02 Bijlage 1 Begroting 2026 - 2029
Tekst van het document
Begroting 2026 - 2029
Gemeente Landsmeer Vastgesteld door de gemeenteraad op 13 november 2025 www.landsmeer.nl
Algemeen Aanbiedingsbrief Geachte leden van de gemeenteraad, Met gepaste trots biedt het college u hierbij haar derde en laatste begroting van deze bestuursperiode aan: de begroting 2026. Hiermee ronden wij het realiseren van de gestelde doelen uit het collegeprogramma 2023-2026 af. Die realisatie is de afgelopen jaren tot stand gekomen dankzij de samenwerking tussen de raad, college en ambtelijke organisatie én in samenwerking met inwoners, ondernemers, verenigingen en maatschappelijke organisaties. De uitvoering van veruit de meeste speerpunten uit het coalitieprogramma lopen geheel volgens planning. Maar daarmee is het werk nog niet af. Dit college spreekt de wens uit om ook in de volgende bestuursperiode van de raad het vertrouwen te krijgen om veel van de opgestarte plannen tot een goed einde te brengen. Onze financiële positie ziet er een stuk positiever uit dan bij het opstellen van de begroting 2025. Toen moesten wij u de moeilijke boodschap brengen van het naderende ravijnjaar in 2026. Het college heeft daarop de raad oplossingsrichtingen voorgelegd, die pasten bij haar uitgangspunt dat er niet bezuinigd wordt op het verenigingsleven, openbaar groen, onderhoud wegen en de openbare ruimte. Op basis hiervan heeft de raad aangegeven liever de lokale woonlasten te willen verhogen dan te bezuinigen op het dienstverleningsniveau.
Een uitstekende beslissing want daardoor is ons een bezuinigingstraject met alle (onomkeerbare) gevolgen van dien, bespaard gebleven. In de mei- en septembercirculaire werd duidelijk dat de inspanningen van de VNG (Vereniging Nederlandse Gemeenten) en het advies van aangestelde commissies, hebben geleid tot een hogere uitkering uit het gemeentefonds. Deze liep op zich parallel aan de fors hogere kosten in het sociaal domein, maar doordat bedragen ook over voorgaande jaren werden uitgekeerd, is dit een welkome opsteker. Samen met een herberekening van de kapitaallasten is er nu financiële ruimte om een aantal wensen, afboekingen en noodzakelijke budgetophogingen op te nemen. Enkele voorbeelden (S=structureel, I=incidenteel): •
Inkomsten resort afgeboekt: 360K (S)
•
WMO en Jeugd budgetten naar boven bijgesteld: 430K (S)
•
Extra groenimpuls opgenomen: 95K (I)
•
Aanpak ondermijning toegevoegd: 145 (I)
•
Voorstel tot extra budget Landsmeer 700jaar: 150K (I)
2
Alles bij elkaar leidt dit tot een positief structureel begrotingssaldo zónder additionele maatregelen. Met deze cijfers verkrijgen wij goedkeuring van de provincie. De algemene reserve is en blijft van voldoende omvang om de incidentele uitgaven op te vangen. De gemeentelijke overname van het onderhoud van de buitenwegen van het HHNK (Hoogheemraadschap Noorderkwartier) betekent dat deze kosten niet meer op de aanslag van het HHNK zullen staan, maar voortaan via de OZB (Onroerende Zaakbelasting) worden verrekend. Omdat wij een nettobetaler waren -onze inwoners betaalden via de aanslag méér dan de feitelijke kostenresulteert deze overname in een gemiddeld voordeel van enkele tientjes voor huizenbezitters en is deze juist ook gunstig voor huurders. Bij het opleggen van de jaarlijkse gemeentelijke aanslag zal aandacht zijn om een en ander goed uit te leggen. De stand van de voorziening afval is dusdanig hoog dat een verlaging met 5% van de afvalstoffenheffing op zijn plaats is. Voor het eerst sinds jaren is er daardoor sprake van een daling van de lokale woonlasten (zie de tabel op pagina 82). Volgend jaar, in 2026, bestaat Landsmeer 700 jaar. Tegelijkertijd zal de komende raadsperiode wellicht de laatste zijn als zelfstandige gemeente.
Deze begroting laat zien dat onze financiële huishouding op orde is en biedt daarom een goed uitgangspunt voor de spannende periode die voor ons ligt. Kortom, alle reden om 'Landsmeer 700 jaar' groots te vieren! Wij wensen u een goed politiek debat en wijsheid bij uw besluitvorming toe.
3
Inhoudsopgave Begroting 2026 - 2029 ..............................................................................................................................1 Algemeen..................................................................................................................................................2 Aanbiedingsbrief ..................................................................................................................................2 Inhoudsopgave .....................................................................................................................................4 Leeswijzer .............................................................................................................................................5 Samenvatting........................................................................................................................................7 Programma's ......................................................................................................................................... 11 Algemeen Bestuur ............................................................................................................................. 12 Integrale Veiligheid............................................................................................................................
21 Ruimtelijk Domein ............................................................................................................................. 31 Sociaal Domein .................................................................................................................................. 52 Financiën ........................................................................................................................................... 68 Paragrafen ............................................................................................................................................. 78 Lokale heffingen ................................................................................................................................ 78 Weerstandsvermogen ....................................................................................................................... 83 Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................................................... 91 Financiering ....................................................................................................................................... 94 Bedrijfsvoering ................................................................................................................................
100 Verbonden partijen ......................................................................................................................... 106 Grondbeleid..................................................................................................................................... 122 Financiën ............................................................................................................................................. 124 Financiële positie ............................................................................................................................. 124 Meerjaren investeringsplan ............................................................................................................ 130 Bijlage Meerjareninvesteringsplanning ........................................................................................... 131 Bijlagen ................................................................................................................................................ 141 Taakvelden ...................................................................................................................................... 141 Waarderingsgrondslagen ................................................................................................................
147 Afkortingen en begrippen ............................................................................................................... 151
4
Leeswijzer De begroting bestaat uit de volgende onderdelen; Algemeen, Programma's, Paragrafen, Financiën en de Bijlagen. Staat er bij de verschillenkolom een positief bedrag dan is dat positief (minder uitgegeven of meer ontvangen). Door de afronding in hele euro's kan het voorkomen dat tabellen niet 1 op 1 aansluiten op elkaar en dat afrondingsverschillen zichtbaar zijn. Het kan zijn dat u het begrip "Budgettair neutraal" tegenkomt. Dit betekent dat een mutatie per saldo geen geld kost of oplevert. Door aan de toelichting toe te voegen dat de mutatie budgettair neutraal is, weet u als lezer dat een en ander neutraal gedekt is. Algemeen In het onderdeel algemeen vindt u de inhoudsopgave, financiële samenvatting van de begroting 2026- 2029 en deze leeswijzer. Programma's Er zijn vijf beleidsprogramma’s: Algemeen Bestuur, Integrale Veiligheid, Ruimtelijk Domein, Sociaal Domein en Financiën. Per beleidsprogramma is het volgende opgenomen: • De betreffende portefeuillehouder(s); • De missie van het programma; • Speerpunten: In het speerpunt omschrijven wij het maatschappelijk belang, onder wat willen wij bereiken de stip op de horizon en het einddoel waar wij naar toe bewegen. En wat gaan wij ervoor doen bevat de concrete acties. Hier zijn de speerpunten voor het komend jaar opgenomen en wordt aangegeven wat we gaan doen om dit te bereiken.
