8 20211111 Programmabegroting 2022 - Schrijfversie 13102021 publicatie.pdf
Tekst van het document
Planning
Gelijktijdig met de aanpak van de N 279 nemen we ook gemeentelijke projecten mee zoals de aansluiting Peeleindseweg - N272. Uitvoering is afhankelijk van wanneer de uitspraak is van de Raad van State.
10 - 2022
3.07 Wij stellen een visie op voor het buitengebied Omgevingsvisie voor bebouwde kommen
Planning
De aanstaande Omgevingswet - die waarschijnlijk in werking treedt op 1 juli 2022 - schrijft voor dat gemeenten in 2024 beschikken over een Omgevingsvisie voor het gehele grondgebied. De gemeenteraad heeft in verband met de actuele uitdagingen, prioriteit gegeven aan een omgevingsvisie voor het buitengebied. Deze visie zal in 2021 worden opgeleverd. Maar de gemeente dient dus ook een omgevingsvisie te schrijven voor de vier bebouwde kommen waarin andere ruimtelijke thema's een rol spelen dan in het buitengebied. De gemeente start daarom in 2023 met het schrijven van een omgevingsvisie voor de kommen. Laarbeek kan dan in 2024 over dit belangrijk richtinggevend document beschikken.
12 - 2024
We zetten onverminderd in op duurzaamheid en brengen focus 3.09 aan in concrete duurzaamheidsdoelstellingen en tegelijkertijd verankeren we duurzaamheid in alle beleidsonderwerpen Diverse onderzoeken ten behoeve van warmtetransitie
Planning
Laten uitvoeren van een technisch-financiële haalbaarheidsstudie naar een schaalbare warmteproductie bij de RWZI Aarle-Rixtel. Daarnaast kleinere quickscans laten uitvoeren in Beek en Donk en Lieshout naar aardwarmte en aquathermie.
06 - 2023
Klimaatadaptiever inrichten van de openbare ruimte
Planning
12 - 2022 De in 2022 geplande projecten in de openbare ruimte (denk aan rioolrenovaties en de bomenplannen) gaan we klimaatadaptiever maken. In de planvoorbereiding kijken we niet alleen door een civieltechnisch bril maar benutten we ook kansen om verharding te verminderen en meer groen aan te brengen. Daarvoor kijken ook mensen met andere expertises mee om de plannen klimaatadaptiever te maken. Daarnaast investeren we meer tijd in de bijbehorende participatietrajecten om onze inwoners voldoende ruimte te geven, maar ook om ze uit te leggen waarom we de plannen anders (duurzamer) vormgeven. Hiermee geven we tevens uitvoering aan de regionale uitvoeringsagenda klimaatadaptatie.
25
Stimulering inwonersinitiatieven vergroening
Planning
12 - 2022 We zetten er op in om in 2022 10 inwonersinitiatieven voor vergroening met een subsidiebijdrage te ondersteunen. Denk daarbij aan het vullen van bloembakken, het aanleggen van een geveltuintje door een rij tegels weg te halen, of een boomspiegel aan te planten. Het gaat om relatief kleinschalige initiatieven die veel doen voor klimaatadaptatie, biodiversiteit en sociale binding. Op die manier proberen we onze inwoners op een positieve en stimulerende manier mee te krijgen in onze duurzaamheidsboodschap. De ondersteuningsmogelijkheid zal via de lokale en sociale media onder de aandacht van onze inwoners gebracht worden. Uitvoering projecten energiebesparing
Planning
12 - 2022 In 2022 zal de Regeling Reductie Energieverbruik Woningen lopen, een subsidie bedoeld voor huurders om kleine energiebesparende maatregelen te nemen. Ook organiseren we de Duurzame Huizen Route. Hierbij leren huiseigenaren van andere huiseigenaren hoe ze hun huis het beste kunnen verduurzamen. Verder hebben bedrijven in 2023 een energielabel C plicht. Wij moeten ze hierover tijdig informeren. Ten slotte zullen we inwoners veelvuldig blijven informeren over energiebesparingsmogelijkheden. Uitwerking van een dorpsplan aardgasvrij
Planning
Dorpsplan aardgasvrij uitwerken voor de dorpskern van Mariahout. Dit doen we in samenspraak met inwoners. Het dorpsplan bestaat uit vier hoofdcomponenten: participatie en communicatie, techniekkeuze en uitvoeringsstrategie, inzicht in kosten en inzicht in meekoppelkansen. Voor een definitieve techniekkeuze en inzicht in de kosten is verdiepend onderzoek noodzakelijk.
12 - 2024
Verduurzaming gemeentelijk vastgoed; Meerjarenonderhoudsplan
3.10
Planning
Gemeentelijk vastgoed verduurzamen door het opnemen van duurzaamheid in het meerjarenonderhoudsplan (MJOP).
06 - 2022
Waterberging en groen Oranjelaan
Planning
We realiseren een waterberging in het groengebied tussen Oranjelaan en Beekerheide in Beek en Donk. Dit combineren we met een herinrichting van deze hoofdgroenstructuur. Water afkomstig van bedrijventerrein Beekerheide kan duurzaam worden geborgen en we verhogen de biodiversiteit en kwaliteit van de leefomgeving. Met diverse betrokkenen maken we een plan dat in 2022 uitgevoerd wordt.
12 - 2022
We zetten in op het versterken van de natuur en landschap van Laarbeek Invoering Omgevingswet
Planning
De implementatie van de Omgevingswet krijgt – als gevolg van het uitstel van de invoering - een vervolg in 2022. De beoogde inwerkingtreding is op 1 juli 2022 voorzien. Voor de datum van inwerkingtreding zijn alle minimale eisen van de VNG geïmplementeerd en is er geoefend. De benodigde software is aangeschaft en geïmplementeerd. De ruimtelijke dienstverlening is op orde en alle met de Omgevingswet samenhangende raadsbesluiten zijn genomen.
12 - 2022
Realisatie ecologische verbinding Boerdonkse Kampen
Planning
In de Boerdonkse Kampen (Mariahout) realiseren we een ecologische verbindingszone die de Mariahoutse Bossen en de bossen van Het Gerecht (gemeente Meierijstad) met elkaar verbindt.
06 - 2022
26
3.11
Van Gogh Nationaal Park
Planning
In 2019-2020 heeft Laarbeek deelgenomen aan de voorbereiding tot het verkrijgen van de status van Van Gogh Nationaal Park. Laarbeek is gevraagd om vanaf 2021 deel te nemen aan het Van Gogh Nationaal park, een samenwerking van een veertigtal partijen: gemeentes, waterschappen en maatschappelijke organisaties. Van Gogh Nationaal Park zal fungeren als vliegwiel voor ruimtelijk opgaves, zoals duurzame energieontwikkeling. Hierbij is oog voor het behouden en versterken van het Brabantse landschap, dat op talrijke schilderijen van Van Gogh terug te vinden is. Daarnaast versterkt de titel Nationaal Park de toeristische aantrekkingskracht van Laarbeek. De status Nationaal Park is (nog) niet toegekend.
12 - 2023
Afspraken toegevoegd die niet in het raadsprogramma waren opgenomen Besparing bibliotheek
Planning
03 - 2022 In het eerste kwartaal 2022 wordt een voorstel bij de raad aangeboden over de invulling van de resterende taakstellende besparing van € 35.000 op de subsidie van de bibliotheek, zoals opgenomen in de begroting 2021. Inrichting Vonderweg
Planning
Het afronden van de inrichting van de Vonderweg na duidelijkheid aan de 04 - 2022 hand van gerechtelijke uitspraak (30 km of 50 km zone). Opheffen parkeerknelpunten zuidzijde Lieshout
Planning
De uitkomsten van het geactualiseerde parkeeronderzoek worden betrokken bij een studie naar de verkeerssituatie in het centrum van Lieshout. Een aantal scenario's wordt hierbij onderzocht. In de raadsinformatiebrief van 29 juni 2021 heeft het college het proces met betrekking tot het Centrumplan Lieshout toegelicht en de raad heeft op 9 september 2021 voor het project krediet beschikbaar gesteld. Het verkeerskundig onderzoek start in het vierde kwartaal van 2021 en afronding is gepland in het 1e kwartaal van 2022.
03 - 2022
Uitvoering bomenvervangingsplan
Planning
We starten met de participatietrajecten om te komen tot bomenplannen voor de wijk De Regt en het wethouder Notenplein in Beek en Donk, de Julianastraat, Oranjeplein en Wilhelminastraat in Mariahout, de omgeving Franciscushof/Burg. v.d. Heuvelstraat in Lieshout en de omgeving Nachtegaalstraat, Past. vd Heuvelstraat en Broekelingstraat in AarleRixtel. De laatste in combinatie met rioolvervanging. Daadwerkelijke uitvoering zal deels in 2022 en deels in 2023 plaatsvinden.
