BV21.0115 Verslag gezamenlijke commissies Kaderbrief

In de kadernota zelf is daar vooralsnog geen rekening mee gehouden. In de meicirculaire geven we een doorkijkje, dat daar inderdaad gebruik van gemaakt zou kunnen worden. De voorzitter: Dan zijn we aan het eind van de eerste termijn. De tijd die het college heeft gebruikt, zullen we inlijsten: 38,5 minuut. Dat heb ik nog nooit meegemaakt, dat er zo kort en krachtig is geantwoord, dus die moeten we er zeker in houden. We gaan naar de tweede termijn. Als er interrupties zijn graag via het vraagteken, dat is voor mij op dit moment makkelijker met verschillende schermen. De tweede termijn is maximaal 5 minuten. Tweede termijn De heer Van Doorn, L3B: Misschien dat ik zo meteen nog een vraag ga stellen aan de wethouder, omdat ik het antwoord gemist heb. Niet omdat hij het niet gezegd heeft. De voorzitter: Ik ga u onderbreken. Mevrouw Den Heijer heeft een punt van orde. Mevrouw Den Heijer: Ik had inderdaad even een vraagteken. Het is een punt van orde. Ik wil eigenlijk voorstellen om even te schorsen, deze vergadering, om even te overleggen. De voorzitter: Hoeveel tijd heeft u nodig. Mevrouw Den Heijer: Ik denk een minuut of 5. Of 10. De voorzitter: Prima, laten we er 10 van maken. Ik schors de vergadering voor 10 minuten, dus we komen weer terug om 2 minuten voor acht. Schorsing De voorzitter: Kan iedereen zijn camera weer aanzetten? Dan kan ik kijken of iedereen er is.

Ik heropen de vergadering. We gaan nu echt beginnen aan de tweede termijn. De heer Van Doorn, L3B: Ik gaf net al aan, dat ik zelf een storing had, dus ik heb mogelijk een antwoord van de wethouder gemist, dus dat zou een dubbeling kunnen worden. Allereerst dank voor de korte en bondige beantwoording, maar dat roept bij mij ook weer een verdiepingsvraag op. Zeker als het gaat in de verhouding tot het rijk. Ik ben blij te horen, dat wij dergelijke moties steunen, dat we daar achter gaan staan en dat we daar iets activistisch mee laten zien. Maar het ging de fractie van L3B nou net om de next step. Even los komen van papieren verzet en kijken waar we gewoon in ons gedrag en doen en laten de volgende stap kunnen zetten. Dat betekent: of gewoon rekeningen, die binnen komen en waar we te weinig voor krijgen doorzetten. Is dat haalbaar? Doen we dat? Doen we dat te weinig? En

21/36

inventariseren welke taken wij neer kunnen leggen. Ik snap dat de rechter nu scherpe uitspraken heeft gedaan over de inkomenstoets, dan is die weg dicht. Maar er komt nog een hele serie taken op ons af. Volgens mij kunnen we daar nog steeds keuzes in maken en kijken of wij gelijk aan die andere gemeenten een stevigere stap kunnen zetten dan alleen mee tekenen van moties, ook al is het bij de buren. Fijn, dat de wethouder aangeeft dat rondom die belastingen, waar we het over hadden, dat hij tijd nodig heeft. Dat snap ik en dat wil ik hem met alle plezier geven. Het ging mij vooral om de looptijd, zodat we op tijd klaar zijn om een goede afweging te kunnen maken. Ik ben heel blij, dat dat creatieve proces niet stopt en dat die open staat voor initiatieven, zoals in Bladel. Ik kijk uit naar de uitwerking daarvan. Waarom vind ik dit zo belangrijk? Dat is een beetje generiek. Op het moment dat dit lukt en haalbaar is, dan betekent dat dat er structurele inkomsten bijkomen. En structurele inkomsten erbij betekent nog meer keuzes om ombuigingen geheel of gedeeltelijk terug te kunnen draaien. Vandaar de urgentie, omdat er al zoveel onzekerheid in het kader zit, om daar vaart mee te maken, want het beïnvloedt keuzes. Het zou toch verschrikkelijk zijn als we inderdaad achteraf te vaak sorry hebben moeten zeggen, omdat we aan de voorkant te weinig vaart hebben gemaakt.

Horti Science, blij met het voorgestelde proces, zoals het voor ligt, en dat in juli en september er meer duidelijkheid komt. Als ik het goed heb vernomen, is het een maximaal budget. In die zin kijk ik ook uit naar de bespreking, want dat betekent dat er mogelijk meer ruimte zit in dat budget. Ik miste in dit verband het Eneco-verhaal, dat daar dekking voor is en dat er een afwegingskader is gebruikt, dat wij nog niet hebben vast gesteld. Mogelijk heeft u er antwoord op gegeven, maar ik heb hem gemist. Dat zou mogelijk kunnen, omdat ik er even uit gegooid werd net. Belangrijk ook de opmerking van het CDA over de zorgen over het meerjarig kunnen investeren en het betaalbaar houden daarvan. Die zorg deelt de fractie van L3B. Er werd al een voorbeeld gegeven van het cultuurhuis o.a., maar het palet aan investeringen is veel breder en groter. Ik ben blij met de toezegging van de wethouder, dat we daarover in gesprek gaan. Laten we vooral creatief zijn bij het kijken naar mogelijke oplossingen. Kapitaallasten is één, maar er zitten mitsen en maren aan. Mogelijk zijn er nog meerdere oplossingen. Ook van het CDA de motie over de dienstverlening. Mooi, dat er gekeken wordt naar de tijdstippen. Dat is belangrijk, zodat we een zo breed mogelijk keuzepalet kunnen aanbieden. Ik zou hem wel breder willen trekken dan alleen maar openingstijden.

Laten we vooral ook de innovatie blijven vast houden om te kijken hoe we met name inwoners in buitengebieden, de heer Duk gaf het al aan, probeer maar eens vanuit Bleiswijk in de andere kernen te komen en als je niet op zo’n groen scootertje past, is dat nog een helse onderneming, die veel tijd vraagt. Corona heeft ons heel veel ellende gebracht, maar ook wel inzichten in het mobiel werken. Dat betekent dat je misschien ook los moet komen van vaste balies en vaste werkplekken en veel meer de beweging naar de mensen thuis en misschien wel vanuit een soort mobiel kantoor, waarbij je in samenwerking met organisaties in bijvoorbeeld Bleiswijk kan kijken om daar op afspraak te kunnen werken. Laten we vooral breder blijven kijken naar innovatie en van begaanbare paden los komen. De teruggaaf van de VVD, die aangekondigd werd. Dat is natuurlijk in essentie een interessante. Ik ben ook benieuwd wat er op ons af komt. Misschien dat we er in deze raad in brede zin ernaar kunnen kijken. Nu is het heel erg gelabeld aan de OZB. Nu hebben we tekorten, maar we hebben ook weleens meegemaakt, dat er teveel binnen kwam, waar we niet op gerekend hadden. Of we naar creatieve manieren kunnen gaan om te kijken dat we dat geld ook weer terug kunnen geven op momenten, dat er aanleiding toe is.

In brede zin valt het mij wel op, en daar ben ik blij mee, dat we als raad op een zelfde manier, met een zelfde ongemak, maar ook met een zelfde bewustzijn naar deze kadernota kijken. Er zitten gewoon heel veel onzekerheden in, maar dat staat ook al in de kanttekeningen benoemd in het raadsvoorstel. Niet alle posten zijn opgenomen, en structurele begrotingssaldo’s zijn volledig uitgekristalliseerd. Alleen al die zin opnemen betekent, daarmee voel ik ook de ruimte, dat we op weg naar de behandeling van de begroting met elkaar de ruimte hebben om tot verdere details te komen. Ik ga afronden, want ik zie u ingrijpen. In die zin is een amendement, zoals de PvdA dat voorstelde, daar wil ik sowieso in de fractie nog even goed over nadenken, maar lijkt in die zin niet nodig, want het proces dat we met elkaar afspreken geeft voldoende ruimte om daar nog in detail van af te wijken, omdat niet alles in beton is gegoten als het gaat om de ombuigingen zelf op detailniveau. Daar wil ik het bij laten. Dank u wel. De heer Machielse, VVD: Dank voor ieders input en de reactie van het college. Inderdaad opmerkelijk kort en bondig. Altijd prettig. Maar ook bijzonder goed om van het college terug te horen wat er aan investeringen allemaal wel door kan gaan de komende periode ondanks de uiterst serieuze ombuigingen die we met elkaar nu moeten doen.

