Document · PDF

7 20251106 Begroting 2026 gemeente Laarbeek

Raadsvergadering 6 november 2025, gemeente LaarbeekBij agendapunt: B Voorstel tot vaststelling van de Begroting 2026 Gemeente Laarbeek28.421 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Bij nieuwe gebiedsontwikkelingen wordt natuur-inclusiviteit van bebouwing en openbare ruimte als norm gehanteerd. 25

3.11

In afspraken met gebiedsontwikkelaars wordt bij de toewijzing van koop- en huurwoningen ingezet op voorrang voor de eigen inwoners, personen met een economische binding en spijtoptanten. Bij de uitgifte van gemeentelijke gronden worden eveneens de (juridische) mogelijkheden hiervoor benut. Daarnaast integreren we zelfbewoningsplicht in ons beleid.

3.12

Er worden onderhoudsplannen opgesteld voor het openbaar groen, waarbij groenbeleving, biodiversiteit en klimaatadaptatie leidende principes zijn. We werken aan een normering voor een toekomstbestendige inrichting van de openbare ruimte, waarbij rekening wordt gehouden met mensen met een geestelijke of fysieke beperking. Bij het terugdringen van wateroverlast ten gevolge van clusterbuien wordt ingespeeld op kansen (grondverwerving), maar worden inwoners ook gestimuleerd om hun eigen verantwoordelijkheid te nemen. Op het gebied van grootschalige opwek van energie wordt in beginsel ingezet op bewezen en effectieve maatregelen. Besparende maatregelen en zonnepanelen op het dak worden met voorrang gestimuleerd. Bij de eventuele plaatsing van windmolens is voldoende draagvlak een vereiste, met lokaal eigenaarschap als uitgangspunt. Daarbij worden de resultaten en conclusies van de omgevingsdialoog meegenomen. We vinden de bescherming en instandhouding van het erfgoed in het algemeen en van Landgoed Eyckenlust, Landgoed Croy en Missieklooster Heilig Bloed erg belangrijk. Hierbij geldt ‘behoud door ontwikkeling’ als uitgangspunt. Het paraplubestemmingsplan archeologie en monumenten en de Kerkenvisie worden opgesteld.

In verband met het grote aantal verkeersuitdagingen binnen het grondgebied van Laarbeek, wordt een Integrale Verkeersstudie verricht, met daarin een doorkijk naar en afstemming met de regionale verkeersproblematiek en de kansrijke inbreidings- en uitbreidingslocaties. In deze studie worden ook onderwerpen als de Sonseweg en de ervaren verkeersoverlast in de kernen meegenomen. We accepteren een 2x2-baans N279, indien nut en noodzaak (Ladder van Verdaas) op basis van actuele cijfers zijn aangetoond. Bij de planontwikkeling voor de N279 wijzen wij een omleiding rond Dierdonk, hetgeen nieuw asfalt betekent, af. De aansluiting van de N615 op de N279 (fly-over) en de aansluiting van de Peeleindseweg op de N615 (rotonde) worden bij voorrang met een hoge urgentie geprioriteerd. We streven naar het oplossen van het verkeersknelpunt bij de Beekse brug.

3.13

3.14

3.15

3.16

3.19

3.20 3.21

3.22 3.23 3.24

3.25

Wat gaan we daar voor doen? 3.03

Wij stellen een Omgevingsvisie op voor de kernen die door de raad vóór 1 januari 2025 moet zijn vastgesteld. Het centrale thema hierin is meer integrale aandacht voor wonen, klimaat, water en groen binnen de bebouwde kom. Omgevingsvisie voor kernen Planning De Omgevingsvisie wordt voor 1 januari 2027 aan uw raad voorgelegd. 12 - 2026 Tevens worden voorbereidingen getroffen om de Omgevingsvisie te vertalen naar een Omgevingsplan. Dit betreft een meerjarig, veelomvattend proces dat leidt tot een juridisch bindend plan dat uiterlijk in 2031 moet zijn vastgesteld.

3.21

Planning 12 - 2026

Fietsparkeren Planning We onderzoeken op welke plekken het fietsparkeren moet worden 12 - 2026 uitgebreid en/of verbeterd. Focus in 2026 ligt op de centrumgebieden, bij scholen en bij sportverenigingen. Strategie Elektrisch Rijden Met de groei van het aantal elektrische voertuigen neemt ook de vraag naar oplaadpunten toe. Om ervoor te zorgen dat voor iedereen een passende laadoplossing beschikbaar is gaan we aan de slag met een integrale visie op elektrisch rijden en bijbehorend plaatsingsbeleid voor laadpalen.

Planning 12 - 2026

Financiën Rekening bedragen x € 1.000

Begroting

Meerjarenbegroting

2024

2025

2026

2027

2028

2029

-12.806

-18.185

-12.029

-12.683

-17.814

-13.450

Cultureel erfgoed

-154

-855

-145

-115

-105

Economische promotie

-247

-1.086

-217

Media

-511

-523

-492

-392

-2.879

-6.167

-2.689

-2.682

-22

-23

-25

-24

-28

-3.115

-3.337

-3.034

-3.089

-3.112

-3.151

Lasten

Milieubeheer Musea Openbaar groen en (openlucht) recreatie Recreatieve havens

-5

Ruimte en leefomgeving

-2.195

-2.040

-1.133

-1.259

-1.454

-1.492

Verkeer en vervoer

-3.276

-3.640

-3.966

-4.571

-9.501

-5.055

Wonen en bouwen

-401

-509

-322

Baten

2.709

4.742

1.665

155

447

Cultureel erfgoed Economische promotie Media

Milieubeheer

752

3.124

Musea

Openbaar groen en (openlucht) recreatie

159

Ruimte en leefomgeving

608

Verkeer en vervoer

231

215

208

Wonen en bouwen

975

699

Saldo van baten en lasten

-10.097

-13.443

-10.364

-11.018

-16.149

-11.785

Stortingen in reserves

-8.974

-2.653

-55

Onttrekkingen aan reserves

5.487

5.217

456

942

5.804

1.298

-13.584

-10.879

-9.962

-10.131

-10.400

-10.542

Resultaat

Onderstaande tabel geeft de ontwikkelingen van de begrotingssaldi weer.

Begroting

Meerjarenbegroting

bedragen x € 1.000

2026

2027

2028

2029

Bestaand beleid

-310

-459

-669

-707

Kapitaallasten

Overige mutaties

113

Loon- & prijsontwikkeling

-101

-99

Totaal ontwikkelingen begroting 2026-2029

-210

-381

-595

-594

Toelichting financiële mutaties Onderstaande tabel laat de mutaties uit de Programmabegroting 2026 zien. Begroting

Meerjarenbegroting

bedragen x € 1.000

2026

2027

2028

2029

Bestaand beleid

-310

-459

-669

-707

Aanpassing systematiek van te verwerken plankosten grondexploitatie

192

-159

-197

Lasten

192

-159

-197

Met ingang van 2026 passen we de systematiek aan van de te verwerken plankosten binnen de grondexploitatie. Hierbij gaan we van het toerekenen van een vast jaarlijks bedrag naar een jaarlijks fluctuerend bedrag gebaseerd op de geraamde plankosten per grondexploitatie per jaar volgens de grondnota. Deze wijziging zorgt voor een transparantere en realistischer toerekening van kosten aan ruimtelijke projecten. Door de actualisatie sluiten de plankosten beter aan bij de werkelijke inzet van personeel en middelen. Dit bevordert een efficiëntere kostenbeheersing en versterkt de financiële onderbouwing van toekomstige gebiedsontwikkelingen. De nieuwe systematiek wordt toegepast op zowel lopende als nieuwe grondexploitaties en is afgestemd op landelijke richtlijnen en onze gemeentelijke ambities. Brandverzekering - inkoopstrategie 2026 Lasten

Door een verlaging van de doorleenpremie valt de nieuwe jaarpremie voor de uitgebreide gevarenverzekering lager uit.

