Agendabundel

Locatie/kern Berkel en Rodenrijs Bergschenhoek

Naam school IKC Cadans Treehouse Montessori

Schoolbestuur Stichting Onderwijs Stichting Tree of Infinity

Denominatie Algemeen bijzonder Algemeen bijzonder

Het is de wettelijke taak van de gemeente, op grond van de Wpo, om de aanvragen van schoolbesturen te toetsen aan de hand van de volgende voorwaarden: a. De basisgeneratie;

pagina 2/5

Ons kenmerk T21.03888

b. Het deelnamepercentage; c. Het belangstellingspercentage; d. Leerlingen binnen het voedingsgebied die onderwijs van dezelfde richting bezoeken buiten het voedingsgebied; e. De stichtingsnorm. De aanvragen van de besturen van Stichting Tree of Infinity en Stichting Onderwijs voldoen aan deze voorwaarden. In het hiernavolgende worden de voorwaarden uitgebreid toegelicht en staat opgenomen waarom de twee schoolbesturen hieraan voldoen. a- Basisgeneratie De basisgeneratie is het aantal 4- tot en met 11-jarigen en 30% van de 12 jarigen binnen het voedingsgebied van de verlangde school. b- Deelnamepercentage Niet alle kinderen uit de basisgeneratie bezoeken het reguliere onderwijs. In Lansingerland hanteren we een deelnamepercentage van 98%. c-

Het belangstellingspercentage Het belangstellingspercentage is het percentage leerlingen in de gemeente Lansingerland dat een school van een bepaalde richting (denominatie) bezoekt. Treehouse Montesorri en IKC Cadans zijn scholen met de richting ‘Algemeen Bijzonder Onderwijs’. Wanneer er binnen de gemeente van vestiging van de te stichten school geen andere school van dezelfde denominatie aanwezig is, dient het schoolbestuur de aanvraag te onderbouwen met een prognose op basis van het belangstellingspercentage van een vergelijkbare gemeente. STI en SO hebben gebruik gemaakt van de referentiegemeente Gooise Meren. Het belangstellingspercentage Algemeen Bijzonder Onderwijs in de gemeente Gooise Meren is 19,4%. Dit betekent dat 19,4 % van de kinderen in Gooise Meren Algemeen Bijzonder Onderwijs volgt. Naar verwachting geldt dit ook voor Lansingerland.

d- Leerlingen binnen het voedingsgebied die Algemeen Bijzonder Onderwijs volgen buiten het voedingsgebied Op 1-10-2020 volgden 34 leerlingen uit de gemeente Lansingerland elders Algemeen Bijzonder Onderwijs. Dit aantal is gebaseerd op de tellingen van DUO. e- Stichtingsnorm Een schoolbestuur moet aantonen dat voldoende leerlingen de school zullen bezoeken. Dit gebeurt op grond van de leerlingenprognose en de stichtingsnorm. De door het Rijk voor Lansingerland vastgestelde stichtingsnorm is 262 leerlingen. Een school wordt in het Plan van Scholen opgenomen als de prognose uitwijst dat de school: aan het einde van het vijfde operationele jaar minimaal 262 leerlingen heeft; en dit ook in alle daaropvolgende 15 jaren volhoudt. Tabel 1. Basisgeneratie en deelnamepercentage Lansingerland en de leerlingenprognose voor Algemeen Bijzonder Onderwijs op basis van de referentiegemeente Gooise Meren.

pagina 3/5

Ons kenmerk T21.03888

Basisgeneratie Deelname 98% (voorwaarde b) Leerlingenprognose ABO

Basisgeneratie Deelname 98% (voorwaarde b) Leerlingenprognose ABO

Basisgeneratie Deelname 98% (voorwaarde b) Leerlingenprognose ABO

2022 7711 7556

2023 7629 7476

2024 7530 7380

2025 7494 7344

2026 7484 7335

2027 7547 7396

2028 7706 7551

2029 7862 7705

1423

1420

1409

1413

1425

1439

1461

1476

2030 8006 7846

2031 8145 7982

2032 8252 8087

2033 8410 8242

2034 8531 8361

2035 8637 8464

2036 8689 8515

2037 8794 8618

1484

1492

1508

1521

1524

1522

1522

1522

2038 8900 8722

2039 8970 870

2040 9037 8856

2041 9071 8890

2042 9127 8945

1520

1518

1515

1513

1509

Toelichting tabel In Tabel 1 staan de basisgeneratie en het deelnamepercentage genoemd. STI en SO keken naar referentiegemeente Gooise Meren. In bijlage 1 wordt dit nader toegelicht. Op basis van de referentiegemeente Gooise Meren, is een rij met het verwachte aantal leerlingen in Lansingerland dat Algemeen Bijzonder Onderwijs (ABO) volgt, opgenomen in Tabel 1. 3. Conclusie De aanvragen van de twee schoolbesturen voldoen aan bovengenoemde voorwaarden. Conform de berekening van Pronexus (onderwijsloket die de leerlingenprognoses opstelt) halen twee scholen op algemeen bijzondere grondslag naar verwachting de stichtingsnorm (twee maal de stichtingsnorm van 262 is 524 leerlingen) binnen 5 jaar en houden dit minstens 15 jaar vast. Omdat in de gemeente Lansingerland geen andere school van dezelfde denominatie aanwezig is, dient het schoolbestuur de aanvraag te onderbouwen met een prognose op basis van het belangstellingspercentage van een vergelijkbare gemeente. Stichting Tree of Infinity en Stichting Onderwijs hebben gebruik gemaakt van referentiegemeente Gooise Meren (zie bijlage 1).

pagina 4/5

Ons kenmerk T21.03888

Bijlage1: Referentiegemeente Gooise Meren Wanneer er binnen de gemeente van vestiging van de te stichten school geen andere school van dezelfde denominatie aanwezig is, dient het schoolbestuur de aanvraag te onderbouwen met een prognose op basis van het belangstellingspercentage van een vergelijkbare gemeente. Schoolbesturen dragen de referentiegemeente aan en de gemeente toets of de referentiegemeente voldoet. Stichting Tree of Infinity en Stichting Onderwijs hebben gebruik gemaakt van referentiegemeente Gooise Meren. Hieronder staat de vergelijking tussen gemeente Gooise Meren en gemeente Lansingerland. Vergelijking tussen gemeente Lansingerland en gemeente Gooise Meren Bij het bepalen van een vergelijkbare gemeente (referentiegemeente) dient er niet alleen naar het bevolkingsaantal te worden gekeken, maar dient er een uitgebreid onderzoek te worden gedaan naar geografische ligging, leerlingdichtheid en de verwachte demografische samenstelling van de bevolking van de wijk. In tabel 2 hieronder staan deze gevraagde gegevens beschreven voor Lansingerland en Gooise Meren. Deze gegevens tonen aan dat de gemeente Gooise Meren vergelijkbaar is met de gemeente Lansingerland.

Lansingerland Gooise Meren Inwoners 1-1-2020 62384 58055 Regio Zuid-Holland (randstad) Noord-Holland (randstad) 2 Oppervlakte land (km ) 53,42 41,59 Woningvoorraad 24244 26679 4 tot en met 11 jarigen 7360 6047 Gemiddeld woningbezettingscijfer 2,6 2,2 aantal inwoners Leerlingdichtheid 138 145 Mate van stedelijkheid 3 2 1 Opheffingsnorm 157 172 Tabel 2. Vergelijking gemeente Lansingerland en gemeente Gooise Meren (bron: CBS)

1

Het Rijk stelt een ondergrens aan het aantal leerlingen op een school. Dit heet de opheffingsnorm. Scholen met een leerlingenaantal dat

drie jaar op rij onder de opheffingsnorm valt, verliezen hun bekostiging.

