Begroting 2023

Door onder andere in te zetten op een heldere omgevingsvisie met duidelijke kaders, willen we maximaal gebruik maken van de mogelijkheden en ruimte die de nieuwe Omgevingswet biedt.

33

Speerpunten Milieu en duurzaamheid Omschrijving speerpunt De gemeente wil bijdragen aan het behalen van de Klimaatdoel van het Rijk om in 2030 55% minder CO2 uitstoten ten opzichte van 1990. Aangezien de uitvoering daarvan twee jaar heeft geleden onder geldgebrek werken we de komende jaren aan een inhaalslag. De Duurzaamheidsvisie fungeert daarbij als algemeen beleidskader. Het Uitvoeringsprogramma laten we los. (Vanaf 2024 maken we een nieuwe Duurzaamheidsvisie met specifiekere tussenstappen en een nieuw uitvoeringsprogramma.) Voorrang in 2023 heeft de energietransitie. In de particuliere woningbouw golden de doelen om in 2030 voor 50% en in 2050 voor 100% energieneutraal te zijn. Voor sociale huurwoningen willen we in lijn met de prestatieafspraken in 2040 energieneutraal zijn. Ook de agrarische sector, industrie, bouwnijverheid en dienstensectoren moeten energieneutraal zijn in 2040. De ODIJMOND stimuleert en handhaaft namens de gemeente. Landsmeer wil steeds meer hernieuwbare energie produceren ‘voor het net en zet daarom vol in op zonne-energie. Op het gebied van afval zijn de doelen bijgesteld in het afvalbeleidsplan. Duurzaamheidsafspraken werken door op alle beleidsterreinen en vragen daarom een integrale benadering. Daarvoor is het nodig weer een duurzaamheidsmedewerker aan te stellen die projecten aanstuurt en integraal werken bevordert. .

Er kan dan in toenemende mate, onder druk van de klimaatverandering, gewerkt worden aan het koppelen van opgaven in de openbare ruimte voor een optimaal resultaat. Een toekomstbestendige inrichting van de openbare ruimte, gebouwde omgeving en infrastructuur, die ruimte geeft voor de ontwikkelingen op gebied van onder meer energietransitie, bereikbaarheid, groen en ontspanning, circulaire economie en klimaatadaptatie. Wat willen we bereiken? De afvalinzameling en -verwerking organiseren op een efficiënte en duurzame wijze waarbij getracht wordt de kostenstijging voor de inwoner te beperken en de last op het milieu te verminderen. Wat gaan we daar voor doen? - Goede voorlichting aan inwoners die ondersteunend is aan de doelstellingen. - De milieustraat op efficiënte wijze (laten) beheren. - De aanbesteding afronden voor de bovengrondse afvalcontainers. - De specifieke doelen voor de komende vijf jaar uit het afvalbeleidsplan dichterbij brengen, namelijk: - Jaarlijkse afvalbeheerkosten in 2026 zijn maximaal € 1,31 miljoen per jaar.- Na 2026 lopen de jaarlijkse afvalbeheerkosten niet verder op. Waardoor het niet nodig moet zijn om de ASH (substantieel) te verhogen. - Reduceren van de hoeveelheid restafval die meetelt voor de VANGdoelstelling met 35% ten opzichten van de 243 kilogram in 2019. In 2026 is de hoeveelheid restafval maximaal 158 kilogram per inwoner.

- Het scheidingspercentage voor huishoudelijk afval is in 2026 tenminste 66%.- Tenminste 85% van de gescheiden ingezamelde afvalstromen wordt aangebonden voor recycling of hergebruik.- Tenminste 90% van de inwoners is in 2026 bewust bezig met (eigen) afvalscheiding. Wat willen we bereiken? Doelmatige inzameling, berging, transport en/of lokale zuivering van afvalwater, hemelwater (regenwater) en grondwater. Wat gaan we daar voor doen? - Het inspecteren en onderhouden van de riolering, sloten en beschoeiingen.

34

- Het tijdig vervangen van riolering en beschoeiingen en baggeren van sloten (conform MIP en beheerplannen). - In 2023 wordt het stedelijk water overgedragen aan het HHNK. Inzet is om zoveel mogelijk wateren (niet alleen stedelijk) over te dragen aan het HHNK. Wat willen we bereiken? Hernieuwbare energie produceren voor het net. Wat gaan we daar voor doen? - Gesprekken voeren om de oprichting van een energiecoöperatie te faciliteren. Wat willen we bereiken? Particuliere woningbouw moet in 2030 50% en in 2050 100% energie neutraal zijn. Wat gaan we daar voor doen? - We richten een duurzaamheidsfonds op dat voorziet in subsidies en leningen om een eigen huis te kunnen isoleren - We maken een nieuwsbrief en een website die informatie en inspiratie biedt om je huis en omgeving te verduurzamen.

Veilig en toegankelijk openbaar gebied Omschrijving speerpunt Ouderen, mindervaliden en mensen met een (visuele) beperking moeten gebruik kunnen maken van alle voorzieningen die onze gemeente te bieden heeft, zich vrij kunnen bewegen en makkelijk in een bus kunnen stappen. Daarom willen we de toegankelijkheid van het openbaar gebied binnen onze gemeente verbeteren. Er zijn nog veel plaatsen in onze gemeente waar mensen met een rollator, rolstoel, maar ook met een kinderwagen moeilijk kunnen komen. Fietspaden zijn niet altijd veilig en goed begaanbaar. Wat willen we bereiken? Een aantrekkelijke groene buitenruimte Wat gaan we daar voor doen? - Uitvoering geven aan het nieuwe Beleidsplan Groenbeheer (vastgesteld november 2021). Het vasthouden van de huidige beeldkwaliteit staat daarbij centraal. Wat willen we bereiken? Stimuleren van buitenspelen door kinderen een aantrekkelijke speelruimte te bieden. Wat gaan we daar voor doen? - Uitvoeren van het Beleidsplan Samen Beter Buiten Spelen 2021-2026 en het bijbehorende Uitvoeringsprogramma. - We bekijken welke mogelijkheden er zijn om het Rietland terug te kopen en er een sport- en speelplaats van te maken. - We realiseren voldoende plekken om buiten te kunnen spelen en sporten, en nemen dit mee in de uitvoeringsplannen van de gemeente op het gebied van speelbeleidsplan.

35

Wat willen we bereiken? We willen een toegankelijk en veilig openbaar gebied. Wat gaan we daar voor doen? - We inventariseren op welke plaatsen de toegankelijkheid en veiligheid van trottoirs en fietspaden moet worden verbeterd en legt de raad een plan van aanpak voor. - We zorgen voor goede openbare verlichting en het verduurzamen hiervan.

We willen tempo maken met bouwen. Omschrijving speerpunt We vinden het belangrijk dat iedereen een passende woning kan vinden en dat je je (t)huis aan kunt passen aan de levensfase waarin je je bevindt. We willen woningen die duurzaam zijn, aansluiten bij de vraag van onze inwoners, die doorstroming bevorderen en zijn afgestemd op de gezinssamenstelling van de toekomst. In de beleidskaders woningbouw staat beschreven voor welke doelgroepen we willen bouwen en in welke verhouding. We willen wonen en werken mogelijk maken en ook creatieve, alternatieve woonoplossingen en woonvormen moeten mogelijk zijn. Minder regels en eenduidige beleidskaders voor woningbouw zijn hierbij essentieel. De toekomstvisie 2025, de woonvisie 2016-2024 “Goed wonen in Landsmeer”, de beleidskaders woningbouw en de beleidsnota Tiny Houses bieden hiervoor de ruimte en die ruimte willen we in Landsmeer nemen. We vinden het belangrijk dat iedereen een passende woning kan vinden en dat je je (t)huis aan kunt passen aan de levensfase waarin je je bevindt. Wat willen we bereiken? We willen binnenstedelijk verdichten.

