BV21.0115 Verslag gezamenlijke commissies Kaderbrief

Ook in het voorstel voor Horti Science zitten ook duurzaamheidscomponenten en het lijkt op zich een mooie ontwikkeling. Echter, wij plaatsen hier wel wat kanttekeningen. Het is voor ons niet helemaal duidelijk wat het inhoud en waarom we het nu naar voren moeten trekken, terwijl we nog niet weten wat we met de rest van de Eneco middelen moeten doen. Wij vragen ons af: is de financiering hiervan met deze omvang op dit moment ook een overheidstaak? Als de businesscase in deze inventieve sector goed is, is er dan niet genoeg private financiering voor handen? Misschien kan de wethouder wat meer over toelichten. Onder duurzaamheid scharen we ook maar even het groen in Lansingerland. We vinden het jammer om de niveaukwaliteit openbare ruimte weer te verlagen, maar het is overkomelijk, denk ik. Maar ik vind wel dat we dan als raad moeten afspreken dat we in de toekomst geen beloftes meer hierover gaan doen. Dit telkens veranderend beleid is niet goed voor het beeld van de gemeentebestuur. En misschien ook zonde van de investeringen, die je dan weer doet. Wat we vervolgens missen in de kadernota is een globale invulling van hoe je omgaat met burgerbetrokkenheid binnen dit domein. Juist hier is bij inwoners veel animo om een bijdrage te leveren. Hier zou toch een kans moeten kunnen liggen om hier een deel van de bezuinigingen echt om te buigen.

Ons derde kader is sterker uit de coronacrisis. Wat opvalt, is dat er in de kadernota weinig aandacht is voor coronacrisis gevolgen. Uiteraard is er de € 5ton voor ondersteuning ondernemers en inwoners, dat is zeker goed om te doen, maar ook daarvan is het nog een concept en we zijn benieuwd naar de invulling daarvan. Maar daarnaast is ook nog te noemen het groen en de gezondheid, dat belangrijk is gebleken voor inwoners o.a. door het thuiswerken. Ook denk ik aan de saamhorigheid, die opkwam, zoals Lansingerland Helpt. We zien vanuit het traject toekomstperspectief, dat hier eigenlijk over ging, weinig meer terug in die kaders, behalve dan de Horti Science ontwikkeling. Een vraag aan het college is daarom: waarom zijn er geen andere punten uit dit traject terug gekomen? Kader 4 voor ons is: een sociaal Lansingerland zijn en blijven. Duidelijk wordt dat we de kostenontwikkeling op het sociaal domein niet onder controle hebben. Elk jaar zien we hetzelfde beeld: stijgende kosten en we slagen er

11/36

niet in die te beheersen. In deze kadernota wordt dat opgelost met een forse structurele bezuiniging, die geheel in strijd is met de ontwikkeling van de kosten die we zowel nationaal als lokaal zien. Het is een hoge mate van wensdenken en niet realistisch begroten. Er is onvoldoende reden om aan te nemen, dat de genoemde maatregelen gaan leiden tot de bezuinigingen. Een voorbeeld hiervan is de intensieve casusregie. Een toch wel wollige term, die gewoon gaat om bezuinigingen op de kosten. Hierbij wordt een term gebruikt als eerder stoppen met niet effectieve inzet. Hoe reëel is dat bij toenemende problematiek en complexiteit in het sociaal domein. Ons vijfde kader en daarmee ook het laatste kader, dat voor ons belangrijk is: heldere communicatie en participatie. Gaan we als bestuur goed om met onze inwoners? Betrekken we ze voldoende, weten we wat er speelt en benutten we ook de kansen? Dat vinden wij als D66 belangrijke vragen. Bij het aantreden van dit college hadden we grote verwachtingen ten aanzien van burgerparticipatie. Zelfs het raadgevend referendum stond in het programma. Right to challenge, door ontwikkelen van het Lansingerlands initiatief. Ik vraag me af of het voldoende uit de verf is gekomen. Helaas ligt er het voorstel om nu te stoppen met het Lansingerlands Initiatief. Dat vinden wij jammer, maar in de huidige vorm kunnen we ons daar ook wel in vinden.

Dit stoppen betekent voor ons echter niet, dat we ons erbij neer moeten leggen. We moeten dit juist door ontwikkelen. Blijven zoeken naar die nieuwe opening voor initiatieven vanuit de inwoners. Als er bezuinigd moet worden, moeten we ook zoeken naar slimme alternatieven, eventueel met behulp vanuit onze inwoners. Denk aan al die initiatieven, die er al zijn. Mensen die afval prikken, Lansingerland Helpt, burgermeetnet, Lansingerstroom, Samen Duurzaam. Hoe spreken we die kracht nu uit in die samenleving? Wat hebben we daarvoor over? Hoe stimuleren en waarderen we die inzet. Deze strategie of de visie hierop missen wij in deze kadernota. Qua dienstverlening, een ander onderwerp, nog even kort het volgende. Openingstijden gemeentehuis, wat meer concreet. Het is al vaker gezegd. Ons voorstel is om de openingstijden aan te passen, maar dan wel meer te kijken naar de wensen van de inwoners. Misschien hoeft het gemeentehuis van onze inwoners echt niet elke dag open, maar liever een avond in de week of in het weekend. Qua dienstverlening het volgende. We zien geen aanwijzing voor enige ambitie op het vlak van digitale dienstverlening in de kadernota. We vragen ons af: is de gemeente helemaal klaar op dit vlak of worden er nog investeringen verwacht? Een laatste korte vraag over de A12 corridor. Daarmee gaan we ook stoppen.

Wij vragen ons af of helder is welke consequenties dit heeft voor de samenwerking, voor de relatie of anderszins. Ik sluit af. We snappen dat het college de behandeling van de kadernota wil laten doorgaan ondanks alle onzekerheden. De kadernota, zoals die nu voor ligt, sluit alleen niet meer aan bij de werkelijkheid, die vanuit de brief naar voren komt, die gisteren is ontvangen. Dat zet ons voor een dilemma. Maar zoals die nu voor ligt, denken we dat we het toch met aanpassingen zouden moeten door laten gaan, de behandeling. In mijn bijdrage is duidelijk geworden waar D66 de bedenkingen heeft op dit onderwerp. Dank u wel. De heer Duk, GL: We zijn raadslid geworden, omdat we het allerbeste willen voor onze gemeente en niet om de gemeente kapot te bezuinigen. De rijksbijdrage die gemeenten krijgen voor de jeugd en de WMO zijn structureel te laag voor de zorg, die onze inwoners echt nodig hebben. Daarom zijn een hoop gemeenten overgegaan tot de groep Raden in Verzet. Ik stel het college voor om samen met ons als raadsleden te kijken hoe we dit initiatief verder kunnen steunen dan enkel de moties en amendementen in de VNG-vergaderingen te steunen. Mogelijk door bijvoorbeeld deze mede te ondertekenen.

Is het college hiertoe bereid? De eufemistische ombuigingen genoemde bezuinigingen, die in de kaderbrief staan komen namelijk voor een groot deel over ons heen, niet om de gemeente beter te maken, maar om het tekortkomende geld te kunnen betalen. Laten we dan ook die oorzaak wegnemen door er alles aan te doen, dat gemeenten voldoende geld ontvangen. Voor ik over de inhoud van de kadernota begin, moet mij nog iets van het hart. De meicirculaire kwam dit jaar extreem laat. Dat is bekend. De wethouder gaf aan, dat de brief van gisteren niet eerder kon komen, maar onze buurgemeenten kregen de gevolgen voor hun gemeente een stuk eerder dan onze raad het kreeg. De raad van Zuidplas kreeg die brief zelfs 2 weken geleden al. Wij gisteren. GL begrijpt, dat het veel werk is om deze uitwerkingen te maken, maar vraagt het college om te kijken hoe andere gemeenten dit zo veel sneller kunnen uitvoeren en of we daar onderdelen van over kunnen nemen. Ik ben benieuwd naar de reactie van het college hierop. Dan nog een opmerking over de procedure. Het is gebruikelijk dat de raad bij nieuwe projecten eerst kijkt wat zij wil en dan daar het budget voor vrij maakt. Bij Horti Science lijkt het omgekeerde te gebeuren. Eerst wordt er een budget vrij gemaakt met een paar steekwoorden als onderbouwing, daarna krijgen we een voorstel van het college hoe dat uit te geven.

