Begroting 2023
Tekst van het document
Aanbiedingsbrief Momenteel worden we getroffen door een groot aantal crises waar we als Nederland gezamenlijk voor aan de lat staan. Denk aan de oorlog in Oekraïne, de asielcrisis, de stikstofdiscussie, het woningtekort en de problemen rondom de bestaanszekerheid van inwoners. Door de hoge energieprijzen dreigen veel mensen, bedrijven en verenigingen bij het naderen van de winter in grote financiële problemen terecht te komen. Er wordt van de Nederlandse overheden en dus ook van de gemeente Landsmeer momenteel veel gevraagd. Wij bieden u hierbij onze eerste begroting aan, gebaseerd op het coalitieprogramma “De gemeenteraad van Landsmeer komt tot de kern(en)!” dat gesloten is tussen Lokaal Landsmeer, GroenLinks, Positief Landsmeer en het CDA. In deze begroting wordt op basis van het coalitieprogramma nadere invulling gegeven aan de daarin geschetste lijn van ambities op verschillende beleidsterreinen voor onze gemeente. Het geeft de speerpunten en bijbehorende budgetten voor de komende jaren aan met de nadruk op het jaar 2023. Voor het eerst in jaren is de mei circulaire 2022 zeer positief en bovendien voorziet de september circulaire 2022 in extra middelen bovenop de mei circulaire. Voor de begroting zijn vooral de extra middelen in 2026 belangrijk, omdat hiermee het verwachtte “ravijn” na 2025 door het Rijk gedeeltelijk weer wordt gecompenseerd.
De hogere uitkering van het Rijk komt door de extra uitgaven als gevolg van de pandemie, maar vooral als gevolg van oplopende inflatiecijfers door de oorlog in Oekraïne. Deze inflatiecijfers lopen sinds begin 2022 aanzienlijk op en dit werkt door in de algemene uitkering. Daarmee lijkt de financiële ruimte op onze begroting aanzienlijk te zijn toegenomen, maar deze moet grotendeels weer worden ingezet ter dekking van de prijsindexatie in de begroting. Samenwerking (intern en extern), transparantie , daadkracht, benaderbaar, participatie van inwoners/ondernemers/instellingen en verbinding met de regio; dit zijn de kernwoorden die de rode draad vormen in ons bestuurlijk handelen de komende vier jaar. Een college dat de gedragscode volledig omarmt en respecteert, dat doet wat het zegt, met plezier werkt, met fatsoen en respect met elkaar omgaat en zich bewust is van zijn voorbeeldfunctie. De basis voor de bestuurlijke toekomst van Landsmeer is nog altijd een fusie met gelijkgestemde, vergelijkbare, groen-landelijke buren. We gaan door met het voeren van gesprekken en stellen in januari 2023 de kernkwaliteiten van de gemeente Landsmeer vast. Op het terrein van openbare orde en veiligheid is een toename van aandachtsgebieden te constateren, bijvoorbeeld ondermijning, gestructureerde handhaving, georganiseerde criminaliteit en crisis-en rampenbestrijding.
We gaan een integraal handhavingsbeleid formuleren, de formatie OOV wordt uitgebreid en er zal extra inzet door BOA’s worden gedaan. We ontwikkelen en benutten de kernkwaliteiten van onze gemeente, want we zijn trots op ‘onze identiteit’. We investeren in een leefomgeving, waar het voor inwoners, maatschappelijk organisaties en bedrijven goed is om te wonen, werken en recreëren. We houden het woon- en vestigingsklimaat in onze gemeente op peil en zorgen, zowel binnenstedelijk als in het buitengebied, voor een goede balans tussen economie en leefbaarheid, veiligheid en vrijheid. We willen een toegankelijk, veilig openbaar gebied. We handhaven de bereikbaarheid, vergroten de verkeersveiligheid en zorgen voor een goede doorstroming in het verkeer. Met beperkte financiële
middelen proberen we onze assets zo goed mogelijk te onderhouden. Bij de investeringen in het ruimtelijk domein spelen verschillende ontwikkelingen een rol. Hiervan springt de komst van de nieuwe Omgevingswet, inwerkingtreding 1 juli 2023, het meest in het oog. Deze nieuwe wet vraagt een andere rol van het gemeentebestuur. De nieuwe Omgevingswet benadert de fysieke leefomgeving integraal. De wet moet de afwegingsruimte van het bestuur vergroten en besluitvorming over projecten in de fysieke leefomgeving versnellen en verbeteren. Door onder andere in te zetten op een heldere omgevingsvisie met duidelijke kaders, willen we maximaal gebruik maken van de mogelijkheden en ruimte die de nieuwe Omgevingswet biedt. Duurzaamheid heeft een belangrijke plaats in ons beleid. Belangrijke randvoorwaarde daarvoor is een uitbreiding van de formatie duurzaamheid. We gaan daarnaast onder meer in 2023 een duurzaamheidsfonds instellen, een onderzoek doen naar zonnepanelen op gemeentelijke gebouwen en de oprichting van een energie-corporatie faciliteren. De openbare ruimte is de woonkamer van alle inwoners van Den Ilp, Landsmeer en Purmerland. De gemeente draagt zorg voor een schone en veilige openbare ruimte, zodat alle inwoners van onze gemeente hier optimaal gebruik van kunnen maken. De openbare ruimte wordt degelijk onderhouden.
De openbare ruimte houdt rekening met de natuur en het milieu en draagt zo bij aan een duurzame samenleving. Het eind 2021 vastgestelde Beleidsplan Groenbeheer vormt de basis voor het gemeentelijke groenbeleid waarbij het vasthouden van de huidige beeldkwaliteit daarbij centraal staat. Wonen voor de inwoners van onze gemeente is een belangrijk speerpunt. We willen daarom tempo maken met bouwen. Dat betekent dat wij de woningvoorraad voor de verschillende doelgroepen de komende jaren willen vergroten. Daarom gaan we een visie voor de woningtoewijzing opstellen en de woonvisie actualiseren. We komen ook met een plan voor de mogelijke herontwikkeling van de locatie van het gemeentehuis. De gemeente is economisch krachtig en toeristisch aantrekkelijk. Hier is voor zowel gevestigde als nieuwe bedrijven en ZZP’ers ruimte voor ondernemerschap. Door zijn centrale ligging is onze gemeente aantrekkelijk voor onze inwoners, toeristen en bezoekers. Om economie, recreatie en toerisme in hun onderlinge relatie te bezien maken we een integrale visie op deze thema’s in hun onderlinge relatie. Het sociaal domein faciliteert de sociale basisvoorzieningen. Ook biedt het, als een inwoner niet (meer) zelfredzaam is en het ook met het eigen informele netwerk niet mogelijk is, ondersteuning op diverse levensgebieden.
De gemeente zet zich er samen met andere organisaties voor in dat kinderen zich ontwikkelen tot gezonde jongeren en zelfstandige volwassenen, dat volwassenen zelfstandig kunnen functioneren en senioren vitaal en zelfredzaam blijven. Op dit brede terrein hebben een aantal punten die prioriteit: extra aandacht voor de schuldhulpverlening en extra middelen voor de jeugdzorg (o.a. vanuit perspectief om jongeren zolang mogelijk thuis te laten wonen). We gaan het taboe op eenzaamheid doorbreken door het onderwerp bespreekbaar te maken. Armoede en schulden vormen een groeiend probleem in onze samenleving. Daarom gaan we schuldsituaties zo vroeg mogelijk opsporen om problematische schulden te voorkomen.