Wat gaan we daar voor doen? - Een positieve grondhouding innemen tegenover projectontwikkeling door private partijen en woningcorporaties (en daarbij denken aan opties als collectief particulier opdrachtgeverschap, stichtingsvormen en andere vormen) alsmede tegenover creatieve, alternatieve woonoplossingen en woonvormen. - we willen bouwen in de kernen van onze gemeente en daarvoor willen we zowel transformatie van gebouwen als herbestemming mogelijk maken en buitenstedelijk willen we ruimte voor ruimte, transformatie en herbestemming toestaan. - Bekijken welke mogelijkheden er zijn met betrekking tot het bijstellen of afhalen van het Bijzonder Provinciaal Landschap en het voeren van een continu lobby richting Provinciale en Gedeputeerde Staten over Bijzonder Provinciaal Landschap, het Materplan Wonen en de notitie Lintbeschouwing om te komen tot meer woningbouw. - Bekijken welke mogelijkheden er zijn om bedrijfsruimten of andere locaties te benutten met behoud van kwalitatief hoogwaardig groen. - Handelen in de geest van de Omgevingswet, waarbij we voor het hele gebied werken met de onbekende toekomstprocedure. Wat willen we bereiken? We willen de wachtlijsten voor sociale woningbouw terugdringen. Wat gaan we daar voor doen? 36

- Bekijken welke mogelijkheden er zijn om de ‘wachtlijsten’ op te schonen. Wat willen we bereiken? We willen een omgevingsvisie, een gebiedsvisie en ook een integraal plan voor de gronden tussen de wijk Luijendijk-Zuid en de Ringweg A10 en de gronden tussen Zuideinde en het Amsterdamse Pad. Wat gaan we daar voor doen? - Met toepassing van de “onbekende toekomst” procedure wordt de kans vergroot op het tot stand komen van particuliere binnenstedelijke ontwikkelingen. Het ontwikkelen van een omgevingsvisie voor de gemeente Landsmeer, een gebiedsvisie en ook integraal plan (incl. aandacht voor infrastructuur een ontsluiting), voor de gronden tussen de wijk Luijendijk-Zuid en de Ringweg A10 en de gronden tussen het Zuideinde en het Amsterdamse Pad. Wat willen we bereiken? We willen een passende woning voor iedereen. Wat gaan we daar voor doen? - Actualiseren van de woonbehoefte in Landsmeer en in kaart brengen van de plancapaciteit en bekende en op dit moment nog onbekende in- en uitbreidingslocaties. - Het opstellen van een nieuwe woonvisie, die als kader dient voor de te sluiten prestatieafspraken. - Maken van heldere prestatieafspraken en afspraken met betrekking tot monitoring/bijsturing.

Een schoon, heel en veilige openbare ruimte Omschrijving speerpunt De openbare ruimte is de woonkamer van alle Landsmeerders. De gemeente draagt zorg voor een schone, hele en veilige openbare ruimte, zodat de Landsmeerders hier optimaal gebruik van kunnen maken. De openbare ruimte wordt degelijk onderhouden. Onderhoud draagt bij aan de aantrekkelijkheid van onze gemeente en nodigt uit om in de openbare ruimte te bewegen, te werken, te verblijven en te recreëren. De openbare ruimte houdt rekening met de natuur en het milieu en draagt zo bij aan een duurzame samenleving. Wat willen we bereiken? Een vlotte en veilige afwikkeling van het verkeer. Wat gaan we daar voor doen? - Bij alle projecten openbare ruimte wordt afgewogen of en hoe een bijdrage geleverd kan worden aan een vlotte en veilige afwikkeling. Wat willen we bereiken? Onderhoud van de openbare ruimte conform het ambitieniveau A-B voor wegen en B-C voor groen en B-C voor straatreiniging. Wat gaan we daar voor doen? - Uitvoeren van onderhoud in openbare ruimte conform de vastgestelde planning en norm. - Vervanging en uitbreiding van areaal in de openbare ruimte conform het MIP 2022-2025. - Het openbaar groen wordt onderhouden conform het vastgestelde beleidsplan. - Bomen en heesters worden in beginsel herplant. 37

Landsmeer is economisch krachtig en toeristisch aantrekkelijk Omschrijving speerpunt In Landsmeer is voor zowel gevestigde als nieuwe bedrijven en ZZP’ers ruimte voor ondernemerschap. Landsmeer is door zijn centrale ligging aantrekkelijk voor toeristen en bezoekers. Wat willen we bereiken? Behoud en groei van werkgelegenheid. Wat gaan we daar voor doen? - Op de gemeentelijke website is relevante informatie voor ondernemers te vinden, zoals een verwijzing naar het digitale Startersloket. - Individueel contact met bedrijven (door middel van bedrijfsbezoeken). - Samenwerking tussen gemeenten en bedrijven in regio Zaanstreek-Waterland. Wat willen we bereiken? Bevorderen groei van recreatie en toerisme. Wat gaan we daar voor doen? - Vergroten samenwerking op het gebied van recreatie en toerisme binnen MRA en regio ZaanstreekWaterland. - Versterking van het netwerk van ondernemers in recreatie en toerisme lokaal en regionaal. - We hanteren 1 aanspreekpunt binnen de ambtelijke organisatie voor ondernemers. - We ondersteunen initiatieven die het toeristische en recreatieve profiel van onze gemeente vergroten op voorwaarde dat de plannen passen binnen de omgeving en binnen de ruimtelijke en stedenbouwkundige visie. Wat willen we bereiken? Groei van het aantal zelfstandigen. Wat gaan we daar voor doen? - Bijeenkomsten organiseren voor starters en zelfstandigen.

Wat mag het kosten?

38

Bedragen * € 1.000

Rekening

Begroting

begroting voor

Mutatie

Begroting

Ruimtelijk domein

2021

2022

2022

2023

2023

Meerjarenraming 2024

2025

2026

3.01 Afvalstoffen

-1.501

-1.508

-1.528

-114

-1.642

-1.698

-1.747

-1.747

3.02 Begraven

-143

-127

-137

0

-137

-143

-146

-146

3.03 Duurzaamheid

-403

-357

-315

-113

-428

-429

-437

-437

3.04 Economie & Recreatie

-123

-163

-166

-19

-184

-190

-197

-189

3.05 Groenvoorzieningen

-394

-514

-508

-61

-569

-594

-608

-610

3.06 Grondexploitatie

-46

-182

-4

-75

-80

0

0

0

3.07 Omgevingsvergunningen

-617

-611

-590

-58

-648

-672

-696

-696

-1.389

-1.584

-1.431

-382

-1.812

-1.884

-1.799

-1.860

3.09 Ruimtelijke ordening

-577

-664

-526

-198

-724

-735

-745

-645

3.10 Volkshuisvesting

-69

-73

-74

-13

-87

-89

-86

-86

3.11 Water en riolering

-1.045

-1.046

-859

-164

-1.023

-1.086

-1.165

-1.225

Totaal lasten 3.01 Afvalstoffen

-6.308 1.477

-6.829 1.863

-6.137 1.862

-1.197 99

-7.335 1.960

-7.521 2.032

-7.625 2.106

-7.640 2.106

3.02 Begraven

167

151

153

0

153

153

153

153

3.03 Duurzaamheid

92

0

0

0

0

0

0

0

3.04 Economie & Recreatie

17

19

19

0

19

19

19

19

3.05 Groenvoorzieningen

0

2

2

0

2

2

2

2

3.06 Grondexploitatie

46

182

4

75

79

0

0

0

3.07 Omgevingsvergunningen

254

248

201

9

210

216

223

223

3.08 Openbare ruimte

207

236

114

123

237

282

237

237

-3

29

29

1

31

31

32

32

3.08 Openbare ruimte

3.09 Ruimtelijke ordening

39

3.10 Volkshuisvesting

22

6

6

0

6

6

6

6

3.11 Water en riolering

1.182

1.171

1.188

45

1.234

1.295

1.360

1.428

Totaal baten

3.461

3.908

3.578

352

3.931

4.037

4.138

4.207

Saldo Toevoeging reserves

-2.847 0

-2.921 -297

-2.559 0

-845 150

-3.404 150

-3.483 -5

-3.487 -25

-3.434 0

Onttrekking reserves

268

363

0

0

194

72

0

0

Saldo reserves

268

66

0

344

344

67

-25

0

-2.578

-2.855

-2.559

-501

-3.060

-3.416

-3.512

-3.434

Saldo na mutaties reserves

40

Bedragen * € 1.000 Omschrijving 3.01

2023

2024

2025

2026

Afvalstoffen

Bestaand beleid -Ophogen budget straatreiniging

-20

-20

-20

-20

-Uitvoering heroverweging management formatie

35

35

35

35

-Aanpassing afvalstoffenheffing

99

121

144

144

-Actualisatie kapitaallasten 2023-2026

132

131

130

130

-Ophoging budget afval voor communicatie, aanbestedingen en incidenteel onderhoud .