• Financiën: hier is onder 'Wat mag het kosten' per product-activiteit aangegeven welke lasten en baten in meerjarig perspectief zijn opgenomen en op programma niveau de toevoegingen en onttrekkingen aan de reserve(s). • Beleidsindicatoren: hier zijn de verschillende (verplichte) BBV indicatoren opgenomen met de laatst bekende gegevens. • Beleidsstukken: Onder dit kopje staan de huidig geldende beleidsstukken behorende bij het programma. • Verbonden partijen: Hier vindt u een lijst van de relevante verbonden partijen behorende bij het betreffende programma. In de betreffende paragraaf vindt u een volledige lijst aan. De programma's bestaan uit verschillende taakvelden die diverse posten omvatten. Hieronder een omschrijving van die posten die alle programma's identiek zijn:
5
Actualisatie formatiebegroting 2026-2029 De actualisatie formatiebegroting 2026-2029 betreft de nieuwe personeelsbegroting. Hierin zit alle huidige en door uw raad geaccordeerde formatie (inclusief voorstel voor een lichte uitbreiding) alsmede de indexatie op de personeelslasten. Deze financiële gevolgen zijn terug te vinden in alle programma's. De formatiebegroting wordt verdeeld over de gehele organisatie conform een verdeelsleutel. Dit betekent dat de totale kosten van alle posten ook verdeeld worden over de verschillende programma's. Hierbij kunnen ook verschuivingen tussen programma’s zichtbaar zijn vanwege een aangepaste verdeling van de salarissen over de verschillende activiteiten. Zie ook paragraaf bedrijfsvoering hoofdstuk personeel voor een toelichting op de ontwikkeling van de formatie. Paragrafen Hierin staan de door het BBV verplicht gestelde paragrafen. Dit zijn: lokale heffingen, weerstandsvermogen, onderhoud kapitaalgoederen, financiering, bedrijfsvoering, verbonden partijen en grondbeleid. Financiën Hoofdstuk Financiën bestaat uit de volgende onderdelen: • Financiële positie • Overzicht baten en lasten • Algemene dekkingsmiddelen • Incidentele baten en lasten • Overzicht reserves • Overzicht voorzieningen • Meerjareninvesteringsplan (MIP) Bijlagen Het laatste deel van de begroting toont de bijlagen.
Hierin wordt onder andere inzicht gegeven in de taakvelden, waarderingsgrondslagen, afkortingen en begrippen, subsidies en het EMU-saldo. Tot slot is ook een bijlage opgenomen met mogelijke oplossingen voor de begroting 2026-2029.
6
Samenvatting Voor u ligt de programmabegroting 2026-2029. De programma’s zijn in zowel inhoudelijk als financieel opzicht overzichtelijk door het opnemen van speerpunten per programma. Deze zijn gebaseerd op de speerpunten van het college en de door uw raad vastgestelde beleidsnota's. Per programma zijn op product-activiteit niveau de meerjarige baten en lasten inzichtelijk, alsmede de toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves. Bij het opstellen van de begroting is sprake van een grote hoeveelheid mutaties die in de toelichting op de financiële staatjes nader worden toegelicht. In een aantal gevallen hebben deze mutaties feitelijk 1 enkele reden en komen deze in meerdere programma’s terug. Daarnaast is ook sprake van budgettair neutrale mutaties die bij de programma’s inzichtelijk worden gemaakt. Om die reden zijn alle mutaties In dit hoofdstuk meer op hoofdlijn en in samenhang opgenomen (> 25K) waardoor u het financiële verloop tussen perspectiefnota 2026 (PPN) en begroting 2026 eenvoudiger kunt volgen. Bedragen * €1.000 Omschrijving Stand perspectiefnota 2026
2026 -135
2027 430
2028 -220
2029 107
A Autonome ontwikkelingen B Bijstelling bestaande budgetten C Incidenteel tlv exploitatie D Incidenteel ten laste van reserves
475 -629 -175 0
79 -792 -95 0
132 -792 -60 0
187 -742 0 0
-328
-807
-719
-605
-463 -700 237
-377 -637 260
-939 -836 -103
-448 -663 215
Totaal begrotingsbijstellingen Saldo begroting 2026 - 2029 Waarvan incidenteel Structureel begrotingssaldo voor beoordeling Provincie
Ten opzichte van de PPN hebben we al met al een behoorlijk aantal mutaties waardoor het Saldo begroting 2026-2029 voor alle jaren een tekort laat zien (in de cijfers van de PPN gingen we overigens nog uit van realisatie van het Resort). Zoals bij de perspectiefnota afgesproken is een storting in de algemene reserve van 75% van het tijdelijk voordeel op de kapitaallasten onderdeel van de begrotingssaldo's. Bij het opstellen van de begroting 2027-2030 zal in het laatste jaar sprake zijn van oplopende kapitaallasten die kunnen worden opgevangen met het schrappen van die storting. De betreffende stortingen dienen als incidentele laste te worden aangemerkt waardoor sprake is van een structureel sluitende begroting in het kader van financieel toezicht door de Provincie. Mochten de begrote tekorten in het betreffende jaar ook tot een tekort bij de jaarrekening leiden, dan kunnen deze worden opgevangen worden met de algemene reserve. Dit geldt ook voor de extra incidentele 7
budgetten. De algemene reserve blijft van voldoende omvang (zie hiervoor de paragraaf weerstandsvermogen). Verloop algemene reserve
2026
2027
2028
2029
Stand 1-1 2026 incidentele budgetten storting voordeel kapitaallasten onttrekking begrotingstekort
4.559 -395 499 -462
4.201 -145 469 -376
4.149 -145 713 -938
3.779 0 600 -447
Stand 31-12
4.201
4.149
3.779
3.932
A Autonome ontwikkelingen Bijstelling salarissen organisatie en bestuur (CAO, HR21) Overige prijs- c.q. indexbijstellingen (incl. aanpassingen GR) Indexatie OZB 2026 cf. mei circulaire 2025 (inflatie) Compensatie inflatie algemene uitkering subtotaal inflatieaanpassingen (lasten + baten)
2026 -435 -264 108 649 58
2027 -435 -254 108 648 66
2028 -435 -237 108 649 85
2029 -435 -237 108 648 84
Overige mutaties algemene uitkering Algemene uitkering: toevoeging van SPUK CDOKE Ophogen duurzaamheidsbudget Afzien van realisatie Resort Saldo op afval/riool/kapitaallasten
278 325 -225 0 40
240 325 -225 -360 33
206 325 -225 -360 101
185 325 -225 -360 178
475
79
132
187
Toelichting mutaties begroting
Totaal
De autonome ontwikkelingen bevatten de mutaties die het gevolg zijn van bestaande beleid, autonome prijsontwikkelingen (zoals CAO), financieel-administratieve bijstellingen (zoals kapitaallasten) en genomen besluiten. De compensatie voor inflatie vanuit de algemene uitkering en bijstelling OZB is voldoende om de prijsstijgingen op te vangen. In bovenstaande tabel is daarop een voordeel te zien, echter in de bijstellingen van tabel B zijn ook wel enige prijsbijstellingen verdisconteerd. Naar aanleiding van de perspectiefnota 2026 heeft de raad besloten definitief af te zien van de realisatie van het Resort. Omdat hier bij het opstellen van diezelfde perspectiefnota nog wel vanuit werd gegaan moet het bedrag nu bij de begroting worden afgeboekt. Deze tegenvaller kan voor een groot deel worden opgevangen door een voordeel op de algemene uitkering (structurele raming terugbetaling BTW-compensatiefonds). Daarnaast is de specifieke uitkering voor duurzaamheid verhoogd en overgeheveld naar de algemene uitkering. Totaal gaat dat om een bedrag van 429K, bij de perspectiefnota hadden we al rekening gehouden met een bedrag van 104K voor de dekking van 8
de uitvoeringskosten. Met de extra toevoeging van 325K dekken we de overige (reeds bestaande) uitvoeringskosten en voegen we 225K toe aan het duurzaamheidsbudget voor projecten. Tot slot is meerjarig nog sprake van enig voordeel op afval/riool/kapitaallasten en stellen we voor om de afvalstoffenheffing met 5% te verlagen (zie paragraaf lokale heffingen). B Bijstelling bestaande budgetten Vrijval budget i.v.m. overdracht onderhoud stedelijk water Structurele bijstelling jeugd budgetten Structurele bijstelling WMO budgetten Aframen vergoedingen derden voor infrastructuur M365/AI-expert (0,5 fte) Ciso budget Software burgerzaken Adviezen en onderzoeken verkeer Overige aanpassingen < 25K
2026 139 -220 -214 -50 -50 -50 -50 -27 -107
2027 0 -220 -238 -50 -50 -50 -50 -27 -107
2028 0 -220 -238 -50 -50 -50 -50 -27 -107
2029 0 -220 -238 -50 -50 0 -50 -27 -107
Totaal
-629
-792
-792
-742
Voor de overdracht van onderhoud stedelijk water hadden we zowel in de begroting 2025 als 2026 een incidenteel budget opgenomen, dit is in 2025 voor lagere kosten afgewikkeld waardoor het budget van 2026 kan vrijvallen. De kostenontwikkeling voor Jeugd en WMO blijft lastig te voorspellen. Bij Berap II zijn op basis van de realisatie in 2024, die we ook in 2025 zien, de budgetten naar boven bijgesteld. In de begroting 2026 hebben we dat nog niet voor dezelfde bedragen structureel gedaan omdat het nog in beweging kan zijn. De kans is echter reëel dat we met deze bijstelling in 2026 niet uitkomen. Bij het opstellen en analyseren van de jaarrekening 2025 zullen we, wanneer nodig, met een voorstel komen om de reserve sociaal domein te versterken om deze fluctuaties op te vangen zonder aanspraak op de algemene reserve te hoeven doen. Bij de begroting 2027 beoordelen we uiteraard of de budgetten structureel moeten worden bijgesteld. (zie ook programma Sociaal Domein voor een nadere toelichting). Met name Liander voert nu zelf alle onderhoudswerkzaamheden uit die gepaard gaan met het herstel van voetpaden en wegen. Hierdoor vervallen onze onderhoudskosten hiervoor maar ook de leges; per saldo is er sprake van een nadeel. Voor het beheer van informatie, de ontwikkeling van AI en de informatiebeveiliging voorzien we extra inzet (zie ook de paragraaf Bedrijfsvoering).
