle vertrouwen in gezien het enthousiasme en de onderhandeling die we met het rijk hierover voeren, het rijk gaat dit vergoeden, want ze zijn er heel blij mee. Dus daar maak ik me helemaal geen zorgen over. Maar anders gaat het gewoon niet gebeuren, laat dat klip en klaar zijn. Dat weet het rijk ook heel goed. We liggen op plan. We doen het langjarig, daar zit de winst.
Niet de snelle realisatie, maar het feit dat het langer kan blijven staan in verhouding tot de opvang die andere doen. De Volendam is door andere regio’s voor hun rekening genomen, andere gemeenten hebben extra inspanning geleverd om die mensen onder te brengen nu wij niet zo snel kunnen zijn. Daar is ook niemand boos over, want iedereen is blij dat wij op een langer spoor zitten en zij kunnen die korte termijn inspanningen leveren. Ik zeg wel: dat hadden wij niet gekund bij gebrek aan ruimte voor die € 100 per dag, wat andere gemeenten wel kunnen, omdat die leegstaande kantoorruimtes en dergelijke hebben. Dat is een andere situatie. Ik vind het nog steeds echt een heel goede oplossing. Dan kom ik ook bij de vraag van mevrouw Gabin, de opmerking: waarom dan wel voor de ene groep en niet voor de andere groep. Ik begrijp dat. Feit is, voor asielzoekers doen we dat natuurlijk, we hebben hier Tobias staan. Voor statushouders lopen we achter, dat irriteert het college ook, voor statushouders moeten we echt het been bijtrekken. Ook daarbij is het belangrijk, dat het niet ten koste gaat van onze eigen inwoners, er zijn echt mensen wanhopig om een woning te krijgen, vandaar dat die 80 extra moet zijn, anders doen we niets voor onze eigen bewoners. We kunnen op het hele dossier winst maken.
De VNG en het rijk zitten op de lijn op dit moment dat de groepen voor je taakstelling uitwisselbaar zijn. Dus stel even dat je als Lansingerland 150 Oekraïners, 100 asielzoekers en 200 statushouders moet huisvesten, dan is dat voor het rijk de telling als 1 groep te zien. Als wij meer doen voor Oekraïners, dan wordt het ons vergeven dat we minder doen voor asielzoekers. Van andere gemeenten mag je dan verwachten dat ze meer doen voor asielzoekers en minder voor Oekraïners. Daarom wil ik voor Oekraïners wat meer doen, omdat het zo moeilijk is hier voor de asielzoekers. Dat is niet iets wat ik zeg, bij gebrek aan gebouwen, dat zegt het COA ook. Daarom komen ze ook hier niet. We hoeven ook niet bang te zijn, voor zover iemand daar bang voor is, dat ze hier een hotel kopen waar de buurt niets van weet. Er is hier geen hotel, dus wat zouden ze moeten kopen? Vandaar de inspanning, langjarig Oekraïners, dan doen wij als Lansingerland onze plicht voor de totale problematiek, bij gebrek aan een beter woord, want het klinkt zo oneerbiedig, maar voor deze crisis, doen wij ons ding. Dat moeten we ook gaan doen en volgens mij doet u dat ook in de breedte. Ik denk dat we op die manier voor allen wat doen, al is het voor sommigen indirect en voor anderen wat meer direct.
Mevrouw Gabin: Mijn vraag aan de burgemeester is: wat is er nodig om statushouders te huisvesten? Wat zou een gemeente moeten doen? Burgemeester Van de Stadt: Die taakstelling wordt ingevuld en kan alleen maar worden ingevuld door 3B Wonen. 3B Wonen moet dan meer woningen beschikbaar stellen voor statushouders, maar dan krijg je direct dat andere inwoners on hold gezet worden, zoals in Utrecht is gebeurd. Dat zou ik zeer betreuren. Het zijn 2 groepen waarvan je niet wilt dat ze met elkaar vechten om de schaarse plaatsen. Daarom moeten we wat extra doen. Op de lange termijn uiteraard bouwen. Bouwen, sociale huurwoningen bouwen, maar u heeft een indrukwekkend bouwprogramma. Ik ga ervan uit, dat als we Wilderszijde aan het bouwen zijn en misschien straks Bleizo aan het bouwen zijn en aan de Merenweg aan het bouwen zijn, dan lever je zoveel op, dat de taakstelling voor 3B Wonen geen probleem is. Tegelijkertijd doe je dan het meest voor je eigen inwoners. Daar zit het hem in. Ik ga straks even namens wethouder Hoek in op de Tobias, maar de basis ligt bij wat ik heb gezegd: alle problematieken, de statushouders moeten wij gewoon kunnen doen, daar moeten we nu extra gas op geven, want we lopen achter en dat is eigenlijk niet acceptabel voor een bouwgemeente als Lansingerland, want die heeft het echt makkelijker dan een gemeente die niet bouwt in dat opzicht.
