[BV21.0184] Verslag Gemeenteraad d.d. 28 oktober 2021

wethouder om ook te kijken naar andere gebieden, waar ze in dit soort omgevingen hebben gebouwd. De wethouder heeft gezegd dat te gaan doen, maar schijnbaar niet zo hard, dat het op de toezeggingenlijst is terecht gekomen. Ik zou het eigenlijk best tof vinden als de wethouder dat puntje straks nog op de toezeggingenlijst zou willen laten plaatsen door het nog een keer toe te zeggen en daarbij aan te geven dat we dat ook terug zien, hoe de lering is getrokken van andere gebieden, waar dit soort ontwikkelingen hebben plaats gevonden. Dan over naar de voorstellen, die vanavond voor liggen. Allereerst het amendement van het CDA, daar zullen wij tegen stemmen. Wij hebben aangegeven positief te staan tegenover het voorstel dat voor ligt en dat ook graag uitgewerkt zien in een ontwikkelstrategie. Het lijkt ons niet nodig om daar nu een andere route te kiezen. De motie van de VVD dienen wij mede in. De heer Van As heeft in de commissie aangegeven nog een aantal dingen nodig te hebben. Ook wij hadden een aantal aandachtspunten, een heleboel fracties hadden aandachtspunten, die hebben we mooi een plek kunnen geven in deze motie, dus die tekenen we van harte mee. We zijn bij de motie van het CDA over vertraging van andere bouwplannen. Dat is precies de zorg die wij in de fractie bespraken en toen kwam deze motie van het CDA voorbij.

Ook wij vinden het van belang dat ook de andere ontwikkelingen wel door blijven gaan, dus deze steunen wij van harte en dienen wij mede in. Dan burgerparticipatie, daar hebben we in de commissie ook over gesproken, over hoe we participatie goed gaan doen dit traject. We vinden het nog best een zoektocht, ook omdat het gaat over nieuwe inwoners. Het gaat niet alleen over mensen die er nu al wonen, dus het is best ingewikkeld hoe je dat dan doet. In die zin kan een plan daar goed bij helpen. We horen wel graag van het college of het haalbaar is, wat nu wordt voorgesteld, ook qua termijnen en dat soort dingen. Op basis daarvan zullen wij in de tweede termijn ons oordeel bepalen. Dan de motie over windenergie. De CU is een duurzame fractie, dat weet u, dus andere bronnen van energie staan bij ons hoog in het vaandel. Tegelijkertijd vinden we deze lastig. Het college is al bezig met het zoeken naar andere locaties, dat is ook aangegeven in de omgevingsvisie bijvoorbeeld en ook in het voorstel dat nu voor ligt. Wij willen dat proces niet doorkruisen en we sluiten dan ook aan bij de woorden van de heer Ruitenberg. Als je nieuwe locaties gaat aanwijzen, moet je dat wel zorgvuldig doen. We zien genoeg gemeenten in het land waar dat gebeurt en waarna een heleboel maatschappelijke onrust ontstaat. We vinden de termijnen die hierin staan gewoon erg spannend.

We hebben het idee, dat het college al bezig is met dit onderwerp. Tot slot de motie van de PvdA over het aantal sociale, betaalbare en bereikbare huizen. Wij hebben in de commissie aangegeven, dat wij het van belang vinden dat er een wooncarrière doorgemaakt kan worden op Bleizo-West en we hebben het idee, dat er op dit moment goede uitgangspunten daarvoor in het ontwikkelperspectief staan en die in de ontwikkelstrategie verder worden uitgewerkt, dus we hebben geen behoefte aan een extra onderzoek met andere getallen. Dank u wel. Mevrouw Den Heijer, D66: Tijdens de commissie algemeen bestuur hebben wij ook al veel van onze zorgen en bedenkingen en observaties gedeeld. Voordat ik inga op alle verschillende moties, wil ik voorop stellen, dat wij een kritische houding hebben, eerder in de commissie, maar dat onze fractie wel voorstander is van woningbouw op Bleizo-West, vooral vanwege de ligging bij het station en de ontwikkelmogelijkheden, maar wel met een fors aantal randvoorwaarden. Daarom ben ik ook op zoek gegaan naar collega-woordvoerders na de commissievergadering hoe we die randvoorwaarden op een goede manier kunnen agenderen met elkaar, zodat we niet tegen hoeven te stemmen, maar wel met een verlanglijstje de wethouder verder op pad kunnen sturen en de goede richting op kunnen duwen. Wij zien ook, dat niet alles rond Bleizo-West in kannen en kruiken is.

Eén van onze zorgpunten is echt die duurzame energie. Het feit dat we bouwen op Bleizo-West, als het een goed idee is, maakt nog niet dat we onze taak om duurzame energie op te wekken in Lansingerland zomaar kunnen gaan negeren. Geen windmolens op Bleizo-West betekent dat deze ergens anders gebouwd moeten worden en op een andere manier die 12 MW aan duurzame energie opgewekt moet worden. Dit is niet een hoeveelheid, die even gerealiseerd kan worden. Het gaat wel over 4 tot 6 windmolens, zoals het er nu naar uitziet. Een paar zonnepanelen in een wijk, die positief op de meter staat, zullen dan ook niet voldoende zijn om die opgave op te vangen. Mijn fractie heeft op dit moment eigenlijk geen idee hoe het college nu tot een oplossing gaat komen en we maken ons hier zorgen over. Waar moeten die dan wel komen? In de brief van het convenant windenergie staat duidelijk, dat we de opgave voor duurzame energie en bouwen op Bleizo niet van elkaar kunnen zien. Daarom ook de motie, die we samen met de fractie van GL indienen. We denken dat die motie echt nodig is, want de brief van de voorzitter van het convenantpartners liegt er ook niet om. Wij worden als Lansingerland nu niet als een betrouwbare partner gezien en dat doet wel pijn, in ieder geval bij ons. Een aanvullende vraag is dan ook waarom die partners niet mee genomen zijn in de plannen voor Bleizo-West.

Dat verbaast ons eigenlijk wel. Waarom zijn die niet betrokken bij de verdere studie? We hebben nota bene vorig jaar het contract verlengd, dus toen moest toch ook al duidelijk zijn, dat de plannen rondom Bleizo-West in ontwikkeling waren. Vandaar dat wij echt wel die motie van belang vinden in te dienen en dat er snel duidelijkheid moet komen waar die windmolens eventueel dan zouden kunnen komen. Het gaat niet gelijk om een plaatsing, maar wel om een idee of het ooit gerealiseerd kan worden in Lansingerland. Daarnaast maakt mijn fractie zich zorgen over de leefbaarheid van Bleizo-West. Veel van onze zorgen zijn uiteen gezet in een motie die we samen met de VVD indienen. Vooral gezondheid en luchtkwaliteit en de ontsluiting baren ons zorgen. Zonder harde afspraken over deze voorwaarden, bouwen we een wijk die eigenlijk niet gezond en aangenaam is om te 12/32

wonen. Hoe hoog de woningnood ook is, we mogen dit niet ten koste laten gaan van de gezondheid van onze inwoners uiteraard. Even op de vraag van WIJ: deze motie houdt zeer belangrijke aandachtspunten in voor de verdere uitwerking en die kan de wethouder gebruiken om te bezien wat de raad belangrijk vindt. Dus ook dat we een uitspraak van de provincie nodig hebben om te voorkomen, dat we allerlei extra kosten gaan maken voor onderzoek en uitwerking, terwijl er eigenlijk geen akkoord is gegeven. Ook dat staat in die motie. Ten derde burgerparticipatie. Bij de bespreking in de commissie werd duidelijk, dat veel partijen, met name het CDA, het belang van participatie onderschrijven, maar dat invulling geven aan participatie makkelijker gezegd is dan gedaan. Alle twee de partijen hadden innovatieve ideeën hoe we dat het beste zouden kunnen doen, maar dat ging dan vooral over het middel. We hebben geprobeerd de motie zo te maken dat die vooral beschrijft wat we willen bereiken, dus meer betrokken inwoners en betere ideeën over de invulling van Bleizo-West. Bij zo’n grote ontwikkeling, dat is een beetje het innovatieve dat we willen, is het cruciaal om in alle fasen inwoners te betrekken, zowel voor draagvlak als ook het kwalitatief beter maken van de plannen.