Versterking uitvoeringskracht afdeling Leefomgeving

-253

-503

In de kadernota hebben wij aangekondigd dat we een nadere uitwerking zouden maken voor de versterking van de uitvoeringskracht van afdeling Leefomgeving, dit met als doel om voortvarend uitvoering te geven aan de woningbouwopgave waaraan gemeente Laarbeek zich via de Woondeal en Project Beethoven heeft geconformeerd. De formatieve sterkte neemt daarvoor geleidelijk toe met ca. 2,5 fte in 2026 en 2027 tot in totaal 4,5 fte met ingang van 2028. Dit correspondeert met een verhoging van het structurele budget met € 252.500 in de jaren 2026 en 2027, en € 502.500 vanaf 2028. Dat betekent dat we de inzet, kosten en afhankelijkheid van externe inhuur willen afbouwen ten gunste van het ingroeien naar meer vaste formatie. Hiermee bevorderen we dat de benodigde kennis (inclusief gebiedskennis en het netwerk) en ervaring binnen de organisatie aanwezig zijn en behouden blijven. Verder voorkomen we zoveel mogelijk dat capaciteit verloren gaat met overdracht en inwerken van nieuwe krachten, hetgeen een efficiënte benutting van de capaciteit ten goede komt.

Intrekken krediet Vervangen brug Lekerstraat/Peeleindsweg Beek en Donk Lasten

Uit nader onderzoek blijkt dat vervanging van de brug niet nodig is. De noodzakelijke werkzaamheden aan de brug worden betaald uit het reguliere onderhoudsbudget. Monitoring Soortenmanagementplan (SMP) Lasten

-14

Er wordt van 2025 t/m 2027 gewerkt aan het opstellen van een Soortmanagementplan inclusief inventarisatiewerk en ontheffingaanvraag zodat grootschalige woningisolatie mogelijk wordt. Eén van de verplichtingen die daaruit voortkomt is dat er vanaf 2028 monitoring plaats zal moeten vinden op de effecten van (maatregelen uit) het SMP. Nieuwe projecten voor grootschalige energieopwek Lasten

In de Kadernota 2026 is een bezuinigingsvoorstel opgenomen op het gebied van grootschalige energieopwek vanaf het jaar 2027. Aanvullend wordt voorgesteld om de bezuiniging van € 10.000 ook in 2026 toe te passen. Indien er nieuwe initiatieven komen worden deze beoordeeld en wordt daar waar nodig incidenteel budget aangevraagd. Versnelling woningbouwopgave

-250

In de kadernota hebben wij aangekondigd dat we een nadere uitwerking zouden maken voor de versterking van de uitvoeringskracht van afdeling Leefomgeving, dit met als doel om voortvarend uitvoering te geven aan de woningbouwopgave waaraan gemeente Laarbeek zich via de Woondeal en Project Beethoven heeft geconformeerd. Tevens heeft uw raad onlangs verzocht om een versnelling in onze woningbouwopgave door te voeren. Dat doen we door de komende 2 jaren het budget voor de flexibele schil te verhogen. Dit budget wordt in 2026 en 2027 uit incidentele middelen verhoogd met € 250.000. Voor een versnelling is niet alleen extra menskracht nodig. De bouwketen (de interne disciplines die samenwerken aan de woningbouwopgave, van initiatief tot realisatie) willen we verder versterken. En ook onderzoeken we waar er aanpassingen in de werkwijze mogelijk en nuttig zijn om de versnelling door te voeren. Daarbij kunt u onder meer denken aan het prioriteren van ruimtelijke initiatieven en aan procesoptimalisatie (het verkorten van het planproces door processtappen waar mogelijk parallel en niet volgordelijk- te zetten). De doorlooptijd van processen zal worden gemonitord zodat kan worden vastgesteld of een en ander daadwerkelijk tot een versnelling leidt. Verwerking financiële bijstelling Subsidiestaat 2026 Lasten

-11

Bij de vaststelling van de Begroting 2026 wordt tevens de Subsidiestaat 2026 vastgesteld. Dit leidt tot diverse budgettaire bijstellingen als gevolg van gewijzigde hoeveelheden als ook door het toepassen van indexering. Als dekking is hiervoor het overgebleven deel van de stelpost Indexering beschikbaar. Deze stelpost is hoger dan de financiële bijstelling. Het restant van de stelpost valt nu vrij, zodat er een positief saldo overblijft.

Beleidsindicatoren

Beleidsindicator

verplicht volgens meet eenheid BBV j/n

actualiteit

Laarbeek

gemiddelde gemeente < 25.000 inwoners

Gemiddelde WOZ-waarde

x € 1.000

2025

440

428

Nieuw gebouwde woningen

per 1.000 woningen

2024

3,1

8,6

Demografische druk

2025

81,7

Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden

€

2025

957

996

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden

€

2025

1.022

1.091

Investeringen Onderstaande tabel geeft inzicht in de investeringen binnen dit programma voor het begrotingsjaar 2026 en de meerjarenbegroting 2026-2028. Conform het financieel beleid en de bijbehorende financiële verordening worden de voorgestelde investeringsbudgetten (kredieten) voor het nieuwe begrotingsjaar 2026 direct door de raad beschikbaar gesteld in 2026 bij vaststelling van de begroting. De financiële ruimte voor de kapitaallasten van investeringen is in de Kadernota 2026-2029 opgenomen en zijn dus al verwerkt in het gepresenteerde saldo van de kadernota. Daarnaast zijn de toekomstige investeringsbudgetten van 2027 tot en met 2029 weergegeven. De hiervoor noodzakelijke financiële ruimte is wel in het meerjarig saldo verwerkt, maar deze investeringsbudgetten worden nu nog niet vastgesteld.

bedragen x € 1.000

Omschrijving

Kapitaallasten Bruto Jaar investerings investering budget

2026

2027

2028

2029

Bomenvervangingsplan 2026

2026

109

Deelfietsen bij bedrijventerreinen

2026

Fietsvriendelijke Sonseweg

2026

Speelvoorzieningen 2026 (cf. speelruimteplan)

2026

Verduurzaming groen openbare ruimte 2026

2026

300

Verv. openbare verlichting cfm beleidsplan 2026 Vervangingsinvesteringen wegen 2026 conform wegenbeleid 2024

2026

298

2026

1.864

Bomenvervangingsplan 2027

2027

109

Onderzoek verkeerscirculatie Beek en Donk

2027

512

Speelvoorzieningen 2027 (cf. speelruimteplan)

2027

Verduurzaming groen openbare ruimte 2027

2027

300

Verv. openbare verlichting cfm beleidsplan 2027 Vervangingsinvesteringen wegen 2027 conform wegenbeleid 2024

2027

309

2027

1.151

Voorbereidingskosten herinrichting Kapelstraat

2027

Bomenvervangingsplan 2028

2028

109

Speelvoorzieningen 2028 (cf. speelruimteplan)

2028

Verduurzaming groen openbare ruimte 2028

2028

300

Verv. openbare verlichting cfm beleidsplan 2028 Vervangingsinvesteringen wegen 2028 conform wegenbeleid 2024 Voorbereidingskosten herinrichting Peeleindseweg-N272

2028

321

2028

1.151

2028

Bomenvervangingsplan 2029 Fietsroute Beek en Donk-Helmond (brug Oranjelaan) Fietsroute Beek en Donk-Helmond (brug Oranjelaan)