9
C Incidenteel tlv exploitatie Gemeenteraadsverkiezingen - budget burgerzaken Gemeenteraadsverkiezingen - budget griffie Evaluatie groenbeleidsplan Groen impuls 1 - renovatie plantvakken Groen impuls 2 - extra bomen Totaal
2026 -15 -40 -25 -35 -60
2027 0 0 0 -35 -60
2028 0 0 0 0 -60
2029 0 0 0 0 0
-175
-95
-60
0
Naast extra kosten voor verkiezingen willen we eveneens een impuls aan ‘groen’ geven, voor een nadere toelichting zie ook de betreffende programma's. D Incidenteel ten laste van reserves
2026
2027
2028
2029
Storting in de reserve mobiliteit (tlv alg res) Schoolzones (tlv res mobiliteit) Viering 700 jaar Landsmeer (tlv res viering en alg res) Aanpak ondermijning (tlv alg res)
-100 -30 -250 -145
0 0 0 -145
0 0 0 -145
0 0 0 0
Onttrekkingen aan diverse reserves
525
145
145
0
0
0
0
0
Totaal
In aanloop naar de viering van 700 jaar Landsmeer groeit het enthousiasme zichtbaar binnen de gemeenschap. Bewoners, verenigingen en organisaties willen dit bijzondere jubileum samen groots vieren. Om alle waardevolle initiatieven te ondersteunen en het programma de gewenste uitstraling te geven, stelt het college voor in de begroting 2026 een aanvullend budget van €150.000 op te nemen. Dit versterkt de uitvoeringskracht van het programma Landsmeer 700 en biedt ruimte om de subsidieregeling Het Ei van Landsmeer tijdelijk te verruimen. Daarnaast wordt in het kader van de aanpak van ondermijning voorgesteld een driejarige pilot te starten, waarvoor jaarlijks €145.000 incidenteel beschikbaar wordt gesteld. Jaarlijks volgt een evaluatie om te bezien of de pilot het gewenste effect heeft en of structurele voortzetting wenselijk is. (Zie ook de nadere toelichting binnen het programma Algemeen bestuur en Integrale Veiligheid). Voor beide kunnen we in de begroting een onttrekking aan de algemene reserve opnemen.
10
Programma's
11
Algemeen Bestuur Portefeuillehouder Burgemeester L. de Lange
Missie Als gemeenteraad en college van Burgemeester en Wethouders zetten wij ons dagelijks in voor een leefbare, veilige en toekomstbestendige gemeente waarin onze inwoners zich gezien en gehoord voelen. Samen met bewoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties, verenigingen en vrijwilligers bouwen we aan een sterk sociaal weefsel waarin respect, vertrouwen en transparantie centraal staan. Wij geloven in de kracht van samenwerking en participatie. Daarom verankeren we participatie in onze organisatie en beleidsvoering, zodat initiatieven vanuit de samenleving optimaal kunnen ontplooien. We hebben oog voor de kwaliteit van onze gemeentelijke processen en dienstverlening, waar een cultuur van leren én verbeteren centraal staat. We maken bewuste keuzes om onze middelen verantwoord in te zetten, gericht op een toekomstbestendige Landsmeerse samenleving. Onze dienstverlening ontwikkelt zich mee met de tijd, waarbij digitale toegankelijkheid en innovatie prioriteit hebben. We streven ernaar dat al onze inwoners eenvoudig en veilig kunnen deelnemen aan de digitale samenleving en gebruik kunnen maken van onze moderne voorzieningen. De sociale cohesie in onze gemeente is voor ons van groot belang. Wij zetten ons in voor een inclusieve samenleving waarin iedereen zich thuis en betrokken voelt. We versterken de verbinding tussen de diverse groepen en generaties.
De toekomst van Landsmeer willen wij duurzaam en bestuurlijk gezond houden. Daarbij erkennen we de toenemende taken en financiële uitdagingen die op onze gemeente afkomen. We volgen regionale ontwikkelingen nauwgezet binnen Zaanstreek-Waterland en de Metropoolregio Amsterdam en werken constructief samen met onze buren en partners. Tevens is de verwachting dat de nieuwe gemeenteraad voortvarend en met betrokkenheid verder zal gaan met het proces van de genomen besluiten. Kortom, wij streven naar een sterke, herkenbare gemeente waar inwoners zich thuis voelen, meepraten, meebouwen en ondersteund worden. Landsmeer wil ook in de toekomst een plek zijn waar het prettig wonen, werken en samenleven is, met aandacht voor het unieke karakter van onze gemeenschap en het bieden van ruimte aan initiatief en samenwerking.
12
Speerpunten Dit programma richt zich in 2026 op meerdere speerpunten.
Participatie Omschrijving speerpunt Participatie moet nog meer in het DNA van de gemeente komen, zodat samenleving tijdig wordt betrokken. Initiatieven vanuit de samenleving krijgen een kans. Wat willen we bereiken? We zijn een organisatie die de samenleving, inwoners en organisaties uit onze gemeente, betrekt bij besluiten. Initiatieven vanuit de samenleving worden waar mogelijk gefaciliteerd. Wat gaan we daar voor doen? •
We blijven participatie doorontwikkelen en toepassen bij projecten
•
Op basis van de opgedane ervaringen stellen we een participatieverordening vast passend bij Landsmeer We kennen het “ei van Landsmeer” toe aan initiatieven die de lokale samenleving versterken We vergroten het omgevingsbewustzijn van onze organisatie
• • •
700 jaar Landsmeer vieren waarbij het een feest is van de gemeenschap, gemaakt door de samenleving.
Bestuurlijke toekomst Omschrijving speerpunt Bij ontwikkelingen op het gebied van bestuurlijke toekomst betrekt het college de raad of de regiegroep. Het college faciliteert het debat in de raad. Draagvlak onder inwoners, uitvoerbaarheid van het besluit en participatie staan hierbij centraal. Wat willen we bereiken? De raad in positie brengen om een besluit te nemen over de bestuurlijke toekomst. Wat gaan we daar voor doen? •
In samenspraak met de raad wordt bekeken welke vervolgstappen er nodig zijn om een besluit te nemen over de bestuurlijke toekomst.
13
Dienstverlening en communicatie Omschrijving speerpunt Een adequate dienstverlening is van belang voor het goed kunnen functioneren van onze inwoners en bedrijven. Zij doen voor heel uiteenlopende zaken een beroep op de gemeente, van een paspoort tot (ver)bouw van een woning en van huishoudelijke hulp tot informatie over allerlei verschillende zaken. Effectieve communicatie is hierbij ondersteunend aan de dienstverlening, voor informatie is een actuele website van belang maar evengoed staan we met effectieve communicatie onze inwoners en bedrijven ten dienste wanneer bijvoorbeeld grote projecten in uitvoering worden genomen of er sprake is van andere ontwikkelingen die van belang zijn voor inwoners en bedrijven. Een deel van onze gemeentelijke taken is uitbesteed aan gemeenschappelijke regelingen zoals ODIJmond of Cocensus. Ook de dienstverlening van die organisaties is voor onze inwoners van belang waarbij wij een ‘vinger aan de pols’ houden. Wat willen we bereiken? Een adequate reactie passend bij de gestelde vraag via alle kanalen; persoonlijk, telefonisch of digitaal. Een simpele informatievraag moet snel kunnen worden afgehandeld en voor overige vragen moet het de aanvrager duidelijk zijn wanneer deze een inhoudelijk reactie ontvangt, los van de wettelijke termijnen die hiervoor gelden.