Als ik de eerste termijn even terug af ga, dan bekruip mij het gevoel dat veel partijen eigenlijk hetzelfde zeggen als wij. Er zijn zoveel onzekerheden, die zorgen voor de noodzakelijke verfijning van kadernota naar begroting toe, echter, we geven nu wel een kader mee, dat natuurlijk onderhevig is aan veranderingen en de informatie nog tot ons komt. Laten we nu juist dat proces, dat de afgelopen maanden zo zorgvuldig is opgezet door het college ook doortrekken en de kadernota gebruiken en steeds verrijken en steeds herijken met de informatie die tot ons komt op weg naar de begroting. Ik heb de wethouder daar een aantal zaken over horen zeggen. We zijn er dan ook bang voor het moment nu niet benutten juist geen richting gaat geven en juist geen visie gaat geven van deze raad om voor het college en de ambtenaren om toe te werken naar een passende begroting voor

22/36

Lansingerland. Weet u, volgens mij waren er heel veel partijen, waaronder de VVD, die de begrotingsbehandeling vorig jaar bijzonder lastig vonden en de kadernota juist misten. Die onzekerheid blijft. L3B riep op om van grof naar fijn te blijven werken en dat proces de komende maanden ook zo te zien. Dat kan de fractie van de VVD van harte ondersteunen. We hebben ook het volste vertrouwen in het college om dat goed ingezette proces zo door te trekken. Het amendement dat de PvdA voorstelt zien wij daarom in die zin als een alternatief scenario voor een scenario dat al heel goed is, namelijk met elkaar van grof naar fijn blijven werken de komende maanden, maar dan kunnen we nu wel volgens ons juist de kadernota gebruiken om een passend kader mee te geven. Dan zou ik ook de PvdA willen uitnodigen om juist met wellicht accenten te komen de komende periode om dat kader juist aan te scherpen naar de begroting toe. Er is veel gezegd over de relatie met het rijk en welk effect de rijksfinanciën op dit moment hebben op ons als gemeente. Ik riep in mijn bijdrage al dat de druk op Lansingerland toeneemt en dat wanneer er druk is vanuit de regio of druk is vanuit het rijk, het college volledig tegendruk moet geven om het Lansingerlandse belang te dienen.

De VVD steunt dat van harte en we steunen ook volledig de oproep om bij Raden in Verzet te steunen, maar ook te kijken of we daar verder in kunnen gaan en mogelijkheden zien. Ten aanzien van de dekking van een aantal van onze investeringen, de besteding van de Eneco-gelden en de gesprekken over kapitaaldekkingsreserves: volgende week woensdag staat in de commissie algemeen bestuur een stuk geagendeerd over juist dat beoordelingscriterium Eneco-gelden. Laten we daar volgende week het goede gesprek over voeren in de commissie en laten we de ruimte nemen met elkaar als commissie en raad daarna om de uitkomsten daarvan ook correct te verwerken naar de begroting toe. U vindt de VVD aan uw zijde als u scherp wilt kijken naar: waar kunnen we juist onze gunstige financiële positie en incidentele middelen gebruiken om ervoor te zorgen dat investeringen de komende jaren op een dusdanige manier worden gedaan, dat we ook op een gezonde manier groeien naar die beheersgemeente, die het CDA ook al aanhaalde. Dat is voor ons zeker een voorkeurscenario. Ik zie een interruptie binnen komen. De heer Jonker: Als ik het goed begrijpt beoordeelt de VVD de voorgestelde investering in Horti Science, even los van de exacte omvang, die incidentele gelden meerjarig als positief. Ik vind Horti Science ook een heel geweldig onderwerp.

Maar vindt u dan ook niet dat het college misschien een voorstel had moeten formuleren voor duurzaamheid meerjarig, want dat is een probleem met een grotere prioriteit, zowel lokaal als nationaal en globaal. We hebben een grote verantwoordelijkheid als gemeente, het college had een voorstel voor 3 jaar kunnen formuleren met een investering van laten we zeggen € 1,2mln. Hoe kijkt u daar tegen aan? De heer Machielse: Op het gebied van Horti Science zou ik net aan willen beginnen door te zeggen, dat we een uitgebreide bespreking nog nodig vinden in de commissie dan wel raad naar de begroting toe. Ook direct hierbij de vraag aan het college stellend: ziet het college dat ook zo? Daar heeft de heer Van den Beukel wat over gezegd in zijn eerste termijn. In reactie op de heer Jonker: op dit moment zijn wij niet van mening dat het passend is voor onze gemeente om veel te investeren in duurzaamheidsmaatregelen zelf, maar dat conform de visie Duurzaam Lansingerland we juist moeten kijken naar de faciliterende rol naar inwoners toe, naar ondernemers toe, de organiserende rol. Ik ga graag het gesprek aan met de wethouder en met u, meneer Jonker, als dat zo zou zijn in de commissie ruimte over hoe we ondanks deze ombuigingen, die nu worden voorgesteld door het college we het op een passende manier kunnen blijven doen volgend jaar en de jaren daarna.

Ik hoop dat ik daarmee uw vraag heb beantwoord. Dan wil ik door. Een klein stukje reactie op het onderwerp jeugdzorg. GL stelde mij in hun eerste termijn daar een aantal vragen over. Het is voor de VVD juist heel menselijk om kritisch naar de vraag of de juiste hulp geleverd wordt. Wil je nu uit angst voor het lastige gesprek door gaan met hulp, die geen verschil maakt? Of wil je mensen echt helpen met de juiste hulp? Deze ombuiging gaat niet over het schrappen van bepaalde budgetten en bepaalde inzet, maar het gaat om het meer er bovenop zitten, zodat niet-behulpzame trajecten niet blijven voort kabbelen. Dit gaat eerder over het juiste doen. Daar kan toch niemand tegen zijn? Want ook op het dossier jeugd heeft de VVD-fractie het volste vertrouwen in de wethouder en dus ook in haar adviezen in deze kadernota over hoe ze dat beleid goed kan blijven uitvoeren ondanks de ombuigingen. De heer Jonker: Toch even een vraag. Ik vind het prima als een college voorstelt om ergens op te bezuinigen, maar je doet nu net voorkomen alsof er niet financieel wordt gekort op die post en of we alleen maar beter gaan kijken of de goede dingen gedaan worden. Ik denk dat dat geen eerlijk beeld is. Ik denk dat u dat moet corrigeren. Er wordt gewoon financieel gekort en dat gaat gewoon ten koste van hulp aan onze inwoners.

Dat kan nodig zijn, dat kan een politieke afweging zijn, daar wil ik niet in treden, maar daar moeten we wel eerlijk in zijn, we moeten wel het eerlijke verhaal vertellen. De heer Machielse: In reactie op de heer Jonker. Zijn slotvraag lijkt een beetje een open deur. Natuurlijk zijn wij voor het eerlijke verhaal. Het eerlijke verhaal staat in de kadernota juist omschreven en dat is dat de wethouder met de juiste beleidsaccenten, die overigens ook nog in de commissie samenleving worden besproken met de commissie, gaat prioriteren om het juiste te doen en om de euro’s die beschikbaar zijn zo goed mogelijk in te zetten. Zijn er dan minder euro’s beschikbaar in het voorstel? Ja, maar het effect dat je kunt creëren door die euro’s zo effectief mogelijk in te zetten, gaat nog altijd een minder bezuinigend effect teweeg brengen dan alleen een ombuiging doen zonder dat flankerend beleid. Dat is juist het vertrouwen dat de VVD-fractie heeft in de wethouder om het op correcte wijze uit te voeren. De heer Ruijtenberg: Ik val in op jeugdzorg. Het is eigenlijk in lijn met wat de heer Jonker aangaf. Ten

23/36

eerste, de heer Machielse noemt het heel politiek correct, zou ik bijna willen zeggen: ombuigingen. Maar zoals mevrouw Den Heijer ook aangeeft: het zijn geen ombuigingen, het zijn gewoon keiharde bezuinigingen. Laten we dat voorop stellen. Dan heeft de heer Machielse toch niet helemaal goed geluisterd. Wij hebben namelijk tweeledig gedaan. Wij hebben aan de ene kant aangegeven, dat wij tegen het inkopen zijn door beter contractmanagement, want daarbij ga je namelijk kijken: wat hebben wij nu aan zorg ingekocht en wat past daar bij? Aan de andere kant hebben wij ook aangegeven, dat wij juist voor die intensievering zijn van de begeleiding van die casussen, omdat je daarbij beter kunt sturen op de juiste zorg, die nodig is. Mijn vraag aan de heer Machielse is heel erg concreet: is hij niet bang, dat er de vrees gaat bestaan, dat juist omdat wij strategisch gaan inkopen er minder maatwerk geleverd kan worden, ook al zet je er een intensievere casusregie op, maar dat we daarmee niet de juiste zorg hebben en de menselijke maat verliezen, ondanks het feit dat ook wij vertrouwen in de wethouder. De heer Machielse: Ik denk dat in de slotzin van meneer Ruijtenberg hij zelf het antwoord al geeft. Nee, daar zijn wij helemaal niet bang voor.