12 - 2022
3.2 Financiën Rekening
Begroting
Meerjarenbegroting
bedragen x € 1.000
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Lasten
7.013
9.201
9.168
8.944
8.643
8.705
Verkeer, wegen en water
2.328
2.811
2.771
2.846
2.913
2.959
Recreatieve Havens
5
5
5
5
5
5
Musea
21
21
21
21
21
21
Cultureel erfgoed
75
86
100
100
100
100
27
Media
414
424
389
354
354
354
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
1.864
2.613
2.387
2.353
2.367
2.382
Milieubeheer
1.340
1.807
1.752
1.783
1.783
1.783
Ruimtelijke Ordening
666
1.149
1.462
1.202
820
820
Wonen en bouwen
300
286
280
280
280
280
-1.369
-2.293
-1.301
-1.242
-1.142
-1.142
-128
-88
-88
-88
-88
-88
Cultureel erfgoed
-12
-8
-8
-8
-8
-8
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
-31
-83
-58
-58
-58
-58
Milieubeheer
-163
-12
-50
-75
-75
-75
Ruimtelijke Ordening
-81
-1.296
-181
-181
-132
-132
Wonen en bouwen
-953
-807
-916
-831
-781
-781
5.644
6.907
7.867
7.702
7.501
7.562
963
2.303
540
790
540
40
Onttrekkingen aan reserves
-1.431
-3.204
-1.090
-1.215
-733
-113
Resultaat
5.176
7.056
7.317
7.277
7.308
7.489
Baten Verkeer, wegen en water Recreatieve Havens
Saldo van baten en lasten Stortingen in reserves
Onderstaande tabel geeft de ontwikkeling van de begrotingssaldi weer. Begroting bedragen x € 1.000
Meerjarenbegroting
2022
2023
2024
2025
-6.753
-6.644
-6.698
-6.755
Krediet gemeentelijke bijdrage aanpak N279
-2
-2
-2
-2
Herplaatsen Carillon Lieshout
-1
-1
-1
-1
1e Tussenrapportage 2021
12
12
12
12
Ophogen krediet Oranjeplein
-2
-2
-2
-2
Kadernota 2022
25
-130
-161
-286
Waterbeheersplan 2021
-3
-3
-3
-3
-6.724
-6.770
-6.855
-7.037
Nieuw beleid
-300
-110
-10
-10
Bestaand beleid
-202
-319
-319
-319
Loon- & prijsontwikkeling
-62
-62
-62
-62
7
20
23
24
-36
-37
-84
-85
-7.317
-7.277
-7.308
-7.489
Primitieve begroting 2021-2024
Startpositie Meerjarenbegroting 2022-2025
Kapitaallasten Overige mutaties Saldo Meerjarenbegroting 2022-2025
28
Toelichting financiële mutaties Onderstaande tabel laat de mutaties uit de Programmabegroting 2022 zien. Begroting
Meerjarenbegroting
bedragen x € 1.000
2022
2023
2024
2025
Nieuw beleid
-300
-110
-10
-10
-20
-10
-10
-10
-20
-10
-10
-10
Extra budget bomenbeheer Lasten
Voorstel om het budget bomenbeheer in 2022 structureel te verhogen met € 10.000 en incidenteel € 10.000. Met de realisatie van verschillende woonwijken zoals Beekse Akkers, Nieuwenhof, Strijp en Hoge Suute is het areaal aan bomen uitgebreid. De eerste jaren wordt het onderhoud uitgevoerd door onze buitendienst. Inmiddels zijn forse aantallen aangeplante bomen dermate hoog geworden dat ze door een aannemer uitgevoerd moeten worden, hetgeen leidt tot extra structurele kosten. Daarnaast hebben we vanwege standplaatsproblemen en klimaatverandering te maken met een toename van beheerskosten. Vooralsnog zijn deze kosten als incidenteel benoemd. Indien de stressfactoren voor de bomen blijven aanhouden zullen er extra structurele middelen gereserveerd moeten worden. Omgevingsvisie buitengebied: Het introduceren van een sloopprikkel voor het buitengebied Lasten
0
0
0
0
0
0
0
0
Om daadwerkelijke ontstening van het buitengebied te kunnen bereiken - en dus ruimtelijke kwaliteit - dient een sloopprikkel te worden geïntroduceerd. De kosten voor de prikkel kunnen mogelijk worden bekostigd uit de Landschapsinvesteringsregeling, de ruimte-voorruimte regeling en de Bio-regeling (Buitengebied in Ontwikkeling). Ook het verwijderen van asbest is een belangrijke component in deze operatie. Omgevingsvisie buitengebied: Het opstellen van een handboek landschappelijke kwaliteitsverbetering buitengebied Lasten
-20
0
0
0
-20
0
0
0
Bij ruimtelijke initiatieven in het buitengebied wordt initiatiefnemers vaak opgelegd om op basis van de Landschapsinvesteringsregeling (LIR) een financiële bijdrage te leveren of zelf landschappelijke maatregelen te nemen in hun directe omgeving. In het laatste geval ontbreekt het de initiatiefnemers vaak aan inspiratie en kennis. Met een handboek lukt het om gebiedsgewijs voorbeelden aan te leveren voor landschappelijke interventies en inpassing. Omgevingsvisie buitengebied: Het opstellen van een omgevingsplan voor het buitengebied Lasten
29
-200
0
0
0
-200
0
0
0
Nu de Omgevingsvisie buitengebied in december 2021 ter behandeling aan de raad zal worden aangeboden, dient vooruit te worden gekeken naar de juridische vertaling van de visie in een omgevingsplan (onder de Omgevingswet de opvolger van het bestemmingsplan). Immers, enkel het omgevingsplan is juridisch bindend voor inwoner en gemeente, niet de omgevingsvisie. Omgevingsvisie buitengebied: Opstellen brandveiligheidsplan voor woonbos Molenheide Lasten
-30
0
0
0
-30
0
0
0
Nu de kans op bosbranden door klimaatverandering (verdroging) toeneemt, is het op basis van de gemeentelijke zorgplicht zaak een brandveiligheidsplan op te stellen voor het woonbos Molenheide. Omgevingsvisie buitengebied: Opstellen van een beeldkwaliteitplan voor bouwen in het buitengebied Lasten
-30
0
0
0
-30
0
0
0
Het platteland als woon- en recreatiegebied is steeds meer gebaat bij ruimtelijke kwaliteit. Authentieke architectuur - zeker in historische bebouwingsconcentraties - geven het landelijk gebied kleur, herkenbaarheid en identiteit. De gemeente wil daarom de bestaande waarde van het agrarisch erfgoed beschermen, en borgen dat nieuwe woningen zich passend voegen tussen de bestaande woningen. Hiervoor is een inspirerend beeldkwaliteitplan het aangewezen instrument. Dit instrument ontbreekt nu. Omgevingsvisie buitengebied: Uitwerking van De Brede Plattelandsbestemming Lasten
0
0
0
0
0
0
0
0
Het aantal agrarische bedrijven in het buitengebied neemt dramatisch af. Om het buitengebied desondanks vitaal te kunnen houden, dienen voor deze ondernemers en bedrijven nieuwe verdienmodellen en functies te worden gecreëerd. De omzetting in het bestemmingsplan vergt echter veel tijd, energie en geld. Dit belemmert de doorontwikkeling van het buitengebied. Vandaar dat in de ontwerp-omgevingsvisie buitengebied is geopperd om onderzoek te doen naar een brede plattelandsbestemming, waarbij met een directe titel meer mogelijkheden en meer flexibiliteit worden gecreëerd. Dit zonder dat een herziening van het bestemmingsplan (of in de toekomst: omgevingsplan) noodzakelijk is. De provincie Noord-Brabant zal nadrukkelijk bij dit onderzoek worden betrokken. De kosten voor het onderzoek worden gedekt door het bestaande budget voor de omgevingsvisie buitengebied. Opstellen omgevingsvisie binnengebied (kom) Lasten
0
-100
0
0
0
-100
0
0
De Omgevingswet schrijft voor dat gemeenten vóór 1 januari 2025 dienen te beschikken over een omgevingsvisie voor het gehele grondgebied. De gemeenteraad heeft eerder in verband met de diverse actuele uitdagingen, prioriteit toegekend aan een afzonderlijke visie voor het buitengebied. Het totstandkomingsproces hiervan is vergevorderd. Met het proces om te komen tot een omgevingsvisie voor de kernen moet nog worden gestart. Om de eerder genoemde deadline te kunnen halen is het absolute noodzaak om begin 2023 hiermee aan te vangen. Gezien het groot aantal belanghebbenden in de kernen is ook dit proces voor
30
een belangrijk deel afhankelijk van participatie en communicatie, hetgeen extra tijd in beslag neemt. Bestaand beleid Aanvullende (personele) kosten GR ODZOB Lasten
-202
-319
-319
-319
0
-117
-117
-117
0
-117
-117
-117
De ‘Taskforce ODZOB financieel robuust’ heeft zich verdiept in de problematiek van de achterblijvende ‘declarabiliteit’. De personeelsinzet is vaak hoger dan geraamde norm van 1.340 uur per fte in de begroting. De verdringing van beschikbare uren leidt tot allerlei ongewenste effecten, zoals onvoldoende uren voor opleiding, vermindering van het werkplezier voor medewerkers en negatieve uitstraling op het imago van de ODZOB. De Taskforce heeft vastgesteld, dat de accountmanagementwerkzaamheden tot nu toe ten onrechte als ‘overhead’ zijn aangemerkt en daarmee deel uit maken van het gemiddelde uurtarief van de ODZOB. Door de urenraming van de accountmanagers op te nemen in de werkprogramma’s vindt een meer rechtvaardige toerekening plaats en kan het uurtarief dalen. Ook is vastgesteld dat de provincie sinds de oprichting van de ODZOB gedeeltelijk mee betaalt aan kosten die voor rekening van de gemeenten zouden moeten komen. Dit is onzuiver. Daarnaast heeft de Taskforce geconstateerd dat er extra inspanningen nodig zijn gezien de vele regionale uitdagingen om haar rol voor de deelnemende gemeenten op een adequate wijze te kunnen blijven vervullen. Men dient te beschikken over wat meer strategische denkkracht en juridische en financiële ondersteuning.