pagina 5/5

1 U21.03053 Lopende processen

*U21.03053* *U21.03053*

Domein Samenleving

Maatschappelijke Opgaven Postbus 1

De leden van de Gemeenteraad Postbus 1 2650 AA BERKEL EN RODENRIJS

2650 AA Berkel en Rodenrijs Nadere informatie Lysanne Teuling Telefoon 14 010 E-mail info@lansingerland.nl Website

Verzenddatum 10 juni 2021

www.lansingerland.nl

Ons kenmerk U21.03053

Onderwerp

Onderscheid processen en wetten bij het stichten van nieuwe basisscholen

Geachte leden van de gemeenteraad,

Inleiding Op dit moment is Lansingerland één van de weinige groeigemeentes in Nederland. Een groeiende gemeente betekent meer kinderen, en dus ruimte voor meer scholen. Op het gebied van nieuwe scholen stichten vindt landelijk een ontwikkeling plaats naar nieuwe wetgeving. Vanaf 1 juni 2021 gaat namelijk de wet Meer Ruimte voor Nieuwe Scholen (hierna: MRvNS) in. In Lansingerland heeft deze overgang voor een unieke situatie gezorgd. Voor 1 februari 2021 zijn twee aanvragen voor het stichten van een nieuwe basisschool in Lansingerland ingediend op basis van de “oude” wetgeving (door middel van een Plan van Scholen). Na 1 juni 2021 verwachten wij ook aanvragen voor het stichten van nieuwe basisscholen in Lansingerland op basis van de “nieuwe” wetgeving (MRvNS). In de voorliggende brief informeren wij uw raad over het verschil tussen de aanvraagprocedure via het Plan van Scholen en de wet MRvNS. Op 7 mei ontving uw raad ook een brief over het voorstel van drie bestaande schoolbesturen in Lansingerland om een scholencampus van dislocaties (uitbreiding van bestaande school) te organiseren. Dit staat los van de stichtingsprocedure die schoolbesturen doorlopen voor een nieuwe school (eigen BRIN-nummer). De minister van OCW heeft geen rol heeft bij het realiseren van dislocaties omdat dit onder de zorgplicht van de gemeente valt.

Plan van Scholen De Wet op het primair onderwijs (hierna: Wpo) kent een procedure voor het oprichten en de rijksbekostiging van een nieuwe openbare of bijzondere basisschool. Een school in het primair onderwijs moet opgenomen zijn in het Plan van Scholen om in aanmerking te komen voor bekostiging. Een aanvraag tot het opnemen van een bijzondere basisschool in het Plan van Scholen wordt ingediend bij de gemeenteraad. De aanvraag bevat de richting van de school, de naam en het adres van het bevoegd gezag, een prognose van het te verwachten aantal leerlingen, de beschrijving van het voedingsgebied, de plaats in de gemeente waar het onderwijs moet worden gegeven en de voorgestelde datum van ingang van de bekostiging.

pagina 1/3

Ons kenmerk U21.03053

De gemeenteraad neemt een bijzondere basisschool in elk geval op in het Plan van Scholen wanneer de verwachting is dat de bijzondere school op grond van de aangeleverde gegevens, binnen 5 jaar na aanvang van bekostiging de stichtingsnorm in de gemeente haalt en deze een periode van minimaal 15 jaar vasthoudt. Om daadwerkelijk bekostiging te krijgen, moet de Minister van OCW het plan goedkeuren. Volgens de wetgeving tot 1 februari 2021 bepaalt de Minister of er sprake is van een richting op basis waarvan een school bekostigd kan worden. Dit zijn de richtingen: Openbaar, Roomskatholiek, Protestants-christelijk, Gereformeerd Vrijgemaakt, Reformatorisch, Evangelisch, Evangelische Broedergemeente, Vrije School, Hindoe, Islamitisch, Joods, Algemeen Bijzonder. Dit staat los van de onderwijsconcepten of –methode (bijvoorbeeld Montessorionderwijs of Jenaplanonderwijs). Rol van de gemeente De gemeente toets of de ingediende aanvragen voor een nieuwe school voldoen aan de voorwaarden. Deze voorwaarden staan vastgelegd in artikel 75, lid 1 Wpo. Als het verzoek om opgenomen te worden op het Plan van Scholen voldoet aan de voorwaarden, stelt de gemeenteraad het Plan van Scholen vast en stuurt het ter goedkeuring naar de Minister. De Minister beslist voor 1 januari 2022 over de goedkeuring van het Plan.

De gemeente heeft op grond van de onderwijswetgeving een zorgplicht voor de huisvesting van scholen. Deze zorgplicht is nader uitgewerkt in de ‘Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Lansingerland 2020’. Vanaf 1 augustus 2022 geldt deze verplichting voor de scholen op het Plan van Scholen 2022-2025, mits deze is goedgekeurd door de Minister. Meer Ruimte voor Nieuwe Scholen Op 1 juni 2021 gaat de wet MRvNS in. De nieuwe wet heeft als doel het mogelijk maken dat scholen die aantoonbaar op voldoende belangstelling van ouders en leerlingen kunnen rekenen ook daadwerkelijk voor bekostiging in aanmerking komen. Het begrip ‘richting’ (godsdienst of levensbeschouwing) als bepalende factor wordt hiermee losgelaten. In plaats daarvan komt een systeem waarin rechtstreeks bij de ouders naar de belangstelling voor een nieuwe school wordt gevraagd. Hiervoor worden ouderverklaringen en/ of een marktonderzoek gebruikt. Initiatiefnemers die op 1 juni 2021 hun interesse kenbaar maken, kunnen bij het succesvol doorlopen van de procedure in augustus 2023 starten. Rol van de gemeente Met de ingang van de nieuwe wet wordt de stichtingsprocedure voor het oprichten van een nieuwe school aangepast. In deze nieuwe procedure dienen schoolbesturen geen aanvraag meer in bij de gemeente, maar bij het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (hierna: OCW).

OCW beoordeelt vervolgens de aanvraag. Een zienswijzegesprek met de gemeente maakt hier onderdeel van uit. OCW bepaalt uiteindelijk welke schoolbesturen een school mogen stichten. De gemeente voorziet vervolgens in huisvesting voor het onderwijs. Middels het door u vastgestelde Plan van aanpak (T21.0121) en Uitgangspunten selectie onderwijs Wilderszijde (T21.01224) geven wij onze uiteindelijke zienswijze en keuze richting OCW vorm. Verschil wetgeving vóór (Plan van Scholen) en na (MRvNS) 1 juni 2021 Richting als bekostigingsvoorwaarde Met de invoering van de wet MRvNS komt het begrip richting als bekostigingsvoorwaarde voor een bijzondere school te vervallen in de schoolstichtingsprocedure. Kort gezegd kan een nieuwe school na invoering van de wet in beginsel gestart worden indien er voldoende ouderbelangstelling is voor deze nieuwe school.

pagina 2/3

Ons kenmerk U21.03053

Prognosesysteem Door de invoering van het wetsvoorstel verandert het prognosesysteem. Zo verdwijnen de methoden van directe en indirecte meting. In plaats daarvan wordt een systeem van schriftelijke ouderverklaringen1 of marktonderzoek2 voorgesteld om de belangstelling voor een nieuwe school te meten. Aanvraagprocedure Na ingang van de wet MRvNS dient het bevoegd gezag de aanvraag tot bekostiging van een nieuwe school in bij de minister van OCW. In deze nieuwe procedure dienen schoolbesturen geen aanvraag meer in bij de gemeente, maar direct bij het ministerie van OCW. Middels het door uw raad vastgestelde Plan van aanpak (T21.0121) en Uitgangspunten selectie onderwijs Wilderszijde (T21.01224) geeft de gemeente Lansingerland een zienswijze en keuze richting OCW vorm. OCW beoordeelt vervolgens de aanvraag en bepaalt uiteindelijk welke schoolbesturen/initiatiefnemers een school mogen stichten.