-60

0

0

0

-Mutaties voorziening afval

-50

-40

0

0

-Actualisatie kapitaallasten MIP 2023-2026

-93

-131

-130

-130

Totaal

43

95

157

158

-inboeken MJOP 2022-2025 (Meerjarenonderhoudsplan)

-1

-1

-1

-1

-Uitvoering heroverweging management formatie

11

11

11

11

-Actualisatie kapitaallasten 2023-2026

-2

-2

-2

-2

-Actualisatie rentecomponent kapitaallasten 2023-2026

-4

-3

-3

-3

-Actualisatie kapitaallasten MIP 2023-2026

0

-3

-3

-3

Totaal

5

2

2

2

-Ophoging budget ODIJmond

-8

-8

-8

-8

Totaal

-8

-8

-8

-8

-Wettelijke taken Duurzaamheid

-32

-32

-32

-32

Totaal

-32

-32

-32

-32

0

-44

-44

-44

-Aparte website en nieuwsbrief voor inwoners en ondernemers over duurzaamheid. -Storting reserve duurzaamheid

-15

0

0

0

0

0

0

0

-Inzet reserve duurzaamheid tbv 0.5 FTE duurzaamheid

-44

0

0

0

Totaal

-59

-44

-44

-44

3.02

Begraven

Bestaand beleid

3.03

Duurzaamheid

Autonome ontwikkelingen

Bestaand beleid

Nieuw beleid -0.5 FTE voor duurzaamheid (extra)

3.04

Economie & Recreatie

Autonome ontwikkelingen 41

-Bijdrage Het Twiske ophogen

-3

-4

-7

-9

Totaal

-3

-4

-7

-9

-Visie op economie, recreatie en toerisme

-10

-10

-10

0

Totaal

-10

-10

-10

0

-Ophogen budget openbaar groen

-44

-44

-44

-44

-Actualisatie kapitaallasten 2023-2026

-4

-4

-4

-4

-Actualisatie rentecomponent kapitaallasten 2023-2026

-2

-2

-2

-2

-Actualisatie kapitaallasten MIP 2023-2026

16

8

7

5

Totaal

-35

-43

-43

-45

-Investering voetbalkooi

-7

-7

-7

-7

Totaal

-7

-7

-7

-7

-Actualisatie grondexploitatie Luyendijk Zuid

0

0

0

0

-Actualisatie GREX Hotel resort de Breeck

0

0

0

0

Totaal

0

0

0

0

-Ophoging budget ODIJmond

-8

-8

-8

-8

Totaal

-8

-8

-8

-8

-Wet kwaliteitsborging Bouw

-10

-10

-10

-10

-Verwerken septembercirculaire (Wkb)

-10

-10

-10

-10

Totaal

-20

-20

-20

-20

-Achterstand wegenonderhoud

0

0

0

0

-Aanpassing budgetten Pontveer

-9

-14

-9

-9

-Actualisatie kapitaallasten 2023-2026

-17

-17

-16

-16

-Actualisatie rentecomponent kapitaallasten 2023-2026

-32

-31

-29

-27

-Actualisatie kapitaallasten MIP 2023-2026

-13

8

6

-57

Totaal

-70

-53

-49

-109

0

-30

0

0

Nieuw beleid

3.05

Groenvoorzieningen

Bestaand beleid

Nieuw beleid

3.06

Grondexploitatie

Bestaand beleid

3.07

Omgevingsvergunningen

Autonome ontwikkelingen

Nieuw beleid

3.08

Openbare ruimte

Bestaand beleid

Nieuw beleid -Visie mobiliteit 42

Totaal

0

-30

0

0

-Uitvoering heroverweging management formatie

47

47

47

47

Totaal

47

47

47

47

0

-30

-50

0

-Woonvisie

-25

0

0

0

-Gebiedsvisie entree

-44

0

0

0

-Reclame mast

0

-10

0

0

-Formatie RO (1 FTE)

0

-100

-100

-100

-Opstellen Omgevingsvisie/omgevingsplan

-150

-70

-50

0

Totaal

-219

-210

-200

-100

-inboeken MJOP 2022-2025 (Meerjarenonderhoudsplan)

-1

-1

-1

-1

Totaal

-1

-1

-1

-1

-Invoering nieuwe verdelingssystematiek sociale huurwoningen.

-10

-10

-5

-5

Totaal

-10

-10

-5

-5

-Uitvoering heroverweging management formatie

14

14

14

14

-Actualisatie kapitaallasten 2023-2026

-52

-51

-52

-39

-Actualisatie rentecomponent kapitaallasten 2023-2026

-21

-20

-18

-16

-Actualisatie GRP in de begroting

-480

-11

74

21

-Verhoging rioolheffing

45

107

171

240

-Mutatie voorziening naar aanleiding van herijking riolering

387

109

12

58

7

-34

-86

-154

-100

114

116

124

150

70

50

0

-Storting reserve duurzaamheid

0

-75

-75

0

-Inzet reserve duurzaamheid tbv 0.5 FTE duurzaamheid

44

0

0

0

Totaal

194

-5

-25

0

3.09

Ruimtelijke ordening

Bestaand beleid

Nieuw beleid -Omgevingsplan

3.10

Volkshuisvesting

Bestaand beleid

Nieuw beleid

3.11

Water en riolering

Bestaand beleid

-Actualisatie kapitaallasten MIP 2023-2026 Totaal 3.12

Reserves

Nieuw beleid -Opstellen Omgevingsvisie/omgevingsplan

43

Indexering -Indexering

-207

-309

-411

-411

Totaal

-501

-537

-548

-470

3.01

Afvalstoffen

Bestaand beleid Ophogen budget straatreiniging Door de stijging van algemene kosten (brandstof en salarissen) is de aanbesteding van straatreiniging hoger uitgevallen. Voor het lopende jaar, 2022, zijn deze kosten in de 1e Berap opgevangen door de stelpost loon- en prijsstijgingen. Voor de jaren 2023 e.v. dient het budget structureel te worden verhoogd, hiervoor wordt structureel de post loon- en prijsstijgingen ingezet om de stijging te kunnen opvangen. In het programma Financiën treft u onder de gelijke benaming (Ophogen budget straatreiniging) de dekking aan, welke wordt geput uit de stelpost loon- en prijsstijgingen. Uitvoering heroverweging management formatie Bij het vaststellen van de begroting 2022 is er een bezuiniging doorgevoerd van 1 fte op management formatie. Dit betrof een structurele bezuiniging van 107K per jaar. Deze overhead kosten zijn verdeeld over verschillende programma's. Deze bezuiniging is na het vast stellen van de begroting 2022 als 1 post (107K) tegen geboekt. De boekhoudkundige verwerking hiervan, raakt meerdere programma's en vind u derhalve terug in deze begroting 2023, verdeeld over verschillende programma's. Aanpassing afvalstoffenheffing Deze post betreft de aanpassing van de afvalstoffenheffing met 5,1 % als gevolg van stijgende kosten en de toevoeging van een communicatiebudget en mutaties in de voorzieningen.

( Zie verder op in de tekst.) Door de afschrijvingstermijnen van de kredieten aan te passen is het mogelijk gebleken om de kapitaallasten binnen de daarvoor gestelde begrote bedrag te houden. Echter zijn door de eerdere aanbestedingen de kosten van inzameling en verwerking toegenomen. Daarnaast zijn de toevoeging van een communicatiebudget en mutaties in de voorzieningen debet aan de aanpassing van het tarief. Actualisatie kapitaallasten 2023-2026 De actualisatie van de kapitaallasten 2023-2026 betreft de kapitaallasten volgend uit de tot nu toe geactiveerde investeringen. De actualisatie betreft investeringen die op alle programma's betrekking hebben. Ophoging budget afval voor communicatie, aanbestedingen en incidenteel onderhoud . Deze post betreft een ophoging van het budget voor het product afval. Het betreft € 30.000 voor communicatie, € 15.000 voor begeleiding aanbestedingen en € 15.000 voor incidenteel onderhoud, en derhalve in totaal € 60.000. Mutaties voorziening afval Naar aanleiding van de herberekening van de kostendekkendheid van het product afval zijn de mutaties in de voorziening zichtbaar onder deze post. Actualisatie kapitaallasten MIP 2023-2026 Actualisatie kapitaallasten MIP 2023-2026 3.02

Begraven

Bestaand beleid inboeken MJOP 2022-2025 (Meerjarenonderhoudsplan) Op 17 februari 2022 heeft de raad het MJOP 2022-2025 vastgesteld en daarmee moet het voormalige (oude) MJOP uit de begroting gehaald worden en het nieuwe vastgestelde MJOP worden ingeboekt. 44

Omdat de gemeentelijke objecten over de verschillende programma's zijn verdeeld, ziet u de financiële verwerking in het betreffende programma terug. Door alle programma's heen betreft dit een budget neutrale boeking. Uitvoering heroverweging management formatie Bij het vaststellen van de begroting 2022 is er een bezuiniging doorgevoerd van 1 fte op management formatie. Dit betrof een structurele bezuiniging van 107K per jaar. Deze overhead kosten zijn verdeeld over verschillende programma's. Deze bezuiniging is na het vast stellen van de begroting 2022 als 1 post (107K) tegen geboekt. De boekhoudkundige verwerking hiervan, raakt meerdere programma's en vind u derhalve terug in deze begroting 2023, verdeeld over verschillende programma's. Actualisatie kapitaallasten 2023-2026 De actualisatie van de kapitaallasten 2023-2026 betreft de kapitaallasten volgend uit de tot nu toe geactiveerde investeringen. De actualisatie betreft investeringen die op alle programma's betrekking hebben. Actualisatie rentecomponent kapitaallasten 2023-2026 De rente is verhoogd door de ECB waardoor het noodzakelijk is om de doorberekende rente te verhogen. De omslagrente is verhoogd van 0, 11 % naar 0.6 % Het gevolg is dat de kapitaallasten voor de bestaande investeringen meerjarig 2023-2026 geactualiseerd zijn binnen de diverse programma's van de begroting.