2
Sport en Cultuur zijn belangrijke pijlers voor een vitale Landsmeerse samenleving en dragen bij aan de economische ontwikkeling van de gemeente en de sociaal-maatschappelijke ontwikkeling van haar inwoners. Het doel is dat alle inwoners van Den Ilp, Landsmeer en Purmerland actief en/of passief participeren in de samenleving, zowel op sportief als op cultureel gebied.. Hierbij hoort ook aandacht voor ons kunst en cultureel erfgoed zoals bijvoorbeeld Anton Heyboer en Grietje Tump. Al deze ambities moeten binnen de financiële kaders van het begrotingsbeleid gerealiseerd worden. Een robuuste, toekomstbestendige, sluitende begroting is het uitgangspunt van ons college. We hanteren een stringent begrotingsbeleid waarbij eventuele tegenvallers in eerste instantie opvangen worden binnen het programma. De voorliggende begroting is dan ook in meerjarig perspectief een sluitende begroting. De provincie beoordeelt de begrotingen van gemeenten o.a. op het structurele begrotingssaldi voor de komende 4 jaar. Deze begroting laat zien dat het structurele begrotingssaldo positief is over de jaarschijven 2023 tot en met 2025 maar vanaf 2026 een duidelijk mindere ontwikkeling laat zien. Daarmee blijft de gemeente vooralsnog onder repressief toezicht van de provincie staan, maar zal de provincie de ontwikkelingen vanaf 2026 goed in de gaten houden.
Voor de OZB is er sinds de begroting 2022 een meer robuuste en bestendige wijze van berekening. In de vorige begroting heeft een actualisatie van de prijsindexcijfers en een nacalculatie plaatsgevonden over de voorgaande jaren. Door deze inhaalslag is de indexatie weer op peil gebracht en daarom kan de berekening van de OZB vanaf deze begroting mee in de gebruikelijke indexatie systematiek, waarbij nacalculatie plaatsvind over het voorgaand jaar van de begroting (zie de paragraaf Bedrijfsvoering onder "overige ontwikkelingen"). De organisatie van de gemeente Landsmeer is een beheerorganisatie. Dat betekent dat onze formatie is afgestemd op uitvoering van wettelijke taken en eerder vastgesteld beleid. Nieuwe taken oppakken is alleen mogelijk door de formatie te verhogen of ‘oud’ inleveren voor ‘nieuw’. Bij enkele hierboven genoemde domeinen is dit effect te constateren. Los van deze “beperking” zal de organisatie de mogelijkheden van de verdere ontwikkeling van de (digitale) dienstverlening aan onze inwoners als uitgangspunt hanteren. Hierboven zijn de belangrijkste onderdelen van de begroting 2023 geschetst. Er is ook een aantal zaken die niet te voorzien zijn, een bepaalde ongewisheid die ook onzekerheid teweeg kan brengen. Een paar jaar geleden bestond Corona nog niet en wisten we niet dat er een oorlog tussen in Oekraïne zou ontstaan.
Situaties met grote maatschappelijke effecten op landelijk en lokaal niveau (o.a opvang vluchtelingen). We weten dus niet wat er komende jaren nog op ons af komt, wat mogelijk ook effect heeft op de gemeente. Voorbereiden hierop is niet altijd mogelijk, maar als het er is moeten we het gezamenlijk aanpakken. We zijn er van overtuigd dat we in goede verhouding met uw raad niet alleen uitvoering kunnen geven aan deze begroting maar ook onvoorziene situaties het hoofd kunnen bieden. We kijken uit naar een plezierige en betekenisvolle samenwerking met uw raad zodat we in gezamenlijkheid de bouwstenen kunnen leveren voor de toekomst van de inwoners van Den Ilp, Landsmeer en Purmerland.
3
Algemeen Inhoudsopgave Aanbiedingsbrief..................................................................................................................................1 Algemeen.................................................................................................................................................4 Inhoudsopgave ........................................................................................................................................4 Samenvatting.......................................................................................................................................5 Leeswijzer ..........................................................................................................................................12 Programma's..........................................................................................................................................14 Algemeen Bestuur .............................................................................................................................15 Integrale Veiligheid............................................................................................................................23 Ruimtelijk Domein .............................................................................................................................33 Sociaal Domein
..................................................................................................................................57 Financiën ...........................................................................................................................................78 Paragrafen .............................................................................................................................................88 Lokale heffingen ................................................................................................................................89 Weerstandsvermogen .......................................................................................................................93 Onderhoud kapitaalgoederen .........................................................................................................102 Financiering .....................................................................................................................................106 Bedrijfsvoering.................................................................................................................................114 Verbonden partijen .........................................................................................................................122
Grondbeleid.....................................................................................................................................130 Financiën .............................................................................................................................................132 Financiële positie .............................................................................................................................132 Meerjaren investeringsplan.............................................................................................................141 Bijlage Meerjareninvesteringsplanning ...........................................................................................142 Bijlagen ................................................................................................................................................153 Taakvelden.......................................................................................................................................153 Waarderingsgrondslagen.................................................................................................................155 Algemeen.........................................................................................................................................155 Balans
..............................................................................................................................................156 Afkortingen en begrippen................................................................................................................158 4
Samenvatting Voor u ligt de programmabegroting 2023-2026. De programma’s zijn in zowel inhoudelijk als financieel opzicht overzichtelijk door het opnemen van speerpunten per programma. Deze zijn gebaseerd op de speerpunten van het college voor de komende jaren en de door uw raad vastgestelde beleidsnota's. Per programma zijn op productactiviteit niveau de meerjaren baten en lasten inzichtelijk, alsmede de toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves.
Overzicht structureel en incidenteel begrotingssaldo Bedragen * €1.000 2023
2024
2025
2026
Incidenteel begrotingssaldo
169
95
-32
59
Structureel begrotingssaldo
-159
45
550
10
Saldo begroting 2023-2026
9
140
519
69
In de tabel zijn structureel en incidenteel saldo separaat weergegeven. De beoordeling voor de goedkeuring door de provincie wordt gebaseerd op het structurele saldo, waarbij wordt meegewogen dat de algemene reserve niet grotendeels ter dekking van het incidentele saldo wordt gebracht. Dat betekent dat niet alleen naar de structurele begrotingssaldi moet worden gekeken, maar dat ook de incidentele saldi zullen moeten worden aangepakt om te voorkomen dat deze ten laste van de algemene reserve komen. Het “saldo begroting 2023-2026” is de eindconclusie van het proces van de totstandkoming van de begroting. In het vervolg van deze samenvatting nemen we u mee in het verloop van het saldo sinds de vorige begroting. Dit jaar is besloten om geen Perspectiefnota op te stellen, vanwege de latere vorming van de raad en het college, alsook de bijzondere positie van het college als gevolg van het vertrek van een zittend wethouder. Wel is er een raadsinformatiebrief aan uw raad aangeboden over de gevolgen van de mei-circulaire 2022, waarin voor de jaren 2022-2026 een positief financiële uitwerking is uitgelegd. Voor het jaar 2026 was echter een duidelijk neerwaartse trend aangegeven, welke met de september circulaire is opgevangen door een extra impuls vanuit het Rijk voor alle gemeenten.
De positieve uitwerking van de mei-circulaire, en de september circulaire, is mede het gevolg van de hoge inflatiecijfers, waarbij het Rijk ook heeft aangeraden verstandig om te gaan met indexeren voor de komende jaren en tevens voorzichtigheid te betrachten voor het aangaan van structurele verplichtingen. Verdere structurele lasten die worden aangegaan zullen onze financieel structurele positie uiteraard nadelig beïnvloeden. In deze begroting is de indexering goed overwogen en tevens de focus gehouden op toekomstbestendig begroten, zoals de afgelopen jaren is ingestoken. Het totaalsaldo is positief, en laat structureel in de komende jaren een overwegend positief saldo zien, ook in 2026. Daarmee blijft het toezicht van de Provincie repressief.
5
Totaaloverzicht verloop begrotingssaldo Bedragen * €1.000 Omschrijving
2023
Primaire begroting
2024
2025
2026
-126
-143
135
135
1e Berap 2022
14
11
7
7
2e Berap 2022
-131
-131
-131
-131
Tussentotaal
-243
-264
11
11
0
0
0
0
Nieuw beleid
-176
-685
-626
-422
Bestaand beleid
-385
-212
-150
-221
Autonome ontwikkelingen
-98
-109
-119
-122
Indexering
-1.057
-1.639
-2.211
-2.211
Effect circulaires
1.968
3.048
3.615
3.035
252
404
508
58
9
140
519
69
Begroting 2023 - 2026 Administratieve wijzigingen
Totaal gevolgen begroting 2023 - 2026 Totaal Toelichting bij de tabel: Primaire begroting.