Dit project stond niet in het coalitieakkoord, kost de helft van het geld dat we de komende jaren moeten bezuinigen volgens deze kadernota en wordt nu voorgesteld als een incidentele uitgave, maar zal vermoedelijk een structurele last worden. Ik hoor graag van de wethouder welke garantie we krijgen, dat na de voorgestelde aantal jaren deze kosten niet blijven bestaan. Waarom moet er nu ineens zo stoom op de ketel? Waarvoor deze haast? Vertrouwt het college dit niet aan haar opvolgers toe? Zodat we eerst in economisch zekere tijden kunnen komen, waarin de nieuwe regering meer duidelijkheid kan geven over de rijksbijdragen en de gevolgen van corona duidelijker zijn. De vraag of dit wel een overheidstaak is, is een terechte van mevrouw Den Heijer. Een jaar uitstel zou kunnen betekenen, dat een groot deel van de afbraak, die komt met de

12/36

voorgestelde bezuinigingen, niet hoeft plaats te vinden. Het lijkt alsof het college over haar eind heen wil regeren. Ik kan die extra inzet voor de glastuinbouw niet rijmen met het stoppen van de inzet voor de Holland Rail Terminal, waar de glastuinbouw juist heel veel gebruik van zou kunnen maken. Als ik de kaderbrief daar goed over lees, begrijp ik dat het college te weinig inzet ziet bij andere overheden en daarom zelf ook zelf niet meer wil investeren. Betekent dit dat zij verwacht dat dit proces een stille dood sterft? In de ogen van GL is weinig inzet bij andere overheden juist een reden om extra hard aan de overheden te gaan trekken. Mevrouw Van Olst zei het al: de Engelsen hebben het over penny wise, pound foolish. Of zoals onze zuiderburen zeggen: gierigheid bedreigt de wijsheid. Ook bij GL kwam die gedachte boven drijven. In die categorie wil ik een aantal van de voorgestelde bezuinigingen plaatsen. Het college bezuinigt op re-integratie met als gevolg dat mensen langer in de bijstand blijven met de bijbehorende kosten. Het bezuinigt op de groenvoorziening, maar de laatste keer dat zij dat deed werden deze bezuinigingen binnen korte tijd weer terug gedraaid en dat de kosten om het beeldniveau weer voldoende te krijgen hoger waren dan het bedrag dat bezuinigd is.

Om deze bezuinigingen kostendekkend te laten zijn, moeten we dat lagere beeldniveau, dat nu voorgesteld wordt, minstens 5 jaar vol houden, kreeg ik op de tafeltjesavond te horen. Ik vraag aan de andere partijen en het college of zij zich daartoe wil committeren. GL wil dat namelijk niet. Initiatieven uit de maatschappij kosten soms geld, dat is duidelijk, maar ze leveren ook vaak veel meer op. Dat geldt zeker voor het Lansingerlands Initiatief. Toch wordt hier geen geld meer voor vrij gemaakt in deze kadernota. GL betreurt dit en zou dit graag anders zien. Ik ben al een tijd aan het woord en het zal u zijn opgevallen, dat is nog niets over duurzaamheid en woningbouw heb gesproken. Over duurzaamheid kan ik kort zijn: je kunt weinig stuk maken als je weinig deed. Ik zal mijn oordeel geven als de hernieuwde duurzaamheid uitvoeringsagenda besproken wordt. Het is goed te lezen dat de energietransitie in de glastuinbouw centraal zal komen te staan. Voor de gemeente is de meest effectieve manier om eisen te stellen aan de exploitatie, maar ik vermoed dat het ook nu bij praten zal blijven. Ik had gehoopt dat het revolverend fonds weer van zich zou laten horen, aangezien het geld, dat daarin wordt gestopt, ook weer terugverdiend wordt en dus de meeste kosteneffectieve manier is voor de gemeente om buiten haar eigen bedrijfsvoering de verduurzaming te steunen.

2020 was voor woningbouw een gedeeld succes. Er werden twee maal zoveel woningen gebouwd als we op grond van de meerjaarlijkse doelstelling hadden mogen verwachten. Toch is het maar een gedeeld succes, want het aantal sociale woningen dat gebouwd is, was maar de helft van wat we hadden mogen verwachten. Als je naar het percentage van het totaal aantal gebouwde woningen kijkt, is dus maar een kwart van de benodigde sociale woningen gebouwd. Dat moet echt in de komende jaren anders. Als dat niet door de markt opgepakt wordt of wel gebouwd wordt, maar vervolgens niet wordt verhuurd, moet Lansingerland mogelijk daarin een voorbeeld nemen aan Rijswijk, waar de gemeente zelf woningen is gaan bouwen. Bleiswijk vergrijst. Dat is bekend. Een vergrijzende kern heeft behoefte aan een meer toegankelijke overheid. Sluiting van het servicepunt hier zal over een aantal jaar terug gedraaid moeten worden. Ik kan het niet aan mijn slecht ter been zijnde buurvrouw uitleggen als zij in de toekomst een half uur in de bus moet zitten om vervolgens vanaf de HSL naar het gemeentehuis te moeten lopen, want dat is op dit moment de snelste manier om met het OV bij het gemeentehuis te komen vanuit Bleiswijk. Natuurlijk is er de 3B-bus, maar de kosten daarvan worden uiteindelijk ook door de samenleving gedragen.

Ik sluit het kopje dienstverlening af met de gelukwensen aan het toekomstige echtpaar vanuit de CU-fractie, maar vragen op dit punt zijn begrijpelijk. De heer Machielse zei het al: we kunnen zien dat de VVD in het college zit met deze bezuinigingen op het sociaal domein. De besparingen, die voorgesteld worden, op het gebied van jeugdhulp zijn wat GL betreft besparingen die niet hand-inhand gaan met de menselijke maat. Minder jeugdhulp inzetten voor strategisch contractmanagement klinkt heel mooi, maar is in feite de regel voor de mensen stellen. De regel voor de mens stellen. De vrees bestaat dat we niet gaan kijken wat het kwetsbare kind nodig heeft, maar dat we gaan beoordelen of de zorgvraag wel past binnen het aanbod dat we strategisch aangekocht hebben. Daarbij kloppen de bedragen in de tabel niet met de tekst. In 2022 is een bezuiniging van € 145.000 ingeboekt, maar lezen we de tekst, dan is de netto besparing slechts € 95.000. In 2023 en verder is het een nog groter gegoochel met cijfers. Volgens de tabel hebben we ook daar een besparing van € 245.000, echter, deze is maar € 195.000 netto en in 2024 is het een blijvende besparing van € 295.000 in plaats van € 345.000. Het is maar net wat je wilt lezen en er is geen investering meer nodig, toch zien we in 2025 een besparing van € 345.000.

Hoe is deze dan te verantwoorden? Dat de casusregie geïntensiveerd gaat worden, dat juichen we toe. Te vaak zien we nu dat complexe zorg ondoelmatig wordt ingezet. Dit eerder onderkennen en bijsturen daar waar nodig achten we prima. Dan, ik had het eerder al gememoreerd: is het wel nodig om te besparen op dit beleidsveld? Alle seinen schijnen erop te duiden, dat de rijksoverheid meer gaat bijdragen. Wat nu eenmalig is, lijkt structureel te gaan worden. En regeren is vooruit zien, maar het lijkt erop, dat door deze bezuinigingen zo in te boeken de gemeente Lansingerland onnodig het beste paard van stal wenst te zijn. Dat zien we ook bij de maatvoering WMO en jeugdhulp. Ook daar zien we dat door indicering er minder hulp toegekend gaat worden. De fractie van GL vreest dan ook, dat ook hier het paard voor de wagen gespannen gaat worden. Tijdelijk minder hulp bieden kan ertoe leiden dat er op een later moment weer meer inzet geboden moet gaan worden. De kosten gaan ook hier voor de baten uit. Dan de zin: we stoppen boven een bepaalde inkomensgrens

13/36

met het vergoeden van informele PGB’s. Dit is wel heel vaag opgeschreven. Wat is die grens. De voorzitter: U bent aan de ruim 11,5 minuten. De heer Duk: Ik ga afronden. Ik moet dan even door scrollen. Ik sluit af. Een hoop van de bezuinigingen leveren op de lange termijn meer kosten op dan dat ze nu besparen. Ze zijn bovendien waarschijnlijk niet nodig, aangezien mag worden verwacht dat het rijk haar bijdrage zal bijstellen naar een kostendekkend tarief. Daarom wil GL voorstellen een jaar te wachten met de investeringen in Horti Science en met dat geld de bezuinigingen, die op lange termijn meer kosten dan ze uiteindelijk opleveren, met een jaar te vertragen. In het jaar (….) de Horti Science ordentelijk doorlopen en kan de kiezer er ook haar mening over geven. Dank u wel. Mevrouw Verhoef, PvdA: Laat ik allereerst beginnen met mijn waardering uitspreken voor de aanpak van het college bij het tot stand komen van deze kadernota. We zijn vanaf het begin als raad goed meegenomen in het denkproces op weg naar deze kadernota en dat begon al in maart 2021, toen we de presentatie kregen van het proces en van de benchmarks. En in mei 2021 kregen we de analyse van de begrotingsknoppen, waar aan gedraaid kon worden om de meerjarenbegroting structureel sluitend te maken.