Daarnaast willen we een goede waardering van onze website voor wat betreft de toegankelijkheidseisen die hieraan gesteld worden en de snelheid waarmee zowel inwoners als onze eigen medewerkers, voor het beantwoorden van vragen, de juiste en actuele informatie kunnen vinden. Wat gaan we daar voor doen? •
• •
•
•
Na het versturen van een ontvangstbevestiging (bij digitale aanvragen direct ook digitaal en bij schriftelijke vragen binnen 2 dagen schriftelijk) het versturen van een voortgangsbericht over de afhandeltermijn Voorbereiding van de implementatie van de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) door onder meer het aantal digitaal aan te vragen producten uit te breiden Opstellen beleidsplan communicatie met als doel: het bieden van een helder kader voor hoe en waarom de gemeente communiceert met inwoners, ondernemers, organisaties en interne medewerkers. Dit plan zorgt ervoor dat de communicatie doordacht en effectief bijdraagt aan gemeentelijke doelen en het contact met de samenleving versterkt Doorontwikkelen van de website als belangrijk communicatiemiddel door actief meer informatie te publiceren (wet Open Overheid) op een manier die voor een ieder toegankelijk is (toegankelijkheidseisen met betrekking tot inclusiviteit) We volgen lokale communicatie op de (social) mediakanalen om te weten wat er lokaal speelt en om daar eventueel ook op te kunnen inspelen. Dat hoeft overigens niet op datzelfde kanaal maar kan ook op andere wijze, bijvoorbeeld door hiermee rekening te houden bij de vorming van beleid of inspraak
14
Regionale samenwerking Omschrijving speerpunt Vanwege de beperkte bestuurskracht van de gemeente Landsmeer, zullen we met de verschillende samenwerkingen (ZaWa, MRA, provincie, Gemeenschappelijke Regelingen en buurgemeenten) ervoor moeten zorgen dat onze gemeente aangehaakt is op regionaal niveau. De regio wordt steeds belangrijker en dit vraagt een alerte houding en meer betrokkenheid in de regio. Wat willen we bereiken? We willen meer betrokkenheid in de regio. Wat gaan we daar voor doen? Actieve betrokkenheid van onze bestuurders en ambtenaren in (boven)regionale overleggen. Naast portefeuillehouders overleggen binnen de regio Zaanstreek-Waterland, gemeenschappelijke regelingen en andere verbonden partijen waaraan de gemeente Landsmeer deelneemt (zie paragraaf 'Verbonden Partijen'), geldt dit ook voor de Regiodeal Waterland, het Bestuurlijk Overleg regioadvies 380kV netuitbreiding/programma VAWOZ, G'OUD Zaanstreek-Waterland, het Bestuurlijk Afstemmingsoverleg (BAO) Ontheemden (t.b.v. afsprakenkader t.a.v. opvang ontheemden, asielzoekers en AMV'ers), Bibliotheek Waterland, Regioverkenning Afvalwater AmsterdamZaanstreek (RAAZ), opdrachtgeverschap Bureau Toerisme Laag-Holland, samenwerking waterketen Noorderkwartier.
15
Wat mag het kosten? Bedragen * € 1.000
Rekening
Begroting
begroting voor
Mutatie
Begroting
Meerjarenraming
Algemeen bestuur
2024
2025
2026
2026
2026
2027
2028
2029
1.01 Gemeenteraad
-726
-709
-702
-62
-764
-724
-724
-724
1.02 Burgerzaken
-798
-837
-798
-147
-945
-930
-920
-920
-1.649
-864
-878
-267
-1.145
-887
-887
-887
1.04 Rekenkamer
-12
-25
-25
0
-25
-25
-25
-25
Totaal lasten 1.01 Gemeenteraad
-3.185 10
-2.435 0
-2.403 0
-477 0
-2.880 0
-2.567 0
-2.557 0
-2.556 0
1.02 Burgerzaken
271
183
183
0
183
183
183
183
1.03 Dagelijks bestuur
0
1
1
0
0
0
0
0
1.04 Rekenkamer
0
0
0
0
0
0
0
0
Totaal baten
281
184
184
0
183
183
183
183
Saldo Toevoeging reserves
-2.904 0
-2.251 0
-2.219 0
-477 0
-2.696 0
-2.384 0
-2.373 0
-2.373 0
Onttrekking reserves
0
19
0
250
250
0
0
0
Saldo reserves
0
19
0
250
250
0
0
0
-2.904
-2.232
-2.219
-227
-2.446
-2.384
-2.373
-2.373
1.03 Dagelijks bestuur
Saldo na mutaties reserves
16
Bedragen * € 1.000 Omschrijving
2026
2027
2028
2029
1.01 Gemeenteraad Autonome ontwikkelingen -Actualisatie kapitaallasten bestaande activa - Staat C
0
0
0
0
-22
-15
-15
-15
-Gemeenteraadsverkiezingen - budget griffie
-40
0
0
0
Totaal
-62
-15
-15
-15
-82
-82
-82
-82
-50
-50
-50
-50
-Gemeenteraadsverkiezingen - budget burgerzaken
-15
0
0
0
Totaal
-147
-132
-132
-132
-17
-17
-17
-17
-700 Landsmeer feest
-250
0
0
0
Totaal
-267
-17
-17
-17
-Actualisatie formatiebegroting 2026-2029
0
0
0
0
Totaal
0
0
0
0
-700 Landsmeer feest
250
0
0
0
Totaal
250
0
0
0
Totaal
-227
-164
-164
-164
-Actualisatie formatiebegroting 2026-2029 Bestaand beleid
1.02 Burgerzaken Autonome ontwikkelingen -Actualisatie formatiebegroting 2026-2029 Besluiten uit 2e berap -Software burgerzaken Bestaand beleid
1.03 Dagelijks bestuur Autonome ontwikkelingen -Actualisatie formatiebegroting 2026-2029 Bestaand beleid
1.04 Rekenkamer Autonome ontwikkelingen
1.05 Reserves Bestaand beleid
17
1.01
Gemeenteraad
Autonome ontwikkelingen Actualisatie formatiebegroting 2026-2029 Deze post wordt uitgelegd in de leeswijzer bij de begroting. Ook is er een toelichting opgenomen in paragraaf bedrijfsvoering hoofdstuk personeel. Actualisatie kapitaallasten bestaande activa - Staat C Deze bijstelling heeft betrekking op het actualiseren van de kapitaallasten van bestaande activa (staat C) voor investeringen volgend uit de tot nu toe geactiveerde investeringen. De actualisatie van de kapitaallasten voor investeringen die in het begrotingsjaar 2025 worden afgerond, vindt – zoals gebruikelijk – plaats bij het opstellen van de Berap II, nadat de jaarrekening 2025 is vastgesteld. Bestaand beleid Gemeenteraadsverkiezingen - budget griffie Voor de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026 worden middelen gevraagd voor activiteiten van de griffie. Het gaat om informatiebijeenkomsten voor kandidaten, communicatie richting partijen, afscheid van de oude raad, installatie van de nieuwe raad en een startprogramma met trainingen en samenwerking. 1.02
Burgerzaken
Autonome ontwikkelingen Actualisatie formatiebegroting 2026-2029 Besluiten uit 2e berap Software burgerzaken Door toenemende wettelijke eisen op het gebied van gegevensbeveiliging én verdere integratie van de archieffunctie in de systemen van Burgerzaken nemen de kosten toe. Deze ontwikkelingen zorgen voor aanvullende uitgaven die noodzakelijk zijn om te blijven voldoen aan de actuele regelgeving en vereisten voor informatieveiligheid en archivering. Bestaand beleid Gemeenteraadsverkiezingen - budget burgerzaken Het budget van Burgerzaken wordt met € 15.000 opgehoogd in verband met de kosten voor de organisatie van de gemeenteraadsverkiezingen in 2026. 1.03
Dagelijks bestuur
Autonome ontwikkelingen Actualisatie formatiebegroting 2026-2029
18
Bestaand beleid 700 Landsmeer feest In aanloop naar de viering van 700 jaar Landsmeer wordt steeds duidelijker hoe groot het enthousiasme is binnen onze gemeenschap. Vanuit de vele gesprekken met verenigingen, bewoners en organisaties blijkt dat er een sterke wens bestaat om dit bijzondere jubileum samen groots te vieren. Daarbij zien we dat de oorspronkelijke middelen niet toereikend zijn om alle waardevolle initiatieven te realiseren en het programma de gewenste uitstraling te geven. Als gemeente vervullen wij een nadrukkelijke aanjaagrol: we stimuleren, verbinden en ondersteunen lokale initiatieven en verenigingen in de uitvoering van hun ideeën. Om deze gezamenlijke ambitie waar te maken, stellen wij voor om in de begroting 2026 een aanvullend budget van €150.000 beschikbaar te stellen. Dit bedrag is bedoeld om de uitvoeringskracht van het programma Landsmeer 700 te versterken en biedt tevens ruimte om – indien nodig – de bestaande subsidieregeling Het Ei van Landsmeer tijdelijk uit te breiden in het kader van het jubileumjaar. Juist in een periode waarin de wereld onrustig is, verkiezingen onze aandacht vragen en er gesprekken plaatsvinden over de bestuurlijke toekomst van onze gemeente, is het van groot belang onze lokale identiteit en verbondenheid te vieren. Met Landsmeer 700 geven we daar op herkenbare, positieve en toekomstgerichte wijze invulling aan. 1.04
Rekenkamer
Autonome ontwikkelingen Actualisatie formatiebegroting 2026-2029 1.05
Reserves
Bestaand beleid 700 Landsmeer feest Dit betreft de dekking van het bijgestelde budget naar 250K ten laste van de reserve.