En twee, wij doen het langjarig voor de ontheemde Oekraïners. Daar hebben we ons op gericht. Zo sparen we ook, meneer Philippens, het ambtelijk apparaat. Als we ook iets moesten doen voor tijdelijke Oekraïners en dan ook nog die langdurige, dat redden we gewoon niet. Dat pakken andere gemeenten. Dat het effecten heeft op onze gemeenschap. We hebben klip en klaar afgesproken: het mag geen effect hebben, maar de aanwezigheid van Oekraïners in ons land heeft per definitie gevolgen. Ze mogen hier gewoon een woning kopen of huren. Ze mogen hier gewoon naar school, ze mogen hier gewoon naar de dokter. Wij wilden juist met dat grootschalige dat apart regelen, we gaan het ook apart regelen, juist om die druk eraf te halen, om wat extra’s te doen. Het is een kans om het te ontlasten. Maar de belasting aan onze maatschappij is er gewoon, zeker als er straks 210.000 zijn. Zeker als grote groepen gaan blijven. Dat zijn allemaal zaken die ons overkomen, daar hebben we geen invloed op. Wel kunnen we
16/28
kijken: hoe kijken we naar voren, hoe mitigeren we dat soort zaken, zodat we dit met zijn allen maximaal aan kunnen? De heer Philippens: Misschien begrijp ik het niet goed, ik ben benieuwd hoe de burgemeester t.o.v. de criteria die het college zelf heeft opgesteld, de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne geen negatieve gevolgen mag hebben op maatschappelijke voorzieningen. Burgemeester Van de Stadt: Opvang die wij organiseren voor de Oekraïners, de Kulck en straks Sporthoeklaan, die krijgen aparte voorzieningen. Eigen huisartsenopvang. Dan kijken we naar de scholing en dat soort zaken. Op dit moment zijn er tientallen, er hebben zich 130 mensen ingeschreven, die in gastgezinnen wonen, die gewoon hier naar school gaan inmiddels al, kinderen. Dat zijn gewoon de mensen die hier komen. Ze kunnen hier gewoon komen, want zij hebben die status. Dat kan ik niet wegnemen. Ik kan wel de opvang goed organiseren in de hoop ook, dat ook de mensen in de private opvang daarheen gaan. Dat zal ook gebeuren, want mensen in huis is gewoon echt een zware opgave. Ik heb groot respect voor de vrijwilligers, die mensen opvangen. Maar vreemden een lange periode in je huis, dat heeft echt impact. We kunnen gezinnen ontlasten, zij krijgen voorrang in de plaatsing. De heer Philippens: Die zijn mij helder, dank voor de toelichting. Ik ben ook benieuwd naar de inzet van het ambtelijk apparaat.
Een apart team doet de opvang van Oekraïners, dat heeft natuurlijk ook gevolgen voor de gemeentelijke dienstverlening in de breedte. Hoe kunnen we ervoor zorgen, dat ook de dienstverlening in de breedte op orde blijft, tegelijkertijd dat we werken aan de opvang van Oekraïners. Dat we daar geen negatieve gevolgen hebben. Burgemeester Van de Stadt: De heer Philippens heeft natuurlijk gelijk. Er komen opgaven op ons af en die moeten wij aanpakken, of we het willen of niet, of we het actief organiseren of passief of over ons heen laten komen. Het vraagt capaciteit, ja, daar zijn we ook voor, dat doen we ook graag. Ook daar geldt: hoe organiseren we het zo efficiënt mogelijk, zodat we met zo min mogelijk algeheel capaciteitsverlies dat nieuwe probleem of die nieuwe opgave aanpakken? Dat doen we op deze wijze. Maar ja, het is werk en aan dat werk gaan we niet ontsnappen. Als er morgen hier in Lansingerland een grote brand is, levert dat ook extra werk op voor het ambtelijk apparaat, bevolkingszorg en dergelijke, ja, dat doen we dan natuurlijk. Er is een investering gewenst door u, door de coalitie, in het ambtelijk apparaat, want het laat zien hoe hard we die mensen nodig hebben. Het klinkt makkelijk om te zeggen ‘minder ambtenaren’, maar dat is hetzelfde als bij de supermarkt zeggen: als je wat caissières naar huis stuurt, kunnen de prijzen omlaag.
Maar dan staat u wel langer bij de kassa, dat zijn de gevolgen van extra opgaven. Volgens mij hebben we daar een breed plan voor en moeten we het aan kunnen. Deze opgave overkomt ons. Ik zal straks iets over Tobias zeggen, dat heeft er ook mee te maken, hoe doe je het efficiënt. De heer Van Egmond: Nog even voort bordurend op de vraag van de heer Philippens. Er stond in de businesscase dat de instroom van de Oekraïners geen invloed mag hebben op onze maatschappelijke voorzieningen en financiële voorzieningen. Maar er stond tegelijkertijd ook in, dat we niet weten hoe lang die oorlog duurt en we niet weten hoe lang die Oekraïners hier zijn. Het kan dus ook gebeuren, dat die voorzieningen in hun gebied tekort komen en dat ze toch misschien gedwongen gebruik moeten maken van onze voorzieningen. Laat ik duidelijk zijn, wij vinden dat geen groot probleem, maar die tegenstelling in de businesscase, dat is de crux, dat is waar het fout gaat, omdat je dan de burgers en ons als raad iets voorhoudt wat niet kan. Burgemeester Van de Stadt: Ik begrijp wat de heer Van Egmond zegt. Op dit moment gaan wij uit van opvang van mensen die ontheemd zijn en die terugkeren. Vooralsnog hebben ze ook geen status om permanent te blijven. Maar iedere Oekraïner staat het in beginsel vrij om asiel aan te vragen.