Er was de traditionele tafeltjesavond, weliswaar digitaal dus minder gezellig, maar wel heel informatief en we konden elkaar goed horen. Dat was een mooie afsluiting van het proces van de beeldvorming. En de belangrijke informatie over de gevolgen van de meicirculaire is weliswaar laat gekomen, gisterenavond, maar het was wel de kers op de kadernota-taart wat ons betreft. Dus dank aan het college voor hun transparante en mededeelzame aanpak hierbij. De primaire vraag, die voor ligt volgens mijn fractie is: is de kadernota in zijn geheel al besluitrijp? Onze fractie vraagt zich af, en dat horen we ook bij een aantal andere fracties: wat moeten we nu precies aan met de kadernota 2022? De inzet is om de gemeentebegroting voor de periode 2022-2026 structureel sluitend te krijgen. Bij het opstellen van de kadernota in april had het college een groot probleem. Het saldo van de uitgaven en de inkomsten is voor 2022 € 2,5mln negatief en het college stelt voor om het jaar 2022 structureel sluitend te krijgen met een aantal ombuigingen, maar bij het opstellen van die kadernota was er een groot aantal financiële onzekerheden aan vooral de inkomstenkant. Dat ga ik toch nog heel even kort samenvatten. De financiële gevolgen van de meicirculaire, waarover het college afgelopen dinsdag de raad informeerde, zijn van groot belang. Daar is nu dus wel meer helderheid over.

Het blijkt dat voor 2022 en 2023 een vrijwel sluitende begroting te zien is. Een klein overschot van € 328.000 in 2022. Ook nog een klein tekort in 2023, maar oplopende grote tekorten zelfs oplopend tot € 3,7mln in 2025. Wat nog niet helder is, is of er extra rijksbijdrage vanwege het tekort bij de uitvoering van de jeugdzorg structureel in de kadernota 2022 mag worden opgenomen. Er is landelijk € 1,3mld als aanvullende incidentele bijdrage beschikbaar. Mijn fractiegenoot Azzouzi vertelde tijdens de beeldvormende bijeenkomst van de raad, dat de provincie Utrecht deze extra middelen voor de jeugdzorg wel beschouwt als een structureel dekkingsmiddel voor de jaarschijf 2022. De meicirculaire zegt dat voor Lansingerland in 2021 € 1,3mln incidenteel beschikbaar is, maar er moet nog uitsluitsel komen uit overleg van de provincie en het ministerie van BZK of dat geld nou echt structureel als dekkingsmiddel gebruikt kan worden. En wanneer dat extra geld voor de jeugdzorg inderdaad aan budgetten van de gemeente wordt toegevoegd, dan weten we dus niet hoe het precies verdeeld wordt. Gaat het om die € 1,3mln of wordt er gekeken naar de concrete tekorten, die de gemeenten hebben? Dat kan voor Lansingerland weldegelijk een verschil maken. Wat we interessant vonden om te lezen gisteren in de brief over de meicirculaire is dat de ontwikkeling rondom het BTW compensatiefonds BCF.

Tot nu toe raamde het college deze inkomsten als incidenteel. De PvdA-fractie heeft vorig jaar al aangegeven, dat dit niet juist is. De meicirculaire geeft aan, dat onze visie correct was. Het gaat jaarlijks om ruim € 5ton, maar het college heeft voorzichtigheidshalve maar € 260.000 als structurele inkomsten willen opnemen. Het is de PvdA-fractie niet duidelijk waarom het college daarvoor kiest. Kan de wethouder dat toelichten? Waarom maar deels die BCF opgenomen? Kortom, het speelveld van de kadernota laat nog veel onzekerheden zien. Voor de jaren na 2023 lopen de tekorten fiks op. We weten niet hoe structureel extra inkomsten van de jeugdzorg eruit gaan zien. Dat geldt ook voor de bijdrage uit het gemeentefonds. Het college zegt in de brief van de meicirculaire, dat ze uitziet naar de wensen en bedenkingen van de raad bij de behandeling van de kadernota. En het college zegt: eind augustus / begin september kunnen we een nieuwe integrale afweging maken. Hoe staat onze fractie hier nu in? Op zich, een integrale afweging maken in september, dat klinkt goed, maar onze fractie is tot de conclusie gekomen op basis van alle informatie die we nu hebben, dat deze kadernota nog niet besluitrijp is in zijn geheel. Daar kom ik dadelijk op terug. Ik zeg met nadruk ‘in zijn geheel’.

Zolang er geen zekerheid is over de hoogte van de extra rijksbijdrage voor de jeugdzorg, herijking van het gemeentefonds en er ook geen uitsluitsel is over de vraag of deze rijksbijdrage structureel in de meerjarenbegroting kan worden opgenomen. Het college zegt prudent om te willen gaan met het opnemen van inkomsten vanuit het rijk, maar de PvdA wil juist, dat we als gemeenteraad prudent omgaan met bezuinigingen en de bijbehorende effecten voor onze inwoners. Het totale pakket aan ombuigingen van € 2,5mln is weliswaar relatief klein, als je kijkt naar de hele gemeentelijke begroting, maar er zit wel € 1,4mln bezuinigingen over de verschillende beleidsdomeinen bij. Voor de PvdA-fractie is het bijzonder problematisch, dat die bezuinigingen hard ingrijpen in het voorzieningenpakket, zoals verlagen van de beeldkwaliteit groen en onderhoud, het deels schrappen van re-integratieactiviteiten,

14/36

verlagen van gemeentelijke dienstverlening, minder inzet voor de jeugdhulp, minder instroom bij bepaalde maatwerkvoorzieningen, waaronder ook de jeugdhulp door aanpassingen in indicaties, dus aan de poort strenger ingrijpen. Wij zijn zeer bezorgd, dat dit effecten zal hebben op de mensen, die juist die zorg zo hard nodig hebben. hetzelfde geldt ook voor het stoppen met de pilot het Nieuwe Wij. Daar zijn wij niet voor, want wij vinden net als vorig jaar deze bezuinigingen een rekening presenteren aan de meest kwetsbaren. Het is niet goed om als gemeentebestuur dergelijke bezuinigingsvoorstellen nu te communiceren aan de gemeenschap, maar dat hoeft wat ons betreft dus niet. Dan kom ik nu aan het belangrijkste onderdeel van mijn betoog, dus ik hoop, dat u er nog vol aandacht bent. Wat de PvdA wil voorstellen: we willen een amendement indienen om het raadsvoorstel bij te stellen aan de hand van het pleidooi dat ik zojuist heb gehouden. Het ligt namelijk voor de hand om de uitgangspunten, dus alles behalve de ombuigingsvoorstellen voor 2022 van de kadernota wel vast te stellen, maar de besluitvorming over de bezuinigingsvoorstellen en de verhoging van de OZB, dus de ombuigingen te verdagen naar november 2021 bij de behandeling van de begroting 2022 in de verwachting, dat er dan meer zekerheid zal zijn over al die onzekerheden, die ik zojuist geschetst heb.

