02 Bijlage 1 Begroting 2026 - 2029
Tekst van het document
-39
-699
-699
-699
-699
-2.033
-2.670
-2.275
-275
-2.550
-2.681
-2.861
-3.036
3.09 Ruimtelijke ordening
-584
-731
-831
53
-778
-728
-728
-728
3.10 Volkshuisvesting
-108
-63
-62
0
-62
-62
-62
-62
3.11 Water en riolering
-957
-1.219
-1.677
356
-1.321
-1.415
-1.559
-1.649
Totaal lasten
-7.938
-9.767
-9.286
-488
-9.775
-9.919
-10.087
-10.293
3.03 Duurzaamheid
3.07 Omgevingsvergunningen 3.08 Openbare ruimte
37
3.01 Afvalstoffen
2.241
2.448
2.428
-45
2.382
2.364
2.189
2.187
3.02 Begraven
176
153
153
0
153
153
153
153
3.03 Duurzaamheid
408
654
10
20
30
15
0
0
3.04 Economie & Recreatie
53
39
39
0
39
39
39
39
3.05 Groenvoorzieningen
0
2
2
0
2
2
2
2
3.06 Grondexploitatie
0
0
0
0
0
0
0
0
3.07 Omgevingsvergunningen
302
303
303
-5
298
298
298
298
3.08 Openbare ruimte
500
891
348
-75
273
273
273
273
3.09 Ruimtelijke ordening
17
32
32
0
32
32
32
32
3.10 Volkshuisvesting
7
3
3
0
3
3
3
3
3.11 Water en riolering
1.316
1.672
1.690
-178
1.512
1.633
1.808
1.919
Totaal baten
5.018
6.198
5.008
-283
4.725
4.812
4.797
4.906
Saldo Toevoeging reserves
-2.920 -150
-3.569 -230
-4.279 0
-771 -100
-5.050 -100
-5.106 0
-5.290 0
-5.387 0
Onttrekking reserves
280
150
200
-20
180
0
0
0
Saldo reserves
130
-80
200
-120
80
0
0
0
-2.791
-3.649
-4.079
-891
-4.970
-5.106
-5.290
-5.387
Saldo na mutaties reserves
38
Bedragen * € 1.000 Omschrijving
2026
2027
2028
2029
3.01 Afvalstoffen Autonome ontwikkelingen -Actualisatie formatiebegroting 2026-2029
-27
-27
-27
-27
-Actualisatie kapitaallasten bestaande activa - Staat C
-15
-52
4
5
-Actualisatie kapitaallasten MIP 2026-2029
139
133
131
131
-Bijstellen bijdragen derden afval
-99
-99
-99
-99
-Mutatie voorziening Afval
166
218
183
181
-40
-40
0
0
-2
-2
-2
-2
-112
-112
-112
-112
-Overname onderhoud wegen van de HHNK
-3
-3
-3
-3
Totaal
7
16
75
74
-Actualisatie formatiebegroting 2026-2029
-9
-9
-9
-9
-Actualisatie kapitaallasten bestaande activa - Staat C
0
0
0
1
-Actualisatie kapitaallasten MIP 2026-2029
1
-6
-6
-6
Totaal
-9
-16
-16
-15
-28
-28
-28
-28
-1
-1
-1
-1
-225
-225
-225
-225
-Bijdrage Omgevingsdienst Ijmond
-232
-222
-222
-222
Totaal
-486
-476
-476
-476
Bestaand beleid -Actualisatie beleidsplan afval en grondstoffen 20212026 Gemeenschappelijke regelingen -Bijdrage Cocensus Indexatie -Verlaging tarief afvalstoffenheffing 2026 Nieuw beleid
3.02 Begraven Autonome ontwikkelingen
3.03 Duurzaamheid Administratieve wijzigingen -Administratieve wijziging budget OD Ijmond Autonome ontwikkelingen -Actualisatie formatiebegroting 2026-2029 Bestaand beleid -Herziening middelen CDOKE - omvorming naar decentralisatie-uitkering gemeentefonds (duurzaamheid) Gemeenschappelijke regelingen
39
3.04 Economie & Recreatie Autonome ontwikkelingen -Actualisatie formatiebegroting 2026-2029
-9
-9
-9
-9
-Actualisatie kapitaallasten bestaande activa - Staat C
0
0
0
0
-Actualisatie kapitaallasten MIP 2026-2029
-1
-1
-1
-1
-Bijdrage recreatieschap twiske-waterland
0
0
3
3
Totaal
-10
-10
-7
-7
-Actualisatie formatiebegroting 2026-2029
40
40
40
40
-Actualisatie kapitaallasten bestaande activa - Staat C
-2
-2
-2
5
-Actualisatie kapitaallasten MIP 2026-2029
30
26
8
-2
-Groen impuls 2 - extra bomen
-60
-60
-60
0
-Groen impuls 1 - renovatie plantvakken
-35
-35
0
0
-25
0
0
0
-Overname onderhoud wegen van de HHNK
-59
-59
-59
-59
Totaal
-111
-89
-72
-15
28
28
28
28
-Actualisatie formatiebegroting 2026-2029
-71
-71
-71
-71
Totaal
-44
-44
-44
-44
-Actualisatie formatiebegroting 2026-2029
-61
-61
-61
-61
-Actualisatie kapitaallasten bestaande activa - Staat C
-126
-124
-122
-122
-Actualisatie kapitaallasten MIP 2026-2029
219
142
69
-68
-Elektriciteitskosten buspanelen (dris)
-10
-10
-10
-10
-Vergoedingen derden voor infrastructuur
-50
-50
-50
-50
-27
-27
-27
-27
Gemeenschappelijke regelingen
3.05 Groenvoorzieningen Autonome ontwikkelingen
Besluiten uit 2e berap
Bestaand beleid -Evaluatie groenbeleidsplan 2021 Nieuw beleid
3.07 Omgevingsvergunningen Administratieve wijzigingen -Administratieve wijziging budget OD Ijmond Autonome ontwikkelingen
3.08 Openbare ruimte Autonome ontwikkelingen
Besluiten uit 2e berap
Bestaand beleid -Adviezen en onderzoeken verkeer 40
Nieuw beleid -Overname onderhoud wegen van de HHNK
-266
-266
-266
-266
-Schoolzones
-30
0
0
0
Totaal
-350
-396
-466
-605
-55
-55
-55
-55
-Software ruimtelijk domein
-22
-22
-22
-22
-Juridische externe advieskosten ruimtelijke ordening
-20
-20
-20
-20
-Onttrekking bestemmingsreserve omgevingswet
150
0
0
0
Totaal
53
-97
-97
-97
-Actualisatie kapitaallasten bestaande activa - Staat C
0
0
0
0
Totaal
0
0
0
0
-Actualisatie formatiebegroting 2026-2029
-11
-11
-11
-11
-Actualisatie kapitaallasten bestaande activa - Staat C
-14
-14
-14
9
-Actualisatie kapitaallasten MIP 2026-2029
330
202
165
52
-Mutatie voorziening Riool
-267
-60
-32
-57
-Vrijval budget i.v.m. overdracht onderhoud stedelijk water Gemeenschappelijke regelingen
139
0
0
0
-Bijdrage Cocensus
-4
-4
-4
-4
0
0
0
136
6
6
6
6
178
119
110
130
3.09 Ruimtelijke ordening Autonome ontwikkelingen -Actualisatie formatiebegroting 2026-2029 Bestaand beleid
3.10 Volkshuisvesting Autonome ontwikkelingen
3.11 Water en riolering Autonome ontwikkelingen
Besluiten uit 2e berap
Indexatie -Indexatie rioolheffing Nieuw beleid -Overname onderhoud wegen van de HHNK Totaal
41
3.12 Reserves Bestaand beleid -Onttrekking bestemmingsreserve omgevingswet
-150
0
0
0
-Schoolzones
30
0
0
0
Totaal
-120
0
0
0
Totaal
-891
-993
-993
-1.053
Nieuw beleid
3.01
Afvalstoffen
Autonome ontwikkelingen Actualisatie formatiebegroting 2026-2029 Deze post wordt uitgelegd in de leeswijzer bij de begroting. Ook is er een toelichting opgenomen in paragraaf bedrijfsvoering hoofdstuk personeel. Actualisatie kapitaallasten bestaande activa - Staat C Deze bijstelling heeft betrekking op het actualiseren van de kapitaallasten van bestaande activa (staat C) voor investeringen volgend uit de tot nu toe geactiveerde investeringen. De actualisatie van de kapitaallasten voor investeringen die in het begrotingsjaar 2025 worden afgerond, vindt – zoals gebruikelijk – plaats bij het opstellen van de Berap II, nadat de jaarrekening 2025 is vastgesteld. Actualisatie kapitaallasten MIP 2026-2029 Deze bijstelling betreft de kapitaallasten die voortvloeien uit de aanpassingen in de voorgenomen investeringen. De basis hiervoor vormt het Meerjaren Investeringsplan dat bij deze begroting is opgenomen. Bijstellen bijdragen derden afval De jaarlijkse vergoeding die de gemeente ontvangt van de afvalverwerker op het product afval was in de begroting 2025 bijgesteld op basis van de realisatie in 2024. Die realisatie betrof echter grotendeels een naheffing die betrekking had op voorgaande jaren. Met deze bijstelling wordt de bijdrage voortaan gebaseerd op de verwachte opbrengsten.