Nu moeten we echt aan de voorkant al nadenken over hoe we plannen maken hoe we deze op een uitdagende manier kunnen betrekken. Dan nog een aantal andere moties, die we samen indienen, we hebben heel veel partners gezocht in dit dossier. We gaan ook mee met de motie van het CDA die oproept om de ontwikkeling van Bleizo-West niet ten koste te laten gaan van al die andere broodnodige bouwplannen elders in onze gemeente, die spreekt voor zich. Over het amendement van het CDA zitten wij nog te twijfelen. Veel van de redenen die genoemd worden in het amendement, kunnen wij goed volgen. Maar het wordt misschien toch een beetje een semantische discussie als je de woorden gaat veranderen, dus daar zitten wij nog even over na te denken. De motie van de PvdA, daar hebben we het ook al veel over gehad, steunen wij ook en ondertekenen wij mede ook, want wij vinden het goed om te kijken of er meer sociaal en betaalbaar en bereikbaar op deze plek komt. Het is niet alleen een discussie over sociaal, maar het is ook over betaalbaar en bereikbaar. Juist deze plek is daar geschikt voor, denken wij, voor kleine en bereikbare woningen. Het gaat dan bijvoorbeeld over eenverdieners, het gaat helemaal niet over arme of rijke mensen, maar het gaat over andersoortige huishoudens.

Wij vinden het belangrijk, dat dit ook nog verder onderzocht wordt, want anders pinnen we ons nu vast op 50% terwijl er misschien wel veel meer mogelijk is. Tegen de heer Van Doorn en de heer Ruitenberg kan ik dan ook zeggen: misschien komt er uit onze burgerparticipatie wel een heel ander voorstel dan meer dan 50%, dus dan kunnen we toch eventueel op die manier onze plannen aanpassen. Daar wil ik het bij laten. Dank u wel. De heer Ruijtenberg, GL: Ik zal proberen me te concentreren op de moties en amendementen en daarbij beginnen met de VVD-motie. Het nadeel van zo’n alpha en omega motie, ik ken mijn klassiekers: er staan dingen in waar we positief over zijn. De oproep voor gezondheid van bewoners, daar kan je echt niet tegen zijn. Dat er bouwkundig aandacht gegeven wordt aan geluidsoverlast, uiteraard zijn we daar voor. Dat er gezocht kan worden naar een vorm van duurzame energie, daar zijn we ook een groot voorstander van. Je zou kunnen denken aan windwokkels, die kan je prima op gebouwen plaatsen, geen geluidsoverlast, zijn van aluminium, hoeven niet vervangen te worden, zijn hartstikke duurzaam en dan heb je toch een gedeelte van windenergie. Het nadeel is dat ze wel minder kracht opleveren, maar je kan er meer plaatsen, dus heel veel dingen, waar we voor zijn. Aan de andere kant: er staan dingen in waar we niet voor zijn.

Hoogbouw passend in en met oog voor de leefbaarheid. Wie bepaalt of het passend is? De omgeving? De omgeving is nu een snelweg en een treinstation en wat dozen. Hoe hoog wil je gaan? Het is ontzettend subjectief, dus ik wil graag van de heer Van As of van andere mede indieners graag nog duiding over wat hij dan passend vindt in de omgeving. Dan staat er een zin in, waarvan ik denk: daar leg je wel een bepaald frame bij. Dat gaat over de galerij-achtige flat. Ik weet wat meneer Van As daar bedoelt, ik denk te weten wat meneer Van As daar bedoelt. Dat zijn flats zoals ze vroeger in de Bijlmermeer stonden. Of in Capelle aan den IJssel. Ik denk dat niemand in dit huis dat soort flats wil en dat we weten: dat moeten we niet gaan bouwen. Aan de andere kant: het is wel een wat vreemde zin. Het is nu donker, dus het is moeilijk te zien, maar als we die kant op kijken zien we daar flatgebouw de Vuurjuffer en dat is ook een galerijflat namelijk. Een galerijflat is niet aan alle kanten open, het kan ook aan één kant zijn. Het is een prima flat, die past in de omgeving van Lansingerland. Zegt u dan: dat soort flats wil ik hier niet hebben? Ook kan een galerijflat als de Vuurjuffer juist een oplossing zijn tegen geluidsoverlast, want als je hem tegen de snelweg aanzet en je isoleert hem goed, dan kan je daar geluid mee dempen.

Dus dat voorbehoud van de galerijflat, dat vind ik een onvriendelijke zin en u bent geen onvriendelijk mens, dus ik snap hem niet. En hij is ook niet handig in elk geval. De derde vraag. U wilde een oproep doen over welke implicatie die men verwacht van het gemeentebestuur om 3 dorpse kernen en nu een vierde kern, een stadse kern erbij te besturen. Wat is de angst? Waar bent u bang voor? Ik weet het niet. Uiteindelijk blijven we gewoon ons werk doen, alleen doen we het voor wat meer inwoners, dus we krijgen ook zetels erbij. Ik weet niet wat voor implicaties u dan verwacht daarbij. Ook daar zou ik meer duiding willen hebben voor we besluiten wat we gaan doen. We staan niet perse negatief tegenover deze motie, maar wel graag wat meer duiding. Ik sla het CDA even over, daar kom ik dadelijk bij. D66, op zich een prima motie. Als we gaan kijken bij het dictum in het verzoek aan het college, het tweede gedachtestreepje, met name het innovatieve en vernieuwende democratische middelen een prominente rol. Met innovatief en vernieuwend, daar heeft u ons, heel goed, daar zijn we positief over. Het tweede gedachtestreepje, daar hebben we wel vraagtekens bij. U verzoekt om uiterlijk 13/32

voor Q2-2022 te informeren over de invulling, dat is over 5 maanden, dat is best rap, ik weet niet of het college of de ambtenaren dan al een uitgewerkt, innovatief, vernieuwend, democratisch plan kunnen hebben. We staan er in principe positief tegenover. Voor we het finale besluit maken wil ik het antwoord van de wethouder hierover hebben. Dan het CDA. De motie realisatie huidige woningbouwplannen waar mogelijk versnellen, ook daar heb ik een vraag bij. Bedoelt het CDA daar ook de Noordpolder? We hebben daar gisteren even de discussie over gehad, hoe wij daar in staan. De heer Ruitenbeg: We hebben de Noordpolder niet per ongeluk niet in het lijstje gezet, als u begrijpt wat ik bedoel. De heer Ruijtenberg: Ik begrijp wat u bedoelt. Daarmee denk ik, dat wij deze motie wel kunnen steunen, want wij zijn uiteraard voor versnelling van de bouwplannen. Dan gaan we naar de amendementen van mijn zeer gewaardeerde naamgenoot. Dat amendement, daar gaan we tegen stemmen. Het is eigenlijk in tegenspraak met de motie.

Daar waar de motie oproept tot positief vooruit, meneer Machielse en meneer Hoek, daar roept het amendement eigenlijk weer op tot een vertraging, door weer een onderzoek te gaan doen: we moeten het geen studielocatie noemen, maar we moeten nog verder daar in gaan, we weten niet of er wel genoeg vraag is naar woningen, omdat het grondgebonden woningen zijn, de Horti Science is nog niet uitgewerkt. Het is zoals de heer Jumelet heel treffend zei: het is auto rijden met de handrem aan. Dat moet je niet doen, dat stinkt, maar nu wil ik niet zeggen dat het CDA stinkt, dus dat zijn uw woorden. Wij gaan gewoon tegen het amendement stemmen. Dan onze eigen motie, ik zou hem bijna vergeten, de belangrijkste. Windenergie in Lansingerland. Het is een oproep aan het college om te versnellen. Wij hebben het convenant in 2012 getekend. We hebben 9 jaar, zoals ze dat in Vlaanderen zeggen, op onze handen gezeten. Niks gedaan. Daarmee roepen we nu dat, zoals het hier staat, partijen vinden Lansingerland geen betrouwbare partner meer. Dat raakt niet alleen mevrouw Den Heijer, dat raakt ons ook, want dat is gewoon slecht. We weten, dat er 3 locaties zijn, die zijn aangewezen: Bleizo, Prisma, de Overbuurtsche Polder. Doe daar dan ook wat mee. Dan lees ik de brief van de wethouder van gisteren.