Dan is het verder aan de instanties die erover gaan, of dat wel of niet gehonoreerd wordt, maar als die oorlog op de één of andere manier uitbreidt, dan is de kans dat ze asiel krijgen groot. Als hier 200.000 mensen asiel aanvragen en 200.000 mensen asiel krijgen zoals we met Syrië hebben gezien of de oorlog in Bosnië, dan komen ze via die procedure gewoon in onze voorzieningen, in onze woningen en dergelijke. Daarom is het, ik ga een uitstapje buiten mijn expertise doen, buitengewoon belangrijk dat we als Europa serieus nemen wat daar gebeurt. Het volgende agendapunt ingebracht door D66 is daar ook een onderdeel van. Als het daar niet beter gaat, als Poetin wint, dan hebben we een opgave. Of je daar nou voor of tegen bent, het is een opgave en dat vraagt wat van ons. Het totale plaatje waar wij geen invloed op hebben, maar voor mij geldt: ze zijn hier, dat moeten we goed regelen, ik ben bang voor langere tijd, dat we het mogelijk langjarig moeten regelen. Tegelijkertijd wil je er geen verlies op lijden, niet voor niets doen. Op het moment dat ze eerder terug kunnen of terug gaan, dan hebben we mooi een paar flexwoningen voor onze inwoners erbij. Win/win, zeg ik dan. Dat vind ik persoonlijk het mooie aan dit plan. De voorzitter: Heeft u nog veel tijd nodig? Burgemeester Van de Stadt: Volgens mij zijn we aardig op weg. De businesscase is dus in onderhandeling de hele tijd.
Het is een levend document, er komt een klap op als het rijk zegt: zo gaan we het doen. Dan is het ook voor u beschikbaar uiteraard, het is niet geheim, maar het is onderdeel van ontwikkeling. De heer Philippens, garantstelling, kosten, dekking, volgens mij beantwoord. Wat het betekent voor de financiering, het tijdspad, de flexwoningen heb ik allemaal beantwoord. Niemand neemt het ons kwalijk dat we aan onze taakstelling niet voldoen, omdat we het in de toekomst op die manier doen. De Kulck, goed om daar even op in te gaan. Ja, die verdwijnt. De eigenaar heeft het ter beschikking gesteld, maar niet als het vertraging voor de eigen plannen opleverde. Dat zullen alle grondeigenaren van al die bouwprojecten ook zeggen straks, daarom is het ook zo lastig om dat soort gronden te gebruiken. We zijn bezig met een alternatief, zorgplaatsen. Juist die zorgplaatsen is echt iets wat een probleem is. In de
17/28
Kulck zitten mensen met een hoge zorgvraag. U moet inmiddels ook denken aan oorlogsgewonden bijvoorbeeld. Daar ben ik heel trots op, dat we de moeilijkste groep, of moeilijkste groep, dat klinkt onaardig, maar de groep die echt zware, medische begeleiding nodig heeft, dat wij juist daar plekken voor regelen. Ik zeg ook even stiekem: dat telt wel voor 2 per plaats bij wijze van spreken, niet om het daarmee af te maken, maar we doen dus echt wel wat als we dat realiseren. De druk daarop vanuit de veiligheidsregio, die zijn er gewoon hartstikke blij mee. Daar werken we aan, we verwachten dat we een stuk of 30 of 35 nieuwe zorgplaatsen kunnen creëren. Daar krijgt u informatie over als het klaar is om naar buiten te gaan, want daar zijn ook onderhandelingen met partijen voor. Bleizo, goed om daar even op in te gaan. Ook Bleizo, hoe raar het ook klinkt, loopt goed. Ja, de provincie is zeer boos op Zoetermeer, het rijk is ook zeer boos op Zoetermeer, maar niet op ons. Wat dat betreft zijn het rijk, met name minister De Jonge, op dit moment zeer betrokken bij ons plan, zeer voor. Er wordt zeer grote druk op de andere partijen uitgeoefend om daarin mee te gaan. Ik heb er alle vertrouwen in, ik leun in dat opzicht achterover en verwacht dat onder druk van minister De Jonge, die er geen gras over laat groeien in de onderhandelingen, dat het op zijn pootjes terecht komt.