Mutatie voorziening Afval De voorzieningen afval en riool zijn gesloten financiële systemen waarbij de baten en lasten volledig in evenwicht moeten zijn, conform de eisen uit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Dit betekent dat het resultaat uit exploitatie (baten minus lasten, inclusief toerekening van overhead en compensabele btw) niet direct het gemeentelijk begrotingssaldo beïnvloedt, maar gemuteerd wordt via de voorzieningen die voor deze heffingen beschikbaar zijn. Zo wordt het saldo van baten en lasten aan het einde van het jaar toegevoegd aan of onttrokken uit de voorziening. Bestaand beleid Actualisatie beleidsplan afval en grondstoffen 2021-2026 Voor de doorontwikkeling van het afvalbeleid is in 2026 € 40.000 en in 2027 € 40.000 geraamd. Deze middelen zijn bestemd voor onderzoek, externe advisering en het uitwerken van beleidsmaatregelen gericht op een toekomstbestendig afval- en grondstoffenbeleid.
42
Gemeenschappelijke regelingen Bijdrage Cocensus De bijdrage aan Cocensus wordt bijgesteld conform de begroting 2026. Indexatie Verlaging tarief afvalstoffenheffing 2026 In 2026 wordt het tarief van de afvalstoffenheffing in Landsmeer met 5% verlaagd. Deze verlaging is mogelijk door de huidige kostenontwikkeling én de verwachte stand van de voorziening voor afvalstoffenheffing. Nieuw beleid Overname onderhoud wegen van de HHNK In 2025 is het onderhoud van de wegen van het HHNK overgedragen aan de gemeente Landsmeer. De kosten voor Landsmeer stijgen maar de lasten van de burger dalen hierdoor. Een inwoner betaalt extra OZB aan de gemeente door deze overname maar deze stijging is lager dan de wegenheffing die een inwoner aan het HHNK betaald zou hebben. 3.02
Begraven
Autonome ontwikkelingen Actualisatie formatiebegroting 2026-2029 Actualisatie kapitaallasten bestaande activa - Staat C Actualisatie kapitaallasten MIP 2026-2029 3.03
Duurzaamheid
Administratieve wijzigingen Administratieve wijziging budget OD Ijmond Een deel van het budget voor de bijdrage aan de Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst IJmond (GR OD IJmond) was initieel begroot op het beleidsproduct Omgevingsvergunningen. Met deze bijstelling worden de betreffende middelen administratief overgeheveld naar het juiste begrotingsonderdeel. Het betreft hier een administratieve wijziging die geen effect heeft op het begrotingssaldo Autonome ontwikkelingen Actualisatie formatiebegroting 2026-2029
43
Bestaand beleid Herziening middelen CDOKE - omvorming naar decentralisatie-uitkering gemeentefonds (duurzaamheid) Tot en met begrotingsjaar 2025 ontving de gemeente middelen vanuit de specifieke uitkering “Capaciteit Decentrale Overheden Klimaat en Energie” (CDOKE). Deze specifieke uitkering was bedoeld om gemeenten en provincies in staat te stellen hun capaciteit te versterken voor het uitvoeren van taken op het gebied van klimaat en energiebeleid. Dit omvat bijvoorbeeld het aanstellen van medewerkers of het uitvoeren van projecten gericht op het realiseren van de klimaatopgaven zoals energietransitie en het halen van CO2-reductiedoelstellingen. Vanaf begrotingsjaar 2026 zijn deze middelen door het Rijk omgezet naar een decentralisatie-uitkering, welke voortaan via het gemeentefonds wordt ontvangen (de baten zijn dus opgenomen in programma Financiën). In de bijstelling van de algemene uitkering is hier reeds rekening mee gehouden. De loonkosten van 2 medewerkers voor duurzaamheid, welke zijn opgenomen in de formatie, worden uit dit budget gedekt. Het restant van deze middelen wordt toegevoegd aan het gemeentelijke budget voor duurzaamheid. Hiermee blijft dekking beschikbaar voor de uitvoering van de gemeentelijke energie- en warmtetransitieopgaven.
Gemeenschappelijke regelingen Bijdrage Omgevingsdienst Ijmond In de Berap I-2025 is reeds aangegeven dat er bij het opstellen van de begroting 2025 een fout is gemaakt. Bij de overheveling van taken naar Omgevingsdienst IJmond (ODIJmond) is de betrokken formatie wel uit de gemeentelijke formatiebegroting gehaald, maar het bijbehorende budget is per abuis niet toegevoegd aan het budget voor ODIJmond. Met deze bijstelling wordt het budget aangepast op de kadernota 2026. In deze begroting is echter nog geen rekening gehouden met de financiële herstructurering van de ODijmond. De verwachting is dat per 2027 de kosten stijgen maar de exacte stijging is nog niet bekend. Nieuw beleid Versnelling natuurinclusief isoleren Noord-Holland 2024 De gemeente Landsmeer heeft in 2024 subsidie aangevraagd via de Uitvoeringsregeling Versnelling natuurinclusief isoleren Noord-Holland, ten behoeve van het project ‘SMP Landsmeer’. De verstrekte middelen worden ingezet voor ecologisch onderzoek en het opstellen, implementeren en monitoren van een soortenmanagementplan (SMP) voor het gehele grondgebied van de gemeente. Dit SMP is essentieel voor het verkrijgen van de natuurvergunning die vereist is voor het isoleren van gebouwen binnen Landsmeer.
De plannen worden in overleg met de Omgevingsdienst Noord-Holland afgestemd, zodat wordt voldaan aan de beleidsregels voor soortenbescherming en verduurzaming. De budgetbijstelling betreft de verwachte subsidie-inkomsten en bijhorende projectuitgaven en is in de begroting van Landsmeer budgettair neutraal verwerkt. 3.04
Economie & Recreatie
Autonome ontwikkelingen Actualisatie formatiebegroting 2026-2029 Actualisatie kapitaallasten bestaande activa - Staat C Actualisatie kapitaallasten MIP 2026-2029
44
Gemeenschappelijke regelingen Bijdrage recreatieschap Twiske-waterland De bijdrage aan recreatieschap Twiske-waterland wordt bijgesteld conform de begroting 2026. 3.05
Groenvoorzieningen
Autonome ontwikkelingen Actualisatie formatiebegroting 2026-2029 Actualisatie kapitaallasten bestaande activa - Staat C Actualisatie kapitaallasten MIP 2026-2029 Besluiten uit 2e berap Groen impuls 2 - extra bomen Bomen zijn belangrijk. Daarom planten we vanaf 2026 drie jaar lang elk jaar ongeveer 40 extra bomen. De locaties worden gekozen op basis van de boomkansenkaart. Daarbij krijgen plekken waar bomen het meeste effect hebben, zoals bij speelpleinen, voorrang. Dit komt bovenop de herplant die al structureel plaatsvindt. Groen impuls 1 - renovatie plantvakken Vanaf 2025 investeren we drie jaar achter elkaar in de renovatie van plantsoenen. Vaak zijn plantsoenen al aan het einde van hun levensduur voordat een herinrichting gepland staat. Riolering gaat ongeveer 50 jaar mee, een gemiddeld plantsoen vele jaren minder. We renoveren plantsoenen die in slechte staat zijn en het einde van hun levensduur hebben bereikt. Zo verbeteren we het straatbeeld en de leefbaarheid, en versterken we de biodiversiteit. Deze impuls geldt voor de jaren 2025, 2026 en 2027. Bestaand beleid Evaluatie groenbeleidsplan 2021 Volgens het uitvoeringsprogramma van het huidige Beleidsplan groenbeheer (2021) moet het beleid na vier jaar tussentijds worden geëvalueerd. In 2026 toetsen we daarom het beleid op actualiteit en op de behaalde ambities. Ook onderzoeken we of bijsturing nodig is.
Nieuw beleid Overname onderhoud wegen van de HHNK 3.07
Omgevingsvergunningen
Administratieve wijzigingen Administratieve wijziging budget OD Ijmond Autonome ontwikkelingen Actualisatie formatiebegroting 2026-2029 3.08
Openbare ruimte
Autonome ontwikkelingen Actualisatie formatiebegroting 2026-2029 Actualisatie kapitaallasten bestaande activa - Staat C 45
Actualisatie kapitaallasten MIP 2026-2029 Besluiten uit 2e berap Elektriciteitskosten buspanelen (dris) Voor de digitale reizigersinformatiesystemen (DRIS-panelen) waren in de oorspronkelijke begroting geen elektriciteitskosten geraamd. Deze kosten dienen alsnog te worden toegevoegd. Hiertegenover staan reclameopbrengsten die reeds eerder in de begroting van de gemeente Landsmeer zijn verwerkt. Vergoedingen derden voor infrastructuur Leges en straatwerkvergoeding is sterk afhankelijk van de hoeveelheid werk die de nutsbedrijven willen verrichten. Dit jaar lijkt er minder uitgevoerd te gaan worden. Daarnaast verzorgt Liander ingaande 2025 zelf het dichtstraten. Hiervoor ontvangen wij dus geen vergoeding meer. Daartegenover staat dat wij ook minder kosten hebben aan straatwerk in onze opdracht. Bestaand beleid Adviezen en onderzoeken verkeer Binnen het beleidsproduct Openbare Ruimte wordt het budget met € 27.000 opgehoogd. Deze middelen zijn nodig voor het uitvoeren van onderzoeken en het inwinnen van adviezen ter ondersteuning van de beleidsuitvoering en planvorming binnen dit domein. Nieuw beleid Overname onderhoud wegen van de HHNK Schoolzones In Landsmeer zijn bij twee basisscholen De Montessorischool en De Fuik schoolzones ingericht.