Daarbij staat dan de zin: op dit moment worden concrete alternatieve plaatsingslocaties onderzocht en daarmee zijn we op dit moment verder dan ooit. De collegebrief van gisteren. Dan ben ik heel erg benieuwd wat dan die locaties zijn en hoever men in het proces is. Ik ben razend benieuwd daarover. Misschien blijkt wel dat we heel erg vooruit zijn en kunnen we inderdaad in dit kwartaal nog dat bepalen en is deze motie overbodig daarmee geworden. Ik laat me verrassen door de wethouder daarin. Dan gaan we het niet hebben over vuurwerk, sorry, ik pak een verkeerde. Dan ga ik het uit mijn hoofd doen, de motie over woningbouw, die we samen hebben ingediend met PvdA en D66 en ook WIJ, dank u wel mevrouw Verhoef voor het seconderen. Dat is een oproep tot een onderzoek. Dat is een oproep om ook te komen tot juist de ideale mix, omdat ook wij inzien dat gemengde wijken beter functioneren dan wijken die of alleen maar sociale huur heeft of wijken met alleen maar echt hele dure huizen. Deze motie roept op: ga nou onderzoeken of er mix is van 60 tot 70% sociaal en bereikbaar. Het zou kunnen zijn dat uit een onderzoek blijkt: 35% moet sociaal zijn, 30-35% bereikbaar en dan is het nog steeds mogelijk dat 30-35% van de huizen vallen in de categorie duur, heel duur en extreem, waar we er al heel veel van hebben in Lansingerland. Als je 35-35-30 hebt, heb je de meest ideale mix die denkbaar is.

Daarom deze motie. Het is geen amendement, echt niet, we lezen hem ook niet zo, het is een oproep tot onderzoek, meer dan dat is het niet. Onderzoek, daar kunnen we nooit tegen zijn, dat hebben we altijd geroepen in deze raad, doe het, onderzoek het, zodat we weten waar we aan toe zijn ook voor onze inwoners. Daar wilde ik het bij laten. Dank u wel. Mevrouw Verhoef, PvdA: Bij de commissie hebben we al vanuit de PvdA-fractie aangegeven, dat we heel tevreden zijn met het ontwikkelperspectief Bleizo-West, zoals het nu voor ligt. We hadden natuurlijk nog wel een aantal punten en laat ik beginnen bij het grote punt. We vonden wel, dat juist op deze plek, een unieke locatie, dicht bij hoogwaardig OV-knooppunt, juist op die plek speciale huizen kunnen worden gebouwd. Betaalbaar, voor jongeren, voor kleinere huishoudens, vandaar de motie om dit verder te onderzoeken, want je hebt maar één keer zo’n unieke plek in je handen, waar je vanaf het begin zo’n wijk vorm kan geven. Er is hier nog een flinke inhaalslag te maken in Lansingerland als het gaat om betaalbaar en bereikbaar en ook sociaal bouwen. Helaas heb ik van de verschillende coalitiefracties gehoord, dat ze 50% goed genoeg vinden, dat vinden ze een mooi kader om mee te geven. Wij denken daar anders over, dat is in het debat dat we tot nu toe hebben gevoerd wel duidelijk geworden. Het CDA ziet weer verschillende beren op de weg.

Windenergie is het richtinggevende kader, nu hebben we twee kaders, er moet nog een stevig participatietraject komen, dat kost tijd, alle externe partijen zijn niet betrokken. Deze fractie weet heel veel dingen niet zeker, behalve dat er maar 50% sociaal, bereikbaar en betaalbaar moet komen. Verder heeft deze fractie ook, lijkt het, meer oren naar een campus-achtige setting, arbeidsmigranten, studenten, kleine bedrijvigheid, innovatieve studiezaken. Het is maar dat u het weet, dat is dus niet een brede wijk bouwen voor mensen, die om een woning zitten te springen, alhoewel daar natuurlijk ook studenten en arbeidsmigranten zouden kunnen wonen. De Rotterdamse situatie, de cumulatie van ellende in de wijk. Ik ben er net al even op ingegaan. Soms denk ik: de heer Ruitenberg leeft nog in de jaren ’80 en ’90 van de vorige eeuw, de tijd van Madonna, Prince en Michael Jackson, want die wijken waren er inderdaad, die zijn ook langzamerhand afgebroken, daar waren problemen, maar ik haal nog een keer mevrouw Vliet Vlieland aan: je kunt bouwen tot 30-40% sociaal, dan kun je prima wijken hebben. Maar misschien willen we hier wel helemaal geen 30-40% sociaal, maar willen we gaan bouwen voor mensen, de brandweer, de onderwijzer, de verpleegster, de 14/32

tandartsassistente, de schilder, de agent. Die zijn niet arm, die geven geen ellende, maar ze kunnen geen huis van € 5 of 6 ton betalen. Zij zorgen voor u, uw kind, ik zeg het even tegen iedereen, niet alleen tegen de heer Ruitenberg, ze zorgen voor u, uw kind, ze onderwijzen uw kind, ze zorgen voor uw ouders als ze ziek worden, voor onze samenleving, misschien is het wel uw studerende zoon of net getrouwde dochter. Dus de toon waarmee deze coalitiefractie zich vast lijkt te pinnen, want wie weet draait de wind nog, op die 50% dat verbaast me eigenlijk, want het past niet bij dingen, die ik eerder van deze fractie heb gehoord als het gaat om zorgen voor iedereen, sociale dorpskernen, verenigingsleven, daar heb je ook deze mensen met stadse ellende voor nodig blijkbaar. Ik ben nu wel even daarmee klaar, daar bent u vast blij om, maar ik moest het toch even gezegd hebben, want dat frame zinde me voor geen meter. Ik ga naar het amendement van het CDA. Het beslispunt daarvan luidde: laten we er geen richtinggevend kader van maken, maar een verdergaande studieopdracht. U houdt in dit geval dus wel van onderzoek. De fracties die dit hebben ingediend, hebben liever geen onderzoek naar iets meer betaalbaar bouwen.

Alle aspecten die het richtinggevend kader aangeven, komen ook aan de orde in de lijst van het CDA en de andere indieners, die u daar opnoemt bij die verdergaande studieopdracht, dus het is volgens mij een poging om op de stoel van het college of van de colleges te gaan zitten. Heeft u dit ook overlegd met het CDA in Zoetermeer? Is het afgestemd? Eigenlijk verbaast het me en het lijkt me ook vooral overbodig. Dan kom ik bij de motie van het CDA geen vertraging voor de huidige woningbouwplannen. Dat is een prachtige motie als je de titel leest. Natuurlijk moeten alle woningbouwplannen in Lansingerland het liefst geen vertraging oplopen, ook niet op Bleizo-West en ook niet elders. U roept zelfs op om de realisatie van woningbouwplannen waar mogelijk te versnellen, zodat er eerder woningen beschikbaar komen om de woningnood te verminderen. Daar kunnen we ook helemaal niet tegen zijn, maar volgens mij is het ook een beetje een open deur. Het is de verantwoordelijkheid van het dagelijks bestuur om dit te regelen. Dat doe je als je op de ene plek gaat bouwen, dan laat je de rest niet braak liggen. Zoetermeer kan vast ook wel een handje meedenken. Maar punt 2 sluit prima aan bij onze motie: bouwen om de woningnood te verminderen. U weet waar de woningnood zit, met name bij mensen met minder geld.

Dan kom aansluitend daarop: gaat u dan volgende week onze motie steunen als wij vragen om i.p.v. 500 huizen per jaar 1.000 per jaar te gaan bouwen? Want dan heb je echt geen vertraging van de huidige woningbouwplannen, want dan zit je echt helemaal top daar. Windenergie. Ook mijn fractie vindt het belangrijk, dat wij onze windenergiebelofte waar maken. Of dat op Bleizo-West moet zijn of elders, het liefst dan elders, want wij willen bouwen op Bleizo-West. De deadline, die wordt gegeven, is wel heel kort, het vierde kwartaal loopt al. Het college geeft aan: we zijn ermee bezig. Ik wacht even de reactie van de wethouder af, maar het moet natuurlijk wel worden opgelost samen met de provincie. De motie van Mauriel van As, de VVD en anderen ging over waarden. Dat is eigenlijk een ontzettende opsomming om te laten zien aan iedereen en de hele wereld: wij hebben echt aan alles gedacht. Ik denk dat de colleges in Zoetermeer en Lansingerland ook aan van alles hebben gedacht, die laten mensen ook niet in de smog zitten, de herrie en de hele mikmak. Ik denk dat die overbodig is. Het gaat niet om de metro E, maar het gaat om de HTM sneltram, die van Bleizo naar Rodenrijs wordt getrokken. Ik scrol nog even door, want volgens mij heb ik ze nog niet allemaal gehad. Als u allemaal uw moties en amendementen zo laat indient, dan heb ik geen tijd om dat nog even netjes bij elkaar te zetten.