Als we dit proces volgen, dus nu de uitgangspunten vast stellen maar niet die ombuigingsvoorstellen vast stellen, dan kunnen we voor 15 november een nette, sluitende begroting bij de provincie leggen inclusief een eerste begrotingswijziging. De provincie eist nu helemaal geen kadernota van ons. De uitgangspunten kunnen we vast stellen en die gaan over belangrijke zaken zoals woningbouw, de broodnodige investeringen in infrastructuur en bijvoorbeeld investeringen voor sportaccommodaties, waar we allemaal zo erg aan hechten. We horen heel graag hoe de andere fracties denken over dit voorstel. Mogelijk is bij het amendement, dat ik net heb uitgelegd, ook nog een motie nodig om het college opdracht te geven om tegen die tijd met een prioriteitenlijst te komen bij de programmabegroting 2022 om de eventuele resterende tekorten voor de latere jaren 2023/24/25 te dekken. Als het college dat doet wordt het nieuwe college en de nieuwe raad niet belast met moeilijke keuzes, sorry, de huidige raad maar ook de nieuwe raad niet belast met het maken van moeilijke keuzes. Dan geeft het college zelf in november de prioriteiten aan. Wat denken de fracties van een dergelijke motie naast het amendement? Tot slot, ik ga afronden. Ik kan u zeggen: de PvdA-fractie is een voorstander van de kapitaalinjectie in Stedin via de Eneco-gelden. Dat gaat jaarlijks om een opbrengst van € 400.000 structureel.

En wij juichen een nog hogere kapitaalinjectie ook zeker toe. Wij geven ook steun aan de gemeentelijke impuls in het Horti Science project € 1,2mln per jaar voor de periode 2022-2024. Onze gemeente kan zo bijdragen aan de belangrijke innovatie in de tuinbouwsector, een voor onze regio belangrijke clustervorming als het gaat om samenwerking tussen kennisinstituten, bedrijven en overheden. Dat sluit direct aan bij de clustervorming die al plaats vindt bij de Rotterdamse Mainport en Rotterdam The Hague Innovation Airport. Daarmee wilde ik afronden. Dank u wel. De voorzitter: Dan zijn we aan het eind van de eerste termijn van de zijde van de commissie. De commissie is 1 uur en 19 minuten aan het woord geweest, net op tijd. Ik vind dat u dat heel goed gedaan heeft. Kort en krachtig bent u geweest. We gaan een half uur schorsen, een dinerpauze. Ondertussen kan het college de beantwoording van de eerste termijn voorbereiden. College: houd in het hoofd, die 1 uur en 18 minuten, die de commissie heeft gebruikt. Ik denk toch dat u ook zoiets nodig heeft in de beantwoording. Ik schors de vergadering voor 30 minuten. We komen bij elkaar weer om 19.05 uur. Ik schors de vergadering. Schorsing De voorzitter: Goedenavond, ik heropen de commissievergadering over de kadernota 2022. Ik ga het woord geven aan wethouder Van den Beukel.

Beantwoording college Wethouder Van den Beukel: Ik hoop dat ik te verstaan ben. Ik zit boven u, maar we doen het even digitaal. Heel veel dank aan alle woordvoerders voor hun inbreng op dit belangrijke stuk voor ons als gemeente, maar ook voor ons als college. Dank ook voor de waardering, die ik heb gehoord bij velen van u voor het proces, met een enkel aandachtspunt, daar kom ik zo op, een reflectie bijvoorbeeld op Horti Science. Met een enkel aandachtspunt, veel waardering heb ik gehoord voor de transparantie en voor de mate waarin u betrokken bent. Die lijn zetten we heel graag voort, vandaag maar ook richting de begroting, want dat is wat het college betreft de manier om het te doen, de manier om de opgaven waarvoor we staan te lijf te gaan, door het samen te doen in alle transparantie naar u, maar zeker ook via u naar de inwoners, want dat is waar het om gaat, ook zij moeten kunnen meekrijgen en meemaken, in simpele bewoordingen, wat we in dit huis doen en welke keuzes we maken en waarom we die maken. Ik heb een aantal blokjes, die ik zal proberen langs te lopen en vervolgens zijn er specifieke vragen op de inhoud, waar de collega’s nog beter voor uitgerust zijn, toegerust zijn, om die te beantwoorden, dus na mij zou ik graag een beetje ruimte willen bepleiten voor mijn collega’s. Ik zou willen beginnen met het

15/36

beantwoorden van de vragen, die echt zien op het proces en de vraag of we eigenlijk nu wel toe zijn aan een kadernota. Dat is, wat het college betreft, toch heel eenvoudig in alle complexiteit, die er ook is. Er is een visie van ons bestuur, van u als raad, op de P&C cyclus, de planning en control cyclus. In die cyclus heeft de kadernota een plek. In die cyclus is dit ook uw moment om kaders mee te geven voor de begroting. Ik zou u dus ook echt willen ontraden om dit moment niet te benutten, omdat er onzekerheid is. Ik geef op een briefje, dat die onzekerheid er over een maand is, over 2 maanden ook en over 3 maanden ook. Dus als u nu niet het moment benut als raad, omdat u zegt dat het nog niet rijp is, dan zou het volgende moment zijn bij de begroting. Dan is het ten eerste niet in lijn met de P&C afspraken, die we ooit met elkaar hebben gemaakt, maar ook mist u dan een moment van beïnvloeding. Dus ik hoop, dat de meeste fracties daar wel positief naar kijken en ondanks de onzekerheden nu wel spreken over deze kadernota. Een algemene opmerking wil ik graag maken over onze verhouding tot het rijk. De fractie van L3B o.a. benoemde heel specifiek: hoe ga je nou om als gemeente met art.108 van de gemeentewet, waarin staat dat bepaalde taken gewoon goed gefinancierd moeten worden door het rijk.

Ben je wel voldoende activistisch, ga je de barricade op als gemeente, dat verdienen wij als inwoners, dat verdienen wij als raad, dat het college voor ons de barricades op gaat. Bijvoorbeeld werd er gerefereerd aan de motie van Raden in Verzet, die onlangs werd geagendeerd bij de VNG. Ja, welzeker, is dat een motie. Niet alleen omdat die komt van een collega uit Zoetermeer en buurgemeenten, maar ook inhoudelijk deugt die, waar we ons volledig achter scharen. Dus die barricades, maakt u zich geen zorgen, via alle kanalen die er zijn, niet alleen via de VNG, maar ook via andere kanalen, zoals jeugdoverleggen, waar collega Van Tatenhove veelvuldig aan zit, zijn we voortdurend op de bres voor Lansingerland. Wil dat zeggen, dat het altijd effect sorteert? Nee. Voor een deel is het symbolisch, want we weten dat de VNG ook een naam heeft in Den Haag: de vereniging nooit genoeg. Die grappen zijn niet van de lucht onder Kamerleden. Wat dat betreft, de impact ervan moet je niet onderschatten, maar ook niet overschatten, maar we gaan zeker mee in die strijd met andere gemeenten om te zorgen voor een passende bekostiging van onze taken. Of het nu gaat om jeugd of om klimaatbeleid, overal moet gewoon boter bij de vis worden geleverd. Dat is nu niet overal het geval en dat is een deel van de uitdaging waar we voor staan. Verder over het proces.

Ik zei al: naar voren toe willen we graag deze lijn vast houden. De suggestie van de heer Van Doorn was om gewoon bij de actualiteiten uit het college in de commissie mondeling toelichting te geven op waar we nu staan in aanvulling op brieven, want er komen al vrij veel brieven, mevrouw Den Heijer refereerde daar aan. Prima voorstel, wat mij betreft AB specifiek, maar misschien bij andere commissies ook, kunnen we dat heel graag oppakken. Als we het zouden vergeten, dan bent u er bij om ons erop te bevragen, want het is zeker zo: elke keer als we elkaar spreken is er nieuws, omdat zaken nu eenmaal in beweging zijn. Ook onder het kopje ‘algemeen’ de belastingen. Specifiek ging het bij de heer Van Doorn over forenzenbelasting. Dat staat nu voor nul in de boeken en tegelijk weten we wel, dat er forenzen zijn, arbeidsmigranten, en dat we het eigenlijk ook passend vinden, principieel, als college om ook van hen een bijdrage te vragen voor de instandhouding van onze voorzieningen. Een specifieke vraag was: heeft het college iets nodig om die forenzenbelasting goed uit te zoeken en om te bezien of de baten opwegen tegen de kosten? Tijd hebben we nodig en die tijd is er ook. Bijvoorbeeld 7 juli a.s. om iets specifieks te noemen is er een ambtelijke afspraak met onze belatingclub, de SVHW, om te spreken over de mogelijkheden en onmogelijkheden.