Ook in Zoetermeer, in de raad, zie je dat er steeds meer steun komt voor de gedachte, wat we daar willen doen, ook vanwege de gebrekkige informatie die de raad van Zoetermeer af en toe heeft. Het is lastig als je met 2 raden te maken hebt. Ik heb er alle vertrouwen in dat Bleizo in alle opzichten zowel voor de plannen die uw raad daar heeft als voor de plannen van de 150 Oekraïners, dat we daar een slag gaan maken. Dat ligt op dit moment bij het rijk in feite. Dan ben ik er, nee, het laatste, de vrijwilligers, u vroeg er terecht naar. Ja, ik heb de heer Lieverse erover gesproken. De zorgen van de heer Lieverse deelde en deel ik. Ik heb direct met de vrijwilligerscoördinator gesproken, uitgebreid gesproken hier over de zorgen, de beelden gedeeld. We hebben afgesproken dat wij een grote bijeenkomst doen met alle vrijwilligers, waar ik zelf uitleg geef of de expert uitleg geeft. Het enige waarom het nog niet heeft plaats gevonden, is: zij wilde het over de zomer heen tillen, na haar vakantie en ze is net een paar dagen geleden van vakantie terug gekomen. Hij wordt nu georganiseerd, zowel ambtelijk als door deze vrijwilligerscoördinator, die u waarschijnlijk kent. Ik verwacht dat dat op korte termijn gaat plaats vinden. Er blijft altijd een spanningsveld. De vrijwilligers zitten er met passie in, maar passie is niet altijd de juiste wijze om ermee om te gaan.
Er zijn ook gewoon misverstanden, bijvoorbeeld ten aanzien van de zorg. Er is een zorgvraag. Wij zijn gewend dat de huisarts toch af en toe streng is: komt u over 3 dagen maar terug, even uitzitten. In het buitenland, de meeste mensen zijn gewend: je gaat altijd met antibiotica de deur uit. Krijg je dan geen antibiotica hier, dan denk je dat je buiten gemarcheerd. Krijg je te horen van de huisarts: nog even aanzien, kom over 3 dagen terug. Dan denk je: hij wil me niet behandelen. Dat is vaak een misverstand. Ze hebben ook een verantwoordelijkheid om uit te leggen hoe het hier werkt. Er is een aantal bedreigingen, mensenhandel, banen die worden aangeboden die geen banen zijn, we kennen allemaal het verschijnsel van minderjarige asielzoekers die verdwijnen van de radar, daar heb ik een verantwoordelijkheid in. Maar soms werkt de wens om te helpen averechts. Dat zal ik met ze bespreken, dat beeld wordt gedeeld door onze coördinator. Zij heeft echt haar sporen verdiend bij de vrijwilligers in Lansingerland. Ik verwacht dat het uitstekend tot zijn recht komt. Excuses voor de lange beantwoording. Het is ook een gelegenheid om even de raad bij te praten. De heer Van Egmond: De burgemeester heeft 2 van mijn vragen beantwoord, maar de laatste was over dat de burgemeester externe expertise zou inwinnen naar de juridische status en de reikwijdte van de noodwet.
Is de uitkomst daarvan al bekend of niet? Burgemeester Van de Stadt: Ja, daar is veel meer duidelijk over geworden. Ik moet even kijken of we dat ook op papier hebben. Feit is, de noodverordening van de burgemeester zoals wij die invullen wordt bevestigd. Ja, er zijn bevoegdheden, maar ook in samenhang met de gemeenteraad. Er is geen enkele twijfel over, wij vullen het op deze wijze heel correct in. Maar u wilt hem op papier volgens mij en dat lijkt me ook terecht, dus ik zal even kijken of we het op papier hebben en anders zal ik het op papier zetten. De heer Van den Beukel: De vraag over Volley-2-Be heb ik niet beantwoord gekregen. Wilt u daar iets over zeggen? Burgemeester Van de Stadt: Die heb ik gemist, ik heb uw vraag gemist. De heer Van den Beukel: De vraag was: ze krijgen wat op hun dak, hen wordt verzocht om mee te werken aan het mogelijk maken van. Kan op zijn beurt de burgemeester toezeggen namens het college dat het college doet wat nodig is om de verhuizing en de voorzieningen goed op orde te maken? Burgemeester Van de Stadt: Laat ik het zo zeggen, ja, ik zeg daar volmondig ja op. Volley-2-Be is ook helemaal niet onblij, zal ik maar zeggen, met de verhuizing. De nieuwe locatie ligt iets beter, krijgt een betere invulling met onze steun om het gereed te maken.
