Agendabundel
Tekst van het document
2025
Up-to-date fraude- en corruptiebeleid
Doorlopende frauderisicoanalyse
—
0
0
2024
Evaluatie
0
Door gemeente Lansingerland is een gedragscode en klokkenluiderregelingen geformaliseerd. Tevens wordt jaarlijks (o.a. vanuit de vertrouwenspersonen) gerapporteerd over incidenten (voor zover van toepassing). Inherent is bij gemeente Lansingerland sprake van een corruptierisico bij het verstrekken van subsidies, in het inkoopproces (aanbestedingen), grondtransacties en vergunningverleningen. Gemeente Lansingerland heeft geen centraal geformaliseerd beleid met betrekking tot het voorkomen van corruptie en ondermijning. (In)formeel is er overigens wel sprake van een mix aan (anti-) corruptiemaatregelen. Gemeente Lansingerland heeft de genoemde corruptierisico’s toegevoegd aan de geactualiseerde frauderisicoanalyse. Dit is een sterke ontwikkeling.
0
Gemeente Lansingerland heeft een frauderisicoanalyse voor de materiële processen opgesteld waarin tevens een risicoclassificatie (kans * impact) is opgenomen. De frauderisicoanalyse wordt jaarlijks geactualiseerd en aangeboden aan de BAC. Ten opzichte van vorig jaar zien we dat gemeente Lansingerland per frauderisico een koppeling heeft gelegd met de interne beheersingsmaatregel of de geplande VICwerkzaamheden die het frauderisico mitigeren. Dit is een goede ontwikkeling. Om de frauderisicoanalyse verder te verbeteren raden we aan om de motivering achter de risicoclassificatie (kans * impact) met meer diepgang uit te werken. Onze inschatting is dat dit niet direct tot andere conclusies zal leiden. Op dit moment is het risico-register rondom cyber onderhanden bij de gemeente.
Doeltreffend werkende maatregelen voor het beheersen van frauderisico’s
0
0
Effectieve frauderisicobeheersing vraagt niet alleen om beleid en analyse, maar ook om het nemen van concrete maatregelen zoals functiescheiding, autorisatiesystemen en controles. Vanuit onze werkzaamheden tijdens de interim-controle 2025 zien wij dat binnen de materiele processen van gemeente Lansingerland sprake is van een effectieve interne beheersing, rekening houdend met de werkzaamheden van de VIC achteraf. Bevindingen m.b.t. de doorontwikkeling zijn opgenomen in paragraaf 3.3.
Het monitoren van de goede werking van de beheersmaatregelen
0
0
Gemeente Lansingerland monitort de werking van de interne beheersingsmaatregelen, vooral door de werkzaamheden van de VIC achteraf. Tot en met medio 2025 is geen sprake van geconstateerde fraude. Daarnaast volgen vanuit de VIC-werkzaamheden geen aanwijzingen voor materiële bevindingen met betrekking tot misbruik en oneigenlijk gebruik.
Frauderesponsplan
0
0
Gemeente Lansingerland heeft een frauderesponsplan opgesteld dat binnenkort door het college zal worden vastgesteld. Op basis van de ontvangen conceptversie concluderen wij dat gemeente Lansingerland het frauderesponsplan met voldoende diepgang heeft uitgewerkt.
Totaal indruk
0
0
Gemeente Lansingerland heeft de basis op orde en toont verbetering. Verdere verbetering is mogelijk door de motivering achter de risicoclassificatie (kans * impact) met meer diepgang uit te werken.
geen waarneming
0 nieuwe bevinding
0 eerder gerapporteerd - geen progressie
0 eerder gerapporteerd - enigszins progressie
0 eerder gerapporteerd - veel progressie
0 toereikend opgevolgd
14 BOARDLETTER 2025 - GEMEENTE LANSINGERLAND
4=1
3.1 Controleaanpak en aandacht voor fraude, corruptie en non-compliance (3) Bij onze werkzaamheden en besprekingen hebben wij geen aanwijzingen voor materiële fraude en non-compliance geconstateerd. Op basis van onze besprekingen en controlewerkzaamheden hebben wij geen indicaties voor een materiële fraude Bij de planning voor de jaarrekeningcontrole van gemeente Lansingerland houden wij rekening met het risico dat de jaarrekening als gevolg van fraude en onregelmatigheden onjuistheden van materieel belang zou kunnen bevatten. Daarnaast hebben wij beoordeeld in hoeverre sprake kan zijn van een risico omtrent corruptie of een risico omtrent het niet-naleven van wet- en regel geving. Een van de door ons uitgevoerde maatregelen is het bespreken van de mogelijke frauderisico’s en fraudesituaties met de ambtelijke organisatie en de portefeuillehouder. Hiertoe hebben wij de mogelijke frauderisico’s en situaties, mede aan de hand van de door u opgestelde frauderisicoanalyse en de compliance vragenlijst, in kaart gebracht. Onze controlewerkzaamheden hebben geen indicaties voor materiële fraude opgeleverd.
Tijdens de interim-controle hebben geen materiële non-compliance geconstateerd Wij hebben aandacht besteed aan de compliance met de voor u van toepassing zijnde wet- en regelgeving en overige bepalingen voor zover wij die van belang achten in het kader van onze controle van de jaarrekening. Hierbij hebben wij de naleving van wet- en regelgeving besproken, mede aan de hand van de door u opgestelde analyse in de compliance vragenlijst. Bij die werkzaamheden hebben wij geen materiële non-compliance geconstateerd.
4=1
15 BOARDLETTER 2025 - GEMEENTE LANSINGERLAND
3.2 Onze werkzaamheden bij de processen Wij geven vanuit onze natuurlijke adviesrol aanbevelingen op welke wijze verbeteringen in de interne beheersing mogelijk zijn. Belangrijkste processen Aan de navolgende processen hebben wij specifiek aandacht geschonken tijdens onze interim-controle: * Begroten en verantwoording; ^ Memoriaalboekingen; ^ Inkopen en aanbesteden; ^ Treasury; ^ Factuurverwerking en betalingen; ^ Personeel; ^ Sociaal domein; ^ Subsidieverstrekkingen; ^ Inkomende (incidentele) subsidies (SiSa); ^ Belastingen en heffingen; ^ Grondexploitatie, grondaankopen en -verkopen; ^ Huuropbrengsten; ^ Verbonden partijen; ^ Omgevingsvergunningen; en ^ Verbijzonderde interne controle (zie paragraaf 3.5). Voor elk proces beoordelen wij de volgende onderdelen: ^ AO/IB: Is sprake van een actuele en toereikende procesbeschrijving met voldoende beheersmaatregelen? ^ IT-maatregelen: Zijn in en rondom het systeem voldoende waarborgen getroffen ten aanzien van de betrouwbaarheid van de gegevensverwerking? ^ VIC: Heeft de VIC de interne beheersmaatregelen getoetst en kunnen wij daar gebruik van maken?
Indien al deze vragen positief kunnen worden beantwoord, is gemeente Lansingerland optimaal in control en kunnen ook wij gebruikmaken van uw eigen interne beheersing. De vaak tijdrovende en gedetailleerde gegevensgerichte werkzaamheden (die ook nog eens achteraf plaatsvinden), kunnen dan beperkt blijven tot een minimum. Een totaaloverzicht van de effectiviteit van de processen is opgenomen in paragraaf 3.3. Vanzelfsprekend geven wij vanuit onze natuurlijke adviesrol aanbevelingen over de wijze waarop verbeteringen in de interne beheersing mogelijk zijn. Daarbij is het van belang dat gemeente Lansingerland zelf de keuze maakt welke mix van interne beheersingsmaatregelen (en dus ook risico's) acceptabel en optimaal worden gevonden. Onze controleaanpak en advisering zullen wij daarop afstemmen. Op de volgende pagina geven wij ons totaalbeeld van de significante processen.
4=1
16 BOARDLETTER 2025 - GEMEENTE LANSINGERLAND
3.3 Overzicht van onze bevindingen bij de processen (1) De interne beheersing en controleomgeving van gemeente Lansingerland zijn, met inachtneming van de achteraf uitgevoerde VIC-werkzaamheden, voldoende voor de jaarrekeningcontrole. Effectiviteit van de significante processen blijft nog achter voor het proces memoriaalboekingen, inkopen en aanbestedingen en factuurverwerking en betalingen In het overzicht hieronder geven wij weer in hoeverre de processen voldoen aan de normen. De onderstaande tabel bevat een overzicht van de status per proces. Waar wij hebben aangegeven dat het proces naar onze mening bevindingen bevat, betekent dit dat wij adviseren om hier actie op te ondernemen. Dit wil niet zeggen dat het gehele proces niet goed is opgezet of wordt uitgevoerd.