Met een vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Lansingerland

Lucas Vokurka Secretaris

drs. Pieter van de Stadt Burgemeester

1

De ouderverklaring wordt afgelegd op een beveiligde site van de Dienst Uitvoering Onderwijs Het marktonderzoek bestaat uit een rondvraag aan een representatieve doorsnede van ouders uit de doelgroep in het voedingsgebied 2

pagina 3/3

1 T17.01857 Definitieve Visienota Onderwijs 2017-2025 "Met het oog op de toekomst"

Visienota Onderwijs 2017-2025 “Met het oog op de toekomst”

Auteur: Stephan Leewis, Marianne van der Horst, Sophie Serrarens, Erik Verkade en Marjonne van Workum

Afdeling: Maatschappelijke Ontwikkeling & Economie, Team Economie, Onderwijs & Sport Versienummer: 2.1 Datum: 17 maart 2017 Corsanummer: T17.01857

Visienota Onderwijs (T17.01857)

Samenvatting In de afgelopen anderhalf jaar heeft de gemeente Lansingerland samen met ouders, leerlingen en professionals in het onderwijs gewerkt aan een Lansingerlandse visie op het onderwijs. Deze nota is het resultaat van dat participatieproces. Een toelichting op het participatieproces dat we hebben doorlopen staat in bijlage 1. Wat gaan we doen? Tijdens dit proces zijn we gezamenlijk gekomen tot de conclusie dat er behoefte is aan een actievere rol van de gemeente ten opzichte van het onderwijs. Op dit moment beperkt de gemeente zich binnen het onderwijs grotendeels tot haar wettelijke taken. Deze nota stelt voor dat de gemeente, naast de uitvoering van die wettelijke taken, een nieuwe rol krijgt. Een rol waarin de gemeente actiever de belangen van haar inwoners vertegenwoordigt binnen het onderwijssysteem. En waar ze zorgt voor een betere aansluiting van de gemeentelijke taken in het sociaal domein en het onderwijs. Dit betekent onder andere dat de gemeente meningen over het onderwijs in Lansingerland actief gaat inventariseren en zinvolle en wenselijke veranderingen gaat agenderen en stimuleren bij het onderwijs. In deze nieuwe rol maakt de gemeente zich samen met haar partners in het onderwijs hard voor een zestal beleidsdoelen: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Voorzien in kwalitatief sterk onderwijs dichtbij huis. Gemeente en onderwijs organiseren ondersteuning op maat. Ondersteuning organiseren we dichtbij school. Basisscholen, BSO, KDV, sport en cultuur vormen een netwerk van voorzieningen in de wijk. VMBO, MBO, bedrijfsleven en gemeente zorgen voor kansrijke carrièremogelijkheden in de regio. Mogelijkheden benutten om andere onderwijsconcepten aan te bieden.

Blijven werken aan wat goed gaat De basis van onderwijs in Lansingerland is goed. Om de beleidsdoelen uit deze visie te halen is het belangrijk om die goede basis te behouden. We blijven ons inzetten voor kwalitatief goed en nabij onderwijs, een effectief achterstandenbeleid en voldoende goede onderwijshuisvesting. Op welke ontwikkelingen zetten we in? Op de goede basis van het Lansingerlandse onderwijs willen we doorbouwen. Dit doen we door in te zetten op een viertal ontwikkelingen. Een wijknetwerk rond elke basisschool We hebben een grote hoeveelheid voorzieningen voor kinderen. Denk daarbij aan kinderdagopvang, buitenschoolse opvang, voor- en vroegschoolse educatie, jeugd- en jongerenwerk en een breed scala aan sport- en cultuurverenigingen. Op dit moment werken al deze verschillende voorzieningen nauwelijks met elkaar en met de basisscholen samen. Juist zo’n samenwerking kan grote voordelen hebben voor de ontwikkeling van het kind. Daarom zetten we in Lansingerland in op het opzetten van wijknetwerken om de verschillende voorzieningen in een wijk te verbinden met de basisschool. Zorg nabij school Met de transitie van de jeugdhulp naar de gemeente en de passend onderwijstaak naar het onderwijs is er veel veranderd rond de ondersteuning van jongeren.

Door nauwe samenwerking tussen de gemeente en het onderwijs kunnen we jongeren met problemen eerder opsporen en effectievere ondersteuning bieden. We zetten daarom in op het verbeteren van de aansluiting tussen jeugdhulp en school. Aansluiting op de arbeidsmarkt Voor de aansluiting arbeidsmarkt en onderwijs zien we twee belangrijke ontwikkelingen:  De arbeidsmarkt is in rap tempo aan het veranderen. Dat vraagt van het onderwijs constante en snelle aanpassingen. Dit terwijl de budgetten in het onderwijs deze ontwikkelingen niet altijd

Visienota Onderwijs

Pagina 2/28

Visienota Onderwijs (T17.01857)



kunnen dragen. Om innovatie in het onderwijs zo veel mogelijk te ondersteunen zetten we in Lansingerland een Innovatiebudget Onderwijs op. Jongeren met een MBO diploma zoeken vaak werk in de regio of gemeente waar ze wonen. Daarom is het belangrijk dat leerlingen een MBO opleiding volgen die aansluit op de vraag van de lokale arbeidsmarkt.

Een passend aanbod basisonderwijs In Lansingerland is vraag naar diverse onderwijsconcepten. In samenwerking met het onderwijs in Lansingerland en het Ministerie van Onderwijs Cultuur en Sport zetten we in op verbreding van het aanbod. Hierbij kijken we in eerste instantie naar de nieuwe basisschool die gebouwd moet worden als er in Wilderszijde een nieuwbouwwijk wordt gebouwd. Daarnaast zetten we in op de introductie van een nieuw onderwijsconcept op 1 van de 22 bestaande basisscholen. Overige ambities Naast deze ambities, die duidelijk naar voren komen uit het participatieproces, zetten we ons ook in voor de verduurzaming van het onderwijs en de verbetering van de verkeersveiligheid op de belangrijkste fietsroutes naar school.

Visienota Onderwijs

Pagina 3/28

Visienota Onderwijs (T17.01857)

Inhoud 1 2

Inleiding ................................................................................................................ 5 Wat gaan we doen? ................................................................................................... 6 2.1 Beleidsdoelstellingen .......................................................................................... 6 2.2 Bevindingen ..................................................................................................... 7 3 Blijven werken aan wat goed gaat ................................................................................. 9 3.1 Goed en nabij onderwijs...................................................................................... 9 3.2 Achterstandenbeleid ........................................................................................ 10 3.3 Onderwijshuisvesting ........................................................................................ 10 4 Op welke ontwikkelingen zetten we in? ......................................................................... 12 4.1 Een wijknetwerk rond elke PO school .................................................................... 12 4.2 Zorg nabij school.............................................................................................

14 4.3 Aansluiting op de arbeidsmarkt ........................................................................... 16 4.4 Een passend aanbod basisonderwijs ...................................................................... 18 5 Overige ambities .................................................................................................... 20 5.1 Realistisch duurzaam ........................................................................................ 20 5.2 Verkeersveiligheid ........................................................................................... 21 6 Financiën ............................................................................................................. 22 6.1 Overzicht bestaande budgetten ........................................................................... 22 6.2 Aanvullend budget ........................................................................................... 23 7 Evaluatie ............................................................................................................. 24 8 Dankwoord ........................................................................................................... 25

Visienota Onderwijs

Pagina 4/28

Visienota Onderwijs (T17.01857)

1

Inleiding

Trots presenteer ik aan u de Visienota Onderwijs ‘Met het oog op de toekomst’. In deze nota nemen we u mee in de ontwikkeling die onderwijs en gemeente samen de komende jaren gaan inzetten. Die ontwikkeling start met de kwaliteit, de passie en de inzet die nu al aanwezig is op onze scholen. Vanuit die basis werken we, samen met onze partners, om het onderwijs in onze gemeente nog beter af te stemmen op de wensen en de behoeftes van onze inwoners. Om die goed in beeld te krijgen, doorliepen we afgelopen anderhalf jaar een uitgebreid participatietraject. Ik voerde daarbij met veel plezier een groot aantal gesprekken met ouders, leerlingen, schooldirecteuren, schoolbestuurders, mensen uit de kinderdagopvang en andere professionals. Dit was een proces waarin we wederzijds veel van elkaar hebben geleerd en waardoor nieuwe verbindingen en oplossingen zijn ontstaan. Deze nota is het eindresultaat van dat proces. Ik ben er van overtuigd dat we met deze visie ervoor zorgen dat we onze kinderen zo goed mogelijk helpen om hun dromen en ambities te verwezenlijken. Met een vriendelijke groet, Jeroen Heuvelink Wethouder Onderwijs

Visienota Onderwijs

Pagina 5/28

Visienota Onderwijs (T17.01857)

2

Wat gaan we doen?