Ik denk dat we aan het einde kunnen constateren, dat Volley-2-Be blij is met de verhuizing, alhoewel het echt wel wat van hen vraagt natuurlijk, van de leden. De nieuwe locatie in dat hoekje wat dichterbij is volgens mij echt een heel goede locatie. De voorzitter: De beantwoording was heel uitgebreid, ik denk dat het goed was. Zijn excuus was niet nodig, want ik vond dat hij heel uitgebreid beantwoord heeft. Tweede termijn
18/28
De heer Scheringa, PvdA: Ik had een vraag gesteld over het vervoer tussen beide locaties, of tenminste, de voorzieningen komen op Wilderszijde. Zit dat ook in het budget dat het rijk gaat vergoeden? Dat lijkt me ook een voorbeeld van schaalgrootte. Als we schaalgrootte hadden gedaan, had je die kosten misschien niet gehad, dan was alles bij elkaar, maar nu is het gesplitst. Wat kost dat? Krijgen we er geld voor? Ik heb nog een andere vraag in het kader van onze rondvraag die we gesteld hebben. Op 2 december is er een brief geweest, dat er in 2022 flexwoningen zouden komen. Ik begrijp dat dat die 150 is. Er is ook geen parallel traject, dus die 150 is nu de flexwoningen, die doen we samen met Oekraïense opvang. Stel nou dat Poetin morgen stopt en alles gaat goed en we hoeven geen Oekraïners op te vangen, gaan we dan nog door met die flexwoningen of is dat dan ook gestopt? De heer Weerheim, D66: Een korte bijdrage van mij in deze tweede termijn. Allereerst wil ik de burgemeester hartelijk bedanken voor het gepassioneerde betoog en alle uitgebreide beantwoording. Ik kan me er in grote lijnen in vinden. Ook nog even ter ondersteuning van de uitspraak van de burgemeester. We hebben zelf als commissie en als raad gepleit voor de kleinschalige, decentrale opvang.
We wisten allemaal toen we daarvoor pleitten welke consequenties dat zou kunnen hebben, bijvoorbeeld rond participatie en ook onrust, dat het zou kunnen veroorzaken, dus we moeten ook de hand in eigen boezem steken. Het was de wens van de raad en de consequenties daarvan moeten we voor eigen rekening nemen. Daar wil ik het voor nu bij laten. Mevrouw Van Bakel, VVD: Ik vroeg me even af in hoeverre de gab, de periode tussen de Kulck en de nieuwe locatie nu geregeld was voor betrokken Oekraïners. Het gaat erom, dat we een betrouwbare gemeente zijn en dat er perspectief is dat er wat voor ze is. Hoe loopt dat precies? Dat begreep ik niet helemaal goed uit de beantwoording. De heer Jumelet, WIJ: Het is een heel ingewikkeld dossier. Ik ben ook blij dat er overlegd is in onze fractie, met de heer Bik. Als ik het zo toch mag meemaken, weet je, er zijn natuurlijk veel mitsen en maren te geven, maar als je toch ziet met de gepassioneerdheid van het college, ook zoeken naar hoe je dit kan oplossen op een goede en aanvaardbare manier, het woord werd al even genoemd: chapeau voor het college. Ik zal niet teveel complimenten geven, maar ik ben onder de indruk van de manier waarop dit vorm en inhoud krijgt. Dank u wel. De heer Van den Beukel, CDA: Dank voor de uitgebreide beantwoording. Ik heb veel gehoord, maar toch niet alle scherpte. Ik sluit me toch aan bij wat de heer Scheringa vraagt.
Het duizelt mij een klein beetje. Ik heb van de burgemeester begrepen dat het flexwonenplan van het college nu is vervangen door het plan van flexwonen voor Oekraïners. Dat bevreemdt me wel wat, want volgens mij was het een eigenstandige rationale voor het flexwonenplan, namelijk voor onze eigen inwoners. Als dat eigenlijk vervangen wordt hierdoor, dan weet ik niet of dat nou wijs is en of er een spoor naast nodig is. Graag daar meer helderheid over, anders blijf ik toch wachten op het flexwonenplan van dit college, als het toch een apart spoor is. Tweede punt. Ik heb de burgemeester horen zeggen, dat Wilderszijde voor hem plan B is. Daar word ik enerzijds enthousiast van, maar anderzijds vraag ik me wel sterk af hoe dat zich verhoudt tot het antwoord op onze art.37 vragen. Daarin heb ik gelezen, dat het de keuze van het college is om geen plan te maken voor flexwoningen op Wilderszijde vanwege de complexiteit. De complexiteit daar begrijp ik heel goed, ik zal er niet over uitweiden maar dat heeft natuurlijk te maken met de plannen die er liggen om daar in 10 jaar die wijk te gaan bouwen. De complexiteit is ook heel groot op andere locaties, die is heel groot aan de Sportparklaan voor Volley-2-Be, die is groot aan de Hoeksekade voor de omwonenden, die is groot aan de Merenweg. Overal is die groot.
