[BV22.0006] Verslag CIE AB d.d. 12 januari 2022

Mevrouw Van Olst, WIJ: Ik vind het mooi om de wethouder zo enthousiast te zien. Het enthousiasme spat er vanaf, dat vind ik leuk om te zien en om even te noemen. Zelfs digitaal. Ik vind het heel fijn, dat de kloof gedicht wordt tussen de kinderen en de sector, dat is iets wat sowieso moet gebeuren, want het is toch wel heel raad dat je ’s nachts wakker wordt en dat er dan een oranje licht schijnt aan de hemel en niemand weet eigenlijk wat het is, terwijl het eigenlijk vlakbij is. Ja, ik vind het heel mooi dat dat wordt gedaan. Vooral de opmerkingen over de samenwerking met het totale Greenport West Holland, dat stelt me zeker gerust. Ik wens u heel veel succes ermee. Dank u wel. De heer Dieleman, CU: Ik heb geen behoefte aan een tweede termijn. Ik ben benieuwd hoe de wethouder gaat reageren op het campagne spelletje over Bleizo-west. Het zijn nog 2 maanden, dus alles op alles, hoor ik bij de VVD. Ik ben heel benieuwd. Mevrouw Den Heijer, D66: Hoe zal ik het zeggen? Onze zorgen zijn nog niet helemaal weg genomen na deze eerste termijn. Ik vraag me ook een beetje af, als wij nou die financiële zorgen hebben die ik ook bij de VVD hoor maar niet bij de rest van de partijen, aan wie ligt het dan eigenlijk? Dat is een retorische vraag, denk ik.

Ja, ik heb daar toch wel zorgen over, dat we zo’n substantieel bedrag hieraan gaan besteden, terwijl we weten, dat we met de volgende kadernota en de begroting toch echt wel in de

11/29

financiële zorgen beginnen te komen. Dus ik loop daar wel een beetje mee rond, wat we daarmee moeten. Ik heb ook niet een indruk gekregen, dat we onze rol, onze aanpassing zou kunnen zitten in, dat je op zoek gaat naar een andere rol in deze visie. We delen de visie. We vinden ook dat wat er moet gebeuren er ook staat, maar het gaat erom: wie doet dat nou, voor wie is deze taak nou? Welke rol speel je als gemeente daarbij, als je kijkt naar hoeveel andere mensen al een rol spelen in deze sector. Dat blijft bij ons boven tafel. De heer Ruitenberg: Ik wil toch even reageren op mevrouw Den Heijer, want ik vind dat ze er toch wat sipjes bij zit als het gaat over deze prachtige sector. Ik zou toch willen zeggen, kijk, we hebben financiële zorgen, daar ben ik het met u eens, ik heb het heel vaak gezegd, als je in ieder geval kijkt naar de gemeentelijke begroting, maar om ervoor te zorgen dat die zorgen niet groter worden, mogen we toch in ieder geval onze belangrijkste economische motor blijvend in investeren? Je zorgen zullen nooit minder worden als je stopt met investeren in je grootste successen. Je houdt de werkgelegenheid hoog, het zorgt ervoor dat minder mensen werkloos zijn en alle gevolgen die daarbij horen. Mensen die een baan hebben, zijn vaak wat gelukkiger, hebben misschien iets minder behoefte aan allerlei ondersteuning die de gemeente moet leveren.

Dus ik zou zeggen: tel je zegeningen en probeer toch om op dat ‘positief vooruit’- verhaal waar ik D66 van ken de focus te leggen. Mevrouw Den Heijer: Ik snap wat u zegt. Alleen, het is ook een beetje van: speel je die rol als gemeente? Is het niet een beetje die kleine druppel in die grote oceaan? Als je de stukken van de WUR leest, dan staat er duidelijk dat er grote investeringen worden gedaan, maar dat zijn internationale bedrijven en we weten eigenlijk helemaal niet waar die investeringen landen. Het gaat over een paar bedrijven, dat staat ook in de stukken van de WUR. Hoe die bijdrage nou precies in elkaar steekt, vind ik nog wel een beetje moeilijk om te zien. Dat is één van uw vragen. Er staat dat er over meetbare indicatoren wordt gesproken, maar ik zie dat niet terug in de stukken, hoe je dat zou kunnen meten, wat het effect is van deze bijdrage. Ons idee is dat je als overheid meer een regierol pakt, meer een rol op strategie en zich minder gaat bezighouden met het plaatsen van landmarks. Om je daarop te focussen, een landmark plaatsen, ik denk dan: voor wie dan? Wie gaat daar nou naar kijken als alles wat in die sector gebeurt, digitaal georganiseerd wordt. Klanten komen helemaal niet langs die landmark rijden, dat zijn de inwoners.

Als we dan denken aan kunst en cultuur, waarom moet dan alles in het teken staan van de landbouw en de tuinbouw, terwijl de gemeente veel meer divers is dan dat. Als je je paspoort komt halen, moet er dan echt een tuinbouw-icoon staan of kan het iets anders zijn? Wij vinden dat Lansingerland een home is van veel andere dingen dan alleen de tuinbouw. De sector zorgt heel goed voor zichzelf. Het gaat erom: hoe ga je de rol van de gemeente op een goede manier invullen? Wij vinden het toch wel een heel uitbundig programma als je ziet hoe de gemeente ervoor staat. De zorg blijft, ook wat ons betreft zijn we er nog niet helemaal over uit hoe we dit stuk verder gaan beoordelen. We willen dit graag agenderen voor de gemeenteraad. De heer Duk, GL: Wat fijn om een wethouder te hebben, die echt enthousiast is over de sector. Ik begin met een reactie op het CDA. De gemiddelde Lansingerlander is geen tuinder meer. In deze gemeente is tegenwoordig de gemiddelde inwoner een forens, dus dat is eigenlijk de grootste economische motor. Wat betreft de financiën: ik vertrouw het college, dat het inderdaad € 2ton is structureel en dat ik heb mis gerekend. Hoe kan het nou dat eerder is gezegd, dat niks structureel zou zijn en nu toch opeens € 2ton uit de mouw komt. De wethouder is niet alleen de wethouder van financiën, maar ook van duurzaamheid.

Ik vind het toch wel erg stuitend, dat hij op geen enkele van mijn vragen is ingegaan, namelijk niet over de CO2-inspuiting en dat we als Lansingerland daarvoor moeten lobbyen, terwijl het een enorme greenwashing is van de industrie van Rotterdam. Welke garanties zijn er dat over 4 jaar de sector als doelstelling zegt: 2050 i.p.v. 2040. Zoals ze 4 jaar geleden 2030 zeiden. De wethouder heeft helaas niets gezegd over de plukperkjes, waar ik hem uitdaagde om een toezegging te doen. Ik zou echt van alle andere partijen willen horen, dat ze de stedenband met China willen heroverwegen. Laat ik ook nog even positief blijven. Scholen uitnodigen in de kassen lijkt me een heel erg goed plan, alleen, laten we dat niet beperken tot enkel de scholen in onze gemeente, maar laten we dat ook doen bij de buurgemeenten, die mogelijk zelf geen glastuinbouw hebben. Ik heb zelf een kind in Zoetermeer zitten, ik weet zeker dat die school geïnteresseerd is om hier te leren. Dank u wel. Mevrouw Verhoef, PvdA: Ik wil ook de wethouder bedanken voor zijn uitgebreide beantwoording. Gekscherend dacht ik een beetje: het zou niet misstaan als een mini-college tuinbouw innovatie bedrijfskunde en verduurzaming, dan kan het zo het internet op en dan hoeft het helemaal niet ge-edit te worden. Het is altijd fijn om zijn enthousiasme te zien. Ik blijf me verbazen over de koudwatervrees van de VVD en ook van D66.