De laatste jaren heeft de gemeente zich voor het beleidsveld onderwijs grotendeels toegespitst op het uitvoeren van haar wettelijke taken. Daarbij gaat het voornamelijk om het faciliteren van het onderwijs door het verzorgen van voldoende onderwijshuisvesting, leerlingenvervoer en het uitvoeren van de Leerplichtwet. In deze visie gaan we in op een breder aantal onderwerpen dan alleen onze wettelijke taken. Tijdens het participatietraject merkten we dat ouders en leerlingen het erg waarderen om met de gemeente te spreken over het onderwijs. Ook onze onderwijspartners vinden dat de gemeente een taak heeft die groter is dan alleen het wettelijke kader. Wij delen deze inzichten van onze inwoners en van de professionals in het onderwijs. Wij zien een nieuwe rol voor de gemeente in het Lansingerlandse onderwijs. Een rol waarin de gemeente de belangen van al onze inwoners vertegenwoordigt binnen het onderwijssysteem. Niet alleen voor de kinderen en leerlingen die nu op school zitten. Maar ook voor de kinderen in de toekomst. Dit vraagt drie concrete veranderingen in onze huidige werkwijze: 1. 2. 3.

2.1

De gemeente houdt zicht op algemene trends in het onderwijs. Zoals: aansluiting tussen jeugdhulp en onderwijs of de behoefte aan verschillende soorten onderwijs. De gemeente inventariseert actief de mening van ouders en leerlingen in Lansingerland. De gemeente agendeert, informeert en stimuleert het onderwijs op die onderwerpen waarvan zij van mening is dat verandering in het voordeel van de (toekomstige) inwoners van Lansingerland en andere belanghebbenden is.

Beleidsdoelstellingen

Vanuit deze nieuwe rol werkt de gemeente Lansingerland samen met haar onderwijspartners richting 2025 aan:

Een gemeente waarin leerlingen en ouders goed basis- en voortgezet onderwijs dichtbij huis tot hun beschikking hebben. Waar het onderwijs in de gemeente aansluit bij de veranderende behoefte en wensen van de samenleving in onderwijsconcepten. Waar gemeente en onderwijs samen zorgen voor een sluitende ondersteuning voor kinderen die een extra zetje in de rug nodig hebben. En waar kinderen, ook diegenen die meer aankunnen, worden uitgedaagd om het maximale uit zichzelf te halen. Achterstanden en leerproblemen pakken we snel en adequaat aan. Jongeren hebben toegang tot de beste onderwijsinstellingen, ook buiten Lansingerland. Verder hebben ze, door een sterke samenwerking tussen VMBO, MBO en het lokale bedrijfsleven, duidelijke carrièremogelijkheden in de regio. Tot slot sluit het onderwijs door (technologische) innovatie aan bij een snel veranderende wereld en bereidt het onze jongeren voor op een toekomst in deze wereld.

Daarbij zetten we in op zes beleidsdoelen: 1. Voorzien in kwalitatief sterk onderwijs dichtbij huis In Lansingerland zorgen we dat er een over de hele gemeente gespreid netwerk van kwalitatief goede scholen is. 2.

Gemeente en onderwijs organiseren ondersteuning op maat Kinderen die een steuntje in de rug nodig hebben, kunnen rekenen op voldoende ondersteuning op en buiten school die past bij hun behoefte. De verschillende soorten van ondersteuning vormen een sluitend netwerk.

3. Ondersteuning organiseren we dichtbij school Kinderen en docenten kunnen de weg naar ondersteuning simpel en tijdig op school vinden.

Visienota Onderwijs

Pagina 6/28

Visienota Onderwijs (T17.01857)

4. De basisscholen, BSO, KDV, sport en cultuur vormen een netwerk van voorzieningen in de wijk We maken het makkelijker voor kinderen om zich zo breed mogelijk te ontwikkelen. Zodat elk Lansingerlands kind zijn of haar dromen en passies kan najagen. 5. Gemeente, VMBO, MBO en bedrijfsleven zorgen voor kansrijke carrièremogelijkheden in de regio Jongeren in het Lansingerlandse onderwijs worden voorbereid op de arbeidsmarkt van de 21ste eeuw. 6. Mogelijkheden benutten om andere onderwijsconcepten aan te bieden In Lansingerland is een divers aanbod van onderwijsconcepten in het primair onderwijs. Dit aanbod past bij de vraag van ouders en leerlingen. In hoofdstuk drie gaan wij concreet in op wat dit voor het onderwijs en de gemeente betekent.

2.2

Bevindingen

Tot deze doelstellingen zijn wij gekomen op basis van een vijftal belangrijke bevindingen uit het participatietraject: 1. Kwalitatief sterk onderwijs dichtbij huis Uiteraard wil iedere ouder, leerling, docent en bestuurder dat zijn of haar school goed onderwijs geeft. Ook in Lansingerland vinden we dit dé kernwaarde voor elke school. Toch zijn ook andere zaken belangrijk. Zeker in het primair onderwijs is de nabijheid van een school belangrijk. In de praktijk kiezen veel ouders voor een basisschool binnen een acceptabele afstand van hun huis. Pas als een school binnen die afstand past, worden andere zaken doorslaggevend. 2. Behoefte aan ondersteuning op maat op school Sommige leerlingen hebben behoefte aan een extra steuntje in de rug. Dit kan omdat ze een achterstand hebben in hun ontwikkeling, maar ook omdat ze juist voorlopen ten opzichte van kinderen van hun eigen leeftijd. Ondersteuning op maat op school is dan belangrijk voor het kind zelf en voor het klimaat in de klas. Daarnaast kan goede en tijdige ondersteuning op school ergere problemen in de ontwikkeling voorkomen, waardoor later minder zwaardere jeugdhulp nodig is. Onderwijs en gemeente hebben recent nieuwe taken en verantwoordelijkheden gekregen in deze ondersteuning.1 Ondersteuning op maat vraagt een goede afstemming tussen gemeente en onderwijs. 3.

Aansluiting tussen school en andere voorzingen kan beter In de gemeente zijn veel voorzieningen aanwezig voor kinderen. Daarbij denken we aan de ene kant aan buitenschoolse opvang en kinderdagverblijven en aan de andere kant ook aan bijvoorbeeld sport-, muziek- of toneelverenigingen. In Lansingerland werken onderwijs en deze voorzieningen grotendeels langs elkaar. Daar waar wenselijk zien we mogelijkheden voor betere ondersteuning (door bijvoorbeeld informatie-uitwisseling) en meer kansen voor kinderen (door aanbod van sport & cultuur op school) door meer aansluiting tussen (wijk)voorzieningen en scholen. 4. Er is ruimte voor uitbreiding van onderwijsconcepten Het huidige aanbod in het primair onderwijs is gebaseerd op een historische groei én de criteria uit de onderwijswetgeving. Een breed aantal maatschappelijke organisaties en het Ministerie van OC&W constateren landelijk dat deze wetgeving eigenlijk niet meer past bij de huidige samenleving. Het effect hiervan is dat het onderwijsaanbod in Lansingerland niet helemaal overeenkomt met de vraag van een deel van de ouders en leerlingen naar andere soorten schoolconcepten in het primair onderwijs. 1

Per 1 augustus 2014 is de Wet Passend Onderwijs in werking getreden en per 1 januari 2015 de Jeugdwet.

Visienota Onderwijs

Pagina 7/28

Visienota Onderwijs (T17.01857)

5. Er liggen kansen voor betere afstemming tussen onderwijs en arbeidsmarkt De samenleving en de arbeidsmarkt veranderen snel onder invloed van globalisering en innovatie. Het voorbereiden van leerlingen op die arbeidsmarkt vraagt een nauwere aansluiting tussen het bedrijfsleven en het onderwijs. Specifiek in het geval van de toegang tot het MBO zien onderwijs en gemeente hier een uitdaging. MBO-ers blijven in de regel vaak werken in de regio waar ze zijn opgegroeid. De kans is groot dat de VMBO-ers van nu over een aantal jaar op zoek gaan naar werk in onze regio. Voor de beste kansen op een goede carrière is het belangrijk dat deze leerlingen een opleiding krijgen die aansluit bij de vragen van het lokale bedrijfsleven.

Visienota Onderwijs

Pagina 8/28

Visienota Onderwijs (T17.01857)

3

Blijven werken aan wat goed gaat

De afgelopen vijftien jaar is het aantal leerlingen, en daarmee het onderwijs, in Lansingerland sterk gegroeid. Er zijn veel nieuwe scholen gesticht en bestaande scholen zijn snel gegroeid. Die grote groei heeft de afgelopen jaren veel gevraagd van leraren, directies, schoolbesturen en de gemeente. Het resultaat is dat de kwaliteit van het onderwijs en de onderwijshuisvesting in Lansingerland goed is, de organisatie van onze scholen stevig is en er een breed toegankelijk Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) programma staat. Naast een verbreding van ambities om onze doestellingen te halen, werken we ook aan zaken die we vooral moeten behouden.