2029

109

2029

112

2029

112

Optimalisaties (buurt)bushaltes

2029

OV-verbinding Gemert-Helmond

2029

Speelvoorzieningen 2029 (cf. speelruimteplan)

2029

Verduurzaming groen openbare ruimte 2029 Verkeerskundige aanpassingen fietsverbindingen bruggen

2029

300

2029

Verv. openbare verlichting cfm beleidsplan 2029 Vervangingsinvesteringen wegen 2029 conform wegenbeleid 2024

2029

333

2029

1.989

Voorbereidingskosten herinrichting Rooijseweg

2029

4. Economie en werkgelegenheid Portefeuillehouders Wethouder Briels Wethouder Slaets-Sonneveldt Wethouder Van den Berkmortel

Ontwikkelingen De economische dynamiek in Zuidoost Brabant zorgt (naast de druk op woningen en voorzieningen) niet alleen voor een forse groei van de werkgelegenheid, maar stelt Laarbeek en de regio ook voor forse opgaven op het gebied van economische infrastructuur. De ontwikkeling van het Regionaal Bedrijventerrein Brainport Oost biedt perspectief voor grootschalige bedrijvigheid.

Ambities A. Er zijn voldoende bedrijfskavels beschikbaar in Laarbeek en in de regio. B. We nemen een actieve houding aan in het versterken van de winkelcentra en het tegengaan van leegstand van centrumpanden. C. Arbeidsmigranten worden op een menswaardige manier gehuisvest.

Financiën Rekening bedragen x € 1.000

Begroting

Meerjarenbegroting

2024

2025

2026

2027

2028

2029

-8.900

-11.064

-6.537

-2.561

-769

-310

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

-82

-46

-28

Beheer overige gebouwen en gronden

-28

-24

-23

Economische ontwikkeling

-655

-555

-451

-441

-431

-406

Fysieke bedrijfsinfrastructuur

-3.644

-3.848

-3.407

177

Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)

-4.490

-6.531

-2.628

-2.246

-463

-30

Lasten

Vennootschapsbelasting (VpB) Baten

-60 8.332

12.099

6.714

2.368

442

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

Beheer overige gebouwen en gronden

Fysieke bedrijfsinfrastructuur

3.956

4.333

3.873

-103

Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)

4.270

7.655

2.729

2.360

434

Saldo van baten en lasten

-568

1.036

176

-192

-327

-302

Stortingen in reserves

-109

-1.935

-505

-144

Onttrekkingen aan reserves

122

447

Resultaat

-555

-452

-328

-337

-327

-302

Onderstaande tabel geeft de ontwikkelingen van de begrotingssaldi weer.

Begroting

Meerjarenbegroting

bedragen x € 1.000

2026

2027

2028

2029

Bestaand beleid

-16

-20

Kapitaallasten

Overige mutaties

-31

Loon- & prijsontwikkeling

-4

Totaal ontwikkelingen begroting 2026-2029

-47

-52

Toelichting financiële mutaties Onderstaande tabel laat de mutaties uit de Programmabegroting 2026 zien. Begroting

Meerjarenbegroting

bedragen x € 1.000

2026

2027

2028

2029

Bestaand beleid

-16

-20

Aanpassing systematiek van te verwerken plankosten grondexploitatie

-17

Lasten

439

461

310

272

Baten

-456

-478

-327

-289

Door een verlaging van de doorleenpremie valt de nieuwe jaarpremie voor de uitgebreide gevarenverzekering lager uit. Ophoging kosten ontwikkeling centrumplan Lieshout Lasten

-4

Aan de hand van de besluitvorming in de raad van 2 oktober 2025 is een bijstelling nodig voor de ontwikkeling van de Heuvel. In de kadernota 2026 hebben we een bedrag € 14.000 gereserveerd. De bedragen zijn geactualiseerd, aanvullend is er structureel € 4.400 extra nodig.

Beleidsindicatoren De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. Deze is hieronder weergegeven als indicator.

Beleidsindicator

verplicht volgens meet eenheid BBV j/n

actualiteit

Laarbeek

gemiddelde gemeente < 25.000 inwoners

Vestigingen (van bedrijven)

per 1.000 inwoners 15 t/m 64 jr

2023

195,8

187,3

Functiemenging

2023

47,9

49,8

5. Gezondheid, welzijn, zorg en onderwijs Portefeuillehouders Wethouder Briels Wethouder Slaets-Sonneveldt

Ontwikkelingen De gezondheidszorg en de sociale voorzieningen zijn van een hoog niveau, maar dit staat onder druk door de toenemende vraag en beperkte beschikbaarheid. Diverse (regionale) initiatieven en projecten zijn ontwikkeld om dit aan te pakken. Het Integraal Zorgakkoord (IZA) richt zich op passende zorg, samenwerking en preventie, met een werkagenda voor regionale uitvoering. In de Peelregio wordt dit opgepakt via het netwerk 'Peel Duurzaam Gezond'. Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) stimuleert preventie en een gezonde leefomgeving, met extra aandacht voor kwetsbare groepen. Het gaat om omzien naar elkaar. De Hervormingsagenda Jeugd (HVAJ) wil het jeugdstelsel verbeteren en financieel houdbaar maken. In de Peelregio pakken we dit regionaal op via samenwerking in het netwerk '10voordeJeugd'. Het integraal huisvestingsplan voor onderwijs (IHP) heeft de focus op inclusief, thuisnabij en kerngericht onderwijs, en betere samenwerking tussen scholen.

Ambities A. We willen een bijdrage leveren aan het tegengaan van de toenemende sociale en culturele tweedeling in de maatschappij. B. We werken toe naar een sociaal domein zonder schotten met minder regels, met als doelstelling om goede zorg betaalbaar te houden. C. We richten ons op de bestrijding van de (verborgen) armoede. D. We zetten ons in voor een eenzaamheidsaanpak (voor jong en oud). E. Vanwege het belang voor de samenleving blijven we verenigingen en vrijwilligers actief ondersteunen. F. We blijven inzetten op een bredere kijk op (positieve) gezondheid. G. We willen overbelasting van mantelzorgers voorkomen. H. Voor mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt worden laagdrempelige voorzieningen gecreëerd, gericht op participatie (inclusiviteit). I. De participatie van jeugd in de samenleving wordt bevorderd. J. We onderschrijven het belang van algemeen toegankelijke voorzieningen. K. We zorgen ervoor dat de functionaliteit en het beheer van onze accommodaties op orde blijven.

Speerpunten Wat willen we bereiken? 5.01

5.02

De komende raadsperiode wordt gewerkt aan een nieuw Beleidsplan sociaal domein met als centrale thema’s integraliteit, maatwerk, inclusiviteit, toegankelijkheid (in brede zin) en vindbaarheid. We rollen vroegsignalering breder uit over het sociaal domein.

5.03

We blijven inzetten op activerend huisbezoek.

5.04

Het minimabeleid krijgt een stevige impuls met extra aandacht voor vroegsignalering. 35

5.05

We ontwikkelen de huiskamerprojecten door.

5.06

Laarbeek blijft inzetten op een ‘dementie-vriendelijke gemeente’.

5.07

De mantelzorger wordt ondersteund en ontlast.

5.08

Schulddienstverlening wordt verder uitgebouwd.

5.09

We zijn ruimhartig in de opvang van statushouders en vluchtelingen.