Overzicht van geconstateerde detailbevindingen met twee nieuwe bevindingen inzake factuurverwerking en betalingen In onderstaand overzicht geven wij ons totaalbeeld van de geconstateerde detailbevindingen. OVERZICHT DETAILBEVINDINGEN Nr.
Detailbevinding
Prio
Voortgang
1
Memoriaalboekingen: functiescheiding wordt niet afgedwongen.
Hoog
0
2
Factuurverwerking en betalingen: bevinding met betrekking tot controle betaalbatches.
Laag
^Ewļ
3
Inkopen en aanbesteden: geen zichtbare beoordeling van prestatielevering en geen centrale beheersmaatregelen m.b.t. aanbestedingen.
Hoog
0
PROCESSEN Opzet/ bestaan 2025
Opzet/ bestaan 2024
ITbevindin gen (zie 3.4)
Begroten en verantwoording
0
0
-
-
Memoriaalboekingen
0
0
0
0
Inkopen en aanbesteden
0
0
0
0
Treasury
0
0
0
0
Factuurverwerking en betalingen
0
0
0
0
Personeel
0
0
0
0
Sociaal domein
0
0
0
0
Subsidieverstrekkingen
0
0
-
0
Inkomende (incidentele) subsidies (SiSa)
0
0
-
-
Belastingen en heffingen
0
0
-
-
Grondexploitatie, grondaankopen en verkopen
0
0
-
0
Huuropbrengsten
0
0
-
0
Verbonden partijen
0
0
-
0
0
-
0
Proces
Omgevingsvergunningen
—
geen waarneming
0 nieuwe bevinding
0
®
eerder gerapporteerd - geen progressie
VIC (zie 3.5)
4
Huuropbrengsten: foutgevoelige registraties in Excel en geen zichtbare vastlegging leegstandscontroles.
Midden
0
5
Inkomende (incidentele) subsidies (SiSa): geen sprake van een geformaliseerd proces.
Laag
0
6
Personeel: beheersing serviceorganisatie BCS.
Midden
0
7
Sociaal domein: geen controle prestatielevering Pgb’s, handmatige vastlegging hercontroles en geen integrale controle beoordeling door tweede functionaris (Wmo & Participatiewet).
Midden
0
8
Grondexploitaties: actualiseren nota grondbeleid.
Laag
0
0 eerder gerapporteerd - enigszins progressie
Op basis van onze observaties tijdens de interim-controle concluderen wij dat de interne beheersing en controleomgeving van gemeente Lansingerland voor zover relevant voor de jaarrekeningcontrole van voldoende niveau is, rekening houdend met de werkzaamheden van de VIC achteraf. Belangrijk onderdeel van de interne beheersing van gemeente Lansingerland zijn de in-control gesprekken die periodiek gevoerd worden. We constateren dat gemeente Lansingerland actief aan de slag is/gaat met de opvolging van de bevindingen van voorgaand jaar en proactief hierover terugkoppelt richting haar accountant.
0 eerder gerapporteerd - veel progressie
0 toereikend opgevoígd
4=1
17 BOARDLETTER 2025 - GEMEENTE LANSINGERLAND
3.3 Overzicht van onze bevindingen bij de processen (2) We constateren dat gemeente Lansingerland actief aan de slag is/gaat met de opvolging van de bevindingen van voorgaand jaar en proactief hierover terugkoppelt richting haar accountant Overzicht van opgevolgde detailbevindingen vanuit de boardletter van voorgaand jaar In onderstaand overzicht geven wij ons totaalbeeld van de opgevolgde detailbevindingen. Voor de zesde bevinding (inzake de dubbele batchbetaling) geldt dat dit een gebeurtenis binnen het boekjaar betreft, echter aangezien procesaanpassingen direct hebben plaatsgevonden hebben wij deze bevinding als ‘opgevolgde’ bevinding in deze boardletter opgenomen. OVERZICHT OPGEVOLGDE DETAILBEVINDINGEN Nr.
—
geen waarneming
Detailbevinding
Voortgang
1
Factuurverwerking en betalingen: proces crediteurenstamgegevens voldoende ingericht, bevinding voorgaand jaar betrof incident
2
Verbonden partijen: centrale coördinatie ingericht en VIC ingericht voor controle mutaties en transacties
3
Subsidieverstrekkingen: middels onderzoek vastgesteld dat geen sprake is van langdurige betrokkenheid
4
Grondexploitaties: proces actualisaties is geformaliseerd en wordt zichtbaar getoetst
5
Sociaal domein: controleplan opgesteld voor GRJR over aanpak controle 2025
6
Factuurverwerking en betalingen: dubbele batchbetaling
0 nieuwe bevinding
0 eerder gerapporteerd - geen progressie
0 eerder gerapporteerd - enigszins progressie
0 eerder gerapporteerd - veel progressie
0 toereikend opgevoígd
4=1
18 BOARDLETTER 2025 - GEMEENTE LANSINGERLAND
3.4 Overzicht van onze bevindingen t.a.v. de IT (1) Het minimaliseren van gebruikers in de lijnorganisatie met superuserrechten behoeft opvolging (met prioriteit). Een belangrijke IT-ontwikkeling binnen de gemeente Lansingerland is de overgang van MotionPro naar AFAS per 1-1-2026. In het kader van de jaarrekeningcontrole is een IT-audit uitgevoerd De accountant dient op basis van artikel 2:393, lid 4 BW, aandacht te besteden aan de bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. De IT-audit is primair gericht op de betrouwbaarheid van de gegevensverwerking ten behoeve van de totstandkoming van de jaarrekening. Dit betekent dat de IT-audit zich niet primair richt op het doen van uitspraken omtrent de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. Wij hebben de automatiseringsorganisatie dus uitsluitend in het kader van de jaarrekeningcontrole beoordeeld. Het inzicht in de gebruikte IT-applicaties en ondersteunende IT-infrastructuur vormt een onderdeel van het inzicht in de interne beheersing. Algemene ITbeheersingsmaatregelen (hierna: IT General Controls) rond de IT-processen leveren een belangrijke bijdrage aan het mitigeren van de risico's die voortkomen uit het gebruik van IT.
De scope van relevante IT General Controls wordt jaarlijks beoordeeld en kan hierdoor afwijken van de scope van voorgaande jaren. Vanuit de IT-audit werkzaamheden volgen een aantal belangrijke aandachtspunten Wij hebben in samenwerking met onze IT-auditors een aantal algemene ITbeheersmaatregelen beoordeeld voor Key2Financiën, Suite4Sociaaldomein en MotionPro. Dit om de impact van de risico’s van onbeheerste wijzigingen, ongeautoriseerde handelingen en verstoringen te kunnen vaststellen voor die systemen die gekoppeld zijn aan de voor ons relevante processen en posten. Vanaf de volgende pagina zijn de bevindingen opgenomen met betrekking tot de opzet en het bestaan van de door ons in het kader van de jaarrekeningcontrole onderzochte IT General Controls voor zover relevant voor de jaarrekeningcontrole. De impact van de bevindingen met betrekking tot de IT General Controls zal bij de betreffende processen worden behandeld.
Overgang van MotionPro naar AFAS per 1 januari 2026 Een belangrijke IT-ontwikkeling binnen de gemeente Lansingerland is de overgang van MotionPro naar AFAS. Op dit moment is de gemeente Lansingerland bezig is met de voorbereidingen en testwerkzaamheden en staat de overgang gepland op 1 januari 2026. Het is van belang dit proces op een beheerste manier te laten verlopen en de nodige vastleggingen te doen en controles te documenteren met betrekking tot uitvallijsten, juistheid van loonruns en de overgang van belangrijke data als bankrekeningnummers, salarissen, cumulatieven, etc. Inmiddels heeft een gesprek plaatsgevonden met de projectleider en is een afspraak gepland om (samen) verder uit te werken welke controles (o.a. door de VIC) uitgevoerd kunnen worden om de juistheid en volledigheid van de datamigratie vast te stellen. Gemeente Lansingerland maakt nog beperkt gebruik van AI. Wel hangen met het gebruik van AI de risico’s inzake ethiek, privacy- en cyberbeveiliging samen De toepassing van kunstmatige intelligentie (Artificial Intelligence (AI)) is in toenemende mate zichtbaar in de dagelijkse praktijk binnen de overheid. Overheidsinstellingen zetten AI in voor de dienstverlening aan burgers, maar ook om de werkdruk van kantoorpersoneel te verlagen. Gemeente Lansingerland zet vooralsnog beperkt in op AI, maar vanuit onze rol wijzen wij het college op de risico’s.