De basis van de berekeningen is de primaire begroting, de financiële stand van zaken van begin 2022. Vanwege de bijzondere bestuurlijke positie is besloten om dit jaar geen Perspectiefnota op te stellen. U treft dit jaar in deze begroting dan ook geen saldo aan uit de Perspectiefnota. Berap I en II De eerste en tweede bestuursrapportage (Berap I en II) beschrijft de financiële ontwikkeling van het lopende jaar 2022. Deze ontwikkeling heeft, zoals altijd, deels gevolgen voor de financiën in de komende jaren. Nieuw beleid: Nieuw beleid heeft betrekking op (extra) middelen voor uitbreiding van een nieuwe taak of beleidswijziging op bestaande taken en beleidsterreinen. Het gaat hierbij om zowel beleidsintensiveringen als -extensiveringen. Ook ombuigingen en taakstelling behoren tot deze categorie. Bestaand beleid: Dit betreft mutaties die naar aard en inhoud betrekking hebben op een bijstelling van het huidig beleid. Het gaat bijvoorbeeld om mutaties volgend uit de bestaande personeelsbegroting, areaaluitbreiding, vrijvallende kapitaallasten, en neutrale wijzigingen die ten tijde van de begroting worden geïnventariseerd.
6
Autonome ontwikkelingen: Autonome ontwikkelingen zijn ontwikkelingen die op de gemeente afkomen en waar de gemeente zelf geen invloed op kan uitoefenen.
Indexering De systematiek omtrent de post indexering wordt uitgelegd in de paragraaf Bedrijfsvoering (onder "overige ontwikkelingen"). De indexering betreft: Indexering 'Loonvoet sector overheid eigen personeel' Dit betreft de indexering op de budgetten waarbij de looncomponent een belangrijke factor is en dit de loonontwikkelingen op binnen de sector overheid volgt. Indexering 'Prijzen netto materiële consumptie ' Dit betreft de indexering op de budgetten waarbij de looncomponent niet de belangrijkste factor is en de belangrijke component in de overige kosten ligt. Indexering 'Personeelslasten' Dit betreft de indexering op de personeelsbegroting voor de gemeente Landsmeer. Deze indexering is apart berekend en weergegeven (gelijk aan de indexering 'Loonvoet sector overheid eigen personeel') om zo de financiële gevolgen van de indexering op onze personeelsbegroting inzichtelijk te maken. Indexering 'Loonvoet sector overheid / sociaal domein ' Dit betreft de indexering op de budgetten waarbij de looncomponent een belangrijke factor is en dit de loonontwikkelingen op het sociaal domein volgt. Indexering 'Leges' Dit betreft de indexering op de leges, waarbij de indexering systematiek van de OZB wordt toegepast. Deze indexering heeft, in tegenstelling tot de andere indexeringen, een positieve invloed op het totaalbedrag aan indexering.
Dit omdat het hier baten betreft en geen lasten. Bovenstaande posten vind u gesaldeerd terug in alle programma's. Voor de leesbaarheid is gekozen om bovenstaande indexeringsposten in de programma's te salderen en derhalve per programma te laten zien.
7
Onderstaande tabel geeft u inzicht in de indexering per bovenstaande indexeringspost: Indexering in begroting 2023
2023
2024
2025
2026
- loonvoet sector overheid
50
69
87
87
- loonvoet sector overheid/sociaal domein
309
548
780
780
- prijzen netto materiele consumptie
355
546
739
739
- personeelslasten
360
504
645
645
- indexering leges
-17
-28
-40
-40
1.057
1.639
2.211
2.211
Totaal aan indexering
Deze indexeringen zijn per programma opgenomen in de verdere begroting, en voor uw leesbaarheid gesaldeerd per programma. Om dit in een totaaloverzicht per programma te tonen leidt dit tot de volgende tabel, welke bedragen u weer terug vind in de programma's: Indexering per programma gesaldeerd
2023
2024
2025
2026
- algemeen bestuur
105
149
191
191
- integrale veiligheid
21
28
35
35
- ruimtelijke domein
207
309
411
411
- sociaal domein
496
820
1.138
1.138
- financiën
228
333
436
436
1.057
1.639
2.211
2.211
Totaal aan indexering
Effect Circulaires Voor de begroting zijn twee circulaires verwerkt, de mei circulaire en de september circulaire. De RIB waarin de raad is meegenomen in de effecten van de mei circulaire is uiteraard verwerkt, om de aansluiting in deze begroting zichtbaar te maken is onderstaande tabel ingevoegd. Mei circulaire : In de RIB was een tabel 3 opgenomen, welke u hieronder aantreft. De daarin opgenomen bedragen onderin de tabel (vrij besteedbaar exclusief doorberekening inflatie), zijn gebruikt om de verdere aansluiting richting deze begroting inzichtelijk te maken.
8
Tabel 3 uit de RIB:
In tabelvorm ziet het beeld ten opzichte van de RIB mei circulaire er als volgt uit: : Omschrijving
2023
2024
2025
2026
Vrij besteedbaar conform RIB
1.778
2.677
3.268
1.658
-Budget Sociaal Domein (punt 1)
50
50
50
50
-Extra jeugdhulp oud (punt 2)
-399
-368
-254
-Extra jeugdhulp nieuw (punt 2)
532
491
338
-nieuwe beginstand (punt 3)
524
Financieel overzicht v.w.b. mei circulaire
1.828
2.860
3.441
2.317
Bovenstaande 3 punten in de tabel betreffen de volgende: 1. Binnen de begroting is er afdoende geld voor bepaalde zaken in het Sociaal Domein begroot , zodat op dit moment de extra compensatie van het Rijk niet ingezet hoeft te worden voor dat doel en daarmee vrij besteedbaar is. 2. Het kabinet heeft besloten om de bijdragen met betrekking tot de jeugdhulp te verhogen naar het oude niveau, waarbij wij in de Raadsinformatiebrief nog uit gingen van een opgenomen 75% dekking voor de kosten van de jeugdhulp. Na de RIB heeft de Provincie bevestigd dat hier 100% dekking voor mag worden opgenomen. Hierbij dient opgemerkt te worden dat dit pas bevestigd wordt bij de september circulaire . Echter vanuit de Provincie is al aangegeven dat in de begroting de 100% kan worden opgenomen, waardoor het vrij besteedbare deel uit de eerdere RIB dus is toegenomen. 3. Bij de overgang van onze boekhouding naar 2022 wordt er automatisch een nieuw laatste boekjaar toegevoegd, in dit geval 2026, met de gegevens van het jaar ervoor (dus 2026=2025). Het bedrag van de AU in 2026 is dan gelijk aan de stand van 2025.
Het ministerie heeft een systeem waarbij een nieuwe beginstand van de AU voor 2026 wordt gegenereerd, deze wordt gegenereerd op basis van aannames in aantallen (aantal inwoners, aantal bijstandsgerechtigden etc.) Deze beginstand is nu bekend en wijkt in positieve zin af van wat wij op dit moment in de boeken hebben staan. 9
September circulaire : Op basis van de septembercirculaire 2022 is de hoogte van de algemene uitkering berekend voor de jaren 2023 tot en met 2026. Vervolgens zijn de resultaten vergeleken met de ramingen voor de jaren 2023-2026, welke zijn gebaseerd op de mei-circulaire 2022 met een eventuele bijstelling van de beginstand. De algemene uitkering kent mutaties waar ook uitgavenbudgetten tegenover staan en het vrij besteedbare deel. Ontwikkeling uitkeringsbasis: Het eerder aangekondigde ravijn voor 2026 is in de september circulaire ondervangen door een extra uitkering van het Rijk van 1 miljard euro. Het Rijk werkt met gemeenten en provincies aan een nieuwe financieringssystematiek vanaf 2026, en in aanloop daartoe heeft het kabinet de 1 miljard extra beschikbaar gesteld voor 2026. Ten tijde van het opstellen van deze begroting is bekend geworden dat het Rijk de WOZ waarden voor de uitkeringsjaren 2023 e.v. onjuist zijn opgenomen in de september circulaire door het Rijk. In de december circulaire zal dit hersteld worden. De verwachting is dat dit een negatief effect zal hebben, echter in hoeverre het Rijk dit zal compenseren in december 2022 is nog niet bekend. September circulaire t.o.v. mei circulaire In onderstaand overzicht treft u de bijstelling aan van de algemene uitkering, kortom de extra uitkering t.o.v.
de mei circulaire voor 2023-2026: Algemene uitkering september circulaire
2023
2024
2025
2026
Financieel overzicht v.w.b. mei circulaire
1.828
2.860
3.441
2.317
Verschil mei circulaire – september circulaire
141
188
174
718
1.968
3.048
3.615
3.035
Effect circulaires (zie eerdere tabel met totaalsaldi)
Voor de transparantie over de september circulaire treft u onderstaand nog het overzicht aan, rechtstreeks uit de circulaire, met alle wijzigingen (zoals ook in de RIB over de mei circulaire aan uw raad is verstrekt) ten opzichte van de mei circulaire. Omdat dit een vaste tabel is, zit hier ook 2022 in, hetgeen op deze begroting niet van toepassing is.