3.1

Goed en nabij onderwijs

Doelstelling(en):  Voorzien in kwalitatief sterk onderwijs dichtbij huis.

In Lansingerland hebben we kwalitatief goede scholen. Dit blijkt in de eerste plaats uit de rapportage van de Inspectie van het Onderwijs.2 Maar we zien het ook terug in de reactie van ouders: die zijn in de regel tevreden over het onderwijs in Lansingerland. In de onderwijsenquête geeft meer dan de helft van de ouders en de leerlingen aan geen op- of aanmerkingen te hebben over het onderwijs. Daaruit concluderen wij dat de ouders en leerlingen in het algemeen tevreden zijn over het onderwijs in Lansingerland. Dit beeld wordt bevestigd in de gesprekken met ouders. Ook de nabijheid van onderwijs is in Lansingerland goed. Onze scholen liggen verspreid over de hele gemeente. Hierdoor hebben we een fijnmazig net van scholen waardoor nagenoeg iedere inwoner van Lansingerland een school bij hem of haar in de buurt heeft. Dit geldt niet alleen voor het basisonderwijs, maar ook voor het voortgezet onderwijs. Het feit dat elke kern over voortgezet onderwijs beschikt, is voor een gemeente als Lansingerland bijzonder te noemen. We vinden het belangrijk om deze nabijheid ook richting de toekomst te bewaren. Daarnaast biedt onze regio voor onze inwoners een breed scala aan verschillende soorten onderwijs in het voortgezet, het beroeps- en wetenschappelijk onderwijs.

Zo hebben scholieren en studenten die wonen in Lansingerland toegang tot een hoogwaardig aanbod in onderwijs waar de gemeente zelf te klein voor is. Daarbij kunnen we denken aan een categoraal gymnasium, tweetalig onderwijs en een groot aanbod van MBO-, HBO- en WO-opleidingen. Wij achten de toegang tot dit onderwijs van groot belang voor onze inwoners en volgen aandachtig ontwikkelingen zoals de Rotterdamse plaatsingswijzer. Daarom blijven we ons inzetten voor:  Het behouden van de huidige fijnmazigheid van het onderwijs, ook bij groei van de gemeente.  Vasthouden aan de huidige doorverwijsafstand van scholen.  Toegang voor onze inwoners behouden tot onderwijs in de regio.

2

Inspectie van het Onderwijs, ‘Toezichtsarrangementen basisonderwijs 2015/2016’ en ‘Toezichtsarrangementen voortgezet onderwijs

2015/2016’, https://www.onderwijsinspectie.nl/onderwijsdata.

Visienota Onderwijs

Pagina 9/28

Visienota Onderwijs (T17.01857)

3.2

Achterstandenbeleid

Doelstelling(en):  Gemeente en onderwijs organiseren ondersteuning op maat.

In Lansingerland vinden we het belangrijk dat alle kinderen met een verhoogd risico op onderwijsachterstanden de mogelijkheden krijgen om hier iets aan te doen. Daarom hebben we in Lansingerland een goede spreiding van VVE-voorzieningen over de gemeente. We hebben in iedere kern minimaal één locatie voor peuteropvang en één voor kinderdagopvang. De gemeente houdt toezicht op de kwaliteit van deze voorzieningen. Daarnaast zorgen onze partners en de gemeente samen voor een goede overdracht van informatie van de VVE naar de basisschool.3 Daarnaast zet de gemeente zich op dit moment in voor een betere aansluiting van de programma’s en de werkwijzen van de voorschoolse voorzieningen en de basisscholen. Het realiseren van taalonderwijs aan kinderen die de Nederlandse taal onvoldoende beheersen valt eveneens onder het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid. Ook voor deze kinderen geldt dat zij de mogelijkheid moeten krijgen om zich zo goed mogelijk te kunnen ontwikkelen. Het beheersen van de Nederlandse taal is hierbij essentieel. Onderwijs en gemeente vinden het belangrijk dat kinderen in de basisschoolleeftijd hier niet te ver van huis voor moeten reizen. Daarom kunnen deze kinderen het taalonderwijs in Lansingerland volgen. Voor taalonderwijs aan de oudere leerlingen richten wij ons op de regio Rotterdam.

Daarom blijven we ons inzetten op:  Behouden van over de gemeente gespreid aanbod van kwalitatief goede VVE.  Goede aansluiting VVE en basisonderwijs.  Taalonderwijs voor alle kinderen die de taal onvoldoende beheersen.

3.3

Onderwijshuisvesting

Doelstelling(en):  Voorzien in kwalitatief sterk onderwijs dichtbij huis.

Onderwijs gaat in de eerste plaats over docenten en leerlingen. Een belangrijke randvoorwaarde voor goed onderwijs is adequate huisvesting. Op het vlak van onderwijshuisvesting is veel gebeurd in Lansingerland. De afgelopen vijftien jaar zijn veel nieuwe scholen gesticht en gebouwd. De gemeente heeft fors geïnvesteerd in de realisatie van nieuwe schoolgebouwen. Lansingerland is de gemeente met veruit de grootste groei van het aantal leerlingen en vloeroppervlak van schoolgebouwen in heel Nederland. Ter illustratie: het aantal leerlingen in het voortgezet onderwijs is in deze periode toegenomen van 1.200 naar meer dan 4.100. We hebben op dit moment voldoende ruimte voor al onze leerlingen in zowel het primair als voortgezet onderwijs. Ook zijn onze schoolgebouwen van een kwalitatief goed niveau. In het primair onderwijs hebben we dit bereikt met een Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs (IHP PO). In dit IHP PO hebben we een planning gemaakt van de aanpak van de huisvestingsvraagstukken in de gemeente. Op één onderdeel na hebben we alle opgaves van dit plan opgelost. 4 Tegelijkertijd vinden we het belangrijk om de huidige kwaliteit van de onderwijshuisvesting op peil te houden. Daarnaast hebben ontwikkelingen op de woningmarkt en groei van het inwoneraantal van Lansingerland effect op de

3

Ouders moeten vooraf toestemming geven voordat VVE-gegevens naar de basisschool worden verzonden.

4

Aan de nieuwbouw van het schoolgebouw van basisscholen Prins Willen Alexander en De Kwakel wordt op dit moment gewerkt.

Visienota Onderwijs

Pagina 10/28

Visienota Onderwijs (T17.01857)

behoefte aan onderwijshuisvesting. Met deze vraagstukken in het achterhoofd actualiseren wij het IHP PO. Voor voortgezet onderwijs bekijken we onderwijshuisvesting in een regionale context. Dit voor zowel aanbod als capaciteit. De afstand die een VO-leerling kan reizen tussen huis en school is veel groter dan die van een leerling in het PO. Hierbij beschouwen we NoordRotterdam – Lansingerland – Pijnacker-Nootdorp Zoetermeer als het bedieningsgebied van de Lansingerlandse VO-leerling. Op dit moment is het aantal VO-leerlingen en de capaciteit van de VO-scholen in Lansingerland in evenwicht.5 Daarnaast biedt de regio een breed scala aan opties als het gaat om soorten VO en onderwijsconcepten. Er is op dit moment nog geen structurele regionale afstemming met de gemeenten Rotterdam, PijnackerNootdorp en Zoetermeer. Om voldoende aanbod en capaciteit te blijven garanderen is afstemming wenselijk. Wij gaan deze afstemming tot stand brengen. Daarom zetten we ons in op:  Behouden van de huidige kwaliteit van onderwijshuisvesting PO met een actueel IHP PO.  Regionaal afstemmen van de huisvestingsvraagstukken in het VO.