19
Beleidsindicatoren Algemeen Bestuur Dit programma heeft geen beleidsindicatoren.
Beleidsstukken Bij dit programma horen de volgende beleidsstukken: • • • •
Collegeprogramma 2023-2026 MRA-Agenda 2025-2028 Zaanstreek-Waterland: Een gezamenlijke visie & samenwerkingsagenda Propositie Zaanstreek-Waterland: Hollandser dan Hollands
Verbonden partijen Bij dit programma horen de volgende verbonden partijen: •
Waterlands Archief
•
Metropoolregio Amsterdam
•
Ombudsman Metropoolregio
Voor een uitgebreide toelichting op deze verbonden partijen, zie de paragraaf verbonden partijen.
20
Integrale Veiligheid Portefeuillehouder Burgemeester L. de Lange:
Missie De gemeente zet zich vol overtuiging in voor een veilige en leefbare omgeving, vrij van ondermijnende criminaliteit. Met een gerichte aanpak, gebaseerd op samenwerking en kennisdeling, willen we onze gemeenschap beschermen tegen de verborgen dreigingen die onze openbare orde aantasten. Door te monitoren, prioriteiten te stellen en onze handhavingskracht te versterken, werken we samen aan een toekomst waarin legale structuren onaantastbaar blijven en onze inwoners zich veilig en betrokken voelen. Landsmeer hecht groot belang aan het vergroten van de zelfredzaamheid en samenredzaamheid van haar inwoners en organisaties. In een situatie van langdurige elektriciteitsuitval, uitval van vitale processen of crisissituaties waarin de reguliere hulpdiensten beperkt inzetbaar zijn, is het van wezenlijk belang dat de samenleving veerkrachtig blijft. Hierin vervult de gemeente een coördinerende rol, waarbij samenwerking met veiligheidsregio, regionale partners, ondernemers en bewoners centraal staat. De Rijksoverheid stelt middelen beschikbaar voor het versterken van de maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht, onder meer gericht op de ontwikkeling van noodsteunpunten en publiekscampagnes.
Hoewel deze bijdragen essentieel zijn, kan op voorhand niet worden uitgesloten dat de gemeente Landsmeer ook zelf additionele kosten zal moeten maken om uitvoering te geven aan haar taken en ambities op het gebied van de weerbare samenleving. De druk op de politiecapaciteit brengt onzekerheden met zich mee betreffende operationele slagkracht en continuïteit. Desondanks blijft de gemeente zich onveranderd inzetten voor een optimale en effectieve samenwerking binnen de veiligheidsketen, waarbij prioritering, innovatie en preventie bepalen hoe wij onze middelen inzetten. Transparantie en verantwoordelijkheid in de besteding zijn hierbij onmisbaar. Onze missie is het waarborgen van een veilige leefomgeving waarin iedereen zich beschermd voelt, ook in tijden van onvoorziene en uitzonderlijke bedreigingen. De gemeente Landsmeer is vastbesloten om, samen met alle betrokkenen, te bouwen aan een inclusieve, sterke en zelfbewuste gemeenschap die bestand is tegen de veiligheidsuitdagingen van nu en morgen.
21
Speerpunten Dit programma richt zich in 2026 op meerdere speerpunten.
Ondermijning Omschrijving speerpunt Georganiseerde (ondermijnende) criminaliteit vormt een ernstige bedreiging voor de openbare orde en veiligheid of verstoort deze al. Kenmerkend voor deze vorm van criminaliteit is dat legale structuren gebruikt worden voor onrechtmatige en criminele activiteiten. Dit heeft een negatieve impact op de samenleving. Wat willen we bereiken? Een aanpak die de openbare orde en veiligheidsrisico’s door georganiseerde (ondermijnende) criminaliteit tot een acceptabel niveau brengt en houdt. Wat gaan we daar voor doen? •
Uitvoering plan van aanpak ondermijning 2025-2026
•
Inzet bestuurlijk instrumentarium bij casuïstiek
•
Ondermijning planmatig aanpakken door extra capaciteit in te zetten. We starten een pilot voor 3 jaar en monitoren jaarlijks de resultaten om te beoordelen of de aanpak moet worden bijgesteld.
Aanpak jeugdoverlast en -problematiek Omschrijving speerpunt Jeugdoverlast heeft een grote impact op de samenleving in Landmeer, vooral voor bewoners die in de directe omgeving van overlast gevende locaties wonen. Jongeren bevinden zich bovendien in een levensfase waarin zij gevoelig zijn voor invloeden van buitenaf en daardoor, vaak onbewust, betrokken kunnen raken bij criminaliteit. Wat willen we bereiken? Een aanpak die zich zowel preventief als repressief inzet op het verminderen van jeugdoverlast en het voorkomen van jeugdproblematiek. Wat gaan we daar voor doen? •
Aansluiten bij regionale ontwikkelingen en aanpakken
•
Het verder vormgeven en versterken van de persoons-en locatiegerichte aanpak samen met convenantpartners. Keten breed overleg met partners (JNO)
•
22
Aanpak cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit Omschrijving speerpunt Cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit zorgen zowel landelijk als lokaal voor uitdagingen op het gebied van veiligheid. Er zijn veel ontwikkelingen gaande, zoals het gebruik van burgemeestersbevoegdheden bij ordeverstoringen die online worden aangewakkerd. Daarnaast heeft deze criminaliteitsvorm een negatieve impact op inwoners van de gemeente, denk hierbij bijvoorbeeld aan oplichting via WhatsApp-fraude. Wat willen we bereiken? De gemeente ondersteunt en stimuleert zowel inwoners als ondernemers in het voorkomen van dader- en slachtofferschap bij gedigitaliseerde criminaliteit en cybercrime. Wat gaan we daar voor doen? •
Aansluiten bij werkgroep en ontwikkelingen NH Veilig
•
Via sociale media wordt bewustwording gecreëerd onder de inwoners en ondernemers.