Wij hebben het volste vertrouwen in hoe wethouder Van Tatenhove dat op zal pakken, aan zal pakken en daar invulling aan zal geven, zoals ook beschreven staat in de kadernota. Tot slot wilde ik mee geven, dat we verantwoord vooruit moeten en dat dit juist het moment is om richting te geven aan het college en aan de organisatie naar de begroting toe en dat wij het intensieve proces van de afgelopen maanden graag op die manier door willen trekken en dan ook uitkijken naar de inhoudelijke accenten en verdere bespreking in de raad over enkele weken. We moeten en willen vooruit, maar wel op een verantwoorde manier. Dank u wel. De heer Ruitenberg, CDA: Dank aan ieders korte en bondige inbreng. Ik heb het weleens anders meegemaakt bij een kadernota. In zijn algemeenheid zou ik willen zeggen: bij iedere kadernota zijn er altijd onzekerheden richting de begroting. Het is altijd zo, dat er dat proces tussen kadernota en begroting nog weer aanscherpingen komen en nieuwe beelden komen en nieuwe zaken verwerkt worden. Toch hebben wij, behalve vorig jaar, altijd ertoe besloten om een kadernota vast te stellen om het college toch in ieder geval een bepaalde richting mee te geven: als u die begroting gaat maken, dan moet u op deze manier omgaan met bepaalde situaties. Ik denk dat het heel goed is, dat wij dat als raad gewoon nu doen.

Dus het CDA onderschrijft de oproep van een aantal partijen, die zeggen: er zijn teveel onzekerheden. Laten we het uitstellen, laten we het in november pas gaan bekijken bij de begroting, die onderschrijven wij niet. Wij denken dat we er als raad goed aan doen om nu richting mee te geven aan het college. Dan ga ik even langs alle sprekers en punten, die ook aan ons gevraagd zijn. Allereerst de heer Van Doorn van L3B, die stelt voor om het Eneco-kader vast te laten stellen door de raad, dus niet alleen bespreken in de commissie. Dat zijn wij eens met de heer Van Doorn. Wij denken dat het goed is, dat het niet alleen een bespreekpunt wordt, maar uiteindelijk een raadsbesluit. Dat daarna ook gekeken kan worden, want in principe is het afwegingskader klaar, dus ik kan me voorstellen dat dat niet maanden hoeft te duren, en dat vervolgens bekeken kan worden of het punt van Horti Science, Home of Horti Science daarin past of niet. Het CDA-hart gaat wel echt sneller kloppen van de punten, die ook door de heer Van den Beukel zijn genoemd: wij denken dat wij hier ontzettend goed aan doen, we gaan heel graag het debat aan in de toekomst, maar of het nu uit de Eneco-reserve zou komen of uit de algemene reserve, het is incidenteel geld. Nogmaals: wij kunnen dingen incidenteel doen, want onze pijn zit niet in onze spaarpot, maar zit in ons structureel saldo.

De heer Van Doorn zegt ook: wij zijn positief over het voorstel rond de openingstijden van het gemeentehuis, maar kijk een beetje breder. Daar ben ik het mee eens, wij zullen dat ook zeker meenemen in de motie, die wij gaan opstellen daarover. Dan de heer Machielse, die kondigt een voorstel aan bij de jaarrekening morgen. Daar zullen wij welwillend naar kijken. De opmerking over de hondenbelasting, daar heb ik achter geschreven: Bon Futje. Het voelt als een Bon Futje van de VVD en wij vonden het een bijzonder ongewenste Haagse inmenging van lokale belastingruimte en zouden graag willen, dat een partij als de VVD zich daar niet mee bezig houdt samen met al die andere. Dan WIJ, die gaven aan n.a.v. de meicirculaire dat het reuze meeviel. Zo heeft het CDA de meicirculaire absoluut niet geïnterpreteerd. Ja, het is iets minder erg voor 2022, maar als je geen maatregelen zou nemen, dan zou je nog steeds op een structureel tekort van € 2mln staan in 2022 en dat valt toch zeker niet mee. De CU haalt de right to challenge aan als alternatief voor het Lansingerlands Initiatief. Ja, daar kunnen wij als initiator van de right to challenge natuurlijk moeilijk tegen zijn. Sterker nog: helemaal voor. Wij vinden het ook ontzettend mooi om te horen hoe de right to challenge al wordt toegepast o.a.

bij het wormenhotel in de Westpolder, maar ook op allerlei andere plekken waar inwoners een stukje groen van de gemeente overnemen en het met elkaar beheren. Dat is een fantastisch voorbeeld van hoe de right to challenge zou moeten werken. Dan D66, die komt met OZB op het landelijk gemiddelde, ja, dat willen we allemaal. Als ik het goed begrepen heb, zitten we nu op het landelijk gemiddelde als het in ieder geval gaat om de percentages. Dus voor een Lansingerlandse woning met een bepaalde OZB-waarde betaal je net zoveel belasting als in het landelijk gemiddelde. Alleen, in Lansingerland heb je bovengemiddeld veel woningen met een wat hogere OZB-waarde, WOZwaarde, waardoor je soms inderdaad in euro’s wel iets duurder uit komt. Dan GL. Ik heb de heer Duk eigenlijk een heel grote opsomming horen geven van waarom hij bijna iedere maatregel, die hier wordt voorgesteld, eigenlijk een slecht idee vindt. Dat is natuurlijk zijn goed recht, dat zullen we niemand

24/36

onthouden, maar ik heb er ook bij geschreven: dat is nou het prachtige aan dit proces van de kaderbrief, die we nu doorlopen hebben, dat er een prachtig boekwerk is verschenen met alle begrotingsknoppen, waar je aan kan draaien. Het geeft iedere partij, ook de oppositiepartijen, de ruimte om met alternatieve voorstellen te komen over hoe je dan het structurele gat moet dichten. Ik zou wel tegen de heer Duk willen zeggen: zijn uiteindelijke voorstel, laten we Horti Science niet doen en daarmee niet te hoeven bezuinigen, ja, als je dat voorstelt, dan denk ik dat de heer Twisk tegen ons zou zeggen: dat is een enkeltje richting toezicht van de provincie. De heer Duk: De heer Ruitenberg heeft me bijna begrepen. Mijn voorstel was niet om eeuwig en altijd de bezuinigingen uit te stellen. Mijn voorstel was om dat met een jaar uit te stellen en niet eens alle bezuinigingen, enkel de bezuinigingen waarvan wij zeggen: als je die nu doet gaat dat uiteindelijk meer geld kosten. We willen juist het college daarmee behoeden voor een vergissing. Dat is ook wat wij zelf aangeven. De voorzitter: Wat is uw vraag? De heer Duk: Ik wilde eerst een opheldering over een vergissing weergeven. Mijn vraag is: hoe ziet de CDA-fractie het uitstellen met een jaar van de Horti Science? Wat vindt u daarvan? De heer Ruitenberg: Dat blijft een inhoudelijke keuze.