De VVD spreekt over marktfalen en waar moet de overheid bijspringen? Als gemeente kun je investeren en daarmee lok je ook de markt, dus je geeft een impuls. Je laat zien dat het belangrijk is om te investeren. We vinden ook dat de gemeente een onontbeerlijke partner is in dit hele ecosysteem. Dan kan je bijvoorbeeld investeren in een speciale ambtenaar voor het Horti Science District. Voor ons is het niet meer dan logisch. De heer Van Santen: Vindt mevrouw Verhoef dan ook dat het geld dat wij hier dan nu in deze fase, waar de gemeente zich in bevindt, aan besteedt bijvoorbeeld ten koste moet gaan van het sociaal domein? Mevrouw Verhoef: Ik vind het een heel vreemde vraag

12/29

eigenlijk. Het ligt helemaal niet op tafel, dat we dit ten koste van welke andere investering in welk domein dan ook zouden moeten doen. Dit heeft al heel lang op de begroting gestaan, ook bij de kadernota hebben we het uitgebreid over gehad. Ik begrijp niet waar u vandaan komt. De heer Van Santen: Ik moet even uitleggen waar ik vandaan kom. U weet toch wat het meerjaren beeld is van de begroting? We kunnen het geld maar één keer uitgeven. Als we dat bijvoorbeeld hieraan uitgeven, dan kunnen we dat ergens anders niet aan uitgeven. Ik weet niet wat daar zo ingewikkeld aan is. Mevrouw Verhoef: Dat is ook helemaal niet ingewikkeld. Ik hoor hier heel veel partijen in ons mooie gemeentehuis of digitale gemeentehuis, ik hoor ook de wethouder die grote kansen ziet en die beseft hoe belangrijk deze sector is, niet alleen voor Lansingerland, maar voor de hele wereld. Die investering is het dus meer dan waard. Ik zou het bijzonder vreemd vinden, ook uw vraag: kun je dan na een jaar, ik zit toch wat krap bij kas, de financiële injectie weer terugdraaien? Ook dat doe je als betrouwbare partner, die je als gemeente in deze context wil zijn, niet. (…). Ik spreek mijn verbazing uit, maar ik begrijp ook, dat uw partij de risico’s als heel hoog blijkbaar ziet.

Mevrouw Den Heijer, waarom een landmark? Een ding, een paal, iets waar je aan kunt zien hoe belangrijk wij dit vinden, een stuk kunst in de buitenruimte. Ook tegen mevrouw Den Heijer wil ik zeggen: dit is zo’n unieke sector, straks als de digitale tijd voorbij is en er komen weer mensen langs, dan is het mooi om die mensen, de bezoekers, maar ook onze eigen inwoners te herinneren aan hoe belangrijk dit is. De stedenband met China, de heer Duk vroeg daarnaar. De voorzitter: Graag afronden, u zit ruim over uw tijd. Mevrouw Verhoef: De heer Duk heeft terecht aandacht gevraagd voor de stedenband met China. De wethouder heeft al aangegeven daar alert op te zijn en daar ben ik blij om. We blijven graag op de hoogte hoe het daarmee loopt. Dank u wel. Wethouder Van den Beukel: Kort probeer ik en of het krachtig is mag u beoordelen. Laat ik beginnen met de heer Duk, want die heb ik net niet helemaal weg gedaan met een paar van zijn punten. Laat ik eerst noemen, de meest impactvolle als we die zouden treffen: kunnen we eisen stellen als gemeente aan kassen? Op dit moment kan ik me daar niet veel bij voorstellen in alle eerlijkheid. Standaarden voor de best beschikbare techniek formuleer je in het algemeen niet op gemeentelijk niveau. Dat zou niet passend zijn bij onze rol als gemeente, dat ligt eerder op het bordje van het rijk, om zich te buigen over dat type vraag.

Dat wil niet zeggen dat onze bijdrage aan, inspanningen voor, investeringen in infrastructuur warmtetransitie vrijblijvend is. Nee, natuurlijk verwachten wij ook van de sector om zijn rol te spelen, dat zij financiering beschikbaar stellen, dat zij investeren, dat zij niet nodeloos energie verspillen en wat dies meer zij. Dus nee, daar moet geen woord Spaans bij zijn. Dat het in beginsel de verantwoordelijkheid is van de ondernemer zelf om maatschappelijk verantwoord te ondernemen. Niemand is gehouden tot het onmogelijke, maar dat moet wel de ambitie zijn, dat verwachten we ook van onze ondernemers en dat maken ze ook, voor zover ik het kan overzien, in vrijwel alle gevallen waar. Ik kan niet voor iedereen spreken, maar dat is wel mijn waarneming. Dan over CO2, de heer Duk vraagt daarnaar, het inspuiten van CO2. C02 is een groeibevorderaar in de kas. Het helpt om plantjes te laten groeien. Er zijn zelfs voorbeelden, u kent ze ook als duurzaamheidsexpert, waarin warmte en krachtkoppeling installaties voornamelijk draaien door CO2 te produceren zodat de planten lekker groeien. Dat wilt u denk ik niet, want daar is aardgas mee gemoeid, misschien zelfs Russisch aardgas. Als je die CO2 ergens anders vandaan kan halen als restproduct van een proces ergens in Rotterdam, dan is u dat liever, dat is mij in elk geval wel liever.

Wat ik zie, is dat tuinders die willen overschakelen naar duurzame warmte, bijvoorbeeld aardwarmte, zeggen: oei, dan heb ik geen CO2 meer, dat is wel een probleem. Ik zou bijna mijn WKK aanlaten vanwege die CO2. Ik heb liever dan restwarmte uit de haven, die anders de lucht in zou gaan dan speciaal daarvoor aangeschafte en draaiende WKK installatie. Ik kijk er toch een slag anders naar. De heer Duk: Ik zeg ook niet, dat die CO2 niet ingespoten dient te worden, al zou ik graag hebben dat dat op een lager niveau is uiteraard, maar mijn vraag is eigenlijk primair: is het aan de gemeente om te lobbyen om die hoeveelheid constant te houden? Is het niet veel logischer om dat aan LTO over te laten of dat het in ieder geval niet publiek is. Wethouder Van den Beukel: Als het de heer Duk gerust stelt: ik ben niet wekelijks op het Binnenhof om deze zaak te bepleiten, dus zover gaat onze lobby ook weer niet. Maar als het ons ernst is met die warmtetransitie, dan hoort daar ook een goede CO2 infrastructuur bij en dat punt wil ik wel maken, ook als overheid, dat lijkt me passend, maar we geven LTO en andere daar vooral de ruimte voor. Zo min mogelijk, maar wat nodig is moeten we wel doen.

Plukbermpjes, om even iets belangrijks te noemen, want daar worden mensen vrolijk van en het is goed om in contact te treden met de natuur, daar kan je niet vroeg genoeg mee beginnen, alle dingen die daarover gezegd worden, daar kan ik het alleen maar mee eens zijn. De heer Fortuyn is er vaak voldoende enthousiast over en draagt dat uit, over dat soort bermpjes. Op het moment dat dat past en ik zou me er iets bij kunnen voorstellen bij het dichten van die kloof tussen samenleving en sector, dan zou ik er positief naar willen kijken. Ik wil het onderzoeken, maar het moet niet wezensvreemd zijn aan deze Horti Science visie en uitvoeringsagenda. Ik hoor er wel zorgen over bij deze en gene, ik weet niet of mevrouw Den Heijer enthousiast wordt als we het budget Horti Science visie uitvoeringsagenda gaan benutten voor plukbermpjes, dat past misschien niet bij de strategierol, die zij voor zich ziet. Dus ik kijk er welwillend naar, maar laten we even ons kruit droog houden. Anturiums plukken in de buitenlucht. De voorzitter: Het is duidelijk, gaat u over naar het volgende punt. Wethouder Van den Beukel: Dan bewaren

13/29

we de plukbermpjes voor een andere keer. Een ander onderwerp dat is benoemd in de tweede termijn is het structurele geld bijna € 2ton. Voor alle duidelijkheid: het is bestaand structureel geld. Het is niet van nu, niet van vorig jaar, dat is van veel verder terug nog, dus er is geen nieuw voorstel naar u gedaan. Als het zo is overgekomen, dan spijt me dat, want dat is niet de intentie geweest. Kunnen we na een jaar stoppen, heel concreet, vraagt de heer Van Santen. Ja, juridisch kan dat. Dus als u uw budgetrecht inzet om te zeggen: de nood is hoog, de Horti Science visie was een mooi idee, maar de uitvoeringsagenda zetten we on hold, dan heeft dat natuurlijk wel een maatschappelijk effect, maar dan heeft u die vrijheid. Het maatschappelijk effect spreekt voor zich, ik zal er niet teveel over uitweiden, vertrouwen komt te voet en gaat te paard, daar kan je een hoop schade mee veroorzaken maatschappelijk en daar kan je jaren weer last van hebben, maar het kan wel. Bleizo-west, met een knipoog kwam daar een vraag over. Ik wil er serieus op antwoorden. In de visie van het college, ook de Horti Science visie, op Bleizowest speelt Horti Science altijd een prominente rol. Meer dan 100.000 m2 werkgelegenheid wordt daar ruimte voor gehouden in de context van Horti Science, in de context van Dutch Innovation Park Zoetermeer.