Denk hierbij aan ethische vraagstukken, privacy- en cyberbeveiligingsrisico’s en mogelijke financiële consequenties. Het is belangrijk te benadrukken dat deze risico’s beheersbaar zijn, mits ze tijdig worden geïdentificeerd en adequaat worden gemanaged. Wij adviseren het college daarom om een AI-beleid op te stellen. Hierin dient vastgelegd te worden hoe de organisatie omgaat met AI-gerelateerde risico’s, hoe monitoring en incidentafhandeling worden ingericht (inclusief meldingen vanuit burgers), hoe kennis over AI binnen de organisatie wordt beheerd en welke rollen en verantwoordelijkheden hiervoor gelden. Op deze manier kan de organisatie de kansen van AI optimaal benutten en tegelijkertijd de risico’s beheersen.
4=1
19 BOARDLETTER 2025 - GEMEENTE LANSINGERLAND
3.4 Overzicht van onze bevindingen t.a.v. de IT (2) Wij hebben de automatiseringsorganisatie uitsluitend in het kader van de jaarrekeningcontrole beoordeeld. Overzicht en evaluatie van ITCG - per applicatie, waarbij belangrijkste bevinding toeziet op de administrator- en superuser-accounts in Key2Financiën In onderstaand overzicht geven wij een overzicht en evaluatie van de bevindingen per applicatie. De impact van de bevindingen ten aanzien van de applicaties op de processen zijn meegenomen in paragraaf 3.3. Voor de achterliggende detailbevindingen wordt verwezen naar de volgende pagina. OVERZICHT EN EVALUATIE VAN ITCG - PER APPLICATIE
Suite4Sociaaldomein
Key2Financiën
Logische toegangsbeveiliging
2025
2024
LT.1 - Procedure autorisatiebeheer
2025
MotionPro
2024
2025
2024
•*
LT.2 - Periodieke controle op toegang en juistheid ingerichte autorisaties LT.3 - Identificatie van gebruikers voor toegang tot applicaties LT.4 - Authenticate
•**
LT.5 - Administrator- en superuser-accounts Change management CM.1 - Wijzigingsbeheer applicaties
-
-
-***
-
CM.2 - Gescheiden IT-omgevingen
-
-
-***
-
CON.1 - Back-up maatregelen
-
-
-***
-
CON.2 - Restoretests
—
—
—***
—
Beheersmaatregelen in het proces
* Ondanks dat we vorig jaar opmerkingen hadden bij de opzet van de procedure autorisatiebeheer rapporteerden we deze als ‘groen’ omdat er geen sprake was van mutaties in de gebruikers. Voor 2025 geldt dat wel sprake is van mutatie in gebruikers, terwijl de opzet van het proces autorisatiebeheer (nog) niet optimaal ingericht is. Hierdoor rapporteren wij in de boardlet 2025 de procedure autorisatiebeheer als ‘oranje’. ** In 2025 hebben we ten opzichte van 2024 aanvullend een toets gedaan op ‘lock-out’. Binnen de applicatie is geen sprake van een lock-out maatregel waardoor we voor 2025 authenticate voor deze applicatie als ‘oranje’ rapporteren. *** Het assurance-rapport over 2025 is nog niet beschikbaar, waardoor wij nog geen inzicht hebben verkregen in deze maatregelen.
—
geen waarneming
0 nieuwe bevinding
0 Onvoldoende ® verbetermogelijkheden
) eerder gerapporteerd ~ progressie
toereikend opgevolgd
4=1
20 BOARDLETTER 2025 - GEMEENTE LANSINGERLAND
3.4 Overzicht van onze bevindingen t.a.v. de IT (3) Wij hebben de automatiseringsorganisatie uitsluitend in het kader van de jaarrekeningcontrole beoordeeld. Overzicht en evaluatie van ITCG - Operating system (Active Directory) toont voldoende beheersmaatregelen net als voorgaand jaar In onderstaand overzicht geven wij een overzicht en evaluatie van de bevindingen v.w.b. het operating system. OVERZICHT EN EVALUATIE VAN ITGC Beheersmaatregelen in het proces
2025
2024
OS.1 - Toegang met hoge privileges
9
9
OS.2 - Periodieke controle op toegang en juistheid van ingerichte autorisaties
9
9
Overzicht detailbevindingen t.a.v. IT bevat twee nieuwe bevindingen, één inzake authenticatie en één inzake wijzigingsbeheer In onderstaand overzicht geven wij een overzicht van de bevindingen, de prioritering en de voortgang van de bevindingen vanuit voorgaand jaar. OVERZICHT DETAILBEVINDINGEN T.A.V. DE IT Detailbevinding
Nr.
—
geen waarneming
Prio
Voortgang
i
LT.1 - Procedure autorisatiebeheer Key2Financiën
Midden
9
2
LT.2 - Periodieke controle op juistheid ingerichte autorisaties Key2Financiën en MotionPro
Midden
9
3
LT.4 - Authenticatie-instellingen Suite4Sociaaldomein
Midden
ĮÑĒwļ
4
LT.5 - Administrator- en superuser-accounts
Hoog
9
5
CM.1 - Wijzigingsbeheer Suits4Sociaaldomein
Midden
ĮÑĒwļ
0 nieuwe bevinding
9 eerder gerapporteerd - geen progressie
9 eerder gerapporteerd - enigszins progressie
9 eerder gerapporteerd - veel progressie
9 toereikend opgevoígd
21
4=1
BOARDLETTER 2025 - GEMEENTE LANSINGERLAND
3.5 Verbijzonderde Interne Controle (1) Het implementeren van het 3-lijnenmodel binnen de verschillende teams is een van de speerpunten van gemeente Lansingerland voor de komende periode. Dit is een ontwikkeling die wij onderschrijven. Er is een belangrijke coördinerende rol voor de Verbijzonderde Interne Controle (VIC) weggelegd ten aanzien van de rechtmatigheidsverantwoording De VIC van gemeente Lansingerland, is gericht op het verkrijgen van inzicht vanuit de eigen organisatie in de getrouwe en rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties, zoals deze in de jaarrekening (inclusief de rechtmatigheidsverantwoording) tot uitdrukking komen. Gemeente Lansingerland heeft de processen zo ingericht dat met name de VIC-werkzaamheden, vastleggingen en uitkomsten de basis vormen voor de rechtmatigheidsDe verantwoordelijkheden voor de rechtmatigheidsverantwoording. verantwoording liggen echter veel breder; alle organisatieonderdelen en het voltallige college zijn hiervoor verantwoordelijk. Het toetsen op de werking van systemen of het eventueel aanvullen met gegevensgerichte werkzaamheden kan ook bij de teams zelf (eerste lijn) of in de tweede lijn worden belegd. Dan kan de VIC meer acteren als derde lijn waarbij het hun taak is om de betrouwbaarheid van informatievoorziening van de eerste en tweede lijn te beoordelen.
Er vindt dan een verschuiving plaats van ‘de VIC als onderbouwing van de rechtmatigheidsverantwoording naar ‘de VIC als bevestiging van de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording van de verschillende teams’. Dit is een ontwikkeling waar gemeente Lansingerland mee gestart is en die helpt meer in control te zijn in de lijn, fouten te voorkomen en het lerend vermogen in en het zelfcontrolerend vermogen van de organisatie te vergroten. In de volgende paragraaf lichten wij dit verder toe. Het implementeren van het 3-lijnenmodel binnen de verschillende teams is een van de speerpunten voor de komende periode Gemeente Lansingerland heeft de doelstelling om het 3-lijnenmodel (verder) te implementeren in de organisatie. Dit is een ontwikkeling die wij, mede vanuit het perspectief dat wij beschrijven in de voorgaande alinea, onderschrijven. Gemeente Lansingerland implementeert dit model binnen de drie domeinen Samenleving, Bedrijfsvoering en Ruimte en Economie.