Het uitstellen van de Home of Horti Science zal je voor je structurele saldo helemaal niets helpen, want het is een incidentele investering, dus het neemt helemaal niets weg van de taakstelling, die je hebt te doen om de begroting structureel sluitend te krijgen in 2022. Je zou Home of Horti Science totaal los kunnen zien van dit structurele plaatje, dat we hier voor ogen hebben. Dat is ook mijn opmerking. Als je het wil uitruilen met elkaar, dan ga je met incidenteel geld een structureel gat dekken en ik heb altijd geleerd, dat onze toezichthouder dat niet goed vindt. Dat betekent dat je onder toezicht geplaatst gaat worden. Dan ga ik naar de antwoorden van de wethouders. Op zich heel positief hoe ze allemaal gereageerd hebben, ook op het punt van de langdurige zorgen, die wij hebben. Heel fijn, ook andere fracties geven dat aan. Ik denk dat we daar echt een handschoen hebben op te pakken. Wij zullen daar een motie over gaan uitwerken. Wethouder Van den Beukel is nog wel een vraag vergeten te beantwoorden, dat is de vraag over het samenvoegen van het eigenaren- en het gebruikersdeel en hoe je ervoor zorgt dat de eigenaar dat dan toch nog weer kan doorbelasten aan de gebruiker op een transparante manier om ervoor te zorgen, dat het niet in één keer van het ene op andere jaar een enorme verschuiving van belastingdruk is van de ene naar de andere groep.

Daar zou ik graag nog een reactie op willen hebben. De voorzitter: Uw tijd zit erop. Ik stel voor om het af te ronden. De heer Ruitenberg: Ik ga afronden. Mijn tijd zit erop, dat klinkt wel erg definitief. Eén punt nog, dat gaat over de invalidenparkeerkaart. Daarvan zei wethouder Arends: dat moet maatwerk worden. Ik zou toch graag iets meer rechtszekerheid willen inbouwen voor deze kwetsbare inwoners. Ik wil er toch even naar kijken hoe we daar exact mee omgaan. Dank u wel. De voorzitter: Ik gun u een lang leven, dus in die zin moet u dat niet zo opvatten. Mevrouw Van Olst, WIJ: Wij danken het college voor de beantwoording zover. Wethouder Van den Beukel geeft aan, dat de kadernota inderdaad vastgesteld moet worden en dat het dus op tijd verandert. Daarom vinden wij juist het voorstel van mevrouw Verhoef van de PvdA een goed idee. Dus wel de uitgangspunten vast stellen, waar we het allemaal over eens zijn, maar dus nog niet de bezuinigingen ofwel ombuigingen vast stellen. Dus mevrouw Verhoef, wij doen graag mee met dit amendement. Maar wellicht is het toch een idee, dat het college dit zelf nog aanpast. Zeker met de opmerking, dat in september ook nog het e.e.a. kan gaan veranderen. Wij vinden het op dit moment gewoon nog te onzeker. Als we ervan uitgaan, dat die gelden komen, dan is er een sluitende begroting voor de komende jaren.

Wellicht kunnen we voor 2024 en 2025 ook die kant op bewegen als het meer duidelijk is. Het voorstel van meneer Ruitenberg van het CDA. De heer Markus: Misschien heb ik mevrouw Van Olst verkeerd begrepen, maar mevrouw Van Olst stelt dat als de gelden toch komen, we dan langjarig een sluitende begroting hebben. Maar als ik het goed begrepen heb, wordt er alleen gesproken over incidentele gelden voor 2022 en daarna is er nog niets bekend. Voor zover ik weet, los je dan helemaal geen gat op. Heb ik u verkeerd begrepen? Mevrouw Van Olst: U heeft mij wel goed begrepen. We verwachten nog wat gelden, die wellicht incidenteel of structureel worden aangemerkt. Daar zijn we op aan het wachten. Wij vinden het zonde om op dit moment al te zeggen: we gaan alles ombuigen omdat er misschien een tekort ontstaat in de toekomst. Zo zitten wij erin. De heer Markus: Nogmaals, misschien begrijpen we elkaar verkeerd. U doelt op die ruim € 1mld. Die is toch echt alleen voor 2022. Had het rijk maar structurele middelen gegeven voor de komende tientallen jaren of 5 jaar of 6 jaar, dan hadden we inderdaad kunnen praten met elkaar. Tot nu toe is het maar voor 1 jaar, dat er gesproken wordt over compensatie. Mevrouw Van Olst: Voor die € 1,3mld ben ik het eens. Maar volgens mij is het nog niet helemaal helder, omdat het ook WMO en jeugdzorg gaat.

Daarvan vinden wij dat je er echt even op moet wachten, omdat je anders dingen die je hebt opgebouwd te snel gaat weggooien. Dat is misschien achteraf gezien dom. In mijn eerste termijn gaf ik al aan, dat Horti Science een goed verhaal is. De heer Azzouzi: Ik moest even ingrijpen. Het geld van 2022, die € 1,3mld, is nog niet gekomen, die gaat komen. Een aantal provincies heeft dat bestempeld als een structureel dekkingsmiddel. Als wij dat geld krijgen en de provincie Zuid-Holland zegt: ik kwalificeer hem als een structureel dekkingsmiddel voor 2022, dan is onze jaarschijf 2022 sluitend met dat geld, dus dan hoeven we niet te bezuinigen. Je hebt wel de opdracht voor de jaren daarna, dan kunnen we dat besluit nemen bij de begroting. Dank u wel. Mevrouw

25/36

Van Olst: Wauw, dank u wel, meneer Azzouzi. Ik wilde nog even zeggen, dat wij Horti Science een goed verhaal vinden. Dat hebben we al aangegeven. Maar waarom in de kadernota? Dat is een structureel / incidenteel verhaal. Dit hoort volgens ons volgende week bij de behandeling van het afwegingskader. Ik ging er dus van uit, dat het een raadsvoorstel zou worden, maar ik begrijp uit de woorden van meneer Van Doorn en Ruitenberg dat dat dus niet het geval is. Wij vinden wel dat het in de raad behandeld moet worden. In het kader hiervan wil ik toch opmerken, dat het wel vreemd is dat er structureel re-integratie faciliteiten worden geschrapt en het succesvolle Nieuwe Wij, terwijl er dus een enorme werkgelegenheid is in de tuinbouwsector. Mijn kinderen leer ik, dat je nooit moet vergelijken met een ander, maar met jezelf. De afgelopen 8 jaar dat wij in de raad zitten, is het aantal bijstandsgerechtigden bijna verdubbeld. Ik denk dat we daar zeker juist deze sector in kunnen benoemen. Dat vind ik ook een punt voor de economie. Er is nu nog een infuus vanwege corona bij heel veel bedrijven en daar hebben we dan die € 5ton voor gereserveerd, wat op zich een goed idee is, maar als het infuus weg valt, dan komen natuurlijk meer ondernemers in de problemen, die dan juist de gemeente nodig hebben. Ik weet niet of het op dit moment zin heeft om juist daarop te gaan bezuinigen.

Daar wilde ik het voor nu even bij laten. Dank u wel. De heer Markus, CU: De hoofdmoot van de discussie gaat over: wat moet je met de kadernota nu? Wij worstelen daar ook mee, maar als ik naar de eerste termijn van mijn collega raadsleden luister en ook van het college, dan geeft me dat ook wel een stuk vertrouwen, want iedereen heeft aangegeven waar de pijnpunten van de verschillende fracties liggen als het gaat om de ombuigingen, die benoemd worden. Dat heeft het college ook aangehoord, die kennis heeft ze ook meegenomen. Vervolgens heeft het college aangegeven: we herkennen die onzekerheid, daar gaan we de komende maanden mee aan de slag. Het lijkt ons goed, als ik de discussie zo beluister, dat we die hele kadernota als kader gewoon mee geven aan het college. Dan kan zij nog herbezinnen over ombuigingen, want de gedachte dat we dingen weg gooien, is natuurlijk helemaal niet waar, want de kadernota besluit nog helemaal niet over de definitieve uitvoering, dat doen we uiteindelijk bij de begroting. Het lijkt ons goed dat we het college mee geven: ga met die veranderende kaders vanuit het rijk aan de slag, herbezin, houd ons op de hoogte, wellicht kunnen ombuigingen weg, misschien moeten ombuigingen anders, houd ons daarvan op de hoogte.