Dus ja, het Horti Science Park wordt een succes en dat succes wordt zelfs zo groot, dat we daar Bleizo-west voor een belangrijk deel voor nodig hebben. Zo ziet het college dat en zo zie ik dat ook en zo zal ik het ook blijven uitdragen. Verder zie ik uit naar alle debatten met u in andere contexten. Dan nog enkele vragen van mevrouw Den Heijer en dan rond ik af. Over de rol van ons als gemeente, kan die zo strategisch als mogelijk zijn? Ja. Wat mij betreft is dat het vertrekpunt. Tegelijkertijd, wat ik elke keer terug krijg als ik spreek met Bayer of met familiebedrijven of met wie dan ook, is dat we ook moeten leveren. En leveren betekent soms heel platte, praktische dingen. Ja, dat betekent soms ook een naambordje, want op het moment dat de directie van Bayer overkomt uit Duitsland en ze vroegen aan Nico: waarom moeten we in Oostland zitten en niet in Westland, want daar gebeurt het toch, dat heeft toch de naam? Was het belangrijk, dat de weg waarover ze reden er goed uitzag en dat daar wat zichtbaar was van Horti Science. Dat soort ogenschijnlijk kleine, praktische dingen tot en met de bushalte bij het Horti Science Park aan toe, ja, dat is wel een kwestie van leveren. Zo praktisch is het soms ook. Ik denk dat we op die beide niveaus een rol pakken.

Altijd wel in overleg, in stuurgroepen, triple helix verbanden, noem maar op, met die andere partijen, want we gaan het niet helemaal zelf dragen. U ziet ook die fasering, we moeten wel presteren als overheid, maar we doen het niet in splendid isolation. Wij laten echt het plan voor de nieuwe MBO-school maken door die MBO-school. Dat kunnen wij niet, dat gaan we niet naar ons toetrekken. Wij blijven daar wel strategisch over meedenken, het briefje dat we hebben gestuurd heeft strategische impact, dat hebben ze nodig want anders kunnen ze niet verantwoorden dat ze het onderzoek mochten doen, maar voor ons is het maar een briefje, verder is het helemaal aan hen. Tot slot. Mijn laatste zin zou zijn: dat paspoort ophalen. Mevrouw Den Heijer vraagt: waarom moet je dan weer die tuinbouw tegenkomen? Toch is het antwoord erop: dit is wat ons onderscheidt. Dit is wat ons onderscheidt van veel andere gemeenten, dit is ook wat onze citymarketing uiteindelijk nodig heeft, dat je een keuze maakt en dat je kleur bekent. Toen Jaap Smit onlangs als commissaris op bezoek was in Lansingerland, had hij niet door bij het betreden van het gemeentehuis dat het gemeentehuis eigenlijk een kas symboliseert, dat het daarop is geïnspireerd. Dat is toch wel een gemiste kans, als je dat visitekaartje niet nu al afgeeft als gemeentehuis, als gebouw, aan allerlei bezoekers daarvan. Tot zover.

De voorzitter: Dan zijn we aan het eind van dit agendapunt. Toch wel langer geduurd dan ik ingeschat had. Een aantal van u heeft aangegeven, dat het een bespreekstuk moet worden. GL wil de stedenband met China nog bespreken. D66 en VVD hebben aangegeven: we zijn er nog niet helemaal uit. Mijn vraag is dan: gaat u de commissie in de raad herhalen? Of bent u dan strikt en duidelijk, over die punten willen we het nog hebben. Misschien kunt u dat nog aangeven. Mevrouw Den Heijer: Wij willen het hebben over de rol van de gemeente in deze visie. Hoe we dat gaan aandragen, een motie of amendement, dat weet ik nog niet, maar dat gaan we uitzoeken. De voorzitter: De rol van de gemeente in deze visie en uitvoeringsagenda. De heer Duk: Wat ons betreft is het een hamerstuk, wij hoeven geen amendement te doen. De voorzitter: Dat wordt het dus niet, maar het is duidelijk. De heer Van Santen: Hetzelfde als mevrouw Den Heijer. De rol. Wij zijn er gewoon nog niet uit. We hoeven niet de commissievergadering over te doen. De voorzitter: Daar ben ik dan bang voor. De burgemeester is inmiddels ook aangeschoven in de vergadering, dus hij heeft meegeluisterd. Als de herhaling er gaat komen, zal hij ongetwijfeld ingrijpen. De heer Van Santen: U kunt ons vertrouwen, wij gaan niet de commissievergadering herhalen. We zijn er gewoon nog niet uit.

De voorzitter: Dan wordt dit een bespreekstuk voor de raad. Nog een paar laatste woorden van mijn kant. Horti Science, de glastuinbouw is de trots van Lansingerland, dat is wat u eigenlijk allemaal hebt aangegeven vanavond. Lansingerland voedt niet alleen Nederland, maar ook grote delen van Europa en de rest van de wereld, gaf de wethouder aan. Daarbij ook nog een bloemetje op tafel, dat wil ik er dan nog even bij zeggen, want het is niet alleen voeding, het zijn ook bloemen en planten. Bekendheid geven aan de Lansingerlandse tuinbouw is erg belangrijk, dat heb ik ook horen zeggen. We kennen allemaal citymarketing, misschien moeten we aan Greenhouse marketing gaan doen of iets dergelijks. Hiermee sluit ik dit agendapunt af.

14/29

5. Bespreekpunten: 5.a Huisvesting asielzoekers De voorzitter: De burgemeester is hiervoor aanwezig, welkom burgemeester. Het bespreekpunt is door de agendacommissie ingebracht. De actualiteit is sinds maandagochtend fors toegenomen door het allerlaatste bericht van demissionair staatssecretaris Broekers-Knol aan de Tweede Kamer. Mevrouw Verhoef, PvdA: Ik heb heel even een korte vraag. Wat is precies het doel van dit bespreekstuk? Kunnen alle fracties vrijelijk hier iets over zeggen? Of is er een bepaalde vraag die voorop staat? Wat is precies de bedoeling? Ik was helaas niet in de positie om de tv-show te volgen van RTV Lansingerland, maar is daar iets te zeggen over wat wij nu precies gaan bespreken? Of niet? De voorzitter: Dat weet ik niet, daar ben ik ook niet bij geweest. De burgemeester is daar in lead geweest. Hij is aanwezig, dus hij zal er ongetwijfeld op ingaan. Als agendacommissie vonden wij het belangrijk, omdat wij inzagen toen dat verzoek kwam voor die 50 asielzoekers, dat wij vonden dat zeker ook de raad, de volksvertegenwoordigers, erover zouden moeten kunnen spreken. Dat is de insteek geweest. Wie ben ik, wie is de agendacommissie om u te beperken in wat u wel of niet wilt zeggen, dat weet u zelf ook wel. In die zin heeft de agendacommissie gezegd: we willen het agenderen.

Dit is er maandag bij gekomen, maar dat was niet bekend toen wij dat in december besloten. Zo moet u dat zien. De heer Duk: De agendacommissie heeft dit niet besloten. De agendacommissie heeft besloten een bespreekpunt van GL te agenderen, dat vervolgens terug is getrokken. Vervolgens hebben 2 leden van de agendacommissie besloten dit op de agenda te zetten. De voorzitter: Ik adviseer u om het verslag ervan na te kijken, dan kunnen we precies zien hoe dat gegaan is. De heer Van Doorn, L3B: Door het gepruts van onze regering staan wij vanavond voor een complex vraagstuk en dito bespreking. Ik wil deze raad namens de fractie van L3B oproepen om het bizarre gedrag van onze regering en de betreffende staatssecretaris en minister in het bijzonder krachtig te veroordelen en ons ongenoegen middels een scherpe brief kenbaar te maken. De staatssecretaris heeft de gemeente willens en wetens weten te misleiden door een aanwijzing te suggereren waarmee asielzoekers opgenomen moesten worden. Hiermee zijn zowel de veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond als deze gemeenteraad onrechtmatig buiten spel gezet en is tevens de betrouwbaarheid van het openbaar bestuur als onze relatie met het rijk wederom ernstig onder druk gezet. Wij willen en mogen dit gedrag nooit accepteren en ik vraag de andere fracties om dit verzoek te steunen. De vraag is vervolgens hoe nu verder.