Vergunningverlening en handhaving in de openbare ruimte. Omschrijving speerpunt Onder handhaving verstaan we de door de gemeente uitgevoerde activiteiten die bijdragen aan het naleven van wet- en regelgeving in de openbare ruimte. Deze regels zijn erop gericht om de openbare ruimte veilig, leefbaar en schoon te houden voor alle inwoners van Landsmeer. Handhaving speelt hierin een sleutelrol, zowel preventief als repressief. Wat willen we bereiken? We streven naar een doelgerichte en effectieve inzet van capaciteit en middelen, zoals beschreven in het Handhavingsplan Openbare Ruimte 2024–2028. Wat gaan we daar voor doen? •
Zichtbare en actiegerichte handhaving, Handhavers blijven zichtbaar en treden actief op volgens het Handhavingsplan en uitvoeringsprogramma. Ze signaleren en werken samen met interne en externe partners. • Themagerichte actiedagen, we organiseren actiedagen rondom thema's zoals parkeren, afval en veiligheid. Deze aanpak heeft zich in 2025 bewezen als effectief. • Waarschuwend en de-escalerend optreden, overtreders worden eerst aangesproken en gewaarschuwd, wat bijdraagt aan gedragsverandering en voorkomt escalatie. • Gerichte communicatie naar inwoners, inwoners worden proactief geïnformeerd over regels en handhavingsacties via diverse communicatiekanalen. Wat willen we bereiken? De veiligheid en leefbaarheid in de openbare ruimte waarborgen én versterken, met nadruk op samenwerking, vroeg signalering en preventie.
23
Wat gaan we daar voor doen? • • • •
• • •
Zichtbare aanwezigheid op straat, handhavers blijven zichtbaar en aanspreekbaar in de openbare ruimte, met focus op het voorkomen van overlast en het signaleren van risico’s. Professionele aanpak, we werken persoonlijk en betrouwbaar, pakken problemen vroegtijdig aan en werken samen met ketenpartners. Coördinatie van initiatieven, handhaving speelt een leidende rol in lokale samenwerkingen, zoals rondom vaaroverlast, vuurwerk en afval. Zichtbaar handhaven op het water, tijdens het vaarseizoen handhaven we actief op het water, in samenwerking met partners, binnen onze bevoegdheden en gericht op landelijke knelpunten. Extra inzet op piekmomenten, bij drukte, zoals Koningsdag of de ‘donkere dagen’, reserveren we extra capaciteit voor rust, veiligheid en snelle inzet. Regelgeving onder de aandacht, we informeren inwoners wekelijks over geldende en nieuwe regels via gemeentelijke kanalen. Samenwerking met scholen en jongerenwerk, we werken samen met scholen en jongerenorganisaties voor preventieve voorlichting over vaar- en vuurwerkveiligheid.
Zorg & Veiligheid Omschrijving speerpunt Casuïstiek wordt steeds complexer, doordat er sprake is van meervoudige sociale en veiligheidsproblematiek. Om dit proces minder kwetsbaar te maken en inwoners zo goed mogelijk te helpen met zorg en te beschermen tegen veiligheidsrisico’s is het belangrijk dat hier extra aandacht aan wordt besteed door de gemeente. Wat willen we bereiken? We willen dat werkwijze(n) bij complexe casuïstiek met sociale en veiligheidsproblematiek zijn ontwikkeld en vastgelegd. Dit leidt tot een adequate aanpak ten aanzien van zorg en geïdentificeerde veiligheidsrisico’s. Wat gaan we daar voor doen? •
Het ontwikkelen en vastleggen van lokale werkwijze(n) in werkprocessen en/ of -afspraken.
•
Deelname samenwerkingen op het gebied van zorg en veiligheid
•
Het structureel vormgeven van lokale ketensamenwerkingen
24
Weerbaarheid gemeentelijk bestuur en organisatie Omschrijving speerpunt In 2024 en 2025 hebben we ons gericht op de ambtelijke organisatie en diverse verbeteringen doorgevoerd. Sinds 2025 werken we daarnaast aan het voldoen aan de normen uit de NoordHollandse Norm Weerbare Overheid. In datzelfde jaar zijn de behoeften in kaart gebracht om te kunnen starten met een aanpak op het gebied van bestuurlijke weerbaarheid. Wat willen we bereiken? In het IVP is de doelstelling tot 2027 vastgesteld om de weerbaarheid van zowel het gemeentelijk bestuur als de organisatie tegen veiligheidsrisico's te vergroten en te behouden. We zetten ons in om zowel ambtelijk als bestuurlijk in 2027 te voldoen aan de Noord-Hollandse Norm Weerbare Overheid. Wat gaan we daar voor doen? • •
In samenwerking met het RIEC en de Provincie Noord-Holland wordt er gewerkt aan het voldoen aan de normen uit de Noord-Hollandse Norm Weerbare Overheid. De interne werkwijzen en regelingen zijn in 2025 geactualiseerd en worden in 2026 ingevoerd.
25
Wat mag het kosten? Bedragen * € 1.000
Rekening
Begroting
begroting voor
Mutatie
Begroting
Meerjarenraming
Integrale veiligheid
2024
2025
2026
2026
2026
2027
2028
2029
2.01 Integrale veiligheid
-1.524
-1.783
-1.783
-263
-2.046
-2.046
-2.046
-1.901
Totaal lasten 2.01 Integrale veiligheid
-1.524 96
-1.783 112
-1.783 112
-263 0
-2.046 112
-2.046 112
-2.046 112
-1.901 112
96
112
112
0
112
112
112
112
Saldo Toevoeging reserves
-1.429 0
-1.671 0
-1.671 0
-263 0
-1.934 0
-1.934 0
-1.934 0
-1.789 0
Onttrekking reserves
0
0
0
145
145
145
145
0
Saldo reserves
0
0
0
145
145
145
145
0
-1.429
-1.671
-1.671
-118
-1.789
-1.789
-1.789
-1.789
Totaal baten
Saldo na mutaties reserves
26
Bedragen * € 1.000 Omschrijving
2026
2027
2028
2029
2.01 Integrale veiligheid Autonome ontwikkelingen -Bijstelling subsidies 2026
0
0
0
0
-41
-41
-41
-41
-77
-77
-77
-77
-Budget voor aanpak ondermijning
-145
-145
-145
0
Totaal
-263
-263
-263
-118
-Budget voor aanpak ondermijning
145
145
145
0
Totaal
145
145
145
0
Totaal
-118
-118
-118
-118
-Actualisatie formatiebegroting 2026-2029 Gemeenschappelijke regelingen -Bijdrage Veiligheidsregio Zaanstreek Waterland Nieuw beleid
2.02 Reserves Nieuw beleid
2.01
Integrale veiligheid
Autonome ontwikkelingen Bijstelling subsidies 2026 De subsidies zijn bijgesteld conform de verwachte realisatie in begrotingsjaar 2026. Voor een volledig overzicht van de bijgestelde subsidies wordt verwezen naar de bijlage subsidies. Actualisatie formatiebegroting 2026-2029 Deze post wordt uitgelegd in de leeswijzer bij de begroting. Ook is er een toelichting opgenomen in paragraaf bedrijfsvoering hoofdstuk personeel. Actualisatie kapitaallasten MIP 2026-2029 Deze bijstelling betreft de kapitaallasten die voortvloeien uit de aanpassingen in de voorgenomen investeringen. De basis hiervoor vormt het Meerjaren Investeringsplan dat bij deze begroting is opgenomen. Gemeenschappelijke regelingen Bijdrage Veiligheidsregio Zaanstreek Waterland Bijdrage voor de veiligheidsregio Zaanstreek-waterland is bijgesteld conform de vastgestelde begroting van 2026.
27
Nieuw beleid Budget voor aanpak ondermijning Geconstateerd wordt dat de aanpak van ondermijnende activiteiten meer capaciteit vergt dan beschikbaar is. Om de ambities uit het Integraal Veiligheidsplan (IVP) te realiseren, is extra budget vereist. Uit dat budget wordt extra toezicht en met name extra juridische handhaving ingehuurd.We starten een pilot voor drie jaar om de aanpak te versterken door signalen en integrale controles op te pakken. We monitoren en evalueren deze inzet op effectiviteit om te bepalen of de inzet die we in 2026 plegen voldoende is of dat nog verdere versterking vereist is. 2.02
Reserves
Nieuw beleid Budget voor aanpak ondermijning Dit betreft de dekking voor aanpak ondermijning ten laste van de algemene reserve.