Actualisatie kapitaallasten MIP 2023-2026 Actualisatie kapitaallasten MIP 2023-2026 3.03

Duurzaamheid

Autonome ontwikkelingen Ophoging budget ODIJmond De minister heeft het ontwerp-Koninklijk Besluit (KB)met de inwerkingtredingsdatum van 1 januari 2023 voor de Omgevingswet aangeboden aan de Eerste en Tweede Kamer. De Minister, de VNG, het IPO en de Unie van Waterschappen spraken in een bestuurlijk overleg over het belang van een verantwoorde invoering van de wet. De datum van 1 januari 2023 biedt alle betrokken partijen duidelijkheid en bovenal meer zekerheid om goed te kunnen oefenen met het nieuwe digitale systeem en de nieuwe manier van werken. Voor de Begroting 2022 heeft dit vooral invloed op de warme overdracht bodemtaken. Voor 2023 e.v. dient het budgetten Milieubeheer en Brandveilig gebruiken structureel opgehoogd te worden. De ophoging van het budget betreft zowel een bijdrage ten behoeve van duurzaamheid €8.000,- als ook een bijdrage in het kader van de omgevingsvergunningen €8.000,- . Bestaand beleid Wettelijke taken Duurzaamheid Om invulling te kunnen geven aan de wettelijke taken op het gebied van duurzaamheid is vanaf 2023 een bedrag van € 32.000 structureel nodig, nu de reserve duurzaamheid in 2022 geheel uitgeput is. Voor 2022 is in de 1e Berap het restant uit de reserve gehaald en is het overige deel van de benodigde € 32.000 opgehoogd. Om vanaf 2023 aan de wettelijke taken te kunnen voldoen is het budget structureel dus opgenomen in deze begroting.

Nieuw beleid 0.5 FTE voor duurzaamheid (extra) Om de thematiek rondom duurzaamheid vorm te geven binnen de gemeente Landsmeer is een extra halve fte benodigd naast de halve fte die vanuit de organisatie is vrijgemaakt voor duurzaamheid vanaf 2023. Voor 2023 is de dekking incidenteel uit de reserve duurzaamheid gehaald. Daarom treft u voor 2023 hier een nul bedrag en ziet u bij de post "inzet reserve duurzaamheid" de last van -44K. 45

Aparte website en nieuwsbrief voor inwoners en ondernemers over duurzaamheid. Bewustwording is een belangrijk aspect bij de realisatie van de duurzaamheidsdoelstellingen. Niet alleen overheden zullen een bijdrage moeten leveren maar iedereen. Met een nieuwsbrief gaat in 2023 gepoogd worden de bewustwording te vergroten door oa met concrete voorbeelden te komen hoe een ieder een bijdrage kan leveren aan een gezonde en toekomstbestendige leefomgeving. Storting reserve duurzaamheid In 2022 is er in de 2e Berap een storting van 147K in de reserve duurzaamheid geboekt om in 2023 te kunnen inzetten op duurzaamheid. In 2024 en 2025 wordt er nog een extra storting van 75K in de reserve gedaan om zo voor de komende jaren in te kunnen zetten op duurzaamheid. Inzet reserve duurzaamheid tbv 0.5 FTE duurzaamheid Voor het jaar 2023 wordt de 0.5 FTE voor duurzaamheid gedekt door de inzet van de reserve duurzaamheid. De dekking van de lasten treft u in deze post aan. In de exploitatie treft u derhalve de 44K aan en bij de kop "reserve" treft u de dekking (positief 44K) aan. Bij de post "0.5 FTE duurzaamheid" treft u voor 2023 daarom een nul bedrag (de dekking zit immers in de post van inzet reserve duurzaamheid). 3.04

Economie & Recreatie

Autonome ontwikkelingen Bijdrage Het Twiske ophogen Als gevolg van de begroting 2023 van Het Twiske is de bijdrage van de gemeente Landsmeer verhoogd. De structurele doorwerking is in onze begroting opgenomen. Nieuw beleid Visie op economie, recreatie en toerisme Er wordt voor gekozen om op al deze drie beleidsvelden een beknopte concrete visie op te stellen. Geen lange teksten maar duidelijkheid over welke ambitie we op welke wijze gaan realiseren. In 2023 komt een visie op economie, in 2024 de visie op toerisme en in 2025 de visie op recreatie. Deze gefaseerde aanpak past goed binnen de beperkte ambtelijke capaciteit en beperkte middelen.Een gecombineerde visie op al deze drie beleidsvelden legt en een groot beslag op1 financieel jaar en is naar verhouding duurder omdat er dan ook extra capaciteit ingehuurd zal moeten worden. 3.05

Groenvoorzieningen

Bestaand beleid Ophogen budget openbaar groen Door de stijging van algemene kosten (Brandstof en salarissen) is de aanbesteding van onderhoud openbaar groen hoger uitgevallen. Voor het lopende jaar, 2022, zijn deze kosten in de 1e Berap opgevangen door de stelpost loon- en prijsstijgingen. Voor de jaren 2023 e.v. dient het budget structureel te worden verhoogd, hiervoor wordt structureel de post loon- en prijsstijgingen ingezet om de stijging te kunnen opvangen. In het programma Financiën treft u onder de gelijke benaming (Ophogen budget openbaar groen) de dekking aan, welke wordt geput uit de Stelpost loon- en prijsstijgingen. Actualisatie kapitaallasten 2023-2026 De actualisatie van de kapitaallasten 2023-2026 betreft de kapitaallasten volgend uit de tot nu toe geactiveerde investeringen. De actualisatie betreft investeringen die op alle programma's betrekking hebben.

46

Actualisatie rentecomponent kapitaallasten 2023-2026 De rente is verhoogd door de ECB waardoor het noodzakelijk is om de doorberekende rente te verhogen. De omslagrente is verhoogd van 0, 11 % naar 0.6 % Het gevolg is dat de kapitaallasten voor de bestaande investeringen meerjarig 2023-2026 geactualiseerd zijn binnen de diverse programma's van de begroting. Actualisatie kapitaallasten MIP 2023-2026 Actualisatie kapitaallasten MIP 2023-2026 Nieuw beleid Investering voetbalkooi Deze post betreft de kapitaallasten volgend uit de geplande investering in een voetbalkooi. 3.06

Grondexploitatie

Bestaand beleid Actualisatie grondexploitatie Luyendijk Zuid In de exploitatie Luyendijk Zuid is voor 2023 een bedrag opgenomen van € 60.000 voor geluidwerende maatregelen aan woningen. Dit bedrag is budgetneutraal verwerkt in de GREX. Actualisatie GREX Hotel resort de Breeck In verband met werkzaamheden van de projectleider is een bedrag van € 15.000 opgenomen. Dit bedrag is budgetneutraal verwerkt in de GREX. 3.07

Omgevingsvergunningen

Autonome ontwikkelingen Ophoging budget ODIJmond De minister heeft het ontwerp-Koninklijk Besluit (KB)met de inwerkingtredingsdatum van 1 januari 2023 voor de Omgevingswet aangeboden aan de Eerste en Tweede Kamer. De Minister, de VNG, het IPO en de Unie van Waterschappen spraken in een bestuurlijk overleg over het belang van een verantwoorde invoering van de wet. De datum van 1 januari 2023 biedt alle betrokken partijen duidelijkheid en bovenal meer zekerheid om goed te kunnen oefenen met het nieuwe digitale systeem en de nieuwe manier van werken. Voor de Begroting 2022 heeft dit vooral invloed op de warme overdracht bodemtaken. Voor 2023 e.v. dient het budgetten Milieubeheer en Brandveilig gebruiken structureel opgehoogd te worden. De ophoging van het budget betreft zowel een bijdrage ten behoeve van duurzaamheid €8.000,- als ook een bijdrage in het kader van de omgevingsvergunningen €8.000,- . Nieuw beleid Wet kwaliteitsborging Bouw De Wet Kwaliteitsborging Bouw (Wkb) treed naar verwachting vanaf 1 januari 2023 gefaseerd in werking. De Wkb heeft als doel de bouwkwaliteit en het bouwtoezicht te verbeteren door inschakeling van private kwaliteitsborgers. Onder deze wet zullen kwaliteitsborgers zorgdragen voor het voldoen aan de bouwtechnische regels. Deze taken vervallen hiermee bij gemeenten die overigens wel het bevoegd gezag blijven houden.