De vraag is: welke complexiteit zoek je op? Nogmaals, ik lees dat het de keuze is van het college om Wilderszijde niet verder te onderzoeken en ik wil graag de burgemeester goed begrijpen in zijn laatste antwoord, waarin hij eigenlijk zegt, dat is de vraag, doet hij dat ook, dat Wilderszijde zeker ook een locatie is die verkend wordt voor de opvang van Oekraïners. Want dan verwacht ik daar ook actie en niet alleen een optie die ooit misschien eens verkend gaat worden, dan zou ik verwachten dat het spoor uitgelopen wordt. Dank u wel. De heer Van Egmond, CU: Burgemeester, ten eerste bedankt voor de beantwoording van de vragen. Voor de rest kan ik aansluiten bij de heer Weerheim. Ook ik merk dat het optimisme en de noodzaak van het voorjaar een beetje verdwenen is bij sommige partijen en dat betreur ik. Ik denk dat de noodzaak nog even hoog is. Het zal u niet verbazen dat wij als CU van mening zijn, dat we een hele hoop mensen op kunnen vangen. Daar wil ik het voor nu bij laten. Mevrouw Gabin, GL: Ik wil de burgemeester ook bedanken voor de uitgebreide uitleg. De gemeente Amsterdam gaat 1.000 asielzoekers opvangen voor een duur van 6 maanden. Als tegenprestatie gaat het rijk helpen met de bouw van 2.500 tot 3.000 flexwoningen in de stad. Ik vroeg me af of de burgemeester daarmee bekend is. Nog even wat betreft de taakstelling. Iedere gemeente krijgt natuurlijk een
19/28
taakstelling om statushouders op te vangen, dat is een verplichting. Dat zou normaliter niet de gewone burger moeten schaden indien een gemeente een woonbeleid hanteert dat volstaat. Maar wanneer een gemeente daarin tekort schiet, dan komen 2 kwetsbare groepen, statushouders en de eigen inwoners tegen elkaar te staan. Er ontstaat hier onnodige polarisatie en onrust en daar staan wij niet achter. Ik wil dat hier lering uit wordt getrokken en het woonbeleid wordt aangescherpt, want oorlogsvluchtelingen en klimaatvluchtelingen zullen zeker nu afnemen. Burgemeester Van de Stadt: Op de vraag van de heer Scheringa, het antwoord daarop is: ja. Alle flexwoningen, zoals ik zei, worden door 3B Wonen vorm gegeven. Zij bepalen wat het is. Eén van die zaken is energiezuinigheid. Het moet allemaal nul op de meter flexwoningen zijn. 3B Wonen doet de bestelling, 3B Wonen exploiteert ze, 3B Wonen is de eigenaar, 3B Wonen verdeelt ze. Zolang een deel noodzakelijk is voor Oekraïners, zijn ze voor de Oekraïners, dat deel. Het andere deel voor de spoedzoekers, dat gaat gelijk op. Het zijn communicerende vaten. Als de Oekraïners naar beneden gaan, dan gaan de spoedzoekers omhoog, in de zin van: dan zijn ze gewoon beschikbaar. Ik ben blij dat 3B Wonen gezegd heeft, ook voor de tweede locatie, Bleizo, willen wij die woningen hebben.
Ze zullen er deze 130 plus misschien nog eens 130, dan hebben ze er 260, dat is boven de inzet die de raad heeft geformuleerd, maar nogmaals, ze kunnen ook naar de regio toe, daar zijn het flexwoningen voor. Daar kan de raad t.z.t. wat van zeggen: wat wil de raad bepalen, wat wil de raad hebben. De flexwoningen die door de Oekraïners gebruikt worden, worden door de raad op dit moment ook niet betaald, dat wordt door het rijk betaald. Het rijk geeft daarna, als ze vrij komen, wat gaat ermee gebeuren? Ja, dan moet iemand ze betalen. Dus we hebben daar flexibiliteit in. Dat is ook het antwoord richting de heer Van den Beukel. Er zit dus flexibiliteit in, het zijn 2 programma’s. Ik vind dat u een punt heeft als u zegt: ik wil graag de flexwoningen invullen. We doen dat in feite op deze wijze, maar het is heel goed om te onderscheiden wat onder verantwoordelijkheid van wethouder Muis gebeurt en wat de lange termijn erin in, wat de rol van 3B Wonen is. Dat is op dit moment in de stukken nog niet voor u uitgewerkt, maar dat moeten we even apart doen, want dat valt echt onder de verantwoordelijkheid van de wethouder. Hij is nu blij dat hij de eerste 80 mensen in waarschijnlijk Q2 kan huisvesten. We gaan zo snel mogelijk door met de volgende en dus de invulling van uw wens. Maar het is heel goed dat u daar apart een notitie van heeft.
Ik denk dat dat in de discussie om de financiën die daarbij horen ook zal gebeuren. Eerst misschien de financiën, maar dan moeten we dat allemaal met een goed plan combineren. Dat is misschien voor de commissie ruimte, ik weet niet hoe dat precies verdeeld is, maar dat hoort daar ook gewoon thuis. Wilderszijde, vroeg de heer Van den Beukel. Er zat in de lijst die u gehad heeft een volgorde. Dit is makkelijk en dan wordt het steeds moeilijker. Niks is makkelijk, dat zei u terecht, maar het wordt steeds moeilijker. Daarom hebben we een voorkeurslocatie, een tweede, derde en vierde en zo pellen we het af. Als nummer 1 niet doorgaat, dan gaan we naar nummer 3. Als het meer locaties moeten worden, en die optie is er gewoon als er meer Oekraïners deze kant opkomen en ons deel voor Lansingerland ook groter wordt, dan kom ik vroeg of laat bij u. Nogmaals, we hebben 300 afgesproken, klip en klaar, we gaan niet een volgende stap maken, voordat wij hier samen gezeten hebben, dan moeten we naar de volgende locaties, als we vast houden aan het kleinschalige van de locaties. We komen op steeds moeilijkere locaties. Bij Wilderszijde is één van die moeilijkheden de eigenaren en ook de veel kortere termijn. We gaan voor 3-5 jaar, daarna zult u moeten beoordelen wat u doet met die locatie. Het zijn nog steeds Oekraïners, wilt u het laten staan.