De burgerparticipatie. Op zich is het natuurlijk prima, die burgerparticipatie, maar daar zou ik ook graag de toekomstige inwoners, de figuren uit de grote stad, de mensen uit de grote stad, die daar heel graag willen wonen, die wijze mensen met een hoop levenservaring, die kunnen vast wel vertellen hoe je zo’n wijk goed inricht, dus die zou ik er dan ook heel graag bij willen hebben. Dank u wel. De voorzitter: Ik wijs u er alvast op, dat het inmiddels tien voor tien is. Ik ga de wethouders kort houden, maar u bent zelf van de grootste invloed, namelijk interrupties, dus houd die kort. Net zag ik een tweet voorbij komen over het reglement van orde van de Tweede Kamer: de interruptie is kort. Maar daar houden ze zich in de Tweede Kamer absoluut niet aan, zeg ik maar even, maar misschien kunnen wij het wel. Ik begin met wethouder Fortuyn, daarna wethouder Arends en mogelijk nog wethouder Van den Beukel over de windmolens. Beantwoording college Wethouder Fortuyn: Dank u wel, geachte raadsleden. Ik wil eerst even met 3 dingetjes vooraf beginnen. In de eerste plaats: we staan vanavond voor een groot besluit, want het betekent nogal wat. Maar het is niet een besluit dat nu genomen wordt en niet onomkeerbaar is of niet meer beïnvloedbaar is. Het is namelijk een spade dieper gaan dan we in het ontwikkelperspectief hebben gedaan, maar het is wel een groot besluit.

Het is historisch, dat we zo’n besluit met elkaar nemen. Daar wil ik wel even bij stilstaan. Dat we met elkaar beseffen, dat we voor een historisch besluit staan voor de ontwikkeling verder van ons mooie Lansingerland met de kernwaarden die we hebben. Dat gezegd hebben, wil ik ook meneer Jumelet van WIJ bedanken, dat je als oppositie een compliment weet te maken naar de projectwethouder in dit geval mijn persoon. Dat geef ik natuurlijk door aan mijn collega’s in het college. Laten we wel zijn, als oppositie, ik ben hier aangesteld in unanimiteit van u allen. Kortom, ik ben al 7 jaar uw wethouder, van de gehele raad. Dat even voor de helderheid, maar het complimentje heb ik wel binnen laten komen. Dan een toezegging, die als toezegging is overgekomen. Ik ben heel erg zuinig met toezeggingen en ik 15/32

word nu gedwongen tot een toezegging, het ontsnappen wordt moeilijk. Ik vind het een goed idee, dat we die toezegging opnemen. Wij kunnen daar ervaring opdoen, we kunnen daarvan leren en we willen het ook wel delen met u. Ik denk dat het wel belangrijk is, want dit is een grote beslissing en dan moeten we niet in eigenwijsheid belanden en het beter weten dan het beste jongetje van de klas. Nu ben ik dat nooit geweest, dus dat scheelt een stuk. Even procedureel, ik begin met het amendement. Het ontwikkelperspectief Bleizo-West, een amendement ingediend door het CDA. U heeft de knopen ook geteld, u heeft uw argumenten erbij verteld, we respecteren dat ook uiteraard. Maar met het opstellen van het ontwikkelperspectief, zoals het hier ligt, is invulling gegeven aan de opdracht, bestuursopdracht, van beide gemeenten. Het ontwikkelperspectief is mede tot stand gekomen op basis van onderzoeken. Het is niet een soort wensdenken, het is een onderzoek geweest van deskundige bureaus en dat biedt voor ons voldoende houvast voor het vaststellen van het ontwikkelperspectief als richtinggevend kader en dat ligt hier ook voor. In de ontwikkelstrategie worden de genoemde aandachtspunten verder uitgewerkt. Dat heb ik reeds eerder geduid. De ontwikkelstrategie wordt ter besluitvorming voorgelegd aan beide gemeenteraden.

Ik heb ook aangegeven, dat de punten die u genoemd heeft, ook meneer Ammerlaan heeft ze genoemd, juist daarvoor hebben we die ontwikkelstrategie nodig, want dan kunnen we een spade dieper steken. In dat verband ontraden wij als college het amendement. Dan komen we bij de motie, die breed is ingediend rondom het ontwikkelperspectief Bleizo-West met waarde voor Lansingerland en ook voor Zoetermeer, zeg ik maar even. Ik moest het toch even kwijt. Ik ben er eigenlijk heel erg blij mee. Waarom ben ik er blij mee? Omdat veel van deze punten ook in het ontwikkelperspectief hetzij opgenomen hetzij gepresenteerd zijn in diverse radenbijeenkomsten. U weet hoe het gaat met het ontwikkelperspectief, dat stellen we zo direct vast en die verdwijnt dan zo langzamerhand richting de horizon. Als je dan in een motie dit vast legt, dan blijft dat voor de eeuwigheid, nou ja, dat is een beetje overdreven, maar tot het project klaar is, blijft dat zijn dienst doen. Ik denk dat het college daarom zegt: dit vinden wij een heel mooie motie, die de accenten en ook extra belang hecht. U vroeg ook: wat is de waarde ervan, wat doe je er nou mee, is het randvoorwaardelijk? Het is een motie en het is een extra belang, dat er veel aandacht voor moet zijn en niemand is gehouden aan het onmogelijke.

Zo wordt het ook geïnterpreteerd, zo beleef ik hem ook, maar in ieder geval is het voor de kleine eeuwigheid vast gelegd. Dus wij als college omarmen deze. Dan heb ik nog een motie te gaan en dan ben ik klaar, gezien de weinige interrupties, ga ik daar nu maar even op aansturen. Over klare taal gesproken. Er staat wel een stukje uitleg in ‘overwegende dat’. Ik kom tegen: er zijn veel innovatieve middelen om burgerparticipatie vorm te geven. Tot zover kon ik het nog volgen. Zoals referanda, burgerfora met gelote inwoners, preferenda met verschillende beleidsopties en deliberatieve vormen van publieke besluitvorming, waarin overleg en uitwisseling van argumenten centraal staan. Nog sterker, ik ben gaan googelen, maar u was van klare taal. Klare taal betekent ook, dat als ik zo’n brief naar mijn inwoners stuur, dat ik de vraag krijg: wat bedoelt die beste man. Maar goed, klare taal daar gelaten, ik heb het uitgezocht. Dit wordt natuurlijk wel iets, waarvan ik zeg: we gaan met elkaar op korte termijn het burgerparticipatietraject in. De heer Dieleman: Dit is niet mijn motie.

Eens, dat het niet de meest makkelijke woorden zijn, maar aan de andere kant: we praten hier regelmatig over burgerparticipatie, we zijn bezig met het opstellen van een nieuwe participatievisie, ik hoop dat de wethouder van burgerparticipatie dan ook dat soort middelen doorneemt, zijn literatuur daarin een beetje bijhoudt. Wethouder Fortuyn: Sinds vandaag is dat aan mijn vocabulaire toegevoegd, dat is waar, zo heb ik dat ook gecommuniceerd, dat is waar, dat is juist. Maar ik vind wel dat we met elkaar moeten proberen als we burgerparticipatie toepassen wel klare taal schenken waarover we met elkaar bezig zijn. We zijn ook met het burgerparticipatietraject bezig. Dan gaan we over de rollen praten, maar ook over de rollen van de samenleving en dan zullen preferenda en deliberatieve raadgevingen op de participatieladder wellicht gaan plaatsvinden. Als ik een motie niet begrijp, dan is het antwoord sowieso ja. Met andere woorden, wij zeggen als college: natuurlijk gaat participatie een rol spelen, natuurlijk gaan we dit inpassen, natuurlijk is het harstikke mooi om in de komende periode als we met elkaar met die burgerparticipatie aan de slag gaan om hier meer duiding aan te geven en wel de ruimte te houden. Dan vind ik misschien Q2 iets te vroeg, maar dit gaat onderdeel uitmaken van het proces rondom het gehele traject van de ontwikkelstrategie.