5.10

We zetten in op maatwerk door samenwerking met alle partners die nodig zijn om mensen te helpen volwaardig deel te nemen aan de arbeidsmarkt en kijken daarbij over de grenzen van de bestaande regels en kaders heen. Er vindt een herijking plaats van het accommodatiebeleid, waarbij tevens wordt gestudeerd op de wenselijkheid en uitvoerbaarheid van omni-verenigingen. We zetten in op het toekomstbestendig maken van het Ontmoetingscentrum Beek en Donk. De energieneutraliteit van gemeentelijke gebouwen wordt aangepakt, hetgeen een forse investering tot gevolg kan hebben. Hierbij wordt niet alleen naar de kosten, maar ook naar de opbrengsten en vervangingsinvesteringen gekeken. De gemeente streeft naar een 55% reductie van de CO2-voetafdruk van haar gemeentelijke gebouwen in 2030 (ten opzichte van 1990). Maatregelen worden bij voorkeur uitgevoerd tijdens natuurlijke vervangingsmomenten.

5.11 5.12 5.13

Wat gaan we daar voor doen? 5.11

Er vindt een herijking plaats van het accommodatiebeleid, waarbij tevens wordt gestudeerd op de wenselijkheid en uitvoerbaarheid van omniverenigingen. Herijking accommodatiebeleid Er wordt een nieuw beleidskader maatschappelijk vastgoed opgesteld, waarin de gemeentelijke doelstellingen van maatschappelijk vastgoed worden bepaald.

5.12

Planning 12 - 2026

We zetten in op het toekomstbestendig maken van het Ontmoetingscentrum Beek en Donk. Ontwikkeling ontmoetingscentrum Beek en Donk Planning Het nieuwbouwscenario van het Ontmoetingscentrum wordt verder 12 - 2026 uitgewerkt. Het definitief ontwerp en bijhorende investeringskrediet wordt voorgelegd aan de raad.

Financiën Rekening bedragen x € 1.000

Begroting

Meerjarenbegroting

2024

2025

2026

2027

2028

2029

-32.280

-35.275

-35.086

-34.923

-34.680

-34.663

Arbeidsparticipatie

-68

-113

-117

-111

-81

Begeleiding (WMO)

-497

-546

-503

Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

-159

-172

-210

Dagbesteding (WMO)

-187

-203

-198

Huishoudelijke hulp (WMO)

-1.328

-1.460

-1.709

Hulpmiddelen en diensten (WMO)

-1.202

-1.247

-1.317

-1.306

-1.356

-1.366

Inkomensregelingen

-7.384

-7.776

-8.299

-8.389

-8.453

-8.526

Lasten

Geëscaleerde zorg 18-

Jeugdbescherming

-326

-337

-327

Jeugdhulp ambulant regionaal

-2.767

-3.172

-3.234

Jeugdhulp met verblijf landelijk

-1.491

-974

-896

Jeugdhulp met verblijf regionaal

-1.255

-2.259

-2.794

-49

-52

-49

Jeugdreclassering Onderwijsbeleid en leerlingzaken

-1.111

-1.167

-1.083

Onderwijshuisvesting

-278

-364

-332

-335

-318

-311

PGB Jeugd

-190

-200

PGB WMO

-73

-114

-119

Samenkracht en burgerparticipatie

-5.253

-5.814

-4.238

-4.218

-4.487

-4.561

Sportaccommodaties

-1.108

-1.262

-1.334

-1.304

-1.319

-1.321

-327

-489

-546

Sportbeleid en activering Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal

-502

-424

-433

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd

-2.013

-2.188

-2.252

-1.702

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO

-1.079

-1.208

-1.190

-978

-1.048

-1.113

WSW en beschut werk

-2.655

-2.697

-2.594

-2.405

-2.360

-2.191

Baten

10.054

8.904

6.748

6.706

6.951

Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

Geëscaleerde zorg 18-

937 90

180

Volksgezondheid

Huishoudelijke hulp (WMO) Hulpmiddelen en diensten (WMO)

4.416

4.587

4.748

4.765

859

400

250

268

182

140

3.528

2.713

746

Sportaccommodaties

217

192

Sportbeleid en activering

590

353

403

245

Inkomensregelingen Jeugdhulp met verblijf regionaal Onderwijsbeleid en leerlingzaken Onderwijshuisvesting Samenkracht en burgerparticipatie

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd Volksgezondheid Saldo van baten en lasten

20 -22.225

-26.371

-28.338

-28.217

-27.729

-27.712

Stortingen in reserves

-616

Onttrekkingen aan reserves

1.402

668

442

-21.439

-25.703

-27.896

-27.775

-27.287

-27.270

Resultaat

Onderstaande tabel geeft de ontwikkelingen van de begrotingssaldi weer.

Begroting

Meerjarenbegroting

bedragen x € 1.000

2026

2027

2028

2029

Bestaand beleid

-786

-782

-832

-842

Kapitaallasten

238

428

213

184

Nieuw beleid

-24

Loon- & prijsontwikkeling

-56

-54

Totaal ontwikkelingen begroting 2026-2029

-628

-432

-696

-736

Toelichting financiële mutaties Onderstaande tabel laat de mutaties uit de Programmabegroting 2026 zien. Begroting

Meerjarenbegroting

bedragen x € 1.000

2026

2027

2028

2029

Bestaand beleid

-786

-782

-832

-842

-18

-15

-18

-15

1e begrotingswijziging 2026 GR Peelgemeenten Lasten

Via de voorgestelde 1e begrotingswijziging 2026 van de GR Peelgemeenten vinden op een aantal onderdelen bijstellingen plaats: - CAO-afspraken - Een 10 voor de Jeugd - Inburgering - Formatie kwaliteit en Jeugd Als gevolg hiervan stijgt de bijdrage 2026 van de gemeente Laarbeek met € 18.454 (structureel € 14.767 + incidenteel € 3.687). Brandverzekering - inkoopstrategie 2026 Lasten

Door een verlaging van de doorleenpremie valt de nieuwe jaarpremie voor de uitgebreide gevarenverzekering lager uit. Gevolgen aanbesteding collectief vervoer Lasten

-50

-60

-50

-60

De financiële gevolgen van het nieuwe contract voor de uitvoering van het Wmo vervoer per 1 maart 2028 worden geraamd op extra € 60.000 op jaarbasis. In de Raadsinformatiebrief 'Gunning Taxbus en Bravoflex' is aangegeven dat deze financiële bijstelling wordt meegenomen bij de samenstelling van de Begroting 2026-2029. Integrale aanpak jongeren Lasten

-70

Er is sprake van een toename van overlast gevende groepen jongeren, met groeiende veiligheidsrisico’s. Dit blijkt uit de stijging van meldingen bij Veilig Thuis, gemeente en politie, en signalen van LEVgroep. De geregistreerde jeugdoverlast steeg van 46 meldingen in 2023 naar 76 meldingen tot en met augustus 2025. Om grip te krijgen op deze jongeren en hun netwerk is intensievere samenwerking met partners noodzakelijk. Dit vraagt om extra inzet van jongerenwerkers voor vroegsignalering, ondersteuning en preventie.

Verwerking financiële bijstelling Subsidiestaat 2026 Lasten

-80

-6

De budgetten verzekeringspremies worden bijgesteld op het prijspeil 2025. Hierin is begrepen een bijstelling van € 7.774 voor de hogere arbeidsongeschiktheidsverzekering vanwege toename aantal medewerkers afgelopen jaren. Zorgkosten Sociaal Domein - actualisatie n.a.v. rapportage Zorgkosten Q2-2025 Lasten

-626

Eind augustus 2025 is vanuit de GR Peelgemeenten de rapportage Zorgkosten Q2-2025 aangeleverd met daarin een geactualiseerde prognose van de zorgkosten over 2025, aangevuld met een doorkijk naar 2026. Op basis hiervan stellen we de budgetten van de zorgkosten in het sociaal domein bij (Wmo, jeugd, bijzondere bijstand, minimabeleid & schuldhulpverlening en inburgering). Voor de actualisatie ervan is geen dekking aanwezig, met uitzondering van inburgering.