10
Overzicht saldo verdeeld over de programma’s
De totaalbedragen die in het overzicht begrotingssaldo staan, zijn in onderstaande tabel verdeeld over de programma’s. Toelichting daarbij is bij de diverse programma’s opgenomen. Bedragen * € 1.000
Rekening Begroting Begroting
Meerjarenraming
2021
2022
2023
2024
2025
2026
1
Algemeen bestuur
-2.022
-2.284
-2.434
-2.420
-2.466
-2.466
2
Integrale veiligheid
-1.271
-1.371
-1.529
-1.550
-1.568
-1.568
3
Ruimtelijk domein
-6.308
-6.829
-7.335
-7.521
-7.625
-7.640
4
Sociaal domein
-11.820
-12.110
-11.949
-12.193
-12.433
-12.413
5
Financiën
-4.410
-5.417
-5.588
-5.982
-6.265
-6.297
1
Totaal lasten Algemeen bestuur
-25.831 241
-28.011 152
-28.835 153
-29.666 153
-30.358 153
-30.384 153
2
Integrale veiligheid
185
99
105
109
113
113
3
Ruimtelijk domein
3.461
3.908
3.931
4.037
4.138
4.207
4
Sociaal domein
4.322
2.463
2.423
2.370
2.370
2.370
5
Financiën
19.277
21.649
21.617
23.064
24.121
23.540
Totaal baten
27.486
28.270
28.229
29.732
30.894
30.381
Saldo voor mutaties reserves
1.655
259
-606
66
537
-3
Toevoegingen reserves
-646
-587
350
-5
-25
0
Onttrekkingen reserves
1.209
768
266
79
7
72
563
181
616
74
-18
72
2.218
440
9
140
519
69
Saldo reserves Saldo na mutaties reserves
11
Ontwikkeling algemene reserve In deze begroting heeft het college opnieuw aandacht geschonken aan instandhouding dan wel toename van de algemene reserve in de begrotingsperiode 2023-2026. Dit door een zo gunstig mogelijk begrotingssaldo te effectueren, maar ook door in de komende begrotingsperiode geen uitnamen uit de algemene reserve voor intensivering van bestaand of nieuw beleid aan uw raad voor te stellen. Als gevolg van het positieve saldo van de jaarrekening 2021 en het besluit van uw raad om een groot deel van dit saldo te storten in de algemene reserve, is de meerjarige trend van de algemene reserve niet meer negatief zoals in de begroting 2022. In de paragraaf weerstandsvermogen is te zien dat de algemene reserve door het toekomst bestendige begrotingsbeleid van de afgelopen jaren langzaam aan toeneemt. Tevens zijn bepaalde risico's anders gewaardeerd en is de bestemmingsreserve weerstandsvermogen lager dan bij het vast stellen van de jaarrekening 2021, met als gevolg een overheveling van een deel van deze bestemmingsreserve naar de algemene reserve. Het college benadrukt met klem het belang van instandhouding c.q. toename van de algemene reserve als buffer voor het opvangen budgetoverschrijdingen en als fundament voor de solvabiliteit (kredietwaardigheid) van de gemeente, namelijk het vermogen om aan de financiële verplichtingen te kunnen blijven voldoen.
Investeringen 2023-2026 Uw raad heeft vanaf het begrotingsjaar 2021 besloten om een kapitaallastenlimiet van € 300.000,- in te stellen. Op basis van dit limiet heeft uw raad op 25-3-2021 de MIP 2021-2024 vastgesteld. Bij vaststelling van de MIP heeft uw raad ook besloten om een reserve in te stellen, waardoor er ruimte ontstaat om flexibeler te handelen. Het is immers niet mogelijk om ieder jaar exact op de vastgestelde kapitaallastenlimiet uit te komen. In de bijlage MIP (Meerjareninvesteringsplan) wordt uitgelegd dat ook de investeringen geïndexeerd moeten worden om mee te bewegen met de marktontwikkelingen. Voorgesteld wordt dan ook om de kapitaallasten limiet mee te laten bewegen met die indexering, en in deze begroting is derhalve rekening gehouden met een kapitaallasten limiet vanaf 2023 van € 350.000.
12
Leeswijzer De begroting bestaat uit de volgende onderdelen; Algemeen, programma's, paragrafen, financiën en de bijlagen. Hieronder worden deze verder toegelicht. De financiële cijfers in tabellen staan altijd weergegeven in hele euro’s tenzij anders vermeld. Lasten staan negatief weergegeven en baten positief. Staat er bij de verschillenkolom een negatief bedrag dan is dat nadelig (meer uitgegeven of minder ontvangen). Bij een aantal mutaties wordt het begrip "Budgettair neutraal" gebruikt. Dat betekent dat een mutatie per saldo geen geld kost of oplevert. Deze duiding geeft helderheid als een budgettair neutrale mutatie over meerdere programma's impact heeft. Door aan de toelichting toe te voegen dat de mutatie budgettair neutraal is, dan weet u als lezer dat een en ander neutraal gedekt is. Algemeen Onder algemeen vindt u de financiële samenvatting van de begroting 2023 - 2026 en deze leeswijzer. Indexering De hogere vergoeding vanuit het Rijk, in de mei circulaire en september circulaire is grotendeels ingegeven door de enorme inflatie, waarbij het Rijk ook aangeeft om bestendig te indexeren. De systematiek die gehanteerd is voor de indexering in deze begroting wordt in de paragraaf Bedrijfsvoering (onder "overige ontwikkelingen") uiteengezet. In de verschillende programma's wordt onderscheid gemaakt in een 5-tal categorieën waarop de indexering is toegepast.
In de "Samenvatting" van deze begroting wordt dit uitvoering uitgelegd. In de programma's is per beleidsveld de indexering gesaldeerd weergegeven. Programma's Per beleidsprogramma is het volgende opgenomen: Algemeen: bestaat uit de portefeuillehouder en de missie van het programma Speerpunten: hier zijn de speerpunten opgenomen met hun omschrijving. Vervolgens wordt het beoogde effect dat wordt nagestreefd beschreven aan de hand van de vraag; 'Wat willen we bereiken?' Vervolgens volgen de activiteiten die worden omschreven aan de hand van de vraag; ‘Wat gaan we daarvoor doen?’ Financiën: hier is onder 'Wat mag het kosten' per product-activiteit aangegeven welke lasten en baten in meerjarig perspectief zijn opgenomen en op programma niveau de toevoegingen en onttrekkingen aan de reserve(s). Beleidsindicatoren: hier zijn de verschillende (verplichte) BBV indicatoren opgenomen met de laatst bekende gegevens. Beleidsstukken: Onder dit kopje staan de huidig geldende beleidsstukken behorende bij het programma. Verbonden partijen: Hier vindt u de verbonden partijen behorende bij het betreffende programma. In de paragraaf Verbonden partijen treft u vervolgens alle verbonden partijen aan. Paragrafen In paragrafen staan onder meer de door het BBV verplicht gestelde paragrafen. Deze paragrafen geven een gebundelde verantwoording over bepaalde thema’s.