Om in de gehele gemeente een uniform en herkenbaar beeld te creëren rondom basisscholen, stellen wij voor om ook bij de overige vier basisscholen schoolzones in te richten. Daarnaast is het wenselijk om de bestaande zones waar nodig op te frissen. Op deze manier wordt de verkeersveiligheid rondom alle zes basisscholen in Landsmeer en Den Ilp verbeterd én ontstaat er consistentie in de inrichting. De totale kosten voor het inrichten en opfrissen van schoolzones bij deze zes scholen bedragen €30.000. Deze lasten worden gedekt vanuit de bestemmingsreserve mobiliteit.
46
3.09
Ruimtelijke ordening
Autonome ontwikkelingen Actualisatie formatiebegroting 2026-2029 Bestaand beleid Software ruimtelijk domein Het budget voor onderhoud van software binnen het programma Ruimtelijk Domein wordt opgehoogd om aan te sluiten bij de actuele uitgaven en de verwachte realisatie. Juridische externe advieskosten ruimtelijke ordening Het budget van Ruimtelijke Ordening wordt structureel met € 20.000 opgehoogd om externe adviezen in te winnen bij juridische complexe zaken. Deze situatie doet zich met name voor bij de verkoop en verhuur van gronden en bij het afgeven van complexe omgevingsvergunningen. Onttrekking bestemmingsreserve omgevingswet In de begroting 2025 was ervan uitgegaan dat in 2026 een bedrag van € 200.000 zou worden onttrokken aan de bestemmingsreserve Omgevingswet ter dekking van de uitvoeringskosten van deze wet. In deze bijstelling is dit bedrag bijgesteld naar € 50.000. De lagere onttrekking houdt verband met een aangepaste planning en fasering van de werkzaamheden, waardoor in 2026 minder middelen nodig zijn dan eerder geraamd. Het resterende deel van de kosten schuift door naar latere jaren. 3.10
Volkshuisvesting
Autonome ontwikkelingen Actualisatie kapitaallasten bestaande activa - Staat C 3.11
Water en riolering
Autonome ontwikkelingen Actualisatie formatiebegroting 2026-2029 Actualisatie kapitaallasten bestaande activa - Staat C Actualisatie kapitaallasten MIP 2026-2029 Mutatie voorziening Riool De voorzieningen afval en riool zijn gesloten financiële systemen waarbij de baten en lasten volledig in evenwicht moeten zijn, conform de eisen uit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Dit betekent dat het resultaat uit exploitatie (baten minus lasten, inclusief toerekening van overhead en compensabele btw) niet direct het gemeentelijk begrotingssaldo beïnvloedt, maar gemuteerd wordt via de voorzieningen die voor deze heffingen beschikbaar zijn. Zo wordt het saldo van baten en lasten aan het einde van het jaar toegevoegd aan of onttrokken uit de voorziening. Besluiten uit 2e berap Vrijval budget i.v.m. overdracht onderhoud stedelijk water Per 1 juli 2025 is het onderhoud van het stedelijk water overgedragen aan het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK). In aanloop naar de overdracht zijn de betrokken sloten geïnventariseerd en is de benodigde baggercapaciteit bepaald. De uitkomst was dat de baggerachterstand lager uitviel dan verwacht, waardoor ook de afkoopsom voor de overdracht meeviel. Hierdoor kan het budget worden afgeroomd. 47
Gemeenschappelijke regelingen Bijdrage Cocensus De bijdrage aan Cocensus wordt bijgesteld conform de begroting 2026. Indexatie Indexatie rioolheffing De verwachte aanslag rioolrecht is vorig jaar in lijn gebracht met het GRWP. Met deze bijstelling brengen wij begrotingsjaar 2029 in lijn met het GRWP. Nieuw beleid Overname onderhoud wegen van de HHNK 3.12
Reserves
Bestaand beleid Reserve Mobiliteit Gezien de verwachte toename van mobiliteitsprojecten en de ambitie om de verkeersveiligheid in de komende jaren te vergroten, is het van belang de financiële positie van de reserve Mobiliteit te versterken. Omdat het tijdstip van uitvoering van deze projecten nog niet definitief vaststaat, wordt voorgesteld een bedrag van €100.000 uit de algemene reserve te onttrekken en toe te voegen aan de reserve Mobiliteit. Onttrekking bestemmingsreserve omgevingswet In de begroting 2025 was ervan uitgegaan dat in 2026 een bedrag van € 200.000 zou worden onttrokken aan de bestemmingsreserve Omgevingswet ter dekking van de uitvoeringskosten van deze wet. In deze bijstelling is dit bedrag bijgesteld naar € 50.000. De lagere onttrekking houdt verband met een aangepaste planning en fasering van de werkzaamheden, waardoor in 2026 minder middelen nodig zijn dan eerder geraamd. Het resterende deel van de kosten schuift door naar latere jaren. Nieuw beleid Schoolzones Dit betreft de dekking voor de realisatie van schoolzones ten laste van de reserve mobiliteit.
48
Beleidsindicatoren Ruimtelijk Domein Indicator Functiemenging Vestigingen (van bedrijven) Omvang huishoudelijk restafval Percentage berekende Hernieuwbare elektriciteit
Eenheid
Periode
Bron
Waarde Landsmeer
Benchmark
Waarde Benchmark
% per 1.000 inw.15 t/m 64jr kg per inwoner
2023 2023 2023
CBS BAG/LISA LISA CBS
45,0 268,7 204
Nederland Nederland Nederland
54,2 181,8 148
%
2022
Berekening
23
Nederland
32,5
49
Beleidsstukken Bij dit programma horen de volgende beleidsstukken: • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •
Omgevingsvisie 2040 Wegenbeheerplan 2025-2029 Gemeentelijk Riool en Waterzorgprogramma Landsmeer 2025-2028 Woon(zorg)visie gemeente Landsmeer 2025-2029 Verordening op het beheer en het gebruik van de gemeentelijke begraafplaatsen voor de gemeente Landsmeer (2023) Beleidskader VTH en VTH-strategie 2023 MJOP (Meerjarenonderhoudsplan) gemeentelijke gebouwen 2022-2025 Uitvoeringsprogramma Wabo 2022 Regionale detailhandelsvisie Zaanstreek-Waterland (2022) Groenbeleidsplan 2021-2031 Beleidsplan Afval en Grondstoffen 2021-2026 Visie waterrecreatie Zaanstreek-Waterland (2021) Parkeernota Landsmeer (2021-2025) Woonakkoord regio Zaanstreek-Waterland 2021-2025 Wabobeleidsplan 2020 Beleidsplan Openbare Verlichting 2020-2028 Huisvestingsverordening 2020.
(nieuwe verordening is reeds vastgesteld maar nog niet in werking getreden) Marktverordening gemeente Landsmeer 2019 Marktreglement gemeente Landsmeer 2019 Duurzaamheidsvisie 2018-2024 Mobiliteitsvisie 2018-2022 Economische Visie Zaanstreek-Waterland 2018-2022 Speelbeleidsplan Samen Beter Buiten Spelen 2017-2022 Verordening Startersleningen 2017 Waterplan Landsmeer 2016-2026 Standplaatsenbeleid 2012 Verordening aansluitvoorwaarden riolering Landsmeer 2012 Welstandsnota 2012 Bouwverordening 2012 Verordening afvoer hemelwater en grondwater Landsmeer 2012 Archeologie beleid 2011 Erfgoedverordening 2010 Verordening op de monumentencommissie 2005 Beschoeiingenbeheerplan Diverse bestemmingsplannen voor gehele grondgebied
50
Verbonden partijen Bij dit programma horen de volgende verbonden partijen: •
Recreatieschap Twiske-Waterland
•
Vervoerregio Amsterdam
•
Omgevingsdienst IJmond
Voor een uitgebreide toelichting op deze verbonden partijen, zie de paragraaf verbonden partijen.
51
Sociaal Domein Portefeuillehouder Wethouder B. ten Have Wethouder N. Bonenkamp (Kunst & Cultuur en Sport)
Missie Het sociaal domein faciliteert de sociale basisvoorzieningen. Ook biedt het, als een inwoner niet (meer) zelfredzaam is en het ook met het eigen informele netwerk niet mogelijk is, ondersteuning op diverse levensgebieden. De gemeente zet zich er samen met andere organisaties voor in dat kinderen zich ontwikkelen tot gezonde jongeren en zelfstandige volwassenen, dat volwassenen zelfstandig kunnen functioneren en senioren vitaal en zelfredzaam blijven.
52
Speerpunten Dit programma richt zich in 2026 op meerdere speerpunten.