De burgemeester heeft laten weten dat de rechtsgeldigheid van de aanwijzing niets afdoet aan onze verantwoordelijkheid en dat de hulp van Lansingerland noodzakelijk is om de ontstane humanitaire noodsituatie op te lossen. Dat er op het asielzoekersdossier sprake is van een landelijk tekort schietend beleid en dat we hierdoor met deze problematiek zijn komen te zitten, dat kan niemand meer ontkennen, dat zien we voortdurend in de pers ook terug komen. Of naast het toekennen van woningen aan een aantal of aan een vast gesteld percentage statushouders extra opvang in Lansingerland de best denkbare oplossing is om dat probleem op te lossen, is voor volgens de fractie van L3B nog maar zeer de vraag. O.a. de gemeente Albrandswaard en Venray hebben vergelijkbare bedenkingen en hebben de uitvoering van het verzoek tot nadere besluitvorming bevroren. Dat laatste is ook precies wat de fractie van L3B voor ogen heeft, maar we willen u vanavond dan ook formeel verzoeken dit per ommegaande te doen. De fractie van L3B is namelijk tegen grootschalige opvang binnen de gemeentegrenzen en dat geldt ook voor grootschalige opvang van asielzoekers.

Want naast 50 statushouders, die we door de aangenomen motie van GL al vervroegd naar Lansingerland willen halen en waar wethouder Arends nog altijd op zoek is naar noodvoorzieningen, komen er nu nog eens 50 asielzoekers bij en kan er op korte termijn zomaar een opvang van 100 man ontstaan. Door de vermeende aanwijzing dachten wij hier, tot onze grote ergernis overigens, niets meer tegenin te kunnen brengen, maar die mogelijkheid lijken we nu wel te hebben. Om die reden is ons verkiezingsprogramma en het gesloten coalitieakkoord leidend als uit te voeren beleid en willen wij een ander proces en mogelijk andere oplossingen dan de huidige, die onder stoom en kokend water tot stand is gekomen. De burgemeester heeft aangegeven, dat hij onderzoek doet naar wie in deze bevoegd gezag is. Mijn fractie vindt dat verstandig en tot die tijd past ons inziens het stil leggen van alle voorbereidingshandelingen, dus niet alleen het toekennen van een vergunning. Als uit het genoemde onderzoek blijkt, dat deze raad aan zet, dan zullen wij een proces voorstellen met uitgebreide participatie van de samenleving, waar ruimte is om denkkracht in die samenleving aan te boren. Naast het ophokken in containers in een weiland zijn er wellicht alternatieven denkbaar, die humaner zijn of op veel draagvlak in de samenleving kunnen rekenen.

Denk aan spreiding van die doelgroep door bijvoorbeeld de verschillende bed and breakfasten in onze gemeente de komende maanden te huren, dan verdienen onze ondernemers in deze ernstige tijd met tekorten en maatregelen ook nog wat extra’s of bijvoorbeeld asielzoekers tegen een dagvergoeding onder te brengen bij de vrijwilligers thuis. Ik heb begrepen, dat er veel vrijwilligers zijn, die willen helpen. Je kan die mensen natuurlijk ook een dagvergoeding geven en op die manier spreiden. Dan heb je geen grootschalige opvang, maar dan heb je dat mooi gespreid door de gemeente. Het gaat mij dus niet om de voorbeelden zelf, maar het gaat om het feit dat we met elkaar tot een andere invulling kunnen komen. Mochten we

15/29

tot de conclusie komen, dat kleinschalige opvang in tijdelijke huisvesting noodzakelijk is, dan willen wij geen containers maar volwaardige desnoods lokaal te betrekken woningen die na deze kortdurende periode beschikbaar gesteld worden aan onze eigen jongeren en lokale woningzoekenden, want die lopen inmiddels ook al meer dan 80 maanden op hun veilige plek te wachten. Mevrouw Gabin: De heer Van Doorn haalt 2 groepen door elkaar heen en dat werkt heel erg frustrerend en verwarrend. Enerzijds heb je statushouders. De voorzitter: Dat kunt u in uw termijn aangeven. Welke vraag heeft u aan de heer Van Doorn? Mevrouw Gabin: Ik werk naar mijn vraag toe. Je hebt enerzijds statushouders op grond van de taakstelling en anderzijds heb je asielzoekers, die hier komen voor tijdelijke noodopvang. Mijn vraag is: wilt u die 2 groepen wel uit elkaar halen? Dit brengt ophef. De heer Van Doorn: Ik haal geen groepen door elkaar, want ik noem ze bewust beide apart. Met de motie van u hebben we de opdracht gegeven om voorzieningen te treffen om de statushouders vervroegd op te vangen, want daar hebben we namelijk ook geen plek voor, net als dat we die voor asielzoekers niet hadden. Daarbij was er toen ook sprake van dat er mogelijk bij Wilderszijde extra voorzieningen aangelegd moeten worden. Als je beide groepen optelt, heb je dus een voorziening nodig voor 100 man.

Ik haal ze niet uit elkaar, ik tel ze wel bij elkaar op en dat is niet onrechtmatig, want het telt op naar een voorziening, die we nu niet hebben en die we moeten creëren. Resumerend aan het eind: afhankelijk van wat mogelijk is en op draagvlak kan rekenen, want dat is voor ons echt van wezenlijk belang, bepalen we in welke mate we qua doelgroep, of we gezinnen willen, moeders met kinderen of alleenstaande mannen, en qua aantallen kunnen bijdragen aan de oplossing van dit probleem. Wat de fractie van L3B betreft lopen we met elkaar of een zorgvuldig proces of we leggen het verzoek terug. Dank u wel. De heer Machielse, VVD: Ik heb in deze commissie al regelmatig genoemd, dat er een enorme druk staat op Lansingerland. Een druk van woningbouw, van verkeer, van verduurzaming. En daar is de laatste tijd een druk bij gekomen. Want los van de verantwoordelijkheid die we al nemen in het huisvesten van statushouders, worden we nu ook nog eens gevraagd om extra asielzoekers op te gaan nemen. Voor de VVD is het heel duidelijk. Wij zijn altijd tegen grootschalige opvang van asielzoekers geweest in deze gemeente, maar ik denk dat het goed is om aan te geven waarom.

Lansingerland is een groeigemeente, we doen ontzettend veel om te investeren in onze woonwijken, in onze verenigingen, in onze infrastructuur en dan is het erg lastig om daar alle verantwoordelijkheden bij te nemen en op een goede manier een AZC toe te voegen aan de gemeente. We moeten onze moeiten, energie en aandacht steken in de groeiopdracht, die onze gemeente überhaupt heeft. Wij dragen daarin ons steentje bij in deze regio en aan de uitdagingen die ons land kent. En toch is noodopvang natuurlijk niet hetzelfde als een AZC, dat weet de VVD ook. Ook een calamiteit als een situatie van noodopvang mag nooit gaan leiden tot structurele opvang of een vergroting van de taakstelling van statushouders die daarop kan volgen of de verantwoordelijkheden die Lansingerland moet nemen in het nationale probleem. De staatssecretaris doet wel een beroep op onze moraliteit en onze menselijkheid, maar er zijn in deze wereld 1,5 miljard mensen in nood en die kunnen niet allemaal naar Lansingerland komen. Ik denk dat er in deze raad niemand is die dat met mij oneens kan zijn. Maar dan toch, er is een calamiteit gecreëerd, want noodopvang werd geframed door de staatssecretaris als een taakstelling aan de regio en een opdracht waar we geen nee tegen konden zeggen. Maar ook bij calamiteiten moet je netjes de bevelvoering doen. Onze hulpdiensten zijn daar een goed voorbeeld van.

Onder enorme druk toch de juiste afstemming doen om te komen tot een juiste gedragen beslissing. Die manipulatieve woordkeus van de staatssecretaris vind ik erg kwalijk. Er is dus helemaal geen sprake van dwang en er was dus wel meer tijd geweest voor een gedragen besluit en een goed uitgevoerde noodopvang. Nu onder stoom en kokend water en zonder fatsoenlijk participatietraject, echt niet best. Dit soort zaken moet je fatsoenlijk regelen. Zorgvuldigheid staat hier centraal en dat begint natuurlijk in Den Haag. Samenwerken is een werkwoord. En het is ook nog eens een woord, dat begint met ‘samen’. Op de manier die door de staatssecretaris is voorgesteld, krijgen we hier nu niet de tijd voor. Niet samen met het ministerie, maar nog veel erger, ook niet samen met onze inwoners. De inwoners en hun vertegenwoordiging, dat zijn wij, zijn buiten spel gezet. Dan volgt er ineens een brief over de nuancering van de uitspraak van de staatssecretaris. Dat ziet de VVD als een kans om het toch nog recht te trekken en om recht te doen aan onze inwoners en hun belangen. Ik vraag me af wat de burgemeester hiermee gaat doen. Toch in een brief van 21 december schreef de burgemeester dat het college in een vroeg stadium al heeft aangegeven bereid te zijn om een noodopvanglocatie te realiseren.