Het betreft de paragrafen; lokale heffingen, weerstandsvermogen, onderhoud kapitaalgoederen, financiering, bedrijfsvoering, 13
verbonden partijen en grondbeleid. Financiën Hoofdstuk Financiën bestaat uit de volgende onderdelen: Financiële positie Overzicht baten en lasten Algemene dekkingsmiddelen Incidentele baten en lasten Overzicht reserves Overzicht voorzieningen Meerjaren InvesteringsPlan (MIP) Bijlagen Het laatste deel van de begroting toont de bijlagen. Hierin wordt onder andere inzicht gegeven in de taakvelden, waarderingsgrondslagen, afkortingen en begrippen, subsidies, EMU-saldo.
14
Programma's
15
Algemeen Bestuur Portefeuillehouder
Burgemeester L. de Lange Wethouder M. Breij (Bestuurlijke toekomst) Wethouder J. van Boeijen (Participatie)
Missie
Binnen het bestuurlijk stelsel vervullen de gemeenteraad en het college van Burgemeester en Wethouders hun rol. De rekenkamer en ombudsman leveren een bijdrage aan de verbetering van het openbaar bestuur en het dorp. Dit door respectievelijk kritisch mee te kijken naar het beleid van de gemeentelijke organisatie en aanspreekbaar te zijn bij klachten hierover. Het programma Algemeen Bestuur gaat over het samenspel tussen inwoners, ondernemers en de gemeente. Binnen dit programma zijn dan ook de belangrijkste thema's dienstverlening, communicatie/participatie en samenwerking. De gemeente gaat over de dienstverlening. Het organiseren van de gemeentelijke dienstverlening aan inwoners en ondernemers stemmen we dan ook zoveel mogelijk af op de gebruikers. Goede voorbeelden hiervan zijn de digitalisering van de dienstverlening en het gebruiken van digitale communicatiekanalen. Bij het opstellen en uitvoeren van beleid, projecten blijft de hoofdvraag wat de inwoners en ondernemers belangrijk vinden en welke bijdrage zij kunnen leveren aan de realisatie van hun (ideale) leefomgeving. Hiervoor wordt de term participatie veelal gebruikt. Waar gemeenten elkaar nodig hebben zoeken ze de samenwerking. Dit vindt plaats in de Metropoolregio Amsterdam en de regio Zaanstreek-Waterland waar Landsmeer de samenwerking zoekt met andere gemeenten om de bestuurskracht te verbeteren.
Daarnaast wordt met de buurgemeenten overlegd over de mogelijkheden van een bestuurlijke fusie, de zogeheten bestuurlijke toekomst.
Speerpunten Bestuurlijke toekomst Omschrijving speerpunt Een fusie op basis van gelijkwaardigheid en wederzijdse waardering. In de basis ligt de focus nog altijd op fuseren met onze gelijkgestemde, vergelijkbare, groen landelijke buurgemeenten. Wat willen we bereiken? We willen in 2023 komen tot een raadsbesluit waarbij richting wordt gegeven op welke mogelijke fusiepartners het college zich moet richten. Wat gaan we daar voor doen? - De inwoners zullen actief worden betrokken (infomeren, consulteren, participeren) door de gemeenteraad en het college, voordat een nieuw raadsbesluit zal worden genomen. 16
- De kernkwaliteiten van de gemeente Landsmeer zijn in beeld gebracht en de inwoners blijven informeren over de stand van zaken bestuurlijke toekomst. - De raad vragen een keuze te maken met betrekking tot de richting van (bestuurlijke) fusie, waarbij het beschikbare instrumentarium, zoals bijvoorbeeld een draagvlak onderzoek of referendum, als sluitstuk voor een eventuele fusie niet uitgesloten wordt.
IBP Omschrijving speerpunt De ambities uit het IBP (Interbestuurlijk Programma) koppelen aan bestaande ambities om zodoende een bijdrage te leveren aan de maatschappelijke opgaven. Wat willen we bereiken? De ambities uit het IBP (Interbestuurlijk Programma) koppelen aan bestaande ambities uit het collegeprogramma om zodoende een bijdrage te leveren aan de maatschappelijke opgaven. Wat gaan we daar voor doen? - In de andere programma’s zijn de speerpunten verwerkt. Indien in de andere programma’s ambities worden bijgesteld, zoals bijvoorbeeld duurzaamheid en jeugdzorg, dan kan dat een effect hebben op het behalen van de ambities van het IBP. Of dat daadwerkelijk het geval zal zijn, is afhankelijk van de (neerwaartse) bijstelling. In het verlengde van de speerpunten in het IBP, staan de Metropoolregio Amsterdam (MRA) en Noord-Holland Noord (NHN) voor dezelfde grote opgaven op het gebied van het Klimaatakkoord (reductie CO2) en de omslag naar een nieuwe, duurzame economie.
Participatie Omschrijving speerpunt De gemeente wil inwoners, ondernemers en organisaties betrekken bij beleid en stimuleren om zelf met initiatieven te komen. Vroegtijdig samenwerken vergroot de kwaliteit van oplossingen en zorgt ervoor dat verschillende perspectieven, kennis en creativiteit direct op tafel komen. Participatie is maatwerk. Daarvoor wil de gemeente meer in gesprek gaan met haar inwoners. Wat willen we bereiken? We willen de participatie van inwoners, bedrijven en organisaties stimuleren. Wat gaan we daar voor doen? - We willen de participatie stimuleren door waar mogelijk de dialoog en het open gesprek aan te gaan. De invoering van de Omgevingswet is een voorbeeld daarvan. - We willen in de 2023 komen tot een beleidskader hoe wij binnen de gemeente Landsmeer omgaan met Participatie. - We willen binnen de organisatie iemand verantwoordelijk maken voor participatiebeleid.
17
Dienstverlening Omschrijving speerpunt De gemeentelijke dienstverlening blijft in beweging en wordt steeds digitaler. Het goed vastleggen, beschermen en gebruiken en beschikbaar stellen van informatie blijft daarbij essentieel. We willen die informatie voor de inwoners veilig, toegankelijk en beschikbaar hebben, zodat zij vanaf iedere willekeurige plek en op ieder willekeurig moment daarvan gebruik kunnen maken. Door vanaf 2022 op afspraak te werken én het gebruik van de digitale producten en diensten te stimuleren, blijft sprake van persoonlijke dienstverlening. Inwoners worden geholpen op het tijdstip dat zij zelf uitkiezen en er zijn geen wachttijden meer. Op de website, via regelmatige communicatie-uitingen en bij het maken van een afspraak, wat zowel digitaal als via telefoon mogelijk is, zal zoveel mogelijk geprobeerd worden de inwoners te wijzen op de digitale diensten en producten. Dit wordt ook wel het stimuleren van selfservice genoemd. Selfservice sluit aan bij een grote groep mensen die gewend zijn aan het digitaal regelen van hun zaken en dit ook profileren boven het noodzakelijke fysieke contact via de baliefunctie. Digitalisering van werkprocessen, informatie en gegevens en de bescherming ervan blijft de komende jaren een cruciale voorwaarde van onze digitale dienstverlening. Daarnaast moeten we ons ook blijven richten op inwoners die niet digitaal-vaardig zijn.
Dit vereist verdere inzet, maar ook doorontwikkeling op basis van de huidige wet- en regelgeving. Wat willen we bereiken? De dienstverlening van onze gemeente is toegankelijk voor al onze inwoners. Wat gaan we daar voor doen? - Er zal in 2023 worden onderzocht of het huidige Dienstverleningsplan (DvP 2020) en de daarin opgenomen (geldende) uitgangspunten/richtlijnen nog in lijn is met wat de inwoners mogen verwachten. - We monitoren nieuwe technologie die de dienstverlening kunnen verbeteren en sturen bij waar mogelijk binnen de financiële middelen. - We zorgen er voor dat inwoners hun vragen op een efficiënte en effectieve wijze kunnen indienen/stellen. - We blijven een focus houden op het digitaliseren van de dienstverlening, waarbij we ook rekening houden met inwoners die niet digitaal-vaardig zijn.