Beleidsindicatoren

Beleidsindicator

verplicht volgens meet eenheid BBV j/n

actualiteit

Laarbeek

gemiddelde gemeente < 25.000 inwoners

Relatief verzuim

per 1.000 leerlingen

2024

Absoluut verzuim

per 1.000 leerlingen

2024

7,0

8,5

Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsvers)

2024

1,4

1,8

Niet sporters

2024

46,1

44,1

Banen

per 1.000 inwoners 1564 jr

2023

636,4

708,1

Jongeren met een delict voor de rechter

2023

Kinderen uit uitkeringsgezinnen

2023

Netto arbeidsparticipatie

2024

74,6

73,8

Werkloze jongeren

2023

Personen met een bijstandsuitkering

per 10.000 inwoners

2024

147,2

176,0

Lopende reintegratievoorzieningen

per 10.000 inwoners van 15 - 64 jaar

2024

77,5

156,6

Jongeren met jeugdhulp

% van alle jongeren tot 18 jr

2024

12,2

13,1

Jongeren met jeugdbescherming

2024

0,6

0,9

Jongeren met jeugdreclassering

2024

onbekend

0,4

Cliënten met een maatwerkarrangement WMO

per 10.000 inwoners

2024

600

669

Omvang huishoudelijk restafval

kg per inwoner

2023

106

Hernieuwbare elektriciteit

2022

30,0

45,7

bedragen x € 1.000

Kapitaallasten Bruto investerings budget

2026

2027

2028

2029

2026

677

MFA de Dreef - zonnepanelen (routekaart)

2026

123

Nieuwbouw ontmoetingscentrum BD

2026

13.650

276

OBS Het Klokhuis - Zonnepanelen (routekaart)

2026

223

Uitbreiding OBS De Driehoek Sporthal de Klumper-Overige verduurzamingen (routekaart)

2026

1.380

2027

616

Sporthal de Klumper-Zonnepanelen (routekaart)

2027

202

Omschrijving MFA de Dreef - Overige verduurzaming (routekaart)

Jaar investering

6. Financiën en bedrijfsvoering Portefeuillehouders Burgemeester Van der Aa Wethouder Briels

Ontwikkelingen De komende jaren blijft het financieel perspectief onzeker. Het ravijnjaar is uitgesteld en hangt nog steeds boven de markt. Hiervoor is het nodig om de ambities, taken en middelen naar de toekomst in balans te brengen. Ontwikkelingen wordt scherp in de gaten gehouden en waar nodig wordt actie ondernomen.

Ambities A. We streven ernaar om de goede financiële situatie te behouden dan wel te verbeteren. B. Het personeelsbestand van de gemeente is kwalitatief en kwantitatief in overeenstemming met haar taken. C. De gemeentelijke systemen voor Informatisering & Automatisering zijn robuust, dataveilig en toekomstbestendig.

Speerpunten Wat willen we bereiken? 6.01

We zijn terughoudend met het verhogen van de lasten voor onze inwoners.

6.02

6.05

We blijven investeren in het behoud van ons hoge voorzieningenniveau, met een realistische blik op mogelijkheden, onmogelijkheden en goed uit te leggen overwegingen. Onroerend Zaak Belasting is niet bij voorbaat sluitpost van de begroting. Er dient een balans te zijn tussen opbrengsten, kosten en het voorzieningenniveau in onze kernen. De gemeente investeert - aangetoond door een goede onderbouwing - in het personeelsbestand en de bedrijfsvoering, zodat die in evenwicht zijn met de maatschappelijke opgaven en taken van deze tijd. We sturen actief op het grondbedrijf vanuit een brede totaalblik (niet per project), met een goede balans tussen beleidsdoelstellingen en financiële positie. We zetten in op verantwoord actief grondbeleid.

6.06

We streven naar meer kostendekkende heffingen en retributies.

6.07

De invoering van verblijfsbelasting wordt versneld ingevoerd per 2024.

6.08

We zoeken naar mogelijkheden om een herstructureringsfonds of een vereveningsfonds in het leven te roepen voor het realiseren van sociale woningbouw. Er wordt gekeken naar de financiële en praktische mogelijkheden om rioolheffing te baseren op werkelijk waterverbruik.

6.03

6.04

6.09

Wat gaan we daar voor doen? 6.03

De gemeente investeert - aangetoond door een goede onderbouwing - in het personeelsbestand en de bedrijfsvoering, zodat die in evenwicht zijn met de maatschappelijke opgaven en taken van deze tijd. Investering in personeelsbestand en bedrijfsvoering In 2026 investeren we in een nieuw werkplekkenconcept en een professionele werkomgeving.

Planning 12 - 2026

Financiën Rekening bedragen x € 1.000

Begroting

Meerjarenbegroting

2024

2025

2026

2027

2028

2029

Lasten

-12.380

-13.011

-12.110

-12.251

-12.457

-12.569

Overhead

-11.989

-12.129

-12.052

-12.031

-12.113

-12.168

-176

-768

108

110

101

100

-4

-5

-211

-110

-162

-327

-440

-497

Baten

51.610

52.590

53.292

53.327

52.215

52.513

Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds

43.616

45.430

46.028

45.931

44.718

44.915

Belastingen overig

Overhead

875

289

261

246

Overige baten en lasten

373

Overige baten en lasten OZB woningen Treasury

OZB niet-woningen

2.316

2.417

2.440

OZB woningen

4.021

4.220

4.327

4.474

4.575

4.676

386

206

210

39.230

39.579

41.182

41.076

39.758

39.944

Stortingen in reserves

-777

-2.540

-155

-424

-817

-940

Onttrekkingen aan reserves

574

3.763

287

556

949

1.072

39.027

40.802

41.314

41.208

39.890

40.076

Treasury Saldo van baten en lasten

Resultaat

Onderstaande tabel geeft de ontwikkelingen van de begrotingssaldi weer.

Begroting

Meerjarenbegroting

bedragen x € 1.000

2026

2027

2028

2029

Bestaand beleid

-75

-119

-113

-134

Gemeentefonds

838

926

Kapitaallasten

-18

-17

-54

-37

Overige mutaties

153

190

Loon- & prijsontwikkeling

177

174

1.076

1.117

1.086

1.118

Totaal ontwikkelingen begroting 2026-2029

Toelichting financiële mutaties Onderstaande tabel laat de mutaties uit de Programmabegroting 2026 zien. Begroting

Meerjarenbegroting

bedragen x € 1.000

2026

2027

2028

2029

Bestaand beleid

-75

-119

-113

-134

-1

Aanpassing raadszaal (voorbereidingskrediet) Lasten

De huidige vaste inrichting van de raadszaal is aan vervanging toe. Ter voorbereiding op een definitief nieuwe inrichting van de raadszaal worden kosten gemaakt. Aan de hand van een programma van eisen worden een aantal varianten uitgewerkt van waaruit een keuze gemaakt kan worden. De inrichting van de raadszaal dient toekomstbestendig te zijn, representatief en breed inzetbaar als vergaderfaciliteit. Voorbereidingskrediet € 25.000, kapitaallasten vanaf 2027. Brandverzekering - inkoopstrategie 2026 Lasten

Door een verlaging van de doorleenpremie valt de nieuwe jaarpremie voor de uitgebreide gevarenverzekering lager uit. Juridische advisering Lasten