Maatschappelijke ondersteuning Omschrijving speerpunt Iedereen in Landsmeer moet volwaardig deel kunnen nemen aan de samenleving. Wat willen we bereiken? Sociale basisvoorzieningen zijn beschikbaar, bekend en toegankelijk voor iedereen. Nieuwe initiatieven worden door de gemeente gesteund en gestimuleerd. Wat gaan we daar voor doen? •
Iedereen moet gebruik kunnen maken van de voorzieningen in Landsmeer. We gaan daarom onderzoeken hoe toegankelijk onze basisvoorzieningen zijn. Daarbij gebruiken we wat we al weten en vragen we ervaringsdeskundigen om hun ervaringen en adviezen te delen over wat goed gaat en wat beter kan. • Waar mogelijk zal het initiatief om een respijthuis te openen in de gemeente Landsmeer gesteund worden. Wat willen we bereiken? Gemeente Landsmeer een dementievriendelijke gemeente. Wat gaan we daar voor doen? •
We werken samen met onze partners aan een dementievriendelijke samenleving.
•
We bedanken onze vrijwilligers.
•
We ondersteunen mantelzorgers en breiden waar mogelijk het aanbod uit.
Armoede en schulden Omschrijving speerpunt Armoede en schulden blijven een urgent probleem in onze samenleving, met ingrijpende gevolgen zoals schaamte, stress en mentale gezondheidsproblemen. We richten ons op het vergroten van financiële zelfredzaamheid en het voorkomen van problematische schulden, zodat inwoners duurzaam worden ondersteund en meer grip krijgen op hun financiële situatie. Wat willen we bereiken? We ondersteunen inwoners met een laag inkomen We helpen inwoners problematische schulden te voorkomen en vroegtijdig aan te pakken. Wat gaan we daar voor doen? •
We communiceren regelmatig over beschikbare inkomensregelingen en ondersteuning.
•
We zetten in op preventie in het sociaal domein, met aandacht voor de samenhang tussen gezondheid, armoede en schulden. We zetten in op toegankelijke ondersteuning door heldere informatie, laagdrempelig contact en samenwerking tussen lokale partners.
•
53
Werk en inkomen Omschrijving speerpunt Financiële zelfredzaamheid is belangrijk om te kunnen participeren in de samenleving. Werk is één van de manieren om de financiële zelfredzaamheid te verhogen. Naast inkomen geeft werk ritme, structuur en zelfvertrouwen. Ook voor mensen voor wie het vinden van betaald werk minder vanzelfsprekend is, bijvoorbeeld mensen met een beperking of chronische ziekte, heeft werk een positief effect op de mentale en fysieke gezondheid. Wat willen we bereiken? Uitstroom van bijstandsgerechtigden naar werk of sociale activering waardoor het totale aantal inwoners in de bijstand niet groeit of in ieder geval zo laag mogelijk blijft. Wat gaan we daar voor doen? •
Wij werken aan het realiseren van een Regionaal Werkbedrijf. Als de gemeente Landsmeer zijn we een kleine schakel in het geheel. We nemen deel en leveren onze bijdrage.
Volksgezondheid Omschrijving speerpunt De GGD is een uitvoeringsorganisatie van het lokale volksgezondheidsbeleid, welke direct aansluit bij ons ambtenarenapparaat. Het is van maatschappelijk belang dat de GGD toekomstbestendig wordt, met behulp van de besteding van de incidentele impuls. Voor onder ander ‘gezondheidsbevordering’ en ‘sociale basis’ is door het rijk een Brede SPUK-regeling ter beschikking gesteld. Wat willen we bereiken? De stip op de horizon is een gezonde generatie in 2040. Wat gaan we daar voor doen? •
Wij doen actief mee aan de landelijke en regionale preventiecampagnes.
•
We zorgen voor de uitvoering van de Brede SPUK met de volgende aandachtsgebieden; valpreventie, overgewicht, mentale weerbaarheid, kansrijke start en problematisch alcoholen middelengebruik. Wat willen we bereiken? Een toekomstbestendige GGD met een aantal algemene en specifieke taken die invulling geeft aan (een deel van) ons beleid. Wat gaan we daar voor doen? •
Het College zet zich in om sturing te geven aan de GGD in het algemeen bestuur, met goede collegiale, ambtelijke en bestuurlijke afstemming binnen de regio.
54
Onderwijs en jeugd Omschrijving speerpunt Iedereen moet volwaardig deel kunnen nemen aan de samenleving. Daarom bekijken we vanaf de geboorte waar extra ondersteuning nodig is op wat thuis en op school wordt geboden. We investeren in preventie, advies en lichte vormen van ondersteuning om zwaardere jeugdzorg te voorkomen. We investeren met die ambitie zowel in de lokale basiszorg als in de (regionale) samenwerking tussen organisaties en overheden voor specialistische zorg. Wat willen we bereiken? We gaan verder met de verdere uitwerking van de Hervormingsagenda Jeugd. Wat gaan we daar voor doen? •
Zowel lokaal als regionaal (Zaanstreek Waterland) geven we invulling aan de Hervormingsagenda.
Onderwijs en onderwijshuisvesting Omschrijving speerpunt Alle kinderen in de gemeente Landsmeer hebben recht op goed onderwijs en dito onderwijshuisvesting. Het College wil dit realiseren in gebouwen met een gezond binnenklimaat, die ook duurzaam zijn. Hiervoor is in overleg met de vier schoolbesturen voor alle zes basisscholen een Integraal Huisvestingsplan opgesteld, conform de door de raad vastgestelde uitgangspunten. Het IHP heeft een looptijd van twaalf jaar. Wat willen we bereiken? Kwalitatieve huisvesting met een goed binnenklimaat voor alle zes basisscholen in Landsmeer en Den Ilp. Wat gaan we daar voor doen? •
We geven een verdere invulling aan het in 2024 vastgestelde IHP. We verwachten in 2026 besluiten te kunnen nemen over de (ver)nieuwbouw van de De Wagemakerschool.
55
Sport en cultuur Omschrijving speerpunt Sport en Cultuur zijn belangrijke pijlers voor een vitale Landsmeerse samenleving en dragen bij aan de economische ontwikkeling van de gemeente en de sociaal-maatschappelijke ontwikkeling van haar inwoners. Het veelzijdige verenigingsleven verdient daarom alle aandacht van de gemeente. Wat willen we bereiken? Om sportverenigingen in de gemeente Landsmeer te versterken, kiezen we voor een aanpak die gericht is op samenwerking, maatwerk en actieve ondersteuning. Wat gaan we daar voor doen? •
Er is een coördinator sport en preventie aangetrokken. Deze functionaris geeft mede invulling van het in 2025 vastgestelde beleid en vormt de centrale schakel tussen de gemeente, sportverenigingen, maatschappelijke partners en inwoners. Wat willen we bereiken? Met het nieuwe sportbeleid willen we niet alleen sport en bewegen stimuleren, maar ook de kracht van sport en bewegen benutten voor gezondheid en ontmoeting. Wat gaan we daar voor doen? •
We verbinden ‘sport’ en ‘spelen’ nadrukkelijk om op die manier een sterke infrastructuur te creëren waar vrije en georganiseerde sport samenkomen. Dit betekent: Multifunctionele buitenruimtes in de buurt, waar spelen en sporten elkaar versterken. Meer spontane en informele beweegmogelijkheden in de openbare ruimte. Beter toegankelijke sport- en beweegvoorzieningen, voor jong en oud. Een logisch beweegnetwerk, waarin sportaccommodaties, beweegplekken en beweegroutes met elkaar verbonden zijn. Wat willen we bereiken? Landsmeer behoudt een gevarieerd, herkenbaar en toegankelijk kunst- en cultuuraanbod. Wat gaan we daar voor doen? •
In 2026 zal de kunstroute gerealiseerd zijn.