Indicatief is bepaald, dat dit voor Laarbeek betekent dat er een opslag van 17% dient te worden toegepast op het werkprogramma, hetgeen resulteert in een extra financiële bijdrage van € 117.617. Voor het jaar 2022 wordt door de Taskforce in overweging gegeven om de extra kosten incidenteel te dekken uit de algemene reserve van de ODZOB. De aanbevelingen van de Taskforce zullen worden betrokken bij de Kadernota 2023 van de ODZOB en volgens planning op 2 december aanstaande worden voorgelegd aan het Algemeen Bestuur. De nieuwe begroting voor 2023 zal zoals gebruikelijk worden gebaseerd op de voorgaande Kadernota. De reguliere zienswijzeprocedure op de Begroting 2023 zal daarbij gevolgd worden. Actualisatie verzekeringspremies 2022 e.v. Lasten
-1
-1
-1
-1
-1
-1
-1
-1
De actuele premies van de huidige verzekeringsportefeuille zijn tegen het licht gehouden. Dit leidt tot diverse noodzakelijke bijstellingen, zowel positief als negatief; per saldo een budgettair nadeel ter grootte van € 14.368. Deze structurele bijstelling voor 2022 en verder wordt, verdeeld over diverse programma's, opgenomen in de begroting 2022. Bijstellingen bijdrage GR ODZOB Lasten
-31
-31
-31
-31
-31
-31
-31
-31
Bijstellingen conform de vastgestelde meerjarenbegroting 2022 ODZOB (besluit AB 01 juli 2021). Extra budget openbaar groen (areaal) Lasten
-60
-60
-60
-60
-60
-60
-60
-60
Het onderhoudsbudget dient verhoogd te worden. Er is sprake van uitbreiding van het areaal, zoals de Beekse Akkers, Nieuwenhof-Noord en De Hoge Regt. Ook het
31
klimaatadaptiever en natuurvriendelijk inrichten van de openbare ruimte brengt hogere aanleg- en onderhoudskosten met zich mee. Kwaliteitsniveau openbaar beheer groen behouden, effecten klimaatverandering bestrijden (naast areaal van € 60.000)
-100
-100
-100
-100
Lasten
-100
-100
-100
-100
Ten gevolge van de uitbreiding van het areaal te onderhouden groen (Laarbeek kent diverse exploitaties) dient het budget voor het onderhoud, dat wordt uitgevoerd door Senzer te worden verhoogd met € 60.000. Daarnaast worden we in toenemende mate geconfronteerd met de gevolgen van klimaatverandering. Aanhoudende droogte of juist extreme regen en het steeds langer wordende onderhoudsseizoen leiden tot aanzienlijke extra kosten. Willen we blijven voldoen aan het huidige door de raad vastgestelde kwaliteitsniveau dan zal het bestaande beheer en onderhoud verder geïntensiveerd moeten worden (€ 100.000 structureel m.i.v. 2022). Ophoging budget kleine verkeersmaatregelen Lasten
-10
-10
-10
-10
-10
-10
-10
-10
In het regulier overleg met de Dorpsraden en de politie over verkeersknelpunten blijkt dat er veel wensen zijn om knelpunten aan te pakken. Enkele jaren geleden is besloten om jaarlijks € 20.000 hiervoor beschikbaar te stellen. In de praktijk blijkt dat dit onvoldoende is. Daarom wordt voorgesteld om het bedrag te verhogen, zodat er jaarlijks meer knelpunten aangepakt kunnen gaan worden. Vervanging openbare verlichting cfm beleidsplan Lasten
0
0
0
0
0
0
0
0
Conform de vastgestelde nota 'Licht in de openbare ruimte' wordt een investering voor 2022 geraamd van € 280.000. De dekking van de kapitaallasten vindt binnen hetzelfde programma plaats ten laste van het beschikbare budget vervangingsinvesteringen tbv openbare verlichting.
3.3 Beleidsindicatoren gemiddelde gemeente < 25.000 inwoners
verplicht volgens BBV j/n
meet eenheid
actualiteit
Gemiddelde WOZ-waarde
Ja
Duizend euro
2020
€ 294
€ 312
Nieuw gebouwde woningen
Ja
per 1.000 woningen
2020
22,5
9,6
Demografische druk
Ja
%
2021
76,7
79,6
Beleidsindicator
32
Laarbeek
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden
Ja
€
2021
761
onbekend
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
Ja
€
2021
814
onbekend
3.4 Investeringen Onderstaande tabel geeft de investeringen voor het begrotingsjaar 2022 weer.
Bruto budget 200.000 300.000 60.720 60.720 60.720 60.720 200.000 500.000 400.000 280.000
Omschrijving Vervanging VRI 2023 Aarle-Rixtel Vervangen brug Stapweg Beek en Donk Speelruimteplan 2022 Speelruimteplan 2023 Speelruimteplan 2024 Speelruimteplan 2025 Innovatieve geluidsmaatregelen N279 Herinrichting Kerkplein Aarle-Rixtel Aanpak Kruising Deense Hoek N615 Vervanging openbare verlichting 2022
33
Bijdrage derden
Nettobudget 200.000 300.000 60.720 60.720 60.720 60.720 200.000 500.000 400.000 280.000
4 Economie en werkgelegenheid Portefeuillehouders Wethouder Briels Wethouder Meulensteen Wethouder Slaets-Sonneveldt
Bedrijvigheid Het winkelbestand in de kleine kernen staat onder druk. Toenemende mobiliteit, internetmogelijkheden, schaalvergroting en de behoefte aan recreatief winkelen leiden er toe dat deze voorzieningen onder druk komen te staan. Laarbeek beschikt over een visie met betrekking tot detailhandel. Wij nemen een actieve houding aan in het versterken van de (winkel)centra en het oplossen van leegstand. Dit vraagt om een toekomstperspectief met betrekking tot detailhandel. Door het clusteren en herstructureren van bedrijventerreinen wordt er naar gestreefd om nieuwe kansen voor lokale bedrijvigheid en dus werkgelegenheid te creëren en ook verbeteringen aan te brengen met betrekking tot de leefbaarheid. Bemmer IV, heeft daarbij als relatief nieuw en bovenlokaal bedrijventerrein onze speciale aandacht. Met het aantrekken van de economie en de toenemende vraag naar (grote) bedrijfskavels is het van belang dat wordt vastgehouden aan het Ambitieprogramma Bemmer IV (kwaliteit en uitstraling). Laarbeek zal ook een actieve rol vervullen in de regionale afstemming over bedrijventerreinen. Laarbeek heeft sinds 2017 een ondernemersfonds. Het is een initiatief van Parkmanagement Laarbeek, CentraManagement Laarbeek en ZLTO.
Het fonds is bedoeld om georganiseerd ondernemerschap in staat te stellen om collectieve zaken structureel te financieren en daarmee de economie in Laarbeek te versterken. In 2018 volgt een evaluatie die inzicht geeft in de wensen van de ondernemers; in 2021 vindt een eindevaluatie plaats. Toerisme en recreatie Laarbeek heeft haar inwoners maar zeker ook de inwoners van omliggende gemeenten en het stedelijk gebied het nodige te bieden. Er is voldoende potentieel op verschillende vlakken dat beter kan worden benut. Daarom wordt ingezet op een stevige positionering van Laarbeek. Laarbeek profileert zich als Waterpoort van de Peel en spant zich in voor een aantrekkelijk buitengebied met extensieve en laagdrempelige recreatie. De komende periode wordt verder ingezet op (het faciliteren van) kleinschalige recreatieve functies waarbij de focus in het bijzonder op Waterboulevard en de Blauwe Poort komt te liggen. Met beide projecten wordt verder gebouwd aan Waterpoort van de Peel. Participatie en armoede We zetten ons in om (verborgen)armoede te bestrijden, armoede die voor de samenleving niet zichtbaar is met als uitgangspunt gelijke kansen voor iedereen. Daarbij willen we speciale aandacht besteden aan kinderarmoede. Wij vinden dat kinderen niet de dupe mogen worden van de financiële situatie waarin zij zich bevinden.