Dus zelfs nu we de kans krijgen het proces vlot te trekken, ben ik nog altijd benieuwd hoe de burgemeester dat ziet. Ook zijn er veel zorgen over de uitvoering. Bijvoorbeeld de Gelderse gemeente Renkum heeft een afspraak kunnen maken met het COA over wie ze krijgen. Alleen gezinnen met kinderen, echtparen, maar geen alleenstaande mannen. Kunnen wij die afspraak ook maken met het COA? Kunnen wij die zekerheid bieden? Ook hebben wij eerder gezegd, dat we die 1/5 opgave van de aantallen willen realiseren in Lansingerland, dat heeft de burgemeester tenminste gezegd, maar kunnen we ook die afspraak hard maken? Dat het er niet 50, 60, 70, 80, 90, 100 worden, maar dat als wij al moeten bijdragen alleen bijdragen evenredig aan deze calamiteitensituatie. Dat geldt ook voor de duur van de opvang. Het COA schreef zelf 3 tot 4 maanden, pardon, de staatssecretaris schreef 3 tot 4 maanden. In de brief van het college, de burgemeester, wordt al gerept over 4 tot 6 maanden. Wat is het

16/29

vervolg? Dat wij jarenlang een AZC gaan creëren in deze gemeente? Tot slot vraag ik me altijd af bij wat we besluiten in onze raad en voorbereiding op de commissies: wat heeft de Lansingerlander hieraan? We hebben bijna allemaal de uitzending van RTV Lansingerland deze avond gekeken. We hebben gehoord, dat de containers die voorzien zijn geen geschikte woonruimten zullen zijn voor onze eigen inwoners, dat er andere normen voor zijn. We hebben ook gehoord, dat vanaf augustus het terrein weer benodigd zou moeten zijn voor de school. We hebben van inwoners zorgen gehoord over de veiligheid, die worden weggewuifd door het COA. We hebben ook geen enkele zekerheid gekregen van het COA over wie er komt en hoe we ervoor kunnen zorgen, dat we ook kans maken op gezinnen met kinderen als het al moet. Wat de VVD betreft, kan er maar één actie de juiste zijn. Alle acties die op dit moment lopen direct on hold zetten totdat helder is wat de aanwijzing met betrekkelijke juridische staat überhaupt inhoudt. Want zoals gezegd: dit moet je fatsoenlijk regelen en dat vraagt zorgvuldigheid. Die oproep wil ik doen aan de burgemeester. Dank u wel. De heer Ammerlaan, CDA: Gisteravond zat ik te lezen.

De gemeente is boos en ik vroeg me af wat de burgemeester daarvan dacht, dus ik heb gisterenavond om kwart over twaalf een mail gestuurd naar de burgemeester om voor de commissie eigenlijk wat meer duiding. Er is een brief gekomen en die gaf wat meer duiding, maar ik moet zeggen dat de uitzending van RTV Lansingerland nog wel meer duiding gaf. Er zijn natuurlijk veel vragen, want het is ineens anders. Als we horen, dat de opdracht die het kabinet gaf niet rechtsgeldig was, dat geeft toch wel een ander beeld. Die handelwijze van staatssecretaris Broekers—Knol is zeer schadelijk. Daar word je niet vrolijk van. L3B en de VVD zeiden het ook met die woorden, dat schaadt het vertrouwen in hoe je met elkaar omgaat, maar je moet wel met elkaar blijven omgaan, want we zitten in dezelfde samenleving en je moet toch dingen oplossen. We hebben geen hek om Lansingerland staan waar we alles zelf kunnen beslissen. Anderzijds moeten we niet zomaar alles accepteren. Slecht beleid vanuit het rijk, eerder door het COA afgeschaalde voorzieningen, die zijn er nu ineens niet meer en nu moeten wij ineens opdraven, zo kwam het verhaal in december aan de orde. Nu gebleken is, dat het niet juridisch was, dan komt het toch even in een ander licht te staan.

Waarom moeten we dat zo ineens organiseren? In de brief van december maar ook de brief die de burgemeester vanmiddag stuurde, ja, daar wordt toch gezegd, burgemeester Aboutaleb verwoordde dat gisteren toch wel goed, die zei: menselijk gezien vindt hij nog steeds dat de regio moet zoeken en dat het creëren van opvang juist is. Wat is grootschalig? Wat is nood? Grootschalig 50 mensen voor 4, maximaal 6 maanden is behapbaarder dan als het veel langer gaat duren. Dat moet wel duidelijk zijn. Het is noodzakelijk, het is een noodsituatie, dan moet je toch weleens snel handelen. Mensen zeggen ‘zorgvuldig en een goede afweging’, daar ben ik het mee eens, ik wacht ook even wat de burgemeester zegt over hoe zorgvuldig hij in deze situatie gaat handelen. Er staat ook in dat met name de vraag is wie er verantwoordelijk is. Dan is ook de vraag wie er beslist. Is het vanuit de veiligheidsregio c.q. vanuit de staatssecretaris opgelegd of beslist de gemeenteraad, beslist het college? Dat is voor ons nog onduidelijk. Duidelijkheid had ik wel willen hebben n.a.v. wat ik gevraagd heb in mijn mail, maar die is er nog niet, daar moeten wij op wachten. Voor ons is in ieder geval wel duidelijk dat die 4 maanden, maximaal 6 maanden, ik heb de burgemeester net in de uitzending van RTV horen zeggen, dat het echt om 4 maanden gaat, dat is voor ons wel een harde eis.

Als het ervan komt, moeten we goed uitzoeken hoe het gaat gebeuren, maar 4 maximaal 6 maanden en niet meer dan 50 mensen. Niet zoals de VVD zegt, dat het er 100 worden en dat het langer duurt. Dat zijn wij ook van mening. We zijn wel van mening, dat we niet alles kunnen oplossen, maar we moeten ook wel eens een keer klaar staan en dan moet het maar. Het moet wel normaal zijn, dat is wel nodig. Als het er van komt, onder welke voorwaarden, dat is een tweede. Dat de huisvesting van de asielzoekers er komt. De locatiekeuze nabij een school, dat is ook door de inwoners naar voren gehaald. Veiligheid voor kinderen in combinatie met die school, dat vinden wij ook wel iets. Aan de andere kant hoorden we ook, er zijn veel locaties waar het op schepen gaat gebeuren, ja, daar moet je geen gezinnen met kinderen op plaatsen. Als we er dadelijk mee akkoord gaan, dan vinden wij wel dat wij als gemeente voorop moeten stellen dat er zoveel mogelijk gezinnen zullen komen. Dat vinden we van groot belang in combinatie met de school. Ook is het van belang als die mensen komen, dat ze goed opgevangen worden. Ik heb geleerd, dat als je ervoor zorgt dat mensen echt welkom zijn, dat je alles wat je geeft terug krijgt. Dat heb ik van mijn bedrijf gezegd, maar dat geldt ook voor mensen die vanuit de vreemde bij ons komen. Als wij ervoor zorgen, dat het goed geregeld is, dan voorkom je problemen.

Er moet een goede opvang zijn, er moet continu, 24 uur per dag, 7 dagen in de week begeleiding zijn. Dat voorkomt veel problemen. Ook informatie. Er vindt nu al informatie plaats, dat is goed, maar als het er van gaat komen, moet er gedurende de periode goede informatie zijn. Het moet niet stoppen als de eerste mensen komen, zodat de burgers en met name de omwonenden gewoon continu op de hoogte gehouden worden wat er zich afspeelt en ook wanneer het eindigt. Dat het duidelijk is. Ook de communicatie met de directie van Wolfert Lansing moet goed plaats vinden. De belangrijkste vraag is: wie gaat er beslissen en hoe is de rol van de raad? Ik denk dat ik het daarbij moet laten. Dank u.