28
Beleidsindicatoren Integrale Veiligheid
Indicator
Eenheid
Verwijzingen Halt (12-17 jaar)
Aantal per 1.000 jongeren
Winkeldiefstallen
Aantal per 1.000 inwoners
Misdrijven geweldsmisdrijven
Periode
Bron
Waarde Landsmeer
Benchmark
Waarde Benchmark
2024
Bureau Halt
8
Nederland
9
2024
CBS Geregistreerde diefstallen
2,6
Nederland
2,2
Aantal per 1.000 inwoners
2024
CBS Geregistreerde criminaliteit
2,6
Nederland
4,3
Misdrijven - Diefstallen uit Aantal per 1.000 woning inwoners
2024
CBS Geregistreerde diefstallen
0,9
Nederland
1,2
Misdrijven - Vernielingen en misdrijven tegen openbare orde en gezag
2024
CBS Geregistreerde criminaliteit
3
Nederland
5,7
Aantal per 1.000 inwoners
29
Beleidsstukken Bij dit programma horen de volgende beleidsstukken: Algemene Plaatselijke Verordening •
Algemene Plaatselijke Verordening gemeente Landsmeer 2022
•
Evenementenbeleid gemeente Landsmeer 2020
•
Beleid verwijderen objecten uit de openbare ruimte 2019
•
Standplaatsenbeleid 2012
Drank- en Horecawet •
Drank- en Horecaverordening gemeente Landsmeer 2022
Openbare orde en veiligheid: •
Wet Bibob Beleidsregel 2025 Gemeente Landsmeer
•
Uitvoeringsprogramma Handhaving Gemeente Landsmeer 2025
•
Handhavingsplan Openbare Ruimte gemeente Landsmeer 2024-2028
•
Integraal Veiligheidsplan 2024 – 2027
•
Damoclesbeleid gemeente Landsmeer 2022
•
Uitvoeringsprogramma Veiligheid
Verbonden partijen Bij dit programma hoort de verbonden partij: •
Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland
Voor een uitgebreide toelichting op deze verbonden partij, zie de paragraaf verbonden partijen.
30
Ruimtelijk Domein Portefeuillehouder Wethouder N. Bonenkamp Wethouder B. ten Have (Duurzaamheid, Groen & Landschap en Monumenten)
Missie Investeren in een aantrekkelijke, bereikbare, duurzame en veilige leefomgeving We ontwikkelen en benutten de kwaliteiten van onze gemeente samen met onze inwoners, lokale en regionale partners. We investeren in een leefomgeving, waar het voor inwoners, maatschappelijke organisaties en bedrijven goed is om te wonen, werken en recreëren. We zijn benaderbaar en in gesprek met onze ondernemers, boeren, winkeliers, horeca en marktkooplui en zorgen voor een goed ondernemersklimaat in de gemeente. Ons openbaar gebied is veilig en toegankelijk. We streven continu naar verbeteringen van de verkeersveiligheid, met name op het lint. Vanuit het besef dat we een lintdorp(en) zijn, zoeken we daarbij steeds naar de juiste balans tussen bereikbaarheid en veiligheid; voor zover dat binnen onze mogelijkheden ligt. Dat kunnen we niet alleen: samen met partners als de Vervoerregio en de Provincie investeren we in een bereikbare gemeente. Met beperkte financiële middelen proberen we de openbare ruimte ook zo goed en functioneel mogelijk te onderhouden. We benutten kansen om de openbare ruimte te verduurzamen om klimaatverandering het hoofd te bieden en de biodiversiteit te versterken. Het gaat om koppelkansen zoals het creëren van groene routes voor mens en dier, extra waterberging en het vergroenen van bermen en pleinen. De Omgevingswet benadert de fysieke leefomgeving integraal.
De wet vergroot de afwegingsruimte van het bestuur en moet besluitvorming over projecten in de fysieke leefomgeving versnellen en verbeteren. De vastgestelde omgevingsvisie biedt het kader voor alle ruimtelijke ontwikkelingen, waarbij ruimte voor bouwen en wonen topprioriteit heeft. De nieuwe woon(zorg)visie beschrijft de prioritaire doelgroepen en de woningbouwopgave voor de komende jaren en geeft richting. We willen dat jongeren en starters een plek kunnen vinden om hun leven op te bouwen in onze gemeente. We willen dat ouderen de keuze hebben om kleiner, gelijkvloers en liefst met zorg in de buurt kunnen wonen. En dat alles in een omgeving die leefbaar, gezond en duurzaam blijft.
31
Speerpunten Dit programma richt zich in 2026 op meerdere speerpunten.
Bouwen en wonen Omschrijving speerpunt Ruimte geven aan bouwen en wonen heeft onze prioriteit. Wat willen we bereiken? Het stimuleren van nieuwe woningbouwplannen en -initiatieven en het versnellen woningbouwplannen en het ten uitvoer brengen. Op deze wijze brengen wij de woningbouwproductie op gang. Wat gaan we daar voor doen? •
Bij het ontwikkelen van nieuwe woningbouwplannen worden alle mogelijkheden zorgvuldig afgewogen op haalbaarheid. Hierbij wordt de expertise van de Provincie, andere gemeenten en relevante marktpartijen betrokken. • Bij grote gebiedsontwikkelingen worden de woningcorporaties vanaf het begin in het proces meegenomen, bijvoorbeeld door middel van denktanks en gezamenlijke overlegstructuren. • Nauw wordt samengewerkt met marktpartijen, zoals bij Zuideinde 81A, Zuideinde 63, Zuideinde 34, Zuideinde 99, Noordeinde 8a, Den Ilp 187A & 188, Den Ilp 193A, enzovoort. Hierdoor kan de ontwikkeling van grondposities optimaal worden afgestemd op de vraag in de regio. • Aanvragen worden onder de Omgevingswet afgehandeld volgens het vastgestelde werkproces. Wat willen we bereiken? De bestaande sociale woningvoorraad vergroten en het aanbod beter aan laten sluiten op de vraag. Wat gaan we daar voor doen? •
In samenwerking met de woningcorporaties Eigen Haard en Rochdale wordt aan het herontwikkelen van bestaande woningvoorraad gewerkt, zoals in de gebieden Oude Keern en Calkoenstraat. Daarnaast wordt ingezet om stappen voor de verduurzaming van de bestaande woningvoorraad versneld door te voeren en nieuwe plannen, zoals bij de Violierweg, verder te ontwikkelen. Wat willen we bereiken? Een vastgestelde gebiedsvisie voor het gebied bij de entree van Landsmeer. Wat gaan we daar voor doen? •
De plannen worden in nauw overleg met de stakeholders uitgewerkt, waarbij aandacht is voor zorg- en maatschappelijke voorzieningen, woningbehoefte, bedrijvigheid, natuur, klimaat en bereikbaarheidsvraagstukken. Dit zorgt voor een evenwichtige en duurzame ontwikkeling van het gebied Wat willen we bereiken? Actief wordt de regie genomen op de ontwikkelingen op gemeentegrond.
32
Wat gaan we daar voor doen? • • •
Er wordt ingezet op de (her)ontwikkeling van belangrijke locaties, om de belangen van de gemeente optimaal te behartigen en een effectieve en efficiënte uitvoering van de projecten te waarborgen. De locaties in Purmerland bij voormalig dorpshuis De Burcht en aan de Violierweg in Landsmeer, de voormalige gemeentewerf, worden (her)ontwikkeld. Bestaande maatschappelijke voorzieningen, zoals de brandweerkazerne en de voorzieningen aan de M.L. Kingstraat 2B, worden gecombineerd met woningbouw op de bestaande locaties. Dit creëert meer ruimte voor woningbouw, terwijl de maatschappelijke functies behouden blijven.
Mobiliteit en bereikbaarheid Omschrijving speerpunt Een bereikbare gemeente met bijzondere aandacht voor fietsers en voetgangers. Wat willen we bereiken? Meer ruimte voor de fietser en voetganger. Wat gaan we daar voor doen? •
Bij ontwikkelingen wordt uitgegaan van het STOMP-principe.