Mevrouw Verhoef: Ik wil aan de wethouder vragen of het voldoende duidelijk is voor de wethouder dat ook de toekomstige inwoners, dus de mensen die hier nu nog niet wonen, dat zij ook worden betrokken, want dat zie ik niet staan in de motie. Zou u dat nog toegevoegd willen zien? Wethouder Fortuyn: Dit is een interpretatie van hoe wij eventueel een participatietraject op gaan zetten met welke inhoud et cetera. Uiteindelijk, daar komen we straks bij de burgerparticipatiediscussie met elkaar wel uit, en ook de rol van het ambtelijk apparaat, is burgerparticipatie eigenlijk van de raad. Het wordt nog een hele discussie, maar we gaan er wel over praten, want het is een raadsinstrument, dat gebruikt kan worden om duiding te krijgen in een proces van besluitvorming. De heer Jumelet: Ik zal het traditiegetrouw kort houden. Wij verzoeken het college bij het tweede punt, dat is toch wel een redelijk kwalitatieve opmerking, die daar gemaakt wordt. Ik ben benieuwd wat de wethouder daarvan vindt, ook in het licht van zijn plan, dat hij aan het ontwikkelen is. Denkt u dat u dit kan inlossen, hetgeen u opgedragen krijgt van de raad? Of zegt u bij voorbaat: het gaat zo ver, dat ik daar toch wel vraagtekens bij heb. De heer Ruitenberg: Ik wil graag reageren op de opmerking van de wethouder, dat burgerparticipatie van de raad is. Dat ben ik het niet met hem eens.

Ik vind het nadrukkelijk een taak van het gehele gemeentebestuur, waarbij het college in de uitvoering 16/32

natuurlijk primair aan zet is. Ik denk dat u beeldvorming verwart met burgerparticipatie, maar misschien ligt het aan mij. Wethouder Fortuyn: Ik zie uit naar het feit hoe wij straks burgerparticipatie vorm gaan geven. Het is een instrument van de raad, die het kan gebruiken en uiteraard zetten wij dat ook in. U vraagt bij raadsbesluiten: wat doet u aan burgerparticipatie? Dat vullen wij dan in. Maar de manier van participeren en de ladder waarop, kan door u beïnvloed worden. Maar we gaan erover discussiëren. De kwantitatieve vraag over Q2, we moeten de tijd nemen om dit goed in te zetten. Ja, we gaan natuurlijk met stakeholders praten. Ja, we praten uiteraard ook met andere partijen. Ja, we praten ook met de potentiële bewoners / eigenaren c.q. huurders. Het wordt echt wel breed opgezet. Laten we het met elkaar samen oppakken in een uitdaging in een enorm goed en kansrijk Bleizo-West. De heer Van Doorn: Ik hoor de wethouder een disclaimer maken op Q2. Wat is dan een realistische Q om te noemen in deze motie? Anders krijgen we weer briefjes dat het later wordt en dan gaan we elkaar bezig houden. Dan hoor ik liever een realistischer termijn, waarop dit er kan liggen. Wethouder Fortuyn: Ik vind het jammer, want we hebben ook de discussie over burgerparticipatie, daar gaan we in Q1 / Q2 mee aan de slag. Er wordt dan een coalitie gevormd, er zit een verkiezing tussen.

Weet je, het is best wel lastig. Kan het in Q2, ja, anders komt er uitstel en komt er een briefje. Het is goed om elkaar op de hoogte te houden. Ik ga er sowieso van uit, dat wij u tussentijds rapporteren. Dat doen we ook met Zoetermeer. We gaan niet aan het eind van de rit een complete strategie neerleggen, tussentijds zal er gewoon gerapporteerd worden. Het zou een beetje raar zijn in zo’n groot project met zulke belangen en de cruciale beslissing, die we nemen voor Lansingerland, als wij u tussentijds niet mee nemen. Reken erop, dat dit mee gaat als een soort standaardprocedure. Ik heb toch weer wat tijd gejat. Wethouder Arends: Ik wil graag ingaan op twee moties, de eerste motie vanuit het initiatief van het CDA, dat gaat over geen vertragingen in de huidige woningbouwprogramma’s. Ik heb u allen gehoord en dat komt overeen met het beeld en de actie, die het college daarbij ziet. Wij vinden het belangrijk dat de huidige woningbouwontwikkelingen sterk doorgaat en daar waar we kunnen versnellen. We verwachten ook geen concurrentie van elkaar, omdat het een ander woonmilieu is. We zorgen er goed voor, dat doen we nu al, dat we de verschillende woningbouwlocaties goed op elkaar afstemmen. Dus wij omarmen als college deze motie aan u. Er is nog een vraag gesteld rondom deze motie door de heer Jumelet.

Hij vroeg zich af: komt er een aparte organisatie, een projectorganisatie? Dat wordt in de volgende fase bepaald, in de ontwikkelstrategie, maar uiteraard zullen wij er zorg voor dragen, dat er voldoende capaciteit is om al die woningbouwprogramma’s en de ontwikkelingen daaromtrent vorm te gaan geven. Dat is ook belangrijk, zoals u ook vanavond met elkaar wederom heeft geconcludeerd, hoe dringend en nijpend de woningvraag voor de inwoners is. De heer Jumelet: Ik heb gelijk twee vragen aan de wethouder. Een beetje indachtig de discussie, die wij gisterenavond hadden over het woordje versnellen. Bij het tweede punt roept het college op waar mogelijk te versnellen. Ik vind dat u het wel een beetje zuunigjes uitlegt. Volgens mij wordt er nadrukkelijk gezegd: een been bijtrekken, oftewel gas erop. Mijn vraag van gisterenavond herhaal ik: ziet u daadwerkelijk mogelijkheden als deze motie wordt aangenomen? Het lijkt erop, gezien de brede steun: waar gaat u dan versnellen en hoe gaat u dan versnellen? Dat is de eerste vraag. En de tweede vraag. In het debat net over de motie werd de studielocatie Noordpolder gemist. Hoe kijkt u daar tegenaan in dit rijtje? Wethouder Arends: Ten eerste ten aanzien van de versnelling, daar heb ik gisteren natuurlijk ook het e.e.a. over aangegeven. Vanuit het college is het zo, dat wij daar waar we kunnen versnellen dat we versnellen.

Eerdaags komt ook het voorstel naar u toe als het gaat over Bleiswijk. Dan zult u ook zien op welk onderdeel we graag willen versnellen. We hopen dat u daar een positieve waardering op wilt geven, dus het positief wilt bekrachtigen. Maar het is wel complex, want we zitten in Nederland met allerlei wetgevingen, allerlei procedures, allerlei vormen van onderzoek, milieutechnische onderzoeken, verkeersonderzoeken, termijnen van bestemmingsplannen, u weet dat ook, de omgevingsplannen die eraan komen, daar hebben wij ook mee te dealen en dat maakt dat sommige trajecten helaas heel lang duren. Dat neemt niet weg, dat waar we kunnen versnellen we versnellen. Gisteren heb ik ook genoemd, dat het volledig in het DNA van alle medewerkers zit, die op dit moment op al die woningbouwlocaties bezig zijn om keihard te werken voor de huidige inwoners, maar zeker ook voor onze toekomstige nieuwe inwoners. Dat ten aanzien van de versnelling. Ten aanzien van de Driehoek Noordpolder wil ik eigenlijk niet herhalen wat ik gisteren gezegd heb. Daarvan hebben we gezegd: er is een rustpauze, die nemen wij heel erg in acht. Ik ga eerdaags met een aantal bewoners daarover in gesprek om te kijken hoe zij er op dit moment in staan. U heeft ook aangegeven hoe belangrijk u dat vindt. Het college vindt dat belangrijk.