Tegelijkertijd wijzigen bepaalde wettelijke taken en krijgen gemeenten er extra wettelijke taken bij, zoals registratie en beoordeling van de Wkb-meldingen. Hieronder vallen onder andere bouwmeldingen, gereed meldingen en informatieverstrekking van de start en einde van bouwwerkzaamheden. Zoals in de meicirculaire 2022 aangekondigd ontvangen gemeenten, voor de noodzakelijke voorbereidingen die de gemeenten nog moeten treffen tot de inwerkingtreding van de Wkb in 2022 een bijdrage van € 25 miljoen in aanvulling op de 10 miljoen die eerder in 2021 is verstrekt. Daarnaast ontvangen de gemeenten na inwerkingtreding een jaarlijkse bijdrage (tot en met 2026) van € 47

10 miljoen voor het uitvoeren van de Wkb-taken. Voor de gemeente Landsmeer gaat het om een bijdrage van € 24.000 in 2022 en vanaf 2023 om € 10.000 per jaar. Verwerken septembercirculaire (Wkb) De Wet kwaliteitsborging bouw (Wkb) treed naar verwachting vanaf 1 januari 2023 gefaseerd in werking. De Wkb heeft als doel de bouwkwaliteit en het bouwtoezicht te verbeteren door inschakeling van private kwaliteitsborgers. Onder deze wet zullen kwaliteitsborgers zorgdragen voor het voldoen aan de bouwtechnische regels. Deze taken vervallen hiermee bij gemeenten die overigens wel het bevoegd gezag blijven houden. Tegelijkertijd wijzigen bepaalde wettelijke taken en krijgen gemeenten er extra wettelijke taken bij, zoals registratie en beoordeling van de Wkb-meldingen. Hieronder vallen onder andere bouwmeldingen, gereed meldingen en informatieverstrekking van de start en einde van bouwwerkzaamheden. Zoals in de meicirculaire 2022 aangekondigd ontvangen gemeenten, voor de noodzakelijke voorbereidingen die de gemeenten nog moeten treffen tot de inwerkingtreding van de Wkb in 2022 een bijdrage. In de september circulaire is hier voor geld ter beschikking gesteld, in de paragraaf Financiën treft u de meerjarige bruto verwerking van de september circulaire aan, de verwerking hier van zijn opgenomen in de verschillende programma’s en worden in het programma uitgelegd.

In het Sociaal Domein treft u verwerkingsposten aan : SVB-Asiel en IPS. In het Ruimtelijk Domein treft u verwerkingspost Wkb en in Financiën de verwerkingspost GDI. 3.08

Openbare ruimte

Bestaand beleid Achterstand wegenonderhoud De reserve wegenonderhoud wordt ingezet om de achterstand in het wegenonderhoud in te halen. Het bedrag voor 2023 is € 150.000. Hiermee zullen delen van de trottoirs aan het Dorpslint, rijbaan van Goudplevier worden hersteld en zal klein asfaltonderhoud in Den Ilp en Purmerland worden uitgevoerd. Het bedrag voor 2024 is € 72.000. Hiermee zullen kleine delen van trottoirs/rijbanen in Luyendijk worden hersteld. Het journaal is budgetneutraal omdat het benodigde budget onttrokken wordt aan de reserve en er derhalve geen effect optreedt voor het begrotingssaldo (per saldo nul). Aanpassing budgetten Pontveer Naar aanleiding van de aanbesteding van de exploitatie van de Pontveer wordt de begroting veranderd. De waarde van de aanbestede exploitatie bedraagt € 131.000. Dit bedrag wordt voor een groot gedeelte gedekt uit de bijdragen derden van de volgende partijen: Waterland (10%), Provincie (40%) en Vervoerregio (40%). De kosten voor Landsmeer zijn structureel met € 9.000 verhoogd, er was reeds € 8.000 begroot en de verhoging bedraagt € 17.000 voor Landsmeer. In 2024 is een bedrag voor eenmalig onderhoud begroot van € 50.000, derhalve is de bijdrage hoger dan de overige jaren. Actualisatie kapitaallasten 2023-2026 De actualisatie van de kapitaallasten 2023-2026 betreft de kapitaallasten volgend uit de tot nu toe geactiveerde investeringen.

De actualisatie betreft investeringen die op alle programma's betrekking hebben. Actualisatie rentecomponent kapitaallasten 2023-2026 De rente is verhoogd door de ECB waardoor het noodzakelijk is om de doorberekende rente te verhogen. De omslagrente is verhoogd van 0, 11 % naar 0.6 % Het gevolg is dat de kapitaallasten voor de bestaande investeringen meerjarig 2023-2026 geactualiseerd zijn binnen de diverse programma's van de begroting. Actualisatie kapitaallasten MIP 2023-2026 Actualisatie kapitaallasten MIP 2023-2026

48

Nieuw beleid Visie mobiliteit Het voornemen is om in 2024 de mobiliteitsvisie te actualiseren. Het is hierbij niet de inzet om een geheel nieuwe visie te ontwikkelen. De uitdagingen zijn immers ook op basis van de huidige visie bekend. Inzet zal wel zijn om helder te krijgen hoe met beperkt beschikbare middelen het meest bereikt kan worden in het oplossen van de knelpunten. Vanzelfsprekend hebben vergroten van (het gevoel van) veiligheid en duurzaamheid hierbij prioriteit. 3.09

Ruimtelijke ordening

Bestaand beleid Uitvoering heroverweging management formatie Bij het vaststellen van de begroting 2022 is er een bezuiniging doorgevoerd van 1 fte op management formatie. Dit betrof een structurele bezuiniging van 107K per jaar. Deze overhead kosten zijn verdeeld over verschillende programma's. Deze bezuiniging is na het vast stellen van de begroting 2022 als 1 post (107K) tegen geboekt. De boekhoudkundige verwerking hiervan, raakt meerdere programma's en vind u derhalve terug in deze begroting 2023, verdeeld over verschillende programma's. Nieuw beleid Omgevingsplan Alle gemeentes zullen één omgevingsplan voor het gehele grondgebied moeten vaststellen. Het ligt voor de hand om dit project na vaststelling van de omgevingsvisie 2.0 op te pakken. Opgemerkt moet wel worden dat de extra bedragen hiervoor benodigd zijn boven het al beschikbare budget in de reserve omgevingswet en reserve actualisatie bestemmingsplannen. Met dit project wordt uitvoering gegeven aan een wettelijke verplichting. Woonvisie De vigerende Woonvisie loopt tot 2024. Dit betekent dat er in 2023 een nieuwe woonvisie opgesteld moet worden. Het is belangrijk om een actuele woonvisie te hebben, niet alleen omdat de woningmarkt in Landsmeer onder druk staat maar ook omdat de woonvisie een wettelijke basis geeft voor de jaarlijks te sluiten prestatieafspraken met de woningbouwcorporaties.

Gebiedsvisie entree In 2023 wordt gelijklopend met de omgevingsvisie 1.0 een gebiedsvisie voor de entree van Landsmeer opgesteld. Deze visie moet een helder en duidelijk kader bieden voor de toekomst van dit gebied. Een gebied dat kansen biedt op meerdeer gebieden maar wat dus wel noopt tot het maken van keuzes. Reclame mast In 2024 zal een haalbaarheidsonderzoek worden uitgevoerd naar de haalbaarheid van een reclamemast langs de A10. Belangrijke aspecten bij dit onderzoek zijn de mogelijk beperkende regels van hogere overheden (bijv. de provinciale omgevingsverordening). Formatie RO (1 FTE) De ambitie de komende jaren is om de focus te leggen op woningbouw. Om dit echt gestalte te kunnen geven is extra formatie benodigd. De formatie wordt gevraagd vanaf 2024 omdat dan de omgevingsvisie 1.0 is afgerond en daarmee de eerste kaders zijn vastgesteld. Opstellen Omgevingsvisie/omgevingsplan Alle gemeentes zullen één omgevingsplan voor het gehele grondgebied moeten vaststellen. Het ligt voor de hand om dit project na vaststelling van de omgevingsvisie 2.0 op te pakken. In 2023 zal begonnen worden met een integrale gemeentebrede omgevingsvisie op te gaan stellen. Vervolgens zal het omgevingsplan opgesteld moeten worden vanaf 2024. Het totaal benodigd budget hier voor is dan ook over meerdere jaren begroot. In de 2e Berap is er een bedrag van 150K toegevoegd aan de reserve 49

Omgevingswet uit de circulaires. Deze begrotingswijziging betreft het beschikbaar stellen van het budget en de onttrekking uit de betreffende reserve voor de komende jaren. 3.10