56
Wat mag het kosten? Bedragen * € 1.000
Rekening
Begroting
begroting voor
Mutatie
Begroting
Meerjarenraming
Sociaal domein
2024
2025
2026
2026
2026
2027
2028
2029
4.01 Basis jeugd
-906
-723
-693
45
-648
-588
-588
-588
4.02 Basis sport/cultuur
-1.601
-1.685
-1.732
90
-1.642
-1.618
-1.547
-1.489
4.03 Basis volwassenen
-1.813
-1.918
-1.785
-155
-1.940
-1.865
-1.865
-1.864
4.04 Maatwerk jeugd
-4.241
-3.677
-3.345
-40
-3.385
-3.385
-3.358
-3.357
4.05 Maatwerk jeugd / NIA/ Kernteam Toegang 4.06 Maatwerk participatie
-128
-38
-14
-14
-28
-28
-28
-28
-5.196
-5.147
-3.709
-35
-3.744
-3.750
-3.751
-3.751
4.07 Maatwerk WMO
-2.042
-1.991
-1.621
-233
-1.854
-1.854
-1.854
-1.854
-197
-588
-528
9
-519
-518
-518
-518
-16.122
-15.767
-13.427
-332
-13.759
-13.607
-13.509
-13.451
4.08 Toegang Totaal lasten
57
4.01 Basis jeugd
288
249
224
-3
220
177
177
177
4.02 Basis sport/cultuur
192
188
187
0
186
181
181
181
4.03 Basis volwassenen
100
110
75
-5
71
30
30
30
4.04 Maatwerk jeugd
7
2
2
0
2
2
110
112
4.05 Maatwerk jeugd / NIA/ Kernteam Toegang 4.06 Maatwerk participatie
0
0
0
0
0
0
0
0
4.368
3.466
2.149
0
2.149
2.148
2.148
2.148
4.07 Maatwerk WMO
45
48
48
0
48
154
154
154
4.08 Toegang
14
10
10
-10
0
0
0
0
5.015
4.074
2.694
-18
2.676
2.692
2.800
2.802
Saldo Toevoeging reserves
-11.107 0
-11.693 0
-10.733 0
-350 0
-11.083 0
-10.915 0
-10.709 0
-10.648 0
Onttrekking reserves
0
0
0
0
0
0
0
0
Saldo reserves
0
0
0
0
0
0
0
0
-11.107
-11.693
-10.733
-350
-11.083
-10.915
-10.709
-10.648
Totaal baten
Saldo na mutaties reserves
58
Bedragen * € 1.000 Omschrijving
2026
2027
2028
2029
4.01 Basis jeugd Autonome ontwikkelingen -Bijstelling subsidies 2026
-9
-6
-6
-6
-Actualisatie formatiebegroting 2026-2029
55
55
55
55
-Actualisatie kapitaallasten bestaande activa - Staat C
0
0
0
0
-GGD Inspecties Kinderopvang
-4
-4
-4
-4
Totaal
42
45
45
45
-Bijstelling subsidies 2026
-57
-57
-57
-57
-Actualisatie formatiebegroting 2026-2029
-18
-18
-18
-18
-Actualisatie kapitaallasten bestaande activa - Staat C
-5
-5
-5
52
-Actualisatie kapitaallasten MIP 2026-2029
202
273
624
624
-OZB Compensatie
-27
-27
-27
-27
-Bijstelling baten basis sport/cultuur
-6
-6
-6
-6
Totaal
90
162
512
569
-124
-124
-124
-124
4
15
15
15
-Actualisatie formatiebegroting 2026-2029
-46
-46
-46
-46
-Actualisatie kapitaallasten MIP 2026-2029
0
0
0
0
3
3
3
3
4
4
4
4
-160
-149
-149
-149
124
124
124
124
49
49
49
49
Bestaand beleid
4.02 Basis sport/cultuur Autonome ontwikkelingen
Bestaand beleid
4.03 Basis volwassenen Administratieve wijzigingen -Administratieve wijziging GGD bijdrage Autonome ontwikkelingen -Bijstelling subsidies 2026
Besluiten uit 2e berap -Budgetbijstelling Basis volwassen Gemeenschappelijke regelingen -Bijdrage GGD Zaanstreek Waterland Totaal 4.04 Maatwerk jeugd Administratieve wijzigingen -Administratieve wijziging GGD bijdrage Autonome ontwikkelingen -Actualisatie formatiebegroting 2026-2029
59
Besluiten uit 2e berap -Structurele bijstelling jeugd budgetten
-206
-206
-206
-206
-Bijramen budget Regio Kosten
-8
-8
-8
-8
Totaal
-40
-40
-40
-40
-Structurele bijstelling jeugd budgetten
-14
-14
-14
-14
Totaal
-14
-14
-14
-14
-15
-15
-15
-15
-Budgetbijstelling schuldhulpverlening
-20
-20
-20
-20
Totaal
-35
-35
-35
-35
-19
-19
-19
-19
0
0
0
0
-Structurele bijstelling WMO budgetten
-214
-238
-238
-238
Totaal
-233
-257
-257
-256
-Bijstelling subsidies 2026
-1
-1
-1
-1
-Actualisatie formatiebegroting 2026-2029
-2
-2
-2
-2
-Aframen budget Doorstroompuntmiddelen
2
2
2
2
Totaal
-1
-1
-1
-1
Totaal
-350
-289
62
119
Bestaand beleid
4.05 Maatwerk jeugd / NIA/ Kernteam Toegang Besluiten uit 2e berap
4.06 Maatwerk participatie Autonome ontwikkelingen -Actualisatie formatiebegroting 2026-2029 Besluiten uit 2e berap
4.07 Maatwerk WMO Autonome ontwikkelingen -Actualisatie formatiebegroting 2026-2029 -Actualisatie kapitaallasten bestaande activa - Staat C Besluiten uit 2e berap
4.08 Toegang Autonome ontwikkelingen
Bestaand beleid
4.01
Basis jeugd
Autonome ontwikkelingen Bijstelling subsidies 2026 De subsidies zijn bijgesteld conform de verwachte realisatie in begrotingsjaar 2026. Voor een volledig overzicht van de bijgestelde subsidies wordt verwezen naar de bijlage subsidies.
60
Actualisatie formatiebegroting 2026-2029 Deze post wordt uitgelegd in de leeswijzer bij de begroting. Ook is er een toelichting opgenomen in paragraaf bedrijfsvoering hoofdstuk personeel. Actualisatie kapitaallasten bestaande activa - Staat C Deze bijstelling heeft betrekking op het actualiseren van de kapitaallasten van bestaande activa (staat C) voor investeringen volgend uit de tot nu toe geactiveerde investeringen. De actualisatie van de kapitaallasten voor investeringen die in het begrotingsjaar 2025 worden afgerond, vindt – zoals gebruikelijk – plaats bij het opstellen van de Berap II, nadat de jaarrekening 2025 is vastgesteld. Bestaand beleid GGD Inspecties Kinderopvang Het budget voor inspecties kinderopvang door de GGD wordt in 2026 verhoogd. Reden hiervoor is een stijging van het aantal te inspecteren kinderdagverblijven en extra benodigde capaciteit voor een incidenteel onderzoek. Indexatie Indexatie en 10% korting budgetten brede SPUK-regeling De bijstelling van het budget voor de brede SPUK-regeling (specifieke uitkering) bestaat uit twee onderdelen: enerzijds wordt de reguliere indexatie verwerkt, anderzijds heeft het rijk vanaf 2026 een structurele korting van 10% doorgevoerd op het budget. De korting van 10% geldt per 2026 en wordt toegepast op het bedrag exclusief indexatie over voorgaande jaren.
Deze aanpassing is volledig verwerkt in deze begrotingsbijstelling. 4.02
Basis sport/cultuur
Autonome ontwikkelingen Bijstelling subsidies 2026 Actualisatie formatiebegroting 2026-2029 Actualisatie kapitaallasten bestaande activa - Staat C Actualisatie kapitaallasten MIP 2026-2029 Deze bijstelling betreft de kapitaallasten die voortvloeien uit de aanpassingen in de voorgenomen investeringen. De basis hiervoor vormt het Meerjaren Investeringsplan dat bij deze begroting is opgenomen. OZB Compensatie In de OZB-verordening 2025 van de gemeente Landsmeer zijn onder artikel 4 vrijstellingen opgenomen. Met de overgang naar Cocensus per 1 januari 2025 zijn deze vrijstellingen omgezet in een subsidieregeling. De betreffende organisaties betalen de aanslag en ontvangen hiervoor een compensatie van de gemeente. De lasten hiervan zijn zichtbaar in programma Sociaal Domein, terwijl de dekking als extra OZB-opbrengst is verwerkt in programma Financiën. Per saldo is deze bijstelling budgettair neutraal. Bestaand beleid Bijstelling baten basis sport/cultuur Met deze budgetbijstelling worden eerder geraamde baten binnen het beleidsproduct Basis/Sport en Cultuur gecorrigeerd. Het betreft baten die in de praktijk niet tot realisatie komen. Door de aanpassing wordt de raming in overeenstemming gebracht met de verwachte realisatie. 61
Indexatie Indexatie en 10% korting budgetten brede SPUK-regeling 4.03
Basis volwassenen
Administratieve wijzigingen Administratieve wijziging GGD bijdrage Door de verschuiving van het contracttaak Veilig Thuis naar een basistaak vindt een overheveling van het budget plaats. Dit betreft een uitzonderlijke interne verrekening en heeft geen effect op het begrotingssaldo. Autonome ontwikkelingen Bijstelling subsidies 2026 Actualisatie formatiebegroting 2026-2029 Actualisatie kapitaallasten MIP 2026-2029 Besluiten uit 2e berap Budgetbijstelling Basis volwassen Binnen het beleidsproduct Basis Volwassen is het budget met € 7.000 verhoogd vanwege het uitbesteden van contractmanagement, ter borging van de regie en kwaliteit van het contractbeheer. Daarnaast is het budget met € 10.000 verlaagd vanwege een structureel lager bestedingspatroon op overige uitgaven. Gemeenschappelijke regelingen Bijdrage GGD Zaanstreek Waterland De bijdrage aan de GGD Zaanstreek Waterland wordt bijgesteld conform de begroting 2026. Indexatie Indexatie en 10% korting budgetten brede SPUK-regeling 4.04
Maatwerk jeugd
Administratieve wijzigingen Administratieve wijziging GGD bijdrage Autonome ontwikkelingen Actualisatie formatiebegroting 2026-2029
62
Besluiten uit 2e berap Structurele bijstelling jeugd budgetten Het aantal jongeren dat jeugdhulp ontvangt, neemt sterk toe. De drempel om hulp te zoeken is lager geworden, mede door meer maatschappelijke bewustwording en het wegvallen van stigma’s rond psychische problemen. Tegelijkertijd zijn gezinnen complexer geworden, met vaker sprake van multiproblematiek. Hierdoor is intensievere en langdurigere hulp nodig. In 2021 had 9,1% van alle jongeren tot 18 jaar in onze gemeente jeugdhulp. In 2024 is dit gestegen naar 11%. Daarnaast is de zwaarte van de zorg toegenomen. Waar lichtere ondersteuning vroeger vaak volstond, is nu vaker specialistische hulp nodig, zoals jeugd-GGZ, crisisinterventie en residentiële zorg. Deze vormen van hulp zijn kostbaar en vragen om goed opgeleide professionals. In 2021 verbleef 1 jeugdige tijdelijk buiten het eigen gezin. In 2024 zijn dat er al 7. Het aantal jongeren dat gebruikmaakt van lichtere jeugdzorg is de afgelopen jaren stabiel gebleven rond de 215. Het aantal jongeren in de complexere vormen van jeugdzorg is daarentegen verdubbeld: van 50 in 2021 naar 100 in 2024. Tot slot spelen maatschappelijke ontwikkelingen een rol. Denk aan de impact van sociale media, prestatiedruk onder jongeren, en de toename van eenzaamheid en psychische klachten.