Regionale samenwerking Omschrijving speerpunt De gemeente Landsmeer maakt onderdeel uit van de Metropoolregio Amsterdam (MRA), deelregio Zaanstreek-Waterland. In deze deelregio wordt door de gemeenten al jarenlang actief samengewerkt. De samenwerking binnen de MRA Zaanstreek-Waterland is in oktober 2017 vastgelegd in het document: Zaanstreek-Waterland. Een gezamenlijke visie & samenwerkingsagenda. De belangrijkste overkoepelende samenwerkingsthema's waar prioriteit aan is gegeven zijn: Woningbouw, Landschap, Recreatie & Toerisme, Bereikbaarheid en Duurzaamheid. Wat willen we bereiken? In samenwerking realiseren van de resultaten die zijn afgesproken in de MRA-agenda en de samenwerkingsagenda / propositie Zaanstreek-Waterland. Wat gaan we daar voor doen? 18
- Op ambtelijk niveau wordt samengewerkt met de regiogemeenten op velerlei onderwerpen waaronder: ruimte & landschap, mobiliteit/bereikbaarheid, duurzaamheid en economie & toerisme. We hebben waar dat kon deelgenomen op ambtelijk en bestuurlijk niveau aan de maandelijkse overleggen. Door capaciteitsgebrek zal er ook in 2022 een beperkte inzet zijn, waarbij we geen regionale rol invullen. Binnen het thema economie wordt op ambtelijk niveau nauw samengewerkt in de regio. De meerwaarde van samenwerking komt daarbij extra tot uiting. We leunen nog steeds (dankbaar) op Zaanstad, Purmerend en Edam-Volendam als trekkers van belangrijke en ingewikkelde opgaven in de MRA-regio.
Wat mag het kosten?
19
Bedragen * € 1.000
Rekening
Begroting
begroting voor
Mutatie
Begroting
Algemeen bestuur
2021
2022
2023
2023
2023
Meerjarenraming 2024
2025
2026
1.01 Gemeenteraad
-531
-574
-538
-31
-569
-584
-598
-598
1.02 Burgerzaken
-633
-675
-768
-38
-805
-731
-756
-756
1.03 Dagelijks bestuur
-843
-1.013
-905
-133
-1.037
-1.083
-1.088
-1.088
1.04 Rekenkamer
-15
-22
-21
-1
-22
-23
-23
-23
Totaal lasten 1.01 Gemeenteraad
-2.022 0
-2.284 0
-2.231 0
-203 0
-2.434 0
-2.420 0
-2.466 0
-2.466 0
1.02 Burgerzaken
160
151
152
0
152
152
152
152
1.03 Dagelijks bestuur
80
1
1
0
1
1
1
1
1.04 Rekenkamer
0
0
0
0
0
0
0
0
Totaal baten
241
152
153
0
153
153
153
153
-1.782
-2.132
-2.078
-203
-2.281
-2.268
-2.313
-2.313
Saldo
20
Bedragen * € 1.000 Omschrijving 1.01
2023
2024
2025
2026
Gemeenteraad
Bestaand beleid -Actualisatie kapitaallasten 2023-2026
-5
-5
-5
-5
-Actualisatie rentecomponent kapitaallasten 2023-2026
-1
-1
-1
-1
Totaal
-6
-6
-6
-6
-Bijdrage regionale portefeuillehoudersoverleggen MRA/Zawa
-12
-12
-12
-12
Totaal
-12
-12
-12
-12
-Budget K80 netwerkorganisatie van kleine gemeente
-2
-2
-2
-2
-700 jaar dorp
0
-50
-50
-50
-Bestuurlijke toekomst
-20
-20
0
0
-Beleidskader Participatie
-30
0
0
0
-Verhoging salarisbudget college B&W
-27
-27
-27
-27
Totaal
-80
-100
-80
-80
-Indexering
-105
-149
-191
-191
Totaal
-203
-266
-287
-287
1.03
Dagelijks bestuur
Autonome ontwikkelingen
Nieuw beleid
Indexering
1.01
Gemeenteraad
Bestaand beleid Actualisatie kapitaallasten 2023-2026 De actualisatie van de kapitaallasten 2023-2026 betreft de kapitaallasten volgend uit de tot nu toe geactiveerde investeringen. De actualisatie betreft investeringen die op alle programma's betrekking hebben. Actualisatie rentecomponent kapitaallasten 2023-2026 De rente is verhoogd door de ECB waardoor het noodzakelijk is om de doorberekende rente te verhogen. De omslagrente is verhoogd van 0, 11 % naar 0.6 % Het gevolg is dat de kapitaallasten voor de bestaande investeringen meerjarig 2023-2026 geactualiseerd zijn binnen de diverse programma's van de begroting. 1.03
Dagelijks bestuur
Autonome ontwikkelingen Bijdrage regionale portefeuillehoudersoverleggen MRA/Zawa Binnen de deelregio wordt samengewerkt in regionale portefeuillehoudersoverleggen. Er zijn gezamenlijke projecten gepland, waarvoor een gezamenlijk budget benodigd is. Afgesproken is € 1,- per inwoner te reserveren, derhalve is hiervoor € 11.500 structureel opgenomen. Voor 2023 is er een 21
dekking voor deze kosten uit de reserve IBP. Na 2023 is deze reserve leeg en dient het budget structureel verhoogd te worden. In de paragraaf financiën treft u voor 2023 de tegenboeking aan (de dekking voor 2023). Vanaf 2024 is er dus geen dekking meer en treft u dan ook geen dekking aan in de paragraaf financiën. Nieuw beleid Budget K80 netwerkorganisatie van kleine gemeente De K80 is een netwerkorganisatie van kleine gemeenten, verspreid over het hele land. De gemeente Landsmeer neemt deel aan deze netwerkorganisatie. De financiële positie van (kleine) gemeenten komt door, onder andere de opschalingskorting en herijking van het gemeentefonds, steeds verder onder druk te staan. Om het dienstverleningsniveau op peil te houden en de uitdagingen van deze tijd (klimaat, stikstof, woningbouw) het hoofd te kunnen bieden, is besloten tot het oprichten van een netwerkorganisatie die onze positie richting het Rijk verbetert. 700 jaar dorp In 2026 bestaat het dorp Landsmeer 700 jaar en dat moet natuurlijk gevierd worden. De gemeente Landsmeer stelt vanaf 2024 een jaarlijks budget beschikbaar om activiteiten, georganiseerd door inwoners, ondernemers en organisaties uit Landsmeer, mogelijk te maken. Bestuurlijke toekomst Op dit moment worden er gesprekken gevoerd met de buurgemeenten over de mogelijkheden van een bestuurlijke fusie.
Daarnaast starten we in november 2022 met de bewonersparticipatie omtrent de concept-kernkwaliteiten, conform het raadsbesluit van 10 maart 2022. In januari 2023 worden de definitieve kernkwaliteiten ter goedkeuring voorgelegd aan de gemeenteraad. Voor 2023 en 2024 verwachten we nog meer kosten te maken gedurende het traject van de bestuurlijke toekomst. Derhalve begroten we voor 2023 en 2024 een bedrag van € 20.000. Beleidskader Participatie In deze tijd is het belangrijk dat de burger deelneemt aan besluitvormingsprocessen binnen de gemeente. Of het nu gaat om een nieuw beleidsinitiatief of werk in uitvoering. Vandaar dat een budget beschikbaar is gesteld om een beleidskader te ontwikkelen voor participatie. Verhoging salarisbudget college B&W Verhoging salarisbudget college B&W in verband met uitbreiding met 0,2 fte Indexering De indexering betreft een gesaldeerd bedrag per jaar, zoals aangegeven in de samenvatting van deze begroting, dit betreffen lasten.
Beleidsindicatoren
Dit programma heeft geen beleidsindicatoren.
Beleidsstukken
Bij dit programma horen de volgende beleidsstukken: Coalitieprogramma gemeente Landsmeer 2022-2026 'De gemeenteraad van Landsmeer komt tot de kern(en)!’. MRA-Agenda 2020-2024 Zaanstreek-Waterland: Een gezamenlijke visie & samenwerkingsagenda Propositie Zaanstreek-Waterland: Hollandser dan Hollands 22
Verbonden partijen
Bij dit programma horen de volgende verbonden partijen: - Waterlands Archief - Metropoolregio Amsterdam - Alliander N.V. Voor een uitgebreide toelichting op deze verbonden partijen, zie de paragraaf verbonden partijen.