Het zijn geen Oekraïners, wilt u het laten staan? Wilt u het verplaatsen met Oekraïners, zonder Oekraïners? Al die vragen liggen dan gewoon voor. Nu even 3-5 jaar, daarna zult u een antwoord moeten formuleren, hetzij de flexwoningendiscussie, hetzij de ontheemdendiscussie. Dat geldt voor alle locaties. Bij Wilderszijde zal de discussie waarschijnlijk niet over 3-5 jaar zijn, misschien wel, misschien niet. Misschien is het bouwtempo hoog, daar ligt het veel ingewikkelder, daarom is die locatie minder aantrekkelijk, maar hij is op de 8 ervan aanwezig. Daarom heb ik ook tegen omwonenden Hoeksekade gezegd: die locatie is niet afgeschreven. Dus niet de logische volgende locatie, want dan heb je 2 kleinschalige dicht bij elkaar, is het dan één grootschalige, maar ik moet hem achter de hand houden, omdat het echt nog een hell of a job wordt om een goede locatie te vinden. Tenslotte mevrouw Van Bakel, the gab. Dat zegt u terecht. Alles is gericht op die overgang, ook gezien de doelgroep. Ik ga er ook vanuit dat we het halen, het heeft onzekerheid over de nieuwe locatie. Gelukkig is er bij de Kulck nog onzekerheid over de einddatum, dus daar zit misschien ook rek in. Dus we gaan in overleg met de eigenaar van de Kulck, dan kunnen we dat hopelijk gewoon matchen.
Ik kan niets garanderen, ik ben van andere partijen afhankelijk, maar dat is wel de intentie, deze groep mensen met zware zorg kan je niet zomaar ergens anders huisvesten. We doen ons best, ik verwacht het niet. De voorzitter: Dan zijn we aan het eind van dit agendapunt. Ik wil de commissie en de burgemeester bedanken voor deze goede, maar toch ook wel lastige discussie, maar er is een goede duiding gegeven aan de verschillende onderwerpen. Wordt vervolgd.
20/28
5.b Wederopbouw Oekraïne en lokale samenwerking De heer Weerheim, D66: We gaan nog even verder op het onderwerp Oekraïne. Het is nu alweer meer dan een half jaar geleden, dat Rusland zonder reden Oekraïne binnen viel. Ook vandaag weer, mensen die toch nog een beetje het nieuws volgen, ondanks dat het niet meer op de voorpagina staat, gebeurde er ook weer een hele hoop. We zagen dorpen en steden, die bevrijd werden door het Oekraïense leger, de provincie Cherson en Charkov. Dan zie je de vernietiging die daar heeft plaats gevonden door maandenlange oorlog. Oekraïne staat voor een hele grote uitdaging. Niet alleen humanitair op dit moment, maar ook straks richting de wederopbouw van het land. Er worden al her en der wat schattingen gemaakt over hoe groot de schade is, maar het loopt echt in de honderden of misschien wel duizenden miljarden euro’s. Dat is iets wat Oekraïne helemaal niet alleen aan kan, daar zou heel de wereld eigenlijk verantwoordelijkheid voor moeten nemen en ook Lansingerland kan daar hopelijk aan bijdragen. President Zelenski had in maart al zijn speech in de Tweede Kamer en deed daar al een soortgelijke oproep: kies een stad die je wilt herbouwen.
Verschillende Nederlandse gemeenten zijn al bezig met die oproep, er zijn meerdere moties aangenomen om te kijken: kunnen wij al iets doen als gemeente voor een andere gemeente in Oekraïne, de stedenband of op een andere manier de samenwerking versterken. Ook bepaalde gemeenten die al een stedenband hebben met een plek in Oekraïne, zoals de gemeente Maassluis, hebben zich van het begin af aan al ingezet voor die plekken. Ze hebben de lokale samenwerking aangehaald, ze hebben intensief contact met elkaar, burgemeesters tegenover burgemeesters, gemeenteraad tegenover gemeenteraad, om de lijntjes kort te maken en direct steun te kunnen bieden. Het is natuurlijk niet de bedoeling dat we zeggen: we nemen een kaartje en daar gaan we helpen. Dat kunnen wij met zijn allen hier niet bij elkaar bedenken, dus daarom doet de VNG onderzoek naar hoe zij kunnen helpen met de coördinatie en ook de Oekraïense evenknie van de VNG moet meedenken hoe die samenwerking gefaciliteerd kan worden. Een ander belangrijk punt is dat Oekraïne natuurlijk een landbouw land is en Lansingerland de Home of Hortiscience. Wij hebben best wel kennis in huis hoe je intensieve landbouw kan creëren en hoe je de wereld kan voeden. Ook daarin zijn er dus verbanden te vinden.