Deze factoren zorgen ervoor dat de vraag naar jeugdhulp niet alleen groeit in omvang, maar ook in complexiteit. Bestaand beleid Bijramen budget Regio Kosten Voor het inzetten van een sociaal psychiatrisch verpleegkundige bij de gecertificeerde instellingen. Dit is voorheen uitgeprobeerd in een pilot en als succesvol beoordeeld. De inzet is erop gericht de ouders van jeugdigen te zien en te beoordelen of er een hulpvraag is en op welk gebied deze vraag zich richt. Ook wordt de draagkracht en draaglast van ouders beoordeeld en wordt de jeugdbeschermer of de medewerker van de proeftuin geadviseerd zodat zij beter kunnen aansluiten op het tempo van gezinnen. Met deze inzet beogen we dat ouders niet meer het probleem voor de kinderen zijn maar het perspectief voor de kinderen. Kinderen zijn eerder en blijvend veilig en ouderproblematiek is eerder gesignaleerd. Ouders worden sneller en beter toegeleid naar de GGZ èn in behandeling genomen door de GGZ. Zo ontstaat afgestemde en samenhangende hulpverlening vanuit jeugd- en volwassenzorg. Daardoor voelen ouder(s) zich meer gezien en gehoord en merken zij dat er realistischer en passender veiligheidsafspraken met hen worden gemaakt. Op de langere termijn beogen we intergenerationele problematiek te doorbreken, escalaties in gezinnen te voorkomen en een integrale, systeem brede werkwijze te ontwikkelen. 4.05
Maatwerk jeugd / NIA/ Kernteam Toegang
Besluiten uit 2e berap Structurele bijstelling jeugd budgetten 4.06
Maatwerk participatie
Autonome ontwikkelingen Actualisatie formatiebegroting 2026-2029 Besluiten uit 2e berap Budgetbijstelling schuldhulpverlening Het budget voor schuldhulpverlening wordt verhoogd omdat de kosten zijn gestegen vanwege de nieuwe overeenkomst die in maart 2025 is afgesloten.
63
4.07
Maatwerk WMO
Autonome ontwikkelingen Actualisatie formatiebegroting 2026-2029 Actualisatie kapitaallasten bestaande activa - Staat C Besluiten uit 2e berap Structurele bijstelling WMO budgetten De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) staat onder toenemende financiële druk en zal de komende jaren structureel meer middelen vragen. Een belangrijke oorzaak hiervan is de vergrijzing. In onze gemeente groeit deze groep gestaag: in 2021 telde Landsmeer 2.539 inwoners van 65 jaar en ouder en 610 Wmo-gebruikers. Voor 2029 wordt een stijging verwacht naar 2.907 ouderen en 723 gebruikers. Steeds meer ouderen blijven langer zelfstandig wonen en doen een beroep op voorzieningen zoals huishoudelijke hulp, begeleiding en dagbesteding. Deze groeiende doelgroep vraagt om intensievere en langdurigere ondersteuning, wat leidt tot hogere kosten. Daarnaast zien we een toename van complexe zorgvragen. Inwoners met meervoudige problematiek – psychisch, sociaal en lichamelijk – melden zich vaker bij de gemeente. De Wmo moet daardoor steeds vaker maatwerk bieden, met gespecialiseerde begeleiding. Dit is kostbaarder dan standaardvoorzieningen en vraagt om meer inzet van professionals. Ook de stijgende tarieven dragen bij aan de hogere kosten. Door cao-verhogingen zijn de loonkosten van zorgaanbieders de afgelopen jaren flink toegenomen.
Tot slot is het nog steeds onzeker of de Wmo-eigen bijdrage weer inkomensafhankelijk wordt. Mocht dit zo zijn, dan zal dat waarschijnlijk leiden tot een daling van het aantal gebruikers van met name huishoudelijke hulp. 4.08
Toegang
Autonome ontwikkelingen Bijstelling subsidies 2026 De subsidies zijn bijgesteld conform de verwachte realisatie in begrotingsjaar 2026. Voor een volledig overzicht van de bijgestelde subsidies wordt verwezen naar de bijlage subsidies. Actualisatie formatiebegroting 2026-2029 Deze post wordt uitgelegd in de leeswijzer bij de begroting. Ook is er een toelichting opgenomen in paragraaf bedrijfsvoering hoofdstuk personeel. Bestaand beleid Aframen budget Doorstroompuntmiddelen Tot en met 2025 ontving de gemeente Landsmeer jaarlijks een subsidie van de gemeente Amsterdam voor de doorstroompuntmiddelen. Vanaf 2026 verandert deze systematiek. De middelen worden dan niet langer via de gemeente Landsmeer verstrekt, maar rechtstreeks door de gemeente Amsterdam aan het regionale doorstroompunt in Purmerend vergoed. Voor Landsmeer betekent dit dat zowel de bijbehorende baten als lasten vanaf 2026 vervallen.
64
Beleidsindicatoren Sociaal Domein Indicator Absoluut verzuim Relatief verzuim Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) Niet-sporters Banen Jongeren met een delict voor de rechter Achterstand onder jeugd - Kinderen in uitkeringsgezin Achterstand onder jeugd - Werkloze jongeren Netto arbeidsparticipatie
Eenheid Periode per 1.000 leerlingen 2024 per 1.000 leerlingen 2024 %
2024
DUO/Ingrado Gezondheidsmonitor volwassenen (en ouderen), GGD’en, CBS en RIVM CBS Bevolkingsstatistiek / LISA - bewerking ABF Research
Waarde Landsmeer Benchmark Waarde Benchmark 0 Nederland 6,7 39 Nederland 28 1,8
Nederland
2,3
34,6
Nederland
42,5
574,6
Nederland
836,6
%
2024
per 1.000 inwoners van 15-64 jaar
2023
%
2023
CBS - Jeugdmonitor
1
Nederland
1
%
2023
CBS - Jeugdmonitor
3
Nederland
6
%
2023
CBS - Jeugdmonitor
x
Nederland
2
%
2024
Personen met een bijstandsuitkering per 10.000 inwoners 2024 per 10.000 inwoners 2024 Lopende re-integratievoorzieningen van 15-64 jaar % van alle jongeren Jongeren met jeugdhulp 2024 tot 18 jaar Jongeren met jeugdbescherming
%
2024
Jongeren met jeugdreclassering
%
2024
Cliënten met een maatwerkvoorziening Wmo
Bron DUO/Ingrado DUO/Ingrado
per 10.000 inwoners 2024
CBS - Arbeidsdeelname (gemeente) CBS - Re-integratie
73,3
Nederland
73,2
162,1
Nederland
343,6
CBS - Re-integratie
71,7
Nederland
203,1
13,1
Nederland
13,7
0,6
Nederland
1
x
Nederland
0,4
550
Nederland
720
CBS - Indicatoren jeugdzorg in natura CBS - Indicatoren jeugdzorg in natura CBS - Indicatoren jeugdzorg in natura CBS - Gemeentelijke Monitor Sociaal Domein Wmo
65
Beleidsstukken Bij dit programma horen de volgende beleidsstukken: • • • • • •
Landsmeer in beweging, het sportbeleid voor een actieve samenleving 2025-2029 Beleidsplan armoedebestrijding en schuldhulpverlening (2025-2028) Beleidsnotitie Nieuwe Wet Inburgering (2022) Meerjarenbeleidsplan sociaal domein (2019-2023) Nota Harmonisatie Kinderopvang en Peuterspeelzalen (2017) Uitvoering Participatiewet Landsmeer (2016)
Verordeningen participatie: • • • • • • •
Verordening verhoging vermogensnorm kwijtschelding belastingen gemeente Landsmeer (2023) Verordening individuele studietoeslag Participatiewet (2022) Verordening persoonsgebonden budget begeleid werken Wet sociale werkvoorziening (2019) Verordening loonkostensubsidie (2018) Re-integratieverordening/gewijzigde re-integratieverordening (2018) Verordening individuele inkomenstoeslag (2015) Verordening tegenprestatie (2015)
Verordeningen jeugd & onderwijs: • • •
Verordening bekostiging leerlingenvervoer gemeente Landsmeer (2025) Verordening jeugdhulp gemeente Landsmeer (2022) Verordening onderwijshuisvesting (2017)
Verordeningen WMO: •
Verordening maatschappelijke ondersteuning (2025)
Overige verordeningen: • •
Verordening adviesraad sociaal domein (2022) Algemene Subsidieverordening gemeente Landsmeer (2021)
66
Verbonden partijen Bij dit programma hoort de volgende verbonden partij: •
GGD Zaanstreek-Waterland
Voor een uitgebreide toelichting op deze verbonden partij, zie de paragraaf verbonden partijen. Bijzondere samenwerkingsverbanden Naast de bovenstaande verbonden partijen werken wij ook samen met de volgende partijen: •
Regionale samenwerking decentralisatie in het Sociaal Domein (Gemeenschappelijke regeling Zonder Meer)
•
Gemeenschappelijke regeling Stichting Primair Openbaar Onderwijs in de Regio Waterland en Oostzaan (SPOOR-raad)
67
Financiën Portefeuillehouder Wethouder B. ten Have:
Missie Het programma financiën en algemene dekkingsmiddelen is het laatste programma van de programmabegroting. Algemene dekkingsmiddelen zijn middelen die geen vooraf bepaald bestedingsdoel hebben. Naast de algemene dekkingsmiddelen worden in dit programma baten en lasten verantwoord welke niet zijn onder te brengen in andere programma's. Voor het grootste deel bestaat dit programma uit belastingen (lokale heffingen) waarvan de besteding niet gebonden is, uitkering uit het gemeentefonds en overige baten en lasten. Naast 'Treasury' wordt in dit programma ook het door het BBV verplicht onderdeel 'Overhead' verantwoord. Onder overhead wordt dat deel van de begroting verstaan wat ondersteunend is aan de primaire processen waaronder personeel van bedrijfsvoering, management, ICT, huisvesting, HR, communicatie, etc. Tegenvallers of de noodzaak tot extra investeringen kunnen grote gevolgen hebben voor onze begroting. We willen de financiële consequenties van keuzes inzichtelijk maken en een transparant financieel beleid voeren, een soepele en efficiënte P&C cyclus is hierbij ondersteunend. Een adequate vaste bezetting van de financiële functie is hiervoor een belangrijke randvoorwaarde. Indien noodzakelijk worden de bestaande uitgangspunten van het financieel beleid heroverwogen, afhankelijk van de opgaven waarvoor de gemeente staat.