17/29

Mevrouw Van Heusen, WIJ: WIJ vindt dat elke gemeente de verantwoordelijkheid heeft om een evenredig deel van de asielzoekers die in Nederland worden opgevangen te huisvesten. Om een gevoel te krijgen van over hoeveel asielzoekers je dan hypothetisch praat, heb ik een klein rekensommetje gemaakt. Het Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers verwacht in 2022 42.000 opvangplekken voor asielzoekers nodig te hebben. Als je dit evenredig verdeelt over alle gemeente gebaseerd op inwoneraantal dan zou dat neerkomen op 156 asielzoekers voor Lansingerland, want 63.000 gedeeld door 17mln inwoners is 0,37%. Dus 156 als je het eerlijk zou verdelen over alle gemeenten in Nederland. Eerder onderzoek afgelopen najaar naar de mogelijkheden voor vrijwillige noodopvang door onze gemeente heeft niet geleid tot een passend aanbod aan het rijk. Toen het in december leek dat we verplicht werden aangewezen om 50 asielzoekers op te vangen, is er heel snel geschakeld en binnenkort kunnen er tijdelijke woonunits worden geleverd, geïnstalleerd en kunnen de asielzoekers worden gehuisvest. Wij doen hiermee als gemeente iets goeds door deze mensen in nood op te vangen.

Tijdens ons fractieoverleg van afgelopen maandag vroegen wij ons nog af of die woonunits, als de asielzoekers weer vertrokken zijn, eventueel door de gemeente overgenomen zouden kunnen worden als noodhuisvesting voor inwoners uit onze eigen gemeente, want van 3B Wonen hebben wij vernomen, dat ook in onze rijke gemeente er mensen zijn, die de nacht doorbrengen in een auto of zelfs met een heel gezin inwonen op zolder. Wij dachten: het zou toch geweldig zijn om deze mensen in de toekomst te kunnen helpen, ook als noodhuisvesting. De heer Van Doorn: Ik heb een vraag aan mevrouw Van Heusen. Heb ik nou goed begrepen, dat WIJ pleit om het aantal van 50 drie keer te verhogen naar 150? U zegt net dat u het evenredig wilt verdelen over de gemeenten? Pleit u daarvoor is dat gewoon een intro geweest? Mevrouw Van Heusen: Een hypothetisch voorbeeld, alleen maar om een gevoel te krijgen voor als je asielzoeker evenredig over Nederland zou verdelen gebaseerd op inwoneraantal, om een gevoel te krijgen van waar Lansingerland dan verantwoordelijk zou zijn. Dan kom je op 156. Ik zeg erbij: niet elke gemeente is even geschikt voor het opvangen van asielzoekers. We hebben het net ook al gezegd: Lansingerland is een groeigemeente.

Maar ik wilde alleen een gevoel krijgen van als je het evenredig zou verdelen, waar praten we dan over? Ik was bij: ook in onze gemeente zijn schrijnende gevallen van huisvesting. Wij vroegen ons af of deze noodhuisvesting voor asielzoekers langer gebruikt zou kunnen worden om ook onze eigen mensen te helpen. Maar ik hoorde zojuist in de uitzending van RTV Lansingerland ook, dat de burgemeester zegt dat deze units maar tot 1 augustus kunnen blijven staan en dat die grond nodig is voor de school. Misschien kan de burgemeester daar zo nog op ingaan. Ik hoor net van één van mijn voorgangers, dat de units helemaal niet geschikt zijn voor eigen mensen. Dat wist ik niet. Tot slot. Het proces om tot deze noodopvang te komen is zeer ongelukkig verlopen, daar ben ik het helemaal mee eens. De relatie met het rijk is er ook niet beter op geworden. Toch hoopt WIJ als partij die de overeenkomsten zoekt dat we als raad eensgezind zijn en er volledig achter staan als we in deze gemeente onze verantwoordelijkheid nemen en deze mensen in nood goed en veilig gaan opvangen. Veilig geldt voor de mensen zelf, maar inderdaad ook voor de omgeving. Dit was onze bijdrage. Dank u wel. De heer Dieleman, CU: Ik zit met een beetje buikpijn naar een aantal bijdragen hier in deze commissie te luisteren. Het doet me echt pijn hoe er over mensen wordt gesproken.

Mensen die in nood zijn, die hun huis en haard hebben achtergelaten. Ik las van de week in ons kerkblad nog een stukje van een gemeentelid bij ons in de kerk, die uit Syrië is gevlucht, daar een heel goede baan had, nu in de tuinbouw werkt en die keihard aan het zoeken is naar mensen die hem kunnen helpen om zijn ICT skills weer een beetje op te krikken om ander werk te kunnen gaan doen. Dat zijn de mensen waar we het over hebben. Het doet me echt heel veel pijn hoe daar door een aantal sprekers in deze raad over gesproken wordt. Het zijn gewoon mensen. Het zijn mensen die hard hulp nodig hebben en waar wij wat aan kunnen bieden als gemeente Lansingerland. Ik heb echt moeite met de framing zoals de heer Machielse die gebruikt. Hij heeft het over: het moet niet uitgroeien tot een AZC. Alsof daar sprake van is, dat het op geen enkele manier voldoet aan het aanbod dat de burgemeester heeft gedaan. Die angst zie ik helemaal niet. We hier onze verantwoordelijkheid nemen, zoals aan ons gevraagd is. Hoe dat gevraagd is, daar vinden we van alles van met elkaar en dat is volkomen terecht. Suggereren dat je een juridische aanwijzing geeft, terwijl die mogelijkheid niet bestaat is heel gek.

Tegelijkertijd, schijnbaar was het voor onze gemeente wel nodig, dat er werd geschermd met aanwijzingen om over te gaan tot actie, want zelf waren we schijnbaar niet in actie gekomen, terwijl het COA al een aantal maanden noodbrieven stuurt aan provincies en gemeenten, dat er meer opvangplekken moeten komen. Ook wij vinden dat het proces echt hoort te verlopen, zoals dat moet verlopen. Het kan niet zoals het nu gegaan is. Tegelijkertijd hopen we van harte dat het aanbod dat er is gedaan, het realiseren van die 50 plekken, gewoon in stand zal blijven omdat we daarmee ook gewoon onze verantwoordelijkheid nemen, want met alle juridische gedoe dat is ontstaan is het probleem namelijk op geen enkele manier opgelost. Het COA blijft tekorten houden en wij kunnen een bijdrage leveren om die mensen te helpen. Er zijn 1,5 miljard mensen in nood op de wereld, daarin wil ik de heer Machielse graag geloven. Als wij er daarvan 50 kunnen helpen, dan neem ik als raadslid die verantwoordelijkheid voor deze mensen. Zeker als CU voelen wij ook een Bijbelse opdracht om goed te zorgen voor in termen van Exodus weduwen, wezen en vreemdelingen die op ons pad komen. Dat is de hartenkreet die wij willen doen. Dan snappen wij echt

18/29

wel dat het juridisch niet helemaal goed is gegaan, dat landelijk het asielbeleid misschien niet helemaal goed is, er zit echt een balans tussen de grenzen helemaal open en de grenzen helemaal dicht. Dat zijn ingewikkelde discussies waar onze 5 Kamerleden in Den Haag ook heel hard aan werken, maar aan ons is de vraag gesteld om 50 vluchtelingen opvang te bieden. Ik vind dat daar een mooi aanbod voor gedaan is en dat sluit mooi aan op eerdere gesprekken die we hier eerder hebben gevoerd. We vinden het van belang dat er een goede informatievoorziening is naar onze inwoners over wat er gaat gebeuren. Daar is op ingezet, er heeft goede communicatie plaats gevonden op onze gemeentelijke website, waar gewoon heldere vragen en antwoorden stonden. Dank daarvoor, voor hoe snel dat is opgetuigd. Als er geen fysieke informatieavonden kunnen, is het heel fijn dat RTV Lansingerland ons helpt op een andere manier onze inwoners te kunnen vertellen wat er staat te gebeuren en ruimte biedt voor vragen, dus we zijn blij met die communicatiemiddelen, die zijn ingezet. We hopen dat we dat ook in de komende tijd blijven doen. We hopen dat deze 50 mensen, de tijd dat ze in onze gemeente verblijven, een goede plek mogen vinden in onze samenleving, dat ze worden ondersteund door vrijwilligers, die zich met hart en ziel voor hen inzetten.