Als de gemeente het 3-lijnenmodel implementeert binnen het domein Samenleving wordt bijvoorbeeld onderscheid gemaakt tussen de consulenten (1e lijn), de kwaliteitsmedewerkers (2e lijn) en de VIC (3e lijn) die een onafhankelijk en objectieve steekproef uitvoert op het proces van toekenningen van zorg. Daarbij is in het kader van de verdere implementatie van het 3-lijnenmodel onder ander een risicoanalyse gemaakt waarbij inzichtelijk is gemaakt welke maatregelen waar en door wie worden uitgevoerd om risico’s af te dekken. In het kader van de optimalisatie van de beheersing langs het 3-lijnenmodel zal voor het domein bedrijfsvoering in dit kader worden gekeken naar het proces rondom memoriaalboekingen (handmatige boekingen). Voor het ruimtelijk domein is in dit kader gekeken naar de processen en beheersing rondom anterieure overeenkomsten (faciliterend grondbeleid). De teammanagers en de domeindirecteur zijn verantwoordelijk voor de sturing en beheersing in de eerste lijn. Stapsgewijs zullen de tweedelijnscontroles uitgevoerd gaan worden door kwaliteitsmedewerkers en/of businesscontrollers. De concernstaf gaat in samenwerking met concern control een meer zuivere rol vanuit de derde lijn invullen. Dit model wordt gefaseerd geïmplementeerd binnen alle processen. Daarnaast zijn stappen gezet voor implementatie van de RPA-BOT.
Het doel van deze verdere implementatie van het 3-lijnenmodel is het creëren van een cultuur waarin risicobeheersing en verantwoording centraal staan. Wij vinden dat gemeente Lansingerland een goede basis heeft gelegd door de implementatie van het 3-lijnenmodel binnen het sociaal domein. Wij bevelen verder aan om de rollen en verantwoordelijkheden binnen het 3lijnenmodel per proces duidelijk vast te leggen. Dit kan bijvoorbeeld door deze rollen en verantwoordelijkheden expliciet op te nemen in het VIC-plan van 2026. Deze is op dit moment nog onderhanden.
4=1
22 BOARDLETTER 2025 - GEMEENTE LANSINGERLAND
3.5 Verbijzonderde Interne Controle (2) Gemeente Lansingerland beschikt over een stevige, goed functionerende VIC. Verbeterpunt: zichtbaar vertalen van het (volledige) normenkader naar het toetsingskader. Efficiëntie is te behalen vanuit risicoanalyse en toepassen (hogere) materialiteit en verantwoordingsgrens. ^ Meer risicogericht controleren: De verhoging van de materialiteit leidt voor Vanuit de tussentijdse rapportage 2025 van de VIC zien we cumulatief relatief beperkte getrouwheids- en rechtmatigheidsbevindingen. Onze werkzaamheden bij de interim-controle 2025 bevestigen dit beeld. De aanbevelingen van de VIC richten zich vooral op aanscherping van interne procedures. Wij maken zoveel mogelijk gebruik van de door u uitgevoerde VICwerkzaamheden. Vooraf heeft afstemming hierover plaatsgevonden met de ambtelijke organisatie, zodat de juiste werkzaamheden door u worden gedaan wat een korte doorlooptijd van de controle bevordert. De tijdigheid van de werkzaamheden van de VIC is van belang. In het kader van een goede samenwerking hebben wij o.a. onze werkprogramma’s ten aanzien van SiSa en aanbestedingsrechtmatigheid met de ambtelijke organisatie gedeeld. Wij hebben enkele observaties en aanbevelingen om de kwaliteit van de VICwerkzaamheden en het lerend en zelfcontrolerend vermogen van de organisatie te vergroten.
In het kader van onze interim-controle hebben wij het VIC-plan 2025, de vertaling van het normenkader naar het toetsingskader, de steekproefmethodiek, de kwaliteit en diepgang van de documentatie, de foutevaluatie en de (tussentijdse) rapportages van de VIC beoordeeld. Hieruit volgen de volgende observaties en aanbevelingen: * Vertalen van normenkader naar toetsingskader: Een belangrijk verbeterpunt is het concreet (en zichtbaar) vertalen van het (volledige) normenkader naar het toetsingskader om de volledigheid van de toetspunten binnen de geplande VIC-werkzaamheden te waarborgen. Voor wat betreft de toetspunten vanuit de landelijke wetgeving is volledigheid van de toetspunten geborgd in de applicatie, echter die ondervangt niet de gemeentelijke verordeningen en de toetspunten voor de andere materiële processen.
veel gemeenten tot een lagere diepgang van uit te voeren VICwerkzaamheden. Wij benadrukken om risicogericht keuzes te maken in het uitvoeren van VIC-werkzaamheden en niet sec alleen het noodzakelijke voor de accountantscontrole te doen. Vanuit het perspectief van het verhogen van de kwaliteit, effectiviteit en efficiëntie van de bedrijfsvoering kunnen voor de accountantscontrole niet-materiële processen wel voor de gemeentelijke organisatie relevant en waardevol zijn om door de VIC-medewerkers te laten onderzoeken. ^ Meer risicogericht controleren: Vanuit de gemeente is gevraagd of de werkzaamheden binnen de verbijzonderde interne controle (VIC) kunnen worden verminderd, omdat er nauwelijks tot geen fouten zijn gevonden. Dit is mogelijk. Op dit moment voert de VIC de controles uit met het uitgangspunt dat het risico op fouten in de administratie hoog is. Daardoor moeten er meer controles (steekproeven) worden gedaan. Het is aan de gemeente zelf om het risico op fouten opnieuw te beoordelen en, indien terecht, lager in te schatten. Hierdoor vermindert het aantal steekproeven. Dit betekent dat er minder steekproeven hoeven te worden uitgevoerd en dus minder werk nodig is. Het is wel belangrijk dat we deze verlaging van het risicoprofiel goed met elkaar afstemmen.
Verder is het mogelijk nietmateriële processen gedurende de jaren te rouleren (mits geen sprake is van wijzigingen of bijzonderheden - zoals frauderisico’s in het proces). ^ Meer datagedreven controleren: Gemeente Lansingerland maakt bij de uitvoering van de VIC-werkzaamheden in beperkte mate gebruik van innovatieve (AI-)tools of data-analyse. Graag bespreken wij de mogelijkheden en welke efficiencyvoordelen dit voor u kan betekenen. ^ Onzekerheden sociaal domein omlaag brengen: Doordat fouten en onzekerheden vanaf boekjaar 2025 bij elkaar worden opgeteld, wordt het reduceren van onzekerheden in het kader van de prestatielevering van de Wmo en/of Jeugdzorg naar verwachting voor gemeente Lansingerland meer relevant. Voor een verdere uitwerking verwijzen wij naar paragraaf 2.1 van deze boardletter.
BAC - Begeleidingscommissie Accountant Controle Dossiernummer
3095
Vertrouwelijk
Nee
Vergaderdatum
26 november 2025
Agendapunt
6
Titel
Normen- en toetsingskader rechtmatigheid 2025
Organisatieonderdeel
4. Concernstaf
Bijlagen [BR2500086] Normen- en toetsingskader rechtmatigheid 2025 [T25.07066] Normen- en toetsingskader rechtmatigheid, T25.07066 Geagendeerd
Vergaderdatum
B&W
4 november 2025
BAC - Begeleidingscommissie
26 november 2025
Accountant Controle Gemeenteraad
17 december 2025
Voorgesteld besluit Gevraagde beslissing: Het normen- en toetsingskader rechtmatigheid 2025 (T25.07066) voor de controle op en verantwoording over de gemeentelijke jaarrekening 2025 vast te stellen.
Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland
Onderwerp
Normen- en toetsingskader rechtmatigheid 2025
Portefeuillehouder
Simon Fortuyn
Registratienummer
BR2500086
Datum raad
17/12/2025
Gevraagde beslissing: Het normen- en toetsingskader rechtmatigheid 2025 (T25.07066) voor de controle op en verantwoording over de gemeentelijke jaarrekening 2025 vast te stellen. 0. Samenvatting Het college stelt jaarlijks het normen- en toetsingskader op, de raad stelt vast. De raad is tevens opdrachtgever voor de jaarlijkse accountantscontrole. In de Controleverordening gemeente Lansingerland 2025 (T25.06170), de Verordening financieel beleid, beheer en organisatie Lansingerland 2025 (financiële verordening Lansingerland 2025, T25.07063) en het normen- en toetsingskader rechtmatigheid 2025 (T25.07066) zijn de kaders voor de opdracht 2025 uitgewerkt. Het normen- en toetsingskader rechtmatigheid 2025 is geactualiseerd aan de hand van de meest actuele regelgeving (externe wet- en regelgeving en interne/eigen regelgeving zoals gemeentelijke verordeningen). 1. Aanleiding/ context met tijdlijn De jaarrekening controle wordt (onder meer) uitgevoerd aan de hand van een door de raad vast te stellen normen- en toetsingskader. Het normen- en toetsingskader rechtmatigheid 2025 (T25.07066) betreft de inventarisatie van de relevante wet- en regelgeving van hogere overheden en van de raad zelf, voor zover deze betrekking hebben op financiële beheershandelingen.
Na vaststelling door de raad is het normen- en toetsingskader voor het college uitgangspunt voor de rechtmatigheidsverantwoording en voor de accountant uitgangspunt voor de controle van de jaarrekening. 2. Maatschappelijk effect Een gedragen grondslag voor de rechtmatigheidsverantwoording en accountantscontrole jaarrekening 2025. 3. Argumenten 1.1 Het normen- en toetsingskader is het uitgangspunt voor de accountant bij de jaarrekening controle In het normenkader is alle externe en interne regelgeving voor de accountantscontrole en de rechtmatigheidsverantwoording opgenomen die betrekking hebben op financiële beheershandelingen. Dit is tegelijk het toetsingskader omdat naleving van die regelgeving wordt getoetst. Het normen- en toetsingskader is de basis voor de accountant in de controle op de overige rechtmatigheidscriteria, waarbij de nadruk ligt op de getrouwheid van de jaarrekening zoals het calculatiecriterium en volledigheidscriterium. Deze criteria maken onderdeel uit van de reguliere jaarrekeningcontrole en de controleverklaring van de accountant.
1
Raadsvoorstel Gemeente Lansingerland
1.2 De raad is opdrachtgever voor de accountantscontrole en stelt de kaders jaarlijks vast. Het normen- en toetsingskader rechtmatigheid 2025 bevat de kaders voor de accountantscontrole 2025. Het normen- en toetsingskader is afgestemd met de BAC van 26 november 2025. Het normen- en toetsingskader rechtmatigheid dient jaarlijks te worden vastgesteld door uw raad. 1.3 Het normen- en toetsingskader is de basis voor de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening In de jaarrekening 2025 wordt een rechtmatigheidsverantwoording opgenomen waaruit blijkt dat de baten, lasten en balansmutaties (on)rechtmatig tot stand zijn gekomen. Het normen- en toetsingskader rechtmatigheid 2025 is geactualiseerd en wordt als normenkader gebruikt voor de Verbijzonderde Interne Controle (VIC). De uitkomsten van de VIC is input voor de rechtmatigheidsverantwoording. 4. Kanttekeningen 1.1 Het niet vaststellen van een geactualiseerd normen- en toetsingskader zorgt dat geactualiseerd beleid niet wordt meegenomen in de interne controles die de gemeente uitvoert op het gebied van rechtmatigheid. Beleid vormt een onderdeel waar op gecontroleerd wordt tijdens de VIC. 5. Financiële consequenties met dekkingsvoorstel N.V.T. het vaststellen van het norm- en toetsingskader kost geen budget. 6. Juridische aspecten * De financiële verordening (art. 212 GW); * De controleverordening (art.
213 GW); * De kaders zoals weergegeven in het normenkader rechtmatigheid 2025 (T25.07066) onder 'interne regelgeving'. Het normen- en toetsingskader rechtmatigheid 2025 wordt gepubliceerd op overheid.nl. Het normen- en toetsingskader is van toepassing op de accountantscontrole van de jaarrekening en deelverantwoordingen van het verslagjaar 2025 en later. 7. Duurzaamheid Niet van toepassing 8. Extern draagvlak / burgerparticipatie Niet van toepassing 9. Verdere procedure Het normen- en toetsingskader rechtmatigheid 2025 wordt na vaststelling gepubliceerd op overheid.nl. Bijlagen Normenkader rechtmatigheid 2025 (T25.07066)
2
Raadsbesluit Gemeente Lansingerland
Onderwerp
Normen- en toetsingskader rechtmatigheid 2025
Portefeuillehouder
Simon Fortuyn
Registratienummer
BR2500086
Datum raad
17/12/2025
De raad van de gemeente Lansingerland; Na het voorstel gelezen te hebben Op basis van de argumenten - het normen- en toetsingskader is het uitgangspunt voor de accountant bij de jaarrekening controle; - de raad is opdrachtgever voor de accountantscontrole en stelt de kaders jaarlijks vast; - het normen- en toetsingskader is de basis voor de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening. Rekening te houden met - artikel 213 van de Gemeentewet en de controle verordening ex artikel 213 van de Gemeentewet. Besluit(en) Het normen- en toetsingskader rechtmatigheid 2025 (T25.07066) voor de controle op en verantwoording in de gemeentelijke jaarrekening 2025 vast te stellen.
Dit Raadsbesluit is vastgesteld door de raad van de gemeente Lansingerland in zijn openbare vergadering van 17 december 2025,
de griffier,
de voorzitter,
Eveline Hamelink-van Rens
Jules Bijl
Inventarisatie wet- en regelgeving 2025 in het kader van de rechtmatigheidscontrole bij gemeente Lansingerland (Normen- en toetsingskader rechtmatigheid, T25.07066). Het Normen- en toetsingskader 2024 is de opsomming van regelgeving waaraan de financiële beheershandelingen die de gemeente heeft verricht worden getoetst met betrekking tot het rekeningjaar 2025. Door de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording in 2023 verklaart het college in het kader van de rechtmatigheid of er bij financiële beheershandelingen aan de regelingen uit het Normen- en toetsingskader is voldaan. Dit voorgestelde normen- en toetsingskader is gebaseerd op het Normen- en toetsingskader 2024 welke is geactualiseerd en verbeterd. Het gaat daarbij met name om wetten, gemeentelijke verordeningen en andere raadsbesluiten. Alle jaartallen zijn daar waar nodig geactualiseerd. Daar waar ondanks zorgvuldigheid toch niet het juiste jaartal is genoemd, geldt de actuele versie. Beleidsregels, andere besluiten van algemene strekking niet zijnde algemeen verbindende voorschriften zijn niet opgenomen. Deze regelingen betreffen geen normen waaraan handelingen kunnen worden getoetst. Hetzelfde geldt voor individuele besluiten zoals beschikkingen. De Commissie BBV adviseert om geen collegebesluiten op te nemen in het normen- en toetsingskader. Deze nadere regels zijn daarom niet opgenomen. Hoofdthema
Activiteiten
Wetgeving extern
Regelgeving intern Gemeente Lansingerland
Processen
Algemeen
A. B. C. D. E. F. G. H.
A. Privacy beleid Gemeente Lansingerland B. Verordening behandeling bezwaarschriften gemeente Lansingerland (T25.01108)
I. J. K. L. M. N. Algemeen Bestuur Financiën en ondersteunende processen
Belastingen
Grondwet Algemene wet bestuursrecht (Awb) Algemene termijnenwet Archiefwet Archiefbesluit en Archiefregeling Gemeentewet Fiscale wetgeving Burgerlijk Wetboek (voor zover privaatrechtelijke activiteiten) Uitvoeringswet Algemene verordening gegevensbescherming (Avg) Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) Burgerlijk Wetboek boek 2 Beleidsregels WNT 2024 Kadernota Rechtmatigheid 2025 commissie BBV Wet open overheid
Lokale regelgeving met link naar Overheid.nl A. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR715702/1 B. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR738919/1
1. Financiële-verhoudingswet 2. Besluit financiële verhouding 2001 3. Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten 4. Besluit accountantscontrole decentrale overheden 5. Wet op het BTW-compensatiefonds 6. Wet op de omzetbelasting 1968 7. Wet houdbare overheidsfinanciën 8. Wet op de vennootschapsbelasting 1969 9. Wet Markt en Overheid 10. Regeling verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen 11. Kieswet 12. Kiesbesluit
1. Verordening financieel beleid, beheer en organisatie Gemeente Lansingerland 2025 (T25.07063) 2. Nota Activabeleid 2024 (T24.04729) 3. Nota reserves en voorzieningen 2024 (T24.06894) 4. Nota Risicomanagement en weerstandsvermogen 2024 2027 (T24.07315) 5. Controleverordening gemeente Lansingerland 2025 (T25.06170) 6. Budgethoudersregeling Lansingerland 2019 (T18.15874) 7. Toetsingskader investeringen uit Enecogelden (2021) (T21.06716)
1. …
1. 2. 3. 4. 5. 6.
1. Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen 2025 (T24.06999) 2. Verordening op de heffing en de invordering van onroerendezaakbelastingen gemeente Lansingerland 2025 (T24.06985) 3. Verordening op de heffing van afvalstoffen en de invordering van de afvalstoffenheffing 2025 (T24.06987) 4. Verordening op de heffing en invordering van rioolheffing 2024 (T24.06991)
1. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR727211/1
Algemene wet inzake rijksbelastingen Kostenwet invordering rijksbelastingen Invorderingswet 1990 Uitvoeringsbesluit invorderingswet 1990 Uitvoeringsregeling invorderingswet 1990 Nadere regels kwijtschelding gemeentelijke en waterschapsbelasting 7. Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen 8. Wet waardering onroerende zaken 9. Uitvoeringsbesluit Wet waardering onroerende zaken
2. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR733646/1 3. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR733620/1 4. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR733719 5. … 6. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR619536/1 7. N.v.t.
2. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR732327
3. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR732329 4. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR732330/1
10. Uitvoeringsregeling instructie waardebepaling Wet waardering onroerende zaken 11. Uitvoeringsregeling uitgezonderde objecten Wet waardering onroerende zaken 12. Wet milieubeheer
Lijkbezorgingsrechten
1. Wet op de lijkbezorging
Precario
Telecommunicatie
1. Telecommunicatiewet
5. Waterafvoerverordening gemeente Lansingerland 2022 (T22.02348) 6. Verordening op de heffing en invordering van de hondenbelasting 2025 (T24.06981) 7. Verordening op de heffing en invordering van marktgelden gemeente Lansingerland 2014 met bijbehorende Tarieventabel 2025 (T24.06997) 8. Verordening op de heffing en invordering van leges gemeente Lansingerland 2025 (T24.06992)
5. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR700777/1
1. Verordening op het beheer en het gebruik van de gemeentelijke begraafplaatsen voor de gemeente Lansingerland 2021 (T21.05498) 2. Uitvoeringsbesluit gemeentelijke begraafplaatsen gemeente Lansingerland (T21.05501) 3. Verordening op de lijkbezorgingsrechten Lansingerland 2021 (T21.05502) inclusief tarieventabel 2025 (T24.06995)
1. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR664786/2
1. Verordening op de heffing en invordering van precariobelasting terzake van buizen, kabels, draden of leidingen 2016 2. Verordening precariobelasting 2025 inclusief tarieventabel (T24.06996)
1. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR491230
1. Algemene verordening ondergrondse infrastructuur Gemeente Lansingerland 2020 2. Verordening op de heffing en invordering van leges gemeente Lansingerland 2025 (T24.06992) incl. tarieventabel
1. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR648161/1
6. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR732323/1?&sh ow-wti=true 7. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/347674
8. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR732335/1
2. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR673180#regeli ng-sluiting 3. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR664784/5
2.
2. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR732335/1
Treasury
1. Wet financiering decentrale overheden (Wet fido) 2. Uitvoeringsregeling financiering decentrale overheden 3. Regeling uitzettingen en derivaten decentrale overheden (RUDDO) 4. Besluit leningvoorwaarden decentrale overheden 5. Regeling schatkistbankieren decentrale overheden
1. Nota garantstelling Lansingerland 2015 (T14.12541) 2. Treasurystrategie 2015 (T14.17869) 3. Verordening Starterslening gemeente Lansingerland 2025 (T24.07561) 4. Verordening financieel beleid, beheer en organisatie Gemeente Lansingerland 2025 (T25.07063)
1. … 2. … 3. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR728541 4.
Verbonden partijen / Gemeenschappelijke regelingen
1. Wet gemeenschappelijke regelingen 2. Wet veiligheidsregio’s 3. Besluit veiligheidsregio’s
1. Nota verbonden partijen 2025-2028 (T24.03345)
1. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR735232/
2. GR Recreatieschap De Rottemeren (2018) (T17.11459) 3. GR GGD Rotterdam-Rijnmond (2013) (T12.11479) 4. GR Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (2008)
2. 3. 4. 5.
5. GR DCMR Milieudienst Rijnmond (2024) 6. GR Bleizo (2017)
7. GR Bedrijvenschap Hoefweg (2017)
https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR722007 https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR739530/1 https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR689946 https://organisaties.overheid.nl/23018469/DCMR_Milieud ienst_Rijnmond 6. https://bleizo.nl/uploads/gr-bleizo-met-kaart-versievastgesteld-ab-202407031.pdf?_cchid=92b20beae8c328ed0459f90efdef149a https://organisaties.overheid.nl/24964844/GR_Bleizo/ 7. https://organisaties.overheid.nl/24964918/Gemeenschap pelijke_Regeling_Bedrijvenschap_Hoefweg
https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR673204/1 8. GR Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling (SVHW) 2023 (T22.05821) 9. GR Metropoolregio Rotterdam-Den Haag 2014 10. GR Jeugdhulp Rijnmond (2018)
8. https://organisaties.overheid.nl/28178164/Samenwerking sverband_vastgoedinformatie_heffing_en_waardebepaling 9. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR321443 10. https://organisaties.overheid.nl/24965663/Gemeenschap pelijke_Regeling_Jeugdhulp_Rijnmond
1. Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers 2. Regeling rechtspositie wethouders 3. Fiscale wetgeving (o.a. Wet op de loonbelasting, werkkostenregeling) 4. Sociale verzekeringswetgeving 5. Ambtenarenwet 2017 6. Algemene pensioen- en uitkeringswet politieke ambtsdragers (Appa) 7. Wet revitalisering generiek toezicht (Wet RGT) 8. Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties (DBA) 9. Wet werk en zekerheid (Wwz) 10. Wet arbeidsmarkt in balans (WAB) 11. Wet normering topinkomens (Wnt) 12. Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) 13. CAO Gemeenten 14. Pensioenreglement ABP 15. Arbeidstijdenwet 16. Pensioenwet 17. Uitvoeringsbesluit WNT 18. Uitvoeringsregeling WNT
1. Verordening ambtelijke bijstand en fractieondersteuning (20217) 2. Regeling rechtspositie burgemeester en wethouders Lansingerland 2019 3. Gedragscode Collegeleden Lansingerland 2011 (T11.09396) 4. Gedragscode Gemeenteraad Lansingerland 2024 5. Delegatiebesluit gemeente Lansingerland 2013 (T13.01579) 6. Verordening werkgeverscommissie griffie 2022 (T22.06048)
1. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR470821
Bezwaar en beroepszaken
1. Wet dwangsom
1. Verordening behandeling bezwaarschriften Lansingerland 1. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR374846 2015 2. Verordening behandeling bezwaarschriften Lansingerland 2. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR738919/1 (2025)
Inkopen
1. Aanbestedingswet 2. Europese aanbestedingsrichtlijnen (2014/24/EU en 2014/23/EU)) 3. Aanbestedingsreglement Werken 2016 (ARW 2016) 4. Gids proportionaliteit 5. Wet markt en overheid 6. Besluit markt en overheid 7. EG Verdrag inzake staatssteun (art.87,88,89) 8. Wet terugvordering staatsteun 9. Gewijzigde aanbestedingswet 2012 (vanaf 1 juli 2016)
Secretarie leges
1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.
Personeel
Wet basisregistratie personen (Bbp) Besluit basisregistratie personen Regeling basisregistratie personen Wet rechten burgerlijke stand Legesbesluit akten burgerlijke stand Paspoortwet Regeling - Besluit paspoortgelden Wet regeling grondslag heffing rechten Nederlandse Identiteitskaart
1. Verordening op de heffing en invordering van leges gemeente Lansingerland 2025 (T24.06992) incl. tarieventabel
2. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR624767 3. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR129752/1 4. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR733628/1 5. …… 6. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR687629/1
1. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR732335/1
Openbare orde en veiligheid
Vergunningen
Handhaving
1. Besluit bestuurlijke boete overlast in de openbare ruimte 2. Speelautomatenbesluit 2000 3. Wet op de kansspelen 4. Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door openbaar bestuur (Bibob)
1. 2. 3. 4. 2. 3. 4. 5.