-45

Voorgesteld wordt om het budget juridische advisering structureel bij te stellen. Het aantal en duur van juridische procedures, klachtenbehandelingen en WOO-verzoeken nemen al een aantal jaren toe. We werken met een flexibele schil (inhuurkrachten en advocatenkantoren) om de werkvoorraad beheersbaar te houden. In 2026 gaan we kijken naar de juridische interne dienstverlening in relatie tot werkvoorraad, capaciteit en benodigde specialisaties. Reiskostenvergoeding woon-werkverkeer (CAO) Lasten

-130

Gemeenten dienen n.a.v. de laatste cao-wijzigingen 2025-2027 per 1 januari 2026 een woonwerkregeling vast te stellen. Om aantrekkelijk werkgeverschap te bevorderen in een krappe arbeidsmarkt en gelijke arbeidsvoorwaarden binnen de Peelregio te realiseren, wordt een lokale regeling voorgesteld, te weten; een vergoeding van 0,23 cent per kilometer tot maximaal 50 km enkele reis. De geraamde kosten zijn ingeschat op basis van het huidige personeelsbestand, vergoeding per kilometer, woon-werkafstand en gemiddelde werkdagen op locatie. De huidige mogelijkheid om reiskosten fiscaal uit te ruilen van het IKB blijft van toepassing vanaf 50 km enkele reis. Vervanginginvesteringen buitendienst Lasten

-6

-21

-6

-21

Omdat we geen investeringen onder de € 50.000 activeren brengen we deze in als een incidenteel budget. Het gaat om de volgende investeringen: bladblazer tractor, klepelmaaier, wegenschaaf en dieseltank. Verwerking financiële bijstelling Subsidiestaat 2026 Lasten

113

Verzekeringspremies - bijstelling prijspeil 2025 Lasten

-15

De benodigde investeringen in Hardware voor het jaar 2026 zijn in beeld gebracht. Dit leidt uiteindelijk tot een beschikbaar te stellen investeringskrediet ter grootte van € 113.130 waarbij de dekking van de kapitaallasten plaatsvindt uit de hiervoor beschikbare stelpost automatisering. Opvoering investering Hardware 2027 Lasten

Voor de benodigde investeringen in Hardware voor het jaar 2027 is een globale inschatting gemaakt. Dit leidt uiteindelijk tot een beschikbaar te stellen investeringskrediet ter grootte van € 100.000 waarbij de dekking van de kapitaallasten plaatsvindt uit de hiervoor beschikbare stelpost automatisering. Opvoering investering Hardware 2028 Lasten

Voor de benodigde investeringen in Hardware voor het jaar 2028 is een globale inschatting gemaakt. Dit leidt uiteindelijk tot een beschikbaar te stellen investeringskrediet ter grootte van € 100.000 waarbij de dekking van de kapitaallasten plaatsvindt uit de hiervoor beschikbare stelpost automatisering. Opvoering investering Software 2026 Lasten

De benodigde investeringen in Software voor het jaar 2026 zijn in beeld gebracht. Dit leidt uiteindelijk tot een beschikbaar te stellen investeringskrediet ter grootte van € 267.076 waarbij de dekking van de kapitaallasten plaatsvindt uit de hiervoor beschikbare stelpost automatisering. Opvoering investering Vervanging audiovisuele middelen (raadszaal en vergaderruimtes) Lasten

-38

De huidige audiovisuele middelen in het gemeentehuis zijn aan vervanging toe. De faciliteiten voor beeldpresentaties in de raadszaal worden vervangen en verbeterd. De AV-middelen in de vergaderruimtes worden vervangen. Vergaderruimtes worden voorzien van sight camera's ten behoeve van digitale overleggen. Projectruimtes worden voorzien van wandschermen ten behoeve van informatiedeling. De AV vervanging loopt gelijktijdig mee met de herinrichting van het gemeentehuis. De werkomgeving wordt aangepast op het activiteitgerelateerd werken. We spelen in op het hybride en flexibel werken waarin vergaderingen fysiek, digitaal en/of hybride plaats vinden. Gemeentefonds

838

926

Correctie verwerking meicirculaire 2025 gemeentefonds

838

926

838

926

Baten

Bij de verwerking van zowel de Voorjaarsnota 2025 (=voorloper op de Meicirculaire) als de Meicirculaire 2025 zelf is abusievelijk budgettair gerekend met een dubbele afslag voor de geraamde kosten voor loon- en prijsstijging 2026. Hierdoor dient de meerjarenraming 2026-2029 positief te worden bijgesteld.

Beleidsindicatoren

Beleidsindicator

verplicht volgens meet eenheid BBV j/n

actualiteit

Laarbeek

gemiddelde gemeente < 25.000 inwoners

Bezetting

Fte per 1.000 inwoners

2026

5.83

onbekend

Formatie

Fte per 1.000 inwoners

2026

6.39

onbekend

Apparaatskosten

Kosten per inwoner

2026

niet gemeten

onbekend

Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen

2026

4.69%

onbekend

% van totale lasten (excl. toevoegingen aan reserves)

2026

15,13

onbekend

Externe inhuur

Overhead

bedragen x € 1.000

Omschrijving

Kapitaallasten Bruto Jaar investerings investering budget

2026

2027

2028

2029

Hardware 2026

2026

113

Software 2026

2026

267

Vervanging audiovisuele middelen (raadszaal en vergaderruimtes)

2026

125

Bestelbus voor calamiteiten

2027

Hardware 2027

2027

100

Pick-up bus geschikt als strooivoertuig

2027

Pick-up voor regulier werk

2027

Vrachtwagen

2027

200

Hardware 2028

2028

100

Hardware 2029

2029

100

4. Paragrafen 4.1 Lokale heffingen Geraamde belastinginkomsten (en overige heffingen) Lokale heffingen stellen de gemeente in staat eigen middelen te verkrijgen. Die middelen worden ingezet voor uitgaven voor de uitvoering van de gemeentelijke taken. De invoering, wijziging of intrekking van lokale heffingen vindt plaats door middel van een verordening, die door de gemeenteraad wordt vastgesteld. Ook de tarieven worden vastgesteld door de gemeenteraad. In deze paragraaf wordt een beeld gegeven bij de ramingen op het gebied van gemeentelijke belastingen. Na een samenvattende tabel volgt een toelichting per belastingsoort, de lokale lastendruk en het kwijtscheldingsbeleid. De onderstaande tabel geeft de meerjarig geraamde inkomsten weer.

Begroting

Meerjarenbegroting

bedragen x € 1.000

2026

2027

2028

2029

Leges

1.388

1.140

155

Onroerendezaakbelasting

6.767

6.914

7.015

7.116

Afvalstoffenheffing

2.168

2.209

2.207

Rioolheffing

2.894

3.009

3.127

3.247

13.702 13.920

13.892

Verblijfsbelasting

Reclamebelasting Totaal Lokale heffingen

13.399

Beleidsuitgangspunten Binnen de gemeente Laarbeek gelden de volgende lokale heffingen: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Onroerendezaakbelasting Rioolheffing Afvalstoffenheffing Verblijfsbelasting Reclamebelasting Leges Markt- en staangelden

De raad stelt de verordeningen jaarlijks vast en de Belastingsamenwerking Oost-Brabant (BSOB) zorgt vervolgens voor de uitvoering, zoals het opleggen en innen van de aanslagen. Dat geldt niet voor de leges en markt- en staangelden, de heffing daarvan verloopt rechtstreeks via de gemeente. Een nadere toelichting op het beleid is te vinden in de Nota lokale heffingen. Deze is op 17 september 2015 door de raad vastgesteld. Daarnaast zijn de actuele verordeningen te vinden via www.overheid.nl.