•
Blijvende aandacht wordt besteed aan stoepen, fiets- en wandelpaden, de veerpont en de toegankelijkheid van bushaltes. • Deelmobiliteit wordt gestimuleerd en onderzocht in hoeverre dit een grotere bijdrage kan leveren aan de mobiliteitsproblematiek in de gemeente. • Speciale aandacht gaat uit naar de bestaande seniorenroutes in Landsmeer, Den Ilp en Purmerland. • Om de verkeersveiligheid rondom basisscholen te vergroten richten we bij alle scholen een schoolzone in. Op die manier ontstaat er in de hele gemeente een uniform en herkenbaar beeld. Wat willen we bereiken? Vergroten van de verkeersveiligheid op het Lint. Wat gaan we daar voor doen? •
•
We willen drie delen van het lint opwaarderen naar 30 km/uur zones: (1) Zuideinde (tussen IJdoornlaan en Ring A10), (2) Noordeinde (tussen Lisstraat en Den Ilp), (3) Den Ilp (tussen Witte brug en de Molenzijlbrug). Dat biedt de kans om de openbare (weg)inrichting aan te passen. Dit gebeurt zoveel mogelijk in combinatie met geplande onderhoudswerkzaamheden. Daarnaast is er blijvende aandacht om met ‘kleine’ maatregelen de veiligheid te verbeteren.
•
We onderzoeken hoe we alternatieve of parallel-aan-het-lint fietsroutes kunnen stimuleren.
33
Duurzaamheid en milieu Omschrijving speerpunt In het Klimaatakkoord is vastgelegd dat Nederland in 2050 energieneutraal en aardgasvrij moet zijn. De gemeente Landsmeer levert hieraan een bijdrage door uitvoering te geven aan landelijk en regionaal beleid, vertaald naar de lokale praktijk. Sinds september 2023 neemt Landsmeer volwaardig deel aan de Regionale Energie Strategie (RES), waarmee wordt geprofiteerd van kennisdeling en samenwerking binnen de regio. De energietransitie raakt de gehele gebouwde omgeving: koopwoningen, (sociale) huurwoningen, bedrijven, maatschappelijk en gemeentelijk vastgoed. Om de doelstellingen voor 2050 te realiseren, wordt ingezet op energiebesparing, isolatie, lokaal initiatief en het gebruik van duurzame energiebronnen. Het doel van afvalbeleid is om restafval te verminderen en de scheiding van grondstoffen te verbeteren. In ons afvalbeleid is de ambitie geformuleerd het restafval omlaag te brengen naar 158 kilo per inwoner in 2026 en de scheiding van papier, gft, glas, textiel en restafval te verbeteren. De kostenstijging van het verbranden van restafval wordt hiermee binnen de perken gehouden.
Wat willen we bereiken? Stimuleren van energiebesparing door verbetering van isolatie bij woningen, bedrijven en maatschappelijke organisaties, en het bevorderen van het gebruik van zonne- en windenergie in overeenstemming met de Regionale Energie Strategie. Wat gaan we daar voor doen? • • • •
Verstrekken van verduurzamingsadvies aan inwoners via onder meer het Duurzaam Bouwloket, energiecoaches en de Omgevingsdienst IJmond. Uitvoering van het Rijksprogramma Lokale Aanpak Isolatie door toekenning van isolatiesubsidies aan particuliere woningeigenaren. Ontwikkeling van een soortenmanagementplan (SMP) ter bescherming van wettelijk beschermde diersoorten en het versoepelen van toekomstige isolatiemaatregelen. Inzet van gemeentelijk vastgoed voor de opwekking van zonne-energie.
Wat willen we bereiken? Bevorderen van CO₂-reductie door het activeren van inwoners en samenlevingspartners. Het bieden van duidelijkheid over de transitie naar aardgasvrij door het vaststellen van voorkeurswarmteoplossingen voor de gebouwde omgeving. Wat gaan we daar voor doen? •
Ondersteuning van duurzame initiatieven vanuit de samenleving.
•
Structurele, thematische communicatie over duurzame onderwerpen via gemeentelijke kanalen, waaronder https://landsmeer-duurzaam.nl/ • Opstellen van een Warmteprogramma voor Landsmeer met daarin een voorkeurswarmteoplossing per wijk of gebied. Wat willen we bereiken? Verdere verduurzaming en efficiëntere inrichting van afvalinzameling en -verwerking.
34
Wat gaan we daar voor doen? •
•
Sturing op het verminderen van restafval door middel van dataverzameling en -analyse zorgt voor het verbeteren van de dienstverlening. Voorbeelden hiervan zijn het monitoren van het aantal ledigingen via gechipte rolcontainers, het registreren van klepbewegingen bij ondergrondse afvalcontainers in hoogbouw en appartementen en de analyse en toepassing van data voor optimalisatie van inzamelroutes. Op basis van de in 2025 uitgevoerde evaluatie wordt het huidige beleidsplan afval en grondstoffen 2021-2026 geactualiseerd en indien nodig doorontwikkeld.
Groen en landschap Omschrijving speerpunt De openbare ruimte is de voortuin van alle Landsmeerders. De openbare ruimte wordt degelijk onderhouden en draagt bij aan de aantrekkelijkheid en leefbaarheid van onze gemeente. Het (nieuwe) groen in de openbare is van waarde voor de biodiversiteit, ecosysteemdiensten én klimaat adaptief en wordt zoveel mogelijk ecologisch beheerd. Zij nodigt uit om te spelen, bewegen, verblijven en recreëren en draagt daarmee bij aan de gezondheid van inwoners. Wat willen we bereiken? Een aantrekkelijke functionele groene buitenruimte. Wat gaan we daar voor doen? •
• • • •
Er wordt een start gemaakt naar data-gestuurd beheer. De processen worden geoptimaliseerd en data voor groen brengen we (zoveel mogelijk) “op orde”. Ook wordt aansluiting gevonden bij de landelijke standaarden. Er wordt een impuls gegeven aan groen(-onderhoud) en het versterken van de biodiversiteit in de wijken. Iedere boom die wordt gekapt, wordt vervangen door een nieuwe boom. Het bomenbestand krijgt een impuls. Op basis van de boomkansenkaart worden extra bomen geplant en/of groeiplaatsen van bestaande bomen worden verbeterd. Het beleidsplan groenbeheer wordt geëvalueerd.
35
Economie, recreatie en toerisme Omschrijving speerpunt Landsmeer is een economisch krachtige gemeente en aantrekkelijk voor bezoekers en toeristen. In Landsmeer is voor zowel bestaande als nieuwe bedrijven en ZZP’ers ruimte voor ondernemerschap. Wat willen we bereiken? In 2026 is er een structurele en actieve dialoog met ondernemers, boeren, winkeliers, horecaondernemers en marktkooplieden. Wat gaan we daar voor doen? • • • • •
Organiseren van regelmatige bijeenkomsten, consultaties en netwerkactiviteiten met lokale ondernemers en agrariërs, zoals op de jaarlijkse Dag van de Ondernemer. Ondernemers vroegtijdig betrekken bij beleidsontwikkelingen en lokale initiatieven. Ondersteuning bieden bij vergunningen, subsidies en andere faciliteiten die ondernemerschap bevorderen. Signaleren en oplossen van knelpunten in het ondernemersklimaat in samenwerking met relevante partners. We werken samen in de regio met Bureau Toerisme Laag-Holland om de kansen op gebied van toerisme en recreatie optimaal te benutten. We zijn een van partners binnen de Regiodeal Waterland, waarbij ingezet wordt op beter wonen, werken en leren. We nemen deel aan activiteiten van de Amsterdam Economic Board en MRA.
36
Wat mag het kosten? Bedragen * € 1.000
Rekening
Begroting
begroting voor
Mutatie
Begroting
Meerjarenraming
Ruimtelijk domein
2024
2025
2026
2026
2026
2027
2028
2029
3.01 Afvalstoffen
-1.527
-1.728
-1.861
52
-1.809
-1.796
-1.671
-1.670
3.02 Begraven
-181
-161
-161
-9
-170
-176
-175
-174
-1.173
-1.573
-866
-506
-1.371
-1.356
-1.342
-1.342
3.04 Economie & Recreatie
-184
-211
-213
-10
-223
-223
-222
-222
3.05 Groenvoorzieningen
-635
-752
-680
-111
-791
-782
-768
-710
3.06 Grondexploitatie
0
0
0
0
0
0
0
0
-556
-661
-661