68
Speerpunten Dit programma richt zich in 2026 op één speerpunt.
Financiën Omschrijving speerpunt Een gezonde financiële huishouding, zowel ten aanzien van de structurele begroting als onze vermogenspositie. Wat willen we bereiken? • • • •
Een structureel sluitende meerjarenbegroting en voldoende algemene reserve (minimaal een ‘voldoende’ weerstandsratio) De gemeenteraad kan haar budgetrecht goed uitoefenen De accountant geeft een goedkeurende verklaring af De Provincie blijft repressief toezicht houden
Wat gaan we daar voor doen? • •
De gemeenteraad wordt adequaat geïnformeerd door het tijdig opleveren van bondige financiële producten: Begroting, Berap1, Berap2, Jaarstukken Onze financiële procedures en interne controle zijn helder en worden consequent doorlopen
•
De financiële stukken voor de Provincie worden tijdig aangeleverd
•
Daar waar synergie mogelijk is, werken wij samen met de collega's in de regio
69
Wat mag het kosten? Bedragen * € 1.000
Rekening
Begroting
begroting voor
Mutatie
Begroting
Meerjarenraming
Financiën
2024
2025
2026
2026
2026
2027
2028
2029
5.01 Overhead
-6.601
-6.929
-6.985
-143
-7.127
-7.163
-7.134
-7.058
5.02 Algemene uitkering
0
0
0
0
0
0
0
0
5.03 Onroerendezaakbelastingen 5.04 Overige belastingen
-133
-126
-115
-16
-131
-131
-131
-131
7
0
0
0
0
0
0
0
5.05 Overige uitgaven en inkomsten 5.06 Treasury
-41
-45
-45
-5
-50
-50
-50
-50
-270
-583
-47
0
-47
-47
-47
-47
Totaal lasten
-7.039
-7.683
-7.192
-164
-7.356
-7.391
-7.362
-7.286
70
5.01 Overhead
46
62
62
0
62
62
62
62
5.02 Algemene uitkering
20.280
23.419
21.461
1.356
22.817
22.848
22.504
22.843
5.03 Onroerendezaakbelastingen 5.04 Overige belastingen
3.344
3.737
3.711
566
4.277
4.277
4.277
4.277
93
66
71
0
71
71
71
71
5.05 Overige uitgaven en inkomsten 5.06 Treasury
14
31
31
0
31
31
31
31
641
663
423
0
423
389
353
353
Totaal baten
24.417
27.978
25.759
1.922
27.681
27.678
27.298
27.637
Saldo Toevoeging reserves
17.378 0
20.295 0
18.567 0
1.758 -499
20.325 -499
20.286 -469
19.936 -713
20.351 -600
Onttrekking reserves
154
0
0
0
0
0
0
0
Saldo reserves
154
0
0
-499
-499
-469
-713
-600
17.532
20.295
18.567
1.259
19.826
19.818
19.223
19.751
Saldo na mutaties reserves
71
Bedragen * € 1.000 Omschrijving
2026
2027
2028
2029
5.01 Overhead Autonome ontwikkelingen -Actualisatie formatiebegroting 2026-2029
-231
-231
-231
-231
-Actualisatie kapitaallasten bestaande activa - Staat C
-3
-3
-3
22
-Actualisatie kapitaallasten MIP 2026-2029
138
27
26
28
12
-3
12
12
-Overname onderhoud wegen van de HHNK
-9
-9
-9
-9
-Budget voor inhuur CISO
-50
-50
-50
0
Totaal
-143
-269
-254
-178
-Mutatie algemene uitkering
1.356
1.317
1.284
1.262
Totaal
1.356
1.317
1.284
1.262
-11
-18
-18
-18
-Terugdraaien inkomsten Resort (toeristenbelasting en OZB)
0
-60
-60
-60
-OZB Compensatie
27
27
27
27
-6
-6
-6
-6
108
108
108
108
-Overname onderhoud wegen van de HHNK
432
432
432
432
Totaal
550
483
483
483
0
-300
-300
-300
0
-300
-300
-300
Gemeenschappelijke regelingen -Bijdrage Waterlands Archief Nieuw beleid
5.02 Algemene uitkering Autonome ontwikkelingen
5.03 Onroerende-zaakbelastingen Autonome ontwikkelingen -Actualisatie formatiebegroting 2026-2029
Gemeenschappelijke regelingen -Bijdrage Cocensus Indexatie -Indexatie OZB Nieuw beleid
5.04 Overige belastingen Autonome ontwikkelingen -Terugdraaien inkomsten Resort (toeristenbelasting en OZB) Totaal
72
5.05 Overige uitgaven en inkomsten Autonome ontwikkelingen -Actualisatie formatiebegroting 2026-2029
-5
-5
-5
-5
-Actualisatie kapitaallasten bestaande activa - Staat C
0
0
0
0
Totaal
-5
-5
-5
-5
-Actualisatie kapitaallasten bestaande activa - Staat C
0
0
0
0
Totaal
0
0
0
0
-Storting voordeel kapitaallasten in bestemmingsreserve
-499
-469
-713
-600
Totaal
-499
-469
-713
-600
Totaal
1.259
758
495
662
5.06 Treasury Autonome ontwikkelingen
5.07 Reserves Autonome ontwikkelingen
5.01
Overhead
Autonome ontwikkelingen Actualisatie formatiebegroting 2026-2029 Deze post wordt uitgelegd in de leeswijzer bij de begroting. Ook is er een toelichting opgenomen in paragraaf bedrijfsvoering hoofdstuk personeel. Actualisatie kapitaallasten bestaande activa - Staat C Deze bijstelling heeft betrekking op het actualiseren van de kapitaallasten van bestaande activa (staat C) voor investeringen volgend uit de tot nu toe geactiveerde investeringen. De actualisatie van de kapitaallasten voor investeringen die in het begrotingsjaar 2025 worden afgerond, vindt – zoals gebruikelijk – plaats bij het opstellen van de Berap II, nadat de jaarrekening 2025 is vastgesteld. Actualisatie kapitaallasten MIP 2026-2029 Deze bijstelling betreft de kapitaallasten die voortvloeien uit de aanpassingen in de voorgenomen investeringen. De basis hiervoor vormt het Meerjaren Investeringsplan dat bij deze begroting is opgenomen. Gemeenschappelijke regelingen Bijdrage Waterlands Archief De bijdrage aan het Waterlands Archief wordt bijgesteld conform de begroting 2026. Nieuw beleid Overname onderhoud wegen van de HHNK In 2025 is het onderhoud van de wegen van het HHNK overgedragen aan de gemeente Landsmeer. De kosten voor Landsmeer stijgen maar de lasten van de burger dalen hierdoor.
Een inwoner betaalt extra OZB aan de gemeente door deze overname maar deze stijging is lager dan de wegenheffing die een inwoner aan het HHNK betaald zou hebben.