Woningwet Wet ruimtelijke ordening Wet aanpak woningoverlast Wet milieubeheer Horecawet Alcoholwet , Opiumwet Politiewet 2012 Wet tijdelijk huisverbod
1. Algemene Plaatselijke Verordening Lansingerland 2023 (T22.03667) 2. Uitvoerings- en handhavingsbeleid 2024 – 2027 gemeente Lansingerland 3. Verordening op de heffing en invordering van leges gemeente Lansingerland 2025 (T24.06992) incl. tarieventabel 4. Algemene Plaatselijke Verordening Lansingerland 2025
1. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR690404/1
1. Algemene Plaatselijke Verordening Lansingerland 2023 (T22.03667) 2. Erfgoed verordening Lansingerland 2016 (T16.09426) 3. Erfgoed verordening Lansingerland 2025 4. Algemene Plaatselijke Verordening Lansingerland 2025
1. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR690404/1
2. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR719008/1
3. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR732335/1 4. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR735888/1
2. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR471419 3. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR740098 4. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR735888/1
Veiligheid
1. Financiële verhoudingswet (Bommenregeling)
1. Beleidsnota niet gesprongen explosieven 2011 (T11.05114)
1. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR338775
Omgevingsvergunningen
1. 2. 3. 4. 5. 6.
Wet ruimtelijke ordening Besluit ruimtelijke ordening Omgevingswet Bouwbesluit 2012 Onteigeningswet Omgevingsregeling
1. Verordening op de heffing en invordering van leges gemeente Lansingerland 2025 (T24.06992) incl. tarieventabel 2. Erfgoed Verordening Lansingerland 2016 (T16.09426) 3. Erfgoed Verordening Lansingerland 2025
1. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR732335/1
1. 2. 3. 4. 5. 6.
Vreemdelingenwet 2000 Wet inburgering (Wi) Besluit inburgering Besluit optie- en naturalisatiegelden 2002 Regeling opvang asielzoekers Spreidingswet
1. Beleidsregels Sociaal Domein Gemeente Lansingerland 2022
1. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR692055/5
Vreemdelingenzaken en integratie
2. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR471419 3. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR740098
Verkeer en vervoer Wegenbeheer
1. Wegenverkeerswet 1994 2. Reglement verkeersregels en verkeerstekens RVV(1990) 3. Besluit administratiefrechtelijke bepalingen inzake het wegverkeer (BABW) 4. Wet BDU verkeer en vervoer 5. Wet en besluit infrastructuurfonds 6. Wet personenvervoer 2000 7. Wet op de bedrijveninvesteringszones
1. Algemene verordening ondergrondse infrastructuur (AVOI) inclusief de nadere regels Lansingerland en de Nadeelcompensatieregeling Lansingerland (2020) (I20.19297) 2. Met addendum (T23.04295)
1. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR648161/1
Stedelijke ontwikkeling
Grondexploitatie
1. 2. 3. 4. 5. 6.
1. Nota gebiedsoverstijgende Voorzieningen 2024 2. Nota grondbeleid 2019-2022 (T18.11092) 3. Kaderbrief grondprijzen 2025 (T24.09343)
1. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR713860 2. 3. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR735345?&sho w-wti=true
Wonen, economie en beheer
1. Woningwet 2. Monumentenwet 3. Huisvestingswet
1. Verordening op de heffing en invordering van een BIZbijdrage en op de subsidie voor de BIZ-zone Centrum Bergschenhoek 2018 (T17.13100)
1. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR691274?&sho w-wti=true
Wet ruimtelijke ordening Besluit ruimtelijke ordening Wet stedelijke vernieuwing Onteigeningswet Wet voorkeursrecht gemeenten Wet op de bedrijveninvesteringszones
gemeentelijke panden
Zorg, welzijn en sport
2. Verordening Verblijfbelasting Lansingeland 2025 (T24.06986)
2. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR732335/1
1. Algemene subsidie verordening Lansingerland 2018
1. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR470614/1
1. Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 2. Maatwerkvoorziening begeleiding Wmo en jeugd (open einde regeling) 3. Wet langdurige zorg 4. Wet op de publieke gezondheid 5. Zorgverzekeringswet 6. Uitvoeringsbesluit Wmo 2015 7. Uitvoeringsregeling Wmo 2015 8. Regeling gehandicaptenparkeerkaart
1. Verordening Sociaal Domein 2023 (T22.04152)
1. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR685316/9
2. Beleidsregels Sociaal Domein gemeente Lansingerland 2022
2. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR692055/5
1. Wet kinderopvang 2. Besluit kwaliteit kinderopvang en peuterspeelzalen 3. Wet Ontwikkelingskansen door kwaliteit en educatie (OKE)
1. Beleidsregels handhaving Wet kinderopvang Lansingerland 2018 (T17.37920) 2. Verordening ruimte- en inrichtingseisen peuterspeelzalen gemeente Lansingerland 2011 (T10.06968) 3. Verordening op de heffing en invordering van leges gemeente Lansingerland 2025 (T24.06992) incl. tarieventabel
1. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR474022/1
Subsidieverstrekking Maatschappelijke ondersteuning
Kinderopvang en peuterspeelzalen
Jeugd en onderwijs (w.o. Huisvesting onderwijs, Leerlingen vervoer)
4. Huurwet 5. Titel 7.4 Burgerlijk wetboek (Huurrecht) 6. Leegstandswet 7. Crisis en herstelwet 8. Wet op de bedrijveninvesteringszones (BIZ) 9. Besluit activiteiten leefomgeving 10. Besluit bouwwerken leefomgeving 11. Besluit kwaliteit leefomgeving
2. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR331430
3. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR732335/1
Sport
4. Regeling specifieke uitkering stimulering sport (Spuk)
1. Sportnota Lansingerland 2014-2018 (T16.12167) 2. Beleidsregels Sociaal Domein en Cultuur gemeente Lansingerland 2024
1. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR336417 2. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR695254
Onderwijs
1. Wet primair onderwijs 2. Wet op basiseducatie 3. Uitvoeringsbesluit voorzieningen in de huisvesting PO/VO 4. Wet op het voortgezet onderwijs 5. Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek 6. Leerplichtwet 1969 7. Wet educatie- en beroepsonderwijs 8. Wet op de expertisecentra 9. Wet op passend onderwijs 10. Onderwijsachterstandenbeleid 2019–2022 (OAB) 11. Besluit specifieke uitkeringen gemeentelijk onderwijsachterstanden beleid
1. Aangepaste Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Lansingerland (2020) (T20.06113) 2. Verordening leerlingenvervoer gemeente Lansingerland 2024 3. Beleidsregels bekostiging leerlingenvervoer Lansingerland 2024
1. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR644724/1
1. Jeugdwet 2. Besluit jeugdwet 3. Regeling jeugdwet
1. Verordening Sociaal Domein 2023 (T22.04152)
1. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR685316/9
2. Beleidsregels Sociaal Domein gemeente Lansingerland 2022 (T23.00724)
2. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR692055/5
Jeugd
2. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR706936 3. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR719277/1
Werk en Inkomen
Sociale inkomensvoorzieningen & participatie
SISA
Duurzaamheid
1. Participatiewet (incl. gedelegeerde regelgeving) 2. Besluit participatiewet 3. Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW) 4. Wet Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ) 5. Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (BBZ) 6. Besluit gelijkstelling vreemdelingen Participatiewet, IOAW en IOAZ 7. Regeling Participatiewet, IOAW en IOAZ 8. Wijzigingsregeling Participatiewet, IOAW en IOAZ (verdeelmodel en vangnet) 9. Wet sociale werkvoorziening (WSW) 10. Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet 11. Wet inburgering 12. Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers 1.0 13. Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers 2.0 14. Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers 3.0 15. Aanpak energiearmoede
1. Verordening Sociaal Domein 2023 (T22.04152)
1.