Op het moment dat het daar is komt het college naar u toe, maar het is ook aan u als raad om te zeggen: wij willen wel besluitvorming. Dan is het aan u om het college daartoe op te roepen. De heer Jumelet: Nog even m.b.t. Bleiswijk. Dat betekent dus dat we een andere koers gaan varen rondom bouwlocatie Bleiswijk. Aanvankelijk was het in de uitgangspunten, dat we er stap voor stap heel lang over gingen doen, 10 jaar. Nu begrijp ik van de wethouder feitelijk, dat we dat los laten en dat we daar een andere koers varen m.b.t. het tempo dat we daar wellicht gaan maken. Wethouder Arends: Nee, dat zeker niet. Dat is juist helemaal niet de bedoeling. Maar u gaat merken dat het in de ontsluiting naar de N209 echt een heel complex vraagstuk is. We verwachten ook in de samenwerking met de provincie nog heel veel hobbels te moeten nemen. We kunnen het volledig gaan bouwen, maar als die oplossing er niet is, dan voldoen we niet aan de normen. Toch ga ik u vragen om er stappen toe te zetten om toch die woningbouw mogelijk te maken, zoals u de 17/32

kaders heeft mee gegeven. Maar dat komt nog naar u toe met ook de onderliggende onderbouwing daarbij. Het komt in december/januari naar u toe om daarover met elkaar in gesprek te gaan. Dank u wel. De tweede motie is vanuit het initiatief van de PvdA. Die roept op om meer sociale, betaalbare en bereikbare huizen te onderzoeken voor Bleizo-West. Het ontwikkelperspectief, zoals u weet, gaat uit van 50% betaalbare woningen en daarvan ook 30% sociaal. Hiermee geven we ook nadrukkelijk invulling aan de onlangs vastgestelde woonvisie, die u als raad heeft vastgesteld. Wij adviseren u ook om die koers te houden en om niet bij elke nieuwe woningbouwontwikkeling moties te gaan indienen om daarvan af te gaan wijken, want u heeft juist het kader gesteld binnen die woonvisie. De gehanteerde verdeling zorgt ook voor het perspectief met een bandbreedte tussen de 4.000 en 6.000 woningen, dat het financieel ook uit kan. Dat als extra suggestie, maar wij ontraden dus als college dus sterk deze motie aan te nemen. Dank u wel. Mevrouw Verhoef: Ik hoor heel duidelijk wat de wethouder zegt, maar ik herinner mee ook, als dat niet zo is, mag ze me corrigeren, wij hebben bij de woonvisie geprobeerd om dat percentage omhoog te krijgen of om er in ieder geval in woorden iets over te zeggen. Dat is niet gelukt.

Toen heeft u mij en degenen die de motie hadden ingediend aangeraden: bekijk het nou per keer, als we later in het proces komen dan kunt u altijd moties indienen om hogere percentages in te dienen. En nu zegt u eigenlijk: het was now or never bij de woonvisie en nu zitten we voor altijd vast aan 50%. Is dat wat u zegt? Wethouder Arends: Wat ik aangeef, is dat u onlangs, niet eens zo lang geleden, een koers heeft aangegeven, het kader heeft aangegeven, waarin de verschillende percentages per locaties staan. Uiteraard heeft u de vrijheid per woningbouwlocatie om iets in te dienen. Dat kan ook omdat er nieuwe trends zijn of nieuwe ontwikkelingen zijn. U heeft altijd dat recht. We zitten nog in een vroeg stadium als het gaat over het programma. We gaan naar een volgende stap, dat is de ontwikkelstrategie, dat de heer Fortuyn straks verder gaat brengen en dan komt er ook weer een moment. Voor nu is dat echt te vroeg, mede gezien alle informatie die u heeft gehad en daarop de kaders voor de woonvisie heeft vastgesteld. Wethouder Van den Beukel: Eén onderwerp voor mij vanavond en dat gaat over wind, de motie over windturbines. Daar is veel over gezegd. Een paar dingen in reactie en ook in herinnering, want het is een project dat al lang geleden gestart is.

Meneer Heuvelink heeft in 2014-2018 dit dossier behartigd en ik wil echt wegnemen dat er niets zou zijn gebeurd, in die periode noch in meer recente periode. Er is zelfs ten tijde van het tekenen van de overeenkomst, als ik het heb over verwachtingen managen en partners mee nemen, ten tijde van het tekenen van de overeenkomst tussen provincie en de gemeente Lansingerland nadrukkelijk aangegeven, dat de gemeenteraad het plaatsen van windturbines als mogelijkheid ziet op voorwaarde dat het past in de voorgestane gebiedsontwikkeling. De boodschap dat wij wind een goed idee vinden en tegelijkertijd bezig zijn met gebiedsontwikkeling is toen en vervolgens voortdurend mee gegeven ook in de communicatie naar onze partners in deze. Dat zijn overigens wel partners die op afstand staan van Lansingerland, dat moeten we ons wel realiseren. Het gaat om gemeenten beneden Rotterdam. Zij kijken kwantitatief hiernaar of we leveren, maar verder zijn ze niet heel vaak hier geweest. De belangstelling voor hoe we hier met ons gebied omgaan is overigens wel wat beperkt. Niettemin nemen we ze mee, zeker als het gaat om wind. Dan gaat het om de wethouders duurzaamheid en wind en aanverwante zaken en natuurlijk collega Arends en collega Fortuyn en we nemen hun collega’s en diverse partners mee in wat we doen op Bleizo-West. Het is geen verrassing.

Die vraag werd gesteld en die suggestie wil ik hiermee wegnemen. Tegelijkertijd: integraliteit van de afweging die nodig is in dit hele drukke stukje Randstad langs de A12, die integraliteit wordt toch het allerbest overzien door u en door ons, door ons hier in Lansingerland. Ik denk dat het belangrijk en verstandig is, dat we ons niet afhankelijk maken van andere partijen, die toch niet het hele speelveld van belangen en brede welvaart kunnen overzien. U kunt dat het beste als we dat vergelijken met onze partners in de regio. Dan is er een vraag gesteld over de locaties specifiek. Kunnen we eigenlijk wel windturbines plaatsen in Lansingerland? Ik heb u herhaaldelijk informatie gegeven, brieven en soms mondeling, over het onderzoek waar we mee bezig zijn. We hebben opdracht gegeven tot dat onderzoek en dat ook gecommuniceerd, met al onze partners in het windconvenant, omdat we een scherp en actueel beeld willen hebben van wat de technisch en juridische mogelijkheden zijn en onmogelijkheden. Ik breng u in herinnering de overeenkomstig en de kaartjes in dat kader, dat is vastgesteld in 2018 door uw raad, daar staat überhaupt het station nog niet op. Er is dus sprake van een mate van gedateerdheid van informatie. Daarom hebben we gezegd, en dat werd ook toegejuicht door onze partners: we gaan er onderzoek naar verrichten. Dat onderzoekstraject is nog niet gereed.

We hebben nog 2 overleggen gepland staan met de provincie, de inspectie leefomgeving en transport, de beleidsmatige en ook inhoudelijke mogelijkheden en onmogelijkheden als het gaat om: wat kan er, waar kan het en hoe hoog kan het? Dat is een heel precair proces, dat is ook door diversen van u gezegd. Het verstoren daarvan door te zeggen binnen nu en 2 maanden willen wij exact 3 stipjes op de kaart zien staan dat zou onverstandig zijn in de ogen van het college, want het zou dat precaire evenwicht kunnen verstoren. Als je dat zou doen, zou je waarschijnlijk al je tijd en energie kwijt zijn met uitleggen wat een onderzoeklocatie wel en niet inhoudt in plaats van dat je technisch en inhoudelijk voortgang boekt. Dus om die redenen ontraadt dit college deze motie. Ik wil er nog één ding aan toevoegen. Windturbines plaatsen op het grondgebied van Lansingerland met alle bouwopgaven, die we de laatste jaren hebben gerealiseerd en die we nog willen realiseren is niet makkelijk en wordt ook niet makkelijk. Een windturbine is feitelijk altijd in de buurt 18/32

van woningen, bedrijven of in het groen. Dus laten we onszelf niet gemakkelijk rijk rekenen. Er zal altijd sprake zijn van complexiteit en ook van weerstand hoe we het ook aanpakken. Tot zover. Mevrouw Den Heijer: Ik wilde even het verhaal van de wethouder af luisteren. U geeft aan: ik heb de partijen goed mee genomen in het hele verhaal van de ontwikkeling van Bleizo-West, maar hoe verklaart u dan de brief van de voorzitter van het energieconvenant, waarin toch wel staat dat we als een onbetrouwbare partner worden weggezet, dat staat er met zoveel woorden in, en die ons ook houdt aan de afspraken. En niet van en beetje inpassen in de omgeving, maar die zegt: dit is wat we met elkaar hebben afgesproken en ik ga u daar aan houden. Hoe verklaart u dit als u zegt: ik heb ze allemaal goed mee genomen? Ik vind dat bijzonder. De heer Ruijtenberg: De wethouder mag eerst mevrouw Den Heijer beantwoorden. Wethouder Van den Beukel: Het is net als bij burgerparticipatie, de vraag van mevrouw Den Heijer. Mensen mee nemen betekent niet, dat ze het altijd met je eens zijn. Er zijn partners in het traject die zeggen: ho eens even, het is wel mooi, Bleizo, ontwikkelperspectief, ambities, maar wij hebben een andere prioriteit en die is nu: praten over wind en we willen nu exact van u weten hoe, wat, waar, waarom.