Preventie en vroegtijdig signaleren van betalingsachterstanden kunnen helpen om (problematische) schulden te voorkomen. Problematische schulden leiden niet zelden tot gezondheidsproblemen, een beroep op de bijstand en/of huisuitzetting of zelfs tot jeugdhulpvraagstukken. We vinden het daarom van belang om de schulddienstverlening verder door te ontwikkelen om dit instrument zo effectief en efficiënt mogelijk te kunnen inzetten. Sinds 1 januari 2015 is de Participatiewet van kracht. Dit betekent dat gemeenten verantwoordelijk zijn voor het bieden van ondersteuning aan mensen met (verminderd) arbeidsvermogen bij het vinden van passend werk. Laarbeek werkt hiervoor regionaal samen in het werkbedrijf Senzer. Om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt te kunnen toeleiden naar de reguliere arbeidsmarkt zijn voorzieningen nodig, zoals werkervaringsplaatsen en mogelijkheden voor maatschappelijke deelname bij lokale voorzieningen. Door een breder aanbod van dergelijke (laagdrempelige) voorzieningen wordt 34
de kans tot de toeleiding naar de arbeidsmarkt vergroot. We zetten in op maatwerk door samenwerking met alle partners die nodig zijn om mensen te helpen en kijken daarbij over de grenzen van de bestaande regels en kaders heen.
4.1 Speerpunten Wat willen we bereiken? 4.01
We schenken extra aandacht aan onze bedrijventerreinen om de kansen voor (lokale) bedrijvigheid te vergroten
4.02
Na een tussenevaluatie in 2018 wordt in 2021 een eindevaluatie uitgevoerd van het ondernemersfonds
4.03
We werken aan een toekomstperspectief voor de detailhandel
4.04
We blijven inzetten op kleinschalige recreatieve functies en we focussen op Waterboulevard en Blauwe Poort
4.05
We blijven inzetten op een stevige positionering van Laarbeek als Waterpoort van de Peel
4.06
We richten ons op de bestrijding van de verborgen armoede, in het bijzonder bij kinderen
4.07
Schulddienstverlening wordt verder doorontwikkeld
4.08
Er worden laagdrempelige voorzieningen gecreëerd voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt gericht op participatie
4.09
Afspraken toegevoegd die niet in het raadsprogramma waren opgenomen
Wat gaan we daar voor doen? 4.01
We schenken extra aandacht aan onze bedrijventerreinen om de kansen voor (lokale) bedrijvigheid te vergroten Bestaande bedrijventerreinen - Beekerheide
Planning
Samen met Stichting Parkmanagement Laarbeek werken we aan het vitaal houden van de bestaande bedrijventerreinen. Per bedrijventerrein bekijken we wat aandachtspunten zijn en stellen we indien nodig een plan van aanpak op. Diverse issues komen hierbij aan bod: duurzaamheid, veiligheid, parkeernormen, geluidsnormen en onderhoudsnormen. Vanaf het vierde kwartaal van 2021 wordt dit opgepakt voor Beekerheide en wordt bekeken welke concrete acties nodig zijn in 2022.
12 - 2022
Dutch Technology Week
Planning
Organiseren van een Hotspot waarbij bedrijven uit de regio zich gezamenlijk presenteren en mensen (vooral kinderen) warm willen maken voor techniek. Aan dit evenement doen meer dan 50 bedrijven en een aantal onderwijsinstellingen mee. Vanuit de basisscholen, de Roefeldagen en Parkmanagement/ Ondernemersfonds worden kinderen gemotiveerd en gefaciliteerd om de DTW te bezoeken. De Hotspot wordt roulerend georganiseerd in de regio. In 2022 zal de Hotspot in Beek en Donk zijn, onder andere bij Formula Air en Kusters Goumans.
06 - 2022
35
4.04
4.06
Gebiedsontwikkeling Bemmer IV
Planning
Verkoopgesprekken, optiegevingen en verkopen van bedrijfskavels blijven plaatsvinden. Er wordt gestart met het woonrijp maken.
12 - 2025
Locatiestudie regionaal bedrijventerrein
Planning
In 2022 wordt de locatie bepaald van het beoogde nieuwe regionale bedrijventerrein in De Peel. Ook zal worden onderzocht wat de beste manier is om de samenwerking tussen de betrokken gemeenten het beste formeel te regelen voor de volgende fase.
12 - 2022
We blijven inzetten op kleinschalige recreatieve functies en we focussen op Waterboulevard en Blauwe Poort Actualisatie beleid recreatie en toerisme
Planning
In 2022 wordt het beleid voor recreatie en toerisme geactualiseerd. Het handboek recreatie en toerisme wordt gemaakt voor en met ondernemers. De visie en beleidslijnen zullen voortbouwen op onder andere de Omgevingsvisie buitengebied en de recente samenwerking voor Peelmarketing.
12 - 2022
Uitvoeringsprogramma erfgoedbeleid
Planning
Het geactualiseerde erfgoedbeleid (Een erfenis aan verhalen) voor 20212026 is in september 2021 vastgesteld door de raad. In het bijhorende uitvoeringsprogramma zijn acties per ambitie opgenomen tot en met 2026 . Het uitvoeringsprogramma is gevoed met ideeën van inwoners, bestuur en ambtelijk betrokkenen. Voor komend jaar staan acties als het opstellen van een kerkenvisie Laarbeek en paraplubestemmingsplan archeologie op het programma.
12 - 2026
Visie 't Gulden land realiseren
Planning
De visie voor ’t Gulden Land is in 2019 vastgesteld door de gemeenteraad. De gebiedsontwikkeling in ’t Gulden Land draagt sterk bij aan de positionering van Laarbeek als Waterpoort van de Peel. Samen met de partners Waterschap Aa en Maas en gemeente Helmond gaan we in 2022 gaan we verder aan de slag met verschillende deelprojecten, waaronder natuurontwikkeling in de Kop van Aarle-Rixtel.
12 - 2026
We richten ons op de bestrijding van de verborgen armoede, in het bijzonder bij kinderen Verbeteren vroegsignalering
Planning
Om ernstigere problemen te voorkomen, is het van groot belang schulden 04 - 2022 en tekenen van armoede al in een vroeg stadium te signaleren. We ontwikkelen een proces voor een nauwere samenwerking met werkgevers en het onderwijs, wat zich richt op vroegsignalering en vervolgens het vergroten van het zelfoplossend vermogen. 4.07 Schulddienstverlening wordt verder doorontwikkeld Inzet ervaringsdeskundigen
Planning
In 2021 is het nieuwe minima- en armoedebeleid 2021-2024 vastgesteld. 12 - 2022 Één van de doelstellingen van het minimabeleid is om de (verborgen) armoede beter in beeld te brengen. Om hier een extra impuls aan te geven gaan we activiteiten ontplooien om juist meer mensen te bereiken die we nu niet bereiken. Dit doen we door de inzet van ervaringsdeskundigen.
36
Sluitende keten schuldhulpverlening
Planning
04 - 2022 Om ervoor te zorgen dat de keten van schuldhulpverlening (variërend van lichte financiële problemen tot en met een wettelijk schuldsaneringstraject) sluitend is, worden de momenteel ontbrekende/onvolledig ingeregelde schakels ingericht. Dat wil zetten dat het maatschappelijk werk erop wordt ingericht dat zij zowel in kwantitatieve als kwalitatieve zin in staat zijn om voor in de keten de benodigde hulp te kunnen verlenen in de vorm van budgetcoaching, budgetbegeleiding en budgetbeheer (niet technisch budgetbeheer want dat zit bij Kredietbank Nederland). Verder wordt, ook in aansluiting op de in voorbereiding zijnde notitie jeugd, een plan ontwikkeld voor de doelgroep jongeren (met schulden). Dit is een doelgroep waar we specifieke aandacht aan moeten geven, zeker ook gezien de huidige (corona)situatie. Om te voorkomen dat zij in financiële problemen komen (begint al bij de voorlichting op de basisschool) en als ze financiële problemen/schulden hebben, hoe ze in beeld te krijgen en we ze een passend aanbod kunnen bieden. Tenslotte gaan we in samenhang met de andere leefgebieden en in afstemming met het Sociaal Team Laarbeek in de voorlichtende sfeer een preventief aanbod ontwikkelen. Dit doen we aan de hand van life-events welke (mogelijk) leiden tot een veranderde financiële situatie. We gaan inwoners hier pro-actief over informeren. 4.08
4.09
Er worden laagdrempelige voorzieningen gecreëerd voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt gericht op participatie Social Return On Investment
Planning
In 2022 wordt een plan van aanpak met verschillende scenario’s uitgewerkt waarna vervolgens het Social Return on investment (SROI)beleid wordt geïmplementeerd.
12 - 2022
Afspraken toegevoegd die niet in het raadsprogramma waren opgenomen Betere samenwerking lokaal onderwijs en arbeidsmarkt
Planning
Afspraken maken met het onderwijs en ondernemers over het ontplooien van lokale initiatieven ter bevordering van een betere afstemming tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Afspraken maken met werkgevers in het kader van ons nieuw op te stellen Social Return beleid.