Om het college helemaal geen ombuigingen mee te geven, dat betekent dat op het moment dat die er wel spelen, zij geen kader heeft om dat in te vullen. Dat gaat ons toch wat ver. Even zo denkende, denken wij dat we deze kadernota gewoon vast moeten stellen ondanks de onzekerheden, die er liggen. Ik denk dat dit in reactie daarop is. Wat betreft de acties richting het rijk, Raden in Verzet. Ja, ik moest wel even lachen om die hondenbelasting inderdaad. Dat is weer een stukje bemoeienis van het rijk, die wij weer mogen oplossen. Misschien moeten we dat bij Raden in Verzet ook maar gelijk mee nemen, om dat in stand te houden, maar dat gaat de VVD misschien wat ver. Wat betreft het Horti Science verhaal: we horen de wethouder aan. Hij is heel enthousiast over de inhoud, zo kennen we de wethouder ook, dat waarderen we ten zeerste. Daar zit ons punt ook niet. Inhoudelijk worden we de komende maanden wel bijgepraat, dat gaat vast en zeker goed komen. Onze bezwaren zitten bij het gevolgde proces ook rondom de Eneco-gelden. In die zin vinden wij het ook een goed voorstel, dat de bespreking over Eneco en het afwegingskader niet een bespreking wordt in de raad, maar dat we dat in de raad in september vast stellen, want het is gewoon een hele grote pot geld, waar we als raad echt wel goed sturing aan moeten geven. Niet alleen dit jaar, maar de komende jaren.

Ik denk dat we daar als raad zeker een goede rol in moeten spelen. Wat betreft duurzaamheid: de wethouder heeft onze zorg nog niet helemaal weg genomen, maar we gaan nog met elkaar praten over een uitvoeringsagenda. Dat gaf de heer Duk ook aan. Laten we op dat moment het goede gesprek voeren, want dan kunnen we echt op de inhoud van duurzaamheid ingaan. Dan doen we ook recht aan dit zeer belangrijke thema. We hebben er alle vertrouwen in, dat de wethouder met zijn enthousiasme over duurzaamheid hier aan de slag gaat met onze zorgen, maar nogmaals, het gesprek voeren we wel tijdens de bespreking van die uitvoeringsagenda. Onze vraag over het Lansingerlands Initiatief, daar kunnen we wel mee in stemmen, maar die right to challenge in te voeren in ons participatiebeleid, daar is niet echt antwoord op gegeven door de wethouder, maar alle voorbeelden die genoemd zijn geeft ons voldoende vertrouwen dat het wel goed geregeld gaat worden. Nogmaals, ik word enthousiast als ik hoor welke ideeën door inwoners worden opgepakt en gefaciliteerd door de gemeente. We zijn ook blij met de antwoorden van wethouder Arends over onze ondernemers en economie. Wij snappen dat we iets terug moeten schroeven, maar als we de wethouder goed begrijpen worden onze ondernemers nog steeds gefaciliteerd.

Misschien wat minder snel dan ze gewend zijn, maar als daarover goed gecommuniceerd wordt, moet dat geen probleem zijn. Al met al kijken wij toch met grote tevredenheid terug op deze discussie. Ik dank iedereen voor zijn of haar inbreng en ik kijk uit naar het proces dat we verder met elkaar gaan lopen vanaf nu tot aan de begroting. Laten we inderdaad hopen, dat het rijk nog verstandige beslissingen gaat nemen voor gemeenteland. Dank u wel. Mevrouw Den Heijer, D66: De eerste vraag is natuurlijk algemeen gesteld met elkaar: kunnen we deze kadernota nu wel behandelen. Ik hoor vaak het woord ‘vast stellen’. Zover zijn we natuurlijk nog niet,

26/36

het gaat erom: kunnen we deze kadernota met elkaar behandelen nu er nog zoveel onzekerheden zijn? Er zijn natuurlijk ook veel opmerkingen gemaakt over de bezuinigingen. Dat hebben we met elkaar gedeeld. Maar we zijn nu wel aan het inkaderen. Onze conclusie is dat we dat proces moeten doortrekken met elkaar, dat is eigenlijk de enige optie die we nog hebben, dat is ondanks de meicirculaire en de veranderingen daarvan. We hebben ook gehoord, dat de financiële opgave in principe blijft bestaan, ook al zit er een meevaller in. Wij zijn eigenlijk ook van mening, dat we dit proces moeten doortrekken. We zeggen er nog niet bij, dat we deze kadernota gaan vast stellen, want dat is ook even afhankelijk van welke moties en amendementen allemaal nog volgen. Daar hebben wij zelf ook een paar ideeën voor aangeleverd in de eerste bijdrage. In de tweede termijn ga ik kijken welke voorstellen er van andere partijen zijn gedaan en dan reageer ik nog even op de antwoorden van de wethouders. Ik vind het altijd knap van u allen, dat u dat zo snel gedaan heeft, maar ik heb geprobeerd er een paar dingen uit te halen, die toch een beetje recht doen aan wat we besproken hebben met elkaar. Wij steunen in ieder geval het voorstel van L3B. Die had het over: we gaan nu doorpakken in die strategie van grof naar fijn, vinger aan de pols houden, we willen daarin meegenomen worden.

Dat lijkt ons heel goed om met elkaar af te spreken. Misschien was het niet nodig om het te zeggen, maar ik denk dat het toch goed is dat we het even benoemd hebben. Het voorstel van de PvdA klonk eigenlijk wel logisch, maar toch zijn we dus niet enthousiast. Eigenlijk heb ik daar in het begin al even bij stil gestaan. Het wordt er niet echt duidelijker op, wat we dan met elkaar te doen hebben wat ons betreft. Iets met een motie vast leggen vinden we te risky en te vaag, want een motie is geen beleid of opdracht, het is een soort van licht advies om te gaan doen, dus daar kunnen we in principe niet in meegaan nu. We hebben de CU gevonden aan onze zijde wat betreft het idee over duurzaamheid en dat het niet alleen maar gaat over technische CO2 reductie, maar dat het echt een grote opgave is, waar we echt onze inwoners bij moeten betrekken. Het gaat niet alleen over de koplopers, waar we het nu een beetje met elkaar over gehad hebben, alle initiatieven, die er zijn, die we kunnen ondersteunen, die makkelijk gaan, maar er komt ook een hele taaie laag, waar het allemaal niet zo makkelijk gaat, waar we ook echt weerstand gaan ondervinden. Daar zie ik eigenlijk geen plan voor, daar heb ik ook niets over gehoord, daar moeten we echt nog met elkaar over doordenken. De OZB-teruggave, daarvoor lag een voorstel van de VVD.

Dat wachten we even af, want binnen de fractie hebben we daar nog geen overeenstemming over bereikt, of we dat een goed idee vinden, dus dat wachten we even af. We denken er graag aan mee. We hebben het even kort gehad over die WOZ-waarden en het ligt toch echt € 80.000 boven het landelijk gemiddelde, ik heb het nog even opgezocht, of mijn collega Weerheijm heeft het nog even opgezocht. Het ging ons eigenlijk ook om de totale lasten, die we als gemeente hebben voor inwoners. Ook dat hebben we even opgezocht. In 2020 lagen de lokale lasten 14% boven het landelijk gemiddelde. Dat is het totaal van lokaal. Dat is toch echt iets wat het college heeft afgesproken als belofte richting de inwoners, dus daar maken we ons echt wel zorgen over. Het Eneco-afwegingskader, dat lijkt me heel goed om te gaan bespreken, dat gaan we volgende week doen. Het lijkt ons ook heel goed om het vast te stellen. Volgens mij was het nou net waar iemand anders over sprak, dat we het niet gaan vast stellen, maar mijn beeld is dat we het wel gaan vast stellen. Kort even naar de wethouder toe, het schiet al op, ik zie meneer Blonk al op zijn horloge kijken. Ik ga mijn best doen nog even 1 of 2 dingen te benoemen. We hebben het gehad over Horti Science.

Dat is inderdaad een heel gaaf innovatief project, maar we hebben toch echt nog wel even de vraag wat nou de financiële noodzaak is en waarom private partijen dat niet alleen kunnen. En we vragen ons ook af of er misschien verwachtingen zijn gewekt, want we zien op de website een bedrag staan van € 1,2mln. We vragen ons dan af: is dat ons geld, is dat ons bedrag? Of is dat geld van de MRDH en wat andere partijen gaan bijdragen? Daar zou ik nog even antwoord op willen hebben. We hebben ook geen antwoord gekregen op de vraag waarom er geen punten uit het toekomstperspectief zijn meegenomen in deze kadernota. Ik vroeg me af of we daar nog even bij stil konden staan. We hebben het ook gehad over het door ontwikkelen van het Lansingerlands Initiatief, ja, daar hebben we echt wel een ander beeld bij. Er gaan heel veel initiatieven goed, maar er is ook wel een groep mensen, die de gemeente niet zo makkelijk weet te vinden. We hebben het pas gehad over woonvormen en er zou op de website van Lansingerland een loketje komen waar mensen zich konden melden met initiatieven voor woonvormen.