Volkshuisvesting

Bestaand beleid inboeken MJOP 2022-2025 (Meerjarenonderhoudsplan) Op 17 februari 2022 heeft de raad het MJOP 2022-2025 vastgesteld en daarmee moet het voormalige (oude) MJOP uit de begroting gehaald worden en het nieuwe vastgestelde MJOP worden ingeboekt. Omdat de gemeentelijke objecten over de verschillende programma's zijn verdeeld, ziet u de financiële verwerking in het betreffende programma terug. Door alle programma's heen betreft dit een budget neutrale boeking. Nieuw beleid Invoering nieuwe verdelingssystematiek sociale huurwoningen. In 2023 wordt de nieuwe verdelingssystematiek voor sociale huurwoningen ingevoerd. In het kader van deze nieuwe regionale woonruimteverdeling moet onder andere het systeem van WoningNet worden aangepast. Het inrichten van een digitaal loket voor situatie- en startpunten vraagt een financiële bijdrage van elke deelnemer. Met de voorgestelde verhoging van het budget voor volkshuisvesting, worden de verwachte kosten voor de komende jaren voorzien. 3.11

Water en riolering

Bestaand beleid Uitvoering heroverweging management formatie Bij het vaststellen van de begroting 2022 is er een bezuiniging doorgevoerd van 1 fte op management formatie. Dit betrof een structurele bezuiniging van 107K per jaar. Deze overhead kosten zijn verdeeld over verschillende programma's. Deze bezuiniging is na het vast stellen van de begroting 2022 als 1 post (107K) tegen geboekt. De boekhoudkundige verwerking hiervan, raakt meerdere programma's en vind u derhalve terug in deze begroting 2023, verdeeld over verschillende programma's. Actualisatie kapitaallasten 2023-2026 De actualisatie van de kapitaallasten 2023-2026 betreft de kapitaallasten volgend uit de tot nu toe geactiveerde investeringen. De actualisatie betreft investeringen die op alle programma's betrekking hebben. Actualisatie rentecomponent kapitaallasten 2023-2026 De rente is verhoogd door de ECB waardoor het noodzakelijk is om de doorberekende rente te verhogen. De omslagrente is verhoogd van 0, 11 % naar 0.6 % Het gevolg is dat de kapitaallasten voor de bestaande investeringen meerjarig 2023-2026 geactualiseerd zijn binnen de diverse programma's van de begroting. Actualisatie GRP in de begroting In het kader van de actualisatie van het GRP zijn de kosten en de investeringen herijkt. De actualisatie van het GRP is nodig om een aantal redenen : 1.

Het afgelopen jaar zijn de door de accountant een aantal opmerkingen gemaakt over de toepassing van BBV regelgeving in de jaarstukken inzake riolering. Op basis van deze opmerkingen is door de accountant aangegeven dat de gemeente Landsmeer niet door kan /mag gaan met de spaarmethode en eigenlijk verplicht is om op de ouderwetse manier kapitaallasten af te boeken op via de exploitatie en te egaliseren middels de daarvoor bestemde voorziening. 2. De planning die in het Meerjaren InvesteringsPlan is opgegeven komt niet overeen met de planning van de investeringen zoals die is opgenomen in het huidige GRP . In het GRP zijn voor de komende jaren weinig tot geen investeringen opgenomen terwijl de MIP elk jaar minimaal met een miljoen aan investeringen rekent. De oorzaak hiervan is dat de investeringsplanning voor riolering vanwege de bezuinigingen op het wegenonderhoud de afgelopen jaren beperkt uitvoerbaar is gebleken. 50

Daarnaast is het vanwege het personeelstekort moeilijk om projecten uitgevoerd te krijgen . 3. De exploitatie als zodanig diende herijkt te worden, omdat de bedragen niet meer actueel zijn in de huidige begroting.4. Alles bij elkaar genomen heeft dit ook zo zijn effecten op de kostendekkendheid van het riool vandaar een herberekening van het tarief. Verhoging rioolheffing De rioolheffing wordt in 2023 verhoogd met 5,1 %.De jaren daarna is de verhoging begroot op 5% per jaar cumulatief. Mutatie voorziening naar aanleiding van herijking riolering Naar aanleiding van de herijking dienen de stortingen en onttrekkingen aan de Egalisatievoorziening Riolering ook aangepast te worden. Actualisatie kapitaallasten MIP 2023-2026 Actualisatie kapitaallasten MIP 2023-2026 3.12

Reserves

Nieuw beleid Opstellen Omgevingsvisie/omgevingsplan Alle gemeentes zullen één omgevingsplan voor het gehele grondgebied moeten vaststellen. Het ligt voor de hand om dit project na vaststelling van de omgevingsvisie 2.0 op te pakken. In 2023 zal begonnen worden met een integrale gemeentebrede omgevingsvisie op te gaan stellen. Vervolgens zal het omgevingsplan opgesteld moeten worden vanaf 2024. Het totaal benodigd budget hier voor is dan ook over meerdere jaren begroot. In de 2e Berap is er een bedrag van 150K toegevoegd aan de reserve Omgevingswet uit de circulaires. Deze begrotingswijziging betreft het beschikbaar stellen van het budget en de onttrekking uit de betreffende reserve voor de komende jaren. Storting reserve duurzaamheid In 2022 is er in de 2e Berap een storting van 147K in de reserve duurzaamheid geboekt om in 2023 te kunnen inzetten op duurzaamheid. In 2024 en 2025 wordt er nog een extra storting van 75K in de reserve gedaan om zo voor de komende jaren in te kunnen zetten op duurzaamheid. Inzet reserve duurzaamheid tbv 0.5 FTE duurzaamheid Voor het jaar 2023 wordt de 0.5 FTE voor duurzaamheid gedekt door de inzet van de reserve duurzaamheid. De dekking van de lasten treft u in deze post aan. In de exploitatie treft u derhalve de 44K aan en bij de kop "reserve" treft u de dekking (positief 44K) aan.

Bij de post "0.5 FTE duurzaamheid" treft u voor 2023 daarom een nul bedrag (de dekking zit immers in de post van inzet reserve duurzaamheid). Indexering De indexering betreft een gesaldeerd bedrag per jaar, zoals aangegeven in de samenvatting van deze begroting, dit betreffen lasten.

Beleidsindicatoren

51

Indicator Functiemenging

Eenheid

Periode %

Bron 2021

Waarde

CBS BAG / LISA bewerking ABF Research

Benchmark 44,8

Nederland

Waarde 53,3

De functie-mengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen Vestigingen (van bedrijven)

Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar

2021

LISA

253,7

Nederland

165,1

213

Nederland

170

15,8

Nederland

26,9

Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar Omvang huishoudelijk restafval

Kg/inwoner

2020

CBS

De hoeveelheid restafval per bewoner per jaar (kg) Hernieuwbare elektriciteit

%

2020

RWS

Hernieuwbare elektriciteit is de elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa

52

Beleidsstukken

Bij dit programma horen de volgende beleidsstukken: Beleidsuitgangspunten Wegbeheer gemeente Landsmeer (beleidsvisie op wegbeheer; raadsbesluit 18 mei 2017).                              

Beheerplan Wegen 2018-2022. Beleidsplan Openbare Verlichting 2020-2028. Beheerplan Civiele Kunstwerken 2020-2024 (nog niet vastgesteld). Mobiliteitsvisie 2018-2022. Waterplan Landsmeer 2016-2026. Beschoeiingenbeheerplan. Gemeentelijk rioleringsplan 2018-2023 "Samen water ruimte geven". Verordening aansluitvoorwaarden riolering Landsmeer 2012. Verordening afvoer hemelwater en grondwater Landsmeer. Algemene Begraafplaats Beheerverordening 2020. Beleidskader VTH en VTH-strategie. Toekomstvisie 2025. Economische Visie Zaanstreek-Waterland 2018-2022. Groenbeleidsplan 2021-2031 Speelbeleidsplan Samen Beter Buiten Spelen 2017-2022. Diverse bestemmingsplannen voor gehele grondgebied. Woonvisie Landsmeer 2016-2024. Huisvestingsverordening 2020. (nieuwe verordening is reeds vastgesteld maar nog niet in werking getreden) Verordening Starterleningen 2017. Welstandsnota 2012. Wabobeleidsplan 2020. Bouwverordening 2012. MJOP (Meerjarenonderhoudsplan) gemeentelijke gebouwen 2022-2025 Archeologie beleid 2011. Erfgoedverordening 2010. Verordening op de monumentencommissie 2005. Duurzaamheidsvisie 2018-2024. Beleidsplan Afval en Grondstoffen 2021-2026 Standplaatsenbeleid 2012 Marktverordening / marktreglement 2019

Verbonden partijen

Bij dit programma horen de volgende verbonden partijen: - Recreatieschap het Twiske-Waterland - Vervoerregio Amsterdam - Omgevingsdienst IJmond Voor een uitgebreide toelichting op deze verbonden partijen, zie de paragraaf verbonden partijen. 53

Sociaal Domein Portefeuillehouder

Wethouder J. van Boeijen Wethouder E. Heinrich (Cultuur, kunst en sport)

Missie Het sociaal domein faciliteert de sociale basisvoorzieningen. Ook biedt het, als een inwoner niet (meer) zelfredzaam is en het ook met het eigen informele netwerk niet mogelijk is, ondersteuning op diverse levensgebieden. De gemeente zet zich er samen met andere organisaties voor in dat kinderen zich ontwikkelen tot gezonde jongeren en zelfstandige volwassenen, dat volwassenen zelfstandig kunnen functioneren en senioren vitaal en zelfredzaam blijven.