06 - 2022
Deelname Laarbeek aan Peelmarketing
Planning
Na een succesvol eerste jaar wordt Peelmarketing in 2022 verder uitgebouwd. Dankzij de structurele financiering kunnen de marketeers in samenwerking met de gemeentes ook een lange termijnvisie opstellen.
12 - 2022
4.2 Financiën Rekening
Begroting
Meerjarenbegroting
2020
2021
2022
2023
2024
2025
23.619
17.423
18.409
18.040
17.869
17.574
Beheer overige gebouwen en gronden
11
11
11
11
11
11
Economische ontwikkeling
413
498
483
463
463
463
bedragen x € 1.000 Lasten
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
4.709
4.345
4.279
4.279
4.279
4.279
Bedrijfsloket en -regelingen
66
52
54
54
54
54
Economische promotie
90
196
412
309
297
147
37
Inkomensregelingen
10.006
5.408
6.309
6.192
6.150
6.094
Begeleide participatie
2.720
2.389
2.314
2.222
2.099
1.998
139
222
243
205
212
223
5.465
4.302
4.303
4.303
4.303
4.303
-19.515 -12.226
-12.482
-12.482 -12.482
-12.482
Arbeidsparticipatie Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) Baten Beheer overige gebouwen en gronden
-29
-31
-31
-31
-31
-31
-5.033
-4.380
-4.380
-4.380
-4.380
-4.380
-50
-39
-45
-45
-45
-45
Inkomensregelingen
-8.179
-3.474
-3.789
-3.789
-3.789
-3.789
Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
-6.224
-4.302
-4.237
-4.237
-4.237
-4.237
Saldo van baten en lasten
4.105
5.197
5.927
5.558
5.387
5.092
Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijfsloket en -regelingen
Stortingen in reserves
4.787
Onttrekkingen aan reserves
-2.540
-152
-473
-320
-296
-120
Resultaat
6.351
5.046
5.454
5.238
5.091
4.972
Onderstaande tabel geeft de ontwikkeling van de begrotingssaldi weer. Begroting bedragen x € 1.000
Meerjarenbegroting
2022
2023
2024
2025
-5.205
-5.104
-4.940
-4.869
Subsidieprogramma 2021-2023 _ aanvullende correctie
-1
-1
-1
-1
1e Tussenrapportage 2021
-2
-1
-1
-2
-118
-53
-76
-58
-5.326
-5.159
-5.018
-4.930
Nieuw beleid
-45
19
-5
-5
Bestaand beleid
-78
-103
-75
-45
Gemeentefonds
4
13
15
17
Loon- & prijsontwikkeling
-9
-9
-9
-9
Kapitaallasten
70
70
70
70
Overige mutaties
-69
-69
-69
-69
-5.454
-5.238
-5.091
-4.972
Primitieve begroting 2021-2024
Kadernota 2022 Startpositie Meerjarenbegroting 2022-2025
Saldo Meerjarenbegroting 2022-2025
Toelichting financiële mutaties Onderstaande tabel laat de mutaties uit de Programmabegroting 2022 zien. Begroting
Meerjarenbegroting
bedragen x € 1.000
2022
2023
2024
2025
Nieuw beleid
-45
19
-5
-5
0
24
0
0
0
24
0
0
Afdekking incidentele extra bijdrage 2023 Senzer Baten
38
De Begroting 2022 Senzer laat een extra tekort zien in de jaarschijf 2023. In het AB van Senzer dd 21-7-2021 is de Begroting 2022 Senzer vastgesteld met de aanvulling dat Senzer van het rekeningresultaat 2020 totaal incidenteel € 526.000 in 2021 gaat uitkeren aan de deelnemende gemeenten ter afdekking van het extra tekort in de jaarschijf 2023. Voor Laarbeek betekent dit een ontvangst in 2021 van incidenteel € 24.254 welk bedrag incidenteel gestort wordt in de algemene reserve via de 2e tussenrapportage 2021. Vervolgens kan in 2023 de algemene reserve weer incidenteel onttrokken worden in de Begroting 2022 Laarbeek ter incidentele afdekking van het ontstane extra tekort van de bijdrage 2023 Senzer in de Begroting 2022 Senzer. Impuls armoede-/minimabeleid Lasten
-20
0
0
0
-20
0
0
0
In 2021 is het nieuwe minima- en armoedebeleid 2021-2024 vastgesteld. Één van de doelstellingen van het minimabeleid is om de (verborgen) armoede beter in beeld te brengen. Om hier een extra impuls aan te geven gaan we activiteiten ontplooien om juist meer mensen te bereiken die we nu niet bereiken. Dit doen we door de inzet van ervaringsdeskundigen. Kosten locatiestudie regionaal bedrijventerrein Lasten
-20
0
0
0
-20
0
0
0
Vanuit de bestuurlijk trekkers voor het regionale bedrijventerrein is het verzoek binnen gekomen om in 2022 een bijdrage te leveren aan onderzoeken naar het regionale bedrijventerrein en dit in de begroting op te nemen. Dit is bestuurlijk besproken binnen De Peel. Voor 2022 is hiervoor eenmalig € 20.000 nodig. Voor de volgende fase (2023-2025) kan dit oplopen naar € 100.000. Dit wordt echter volgend jaar pas bekend en zal dan in de kadernota 2023 worden meegenomen. In de toekomst zullen er ook baten zijn vanuit de exploitatie van dit terrein maar daar moet nog onderzoek naar gedaan worden. Uitbreiding capaciteit Schuldhulpverlener
-5
-5
-5
-5
Lasten
-82
-5
-5
-5
Baten
77
0
0
0
In 2021 is de keten schuldhulpverlening in beeld gebracht en deze blijkt niet sluitend te zijn. Dit betekent dat een aantal taken binnen de schuldhulpverlening (budgetbegeleiding, nazorg, adviesrecht schuldenbewind en overige werkzaamheden) niet worden uitgevoerd. Om deze nieuwe/aanvullende taken uit te kunnen voeren, de kwaliteit in het oog te houden en te verbeteren, de (wettelijke) ontwikkelingen in het domein door te kunnen voeren en de kwetsbaarheid van de functie te verminderen wordt geadviseerd om een pilot te starten voor de duur van 1 jaar om de uitvoering van de schuldhulpverlening uiteen te zetten in een formatie 1,56 fte (uitbreiding huidige formatie met 0,78 fte) en het werkgeverschap te beleggen bij de GR Peelgemeenten. Dit betekent dat met ingang van 1 januari 2022 voor de huidige formatie € 5.161 extra structureel budget wordt aangevraagd en voor de incidentele kosten van de pilot (€ 76.518) wordt gevraagd een onttrekking te doen uit de reserve ‘coronagelden’.
39
Bestaand beleid
-78
-103
-75
-45
0
0
0
0
Lasten
0
0
0
0
Baten
0
0
0
0
Actualisatie verzekeringspremies 2022 e.v.
De actuele premies van de huidige verzekeringsportefeuille zijn tegen het licht gehouden. Dit leidt tot diverse noodzakelijke bijstellingen, zowel positief als negatief; per saldo een budgettair nadeel ter grootte van € 14.368. Deze structurele bijstelling voor 2022 en verder wordt, verdeeld over diverse programma's, opgenomen in de begroting 2022. Actualisering prognose zorgkosten 2022 Sociaal Domein Lasten
-45
-45
-45
-45
-45
-45
-45
-45
In september 2021 is door het college van B&W via de Q2-rapportage een geactualiseerde prognose zorgkosten 2021-2022 Sociaal Domein' ontvangen van de GR Peelgemeenten. In deze begroting vindt de bijstelling plaats naar de geactualiseerde prognose 2022 voor de zorgkosten Sociaal Domein (Wmo, Jeugd en Bijzondere bijstand, Minimabeleid & Schuldhulpverlening). De bijstelling 2022 resulteert per saldo in een voordeel van € 52.300. Bijstellen bijdragen GR MRE Lasten
-1
-1
-1
-1
-1
-1
-1
-1
Bijstellingen conform de vastgestelde meerjarenbegroting 2022 GR Metropool Regio Eindhoven (besluit AB 30 juni 2021). Bijstellingen bijdrage GR Peelgemeenten Lasten
-11
-11
-11
-11
-11
-11
-11
-11
Bijstellingen conform de vastgestelde meerjarenbegroting 2022 GR Peelgemeenten (besluit AB 15 juli 2021). Bijstellingen bijdrage GR Senzer
-22
-46
-18
11
Lasten
-336
-361
-333
-303
Baten
315
315
315
315
Bijstellingen conform de vastgestelde meerjarenbegroting 2022 Senzer (besluit AB 21 juli 2021). Gemeentefonds
4
13
15
17
Verwerking septembercirculaire 2021 Gemeentefonds
4
13
15
17
4
13
15
17
Lasten
40
De verwerking van de septembercirculaire 2021 gemeentefonds laat over de jaren 2022 t/m 2025, ná diverse opgenomen bijstellingen, over alle jaren een budgettair voordeel zien. Daarbij is rekening is gehouden met bijstellingen op de volgende onderdelen: - Budget coronamiddelen Het beschikbaar budget wordt verhoogd met incidenteel € 40.000 als gevolg van het 5e compensatiepakket. - Budget 'toezicht en handhaving gastouderschap' Dit beschikbaar budget wordt verhoogd met structureel € 5.000 met ingang van 2022. - Budget Rijksvaccinatieprogramma HPV mannen Dit budget wordt opgevoerd met structureel € 4.000 met ingang van 2022. - Budget re-integratiemiddelen Hiervoor is over alle jaren heen een lager budget beschikbaar gekomen waardoor minder middelen te besteden zijn voor re-integratie activiteiten. De diverse budgetbijstellingen leiden tot mutaties in de programma's 4, 5 en 6.