We hebben gekeken op die site, maar die is er nog steeds niet, dus er gaan ook wel wat dingen minder voortvarend dan nu de wethouder schetst en dat maakt dat we ons blijven inzetten op dit dossier en we niet met deze antwoorden tevreden kunnen zijn, ook al zijn het hartstikke goede initiatieven, die we hebben gehad. Ik ga het hierbij laten, de rest komt de volgende keer wel weer. De heer Duk, GL: Als één van de laatste sprekers heb ik de luxe om op alle voorgangers te kunnen reageren. Helaas had ik niet de kans om dat te doen op de eerste termijn van de PvdA-fractie. Mevrouw Verhoef stelde daarin voor de kaders vast te stellen zonder de bezuinigingen en dit besluit uit te stellen tot bij de begrotingsbehandeling. Dat idee ondersteunt de GL-fractie. Verder heb ik helaas nog niet een reactie ontvangen van de wethouder over actief contact en steun geven aan Raden in Verzet. Het steunen van moties is mooi, maar daarover meedenken en mee tekenen is mooier. Het is fijn dat de heer Machielse mijn oproep wel deelt om actief steun te geven aan Raden in Verzet. Mijn voorstel is om ons samen daarbij aan te sluiten en eventueel nieuws bij mededelingen uit de raad in algemeen bestuur met

27/36

de rest van de raad te delen. Ik concludeer dat de noodzaak voor de snelheid van Horti Science niet is vastgesteld. Ook hoor ik de doelen met de Eneco-gelden te weinig terug. Ik blijf bij mijn voorstel om de financiële onzekerheid van komend jaar op te vangen door deze investering een jaar uit te stellen, juist om eerst de kaders vast te kunnen stellen. We hebben het vertrouwen dat de partij van de heer Van den Beukel eindelijk haar weerstand van het regeren met linkse partijen zal wegnemen en dat daarmee ook structureel meer geld voor de zorg aan de gemeente zal worden gegeven. Daarmee zijn de structurele tekorten in ieder geval kleiner. Het is dus niet het idee om structurele lasten met incidentele bronnen te dragen, het is enkel noodzaak om een korte overbrugging te creëren. Mocht volgend jaar blijken dat de balans toch negatief blijft, dan is het ook voor GL het moment om te gaan bezuinigen. Als het college had gewild, dat we nu al het budget vast stelden voor de Horti Science, dan had zij hiervoor al met de raad in gesprek moeten zijn gegaan om te kijken waar onze prioriteiten liggen. Voor de glastuinbouw geven wij exploitatievergunningen af en WKK’s voor biomassacentrales en dergelijke. Daar kunnen we dus wel eisen aan stellen. De wethouder gaf aan, dat dat niet kan, maar dat is absoluut onjuist, ook op het gebied van duurzaamheid kan dat.

Wethouder Fortuyn heeft helaas niet antwoord gegeven op mijn vraag of het de bedoeling van het college is om minimaal de komende 5 jaar de voorgestelde beeldniveaus vast te houden. De wethouder geeft aan, dat het de bedoeling is dat de herstelkosten naar de huidige beeldniveaus laag blijven. In de tafeltjesavond werd aangegeven, dat pas na 5 jaar die kosten terug verdiend zijn. Als we het korter aanhouden kost het meer dan dat het oplevert, was toen de conclusie. Het is geld weg gooien om korter vol te houden en GL is niet bereid het langer te doen. Dus is onze conclusie dat deze bezuiniging niet moet doorgaan. Dank aan de wethouder voor zijn antwoord over de PGB’s. Vanwege de uitspraak van de rechter wil de GL-fractie wel weten of er dan naar andere dingen gekeken gaat worden nu de inkomenstoets niet mogelijk blijkt. Er is veel gezegd, toch zou ik van het college graag nog horen of het de bedoeling is of de Holland Rail Terminal een stille dood zal sterven of dat zij een vinger aan de pols zal houden. Dan heb ik nog 2 kleine opmerkingen over de tweede termijn. De heer Van Doorn had het voorstel om met een mobiel servicepoint langs te gaan. Ik kan me daar heel goed in vinden en ik sluit me verder aan bij de woorden van mevrouw Den Heijer over Horti Science. Dank u wel. Mevrouw Verhoef, PvdA: Ook van mijn kan dank voor de beantwoording door het college.

Wethouder Van den Beukel en ook een aantal andere fracties, ik kreeg de indruk, dat ze ons voorstel niet omarmden. Dat weet ik zeker, maar ik kreeg ook de indruk dat een aantal fracties en misschien ook de wethouder het niet helemaal begrepen, dus ik wil het nog één keer toelichten. Mijn fractie wil het vast stellen van de kadernota niet uitstellen, maar met een amendement komen om nu wel de uitgangspunten vast te stellen, maar niet de ombuigingen, dus niet de bezuinigingen en ook niet het generen van inkomsten bijvoorbeeld door de OZB-verhoging. Niet vast stellen nu. Dat besluit stellen we uit tot bij de begroting. Kaders mee geven rond de bezuinigingen, die mogelijk toch nodig gaan zijn, is wel goed en dat doen we nu in dit debat, maar we hoeven ze over een aantal weken niet vast te stellen, wat ons betreft. Alle fracties hebben hun best gedaan om aan te geven hoe u kijkt naar de bezuinigingen, waar u de prioriteiten zou leggen. Het college kan die mee nemen richting de begroting. Nog heel even over de meicirculaire. Het saldo bij de meicirculaire is inclusief de voorgestelde bezuinigingen van het college. Ik versprak me eigenlijk in de eerste termijn. Ik zei: het is licht positief in 2022, maar het is negatief als je die voorgestelde bezuinigingen niet mee neemt.

We willen niet dat het zo gepresenteerd wordt, we willen zuiver het saldo zien van de begroting na verwerking van de meicirculaire en dan de dekking vanuit de bezuinigingen apart gepresenteerd krijgen. Dan kunnen we in november bij de begroting kiezen op basis van de prioriteitenlijst, die het college kan maken, op wat we ze nu mee geven. In 2022 blijft die kadernota dus voorlopig negatief als je de meicirculaire zo verwerkt. Dat is waar we mee moeten dealen in november bij de begrotingsbespreking. Ik hoor ook, dat een aantal fracties zegt: er is zoveel onzekerheid en het blijft allemaal onzeker, maar bij de begroting is er naar alle waarschijnlijkheid wel meer zekerheid over de hoogte van de extra rijksbijdrage voor de jeugdzorg en ook uitsluitsel over de vraag of deze rijksbijdrage structureel in een meerjarenbegroting kan worden opgenomen. Dan kunnen we kijken of de begroting nog negatief is en hoeveel en dan bezuinigen en OZB verhogen voor zover nodig. Iedereen die zegt: we kunnen het nu toch lekker vast stellen en straks bij de begroting weer terug draaien, die bezuinigingen. Dat is niet handig, want we hebben nu niet alle informatie en we kunnen dus ook niet goed prioriteiten stellen en het draagt dus ook niet bij aan een goed debat. In de zomermaanden komt die duidelijkheid er wel, dat zegt wethouder Van den Beukel zelf ook.