Speerpunten Sport en Cultuur Omschrijving speerpunt Sport en Cultuur zijn belangrijke pijlers voor een vitale Landsmeerse samenleving en dragen bij aan de economische ontwikkeling van de gemeente en de sociaal-maatschappelijke ontwikkeling van haar inwoners. Het doel is dat Landsmeerders actief en/of passief participeren in de samenleving. Het verstrekken van subsidies aan verenigingen is een belangrijk instrument om het aanbod van en de deelname aan sport & cultuur te bevorderen. Wat willen we bereiken? Landsmeer heeft een gevarieerd, samenhangend, herkenbaar en goed toegankelijk cultuuraanbod. Wat gaan we daar voor doen? - Het Cultuurplatform ontwikkelt een cultuurgids welke huis-aan-huis verspreid wordt. Dit biedt een uitgebreid overzicht van het cultuuraanbod in Landsmeer. Het Cultuurplatform wordt in het najaar van 2022 geëvalueerd. - We gaan verkennen op welke manier het Grietje Tump museum en de Anton Heyboer Art Gallary behouden kan blijven voor de toekomst. Wat willen we bereiken? Landsmeerders maken optimaal gebruik van het sportaanbod. Wat gaan we daar voor doen? - Op dit moment werkt NOC*NSF en de directie sport van VWS aan het Sportakkoord 2.0. Deze geldt voor 2023-2026. De grootste winst van het Sportakkoord zit in het netwerk dat ontstaat. Een netwerk bestaande uit sport- en beweegaanbieders, zorg, welzijn en onderwijs.

- Naast het Sportakkoord wordt er ook een Preventieakkoord voorbereid door NOC*NSF waarin het verbeteren van de gezondheid centraal staat. Samen met het kernteam, de sportadviesraad en de sportaanbieders wordt hiervoor een plan uitgewerkt.

54

Onderwijs en jeugd Omschrijving speerpunt Wij willen Landsmeerse jeugdigen vroegtijdig ondersteunen in hun ontwikkelingsproces naar volwassenheid, in aanvulling op wat in de thuissituatie en het onderwijs wordt geboden. Als gemeente ondersteunen we jeugdigen en hun gezinnen door te investeren in preventie, advies en lichte vormen van ondersteuning. Landsmeer wil voor de komende jaren de basis verder versterken om Landsmeerse jeugdigen zo gezond, gelukkig en veilig mogelijk te laten opgroeien en opvoedvragen zoveel mogelijk te normaliseren. Wat willen we bereiken? Een doorgaande leer- en ontwikkel lijn voor kinderen en jongeren. Wat gaan we daar voor doen? - We zetten verder in op een goede verbinding tussen kinderopvang, onderwijs, jeugdhulp, jeugdgezondheidszorg en andere partners. - We zorgen er voor dat zo min mogelijk leerlingen de school verlaten zonder startkwalificatie. Wat willen we bereiken? Gemeenten hebben een zorgplicht t.a.v. huisvesting van scholen. We hebben inzicht in de kwaliteit en duurzaamheid van de schoolgebouwen in Landsmeer. Wat gaan we daar voor doen? - Bij huisvesting en onderhoud van scholen is een stabiele, meerjarige financiering van belang. Er wordt in 2023 een Integraal Huisvestingsplan (IHP) uitgewerkt om noodzakelijke investeringen in onderwijsgebouwen voor de kortere en langere termijn in beeld te brengen en te borgen.

Wat willen we bereiken? Jeugdigen en ouders maken gebruik van ons lokale preventieve aanbod, teneinde beruik van specialistische maatwerkvoorzieningen te voorkomen. Wat gaan we daar voor doen? - We zorgen voor een breed en gedifferentieerd aanbod van preventieve voorzieningen waarmee op verschillende behoeften wordt ingezet. Wat willen we bereiken? Kinderen en ouders in Landsmeer weten wat nodig is om gezond te leven en krijgen de kans om gezond te leven in een omgeving die hen daartoe stimuleert. Kinderen, jongeren en ouders in de kinderopvang of het onderwijs die extra hulp nodig hebben om ge Wat gaan we daar voor doen? - We zetten ons samen met partners in de kinderopvang, het onderwijs en de GGD in om de gezondheidsverschillen te verminderen. We onderzoeken de inzet van een preventie-akkoord waarbij we gezamenlijk roken, problematisch alcoholgebruik en overgewicht terugdringen. Wat willen we bereiken? Laagdrempelige opvoedondersteuning Wat gaan we daar voor doen?

55

- We gaan (telefonische) consulten, cursussen en trainingen aanbieden rondom opvoeding en (v)echtscheiding aan ouders die daar behoefte aan hebben. - We gaan inzetten op het versterken van de pedagogische basiscompetenties van (mede)opvoeders door vanuit het Middelpunt samen te werken met scholen, kinderopvang, peuterspeelzalen en schoolmaatschappelijk werk.

Basis maatschappelijke ondersteuning Omschrijving speerpunt Het motto van de Wet maatschappelijke ondersteuning is meedoen. De gemeente zorgt voor goede sociale basisvoorzieningen om te zorgen dat alle inwoners naar vermogen kunnen meedoen. We versterken het sociaal kapitaal aan vrijwilligers en investeren op specifieke thema’s en doelgroepen. We gaan ons er voor inzetten dat nog meer inwoners mee kunnen doen door Landsmeer dementievriendelijk te maken, in te zetten op geschikte woonruimte voor iedereen, eenzaamheid aan te pakken, mantelzorgers te ondersteunen en vrijwilligers te koesteren. Wat willen we bereiken? Focus op mantelzorgers Wat gaan we daar voor doen? - In 2023 blijven we actief zoeken naar mantelzorgers die ondersteuning nodig hebben. - We volgen de ontwikkelingen op het gebied respijtzorg. Respijtzorg is een gedeelde ontwikkeling van zorgverzekeraars en de gemeente. Wat willen we bereiken? Mogelijk maken dat mensen langer zelfstandig blijven wonen Wat gaan we daar voor doen? - Regionaal werken we samen om inwoners die aangewezen zijn op beschermd wonen, maar lang moeten wachten op een geschikte woning, de noodzakelijke ondersteuning te bieden. - We streven naar meer bekendheid over het omgaan met dementie voor zowel inwoners als medewerkers en vrijwilligers. Wat willen we bereiken? Taboe op eenzaamheid doorbreken.

Wat gaan we daar voor doen? - De gemeente Landsmeer blijft haar aanpak toetsen aan het landelijk actieprogramma Eén tegen eenzaamheid, waarbij we ons in 2019 hebben aangesloten. - In de werkgroep Eén tegen eenzaamheid werken we samen met partners aan initiatieven om eenzaamheid te verminderen, het taboe op eenzaamheid te doorbreken en het vanzelfsprekend omzien naar elkaar als "nieuw normaal". hierbij is aandacht voor iedereen, van jong tot oud en van vitaal tot kwetsbaar. - We maken het onderwerp Eenzaamheid bespreekbaar. Het kan ons allemaal overkomen. - We verhelderen de behoeften op het gebied van vrijwilligersbeleid door in gesprek te gaan met partners. Aan de orde komen de waardering van vrijwilligerswerk en het stimuleren van vrijwilligerswerk.

56

Armoede en schulden Omschrijving speerpunt Armoede en schulden vormen een groeiend probleem in onze samenleving. Leven in armoede en het hebben van schulden zorgen voor schaamte, stress en depressie. De gemeente Landsmeer biedt daarom inkomensondersteuning aan wie dat nodig heeft. Ook vinden we het belangrijk schuldsituaties zo vroeg mogelijk op te sporen en op te lossen om problematische schulden te voorkomen. Wat willen we bereiken? Iedereen naar vermogen mee laten doen aan de samenleving, ook de mensen met een laag inkomen en/of schulden. Mensen met schulden willen wij sneller ondersteunen door preventie en vroegsignalering om problematische schulden te voorkomen. Wat gaan we daar voor doen? - We zoeken mensen op die niet in staat zijn om zelf naar ons toe te komen. - We bieden diverse minimaregelingen aan om inwoners met een laag inkomen te ondersteunen. - We gaan mensen sneller helpen en problematische schulden voorkomen, met de inzet op preventie en vroeg signalering. - We zorgen dat er voldoende gebruik gemaakt wordt van de regelingen door de doelgroep. We geven bekendheid aan onze dienstverlening met o.a. huis-aan-huis folder, via de website, de gemeente nieuwsbrief en de ketenpartners.