VO Leerlingen uit LL

Investeringen in de onderwijshuisvesting die bijdragen aan een kwalitatieve impuls in het onderwijs De gemeente heeft op dit moment voldoende m2 aan onderwijshuisvesting. Bij gelijkblijvende inwoneraantallen zien wij als gemeente geen noodzaak verder te investeren in de capaciteit van de onderwijshuisvesting. Tegelijkertijd wil de gemeente aansluiting bij de arbeidsmarkt en innovatie van het onderwijs stimuleren. Deze innovatie kan andere of nieuwe eisen stellen aan een schoolgebouw. Dit kan verbouwing van, of aanbouw bij, een bestaand schoolgebouw betekenen. Om onder andere dit soort ontwikkelingen te stimuleren stelt de gemeente via een subsidieregeling een innovatiebudget beschikbaar aan het onderwijs (zie paragraaf 4.3 voor meer informatie).

Leerlingen per woonplaats naar VO scholen in LL

65 335

104

253

1011

57

33

808

2896

2896

Lansingerland

5

Rotterdam

Zoeterneer

Overig

Lansingerland

Pijnacker-Nootdorp

Rotterdam

Zuidplas

Zoetermeer

Overig

Er is een totale instroom van 1.255 VO leerlingen van buiten Lansingerland naar VO scholen binnen de gemeente en een uitstroom van 1.411

VO leerlingen naar een school buiten de gemeente.

Visienota Onderwijs

Pagina 11/28

Visienota Onderwijs (T17.01857)

4

Op welke ontwikkelingen zetten we in?

De basis van het onderwijs in Lansingerland is goed. Tegelijkertijd voldoen we in Lansingerland nog niet aan alle doelstellingen die we in hoofdstuk 1 hebben benoemd. Om dat wel te doen gaan onderwijs en gemeente een aantal inspanningen leveren. In dit hoofdstuk beschrijven we per doelstelling welke inspanningen nodig zijn. Aan deze inspanningen hebben we een aantal concrete acties gekoppeld die gemeente en onderwijs samen gaan inzetten. Daarbij hebben we drie hoofdacties benoemd: 1. Regierol realisatie Wijknetwerken 2. Aansluiten onderwijs en jeugdhulp 3. Samenwerkingsverband onderwijs-bedrijfsleven-gemeente. Deze hoofdacties zijn de drie belangrijkste speerpunten uit deze visie. Wij verwachten dat deze acties een belangrijke kwalitatieve bijdrage leveren aan het onderwijs in Lansingerland.

4.1

Een wijknetwerk rond elke PO school

Doelstelling(en):  Gemeente en onderwijs organiseren ondersteuning op maat.  Ondersteuning organiseren we dichtbij school.  De basisscholen, BSO, KDV, CJG, jeugd- en jongerenwerk, sport en cultuur vormen een netwerk van voorzieningen in de wijk.

De gemeente Lansingerland kent een groot aantal voorzieningen voor kinderen zoals kinderdagopvang, buitenschoolse opvang en vroeg- en voorschoolse educatie. Toch zien we dat deze voorzieningen en de basisscholen in Lansingerland elkaar niet of onvoldoende kennen en nog niet of onvoldoende met elkaar samenwerken. Op basis van onze gesprekken met professionals in het onderwijs concluderen wij dat hier winst te halen valt. Dit beeld wordt ook ondersteund op landelijk niveau door de werkgroep Kindcentra 2020 waarin PO besturen, ouderorganisaties en het Ministerie van OCW vertegenwoordigd zijn.6 Een goede aansluiting op elkaar zorgt ervoor dat kinderen zich makkelijker en beter kunnen ontwikkelen. Aan de ene kant doordat organisaties beter van elkaar weten hoe ze de kinderen benaderen en dit op elkaar kunnen afstemmen. Een kind ervaart hierdoor bij de overgang van bijvoorbeeld de kinderopvang naar school minder hiaten. Aan de andere kant helpt het de verschillende organisaties om kinderen die dat nodig hebben op een goede en gelijke manier te ondersteunen. Daarnaast kunnen we kinderen helpen in het ontdekken van hun talenten door het aanhaken van sport- en cultuurorganisaties. In Lansingerland willen we deze aansluiting bereiken door het organiseren van een netwerk rond de basisscholen in een wijk.

Binnen dit netwerk wisselen we informatie uit over het pedagogische en educatieve beleid van de verschillende organisaties en zorgen we dat deze, waar mogelijk, op elkaar aansluiten. Ook worden afspraken gemaakt over de uitwisseling van informatie over de kinderen. Dit laatste gebeurt met instemming van ouders en met in achtneming van de privacy. In Lansingerland noemen we dit netwerk het Wijknetwerk. Onderwijs, kinder(dag)opvang en de gemeente hebben afgesproken dat we een wijknetwerk als volgt zien:

‘Een netwerk van voorzieningen waar in ieder geval primair onderwijs, kinder(dag)opvang en vroegschoolse educatie onderdeel van uitmaken. Jeugdhulp en welzijn haken daar waar nodig aan. Daarnaast kunnen ook sport- en kunst- en cultuurverenigingen, de bibliotheek en jeugd- en jongerenwerk onderdeel uitmaken van dit netwerk’.

6

Regiegroep Kindcentra 2020, ‘Kindcentra 2020, een realistisch perspectief’, Hoofddorp, 2015.

Visienota Onderwijs

Pagina 12/28

Visienota Onderwijs (T17.01857)

Uit onze gezamenlijke definitie blijkt dat het wijknetwerk verschillende verschijningsvormen kan hebben. Daarnaast blijkt uit de definitie dat we een duidelijke verbinding leggen tussen het onderwijs en de rest van de samenleving. De link tussen de school en het verenigingsleven en de link naar jeugd- en jongerenwerk zijn hier goede voorbeelden van. Door deze instellingen te verbinden krijgt een kind hier makkelijker en sneller toegang toe. Hierdoor kunnen ze zich makkelijker in de volle breedte ontwikkelen. De manier waarop dit gebeurt, zal daarbij verschillen per wijk. Dit heeft voornamelijk te maken met de wensen en behoeften van de ouders en kinderen van de school en de voorzieningen en mogelijkheden in de wijk. Zo kunnen we ons voorstellen dat in wijken met meer bewoners uit de lagere sociaaleconomische groepen meer ingezet wordt op de verbinding met sport, kunst en cultuur om kinderen hier meer toegang toe te geven. Terwijl in wijken met relatief veel tweeverdieners ingezet wordt op de intensievere samenwerking met de buitenschoolse opvang.

Basis school

Kinder opvang

CJG

Kunst en cultuur

Sport

Wijknetwerk

Een wijknetwerk ontwikkelt zich op een geleidelijke wijze. Hierbij zijn de visie en de wijze van samenwerking bepalende factoren. Er is niet één vast concept. In de praktijk ontstaan werkwijzen die aansluiten bij de wensen en mogelijkheden van de desbetreffende kinderen, ouders en samenwerkingspartners.

Hoofdactie: regierol realisatie Wijknetwerk Gemeente en onderwijspartners in Lansingerland omarmen het idee van Wijknetwerken. Gezamenlijk realiseren wij dit soort netwerken in onze drie kernen Berkel en Rodenrijs, Bergschenhoek en Bleiswijk. De gemeente werkt hierbij samen met onze onderwijspartners en vervult de regierol. Deze rol bestaat uit het bij elkaar brengen van de diverse partijen en het leggen van verbindingen binnen het maatschappelijke veld. Investering: 

Procesbegeleiding: De gemeente organiseert overleg tussen scholen, kinderopvang en CJG en bewaakt de agenda en afspraken. 0,6 fte voor één jaar om dit project op gang te krijgen. Kosten: € 60.000,- incidenteel.



Combinatiefunctionarissen: De combinatiefunctionaris is een persoon die aangesteld is om de combinatie te leggen tussen verschillende sectoren. In de praktijk blijken deze functionarissen succesvol in het leggen van de verbinding tussen het onderwijs, sport en cultuur. De combinatiefunctionarissen zijn dan ook een effectief instrument bij het opzetten van de wijknetwerken. Wij zoeken naar een uitbreiding van het huidige aantal van 6,06 fte combinatiefunctionarissen om te ondersteunen bij het opzetten van de wijknetwerken. Kosten: € 90.000,-

Visienota Onderwijs

Pagina 13/28

Visienota Onderwijs (T17.01857)

4.2

Zorg nabij school

Doelstelling(en):  Gemeente en onderwijs organiseren ondersteuning op maat.  Ondersteuning organiseren we dichtbij school.