73
Budget voor inhuur CISO Om te gaan en blijven voldoen aan wet- en regelgeving moet nog aanzienlijk in beleidsontwikkeling worden geïnvesteerd. We ramen extra budget van €50.000,- per jaar om de komende 3 jaar met externe deskundigheid het vereiste niveau te bereiken. Inhuren is, afgezien van specialistische expertise, ook nodig omdat we de dreiging op inbreuken en verstoringen zien toenemen. 5.02
Algemene uitkering
Autonome ontwikkelingen Mutatie algemene uitkering De mutatie op de algemene uitkering betreft een aantal toevoegingen ten opzichte van de perspectiefnota. Het gaat vooral om 650K structureel als compensatie voor inflatie voor 2026 en de overheveling van de specifieke uitkering voor duurzaamheid (CDOKE) naar de algemene uitkering voor een bedrag van 429K. Hier staan echter ook kosten tegenover, zie ook de toelichting binnen programma Ruimte. Tot slot is nog sprake van een aantal overige mutaties (aflopend van 280K naar 180K) waaronder een verwachte uitkering uit het BTW-compensatiefonds. 5.03
Onroerende-zaakbelastingen
Autonome ontwikkelingen Actualisatie formatiebegroting 2026-2029 Terugdraaien inkomsten Resort (toeristenbelasting en OZB) In de PPN 2026 is een structurele opbrengst begroot inzake de realisatie van het Resort voor wat betreft toeristenbelasting en OZB. De bouw van het resort gaat niet door, waardoor deze structurele begrote baten worden teruggedraaid. OZB Compensatie In de OZB-verordening 2025 van de gemeente Landsmeer zijn onder artikel 4 vrijstellingen opgenomen. Met de overgang naar Cocensus per 1 januari 2025 zijn deze vrijstellingen omgezet in een subsidieregeling. De betreffende organisaties betalen de aanslag en ontvangen hiervoor een compensatie van de gemeente. De lasten hiervan zijn zichtbaar in programma Sociaal Domein, terwijl de dekking als extra OZB-opbrengst is verwerkt in programma Financiën. Per saldo is deze bijstelling budgettair neutraal. Gemeenschappelijke regelingen Bijdrage Cocensus De bijdrage aan Cocensus wordt bijgesteld conform de begroting 2026. Indexatie Indexatie OZB De begrote opbrengsten uit de OZB zijn voor 2026 geïndexeerd met 2,9%, conform de CPB-loonvoet voor de sector overheid. Daarnaast zijn de OZB-opbrengsten bijgesteld als gevolg van de overname van het onderhoud van wegen van het HHNK. Het daadwerkelijke tarief wordt pas bepaald bij het opstellen van de belastingverordeningen en na vaststelling van het areaal.
Voor een toelichting op de verwachte ontwikkeling van het OZB-tarief wordt verwezen naar de paragraaf lokale heffingen.
74
Nieuw beleid Overname onderhoud wegen van de HHNK In 2025 is het onderhoud van de wegen van het HHNK overgedragen aan de gemeente Landsmeer. De kosten voor Landsmeer stijgen maar de lasten van de burger dalen hierdoor. Een inwoner betaalt extra OZB aan de gemeente door deze overname maar deze stijging is lager dan de wegenheffing die een inwoner aan het HHNK betaald zou hebben. 5.04
Overige belastingen
Autonome ontwikkelingen Terugdraaien inkomsten Resort (toeristenbelasting en OZB) 5.05
Overige uitgaven en inkomsten
Autonome ontwikkelingen Actualisatie formatiebegroting 2026-2029 Actualisatie kapitaallasten bestaande activa - Staat C 5.06
Treasury
Autonome ontwikkelingen Actualisatie kapitaallasten bestaande activa - Staat C 5.07
Reserves
Autonome ontwikkelingen Storting voordeel kapitaallasten in bestemmingsreserve Conform afspraak bij de PPN handhaven we de storting van het tijdelijke voordeel op de kapitaallasten omdat we daarmee tot uitdrukking brengen dat we vanaf 2030 wel degelijk ook met een structureel begrotingstekort te maken gaan krijgen vanwege de hogere kapitaallasten vanaf dat jaar.
75
Beleidsindicatoren Financiën Indicator
Eenheid
Periode
Gemiddelde WOZ-waarde
x €1.000
2025
Nieuw gebouwde woningen
per 1.000 woningen
2024
Demografische druk Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden
%
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
Bron CBS - Waarde onroerende zaken
Waarde Landsmeer Benchmark Waarde Benchmark 594
Nederland
398
7,9
Nederland
8,4
2025
Basisregistraties adressen en gebouwen - bewerking ABF Research CBS Bevolkingsstatistiek
85,8
Nederland
70,7
€
2025
COELO - Atlas lokale lasten
1.349
Nederland
957
€
2025
COELO - Atlas lokale lasten
1.477
Nederland
1.050
76
Beleidsstukken Bij dit programma hoort het volgende beleidsstuk: • • • • •
Verordening financieel beleid, beheer en organisatie gemeente Landsmeer 2025 Verordening controle financiële beheer en organisatie gemeente Landsmeer 2025 Controle protocol 2025 Nota Activabeleid 2019 Treasury Statuut 2019
Verbonden partijen Bij dit programma horen de volgende verbonden partijen: • • • •
BNG Alliander N.V. Cocensus ROM InWest
Voor een uitgebreide toelichting op deze verbonden partijen, zie de paragraaf verbonden partijen.
77
Paragrafen Lokale heffingen Algemeen De paragraaf lokale heffingen heeft betrekking op zowel de heffingen waarvan de besteding is gebonden als waarvan de besteding ongebonden is. De belangrijkste heffingen van de gemeente zijn onroerende zaakbelastingen, afvalstoffenheffing en rioolheffing. De lokale heffingen, die gerekend worden tot de algemene dekkingsmiddelen (ongebonden heffingen), zijn de roerende en onroerende zaakbelastingen (OZB). Daarnaast zijn er heffingen die niet tot de algemene dekkingsmiddelen horen (gebonden heffingen). De belangrijkste daarvan zijn de afvalstoffenheffing en de rioolheffing.
Geraamde inkomsten Onderstaand wordt een totaaloverzicht gegeven van de geraamde opbrengsten heffingen en leges in 2026 t/m 2029. Bedragen x €1.000 Totaal programma
2026
2027
2028
2029
Afvalstoffenheffing
2.086
2.086
2.086
2.086
Leges burgerzaken
182
182
182
182
Leges omgevingsvergunningen
276
276
276
276
Marktgelden
10
10
10
10
4.274
4.274
4.274
4.274
31
31
31
31
1.512
1.631
1.768
1.904
Roerende zaakbelasting
3
3
3
3
Toeristenbelasting
35
35
35
35
8.409
8.528
8.664
8.801
Onroerende zaakbelasting Precariobelasting Rioolheffing
Saldo baten
78
Kostendekkendheid Uitgangspunten tarievenbeleid Het streven is om tot 100% kostendekkendheid voor alle leges en heffingen te komen. Dit met uitzondering van de lijkbezorgingsrechten en marktgelden, waarbij de raad heeft aangegeven niet te streven naar 100% kostendekkendheid. Het uitgangspunt voor de overige heffingen is dat deze trendmatig worden opgehoogd. Zoals in de inleiding aangegeven vind die verhoging voor het betreffende jaar voortaan pas bij de vaststelling van die begroting plaats. Voor wat het betreft het rioolrecht is meerjarig wel een verhoging zichtbaar, de reden daarvoor is dat we graag aansluiting willen houden met het riool- en waterplan waarmee ook een betere raming van de mutatie op de voorziening van riool kan worden gehouden. Afvalstoffenheffing Opbrengsten Onttrekking voorziening
2026
2027
2028
2029
2.086 296
2.086 278
2.086 103
2.086 101
Uitgaven Storting voorziening BTW Toegerekende overhead
1.737 310 334
1.725 308 332
1.600 281 308
1.599 281 308
Dekkingspercentage (excl. Mutatie voorziening)
88%
88%
95%
95%
Dekkingspercentage
100%
100%
100%
100%
Voor de afvalstoffenheffing hanteert de gemeente het uitgangspunt van 100% kostendekkendheid. De totale baten van de afvalstoffenheffing dekken de kosten inclusief de toegerekende kosten voor overhead en BTW. De overheadkosten worden toegerekend op basis van een percentage (de totale lasten van de overhead delen door de totale lasten van de begroting) over de directe kosten. Rioolheffing Opbrengsten Onttrekking voorziening Uitgaven Storting voorziening BTW Toegerekende overhead
2026 1.449 1.177 26 223 22
2027
2028
2029
1.568 2 1.299 249 22
1.704 40 1.443 279 22
1.840 15 1.535 298 22
Dekkingspercentage (excl. mutatie voorziening)
102%
100%
98%
99%
Dekkingspercentage
100%
100%
100%
100%
Voor de rioolheffing hanteert de gemeente het uitgangspunt van 100% kostendekkendheid. De totale baten rioolrecht dekken de kosten inclusief de toegerekende kosten voor overhead en BTW. Conform het GRWP (Gemeentelijk Riool- en Waterzorg Programma 2025-2028) wordt de rioolheffing geïndexeerd met 2%. Op basis van de begrote uitgaven in 2026 wordt een storting in de voorziening van € 26K begroot.