Die geluiden zijn er ook, die hebben we ook zien aankomen, in die zin is die brief geen grote verrassing. Het is een standpunt dat op zich vrij zuiver verwoord is. Er staat gewoon: we houden u aan de afspraak. Onze reactie daarop is: we staan voor onze afspraak. Tegelijkertijd hebben we een keuze te maken, niet morgen, maar eigenlijk vandaag, voor het ontwikkelperspectief. Zo hebben we volgens mij een keurige uitwisseling van argumenten met elkaar en is het aan u om vervolgens die afweging te maken. Mevrouw Den Heijer: Dank u wel voor het antwoord. Mijn aanvullende vraag is dan wel, u kunt het zich voorstellen, wij zijn niet de enige, het staat in de motie, ik heb meerdere partijen horen zeggen, dat we ons allemaal zorgen maken over hoe we die koppeling kunnen leggen tussen: wij gaan een ontwikkelvisie vast leggen, maar we hebben ook nog afspraken daar staan. Als het niet via deze motie kan, want u gaat hem ontraden en andere partijen hebben gezegd daar dan naar te luisteren, hoe zou u dan die koppeling willen leggen? Hoe kunt u ons helpen om die koppeling te maken? Wethouder Van den Beukel: Het is niet de ambitie van het college om die koppeling zo hard te maken.

Het college had ervoor kunnen kiezen en dat hebben we niet gedaan en dat weet u om te zeggen: dit voorstel nu niet, we gaan dit nu in de kast leggen, we gaan eerst voor 2025 de windturbines realiseren en pas als ze gerealiseerd zijn en er staan en draaien, gaan we door met Bleizo-West. Als ik partners van ons spreek, dan is dat graag wat ze willen. Dat is niet de keuze van het college. We denken dat er nu een urgentie ligt voor Bleizo-West, hoe je dat ook verder invult, maar ik denk dat daar een urgentie is en dat die voor moet gaan op het definitief starten met de bouw van windturbines. Mevrouw Den Heijer: U gaat dan niet heronderhandelen over deze afspraken? Wethouder Van den Beukel: Heronderhandelen is een te sterk woord, maar er is natuurlijk weldegelijk sprake van een goed, intensief en proactief gesprek met de provincie in werking hierover. Ik wil dat kort neerzetten, want dat is wel belangrijk, ook omdat onze vrienden hier belangstelling voor hebben en mee luisteren en nalezen. Er wordt hard gewerkt, zoals ik zei, aan het onderzoek over hoe we die opgave kunnen inlossen.

We hebben natuurlijk ook de verantwoordelijkheid richting de provincie met name om uit te leggen waar het staat en wat onze ambities zijn en ook hoe we breder aankijken tegen onze verantwoordelijkheid als het gaat om regionale energiestrategie, als het gaat om warmtetransitie, als gaat om zon PV, als het gaat om al die zaken die helpen klimaatverandering tegen te gaan. Dus we doen daar heel proactief een aanbod, een heel breed aanbod, we nemen ze mee in waar we staan en wat onze zoektocht nog is. Tegelijkertijd is er geen sprake nu van heronderhandelen, nee, want we hebben een windconvenant en die handtekening is gezet. De heer Ruijtenberg: Ik heb goed naar de wethouder geluisterd. De wethouder en het college geven een voorkeur in prioritering aan woningbouw op Bleizo-West. Die prioritering delen wij, daar zijn wij ook van. GL heeft ervoor gekozen om daar ook aan woningbouw te prioriteren. Aan de andere kant weten wij vanuit de contacten die wij hebben met de provincie, dat de provincie echt wel wil dat wij daar windenergie hebben in Lansingerland. Dat is bij hen bijna voorwaardelijk. Men gaat waarschijnlijk niet akkoord met woningbouw op Bleizo als we niet met een alternatief komen.

De deadline, die wij erin gezet hebben, is juist om een gebaar te maken naar onze partners in de provincie van: we zijn er echt mee bezig, ja, we hebben het 9 jaar misschien niet helemaal goed gedaan, maar we begrijpen nu ook de urgentie van windturbines, dus we willen dit graag doen. Ik hoor u echter nu zeggen: die periode van 2 maanden is te kort, dat kunnen we niet halen. Is er een mogelijkheid dat u zegt: als je ons die periode geeft voor het kenbaar maken van locaties, bijvoorbeeld tweede kwartaal 2022, ik zeg maar wat, of derde kwartaal, zodat we daarin wat tijd kunnen winnen en we toch voldoen aan de opgave van windenergie. Wethouder Van den Beukel: U kent mij hopelijk als een coöperatieve wethouder die meedenkt over mogelijkheden om de motie een beetje bij te punten, zodat het past, zodat het op een positief oordeel kan rekenen, maar in dit geval lijkt me dat niet verstandig. Of het nu het eerste kwartaal is, het tweede of het derde of het vierde, uiteindelijk ben je bezig met aan de achterkant druk leggen op een proces, dat je juist aan de voorkant stap voor stap wilt volgen. Ik begrijp dat uw partijgenoot in de provincie de urgentie voelt. Die urgentie voelen wij ook.

Ze hebben behoefte aan leveren, liever gisteren dan vandaag, maar tegelijkertijd is nog steeds de vraag: is het doen van een onderzoeklocatie voldoende? Nee, want feitelijk zegt het convenant: span je in om uiterlijk 2025 windturbines te hebben gerealiseerd. Dus hoeveel verder ben je dan? Op een locatie op het verkeerde moment, kan het zijn dat je juist gaat vertragen, omdat je in een verkeerde volgorde hebt geleverd. Dan lijk je wel voortgang te boeken, maar feitelijk heb je geen voortgang geboekt, maar juist negatief achteruit gaat in plaats van vooruit. De heer Ruijtenberg: Ik heb 19/32

er nog één vraag over en dan houd ik erover op, ook gezien de tijd. Toch noemt u in uw brief van gisteren drie concrete alternatieve plaatsingslocaties en: daarmee zijn we op dit moment verder dan ooit. Wat bedoelt u dan precies met ‘verder dan ooit’? Wethouder Van den Beukel: Mijn voorganger de heer Heuvelink heeft met uw raad een kader vast gesteld, waarbij in eerste instantie is gekozen voor faciliterend beleid vanuit de gemeente. Als er een initiatiefnemer komt, dan gaan we zus en zo handelen. We hebben geconstateerd in al die jaren, dat de ondernemers in de windturbinesector niet zijn gekomen. Dat doen ze omdat andere locaties commercieel veel interessanter zijn. We zijn verder dan ooi, in de zin van dat we nu proactief locaties hebben geduid, onderzocht en daarmee bezig zijn. Dat is een omkering van rollen, dus we zijn nu proactiever en verder dan ooit. Mevrouw Verhoef: Ik had mijn interruptie al een tijdje geleden geplaatst, dus ik wilde inderdaad vragen: hoe gaat het met de provincie en maakt u daar stappen? Daar heeft u antwoord op gegeven. Ik heb nog wel een aanvullende vraag. Moet het perse in Lansingerland zijn of kan je ook zeggen: we vragen een buurgemeente om voor ons die turbines te plaatsen, maar daar moet natuurlijk wat tegenover staan, want uiteindelijk zijn we één provincie en hebben we gezamenlijk een regionale energiestrategie.

Wethouder Van den Beukel: Ik begrijp de vraag en ik begrijp ook het gelach, maar het is een terechte en serieuze vraag, die ook wel besproken wordt binnen het convenant. Andere gemeenten worstelen er ook mee. Capelle aan den IJssel wil een woonwijk bouwen, daar staat een windturbine pal naast de Van Brienenoord, dat gaat heel lastig samen. Het is onderwerp van gesprek en tegelijkertijd is hier een risico van een freerider-gedrag. Het is niet iets wat bovenaan de wensenlijst staat van onze partners om te gaan onderhandelen. Ik weet niet of het het voorstel van uw raad zou zijn om een paar miljoen vrij te maken om de gemeente Brielle te compenseren voor. Dat is iets wat niet onbespreekbaar is, maar wat op dit moment niet aan de orde is. Mevrouw Den Heijer: Ik zit toch echt even te kauwen op waarom we nou niet een tijdsperiode kunnen aangeven, waarin die informatie beschikbaar komt. Als we kijken naar het raadsvoorstel, dan staat er toch ook in, dat dit een belangrijke randvoorwaarde is. Deze opdracht kunnen we niet verder uitwerken als we dit ook niet weten. Dan is het dus belangrijk, dat we met elkaar een tijd kunnen afspreken, waarin we weten welke locaties we dan voor ogen hebben en of het haalbaar is, want dat is nog het meest belangrijke. Wethouder Van den Beukel: Het is een herhaling van de vraag, ik heb antwoord gegeven.