Nu vast stellen, die bezuinigingen, en dan straks weer terug draaien is niet efficiënt, maar het allerergste is: we communiceren naar onze burgers een aantal heel pijnlijke bezuinigingen, juist ook voor kwetsbare mensen, die we straks dan toch weer terug draaien. Dat vinden we bijzonder ongewenst. We hebben wel gehoord, dat we steun hebben gekregen van WIJ en GL. De heer Ruitenberg: Ik zou mevrouw Verhoef willen vragen om er eens over na te denken of we het ook om kunnen draaien, haar voorstel. Ik denk dat het juist wel goed is om nu met elkaar richting te geven aan het college: dit zijn de bezuinigingen waar je aan moet denken, die zou je ook moeten gaan uitwerken in de voorbereiding op de begroting. Daarvoor stel je een kadernota vast. Maar mocht het nou zo zijn, dat echt het schip met geld uit Den

28/36

Haag binnen komt, dan kun je altijd zeggen: het hoeft niet. Maar laten we het niet uitstellen en geen richting mee geven aan het college. Ik zou u echt willen meegeven daar over na te denken in de voorbereiding van de raadsbehandeling van deze kaderbrief. De heer Markus: Er wordt heel de tijd een frame neergezet: met deze kadernota gaan we bezuinigingen inzetten. Dat is natuurlijk helemaal niet waar. We gaan ook geen bezuinigingen terug draaien als deze kaders anders worden. Er wordt geen enkele bezuiniging op dit moment ingeboekt. Dat gebeurt bij de begroting. Dit is alleen een kader, dat we met elkaar mee willen geven. Zo moet je het ook gewoon communiceren. Het zijn kaders waar je aan kunt denken en we gaan de komende maanden verder met elkaar aan de slag. Ziet mevrouw Verhoef dit nou verkeerd of heb ik ongelijk? Dat laatste denk ik overigens niet. Mevrouw Verhoef: Een ieder ziet het gelijk aan zijn eigen kant. Wij kunnen best het college nu een aantal zaken mee geven, een aantal accenten mee geven, maar ze dan vast stellen is vers 2. Dat is wat we zeggen. Je kan de kaders mee geven, maar vast stellen is dubbel werk, want dan moet je ze straks weer terug draaien.

Dus er worden allerlei voorbereidingen getroffen voor allerlei bezuinigingen, die straks niet nodig blijken en dan kun je bij het voorleggen van de begroting veel efficiënter handelen naar de bestaande situatie financieel. Wij blijven bij ons voorstel. Ik begrijp uw kant ook. We vinden elkaar mogelijk richting het vast stellen van dit besluit. De heer Hoek: Interpreteer ik de woorden van mevrouw Verhoef goed, dat we eigenlijk bezig zijn met het organiseren van heel veel maatschappelijke onrust onder verenigingen, onder welwillende vrijwilligers, onder heel goede initiatieven, die bewezen hebben echt nut te hebben voordat we echt weten of een bezuiniging echt op zijn plek is? Waarom zou je deze maatschappelijke onrust organiseren op het moment, dat helemaal nog niet duidelijk is of het ook noodzakelijk is. Denk ik dat goed, mevrouw Verhoef? Mevrouw Verhoef: Dat is precies wat ik zeg. Dank u wel, dat u dat nog een keer benadrukt. Wat ik ook zeg is: omdat er nu allerlei onzekerheden zijn, die wel op korte termijn opgehelderd worden door het rijk bijvoorbeeld, omdat die onzekerheden er nu zijn kunnen we dus ook die prioriteiten niet goed stellen.

We kunnen wel reageren op wat het college nu heeft voorgelegd aan bezuinigingen, maar het is gewoon beter in de aanloop naar de begroting als er meer helderheid komt, en daar zal het college ons ook helderheid over geven, om dan veel gerichter een begroting op te stellen, die past binnen de context van de financiële situatie, die zich dan voordoet na meldingen van het rijk. Volgens mij hebben we hier nu genoeg over gezegd, althans, wat mij betreft. Ik ga nog even verder. Waar was ik gebleven? Niet efficiënt, je wilt dat niet naar de burgers communiceren. Ik ben in mijn eerste termijn nog een heel belangrijk punt vergeten te zeggen, ik zeg het nu. Ik wilde zeggen: net als vorig jaar zijn we een voorstander van het uitbreiden van het ambtelijk apparaat. Daar wordt € 1,45mln genoemd voor de komende 4 jaren. Dat is een fors bedrag en dat is goed, want wij hechten veel waarde aan een goed kwalitatief ambtenarenapparaat. Dat gaan onze inwoners terug zien in hun gemeente en we vinden het echt knap en dapper van het college dat ze dit hebben voorgesteld, ondanks de flinke weerstand vorig jaar bij het begrotingsdebat, vooral ook van een aantal coalitiepartijen, dus dank aan het college daarvoor. Op een gegeven moment kwam wethouder Van den Beukel met een doemscenario, dat de rekening van corona bij gemeenten wordt gelegd. Daar zaten nog meer zware verhalen omheen.

Wat ons betreft is dat wel heel negatief gesteld en waarschijnlijk ook niet realistisch. We willen er toch voor waken, dat u een te negatief scenario schetst. Ik wil nog even iets zeggen over de forenzenbelasting voor arbeidsmigranten. Wegen de baten op tegen de kosten? Daar heeft het college tijd voor nodig om dat uit te zoeken. Ik wil er meteen bij meegeven: als er zoveel moeite gestopt gaat worden om te kijken hoeveel geld we uit die arbeidsmigranten kunnen trekken om onze belastingenpot te vullen, onze gemeentepot, dan wil ik ook dat we als gemeente heel veel moeite doen om die arbeidsmigranten te kennen, om ervoor te zorgen, dat ze zich inschrijven bij de gemeente en dat ze dus ook de zorg en de voorzieningen krijgen, die ze nodig hebben. Want ze worden hier naartoe gelokt met mooie contracten en een huisje. Vervolgens is die huisvesting zwaar onder de maat en zitten ze met zijn zessen in een oud stuk boerderij. De hoge huur wordt van het salaris afgetrokken. Ik zeg niet dat dit hier allemaal speelt, maar ik wil dat we dan ook zorg dragen voor deze mensen als ze daar straks belasting voor gaan afdragen. Wethouders Arends, het Nieuwe Wij komt niet goed tot zijn recht in de corona-context. Die corona-context is nu langzaam aan het verdwijnen, dus wij hopen echt, dat het Nieuwe Wij niet hoeft te verdwijnen en eventueel op een later moment weer terugkomt.

Nog heel even kort over het OZBoverschot, nu terug geven bij de jaarrekening morgen, een voorstel van de VVD. We vinden dat niet passend, zeker niet omdat we zojuist pijnlijke bezuinigingen hebben besproken onder andere in het sociale domein. Tot slot, daar sluit ik graag mee af, de hondenbelasting vergelijken met een Bon Futje, ik heb het hier al vaker gehoord in deze raad en commissie, ik zou er eigenlijk mijn mond over willen houden, maar alle fracties die tot nu toe door de jaren heen onze strijd om een broodnodige halte langs de Landscheiding terug te brengen voor een bestaande en verder groeiende buurt, als u dat weg wil doen als een Bon Futje, als een niemendalletje, dan doet u tekort aan al die inwoners voor wie we het deden, voor wie de bushalte cruciaal was en nu door de regen langs die Landscheiding lopen, omdat ze misschien wel niet kunnen fietsen of geen fiets hebben en liever in die bus stapten, omdat ze ook geen auto hebben. Neerbuigend, vind ik het. De voorzitter: Hiermee zijn we aan het eind van de tweede termijn van de commissie.

29/36

Beantwoording college Wethouder Van den Beukel: Dank voor de inbreng. Ik volg de volgorde van de inbreng voor de helderheid. Ik begin bij de heer Van Doorn, die had een specifieke vraag over het Eneco-middelen proces en ook een gedachte daarbij om er een raadsbesluit van te maken. Wat het college betreft is dat een heel goede gedachte, we zien er ook naar uit om volgende week met u van gedachten te wisselen over het afwegingskader, dat het college voorstelt, gehoord uw inbreng. Ik ben bij al uw fractievoorzitters te raden gegaan en bij al uw financieel specialisten, ik heb geprobeerd dat te verwerken tot een kader, dat voor velen van u herkenbaar zal zijn, dat op onderdelen zal afwijken van uw individuele standpunten, want er zat ook diversiteit in. Het is goed om daarover met elkaar van gedachten te wisselen. Als u het wilt, kan het college het als een raadsvoorstel terug brengen, bijvoorbeeld in de eerste commissie AB na de zomer. Dan is het wat het college betreft een goed idee, daar hebben we vorig kalenderjaar over gesproken, om te zeggen: het afwegingskader stellen we dan vast, wellicht geamendeerd, kijken wat u ervan maakt, van het voorstel. Het afwegingskader is dan vast gesteld.