Onze samenleving is veel vrijwilligers rijk, we weten dat er al mensen aan het nadenken zijn over de hulp die ze kunnen bieden. Ik vond het hartverwarmend om te lezen dat er al mensen zijn in de gemeente die bellen met: ik heb meubels over, waar kan ik die laten? Dat blijkt dan toevallig niet nodig te zijn, maar laten we vooral ook die kracht gebruiken, die in onze Lansingerlandse samenleving zit, om deze mensen veilig en goed te helpen in de periode dat ze aan onze zorg zijn toevertrouwd. Dank u wel. De heer Weerheijm, D66: Prachtige tekst, meneer Dieleman, daar kan ik weinig aan toevoegen, maar laat ik toch nog even het standpunt van mijn partij samenvatten in deze. Ik denk iedereen in deze gemeenteraad, in de regio en misschien wel in Nederland is best wel teleurgesteld in het proces zoals het gegaan is, de aanwijzing van de staatssecretaris die geen aanwijzing bleek te zijn. Maar als ons dat één ding zegt, laat het ook zien hoe hoog de nood is als de staatssecretaris dit soort dingen doet. Blijkbaar zijn alle opties, die je hebt, gebruikt en kom je daar niet meer uit en dat je dan dit soort middelen gaat gebruiken, ondanks dat het natuurlijk niet de bedoeling is, is het wel tekenend voor de situatie.

Uiteindelijk is het een heel simpele vraag, we hebben hier te maken met een heel grote groep mensen in Nederland, waar we op dit moment geen bed en geen dak voor boven hun hoofd hebben. Ik ben het helemaal eens met meneer Dieleman, als we daar ons steentje aan bij kunnen dragen als gemeente om een paar mensen een bed en een dak te geven, dan is dat het minst wat we kunnen doen. En ja, een heel mooi en zorgvuldig proces, daar zijn we natuurlijk absoluut voorstander van, maar we hebben hier te maken met een noodsituatie. Dan is het soms lastig en dan is het juist die actieve informatie proberen zo goed mogelijk vorm te geven. Het is roeien met de middelen die we hebben en die zijn beperkt in deze situatie. Wel heel belangrijk. Ik vind het wel goed wat de heer Ammerlaan noemde, als je een warm welkom organiseert, dan kan het iets waardevols opleveren, zeker ook voor een iets langere termijn, daar kan ik me geheel achter scharen. Daarom nog een vraag richting de burgemeester. We zitten nu vooral in de fase van informatie en informeren wat er staat te gebeuren, wat er kan gebeuren.

Zou de burgemeester alvast een beetje vooruit kunnen blikken, mochten we die noodopvang realiseren, in welke vorm gaan we er dan voor zorgen dat we dat warme welkom inderdaad kunnen creëren en op welke manier we dan al die vrijwilligers hieraan deel kunnen laten nemen, zodat we ervoor kunnen zorgen, dat we op een maatschappelijk breed gedragen manier deze noodopvang in kunnen zetten. Daar wil ik het voor nu bij laten. Mevrouw Gabin, GL: GL is heel erg blij met het besluit om tijdelijk een noodopvang te realiseren in Lansingerland. Het blijkt nu dat de aanwijzing geen wettelijke grondslag heeft en dat het geen publiekrechtelijke rechtsgevolgen heeft. Formeel rechtstatelijk is dit onwenselijk, dat erkennen wij. Het vertrouwen dat de overheid alleen gebruik kan maken van haar instrumenten als zij daadwerkelijk de bevoegdheid daarvoor heeft, is beschaamd. Maar dat neemt niet weg, dat Nederland in een acute noodsituatie zich bevindt als het gaat om opvanglocaties. Dus materieel gezien kan een beschaafd mens moeilijk bezwaren hebben. Er zaten 750 asielzoekers in het aanmeldcentrum in Ter Apel, terwijl er capaciteit is voor 290. GL benadrukt dus maar even, dat een menswaardige opvang noodzakelijk is. De nood is hoog, er moest snel plek gevonden worden voor 2.000 mensen om te voorkomen dat mensen in tenten en gymzalen opgevangen zouden moeten worden.

Er is namelijk wel een verplichting om asielzoekers goed op te vangen. Het is dus begrijpelijk dat de staatssecretaris geprobeerd heeft om een uitweg te zoeken en dat vooral omdat gemeenten niet uit zichzelf voldoende opvang beschikbaar hebben gesteld. De brief uit het rijk hebben als doel de betreffende gemeenten te bewegen al het nodige te doen om op de beschreven locaties en op korte termijn tijdelijk noodopvang te realiseren. Aan de gemeente Lansingerland is gevraagd om zich extra in te spannen voor de noodopvang van mensen en kinderen. Of hier een verplichting aan ten grondslag ligt of niet, op grond van humanitaire redenen dienen wij dit op te pakken. Wat ons betreft moeten we zeker doorgaan met het uitvoeren van de noodopvang. De middelbare school Wolfert Lansing is er positief en ziet het als een maatschappelijke opgave. Werknemers van het kinderdagverblijf Het Paleisje zijn al druk bezig met het inzamelen van

19/29

kleding voor de asielzoekers. Enthousiaste inwoners hebben zich al bereid gevonden om zich als vrijwilligers aan te melden. Het begint dus echt te leven in de samenleving en dat geeft ons het vertrouwen dat het goed gaat komen. Wij snappen dan ook niet de ophef van sommige partijen. De heer Machielse: Ik voel natuurlijk niet aankomen, dat mevrouw Gabin net over mij ging beginnen, maar daar zullen we allemaal op onze eigen manier naar kijken, dat is goed. Ik heb een vraag aan mevrouw Gabin. Duidelijk kijkt zij anders naar de rol die we kunnen nemen in noodopvang dan mijn partij, maar waar ligt voor mevrouw Gabin en haar partij dan wel de bovengrens. Ik hoor u niet noemen dat 50 of 20% van de taakstelling voor u een bovengrens is, maar ik hoor u ook niet zeggen dat u 1,5 miljard mensen naar Lansingerland wilt halen. Waar ligt voor u wel die bovengrens? Mevrouw Gabin: Ik begrijp de vraag van de heer Machielse niet. Heeft u het over de taakstelling van statushouders? Of heeft u het over de noodopvang van asielzoekers? Zou hij dat specifieker kunnen stellen? De heer Machielse: Ik heb het over de noodopvang. Met de taakstelling refereerde ik inderdaad aan de opdracht die de staatssecretaris ons heeft gegeven en niet aan de taakstelling voor het opnemen van statushouders. Mevrouw Gabin: Zoals de heer Machielse dat correct heeft gezegd, ligt er een opdracht.

GL is voor het uitvoeren van de opdracht. Als dat een percentage van 50 man behelst, dan is dat zo. Wij snappen dus niet dat er ophef is van sommige partijen. Er wordt vooral verwarring gezaaid, zaken worden extreem uit verband gehaald. Er wordt heel minachtend over asielzoekers gesproken en dat is zeer treurig en wat ons betreft ook totaal niet sjiek. Wij willen ons distantiëren daarvan. Tot slot wilde ik nog aangeven, dat wij de barmhartige bijdrage van de CU zeer op prijs stellen. Mevrouw Verhoef, PvdA: Onze fractie citeert graag om te beginnen allereerst het standpunt van ons Tweede Kamerlid Kati Piri. Voorheen was zij Europarlementariër op het onderwerp immigratie en mensenrechten. Ik begin nu het citaat. In december werden gemeenten voor een voldongen feit gesteld. Het kabinet dwong hen in allerijl opvanglocaties te openen zonder naar nu blijkt enige wettelijke bevoegdheid. Lokale bestuurders werden door de VVD staatssecretaris Ankie Broekers Knol voor gek gehouden. Deze fikse knauw in het vertrouwen tussen landelijk bestuur en lokale politiek komt bovenop bestaand wanbeleid. Het kabinet heeft de laatste jaren telkens weer opvanglocaties gesloten om daarna weer overvallen te worden als er meer mensen asiel aanvragen. Nalatig en onbetrouwbaar dus. Ook in het nieuwe regeerakkoord staat dat de regering de gemeente kan dwingen opvanglocaties te openen.

Het kabinet zal hier snel tekst en uitleg over moeten geven. Want juist bij het bieden van humane opvang van vluchtelingen is goede samenwerking met de lokale politiek van groot belang. Einde citaat. Wij onderschrijven haar verhaal volledig, maar het is aan de nieuwe staatssecretaris Erik van der Burg, ook van de VVD, om het geschonden vertrouwen te herstellen. Hij heeft in het recente verleden een warm hart voor het lot van vluchtelingen getoond en hij was ook een goede en sociaal voelende wethouder in Amsterdam en dat biedt hoop. Voor de PvdA Lansingerland staat voorop, dat de asielzoekers die nu in de knel zitten niet de dupe mogen worden van het falen van staatssecretaris Broekers Knol. Wat ons betreft kunnen de wooncontainers of andere vormen van huisvesting gewoon worden georganiseerd. Als het mogelijk blijkt om in allerijl nog betere woningen te plaatsen bij het gemeentehuis, dan is dat prima. Lansingerland kent een goede traditie als het gaat om de opvang en de huisvesting van vluchtelingen, denk maar aan de hartverwarmende noodopvang van 80 Syriërs eind 2015. Vooral alleenstaande mannen kwamen naar ons toe, naar de Hergerborch. Dat zou ik tegen de fracties willen zeggen, die zo bang zijn van alleenstaande mannen.