Overzicht lokale heffingen Onroerendezaakbelasting Onder de naam ‘Onroerendezaakbelasting’ wordt een belasting geheven van de eigenaren en gebruikers van alle binnen de gemeente gelegen niet-woningen en van de eigenaren van de woningen. Uitgegaan wordt van de waarde die op basis van de Wet Waardering Onroerende Zaken (Wet WOZ) is vastgesteld. Jaarlijks vindt een algehele hertaxatie plaats waarmee de nieuwe WOZwaarden worden vastgesteld. Voor belastingjaar 2026 is de waardepeildatum voor de WOZ-waarde 1 januari 2025. De volgende beleidsuitgangspunten worden toegepast bij de berekening van de OZB-tarieven:  OZB is algemeen dekkingsmiddel, er is geen relatie te leggen met de bijhorende kosten.  Tariefdifferentiatie (gebruik bedrijven, eigendom bedrijven en eigendom woningen).  Trendmatige opbrengsten stijging om voorzieningen in de vier kernen te handhaven.  Belastingtarieven worden voor het begin van het kalenderjaar vastgesteld door de gemeenteraad. De waardering van de onroerende zaak en vervolgens de heffing en inning van de onroerende zaakbelastingen is volledig overgedragen aan de Gemeenschappelijke Regeling Belastingsamenwerking Oost-Brabant (BSOB) per 1 januari 2018, zodat deze als gecombineerde aanslag met de waterschapsbelastingen bij de inwoners en eigenaren wordt opgelegd.

Ondernemersfonds Sinds 2017 wordt een extra heffing toegepast op alle niet-woningen ten behoeve van het Ondernemersfonds Laarbeek. Tot en met het jaar 2025 is een bedrag van €30,- per €100.000,- WOZwaarde gehanteerd. De heffing wordt verdeeld in 55% voor de eigenaar van de niet-woning en 45% voor de gebruiker/huurder van de niet-woning. De ambities van het Ondernemersfonds Laarbeek ontstijgen het huidige budget. Dit is de laatste jaren opgevangen door een buffer die ontstaan is in de corona-periode, maar dit is vanaf 2026 opgebruikt. De gemiddelde landelijke bijdrage aan ondernemersfondsen bedraagt €60,- per €100.000,- WOZ-waarde, de laagste bijdrage per €100.000,- WOZ-waarde die gehanteerd wordt is de €30,- in Laarbeek. Op verzoek van het Ondernemersfonds Laarbeek stellen we bij de Belastingverordeningen 2026 (raadsvergadering 18 december 2025) een verhoging voor vanaf het jaar 2026. De financiële verwerking van dit voorstel zal plaats vinden na de besluitvorming in de gemeenteraad van 18 december 2025.

Rioolheffing De volgende beleidsuitgangspunten worden toegepast bij de berekening van de tarieven rioolheffing: • De rioolheffing wordt geheven op basis van de uitgangspunten zoals die zijn opgenomen in het Water- en rioleringsprogramma Laarbeek 2025-2029. • Kostendekkende heffing, alle uitgaven die betrekking hebben op riolering en watertaken worden gecompenseerd met de rioolheffing. • Tariefdifferentiatie in woningen en niet-woningen. Voor woningen geldt een tarief per perceel en voor niet-woningen geldt een tarief volgens een staffel als meer dan 500 m3 wordt afgevoerd. • Bij de berekening wordt rekening gehouden met BTW, overheadkosten en toerekening van een deel van de lasten van kwijtschelding. • Belastingtarieven worden voor het begin van het kalenderjaar vastgesteld door de gemeenteraad. • Tariefverhoging van € 7 op basis van het Water- en rioleringsprogramma Laarbeek 20252029. • Indexering van 2,1 % conform de Financiële uitgangspunten uit de Kadernota 2026 (pagina 7). 48

• •

De tariefstijging in 2026 bedraagt daardoor per saldo € 12,80 ten opzichte van het tarief rioolheffing 2025 (€ 269,28). Het tarief wordt € 282,08. Voor deze heffing is kwijtschelding mogelijk.

Berekening kostendekkendheid

Begroting

Rekening

Rioolheffing

2026

2025

2024

Netto kosten taakveld

1.710

1.826

1.647

1.753

Overhead BTW Kwijtschelding

831

674

695

303

235

231

192

Totale kosten

2.894

2.785

2.573

2.640

Opbrengst heffingen

2.894

2.785

2.573

2.640

Dekkingspercentage

100%

Toe te rekenen kosten:

Afvalstoffenheffing De volgende beleidsuitgangspunten worden toegepast bij de berekening van de afvaltarieven: • Kostendekkende heffing, alle uitgaven die betrekking hebben op afvalinzameling en verwerking worden gecompenseerd met de afvalstoffenheffing. • Bij de tariefberekening wordt rekening gehouden met BTW, overheadkosten en toerekening van een deel van de lasten van kwijtschelding. • Belastingtarieven worden voor het begin van het kalenderjaar vastgesteld door de gemeenteraad. • Voor deze heffing is een kwijtschelding mogelijk tot een bedrag van € 269,78.

Berekening kostendekkendheid

Begroting

Rekening

Afvalstoffenheffing

2026

2025

2024

Netto kosten taakveld

1.746

1.591

1.621

1.631

Toe te rekenen kosten:

Overhead BTW Kwijtschelding

118

307

323

Totale kosten

2.169

2.077

2.036

2.046

Opbrengst heffingen

2.168

2.077

2.036

2.045

Dekkingspercentage

100%

Verblijfsbelasting Per 1 januari 2025 is verblijfsbelasting ingevoerd voor niet-ingezeten van Laarbeek. De voornaamste uitgangspunten zijn:  De verblijfsbelasting wordt geheven per persoon per nacht.  Er wordt onderscheid gemaakt voor verblijven met een vaste slaapplek (bijvoorbeeld hotel, B&B en huisvesting arbeidsmigranten) en verblijven waarbij mensen hun eigen bed meenemen (bijvoorbeeld camping). De volledige uitgangspuntennotitie is in de raadsvergadering van 26 september 2024 vastgesteld.

Reclamebelasting Reclamebelasting wordt opgelegd in de winkelgebieden Piet van Thielplein en Heuvelplein. De belasting is ingevoerd op verzoek van de ondernemersverenigingen. Doel van de heffing is om alle winkeliers mee te laten betalen aan de verdere ontwikkeling van het gebied. Welke activiteiten hiervan worden ondernomen wordt ingevuld door de ondernemersverenigingen. De volgende beleidsuitgangspunten zijn toegepast bij de berekening van de reclamebelasting: • Het heffingsgebied betreft winkelgebied Piet van Thielplein en Heuvelplein. • 100% doorbetaling van de werkelijke opbrengst. • Bij de tariefberekening wordt geen rekening gehouden met BTW en overheadkosten. • Belastingtarieven worden voor het begin van het kalenderjaar vastgesteld door de gemeenteraad, dit kan ook betekenen dat verordeningen van oude jaren niet geactualiseerd worden. • Voor reclamebelasting is geen kwijtschelding mogelijk.