Zeker wordt dan ook gekeken naar voorbeelden elders in het land, zoals in Bladel, door u genoemd. Ook nog een beetje op het vlak van het proces, maar ook een klein beetje naar de inhoud, werd er gevraagd door o.a. de heer Markus om een reflectie op het proces Horti Science investering. Reflecteren is goed en ook passend op deze avond, we hebben nu een beetje tijd ingeruimd daarvoor, ik zal zeker niet over de 1 uur 18 heen willen gaan, maar een beetje tijd voor reflectie is wel passend. We hebben als bestuur met u als raad al een hele poos geleden vast gesteld: Horti Science is ons kenmerk als gemeente, o.a. in februari als het gaat om de positionering. Dan is op een gegeven moment de vraag: wat gaat voor? Ga je eerst heel veel projecten formuleren, ambities, uitdagingen analyseren en dan volgend jaar in 2022 een budgetaanvraag doen? Kan dat überhaupt? Heb je nu de mensen om die analyse te doen, die agenda op te stellen et cetera? Of zeg je: we zitten nu in het proces van de kadernota, het gaat over kaders stellen, we zien nu dat we voor 2022, dat is nog een heel aantal maanden vanaf nu, dat we een heel aantal opgaven zullen hebben uitgewerkt, die mensen en middelen vragen. Is het dan niet passend om nu de raad daarin mee te nemen, dat je verwacht dat je daar een budgettaire noodzaak ziet. Dat was het dilemma waar we voor stonden en voor allebei is er iets te zeggen.

Om te zeggen: hold your horses, nog even niets benoemen op dat vlak. Of zeggen: maximaal € 1,2mln per jaar, zien we dat onze ambitie zo hoog is en onze middelen nu daar. Dat dilemma hebben we geprobeerd als volgt op te lossen als college, door te zeggen: wat we nu weten duiden we, maar in september stellen we in het college de Horti Science visie vast en die presenteren we vervolgens aan u. Voorafgaand in juli komt er nog een beeldvorming en daarin zit uitgewerkt, zoals te doen gebruikelijk bij diverse nota’s en visies die we maken op allerlei terreinen, zoals te doen gebruikelijk is daarin heel specifiek gemaakt: die aansluiting onderwijs / arbeidsmarkt, dat is een vraagstuk van ondernemers, maar ook van Lansingerlanders, om die aansluiting te verbeteren, want er is te weinig instroom van talenten in die sector. Dit is nou precies die rol van de overheid. We zijn geen school, we gaan ook geen nieuwe MBO-school betalen, maar in de vorm van die verbinding

16/36

hebben wij een contactpersoon nodig, om maar een dwarsstraat te noemen, of hebben wij iets planologisch mogelijk te maken. Op dat moment kun je dat specifiek benoemen in die uitvoeringsagenda. Als we al die elementen optellen, dan zien we nu voor ons, dat we daar langjarig geld voor nodig hebben. Kunnen we dan de garantie geven, vraagt de heer Duk, dat het niet structureel wordt? Dat is de verwachting, ja. Ik kan geen garanties afgeven voor mijn opvolgers in 2026. Ik denk dat u daar ook niet om vraagt, maar dat kan ik dus ook niet geven. Nee, het is zoals wij het zien een kwestie van nu boter bij de vis naar al onze partners, of het nou bedrijven zijn of de WUR of de metropoolregio, wij stellen: wij zijn Home of Horti Science, we hebben hier wereldmarktleiders. De Chinese minister van landbouw komt hier op bezoek en niet in Rotterdam. Niet omdat hij Rotterdam niet leuk vindt, maar omdat hij Lansingerland nog mooier vindt in het vraagstuk van het voeden van de wereld. De Amerikaanse minister van landbouw idem. Op zich doet dat er nog niet zoveel toe, maar die mensen die hier elke dag aan het werk zijn, die 8.500 werknemers, die willen bediend worden. Die verdienen het om bediend te worden door een gemeente die present is.

Dus als die tuinder tegen mij zegt: in de gemeente Westland zie ik dat ze net even wat scherper zijn in dit dan hier in Lansingerland en ik moet antwoorden: sorry, dat heeft te maken met een beperkte ambtelijke capaciteit, dan is dat niet het signaal dat we willen afgeven. Dan ben je nog niet de Home of Horti Science, die je eigenlijk pretendeert te zijn. Dat betekent wel, dat je rolvast moet blijven. Als wij alle rollen zouden willen gaan overnemen van onderwijsinstellingen of van bedrijven, dan zou ik met een claim naar u komen van niet € 1,2mln maar van € 50mln. Elk jaar wordt er heel veel privaat geld geïnvesteerd en ook geld geïnvesteerd door onderwijsinstellingen. Of het nou Lentis is of Melanchton Business school of de WUR of Delphi, in onderwijs, investeringen in bedrijven, vandaag is nog een nieuwe start-up overgenomen door Koppert, zag ik, op het gebied van kunstmatige intelligentie, dat is allemaal van hen, niet van ons. Maar als overheid moet je wel present zijn. Het gaat om de basistaken van de overheid, het gaat gewoon om handhavers, het gaat gewoon om een contactpersoon bij onderwijsinstellingen, die vraagt: kan ik een plekje krijgen om te landen, ik zit er over te denken om hier een nieuwe MBO-instelling te vestigen op het vlak van de Greenport. Gewoon daar present zijn, die handen leveren. Dat is wat vereist is.

Die ambitie willen wij leveren en leveren kost geld. In het proces zijn juli en september belangrijke momenten om u het comfort te geven, dat het geld goed besteed wordt en vervolgens voor 2022 en verder zullen we daarover blijven rapporteren. Dat verdient u en dat past ook bij een investering van deze omvang. Een paar andere onderwerpen, die genoemd zijn en die een beetje in mijn straatje vallen. Dat zijn o.a. de onderwerpen, die gaan over duurzaamheid. De heer Duk had wat scherpe opmerkingen daarover. En tegelijkertijd werd het ook genuanceerd door de heer Markus, die zei: we doen hele goede dingen, alleen de vraag is wel of die goede dingen ook zichtbare dingen zijn. Zeker moet je werken aan grote klappers in termen van CO2, maar het is ook een maatschappelijke beweging en om die maatschappelijke beweging te voeden en ook te ondersteunen, moet je soms misschien dingen doen, die op een excell sheet niet zo verstandig lijken, maar die toch heel veel spin-off hebben, heel veel betekenis hebben.

Ik zeg tegen de heer Markus en ook de andere mensen, die hierop gewezen hebben, dat in de herijking van onze uitvoeringsagenda duurzaamheid, we zijn 2 jaar op streek, dit zou een moment zijn waarop we herijken, dat we ook die bezuinigingsopgave een plek geven en dat we willen ingaan op: hoe dan? Hoe zorgen we ervoor dat we enerzijds inderdaad ons inspannen op die vlakken waar het van ons mag worden verwacht? Let wel, als we alleen maar zouden investeren en zouden uitgaan van de zichtbare dingen, dan verwaarloos ik eigenlijk een primaire verantwoordelijkheid als gemeente om ook die hele grote CO2 uitstoters, waaronder de glastuinbouw, te helpen die transitie te maken. Ik dank dat u het ook niet van ons vraagt om daarvan af te zien, maar ik zet het toch even scherp neer: dat is nou eenmaal onze verantwoordelijkheid als goed bestuur. Tegelijkertijd wil ik in die nota heel duidelijk maken, dat inderdaad wij ons gezegend mogen weten als gemeente met een burgermeetnet. Gewoon vrijwilligers, een docent aan het Melanchton, die in zijn avonduren zit te knutselen met luchtkwaliteitskastje. Knutselen is oneerbiedig, die gewoon bezig is met meten van de luchtkwaliteit op een heel goede manier, zodanig, dat zelfs het RIVM daarvan gebruik maakt. Zoals hij zijn er heel velen.