23
Integrale Veiligheid Portefeuillehouder
Burgemeester L de Lange
Missie
Samenwerken aan veiligheid in de kernen en zoeken naar balans tussen veiligheid en vrijheid. Onze kernen moeten niet alleen veilig zijn, je moet je er ook veilig voelen. Wij vinden het belangrijk dat je in onze gemeente veilig over straat kunt lopen of fietsen, hoe laat het ook is, ongeacht waar je bent of wie je bent. Veiligheid is niet alleen een overheidstaak. Samen met inwoners en ondernemers zorgen we voor een veiligere leefomgeving. Samenwerking met bovenlokale en regionale partijen is noodzakelijk voor het borgen van aspecten waar de gemeente zelf de informatie of middelen niet heeft. Veiligheid begint bij het voorkomen van incidenten, branden, rampen en crises en, indien toch nodig, vervolgens het beperken van gevolgen als letsel en schade. Hiertoe werken we samen in de veiligheidsregio Zaanstreek Waterland. Grote thema's die landelijke aandacht krijgen, zoals bestrijding van drugspanden en ondermijning, krijgen ook in Landsmeer aandacht. We spreken hier van een grotere overheidsopgave, waarbij alle (veiligheids)partners samenwerken ter bevordering van een veiligere samenleving. Op lokale schaal worden de werkwijze en prioriteiten door de gemeenteraad vastgesteld in het meerjaren integraal veiligheidsbeleid.
Vergunningverlening en handhaving op basis van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) zijn de praktische uitvoering van het beleid, waarmee we bijdragen aan het voorkomen of bestrijden van overlast.
Speerpunten Openbare orde & Veiligheid Omschrijving speerpunt In 2023 wordt een nieuw meerjaren integraal veiligheidsbeleid aan de raad voorgelegd, waarin de prioriteiten voor Landsmeer worden bepaald. Tevens wordt het jaarlijkse uitvoeringsprogramma Openbare orde en veiligheid vastgesteld, waarmee de middelen worden afgestemd op de doelen. De prioriteiten woninginbraak en overlast uit het bestaande beleid blijven gelden tot het nieuwe beleid is vastgesteld. Wat willen we bereiken? Een goede inzet van middelen om op de veiligheidsthema’s, die in Landsmeer spelen, de gemeentelijke rol volledig te vervullen. Wat gaan we daar voor doen? - In 2023 wordt in samenwerking met de partners in het veiligheidsdomein een nieuw meerjaren integraal veiligheidsbeleid opgesteld en aan de raad voorgelegd. We betrekken daarbij de veiligheidsanalyse 2018-2022. De prioriteiten en projecten worden beschreven in het jaarlijkse uitvoeringsprogramma. Om alle taken adequaat te verrichten, is uitbreiding van de formatie noodzakelijk. 24
Wat willen we bereiken? Minder woninginbraken dan de voorgaande jaren. Wat gaan we daar voor doen? - Inwoners worden voorgelicht met als doel het aantal woninginbraken, babbeltrucs, Whatsapp fraude of phishing te verlagen via de gemeentelijke communicatiekanalen zoals; Facebook, Kompas en de gemeentelijke website. - Het voorkomen van woninginbraken is in de week van de veiligheid het thema waar aandacht voor wordt gevraagd via verschillende activiteiten. - Buurtpreventie stimuleren door bijvoorbeeld het gebruik te maken van "Whatsapp buurtgroepen" met als doel de hele gemeente te dekken. - Politie werkt gebiedsgericht. Dit betekent dat zogenaamde ‘hotspots’ tijdens de surveillance vaker worden bezocht. Gemeentelijke handhaving kan hierbij ondersteunen. - Politie zet in op de aanpak van mobiel banditisme (rondtrekkende criminele bendes) en op het versterken van de heterdaadkracht (het vermogen om kort na het delict de dader te pakken). Wat willen we bereiken? Samenwerking en evenredige deelname als partner binnen de veiligheidsregio Zaanstreek Waterland Wat gaan we daar voor doen? - Een medewerker inzetten als verbindende schakel met de VRZW en als deelnemer aan de pool van medewerkers uit de regio, die gezamenlijk de crisisorganisatie bemensen. Wat willen we bereiken? Verminderen van overlast door het hinderlijk samenkomen in de openbare ruimte.
Wat gaan we daar voor doen? - Het Jeugd Netwerk Overleg (JNO) gebruiken om signalen te delen met de veiligheidspartners en een gezamenlijke aanpak op te stellen. - Communiceren op welke wijze inwoners jeugdoverlast kunnen melden. - Bevorderen van de zichtbaarheid van boa’s en het uitvoeren van handhavingsacties wanneer de overlast blijft toenemen. - Bevorderen van de zichtbaarheid van jongerenwerkers en het jongerenwerk dusdanig positioneren dat zij goed contact met de Landsmeerse jeugd hebben. - Het stimuleren van samenwerking met de politie, de inwoners en welzijnsorganisaties. - Samenwerking met sociaal domein en politie in kader van zorg en veiligheid ten aanzien van personen met verstorend gedrag. - Beleid voor een persoonsgerichte aanpak wordt ontwikkeld en uitgevoerd.
Ondermijning Omschrijving speerpunt Onder ondermijning verstaan we de beïnvloeding door de onderwereld van de bovenwereld. In regionaal verband en met alle partners in het domein worden projecten opgepakt om hierop grip te ontwikkelen. We analyseren de lokale situatie en stemmen de inzet van onze middelen daarop af. In een uitvoeringsprogramma legt het college dit vast.
25
Wat willen we bereiken? Voorkomen van ondermijnende activiteiten. Wat gaan we daar voor doen? - In regionaal verband een meerjaren beleidsplan integrale veiligheid 2023-2027 opstellen - Actualiseren van het Bibob beleid - Uitvoering geven aan het vastgestelde Bibob beleid. - Adequate deelname als partner aan de samenwerking in “Noord Holland Samen Veilig” voor de regionale, integrale aanpak van ondermijning - Inwoners stimuleren om verdachte situaties te melden.
Handhaving Omschrijving speerpunt Onder Handhaving verstaan we de door de gemeente ontplooide activiteiten die gericht zijn op de goede naleving van de vigerende wet- en regelgeving met betrekking tot bouwactiviteiten en de openbare ruimte. Het doel van deze wet- en regelgeving is het zodanig reguleren van activiteiten dat de inwoners zich veilig kunnen bewegen in de schone buitenruimte van Landsmeer. Wat willen we bereiken? Een schone en veilige 'buitenruimte' voor de inwoners van Landsmeer. Wat gaan we daar voor doen? - Beleid ontwikkelen om vaaroverlast te bestrijden. - Afhandelen van de klachten en meldingen van inwoners inzake de openbare ruimte. - Vernielingen en overlast van zwerfvuil, vuilnis rondom afvalcontainers en graffiti aanpakken, waarbij de kosten, zo mogelijk, worden verhaald op de veroorzaker. - Ontwikkelen van een integraal toezicht en handhavingsbeleid, met een uitvoeringsplan en sanctiebeleid, waarin een afweging van prioriteiten en kosten door de raad kan plaatsvinden. De gemeentelijke rol ten aanzien van overlast (van jongeren), het voorkomen (van herhaling) en het terugdringen van (georganiseerde) (drugs)criminaliteit en ondermijning alsmede parkeren en verkeer worden meegenomen. Ook oneigenlijk gebruik, illegale bebouwing en verloedering worden daarin betrokken.
Een daarbij passende invulling van de ambtelijke organisatie wordt daarna ingevuld.Voor het opstellen van beleid en plan wordt budget aangewend dat van het rijk is ontvangen voor versterking van handhaving. Omdat het budget voor 2023 niet toereikend is voor deze kosten, zullen wij u bij de jaarrekening over 2022 voorstellen het restant van het budget voor 2022 over te hevelen naar 2023. - Projectmatige aanpak vaaroverlast, hierbij wordt zowel het vaargedrag op het water als de wildgroei van bootjes en bootwrakken in het openbare water aangepakt. Wat willen we bereiken? Veilige evenementen Wat gaan we daar voor doen? - Nu weer meer evenementen worden georganiseerd, is goede voorbereiding voor een veilige uitvoering noodzakelijk. Om inwoners en organisaties hierin te faciliteren wordt pro-actief contact onderhouden. Om het proces te verankeren voor alle partijen wordt het evenementenbeleid aangepast. 26
Wat mag het kosten?