Lansingerland kan op die manier misschien dus ook een bijdrage leveren aan de herbouw van de landbouwsector in Oekraïne of het verder uitbreiden daarvan. Even een korte samenvatting van de tekst, die u waarschijnlijk heeft gelezen, maar dan komen we uit op 3 vragen, die we aan u voor willen leggen. Ziet de commissie ook kansen voor Lansingerland om de lokale samenwerking met Oekraïne te versterken en zo bij te dragen aan de wederopbouw van Oekraïne? Op welke manier zou deze samenwerking verwezenlijkt kunnen worden? Welke rol ziet de commissie voor de samenleving en het bestuur van Lansingerland in deze samenwerking? Ik ben heel erg benieuwd naar uw antwoorden op die vragen. Dank u wel. De heer Van Egmond, CU: Waar ik het net nog volmondig eens was met de heer Weerheim, hebben wij toch zo onze bedenkingen bij dit voorstel. Het idee in het bespreekstuk klinkt, gezien de oorlog, sympathiek, maar als het aan ons ligt is het vooral een symbolische waarde en niet echt perse logisch. Helaas zijn er ook veel andere oorlogen gaande en zijn er ook andere plaatsen waar armoede en natuurrampen hun tol eisen. Een voorbeeld van zo’n land is Jemen. In het verleden heeft Wageningen University in Jemen onderzocht welke gewassen in het droge land gedijen. Daar valt meer winst uit te behalen, dan dat Lansingerland de grootste graanschuur van de wereld advies gaat geven over graan produceren.
Stedenbanden hebben veelal een symboolwaarde en daar helpen we Oekraïne niet mee. We hebben onderzocht met welke steden Lansingerland een stedenband heeft en ik persoonlijk viel van de ene in de andere verbazing. Lansingerland heeft bijvoorbeeld een stedenband met Götzenhein in Duitsland, Maria Ensusdorf in Oostenrijk, Londen in Engeland. Ik weet niet hoe goed het Chinees van de burgemeester is, maar zelfs met Yanling in China hebben wij een stedenband. Aangezien deze stedenbanden meer van symbolische waarden zijn, verdient het meer de overweging om sommige van deze stedenbanden te herzien. In de motie staat dat verschillende partijen zoals Ede en ook de VNG onderzoek doen naar mogelijkheden. Laten we dat onderzoek alsjeblieft minstens afwachten voordat we dubbel werk gaan doen. Kortom, wij houden de voorkeur voor concrete hulp, zoals opvang van vluchtelingen in onze eigen gemeente. De heer Philippens, L3B: Deels in het verlengde van de heer Van Egmond konden we bij onze fractie merken een stuk ongemak over dit bespreekpunt. Het heeft 2 elementen. Enerzijds de timing. Het is oorlog en dat heeft een enorm onzekerheid hoe het zich gaat ontwikkelen. Toch wordt in het bespreekstuk uitgegaan van een bepaalde uitkomst op een bepaalde termijn. Een zeer onzekere situatie, wij vinden het toch wel het betere luchtfietswerk. Daar gaan we liever niet op in als L3B.
Het tweede punt is de relatie van het bespreekpunt en de context van de gemeente Lansingerland waar we nu in zitten met onze inwoners, een inflatie met ongekende hoogte van 12%. Mensen hebben moeite om het hoofd boven water te houden en we hebben een groot tekort aan ambtenaren, de gemeentelijke organisatie piept en kraakt. We hebben een wooncrisis, asielcrisis, vluchtelingencrisis en een nieuwe coronagolf op de loer. Allemaal onderwerp die onze inwoners direct raken en waarvan verwacht wordt dat we met politieke antwoorden en acties komen. In plaats daarvan hebben we als middelgrote
21/28
Nederlandse gemeente over creatieve samenwerking ideeën met een land in oorlog. Het bespreekpunt volgt niet de lijn met de realiteit en reikwijdte die we hebben als gemeente Lansingerland. Wat ons betreft de timing aanpassen, bespreek het onderwerp als het ook echt speelt. En ik zou een andere prioritering voorstellen: laten we ons eerst richten op zaken die echt belangrijk zijn en waar we invloed op hebben en dan kunnen we hier eens aan denken. Dank u wel. De heer Jumelet, WIJ: Mijn fractie is het met de heer Weerheim heel snel eens als het gaat over het hartverscheurende, wat je zien, wat er gebeurt in Oekraïne. We zijn het ook heel erg met hem eens, dat dat natuurlijk je eigen verstand te boven gaat. Waar onze wegen zich dan een klein beetje gaan scheiden is het moment dat de rol die Lansingerland zou kunnen vervullen in een eventuele stedenband met een stad of een dorp in Oekraïne. Het is al gezegd: het lijkt een beetje op symboolpolitie. Mijn fractie is eigenlijk een beetje wars van symboolpolitiek, want op het moment dat je je verbindt, moet je je daar volledig geven en moet je durven investeren en het waar maken. Dat laatste wordt natuurlijk ingewikkeld, het werd al even genoemd bij het andere onderwerp, ambtelijk staat het water aan de lippen. Als je een stedenband echt goed wilt invullen, kost dat gewoon capaciteit en dat doe je er niet even bij.