Al die maatschappelijke organisaties verdienen het om bij ons een ingang te hebben als gemeente, voortdurend in gesprek te zijn met ons en elkaar de weg gewezen te krijgen. Bijvoorbeeld bij de behandeling van die klimaatadaptatiestrategie heb ik u bewust toegezegd, ik denk dat het bij andere projecten ook zo hoort, heel bewust om die strategie te bespreken met die maatschappelijke partners. Die maatschappelijke partners, voor een belangrijk deel, doen daar heel concrete tastbare dingen mee. Laat ik even de dwarsstraat van het groen inslaan. We hebben recent laten tellen hoeveel projecten van zelfbeheer er zijn. Zelfbeheer kun je aanvragen bij de gemeente, voor wie mee luistert: kijk daar eens naar op de website van de gemeente. Als je een klein stukje groen voor je deur hebt en je denkt: daar zou ik een leuk moestuintje van kunnen maken, voor mij en voor de buurt en ik doe het op een manier die zorgt voor steeds openbare toegankelijkheid, dan heeft de gemeente daar een voorziening voor. Er zijn al meer dan 120 van dat soort initiatieven in Lansingerland van zelfbeheer. Heel concreet, heel tastbaar, van mensen die aan de slag zijn met groen. Ik weet, als je ze spreekt, dat Lansingerland Samen Duurzaam daar nog veel meer brood in ziet bijvoorbeeld. Die mensen blijven bij ons een entree hebben en die blijven we bedienen.

Dat past ook bij het voeden en ondersteunen van die maatschappelijke

17/36

beweging. Zo ook met Nieuw Lansinger Stroom en al die andere waardevolle maatschappelijke organisaties, die er zijn. Over duurzaamheid kan ik lang praten, maar ik ben wel gemaand om het een beetje beperkt te houden, dus ik ga toch over naar wat andere thema’s. Eén zo’n thema is: er zijn gemeenten die sneller een brief n.a.v. de meicirculaire naar de raad sturen. De gemeente Zuidplas. Nou, de gemeente Zuidplas is een mooie gemeente, een buurgemeente, die ik in alle opzichten waardeer, maar ik benijd hen niet op hun financiële positie, meneer Duk. We kunnen ongetwijfeld dingen leren, maar van sommige dingen wil ik graag niet leren. Snelheid is geboden, dat proberen we ook zeker hoog in het vaandel te voeren. Tegelijkertijd wil ik u erop wijzen, ook mevrouw Den Heijer zei er iets over: we hebben u deze maand jaarstukken geleverd, we hebben u een kadernota geleverd, we hebben u begrotingsknoppen geleverd, we hebben u een zomerrapportage geleverd en een brief over de meicirculaire. U kunt ons gerust nog het budget verhogen met een half miljoen voor financiële ondersteuning, dat kan, dat kunnen we ophalen bij de burger, dan krijgt u de stukken nog uitgebreider en nog sneller en misschien zelfs met een filmpje erbij, maar dit is waar we momenteel toe in staat zijn en volgens mij is het ook wel passend en voldoende.

Een ander thema, laat ik terug gaan naar de inbreng van L3B, de gehandicaptenparkeerkaart, daar gaat een collega op in, de buitenruimte idem. Even zien wat de fractie van het CDA heeft ingebracht: het onderwerp van de € 500.000, die we beschikbaar hebben als college voor ondernemers, die het moeilijk hebben, met de nadruk op: die het moeilijk hebben. Want er zijn er ook heel vele die het ook goed gaat. Vanavond nog een ondernemer van een branchevereniging, die zei: het beeld in Lansingerland is eigenlijk net zoals het landelijke beeld, met sommige gaat het crescendo, als je in de bouw zit, dan gaat het heel goed met je, maar als je in de horeca zit of delen van de horeca, dan gaat het een stuk minder met je. Dus voor ondernemers die in de knel zitten en misschien ook voor inwoners, die misschien net niet bediend worden door de landelijke regelingen hebben we een forse pot geld beschikbaar. Hoe gaat dat nu, vroeg de heer Ruitenberg. Dat zou een vorm kunnen aannemen van een subsidieregeling. Momenteel wordt verkend, de details worden gepresenteerd bij de begroting, hoe die regeling eruit zou kunnen zien en hoe we ervoor zorgen, dat die echt wel complementair is. Niet te ingewikkeld. Het gaat deze dagen o.a.

over de TONK regeling, we maken het niet te ingewikkeld, daar zal collega Arends iets over zeggen, het moet niet te ingewikkeld zijn, maar we moeten er natuurlijk wel voor zorgen, dat het complementair is aan wat er al is. Het heeft geen zin om geld te brengen naar ondernemers die het eigenlijk al niet meer nodig hebben. Dan krijgen we toestanden, die onlangs in de landelijke media zijn geweest van de booking,coms. Dat is iets wat u wel wilt voorkomen. Dus zodra ik de contouren daarvan beschikbaar heb, zal ik die u doen toekomen, in elk geval bij de begroting. Even bij de heer Ruitenberg blijvend. Hij heeft zijn zorgen geuit over het langjarig beeld en die zorg deelt het college ook. Dat is ook de reden dat we hebben gezegd: voor 2022 maken we die begroting sluitend, maar we sluiten onze ogen niet voor de problemen in het volgende jaar. Sterker, in de inleiding bij de kadernota staat het ook: daar zijn we voortdurend mee bezig. We zijn er nu al mee aan de slag om die problemen te lijf te gaan. Het goede nieuws is: de bezuinigingen of ombuigingen, waarover we spreken, hebben natuurlijk wel een langjarig effect, dus die tikken ook door in 2023/24/25, maar ze lossen niet het hele probleem op. Het zou kunnen zijn, diversen van u hebben dat geuit, dat de problemen dan zijn verdwenen, een beetje als sneeuw voor de zon, omdat ze in Den Haag de goede keuzes maken.

Het zou zo kunnen zijn, maar er is ook een scenario waarin dat niet het geval is. Het is het scenario, een beetje een doemscenario misschien, maar ik deel hem toch hier, want ik denk dat we daar goed op geprepareerd moeten zijn, er is een doemscenario waarin in Den Haag een inzicht ontstaat, dat de rekening van de coronamiljarden heel erg hoog is, heel snel is opgelopen en dat er een situatie ontstaat, waarin duidelijk is dat de economische conjunctuur goed gaat en eigenlijk dus het moment is voor het rijk om te gaan bezuinigen. Dat scenario is niet ondenkbeeldig. Dat betekent dat niet die langjarige compensatie van gemeentefonds en WMO en jeugd onze kant uit komt. Ook dan moeten we dus inderdaad wel op onze zaak letten. De concrete vraag, die de heer Ruitenberg deed is: kunnen we toch nog eens goed kijken naar het MIP, naar die projecten, of daar niet toch nog keuzes in te maken zijn, bijvoorbeeld door het instellen van een kapitaallastenreserve om die structurele kosten wat te dempen. Dat is goed om te doen, sowieso waren we al voornemens om bij de begroting de volgende jaarschijf van het MIP te presenteren.

Dat is zoals het werkt, u heeft er een poosje geleden een beeldvorming over gezien, om het MIP in beeld te brengen: welke projecten zien we voor ons in 2022, welke ervan zijn technisch, welke ervan zijn ook een beetje nieuw, waar heb je je beleidsvrijheid? Ik denk dat het een goed idee is om aanvullend op uw vraag ook dat duidelijk af te zetten tegen die nota reserves en voorzieningen en om te kijken of er categorieën en investeringen zijn of aan te wijzen, die zich goed zouden lenen voor het dekken via een kapitaallastenreserve. Dan is het vervolgens aan u om te bepalen of het ook in lijn is met die nota reserves of niet of dat u de kaders iets zou willen oprekken of dat u zegt dat het wel kan uit een reserve of misschien wel uit de Eneco-middelen, maar dan heeft u dat in ieder geval goed in beeld en dan kunnen er keuzes in gemaakt worden. Of dat het cultuurhuis, bijvoorbeeld, uit de kapitaallastenreserve zou moeten worden gedekt. Dat zeg ik graag toe. Dat even over het MIP. Laat ik even doorgaan met de fractie van WIJ. Zij had o.a. de opmerking, niet zozeer de vraag: uit de meicirculaire blijkt, dat het reuze meevalt. Misschien heb ik het verkeerd begrepen, maar ik zou toch dat beeld voor de luisteraar, die misschien niet die 15 pagina’s heeft gelezen, toch willen