27
Bedragen * € 1.000
Rekening
Begroting
begroting voor
Mutatie
Begroting
2021
2022
2023
2023
2023
Meerjarenraming 2024
2025
2026
2.01 Integrale veiligheid
-1.271
-1.371
-1.347
-182
-1.529
-1.550
-1.568
-1.568
Totaal lasten 2.01 Integrale veiligheid
-1.271 185
-1.371 99
-1.347 100
-182 5
-1.529 105
-1.550 109
-1.568 113
-1.568 113
Totaal baten
185
99
100
5
105
109
113
113
-1.087
-1.272
-1.247
-177
-1.424
-1.441
-1.456
-1.456
Saldo
28
Bedragen * € 1.000 Omschrijving 2.01
2023
2024
2025
2026
Integrale veiligheid
Autonome ontwikkelingen -Ophogen budget Veiligheidsregio Zaanstreek Waterland Totaal
-25
-25
-25
-25
-25
-25
-25
-25
-Audits in kader van de Wet Politiegevens (WPG)
-3
-3
-6
-6
-Extra uitgaven handhaving
-4
-4
-4
-4
-inboeken MJOP 2022-2025 (Meerjarenonderhoudsplan)
-6
-6
-6
-6
Totaal
-13
-13
-16
-16
-Verwerking resultaat meicirculaire
-30
-30
-30
-30
Totaal
-30
-30
-30
-30
-1 fte beleid openbare veiligheid
-88
-88
-88
-88
Totaal
-88
-88
-88
-88
-Indexering
-21
-28
-35
-35
Totaal
-177
-184
-195
-195
Bestaand beleid
Effect circulaires
Nieuw beleid
Indexering
2.01
Integrale veiligheid
Autonome ontwikkelingen Ophogen budget Veiligheidsregio Zaanstreek Waterland Als gevolg van de begroting 2023 van de Veiligheidsregio is de bijdrage van de gemeente Landsmeer verhoogd. De structurele doorwerking is in de begroting opgenomen. Bestaand beleid Audits in kader van de Wet Politiegevens (WPG) De gemeente is sinds 2021 op basis van de WPG wettelijk verplicht jaarlijks een audit uit te voeren. Voor 2023 en 2024 is budget opgenomen voor deze audit. Vanaf 2025 moet daarnaast een externe audit gedaan worden en is dan ook een verdubbeling van het budget benodigd. Extra uitgaven handhaving Op dit moment worden door de handhavers in beslag genomen goederen, zoals fiets- en bootwrakken, opgeslagen op het depot aan de Violierweg. Wanneer dat terrein voor andere doelen wordt benut, zal de opslag elders moeten plaatsvinden. Er wordt gewerkt aan een overeenkomst met een externe partij. Vooralsnog wordt per jaar een bedrag van € 4.000 begroot om materiaal te verwijderen en op te slaan, omdat niet altijd de kosten kunnen worden verhaald op de (niet te achterhalen) eigenaar.
29
inboeken MJOP 2022-2025 (Meerjarenonderhoudsplan) Op 17 februari 2022 heeft de raad het MJOP 2022-2025 vastgesteld en daarmee moet het voormalige (oude) MJOP uit de begroting gehaald worden en het nieuwe vastgestelde MJOP worden ingeboekt. Omdat de gemeentelijke objecten over de verschillende programma's zijn verdeeld, ziet u de financiële verwerking in het betreffende programma terug. Door alle programma's heen betreft dit een budget neutrale boeking. Effect circulaires Verwerking resultaat meicirculaire In de mei circulaire is er geld ter beschikking gesteld voor verschillende doeleinden. In het programma Integrale Veiligheid betreft dit structureel € 30K voor de extra inzet van BOA's. In het programma Sociaal Domein betreft dit € 5K structureel voor de brede impuls combinatiefunctionarissen/buurtsportcoaches, € 3K structureel voor inburgering leefbaarheidstoets, en voor 2024 (€ 37K) en 2025 (€ 39K) voor de Eigen bijdrage voor huishoudelijke hulp (coalitieakkoord Rijk). Deze bedragen zijn opgenomen in deze begroting in de beide programma's. Nieuw beleid 1 fte beleid openbare veiligheid Om het taakgebied openbare orde en veiligheid volwaardig uit te voeren, inclusief een bijdrage aan de samenwerking in de VRZW-crisisorganisatie is personele uitbreiding noodzakelijk. Het vakgebied vraagt actieve voorlichting aan en samenwerking met inwoners, politie, NHSV en andere partners.
Zichtbaarheid in de aanpak van overlast en ondermijnende activiteiten c.q. criminaliteit dienen te worden vergroot. Indexering De indexering betreft een gesaldeerd bedrag per jaar, zoals aangegeven in de samenvatting van deze begroting, dit betreffen lasten.
Beleidsindicatoren
30
Indicator
Eenheid
Periode
Bron
Waarde
Benchmark
Waarde
Diefstallen uit woningen
Aantal per 10.000 inwoners
2021
Politie
10,3
Nederland
13,4
Politieregistraties overlast jeugd
Aantal per 1.000 inwoners
2021
Politie
114
Nederland
71
Drugsdelicten
Aantal per 10.000 inwoners
2021
Politie
5,2
Nederland
6,6
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)
Aantal per 10.000 inwoners
2021
Politie
51
Nederland
41
Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde
31
Beleidsstukken
Algemene Plaatselijke Verordening -
Algemene Plaatselijke Verordening gemeente Landsmeer 2022
-
Evenementenbeleid gemeente Landsmeer 2020
-
Beleid verwijderen objecten uit de openbare ruimte
-
Standplaatsenbeleid
Drank- en Horecawet -
Drank- en Horecaverordening gemeente Landsmeer 2022
Weekmarkt -
Marktverordening gemeente Landsmeer 2019
-
Marktreglement gemeente Landsmeer 2019
Openbare orde en veiligheid: -
Beleidslijn Bibob gemeente Landsmeer 2019
-
Uitvoeringsprogramma APV & Bijzondere wetten en Openbare orde en veiligheid 2021
-
Uitvoeringsprogramma Wabo 2022
-
Nota integrale handhaving gemeente Landsmeer 2020
-
Damoclesbeleid gemeente Landsmeer 2022
Verbonden partijen
Bij dit programma horen de verbonden partij: - Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland Voor een uitgebreide toelichting op deze verbonden partijen, zie de paragraaf verbonden partijen.
32
Ruimtelijk Domein Portefeuillehouder Wethouder E. Heinrich Wethouder M. Breij Wethouder J. van Boeijen
Missie
Investeren in een aantrekkelijke, bereikbare, duurzame en veilige leefomgeving We ontwikkelen en benutten de kernkwaliteiten van onze gemeente, want we zijn trots op ‘onze identiteit’. We investeren in een leefomgeving, waar het voor inwoners, maatschappelijk organisaties en bedrijven goed is om te wonen, werken en recreëren. We houden het woon- en vestigingsklimaat in onze gemeente op peil en zorgen, zowel binnenstedelijk als in het buitengebied, voor een goede balans tussen economie en leefbaarheid, veiligheid en vrijheid. We willen een toegankelijk, veilig openbaar gebied. We handhaven de bereikbaarheid, vergroten de verkeersveiligheid en zorgen voor een goede doorstroming in het verkeer. Met beperkte financiële middelen proberen we onze assets zo goed mogelijk te onderhouden. Bij de investeringen in het ruimtelijk domein spelen verschillende ontwikkelingen een rol. Hiervan springt de komst van de nieuwe Omgevingswet, inwerkingtreding 1 juli 2023, het meest in het oog. Deze nieuwe wet vraagt een andere rol van het gemeentebestuur. De nieuwe Omgevingswet benadert de fysieke leefomgeving integraal. De wet moet de afwegingsruimte van het bestuur vergroten en besluitvorming over projecten in de fysieke leefomgeving versnellen en verbeteren.