https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR685316/9
2. Verordening persoonsgebonden budget wet sociale werkvoorziening 3. Subsidieregeling sociaal domein en Cultuur 2024 (T23.01205) 4. Beleidsregels Sociaal Domein gemeente Lansingerland 2022 (T23.00724)
2. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR11195
1. Subsidieregeling Tuin van de Toekomst Lansingerland 2018-2021 (T18.13046) 2. Verordening Duurzaamheidslening gemeente Lansingerland 3. Subsidieverordening isolatie gemeente Lansingerland 2025-2027 (T24.06949)
1. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR614193
3. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR695254 4. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR692055/5
1. Regeling informatieverstrekking sisa 2. Specifieke uitkeringen onder sisa-regime 3. Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek 4. Regeling specifieke uitkering ventilatie in scholen 5. Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne 1. Regeling reductie energiegebruik woningen (RRE) 2. Aanpak energiearmoede 3. Regeling specifieke uitkering Extern Advies Warmtetransitie
2. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR653337/2 3. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR737478
De leden van de Gemeenteraad Postbus 1 2650 AA BERKEL EN RODENRIJS
Van
College van B&W
Onderwerp
Frauderesponsplan
Datum
12 november 2025
Ons kenmerk
U25.04444
Geachte raadsleden,
In de Boardletter 2024 constateert de accountant het een goede zaak te vinden dat wij jaarlijks een frauderisicoanalyse uitvoeren. Deze analyse wij belangrijk omdat wij daardoor eerder vermoedens van fraude kunnen signaleren en omdat het regulier onderdeel is geworden van onze processen en controles. De accountant adviseerde ons om een Frauderesponsplan op te stellen. Een Frauderesponsplan is bedoeld om adequaat en voortvarend te handelen in geval van het vermoeden van fraude om daardoor schade voor de organisatie, in welke vorm dan ook, zoveel mogelijk te beperken. Het Frauderesponsplan is voorgelegd aan uw werkgeverscommissie aangezien het plan ook van toepassing is voor de griffier en de medewerkers van de griffie. De werkgeverscommissie is akkoord. U ontvangt het frauderesponsplan ter informatie. Met een vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Lansingerland
Mickel Beckers Gemeentesecretaris
Bijlage(n):
»
Frauderesponsplan T25.01858
Jules Bijl Burgemeester
Frauderesponsplan
www.lansingerland.nl
T25.01858
Frauderesponsplan
Auteur: WB Afdeling: Concernstaf Versienummer: 1.0 Datum: 23 september 2025 Corsanummer: T25.01858
1/13
T25.01858
Frauderesponsplan
Inhoudsopgave Hoofdstuk 1: Aanleiding en doelstelling van het frauderesponsplan ................................................... 3 Hoofdstuk 2: Leiding en coördinatie ......................................................................................... 4 Hoofdstuk 3: Veiligstellen van data .......................................................................................... 5 Hoofdstuk 4: Onderzoek naar een (vermoeden van) fraude ............................................................. 6 Hoofdstuk 5: Communicatie in- en extern, incl. omgang met media .................................................. 8 Hoofdstuk 6: (Tijdelijke) maatregelen voorafgaand en gedurende het fraudeonderzoek jegens betrokkenen 10 Hoofdstuk 7: Opvolging van uitkomsten fraudeonderzoek: te nemen maatregelen ............................... 11 Bijlage: Frauderesonsplan in één oogopslag (T25.02884) .............................................................. 12
2/13
T25.01858
Frauderesponsplan
Hoofdstuk 1: Aanleiding en doelstelling van het frauderesponsplan Aanleiding Fraude is een belangrijk maatschappelijk probleem dat burgers, organisaties en de overheid ernstig financieel kan benadelen. Fraude komt in zowel kleine als grote gemeentes voor. Naast financiële schade kan fraude de doelstellingen frustreren en de continuïteit van de gemeente in gevaar brengen. Daarnaast schaadt fraude de integriteit van de gemeente en heeft het daarmee een negatief effect op het vertrouwen van de samenleving in de gemeente en de overheid. Fraude houdt in: ‘het vermoeden van opzettelijk misleiden om onrechtmatig of onwettig voordeel te verkrijgen’. De gemeente heeft een uitgebreide frauderisicoanalyse opgesteld waarop de werkzaamheden vanuit het Interne controle plan aansluiten. De werkgroep Fraude van de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) heeft een publicatie uitgebracht waarin de brochure ‘Opstellen frauderesponsplan – Aanbevelingen voor bestuurders en toezichthouders’ is gepubliceerd om bestuurders en toezichthouders houvast te bieden bij het opstellen van een frauderesponsplan. Veel organisaties spannen zich in om fraude te voorkomen, echter omdat bij fraude altijd sprake is van een opzettelijke onjuiste voorstelling van zaken, is fraude moeilijk te voorkomen en te detecteren.
Wat te doen als het misgaat, ofwel hoe te handelen bij een vermoeden van fraude? Hierop zijn organisaties doorgaans nog onvoldoende voorbereid en een verkeerde stap in het proces kan leiden tot grote problemen voor de gemeente. Het is belangrijk voor de gemeente om bij incidenten waarbij fraude speelt zelf de regie te houden bij de aanpak. Regie houden en een doelmatige procesgang kan worden gerealiseerd middels dit frauderesponsplan. Het frauderesponsplan sluit aan op de Regeling melden vermoeden misstand (T23.00623) waarin staat beschreven hoe meldingen intern dan wel extern kunnen plaatsvinden in het geval er een vermoeden van een misstand bestaat.
Doelstelling Het doel van het frauderesponsplan is om het college en de gemeenteraad invulling te laten geven aan risicobeheersing, preventie, detectie en schadebeperking van fraude binnen de gemeente. Dit frauderesponsplan helpt de gemeentelijke organisatie te handelen bij (een vermoeden van) fraude. Het frauderesponsplan biedt een adequate en procesmatige aanpak voor een onderzoek naar vermoedens van fraude en de verdere opvolging ervan. Het uiteindelijke doel is de schade voor de gemeente en de samenleving zoveel mogelijk te beperken en eventuele rechtsgevolgen zo goed mogelijk te bevorderen.
Scope Dit plan is van toepassing op alle medewerkers, leidinggevenden, leveranciers, en andere stakeholders die betrokken zijn bij de gemeentelijke activiteiten. Het bestrijkt alle vormen van fraude, zoals: Financieel misbruik, bijvoorbeeld onrechtmatige declaraties. Corruptie en omkoping, zoals bevoordeling bij aanbestedingen en omgevingsvergunningen. Manipulatie van gegevens, bijvoorbeeld bij burgerzaken. Misbruik van middelen en bevoegdheden, zoals oneigenlijk gebruik van gemeentelijke eigendommen. 3/13
T25.01858
Frauderesponsplan
Hoofdstuk 2: Leiding en coördinatie Er wordt onderscheid gemaakt tussen twee vormen van fraude, zijnde managementfraude en personeelsfraude. Afhankelijk van de vorm van fraude zijn de rol van leiding en coördinatie aan andere personen toebedeeld.
Managementfraude Onder managementfraude wordt verstaan fraude door de burgemeester, wethouders, directieleden, algemeen directeur en teammanagers binnen de gemeente. Medewerker die de leiding neemt: Concerncontroller in samenspraak met de integriteitscoördinator. Op het moment dat vermoed wordt dat fraude is gepleegd door de concerncontroller wordt de gemeentesecretaris/algemeen directeur de medewerker die de leiding neemt. Acties: 1. Medewerker die de leiding neemt informeert zo snel mogelijk één van onderstaande medewerkers (indien niet betrokken) en deelt de aanwezige informatie; a. Gemeentesecretaris/algemeen directeur; b. Burgemeester (in geval van vermoeden van fraude door gemeentesecretaris/algemeen directeur of wethouders); c. Presidium (in geval van vermoeden van fraude door Burgemeester); d. Werkgeverscommissie (in geval van vermoeden van fraude door griffier). 2. In overleg met de gemeentesecretaris/algemeen directeur dan wel de griffier (fraude bij de griffie) of werkgeverscommissie (in geval van fraude door griffier) wordt besloten om de griffie/ gemeenteraad telefonisch of middels een bespreking in te lichten. Hierbij wordt de melding globaal besproken waarbij rekening wordt gehouden met de vertrouwelijkheid van de casus; 3. Concerncontroller informeert in alle situaties de externe accountant dat er sprake is van een vermoede van fraude.