18/36

nuanceren met uw welnemen. Het beeld van het college is dat het niet reuze meevalt. Het beeld van het college is, dat er forse minnen zitten in de meicirculaire voor 2023/24/25 en een plusje voor 2022, dat ook weer kan verdampen als er slecht nieuws komt. Maar laat ik niet te negatief zijn: het is een plusje en daar zijn we blij mee, dat is mooi, dat is goed nieuws. Maar het betekent zeker niet, dat de opgave van € 2,5mln plotseling weg is. Op 1 juli hopen we duidelijkheid te krijgen over hoe het rijk en de provincie kijken naar het structureel of incidenteel labelen van het jeugdzorggeld. Maar dan nog, om er even iets rustiger bij stil te staan: het enige wat tot nu toe is toegezegd door het rijk is een hele sloot geld voor 2022, niks over 2023, niks over 2024. Mooie teksten, dat we moeten afbouwen, maar geen geld voor die jaren. Dus als het al zo zou zijn, dat het ons toegestaan wordt door de provincie Zuid-Holland om dat structureel te labelen, ons deel van die € 1,3mld, dan nog heeft dat niets te betekenen voor 2023/24, totdat er een missionair kabinet zit die zegt: ja, die lijn trekken we door. Het valt niet mee, maar tel uw zegeningen. U kunt het ook gerust een stukje positief duiden, maar het is veel te vroeg om te zeggen dat de opgave nu aan het verdampen is, de financiële opgave. Andere vragen, die op mijn bordje liggen.

Over de burgerparticipatie heb ik al wat gezegd in het verlengde van het groen. Ik kijk even verder op mijn blaadjes wat nog passend is om hier te benoemen. Glas nog een keer. Niet over de Horti Science opgave, de heer Duk had een specifieke vraag: wethouder, waarom gaat u nou niet eens eisen stellen, energie-eisen, aan een kas? Als ik hem goed heb begrepen. Dat is een specifieke vraag, had ook technisch gekund, maar het antwoord is: dat kan niet. We hebben geen instrumentarium als gemeente om te zeggen: we willen dat u een nul op de meter kas gaat bouwen. Was het zo mooi, dan zouden we het misschien overwegen, maar daar gaan we helaas niet over als gemeente. We hebben ook andere overheden in dit land, die daar wel over gaan. Dan heb ik de belangrijkste opmerkingen en vragen in mijn richting beantwoord. Zo niet, wilt u me misschien een handje helpen. Ik geef graag even het stokje door aan een collega om hierop voort te borduren. Dank u wel. Tot zover. Wethouder Fortuyn: Ik heb niet zo gek veel vragen gehoord. Ik ondersteun wat wethouder Van den Beukel ook aangeeft: wij allemaal worstelen met die bezuinigingen. We vinden het ook jammer, dat we op een aantal kernwaarden toch moeten ingrijpen om in ieder geval voor 2022 in alle onzekerheid een sluitende begroting te hebben. Dat wil ik even vooraf melden. Naast u doet het ook ons zeer.

Een paar vragen zijn op mij afgekomen, dat ging o.a. over het voorstel rondom CDA, die een motie wil aankondigen om in ieder geval te kijken of de afhandeltijdstippen aangepast kunnen worden op budget neutrale gronden. Dat is ook gevraagd door de heer Markus van de CU. Ik ga zelf ook wel kijken, dat is uitwerking. We hebben nu in de kadernota staan, keihard: van 12.00 – 17.00 uur en dat was het. Wellicht dat daar inderdaad oplossingen voor te bedenken zijn door in dagdelen te schuiven en te kijken of we daar budgetneutraal uitkomen. Ik ga er in ieder geval naar kijken, dus mocht er een motie komen of anderszins: ik kijk er in ieder geval wel naar namens het college. Een tweede vraag van meneer Markus in het kader van leges voor huwelijken, om die te verhogen met € 115. En of het geregistreerd partnerschap daar ook bij zit. Ja, dat klopt, daar zit ook het geregistreerd partnerschap bij. Wij maken daar geen onderscheid in. Mevrouw Den Heijer had het over participatie en jammer van het Lansingerlands Initiatief, dat moeten we door ontwikkelen. Dat denken wij ook wel, het is uiteindelijk wel een raadsaangelegenheid, het was een raadsinitiatief en wij ondersteunen dat.

Wij hebben in een eerdere brief aangegeven, dat we die eerste bezuiniging van € 45.000, dat wij initiatieven die bewoners hebben zoveel mogelijk bij de vakafdelingen beleggen, omdat het vaak kleine initiatieven zijn, die in een meekoppelkans of anderszins te realiseren zijn. Wethouder Van den Beukel zei het al: we hebben ondertussen zo’n beetje 160 initiatieven op groenonderhoud. Dat varieert van een boomspiegel tot aan een compleet plantsoen, dus er gebeurt al veel. Wij hebben ook een paar initiatieven, die we al langjarig hebben, denk maar aan zwerfvuil met de prikkers en de zakken, daar hebben we ook bijna 200 mensen, particulieren, ingeschreven en daar hebben we regelmatig contact mee om dat te doen. U heeft het in het Hart van Lansingerland kunnen lezen, we hebben een burgerinitiatief beloond met het wormenhotel. Dat is echt de moeite waard en we verwachten dat er meer wijken zijn. We zijn bezig met een soort herdenkingspunt, markering, Antonie van Leeuwenhoek, die volgend jaar 350 jaar geleden is overleden. Kortom, het loopt wel door, het is niet dood, maar het is niet meer het initiatief, groots met cofinanciering, gemeenteraad en presentaties, dat hebben we allemaal even afgeschaald, maar er gebeurt wel wat.

De vraag: gaan de digitale investeringen wel door, ik zie daar niets van? Ik verzeker u, dat de digitale investeringen doorlopen met name aan de dienstverleningskant. Dat is een constante door ontwikkeling. We hebben zojuist een nieuwe app ontwikkeld, wellicht dat u daar binnenkort bericht over krijgt. Dat is namelijk voor de speelplekken. Wij hebben komend jaar 17 speelplekken in Lansingerland te vervangen. Dan gaan we met een digitale voorziening, een app, dat heel erg kindvriendelijk is, toegankelijk is, laten we de inrichting door kinderen en gezinnen bepalen in de desbetreffende wijk. Dus digitaal: we zijn zo digitaal als wat. Waar we kunnen digitaliseren doen we dat. Als we het een beetje plezierig en leuk kunnen maken, dan doen we het ook, maar we doen dat binnen de huidige budgetten. Dat is de lijn waarom u het niet terug vindt, maar we zijn wat dat betreft goed bezig. Ten aanzien van meneer Duk over het beheer en onderhoud. Ja, als je langdurig blijft door bezuinigen in openbaar groen, dan ga je een keer de rekening betalen. Daar zijn we het over eens. We moeten hier scherp op zijn. Ik

19/36

heb wel gezien: als wij in de komende jaren dit beheersbaar houden met de huidige korting, die wij erop zetten, dan zouden we eenmalig een ton meer kwijt zijn om de nulmeting te doen om het herstel weer op een goed niveau te krijgen. Daar wil ik wel even een correctie op maken. We houden het wel in de gaten en we hopen ook op betere tijden, dat we het op een goed niveau kunnen houden. Laten we eerlijk zijn, de heer Van Doorn van L3B gaf het ook al aan: we hebben de afgelopen jaren € 1,4mln geïnvesteerd, er gaat nu een hapje van af, een hapje, best wel een hap. En we hebben onze ambitie liggen op het integraal beheerplan openbare ruimte a raison de € 685.000 per jaar. Kortom, we zijn er niet, het heeft onze aandacht, maar we moeten op dit moment wel even de prioriteiten stellen, moeten stellen. Het is aan u allen om daar straks een klap op te geven in de begroting. Hopelijk valt het op sommige onderdelen mee. Dit was mijn beantwoording op de vragen die ik gekregen heb. Wethouder Arends: Nog een aantal vragen, die vooral binnen mijn portefeuille vallen. Allereerst vroeg de heer Machielse van de VVD aandacht voor de invalidenparkeerkaart. Goed dat daar aandacht voor gevraagd wordt.