Liefst 200 vrijwilligers zetten zich toen in en Humanitas Lansingerland kent nu een grote groep vrijwilligers, die zorgen voor de begeleiding van asielgerechtigden in het kader van de nieuwe inburgeringswet. Met een voormalig vluchteling in onze eigen fractie is deze thematiek voor ons altijd dichtbij. We blijven daarom van harte de aanpak van onze burgemeester en ook die van de burgemeester van Rotterdam steunen. Het blijft een beslissingsbevoegdheid van de burgemeester en we hebben het volste vertrouwen in hem en ook de samenwerkingspartners, dat dit goed gaat lukken. We hebben er ook vertrouwen in, dat de burgemeester dit goed communiceert naar onze samenleving. Nog een aantal korte punten over wat de andere fracties hebben gezegd. De VVD maakt zich grote zorgen over de veiligheid, maar onze eigen burgemeester heeft net in de uitzending verzekerd dat het veiligheidsrisico niet groter is dan dat je bij zo’n groep kan verwachten en zeker binnen de perken is te houden en dat daar ook actie op ondernomen kan worden. Er komt een veiligheidspersoon, die de zaken daar in de gaten houdt. De schooldirecteur van Wolfert Lansing ziet kansen, mensen komen geleidelijk naar ons toe. Dan vraagt de heer Machielse: wat heeft de Lansingerlander eraan? Nou, wat heeft een mens eraan om medemenselijk te zijn? Dat is eigenlijk uw vraag.

Daar kunt u vast zelf het antwoord op geven, zeker na de warme woorden van de heer Dieleman. Een groot deel van de Lansingerlanders staat al klaar om te helpen. De houding van VVD, L3B en bij het CDA kon ik er niet helemaal achter komen, maar hoorde ik ook wel terughoudendheid, dat valt me toch tegen. Inmiddels is mijn fractie ook de retoriek wel zat van L3B, dat eeuwige afzetten tegen de onbetrouwbare rijksoverheid. Er gaan dingen niet goed, maar er gaat ook veel goed. We hebben als verschillende overheden samen de verantwoordelijkheid om te zorgen voor alle burgers in Nederland. De heer Ammerlaan: Het was mevrouw Verhoef niet helemaal duidelijk, maar wij hebben duidelijk gezegd dat we er voor zijn dat we hebben afgesproken dat die 50 mensen er gewoon komen. Daar is geen woord Spaans van geweest,

20/29

volgens mij. Even een rectificatie, dank u. Mevrouw Verhoef: Het is fijn, dat u dat nog even heel goed uitlegt, want ik hoorde bij u ook veel bezwaren of in ieder geval belangrijke voorwaarden, die u mee gaf en door het verhaal heen was de lijn van ‘we vinden het goed dat ze komen’ niet helemaal helder, dus fijn dat u dat nog heeft toegelicht. De heer Van Doorn: Ik hoor mevrouw Verhoef grote woorden gebruiken richting L3B, dat mag, vlak voor de verkiezingen is dat altijd goed om te doen. Maar welke consequenties verbindt u er dan aan, mevrouw Verhoef. U geeft hoog op over misleiding door de regering, u wordt op het verkeerde been gezet, u wordt voorgelogen. Vindt u allemaal prima, of is het een beetje mopperen achter een microfoon en gaan we weer over tot de orde van de dag? Wat voor consequenties verbindt u aan dat gedrag van die regering? Of is het gewoon accepteren en weer verder gaan? Mevrouw Verhoef: Ik heb alleen gezegd dat de retoriek van L3B over de onbetrouwbare rijksoverheid, dat ik dat zat ben en dat ik graag wil dat ook L3B de verantwoordelijkheid neemt om de zorgen van de burgers van Nederland samen met de rijksoverheid en de provinciale overheid. De retoriek zit aan uw kant, als ik zo uw inspraak hoorde en ook de teksten op uw website lees, niet aan onze kant.

Wat verbinden wij eraan? Wij verbinden eraan dat nu wel heel duidelijk is, dat onze rijksoverheid in dit geval de minister buiten haar boekje is gegaan, bewust of onbewust, misschien dacht zij wel dat ze het op die manier moest communiceren en heeft ze er net naast gezeten, maar dat neemt niet weg dat wij onze verantwoordelijkheid nemen om samen met de rijksoverheid ervoor te zorgen dat voor deze nieuwkomers maar ook op allerlei andere dossiers, jeugdzorg, noem het maar op, dat we er samen gewoon goed uit komen in goed overleg. Zo gaat dat in een democratisch land als Nederland met die verschillende overheden die samen moeten werken. Dank u. Beantwoording college Burgemeester Van de Stadt: Het is goed om hier met de commissie samen te zijn. Ik ga niet alles wat u gezegd heeft herhalen, ik beantwoord wel de concrete vragen, want ik ben hier in de eerste plaats om op te halen hoe de raad erin staat en daarmee voordeel me te doen in het verdere proces. In een paar blokjes zal ik proberen op de belangrijkste vragen en zaken in te gaan. Eerst de inleiding, de aanwijzing, hoe is dat nou gelopen? Door verschillende commissieleden zijn daar grote woorden voor gebruikt, maar ook ik, natuurlijk, je voelt je misleid, laat daar geen misverstand over bestaan.

De staatssecretaris heeft gebeld met de regioburgemeester, er is een brief verzonden in naam van de minister, met de handtekening van de minister eronder, en dat gebeurt bij mijn weten niet zonder dat het kabinet daarvan op de hoogte is en mede verantwoordelijk is. Als het kabinet dat niet is, dan denk ik dat er binnen het kabinet toch een paar stevige woorden over moeten worden gesproken. Verder is het in hoge mate een zaak van de Tweede Kamer, want die zijn er om het kabinet te controleren. Voor mij was altijd, zo heb ik het ook tegen u gezegd, leidend. Er ligt een verzoek, het is dwingend, absoluut, maar er ligt primair een verzoek en dat is door de regioburgemeester, aan wie het verzoek gedaan is, vertaald in: ik pak de helft en ik verzoek die 5 gemeenten die in de ronde van oktober nog niets hebben gedaan, niet hebben meegedaan, nu primair dit op te pakken. Daar komt het aantal van 50 vandaan. Zo simpel is de rekensom geweest voor mij. Dan kijk je ook even wat er kan, dat zoeken we ook nu nog uit, maar dat was het aantal en dat was de missie waar wij voor stonden. Waarom kon het in oktober niet en nu wel? Dat is gezegd, niet in de vragende zin overigens, maar dat is wel helder.

Ook in de richting van GL: waarom kon de motie toen niet en waarom kan het nu wel? Heel simpel, de haast die er toen bij was, ook toen hebben we het regionaal opgepakt, toen is door wethouder Karremans van Rotterdam het initiatief gekomen om met die boot te komen, daarmee is het voor een aantal gemeenten in onze regio opgelost. Nissewaard, Vlaardingen, Maassluis, Krimpen, die hebben toen die eerste ronde gepakt en wij waren simpelweg niet aan de beurt, omdat je zo’n boot niet de Rotte opvaart. Heel simpel, praktisch. Dit is een tweede ronde, een nog nadrukkelijker verzoek misschien zelfs wel van het kabinet op verkeerde gronden klip en klaar ingezet door het kabinet, de staatssecretaris had gewoon met een fatsoenlijk dringend verzoek weer moeten komen. Zo heeft de burgemeester van Rotterdam het ook gezegd, zo ga je niet met elkaar om, met dwingen, nog voordat we wisten dat het onjuist was. Je verzoekt gewoon en de regio Rotterdam heeft altijd geleverd. Dat is nog steeds de positie van de regio en de regioburgemeester. Vrijdag zullen we de nieuwe situatie met de regioburgemeesters bespreken, maar Aboutaleb heeft al aangegeven dat wat hem betreft het dringende verzoek gewoon overeind blijft staan en daarmee de vertaling van zijn verzoek in onze richting daar een deel van op te pakken. Dat is de stand van zaken.