Met het overgrote gedeelte van de Lansingerlands jongeren gaat het goed. Ze gaan naar school, ontwikkelen zich en zoeken hun plek in de samenleving. Een klein gedeelte van onze jongeren loopt echter tegen uitdagingen aan in hun leven waar ze zelf niet uitkomen. Zo komt circa 10% van onze jongeren in contact met een vorm van jeugdhulp van de gemeente. De redenen en de soort ondersteuning die deze jongeren krijgen, is uiteenlopend. Jongeren brengen een groot gedeelte van hun tijd door op school. School is vaak de eerste plek waar wordt opgemerkt dat een jongere worstelt met problemen. Soms zijn dit problemen op school maar soms ook problemen buiten school. De school is er verantwoordelijk voor dat ook deze jongere goed onderwijs krijgt. De gemeente is vaak verantwoordelijk als er ook maatschappelijke ondersteuning in de vorm van jeugdhulp nodig is. We zorgen dat gemeentelijke jeugdhulp en onderwijs zo nauw mogelijk samenwerken als het gaat om expertise, uitwisseling van kennis en de afstemming met passend onderwijs. Daardoor kunnen we zorgen dat we zo goed mogelijke ondersteuning organiseren voor de jongeren die dat nodig hebben. Daarnaast kan goede samenwerking met het onderwijs ervoor zorgen dat potentiële problemen eerder worden opgemerkt waardoor de benodigde ondersteuning eerder wordt ingezet. Hierdoor kunnen in sommige gevallen ernstigere problemen worden voorkomen.

Ook kan de desbetreffende jongere hierdoor beter functioneren in de klas en is zwaardere jeugdhulp in een later stadium wellicht niet nodig.

Beleidsplan Sociaal Domein Op dit onderwerp sluit de Visienota Onderwijs aan op accent 3 van het Beleidsplan Sociaal Domein. Door een gezamenlijke inzet vanuit deze twee beleidsvelden streven we naar een vroegere signalering van problemen bij leerlingen en een betere (preventieve) ondersteuning van die leerlingen die dat nodig hebben.

Scholen in Lansingerland hebben steeds meer te maken met gezins- en jongerenproblematiek die het gedrag en het functioneren van leerlingen op school beïnvloedt. Voorbeeld hiervan is de invloed van (vecht)scheidingen op kinderen. De scholen geven aan in dit soort situaties vaak een gebrek aan kennis en informatie te ervaren. Daardoor vinden ze het vaak lastig om te bepalen wat hun rol in de ondersteuning aan het kind is. Daarnaast geven schoolbesturen aan onvoldoende middelen te hebben om de taken op het gebied van passend onderwijs goed vorm te geven. Er is een tekort aan expertise en structuur voor het ondersteunen van leerlingen binnen scholen. Een terugkomende vraag is: of er in Lansingerland ruimte is voor eigen speciaal onderwijs (hierna so). SO is voor kinderen met een beperking die dermate zwaar is dat ze niet naar een reguliere school kunnen. Er zijn vier soorten (clusters) so met elk een specialisatie op een specifieke soort beperking (visueel, auditief, verstandelijk en/of lichamelijk en gedrags- en/of psychologische stoornissen). Met een groeiende bevolking met een groot aantal kinderen is er ook een groeiende behoefte aan so. Op dit moment gaan kinderen die so nodig hebben naar Rotterdam, Zoetermeer, Den Haag of Delft. De keuze voor een school is daarbij afhankelijk van het soort clusteronderwijs dat het kind nodig heeft.

Er zijn in Lansingerland 54 kinderen in de basisschoolleeftijd en 96 in de voortgezet onderwijsleeftijd die gebruik maken van SO. Aangezien deze kinderen verdeeld zijn over verschillende clusters is er geen basis voor speciaal onderwijs in Lansingerland. Visienota Onderwijs

Pagina 14/28

Visienota Onderwijs (T17.01857)

Tot nu toe is de rol van de gemeente ten opzichte van het onderwijs beperkt gebleven tot cofinanciering van schoolmaatschappelijk werk (hierna: SMW). We zijn voornemens deze cofinanciering te behouden én in te zetten op de volgende vier ontwikkelingen: Hoofdactie: Aansluiting tussen jeugdhulp en school verbeteren We zorgen ervoor dat de organisatie van de jeugdhulp voor scholen begrijpelijk is. Daarnaast ondersteunt de gemeente scholen om beter en eerder problemen te herkennen en deze makkelijker te kunnen aanmelden bij de juiste zorg. Ook onderzoeken we hoe jeugdhulp en onderwijs in Lansingerland beter op elkaar kunnen aansluiten. In dit onderzoek wordt onder andere bekeken of en zo ja welke rol scholen kunnen krijgen in de doorverwijzing en de directe ondersteuning aan het kind. Deze actie maakt deel uit van de uitvoering van accent 3 ‘De leraar trekt aan de bel’ van het Beleidsplan Sociaal Domein. Investering: Deze actie wordt gefinancierd vanuit Programma 3 Jeugd. Actie: Intensiveren kennisuitwisseling Om te zorgen voor effectieve en efficiënte ondersteuning van een kind, is het belangrijk dat de betrokken zorgpartners van elkaar weten wat er rond het kind gebeurt. Vaak is de school ook een belangrijke schakel in deze ondersteuning. Het is belangrijk dat school en jeugdhulp op de hoogte zijn van elkaars werkzaamheden en bevindingen.

Daarom intensiveren we de kennisuitwisseling en het overleg op dit onderwerp tussen scholen, CJG, gemeente en andere jeugdhulpinstanties. Het element ‘privacy’ is een factor bij de uitwisseling van informatie. Het is belangrijk om hier zorgvuldig mee om te gaan, zonder dat het een verlammende werking heeft. Investering: Deze actie vindt plaats binnen de bestaande middelen Onderwijs. Actie: Beter afstemmen van jeugdhulp en passend onderwijs Op 1 augustus 2014 is de Wet Passend Onderwijs in werking getreden. Het doel van passend onderwijs is dat kinderen die behoefte hebben aan extra ondersteuning zo veel als mogelijk op reguliere scholen terecht kunnen. Dit in plaats van dat deze kinderen naar het speciaal onderwijs moeten. Tegelijkertijd is de gemeente sinds 1 januari 2015 verantwoordelijk voor de jeugdhulp. Deze twee taken hebben duidelijke raakvlakken. Om hier een goede invulling aan te geven is afstemming nodig tussen de jeugdzorg / jeugdhulp en het onderwijs. Voor deze afstemming zijn de gemeente en de samenwerkingsverbanden voor het passend onderwijs met elkaar in gesprek geweest in het kader van de ‘Transformatie onderwijs-zorgarrangementen’. Hierbij zijn nieuwe afspraken gemaakt en hebben wij afgesproken hoe we dit gaan monitoren. De komende twee jaar gaan wij aan de slag om uitvoering te geven aan deze afspraken.

Investering: Deze actie vindt plaats binnen de bestaande middelen Onderwijs en Jeugd. Actie: Pilot Prismaklas In Lansingerland voert Spectrum op dit moment een pilot uit met een bovenschoolse Prismaklas. Deze klas is voor kinderen die in de reguliere plusklas op hun eigen basisschool nog niet voldoende worden uitgedaagd. Deze kinderen komen vanuit hun basisscholen één dagdeel in de week samen om ze zo gezamenlijk een extra uitdaging te bieden. Bij een succesvolle pilot staat Spectrum open voor een verdere uitbreiding van deze Prismaklas over basisscholen van andere schoolbesturen. Investering: Deze actie vindt plaats binnen de bestaande middelen Onderwijs.

Visienota Onderwijs

Pagina 15/28

Visienota Onderwijs (T17.01857)

4.3

Aansluiting op de arbeidsmarkt

Doelstelling(en):  Gemeente, VO, MBO en bedrijfsleven zorgen voor kansrijke carrièremogelijkheden in de regio.