4.3 Beleidsindicatoren De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. Deze is hieronder weergegeven als indicator. gemiddelde gemeente < 25.000 inwoners
Beleidsindicator
verplicht volgens BBV j/n
meet eenheid
actualiteit
Functiemenging
Ja
%
2020
46,7
48,6
Vestigingen (van bedrijven)
Ja
per 1.000 inwoners 15 t/m 64 jaar
2020
179,4
165,4
41
Laarbeek
5 Gezondheid, welzijn, zorg en onderwijs Portefeuillehouders Burgemeester van der Meijden Wethouder Briels Wethouder Meulensteen Wethouder Slaets-Sonneveldt
Sociaal domein De aanpak binnen het sociale domein vraagt om een integrale benadering van het (gezins)systeem. Steeds op zoek gaan naar het leveren van maatwerk passend bij de situatie en vraag om ondersteuning zoals die zich voordoet. Dat vraagt op zijn beurt om verdergaande deregulering en ontschotting tussen de te onderscheiden domeinen. Daarmee wordt de benodigde ruimte gecreëerd voor het bieden van maatwerk en wordt ervoor gezorgd dat de zorg voor Laarbeek betaalbaar blijft. We willen maatwerk bieden, toegesneden op de individuele ondersteuningsbehoefte. Van het gelijkheidsbeginsel naar erkende ongelijkheid, het ongelijkheidsbeginsel. Doen wat nodig is in dít geval, in déze situatie binnen déze omstandigheden. Denkend en werkend vanuit economisch en maatschappelijk rendement, dat wat onze inwoner(s) daadwerkelijk helpt en minder vanuit het systeem en/of rechtmatigheid. We willen hierbij inbreng van de gebruikers van de zorg door periodiek te monitoren. We hebben er belang bij om inzicht te krijgen in behoeften en kosten om ons op basis daarvan te richten op preventie. Zorg en welzijn Je goed voelen wordt voor een belangrijk deel bepaald door mensen om je heen. Mensen met wie je lief en leed kunt delen en op wie je een beroep kunt doen als het even minder goed gaat. Helaas heeft niet iedereen een sociaal netwerk waarop hij terug kan vallen.
Eenzaamheid wordt door veel van onze inwoners als een groot probleem ervaren. Het gemis aan verbondenheid met anderen kan nadelige gevolgen hebben voor de gezondheid en er toe leiden dat mensen meer gebruik maken van voorzieningen. Eenzaamheid is bovenal vanuit menselijk oogpunt ongewenst. Wij willen hen (jong en oud) niet aan hun lot overlaten. Gezondheid kan gezien worden als ‘het vermogen zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in het licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven’. Het gaat niet alleen om de afwezigheid van ziekte. Mensen die goed leren omgaan met hun ziekte (aanpassingsvermogen) ervaren hun gezondheid over het algemeen ook als goed. Er wordt niet zozeer gekeken naar problemen of beperkingen, maar naar de mogelijkheden die mensen zelf nog hebben. Wij willen blijvend inzetten op deze nieuwe benaderingswijze van gezondheid en verwachten van onze professionals dat zij deze gedachte als uitgangspunt voor hun handelen nemen en aansluiting zoeken bij datgene wat iemand (nog) wil bereiken en mensen daarbij ondersteunen. De afbouw van zorginstellingen en toename van het aantal ouderen, maakt dat meer mensen met een fysieke of mentale beperking langer in de kernen blijven wonen en zo zelfstandig mogelijk mee kunnen blijven doen.
Dit vraagt om een zorgvuldige inrichting van de openbare ruimte, zodat gemeentelijke gebouwen en noodzakelijke voorzieningen (o.a. winkels, horeca) herkenbaar, bereikbaar en toegankelijk zijn. Door de toenemende vergrijzing van onze maatschappij wordt het aandeel van mensen met dementie ook een stuk groter in de nabije toekomst. Laarbeek probeert daar op in te spelen door een dementie-vriendelijke gemeente te zijn waarin gekeken wordt naar de mensen met dementie en hun omgeving. Omdat mensen langer thuis blijven wonen, moet de zorg hierop aangepast worden. Ook het begrip voor mensen met dementie in onze dorpen zal moeten veranderen, zodat ze langer mee kunnen doen in hun buurt en vereniging.
42
Steeds vaker wordt bij het verlenen van zorg een beroep gedaan op vrijwilligers die mantelzorg verlenen. Mantelzorg verlenen, hoort bij het leven. Dat neemt niet weg dat mantelzorgers overbelast kunnen raken. Slechts een beperkt gedeelte van de mantelzorgers is in beeld bij de welzijnsorganisatie. Veel van hen vinden het normaal wat ze doen en hebben geen behoefte aan ondersteuning of advies. In de toekomst zal steeds vaker een beroep op mantelzorgers moeten worden gedaan. De mantelzorger moet, daar waar nodig en gewenst, vanuit de sociale basisstructuur ondersteund en ontlast worden. Jeugdparticipatie is het maatschappelijk meedoen van jeugd, bijvoorbeeld door vrijwilligerswerk of via een maatschappelijke stage. Dit geeft jongeren inspraak en invloed en een bredere kijk op de maatschappij waar ook zij onderdeel van uitmaken. Ze krijgen de mogelijkheid om een initiatief te nemen en verantwoordelijkheid te dragen. In de Toekomstvisie van Laarbeek is aangegeven dat de jeugd onze toekomst is. Accommodaties In Laarbeek is de afgelopen jaren flink geïnvesteerd in voorzieningen in alle dorpen, waardoor er een uitstekend niveau aan sociale, culturele en educatieve voorzieningen aanwezig is. Dit willen we naar de toekomst toe ook zo behouden.
Dat vraagt enerzijds om reserveringen/investeringen ten aanzien van het beheer en onderhoud van de voorzieningen maar vraagt ook om een andere verdeling van de verantwoordelijkheden met betrekking tot het beheer en onderhoud van de voorzieningen. Er zal een grotere rol en inbreng van de inwoners en organisaties worden verwacht.
5.1 Speerpunten Wat willen we bereiken? 5.01
Toewerken naar een sociaal domein zonder schotten met minder regels, met als doelstelling goede zorg betaalbaar te houden; hierbij de inbreng van zorggebruikers periodiek monitoren en ons op basis daarvan te richten op preventie
5.02
We zetten ons in voor een eenzaamheidsaanpak (voor jong en oud)
5.03
We blijven inzetten op een bredere kijk op gezondheid
5.04
Bij de inrichting van openbare voorzieningen en openbare ruimte wordt rekening gehouden met mensen met een mentale of fysieke beperking
5.05
We willen overbelasting van mantelzorgers voorkomen
5.06
We willen de participatie van jeugd bevorderen
5.07
We zorgen ervoor dat accommodaties op orde blijven
5.08
Afspraken toegevoegd die niet in het raadsprogramma waren opgenomen
Wat gaan we daar voor doen?