Het is niet een specifieke categorie kostenpost binnen de bijzondere bijstand, maar daar waar een inwoner een invalidenparkeerkaart nodig heeft, een medisch onderzoek daarvoor nodig is, dan is er altijd de mogelijkheid om aanspraak te doen op de bijzondere bijstand. We gaan dan ook individueel bekijken wat de mogelijkheden zijn en we kijken natuurlijk altijd naar maatwerk. Daar waar een inwoner echt niet in staat is om die financiële middelen daarvoor te betalen, dan kijken wij natuurlijk heel graag met de inwoner daarin mee. Mevrouw Van Olst vroeg aandacht voor de re-integratietrajecten. Het is inderdaad zo, door middel van het verlagen, dat we ook minder trajecten daardoor kunnen uitvoeren. De andere kant is zo, dat we relatief echt weinig mensen gelukkig in onze bijstand hebben. Altijd 1 is teveel, maar in de regio doen we het eigenlijk wonderbaarlijk hartstikke goed. Ook nu met corona zien we eigenlijk maar een lichte toename. Hoewel we hier ook gaan bezuinigen, gaan we natuurlijk wel de landelijke budgetten, die nu aangeboden zijn voor de arbeidsmarktregio ten aanzien van scholing en omscholing en bijscholing, gaan we daarop inzetten. Juist ook het mobiliteitsteam, dat we aan het inrichten zijn, om met name inwoners naar kansrijke sectoren toe te leiden, daar gaan we op inzetten.

Vandaar dat we het verantwoord vinden om op deze manier toch die bezuiniging door te moeten voeren. Mevrouw Van Olst en mevrouw Verhoeven gaven aandacht aan het Nieuwe Wij. Ook de heer Machielse noemde dat. U heeft daarover een presentatie gehad en daarvoor is veel waardering. Een ondernemer, die dit initiatief heeft genomen en vanuit de inwoners die er gebruik van hebben gemaakt zijn echt prachtige resultaten geboekt. Maar we hebben wel met elkaar geconstateerd, dat de ambitie die we wilden met name de groepsgerichte aanpak en ook de vriendenkring betrekken, dat door de corona maatregelen dat niet tot zijn recht is gekomen. Daarom hebben we met elkaar besloten om dat project nu te beëindigen. Dit is het goede moment. Daar waar de coronamaatregelen volledig over zijn en er een ondernemer opnieuw met een initiatief naar ons toekomt, uiteraard gaan wij dan opnieuw met het Nieuwe Wij, maar het kan ook een andere ondernemer zijn, met hen in gesprek. De heer Markus vroeg aandacht voor de economie. We gaan daar op bezuinigen, we gaan inderdaad terug naar de basis. De afgelopen periode hebben wij veel meer kunnen inzetten. Dat vonden we met elkaar ongelooflijk belangrijk en dat heeft ook echt zijn resultaten gehad. We hebben veel gronden kunnen verkopen. We hebben er geen onderzoek naar gedaan, maar ik hoor dat er veel tevredenheid over is.

De medewerkers rennen keihard voor ondernemers, zeker nu ook in de coronaperiode. Maar het is zo, we gaan terug naar de basis. Dat betekent dat we wel minder gaan faciliteren, maar we gaan niet onder de basis. Een effect kan zijn, dat als er een vraag gesteld wordt van een ondernemer, dat het antwoord langer op zich zou kunnen laten wachten. Dat is wel het effect van deze bezuiniging. Mevrouw Den Heijer vroeg daarnaast nog aandacht voor de A12 corridor: wat zijn daar de consequenties van? We zijn natuurlijk lovend over het effect van de A12 corridor. Dat was voor ons echt een ongelooflijk belangrijke samenwerking, die nodig was om de gronden binnen de A12, Bleizo west en Prisma, om die gronden te verkopen en dat is gelukt. Er zijn geen gronden meer om te verkopen. Wij werden zo aantrekkelijk met name door de oprichting van de A12 corridor, dat wij volledig uitverkocht zijn. De opgave is behaald en het is in die zin niet nodig om een zeer actieve rol binnen de A12 corridor te hebben. Wat wel belangrijk is om hier te noemen: we blijven natuurlijk wel de ontwikkelingen volgen. Daar waar we moeten aanpassen bij thema’s die voor ons belangrijk zijn, dan zullen we dat doen, maar we beëindigen nu wel onze inzet. Volgens mij heb ik alle vragen beantwoord, in ieder geval die binnen mijn portefeuille vallen. Dank u wel.

Wethouder Van Tatenhove: Ik had eigenlijk maar een enkele vraag en dat komt omdat er meer in het algemeen iets opgemerkt werd over de ontwikkelingen rond de budgetten voor jeugdzorg en in het algemeen de ontwikkelingen in de jeugdzorg en in de WMO. Zoals bekend, bespreken we die in elk geval één keer per jaar in de commissie samenleving aan de hand van de jaarrapportage. En we hebben met uw raad afgesproken, dat ook dit jaar over 2020 een jaarrapportage wordt opgeleverd, die komt binnenkort richting de raad. Het is wel een beknoptere rapportage vanwege het coronajaar, maar we gaan er wel met de commissie over in gesprek. De vraag die in elk geval nog open staat voor mij is afkomstig van meneer Duk, want die had een vraag over de passage over de PGB’s. We hadden

20/36

voorgesteld om op de PGB’s voor de informele zorg een toets te doen aan de hand van het inkomen en dan de informele PGB’s te verstrekken tot een inkomen van 130% van bijstandsniveau, zoals we dat ook voor o.a. de zorgverzekering doen. We hebben vorige week een bericht gekregen, dat het toetsen aan de hand van inkomensniveaus voor de WMO niet de bedoeling is en dat de rechter daar een stokje voor heeft gestoken. Dus dat is wat we nog hebben meegenomen in de brief, waar meneer Van den Beukel het net ook al over had, die door de afdeling is gestuurd n.a.v. de meicirculaire. Dat nog even ter verduidelijking aan meneer Duk. Dat was het. De voorzitter: Normaal ga ik nu naar de burgemeester, maar ik heb voor zover ik kon beoordelen geen enkele vraag voor de burgemeester gehoord. Dat klopt, toch, burgemeester? Burgemeester Van de Stadt: Ik hoop, dat u gelijk heeft, want dat was mijn mening ook. Anders moeten we onze excuses aanbieden. Wethouder Van den Beukel: Op mijn lijstje, mijn medewerker heeft me daarbij geholpen, was nog een vraag open blijven staan en dat was een heel specifieke vraag van mevrouw Verhoef over het BTW compensatiefonds. Ik kan me voorstellen dat het mensen op bladzijde zoveel van die brief gisteren ontgaan is, maar mevrouw Verhoef in elk geval zeker niet. Inderdaad, er zit een scherpe analyse in de huidige meicirculaire.

Dat we wel de verwachting mogen hebben, dat inderdaad voor de eerstkomende tijd voldoende ruimte is om met meer zekerheid dan voorheen te kunnen zeggen: ja, dat BTW compensatiefonds, daar kun je inderdaad gebruik van maken. U weet, vorig jaar heb ik in dit debat betoogd bij de begroting, dat er een mate van onzekerheid in zit. Dat is nog steeds zo. Het werkt achteraf, dat je die BTW compensatie kunt ontvangen. Als het fonds onvoldoende gevuld zou zijn, dan kun je achter het net vissen. Dat maakt dat het toch een beetje riskant is om dat 100% in te boeken. Om ervan uit te gaan, dat je al je BTW gecompenseerd krijgt uit dat fonds. Niettemin, op basis van de huidige inzichten lijkt het inderdaad passend en ook toegestaan om het BTW compensatiefonds in belangrijke mate als structureel dekkingsmiddel toch te gaan inboeken. Dan is het wel aan ons, maar met name ook aan u om te bepalen in welke mate u dat voorzichtigheidsbeginsel wilt betrachten, om het even sjiek te zeggen. Daar staat nu in de brief van de meicirculaire 50% bij. Richting de begroting lijkt het me heel passend om daar over van gedachten te wisselen. Ga je richting 100%, dan wordt het riskanter. Ga je op 0%, dan zit je erg safe, maar veroorzaak je wel zelf een gat in de begroting, dat je misschien niet helemaal nodig hebt. Dat is een politieke keuze, hoe je daarmee wilt omgaan.