Werk en inkomen Omschrijving speerpunt Financiële zelfredzaamheid is belangrijk om te kunnen participeren in de samenleving. Werk is één van de manieren om de financiële zelfredzaamheid te verhogen. Naast inkomen geeft werk ritme, structuur en zelfvertrouwen. Ook voor mensen voor wie het vinden van betaald werk minder vanzelfsprekend is, bijvoorbeeld mensen met een beperking of chronische ziekte, heeft werk een positief effect op de mentale en fysieke gezondheid. Wat willen we bereiken? Bijstandsgerechtigden begeleiden naar werk of sociale activering. Wat gaan we daar voor doen? - Gemeenten zullen in samenwerking met het UWV en overige sociale partners gezamenlijk alle kansen moeten grijpen om mensen zonder werk te begeleiden naar (het behouden van) werk. Het gaat dan niet alleen om mensen die werk zoeken in loondienst maar ook om zelfstandigen. Verder heeft de regio vanuit het Rijk een nieuwe verantwoordelijkheid erbij gekregen namelijk dienstverlening op het gebied van werk naar werk. Hiervoor is het versterken van de regionale samenwerking binnen het arbeidsmarktbeleid hard nodig. Vanuit dit kader werken we verder aan een intensievere regionale samenwerking. Wat willen we bereiken? Nieuwkomers begeleiden. Wat gaan we daar voor doen?

57

- We gaan verdere uitvoering geven aan de Wet Inburgering. Vanaf 1 januari 2022 is de gemeente verantwoordelijk voor de uitvoering van deze wet. In het nieuwe inburgeringsstelsel geldt een hogere norm voor het taalniveau dan voorheen en worden taallessen gecombineerd met (vrijwilligers)werk of stage. Naast de taaltrajecten gaan alle statushouders actiever kennismaken met de lokale arbeidsmarkt.

Toegang en maatwerkvoorzieningen Omschrijving speerpunt Het Middelpunt heeft een centrale rol als toegangspoort naar ondersteuning en als knooppunt voor informatie en advies. Wanneer er problemen zijn bij het opvoeden en opgroeien en de lichte ondersteuning niet toereikend is, kan specialistische jeugdhulp worden ingezet. Dit kan bestaan uit diverse vormen van hulp: ambulante hulp, begeleiding, dagbesteding, kortdurende dagbehandeling en verzorging en ondersteuning voor jeugdigen en ouders. Met de regio Zaanstreek-Waterland kopen we de specialistische jeugdzorg in. De Wet maatschappelijke ondersteuning bepaalt dat de gemeente voorzieningen moet treffen voor een inwoner die beperkingen ondervindt in zijn zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie. Een maatwerkvoorziening is een voorziening die op de behoeften, persoonskenmerken en mogelijkheden van de inwoner is afgestemd. Enkele voorbeelden van maatwerkvoorzieningen zijn: aanvullend openbaar vervoer, hulpmiddelen en woningaanpassingen, hulp bij het huishouden, begeleiding, dagbesteding en respijtzorg. Wat willen we bereiken? De inwoners van Landsmeer laten weten bij een (hulp)vraag of zorgbehoefte waar en wanneer ze terecht kunnen. Wat gaan we daar voor doen? - We zorgen dat de informatievoorziening op de geactualiseerde website van de gemeente Landsmeer up to date blijft.

Er is een communicatieplan om de bekendheid van het Middelpunt bij zowel de inwoners als de partners vast te houden en te vergroten. Wat willen we bereiken? Inwoners ondersteuning op maat bieden als het niet meer zelf of met het netwerk lukt, zodat een inwoner nog zoveel mogelijk kan meedoen aan de samenleving. We willen dit voor de gemeente Landsmeer betaalbaar houden. Wat gaan we daar voor doen? - We willen de uitgaven voor Jeugd-maatwerkvoorzieningen beheersbaar houden. We laten zorgregisseurs op individueel niveau bewaken dat de ondersteuning zo betaalbaar mogelijk blijft. Daarnaast volgen we de landelijke ontwikkelingen en kijken in regionaal verband naar de mogelijkheden. - We blijven investeren in een sterk lokaal jeugdteam, zodat we minder jeugdigen en hun opvoeders hoeven door te sturen naar specialistische hulp. - We geven uitvoering aan de Hervormingsagenda Jeugd. De Hervormingsagenda Jeugd komt voort uit de bestuurlijke afspraken die de VNG en het Rijk op 2 juni 2021 over de jeugdhulp hebben gemaakt. Deze agenda moet leiden tot verbetering van de hulpverlening en een financieel beheersbaar en duurzaam jeugdstelsel. - Onze zorgregisseurs houden de uitgaven voor WMO-maatwerkvoorzieningen op individueel niveau zoveel mogelijk beheersbaar. Daarnaast volgen we de landelijke ontwikkelingen en onderzoeken we in regionaal verband de mogelijkheden.

58

Zorg en Veiligheid Omschrijving speerpunt De decentralisaties in het sociaal domein hebben tot doel te zorgen voor ondersteuning van de inwoners volgens het principe ‘één gezin, één plan, één regisseur’. In situaties waarbij onveiligheid optreedt voor inwoners, is zorg altijd deel van de oplossing. Dit vraagt om een afgestemde benadering in de ondersteuning aan inwoners. Op het niveau van de gemeente en op het niveau van de regio. Daarin spelen diverse ketenpartners een rol, elk vanuit hun eigen expertise en opdracht. Om tot een betere netwerkaanpak Zorg & Veiligheid te komen is het nodig de ketens van Zorg en Veiligheid in Zaanstreek-Waterland dichter bij elkaar te brengen. Wat willen we bereiken? Er is een regionaal vangnet voor mensen met complexe problemen op het snijvlak van zorg en veiligheid. Wat gaan we daar voor doen? - We proberen onze inwoners zoveel mogelijk vanuit het Middelpunt te helpen. Soms is het nodig om bij complexe problematiek gebruik te maken van regionale voorzieningen en partners, zoals de Beschermingstafel en het Meldpunt & Advies Bijzondere Zorg (MABZ). - Met een integrale, domein overstijgende aanpak (zorg, veiligheid en sociaal domein) willen we , door de inzet van Veilig Thuis en het Zorg- en Veiligheidshuis, de veiligheid (structureel) herstellen en snellere en passende zorg verlenen aan kwetsbare inwoners.

Hierdoor krijgen personen weer grip op hun leven en het risico van terugval/onveiligheid wordt verkleind. - In het lokale preventief veiligheidsoverleg jeugd, werken zorg, jongerenwerk en veiligheidspartners samen aan het opstellen van een convenant om jongeren die mogelijk afglijden voortijdig in beeld te krijgen.

Wat mag het kosten?

59

Bedragen * € 1.000 Sociaal domein

Rekening

Begroting

begroting voor

Mutatie

Begroting

2021

2022

2022

2023

2023

Meerjarenraming 2024

2025

2026

4.01 Basis jeugd

-1.068

-1.234

-1.188

-89

-1.277

-1.263

-1.288

-1.288

4.02 Basis sport/cultuur

-1.241

-1.304

-1.261

-92

-1.353

-1.557

-1.549

-1.534

4.03 Basis volwassenen

-1.049

-1.050

-1.000

-140

-1.140

-1.156

-1.189

-1.189

4.04 Maatwerk jeugd

-2.363

-2.682

-2.416

-364

-2.779

-2.674

-2.747

-2.747

4.06 Maatwerk participatie

-4.451

-4.024

-3.331

-233

-3.564

-3.645

-3.752

-3.752

4.07 Maatwerk WMO

-1.454

-1.453

-1.417

-71

-1.489

-1.540

-1.538

-1.537

-194

-362

-298

-49

-347

-359

-371

-366

-11.820 186

-12.110 182

-10.911 150

-1.039 0

-11.949 150

-12.193 112

-12.433 112

-12.413 112

4.02 Basis sport/cultuur

858

176

178

0

178

178

178

178

4.03 Basis volwassenen

10

0

0

0

0

0

0

0

4.04 Maatwerk jeugd

0

2

2

0

2

2

2

2

3.165

2.045

2.035

0

2.035

2.020

2.020

2.020

4.07 Maatwerk WMO

44

48

48

0

48

48

48

48

4.08 Toegang

60

10

10

0

10

10

10

10

Totaal baten

4.322

2.463

2.423

0

2.423

2.370

2.370

2.370

Saldo Toevoeging reserves

-7.497 0

-9.647 -200

-8.488 0

-1.039 200

-9.527 200

-9.823 0

-10.064 0

-10.043 0

Onttrekking reserves

129

0

0

0

0

0

0

0

Saldo reserves

129

-200

0

200

200

0

0

0

-7.369

-9.847

-8.488

-839

-9.327

-9.823

-10.064

-10.043

4.08 Toegang Totaal lasten 4.01 Basis jeugd