5.2 Financiën Rekening
Begroting
Meerjarenbegroting
2020
2021
2022
2023
2024
2025
15.495
16.283
17.149
16.988
16.936
16.933
Onderwijshuisvesting
741
474
439
439
439
439
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
820
958
925
925
925
925
bedragen x € 1.000 Lasten
43
Sportbeleid en activering
235
259
205
205
205
205
1.079
985
1.062
1.061
1.047
1.047
171
206
226
226
226
226
Samenkracht en burgerparticipatie
2.844
3.106
3.146
3.042
3.024
3.021
Wijkteams
2.013
2.373
2.987
2.981
2.981
2.981
Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
400
406
423
423
423
423
Maatwerkdienstverlening 18+
2.382
2.597
2.556
2.556
2.556
2.556
Maatwerkdienstverlening 18-
84
61
100
100
100
100
3.937
4.012
4.197
4.147
4.147
4.147
788
846
882
882
862
862
-1.273
-843
-864
-864
-844
-844
Geëscaleerde zorg 18Volksgezondheid Baten Onderwijshuisvesting
-510
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
-175
-143
-149
-149
-149
-149
Sportbeleid en activering
-133
-86
-81
-81
-81
-81
Sportaccommodaties
-168
-203
-213
-213
-213
-213
-13
-13
-13
-13
-13
-221
-221
-221
-221
-221
-73
-73
-73
-73
-73
-93
-93
-93
-93
-93
-10
-20
-20
14.223
15.440
16.285
16.124
16.092
16.088
Stortingen in reserves
661
449
15
15
15
15
Onttrekkingen aan reserves
-631
-646
-617
-543
-528
-528
14.252
15.258
15.682
15.596
15.579
15.575
Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Samenkracht en burgerparticipatie
-252
Wijkteams Maatwerkvoorzieningen (WMO)
-35
Volksgezondheid Saldo van baten en lasten
Resultaat
Onderstaande tabel geeft de ontwikkeling van de begrotingssaldi weer. Begroting bedragen x € 1.000
2022
Primitieve begroting 2021-2024
-15.276
Meerjarenbegroting 2023
2024
2025
-15.287 -15.373
-15.373
Aanvullend structureel budget onderhoud sportparken
-78
-78
-78
-78
Bijdrage LED-verlichting sportparken
-1
-1
-1
-1
Subsidieprogramma 2021-2023 _ aanvullende correctie
1
1
1
1
1e Tussenrapportage 2021
-28
-22
-22
-22
Kadernota 2022
-30
-88
-85
-82
-15.476 -15.558
-15.555
Startpositie Meerjarenbegroting 2022-2025
-15.412 -184
-134
-134
-134
Bestaand beleid
47
47
47
47
Gemeentefonds
-9
-9
-9
-9
Dekkingsplan
0
100
200
200
Loon- & prijsontwikkeling
-66
-66
-66
-66
Kapitaallasten
-7
-7
-7
-7
Nieuw beleid
44
Overige mutaties
-50
Saldo Meerjarenbegroting 2022-2025
-15.682
-50
-50
-50
-15.596 -15.579
-15.575
Toelichting financiële mutaties Onderstaande tabel laat de mutaties uit de Programmabegroting 2022 zien. Begroting
Meerjarenbegroting
bedragen x € 1.000
2022
2023
2024
2025
Nieuw beleid
-184
-134
-134
-134
-50
0
0
0
-50
0
0
0
Opstellen plan tot Hervormingsagenda Jeugd Lasten
Het Rijk heeft voor de komende jaren extra middelen aan de gemeente in het vooruitzicht gesteld ter compensatie van de tekorten in de jeugdzorg. Voor Laarbeek gaat het in 2022 om een bedrag van € 1,3 miljoen. Daarbij hebben het rijk en de VNG afgesproken begin 2022 te komen tot een hervormingsagenda jeugd. Deze moet leiden tot verbetering van de toegang tot en kwaliteit van jeugdhulp, betere beheersing van de kosten en borging van de beschikbaarheid van jeugdhulp, versterking van het inzicht in het functioneren van het systeem. De landelijke hervormingsagenda zal een uitwerking moeten krijgen in een lokaal plan. Daarvoor zoeken we zoveel mogelijk de verbinding met andere initiatieven zoals het onderzoek naar de invulling van het sociaal team, Koersagenda 2021-2024 GR Peelgemeenten, nationaal programma onderwijs en het op te stellen beleidsplan sociaal domein 2023-2026. Voor het opstellen van het plan wordt een bedrag geraamd van eenmalig € 50.000. Mogelijk leidt het op een later moment tot meer lasten (incidenteel/structureel) om tot inverdieneffecten te komen bij de uitvoering van het plan. Uitbreiding formatie Gedragswetenschapper Lasten
-49
-49
-49
-49
-49
-49
-49
-49
Steeds meer werkprocessen opgesteld vanuit regionale inkoopafspraken (Een 10 voor de jeugd) en regionale samenwerking (21voordejeugd) met bijvoorbeeld Veilig Thuis en Raad voor de kinderbescherming vragen om de inzet van een lokale gedragswetenschapper. Daarnaast is er een toename van complexe problematieken, waarbij de gezins- en jongerencoaches ondersteund dient te worden door een gedragswetenschapper. Dit vraagt om dagelijkse beschikbaarheid van een gedragswetenschapper, wat met de huidige formatie niet te realiseren is. Bij het onderzoek naar de kwalitatieve en kwantitatieve omvang van het team sociaal domein zullen we evalueren of deze omvang voldoende is. Eventuele resultaten daarvan worden in de kadernota 2023 verwerkt. De geraamde lasten bedragen € 65.000 en kunnen deels worden gedekt uit een restbudget voor gedragsdeskundigheid. Uitbreiding formatie Gezins- en Jongerencoaches Lasten
-85
-85
-85
-85
-85
-85
-85
-85
In 2021 is de formatie gezins- en jongerencoaches incidenteel opgehoogd tot 31-12-2021. De ervaring leert dat deze uitbreiding structureel nodig blijft. De complexiteit van problematieken en het aantal vechtscheidingen zijn toegenomen. Dergelijke casussen vragen
45
meer inzet van gezins- en jongerencoaches. Door de problemen die leven bij de organisaties die jeugdbescherming en jeugdreclassering uitvoeren, wordt er meer (langere en intensievere) inzet van gezins- en jongerencoaches gevraagd. Daarnaast kampt de jeugdzorg met een wachtlijstproblematiek, wat met de huidige arbeidsmarkt niet op korte termijn zal veranderen. Daardoor houden gezins- en jongerencoaches langer een intensievere rol in een casus. Bestaand beleid
47
47
47
47
Actualisatie verzekeringspremies 2022 e.v.
-9
-9
-9
-9
-9
-9
-9
-9
Lasten
De actuele premies van de huidige verzekeringsportefeuille zijn tegen het licht gehouden. Dit leidt tot diverse noodzakelijke bijstellingen, zowel positief als negatief; per saldo een budgettair nadeel ter grootte van € 14.368. Deze structurele bijstelling voor 2022 en verder wordt, verdeeld over diverse programma's, opgenomen in de begroting 2022. Actualisering prognose zorgkosten 2022 Sociaal Domein Lasten
97
97
97
97
97
97
97
97
In september 2021 is door het college van B&W via de Q2-rapportage een geactualiseerde prognose zorgkosten 2021-2022 Sociaal Domein' ontvangen van de GR Peelgemeenten. In deze begroting vindt de bijstelling plaats naar de geactualiseerde prognose 2022 voor de zorgkosten Sociaal Domein (Wmo, Jeugd en Bijzondere bijstand, Minimabeleid & Schuldhulpverlening). De bijstelling 2022 resulteert per saldo in een voordeel van € 52.300. Bijstelling OAB/VVE-budget
0
0
0
0
Lasten
-6
-6
-6
-6
Baten
6
6
6
6
Als gevolg van de voorlopige beschikking OAB/VVE (OnderwijsAchterstandenBeleid/Voorschoolse en Vroegschoolse Educatie) voor het jaar 2022 dient de geraamde ontvangst naar boven te worden bijgesteld. Het voorstel is om het ontstane overschot voor eenzelfde bedrag beschikbaar te stellen voor het beschikbare uitgavenbudget OAB/VVE-gelden. Bijstellingen bijdrage GR GGD Lasten
-14
-14
-14
-14
-14
-14
-14
-14
Bijstellingen conform de vastgestelde meerjarenbegroting 2022 GGD (besluit AB 7 juli 2021). Bijstellingen bijdrage GR Peelgemeenten Lasten
-28
-28
-28
-28
-28
-28
-28
-28
Bijstellingen conform de vastgestelde meerjarenbegroting 2022 GR Peelgemeenten (besluit AB 15 juli 2021).
46
Gemeentefonds
-9
-9
-9
-9
Verwerking septembercirculaire 2021 Gemeentefonds
-9
-9
-9
-9
-9
-9
-9
-9
Lasten
De verwerking van de septembercirculaire 2021 gemeentefonds laat over de jaren 2022 t/m 2025, ná diverse opgenomen bijstellingen, over alle jaren een budgettair voordeel zien. Daarbij is rekening is gehouden met bijstellingen op de volgende onderdelen: - Budget coronamiddelen Het beschikbaar budget wordt verhoogd met incidenteel € 40.000 als gevolg van het 5e compensatiepakket. - Budget 'toezicht en handhaving gastouderschap' Dit beschikbaar budget wordt verhoogd met structureel € 5.000 met ingang van 2022. - Budget Rijksvaccinatieprogramma HPV mannen Dit budget wordt opgevoerd met structureel € 4.000 met ingang van 2022. - Budget re-integratiemiddelen Hiervoor is over alle jaren heen een lager budget beschikbaar gekomen waardoor minder middelen te besteden zijn voor re-integratie activiteiten. De diverse budgetbijstellingen leiden tot mutaties in de programma's 4, 5 en 6. Dekkingsplan
0
100
200
200
Bijstelling structurele risicobuffer Sociaal Domein
0
100
200
200
0
100
200
200
Lasten
In de programmabegroting 2021 is een structurele risicobuffer voor de zorgkosten Sociaal Domein opgevoerd van € 238.000 in 2022, oplopend naar € 438.000 in 2025 en verder. Tevens is een bestemmingsreserve Sociaal Domein aanwezig van € 1,3 miljoen. Nu wordt voorgesteld om de structurele risicobuffer terug te brengen naar structureel € 238.000 voor 2022 en verder. Dit laat een voordeel zien van € 100.000 in 2023 oplopend naar € 200.000 in 2024 en verder.