De afgelopen twintig jaar is onze economie van aard veranderd. We spreken nu van een innovatieeconomie. In deze economie gaat het meer dan ooit om het genereren van nieuwe ideeën door samenwerking, creativiteit, technologische toepassingen en ondernemerschap. Dat geldt niet alleen op het niveau van de individuele werknemer, maar ook op het niveau van ondernemingen als geheel. Succesvolle bedrijven in deze nieuwe economie worden getypeerd door snelheid, flexibiliteit, innovatie en intensieve samenwerking zowel intern als extern. Om klaar te zijn voor deze ontwikkelingen is het belangrijk dat leerlingen onderwijs krijgen dat zich richt op de aansluiting met de technologische en maatschappelijke ontwikkelingen in onze samenleving. Voor scholen is dit een constante uitdaging. Ze ervaren daarin een grote beperking in financiën. Investeringen in bijvoorbeeld nieuwe apparatuur zijn hoog en de ontwikkelingen volgen elkaar snel op waardoor aangeschafte apparatuur snel ‘veroudert’. Ook is vooraf soms onduidelijk welke ontwikkeling doorzet in de maatschappij. De keuze om daarop te investeren is daarmee onzeker. Als voorbeeld van de snel veranderende ontwikkelingen kan gedacht worden aan de overgang van PC naar laptop en van laptop naar tablet en de opkomst van de 3D printer. Deze technieken brengen mooie mogelijkheden voor het onderwijs met zich mee, maar ook hoge aanschafkosten.

Daarnaast vragen dit soort innovaties om nieuwe werkwijzen en leerstof. Dat vraagt een inspanning van docenten waar vaak geen tijd voor is binnen de huidige werkbelasting. Naast technologisering en informatisering speelt globalisering een grote rol. Door nieuwe toepassingen van ICT wordt het steeds eenvoudiger over grenzen heen te communiceren en samen te werken. We bewegen ons naar een mondiale economie waarin we afhankelijk zijn van ontwikkelingen ver buiten onze landsgrenzen. Voor onze HBO en WO studenten betekent dit enorme kansen. Hun werkomgeving en horizon ligt op het niveau van Nederland, Europa en zelfs wereldwijd. Voor deze kinderen is het vooral belangrijk dat ze binnen onze gemeente een goede start maken door kwalitatief goed en innovatief onderwijs. Naast deze groep leerlingen zien we ook leerlingen voor wie juist de regio heel belangrijk is. Uit onderzoek blijkt dat mensen met een MBO-diploma gemiddeld een kortere woon-werkafstand hebben.7 Ook zijn MBO-ers gemiddeld minder bereid om te verhuizen voor werk. 8 Het is belangrijk dat jongeren die een MBO opleiding volgen, een opleiding krijgen waarmee ze in de toekomst binnen onze regio aan de slag kunnen. Dit geldt voor de kansen en mogelijkheden van onze jongeren. Maar ook voor het lokale bedrijfsleven, als het gaat om het vinden van goede en gekwalificeerde werknemers.

Daarnaast is het belangrijk dat op de lange termijn zoveel mogelijk mensen in onze gemeente werk hebben. Het organiseren van een goede aansluiting VMBO-MBO-bedrijfsleven zien wij gedeeltelijk als een belang van de gemeente.

7 8

D. van Rhoon, A. Vos, e.a., ‘De invloed van opleidingsniveau op woon-werkafstand’ Centraal Bureau voor de Statistiek, 2011. P. Ester, G. Evers, e.a., ‘Werk en verhuisbereidheid in Nederland’, Regionale arbeidsmarktmobiliteit in Nederland en Europa, Tilburg,

2008.

Visienota Onderwijs

Pagina 16/28

Visienota Onderwijs (T17.01857)

Hoofdactie: Samenwerkingsverband VMBO-MBO-bedrijfsleven In Lansingerland zorgen we voor duidelijke opleidingstrajecten vanuit het VMBO naar het MBO en het lokale bedrijfsleven. Daarom organiseren we een permanent samenwerkingsverband tussen deze groepen. Het doel daarvan is dat onze leerlingen in onze gemeente een traject van VMBO en MBO kunnen volgen waarmee ze in de regio werk kunnen vinden. We denken aan een organisatie waarbinnen verschillende aanbieders van MBO onderwijs samen met het lokale bedrijfsleven, opleidingen verzorgen die passen bij de economische ontwikkeling van onze regio. In Lansingerland willen we deze ontwikkeling starten in het VMBO. Gemeente, VMBO’s, MBO’s en het lokale bedrijfsleven gaan samenwerken om deze trajecten vorm te geven en te organiseren. Daarbij fungeert de gemeente als aanjager en procesbegeleider. Daarnaast ondersteunt zij het proces met bijvoorbeeld een economische analyse van de regio. Investering: Procesbegeleiding: Gemeente organiseert overleg tussen VMBO scholen, MBO instellingen en het lokale bedrijfsleven, bewaakt gemaakte afspraken en faciliteert daar waar mogelijk ontwikkelingen. 0,4 fte voor één jaar om dit project op gang te krijgen. Kosten: € 40.000,- incidenteel

Actie: Innovatiebudget Onderwijs In Lansingerland stimuleren we dat onze scholen zo goed als mogelijk kunnen inspelen op (technologische) innovaties in de samenleving. Om de grootste financiële beperkingen hierop te verminderen stelt de gemeente via een subsidieregeling een innovatiebudget van € 50.000,- per jaar ter beschikking aan het onderwijs in Lansingerland. Scholen kunnen een aanvraag doen om een innovatie te (co-)financieren die gebruik maakt van nieuwe technieken of nieuwe onderwijskundige inzichten en die een bijdrage levert aan de onderwijsvisie van de school. Investering: Innovatiebudget Kosten: € 50.000,- structureel

Visienota Onderwijs

Pagina 17/28

Visienota Onderwijs (T17.01857)

4.4



Een passend aanbod basisonderwijs

Mogelijkheden benutten om andere onderwijsconcepten aan te bieden.

De gemeente Lansingerland vindt het belangrijk dat ouders en kinderen de vrijheid hebben om een school te kiezen die het beste bij het kind past. Op een school die beter aansluit op het karakter en de ontwikkelingsbehoefte van een kind zal het eerder gelukkig zijn en betere resultaten halen. Eén van de grote verschillen in benadering van het kind zit in het schoolconcept. Dit is het beleid van een school over de vorm en de inhoud van het onderwijs. Inhoudelijk wordt dit voor het grootste gedeelte bepaald door de landelijke eisen en voorschriften. Scholen kunnen hierbinnen wel kiezen voor andere accenten. Zoals meer aandacht voor kunst en cultuur of voor sport, het kiezen voor 50 weken onderwijs9, of tweetalig onderwijs. Scholen hebben veel vrijheid over de vorm waarin het onderwijs wordt aangeboden. Scholen die hier op een traditionele wijze vorm aan geven, noemen wij regulier onderwijs. Daarnaast zijn er andere onderwijsconcepten. Bekende voorbeelden hiervan zijn: Montessori, Vrije school, Dalton en Jenaplan. In toenemende mate vinden ouders en leerlingen het onderwijsconcept van een school belangrijk. Ook in Lansingerland geeft ruim 60% van de ouders en leerlingen aan onderwijsconcepten belangrijk te vinden. Tegelijkertijd heeft onze gemeente een beperkte diversiteit in het aanbod van onderwijsconcepten. De gemeente kent drie Daltonbasisscholen en één Jenaplan school.

De overige achttien basisscholen zijn reguliere scholen. In het voortgezet onderwijs is één van de zes scholen een Daltonschool. In de gemeente zijn enkele andere bekende onderwijsconcepten, zoals Montessori onderwijs, Vrije School, Steve Jobsscholen of 50 weken onderwijs niet aanwezig. Uit de enquête blijkt dat hier een behoefte ligt in de gemeente. Vooral bij ouders met kinderen in het primair onderwijs. We stelden de vraag of ouders bij de schoolkeuze van hun kind een schoolconcept hebben gemist. 15% van de ouders met een kind dat in Lansingerland naar de basisschool gaat heeft een concept gemist. Daarnaast geeft 47% van de ouders, die voor een basisschool buiten de gemeente hebben gekozen, aan een schoolconcept te hebben gemist. Belangrijk is om daarbij op te merken dat die 15% en 47% van de ouders niet allemaal hetzelfde concept hebben gemist. De vraag naar onderwijsconcepten past in een landelijke trend waarbij het aantal van de scholen met een ander schoolconcept toeneemt. Ook in de voorgestelde wetswijziging “Meer ruimte voor nieuwe scholen” zien we dat het kabinet inspeelt op deze maatschappelijk behoefte. Dit wetsvoorstel geeft meer ruimte om scholen te starten juist op basis van een schoolconcept en niet enkel op basis van een religieuze richting (denominatie).