Ik heb weleens gerefereerd aan het proces van de beleidsaccenten, waar collega Van Tatenhove leiding aan heeft gegeven, of uw commissievoorzitter leiding aan heeft gegeven, waar op een heel plezierige en ontspannen manier met geeltjes en dergelijke een proces is gelopen om ideeën tot stand te brengen, die vervolgens kunnen worden getoetst aan het afwegingskader. Die ideeën kunnen de vorm aannemen van de elementen van het toekomstperspectief. Mevrouw Den Heijer had daar een opmerking over. Dan kunnen al die accenten, die daar in zitten, een plek krijgen en vervolgens op hun merites door uw collega’s worden beoordeeld en op het afwegingskader worden gelegd. Het zou vervolgens mogelijk zijn om daar dan eventuele voorstellen veel breder dan Horti Science, inclusief duurzaamheid, u zegt het maar, een plek te geven op het moment dat daar een draagvlak voor zou zijn bij uw raad in de begroting. Ik denk dat we dan heel mooi stapsgewijs toewerken naar keuzes, die financieel worden vertaald bij de begroting. Het is helder wat het voorstel van het college is, waar we urgentie op zagen, omdat we daar nu eenmaal een bepaalde ambitie hebben geformuleerd, die nog niet wordt onderbouwd door de realiteit. Tegelijkertijd kan het dan vergezeld worden van andere voorstellen. Er kan vervolgens ook weer het e.e.a. afvallen.

Ik denk dat dat het proces zou zijn, ik hoor het bij de heer Van Doorn, maar ook bij zijn collega’s, het zou goed passen bij wat we hebben afgesproken vorig jaar. Dan hebben we ook gelijk iets aan de brief en de bespreking volgende week, want dan hebben we de brede bespreking: hoe zou het afwegingskader moeten en kunnen landen in een raadsvoorstel? Een ander onderwerp, dat de heer Ruitenberg inbracht in zijn eerste termijn, excuus dat ik vergeten was het op te pakken, gaat over de zorg op het moment dat je het eigenaar- en gebruikersdeel van de OZB niet-woningen samen voegt, dat dan feitelijk een eigenaar van een pand, die een huurcontract heeft, niet meer dat gebruikersdeel kan doorleggen, omdat hij een contract heeft gesloten, waarin niet staat, dat hij dat recht heeft. Dan zit je plotseling met de gebakken peren, zeg ik maar even huiselijk, als eigenaar en zit je met enkele tientjes of honderden euro’s zelf te betalen, waar die voorheen bij de gebruiker lag. Dat is inderdaad een situatie die kan optreden, een ongewenst neveneffect, misschien op korte termijn en niet op lange termijn, het zal niet voor alle gevallen aan de orde zijn, maar toch een ongewenst neveneffect zou het kunnen zijn van deze vereenvoudiging, zoals de heer Machielse dat noemde.

Wat u van het college mag verwachten, is dat we ten eerste hierover in gesprek zijn met onze uitvoeringsinstantie: hoe zou het mogelijk kunnen zijn, hoe zouden we bijvoorbeeld op de nota het voorheen gebruikersdeel zichtbaar kunnen maken, in de wetenschap dat het gebruikersdeel naar nul gaat, heel simpel. Maar dan zou je misschien op kunnen nemen: het gebruikersdeel zou zijn geweest X, dan geef je toch een bepaalde transparantie aan, die eigenlijk traditioneel bij de gebruiker vandaan komt. Naar dat soort modaliteiten zoeken we ook op basis van de lessen die geleerd zijn bij andere gemeenten. Een heel aantal gemeenten is ons hierin voorgegaan. Die hebben waarschijnlijk daar lessen geleerd, die wij hier kunnen toepassen. Die lessen wil ik ook met u delen om er vervolgens voor te zorgen, dat wij het op de best mogelijke manier gaan invoeren op een manier die zo min mogelijk ongewenste neveneffecten heeft. Daar zullen we u ook over terug rapporteren als we meer op detail ingaan op de manier waarop we die belasting willen invoeren. Over belastingen gesproken, misschien dan toch weer even de forenzenbelasting erbij pakken. Er was een vraag van mevrouw Verhoef, zij had een wat negatief beeld, over doembeelden gesproken, dat ze even schetste als zou optreden bij arbeidsmigranten in Lansingerland. Vervolgens nuanceerde ze dat wel weer.

Ik weet niet of collega Arends daar iets over wil zeggen. Ik wil proberen daarbij weg te blijven over hoe dat er fysiek eraan toe gaat bij arbeidsmigranten in ons land. Het valt me overigens wel op dat als je een iets hoger salaris hebt, dan heet je expat en de volgende keer heb je een iets lager salaris en dan heet je arbeidsmigrant, ik denk dat er heel veel categorieën zijn, mensen die voor hun werk verhuizen. Het één heeft een wat andere bijsmaak dan het ander. Hoe het ook zij, zoals we hebben gecommuniceerd tot nu toe naar uw raad is een forenzenbelasting misschien wel een tweesnijdend zwaar. Enerzijds zou naar de mening van het college een rechtvaardige belasting zijn, omdat je nu eenmaal arbeidsmigranten hebt, die hier vele maanden, misschien wel vele jaren, wonen, waarvan we het rechtvaardig vinden om ook van hen te vragen een bijdrage te leveren aan de voorzieningen in Lansingerland. Dat aspect zit eraan.

30/36

Het andere aspect is, dat met een goede forenzenbelasting toch een extra reden is voor de gemeente om toch goed en hard te werken aan een zorgvuldige administratie. Een zorgvuldige administratie van arbeidsmigranten is niet vanzelfsprekend, dat ligt dan niet zozeer aan de gemeente, maar misschien aan de arbeidsmigranten, die belang heeft daarbij of misschien de weg niet kent of hoe dan ook, in ieder geval: het belang van een goede administratie wordt groter en daarmee, zo leert ook de ervaring van de commissie Roemer, is de kans groter dat die administratie van een nog hogere kwaliteit wordt, waardoor bescherming van die arbeidsmigranten tegen ongewenste situatie eigenlijk verbetert. Dat zou een goed effect zijn van die forenzenbelasting. Mevrouw Verhoef: Dank aan de wethouder voor deze toelichting. Dat was precies de andere kant van de medaille, die ik graag wilde horen. Kan de wethouder een toezegging doen, dat hij bij het onderzoek, dat is aangekondigd, naar de forenzenbelasting wat daar de baten en lasten van zijn, dat hij ook juist die positieve en sociale effecten ook inderdaad mee zult nemen in de totale kosten / baten analyse. Wethouder Van den Beukel: Een volmondig ja. Ik denk dat het heel passend is om als gemeente altijd te kijken naar maatschappelijke kosten en baten en niet alleen naar financiële kosten en baten.

We zijn niet hier op aarde om winst te maken tenslotte, dus zeker ook die kwalitatieve niet te kwantificeren baten die zullen we daarin een plek geven. Los van het feit dat het ook interessant is om te weten wat de uitvoeringskosten, wel financieel uiteindelijk, voor rekening van de gemeente komen. Dus het antwoord daarop is: ja. De fractie van WIJ gaf aan: die kadernota, moeten we die niet nog een beetje aanpassen op het huidige beeld? Ik zeg het even in mijn woorden. Zoals ik mevrouw Van Olst begrijp, zouden we bijna kunnen gaan spreken van de kadernota 1.1 en misschien vervolgens van een kadernota 1.2 op het moment dat er op 1 juli weer meer duidelijkheid is. Ook over de zomer heen komen er 1.3 en 1.4. Toch wil ik dat echt ontraden. We hebben nu eenmaal in onze P&C cyclus een heel aantal momenten bepaald, 4 momenten, waarop je de peilstok erin steekt en vervolgens keuzes maakt. Door daar vervolgens in te gaan schuiven, dus door tussenstadia te creëren, halen we onszelf een hoop werk op de hals. Overigens gaat u met reces binnenkort en het college misschien ook wel, maar we halen onszelf werk op de hals en je voegt niet zo heel veel waarde toe. Dus ik zou u ervan willen overtuigen dat we dat niet doen. We moeten natuurlijk wel rekening houden met de meicirculaire en de andere ontwikkelingen, want het is waar, zeg ik tegen mevrouw Van Olst, ik ben het volmondig met u eens.