5.3 Beleidsindicatoren gemiddelde gemeente < 25.000 inwoners
Beleidsindicator
verplicht volgens BBV j/n
meet eenheid
actualiteit
Absoluut verzuim
Ja
per 1.000 leerlingen
2017
0
1,3
Relatief verzuim
Ja
per 1.000 leerlingen
2019
5
19
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsvers)
Ja
%
2020
1,1
1,3
Niet sporters
Ja
%
2020
46,8
50,5
47
Laarbeek
Banen
Ja
per 1.000 inwoners van 15- 64 jaar
2020
592,2
666,3
Jongeren met een delict voor de rechter
Ja
%
2019
1
1
Kinderen uit uitkeringsgezinnen
Ja
%
2019
3
4
Netto arbeidsparticipatie
Ja
%
2020
70,3
69,3
Werkloze jongeren
Ja
%
2019
1
1
Personen met een bijstandsuitkering
Ja
per 10.000 inwoners
2020
218,7
262,8
Lopende reintegratievoorzieningen
Ja
per 10.000 inwoners van 15 - 64 jaar
2020
56,7
148,9
Jongeren met jeugdhulp
Ja
% van alle jongeren tot 18 jaar
2020
7,6
10,6
Jongeren met jeugdbescherming
Ja
%
2020
1,1
1,1
Jongeren met jeugdreclassering
Ja
%
2020
onbekend
0,4
Cliënten met een maatwerkarrangement WMO
Ja
per 10.000 inwoners
2020
640
624
Omvang huishoudelijk restafval
Ja
Kg/inwoners
2019
57
126
Hernieuwbare elektriciteit
Ja
%
2019
5,4
onbekend
48
6 Financiën en bedrijfsvoering Portefeuillehouders Burgemeester van der Meijden Wethouder Meulensteen
Financiën De gemeente Laarbeek is een financieel gezonde gemeente. We hebben een kwalitatief hoog voorzieningenniveau en toch is het tot nu toe gelukt om een meerjarig sluitende begroting en een ruim weerstandsvermogen te hebben en op te bouwen. De komende raadsperiode streven we ernaar om deze goede financiële situatie te behouden dan wel te verbeteren. We blijven investeren in de gemeenschap en willen de huidige leefkwaliteit behouden dan wel versterken. Afgezien van de reguliere inflatiecorrecties, willen we echter terughoudend omgaan met lastenverhoging. Bedrijfsvoering Met het vaststellen van de Toekomstvisie “Samen daadkrachtig en energiek naar 2030” is er door gemeente en gemeenschap een bewuste keuze gemaakt om een zelfstandige gemeente te zijn, die bovendien geen beleidsarme beheer- of regiegemeente is. De gemeente heeft de afgelopen jaren vooral ingezet op een slanke en slagvaardige organisatie. Het is nodig onze personeelsformatie en de bedrijfsvoering mee te laten groeien in een nieuw tijdsperspectief om de organisatie en de medewerkers slagvaardig te houden.
6.1 Speerpunten Wat willen we bereiken? 6.01
Wij werken aan het behoud dan wel het versterken van de huidige leefkwaliteit in onze gemeente en zijn terughoudend met het verhogen van lasten voor onze inwoners; uitgangspunt is hierbij de vastgestelde begroting 2018
6.02
Wij investeren in ons personeelsbestand en de bedrijfsvoering, zodat die in evenwicht zijn met de maatschappelijke opgaven en taken van deze tijd; de hierover gemaakte afspraken concretiseren we in de Kadernota voor de begroting 2019
6.03
Afspraken toegevoegd die niet in het raadsprogramma waren opgenomen
Wat gaan we daar voor doen? Wij werken aan het behoud dan wel het versterken van de huidige leefkwaliteit in onze gemeente en zijn terughoudend met 6.01 het verhogen van lasten voor onze inwoners; uitgangspunt is hierbij de vastgestelde begroting 2018 Onderzoek invoering verblijfsbelasting
Planning
Na een nieuw arbeidsmigrantenbeleid en de uitfasering van coronaeffecten op de ondernemers wordt in 2024 aan de raad een voorstel voorgelegd over de mogelijke invoering van verblijfsbelasting (toeristenbelasting) per 1 januari 2025. Als basis hiervoor zal een onderzoek worden uitgevoerd waarin de te verwachten opbrengsten worden afgewogen tegen de mogelijke (beheersmatige) gevolgen en de impact op ondernemers en belastingplichtigen (toeristen en arbeidsmigranten).
12 - 2024
49
6.03
Afspraken toegevoegd die niet in het raadsprogramma waren opgenomen Doorontwikkeling ICT-programma
Planning
2022 is het tweede jaar van het huidige informatiebeleidsplan. Er wordt voortgebouwd op het vorige plan en de volgende thema's zijn leidend: Moderne dienstverlening, architectuur, datamanagement, flexibele organisatie en regie op beheer. Voorname projecten in 2022: - De transitie naar de common ground (Dimpact, zie verbonden partijen) - Informatiebeveiliging; businesscontinuïteitsplan - Uitrol Office 365 - Verbeteren datagedreven werken inclusief data-analyse - Veilig plaats- en tijdonafhankelijk werken
12 - 2022
6.2 Financiën Rekening
Begroting
Meerjarenbegroting
bedragen x € 1.000
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Lasten
8.215
8.176
8.920
8.831
8.710
8.799
7.372
7.367
8.310
8.262
8.114
8.160
4
4
4
4
4
4
-103
685
485
445
472
515
120
120
120
120
120
-36.930 -37.265
-40.883
-39.523 -39.184
-39.382
Resultaat van de rekening van baten en lasten Ondersteuning organisatie
943
Treasury OZB woningen Overige baten en lasten Vennootschapsbelasting Baten Ondersteuning organisatie
-628
-470
-586
-581
-581
-581
Treasury
-26
-37
-26
-26
-26
-26
OZB woningen
-3.543
-3.582
-3.646
-3.711
-3.778
-3.847
OZB niet-woningen
-1.855
-2.064
-2.087
-2.124
-2.160
-2.197
Belastingen Overig
-27
-27
-27
-27
-27
-27
-30.947
-30.929
-34.365
-32.913
-32.611
-32.653
96
-155
-146
-141
-1
-51
-28.714 -29.089
-31.964
-30.693 -30.474
-30.584
Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds Overige baten en lasten Saldo van baten en lasten Stortingen in reserves
5.388
146
1.383
140
Onttrekkingen aan reserves
-5.360
-917
-608
-267
-28.686 -29.860
-31.188
Resultaat
-217
-217
-30.820 -30.691
-30.800
Onderstaande tabel geeft de ontwikkeling van de begrotingssaldi weer. Begroting bedragen x € 1.000
Meerjarenbegroting
2022
2023
2024
2025
29.404
29.479
29.542
29.675
Aanvullend structureel budget onderhoud sportparken
78
78
78
78
Krediet gemeentelijke bijdrage aanpak N279
2
2
2
2
Bijdrage LED-verlichting sportparken
1
1
1
1
Primitieve begroting 2021-2024
50
Herplaatsen Carillon Lieshout
1
1
1
1
1e Tussenrapportage 2021
-57
-43
-43
-44
Ophogen krediet Oranjeplein
2
2
2
2
505
305
267
303
3
3
3
3
29.938
29.828
29.852
30.020
Nieuw beleid
-93
-73
-73
-73
Bestaand beleid
-259
-259
-299
-299
Gemeentefonds
2.260
1.124
1.055
1.048
Dekkingsplan
-1.033
-220
-311
-356
Loon- & prijsontwikkeling
171
172
172
172
Kapitaallasten
45
46
46
9
Overige mutaties
157
202
249
279
31.188
30.820
30.691
30.800
Kadernota 2022 Waterbeheersplan 2021 Startpositie Meerjarenbegroting 2022-2025
Saldo Meerjarenbegroting 2022-2025
Toelichting financiële mutaties Onderstaande tabel laat de mutaties uit de Programmabegroting 2022 zien. Begroting
Meerjarenbegroting
bedragen x € 1.000
2022
2023
2024
2025
Nieuw beleid
-93
-73
-73
-73
Extra storting in voorziening onderhoud gebouwen voor verduurzaming gemeentelijke gebouwen
-50
-50
-50
-50
-50
-50
-50
-50
Lasten
Met de vaststelling van het meerjarenonderhoudsplan gebouwen is voorzien in reguliere vervangingen en onderhoud in duurzame varianten. Daar zijn de huidige stortingen in de voorziening in de meerjarenbegroting ook op afgestemd. Echter voor nieuwe investeringen in verduurzaming in onze gemeentelijke objecten zijn meer middelen noodzakelijk. Voorgesteld wordt om hiervoor € 50.000 te reserveren als storting in de voorziening onderhoud gebouwen. Mogelijk dat op termijn ook inverdieneffecten mogelijk zijn en hiermee is rekening gehouden in de hoogte van het voorgestelde bedrag. Invoering budget Thuiswerkplek en Vitaliteitsbudget