Als je een moment noemt aan de achterkant, zet je druk op de voorkant. Het is voor 2025, specifieker dan dat kan ik het niet maken, ik ga mezelf herhalen. De voorzitter: Ik verzoek u dringend, want ik heb nog 3 onderwerpen en die gaan we alle drie ook recht doen, dat betekent dat ik u over een half uur de vraag stel of we doorgaan of dat we morgenavond verder gaan. Als dit agendapunt afgelopen is, zijn in ieder geval de wethouders vrij, want de andere onderwerpen zijn van mij en ik ben sowieso altijd, dat weet u. De tweede termijn, volgens mij zijn de kaarten redelijk geschud. Ik verzoek u alleen nog even in te gaan op die amendementen en moties waarop uw standpunt gewijzigd is dankzij de beantwoording van het college. Dat kan heel kort. Tweede termijn De heer Van Doorn, L3B: Dat ben ik het met u eens. Het gaat alleen over het ontwikkelperspectief verder. GL was mij nog een antwoord verschuldigd over de windturbines. Het zal u niet verbazen, want ik gaf al aan, dat als het niets toevoegt aan het proces om eruit te komen, dan zullen wij het niet steunen. Ik heb net van de wethouder gehoord, dat het contraproductief is, dus wij zullen de motie niet steunen.

Toch nog een laatste verzoek aan het CDA, misschien wil ik het horen, maar er zit af en toe wat hoop in uw reactie als het gaat om: als we alle moties mee nemen, dan zitten daar genoeg waarborgen in om onze zorgen een plek te geven. Zou dat u ertoe kunnen bewegen om uiteindelijk voor het voorstel te stemmen mocht uw amendement het niet halen, zodat we met 2 raden breed hier achter gaan staan? De discussie duurt lang en u ziet hoe belangrijk het is; dat we de rijen sluiten. Dank u wel. De heer Van As, VVD: Volgens mij ben ik in de eerste termijn duidelijk geweest over de moties en amendementen en geen wijzigingen ten aanzien van onze standpunten. De heer Jumelet: In de eerste termijn had ik een vraag gesteld aan de heer Van As: hoe we de motie zouden moeten lezen. De heer Van As: Ik luister graag naar onze strenge voorzitter. Ik heb de vragen genoteerd en wil er best antwoord op geven, er waren ook vragen van GL. De voorzitter: Natuurlijk moet u even de vragen beantwoorden, zo had ik het niet bedoeld. De heer Van As: Met alle plezier. De motie komt sympathiek over, is het een leidraad of een hard kader? Volgens mij zei de wethouder dat wel. Het zijn zorgen, die we benadrukken, maar we zitten er positief in. Het is een motie, dus een oproep, om er aandacht voor te hebben. Aan het college om dit mee te nemen. Ik hoop, dat dit u over de streep trekt om hier ook in mee te gaan.

Het is echt positief bedoeld, ik vond het mooie woorden van de wethouder, waarvoor dank. Mevrouw Verhoef: Ik heb een heel korte vraag. Stel nou dat uw motie niet wordt aangenomen, zou u dan wel voor het voorstel stemmen? De heer Van As: Stel dat is niet aan de orde. Er ligt hier een motie voor een voorstel, een aantal moties en amendementen en een voorstel en dat is het wat mij betreft. GL, een hoop mooie woorden, de vergelijking alpha tot omega. Het is een wereldwijd bekend en mooi boek waaruit de vergelijking wordt gemaakt. Ik ben trots op de motie, maar dat vind ik teveel eer. De vraag is niet voor hoogbouw passend in de omgeving, vooral het woord galerij-achtige flats. De heer Ruijtenberg gaf het al 20/32

aan met voorbeelden verwijzend naar Bijlmer en Capelle aan den IJssel. Dat spreekt voldoende tot de verbeelding. Wat ons betreft geen betonnen, massale dozen, die schaduwen werpen op donkere hoeken en dergelijke. Het moet gewoon een mooie wijk worden, een nette wijk met stedenbouwkundig mooie oplossingen. Implicatie 3 dorpse kernen en een vierde meer verdichte kern, welke implicaties vraagt de heer Ruijtenberg. Denk aan vuil ophalen, inrichting van de openbare ruimte en het schoon houden van die openbare ruimten. Dat moet u het met mij eens zijn, dat dat wezenlijk anders kan zijn dan in de huidige dorpen, gezien de plannen die er liggen. Nu ik dan toch aan het woord ben, iets langer dan ik van plan was, de correctie van mevrouw Verhoef van de PvdA over de E-lijn. Het perspectief van waaruit je kijkt: wij zien het vanuit Lansingerland naar Zoetermeer en niet vanuit Zoetermeer naar Lansingerland en vandaar het doortrekken van de E-lijn van onze gemeente naar Zoetermeer. Dank u wel. Mevrouw Verhoef: Met de kans dat de jongens hiervoor weer beginnen te wippen op hun stoelen. De ene is een vervoerder uit Den Haag en de ander een vervoerder uit Rotterdam. Volgens mij is er al heel lang sprake van dat die ene vanuit Den Haag wordt doorgetrokken richting Rodenrijs. Je kan het semantisch noemen, maar het is wel een ander clubje.

De heer Van As: Het is niet semantisch, het is het perspectief van waaruit we het zien. In mijn linker ooghoek zie ik één van de wethouders knikken van: nee, het is vanuit Rotterdam de E-lijn. Misschien kan de wethouder daar nog even kort op reageren. Daar wil ik het bij laten. De voorzitter: Ik denk niet dat het nodig is dat de wethouder erop reageert, misschien in de toekomst. De heer Ruitenberg, CDA: Het debatje over windenergie, dat zojuist plaats vond, was voor ons de onderbouwing van: er is nog zoveel onzekerheid, er is nog zoveel onduidelijkheid, het is nog te vroeg om nu te zeggen: ja, wij willen een nieuw kader. We moeten dat eerst goed uitzoeken en dan het bepalen van een nieuw kader. Ons amendement blijft gewoon staan, dat zal u niet verbazen. De heer Van Doorn vraagt of we dan toch voor gaan stemmen. U heeft ook wel tussendoor gehoord, dat we eigenlijk een ander beeld hebben. Wij zouden eigenlijk liever, als je dan een richtinggevend kader vast stelt, wat eigenlijk nog te vroeg is, liever een ander richtinggevend kader vast stellen. Dat is meer een campus, hoogwaardige innovatieve bedrijvigheid, gericht aan Horti Science, studentenwoningen en arbeidsmigranten. Dat is wat wij voor ogen hebben. Wij hebben dus een andere blik op dit gebied, een heel interessant gebied, dan de meerderheid in deze raad.

Ik denk dat dat mooi is voor het debat, dat niet iedereen hier altijd hetzelfde vindt. Dus wij blijven erbij, dat wij tegen het voorstel stemmen, zoals het voor ligt, maar met het er zijn van het voorstel is dat de nieuwe werkelijkheid en daarom doen wij ook mee aan de diverse moties. Daar stemmen we over na de besluitvorming. Uiteraard zullen wij ook constructief meedoen naar de toekomst toe, want dan is dit het nieuwe kader en dan zullen we kijken hoe we daarmee om zullen gaan. Ik had nog 2 specifieke vragen van de PvdA genoteerd. Hoe denkt CDA Zoetermeer erover? Ja, dat maakt me eigenlijk helemaal niets uit. Wij maken onze eigen afwegingen hier in Lansingerland, in die zin zijn we een onafhankelijke partij met toevallig dezelfde idealen. Zij hebben een totaal ander perspectief, andere belangen. Dat geldt ook voor heel veel CDA-afdelingen elders in het land. Dan uw motie over 1.000 woningen per jaar. Volgens mij was die motie wel wat meer dan alleen versnellen naar 1.000 woningen per jaar, er stonden nog wat zinnetjes onder, over dat er zoveel procent sociaal moest zijn enzo. Dat vinden wij niet helemaal realistisch, althans, als ik hem goed voor ogen heb. Daarbij komt, ik zou een wethouder ook niet willen vast pinnen op een aantal van 1.000. We doen nu 300, dan gaan we naar 1.000, daar zitten nog wel wat tussenfasen om te versnellen. Dank u wel.