Leges De volgende beleidsuitgangspunten worden toegepast bij de berekening van de leges-tarieven: • Het beleid is erop gericht om de komende jaren te groeien naar verdergaande kostendekking. De leges in 2026 worden daarom verhoogd met 5%, voor zover mogelijk. • Op basis van de Kadernota 2026-2029 is voor enkele specifieke tarieven een extra aanpassing verwerkt. Daarmee wordt beoogd om versneld te komen tot een hogere mate van kostendekkendheid. Het gaat om de volgende leges: Omzetten geregistreerd partnerschap, verstrekking basisregistratie personen, vergunning tijdelijke verhuur leegstaande woonruimte, gehandicaptenparkeerkaart, verken uw idee, principeverzoek, kruimelgevallenregeling, alcoholwet ontheffing en evenement categorie C. • Voor bepaalde leges geldt een wettelijke maximale tariefstelling. Indien het berekende tarief hoger is dan wettelijk is toegestaan, wordt het wettelijke maximumtarief toegepast. • Leges zijn diensten, de werkelijke opbrengst is afhankelijk van het aantal gevraagde diensten. • Bij de tariefberekening wordt geen rekening gehouden met btw. • Leges worden voor het begin van het kalenderjaar vastgesteld door de gemeenteraad. • Voor leges is geen kwijtschelding mogelijk. Sinds de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024 zijn er op basis van ervaringen verbeteringen aangebracht in de Legesverordening en de onderbouwing hiervan.

Dit is een doorlopend proces waaraan de komende jaren verder wordt gewerkt samen met de Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant. In de komende P&C producten krijgt de verdere verbetering van deze methode een vervolg.

Berekening kostendekkendheid

Begroting

Rekening

Leges

2026

2025

2024

Totale netto kosten

2.688

1.953

1.772

2.142

Opbrengst leges

1.388

1.183

895

1.866

Dekkingspercentage

52%

61%

51%

87%

Markt- en staangelden Markt- en staangelden zijn vergoedingen die de gemeente vraagt voor het in gebruik geven van gemeentegrond voor private doeleinden. De mate van kostendekkendheid speelt geen rol bij deze heffing. Het gaat om beperkte opbrengsten die gerealiseerd worden door het ter beschikking stellen van gemeentegrond voor private doelen. De volgende beleidsuitgangspunten worden toegepast bij de berekening van de markt- & staangeldtarieven: • Stabiele prijzen, geen indexering om zoveel mogelijk kraamhouders te behouden voor de markt in Laarbeek. • Bij de tariefberekening wordt geen rekening gehouden BTW en overheadkosten. • Belastingtarieven worden voor het begin van het kalenderjaar vastgesteld door de gemeenteraad, dit kan ook betekenen dat verordeningen van oude jaren niet geactualiseerd worden. • Voor markt- & staangeld is geen kwijtschelding mogelijk.

Lokale lastendruk Aanduiding lokale Belastingdruk per woonruimte In onderstaande tabel wordt een beeld gegeven van de lokale lastendruk per meerpersoonshuishouden in vergelijking tot omliggende gemeenten op basis van gegevens uit 2025. In relatie tot het goede voorzieningenniveau binnen onze gemeente is het positief om te constateren dat de woonlasten op een gemiddeld niveau liggen. Gemiddelde woonlasten meerpersoonshuishoudens omliggende gemeenten

Bron: Coelo 2025 Atlas van de lokale heffingen

Kwijtscheldingsbeleid De gemeente is op grond van de Gemeentewet bevoegd om kwijtschelding van de gemeentelijke heffingen te verlenen. Door de gemeenteraad is besloten dat voor de volgende belastingen een verzoek om kwijtschelding kan worden ingediend: 1. Rioolheffing; 2. Afvalstoffenheffing; 3. Onroerende-zaakbelasting, gebruikersbelasting. De uitvoering van het kwijtscheldingsbeleid is in overeenstemming met de Uitvoeringsregeling invorderingswet 1990. Deze uitvoeringsregeling is met 2 punten beperkt door gemeentelijk beleid: 1. Bij kwijtschelding van de afvalstoffenheffing geldt een maximum van € 269,78. Dit maximumbedrag is opgenomen om te voorkomen dat belastingplichtigen die in aanmerking komen voor kwijtschelding hun containers onnodig laten ledigen en te stimuleren om door te gaan met het scheiden van afvalstoffen. 2. Er wordt alleen kwijtschelding verleend aan natuurlijke personen.

4.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2026 Deze paragraaf geeft aan hoe de financiële positie van de gemeente zich verhoudt tot de risico's. Oftewel het vermogen van de gemeente Laarbeek om ook in ongunstige tijden de incidentele financiële risico’s op te kunnen vangen om zo haar taken ongewijzigd te kunnen voortzetten en hierdoor niet de continuïteit van de gemeente in gevaar komt. Het weerstandsvermogen is de verhouding tussen de beschikbare weerstandscapaciteit (buffer) en de ingeschatte risico’s die worden gelopen. Om het benodigde weerstandsvermogen te kunnen beoordelen geven we inzicht in de risico's. Onder een risico verstaan we het gevaar voor financiële schade of verlies als gevolg van interne en/of externe omstandigheden. Het risico heeft dan betrekking op het samenvallen van die bepaalde omstandigheden (de kans) en de negatieve gevolgen (de schade / bedrag). Tot slot wordt in deze paragraaf vijf financiële kengetallen gepresenteerd die vanuit de BBV gepresenteerd moeten worden, zijnde: schuldquota leningen, solvabiliteitsratio, grondexploitatie, structurele exploitatieruimte en belastingcapaciteit. Deze kengetallen geven inzicht in de financiële positie van de gemeente.

Beleidsuitgangspunten Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, dient de relatie te worden gelegd tussen de financieel gekwantificeerde risico’s en de daarbij gewenste weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. Jaarlijks inventariseren wij de risico’s die van invloed kunnen zijn op de bedrijfsvoering om deze (zo veel mogelijk) te beperken en de vermogenspositie te kunnen beoordelen. De belangrijkste risico’s qua financiële impact worden in kaart gebracht door middel van een korte scan van de organisatie. Uit de inventarisatie zijn in totaal 39 risico's in beeld gebracht. In het onderstaande paragraaf zijn de risico's gepresenteerd die de hoogste bijdrage hebben aan de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit. Het benodigde weerstandsvermogen uit de risico's zetten we vervolgens af tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De beschikbare weerstandscapaciteit is dat deel van het eigen vermogen dat beschikbaar is om eventuele risico’s financieel op te kunnen vangen. Om de ratio weerstandsvermogen te bepalen wordt het benodigde weerstandsvermogen in relatie gebracht tot de beschikbare weerstandscapaciteit. Dit geeft de conclusie in hoever wij als gemeente Laarbeek in staat zijn potentiële risico's financieel op te vangen.

Visueel ziet dat er als volgt uit:

Weerstandscapaciteit Zoals in het Besluit Begroting en Verantwoording is aangegeven, bestaat de weerstandscapaciteit uit de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken (artikel 11-1a). De beschikbare weerstandscapaciteit is dat deel van het eigen vermogen dat beschikbaar is om eventuele risico’s financieel op te kunnen vangen. Dit bedrag moet in verhouding zijn met de benodigde weerstandscapaciteit. Dit laatste bedrag komt voort uit het risicoprofiel van een gemeente. De benodigde weerstandscapaciteit geeft aan hoeveel vermogen een gemeente beschikbaar moet hebben om calamiteiten financieel aan te kunnen. De opbouw van onze beschikbare weerstandscapaciteit ziet er als volgt uit: bedragen x € 1.000

Algemene reserve

18.023

Reserve grondexploitatie

7.192

Onvoorzien incidenteel

Onbenutte belastingcapaciteit

1.898

Beschikbare weerstandscapaciteit

27.173

Vrij aanwendbaar deel reserves (algemene reserve) In de raadsvergadering van maart 2025 is de “Nota reserves en voorzieningen" vastgesteld. In deze nota wordt aangegeven aan welke criteria de diverse reserves en voorzieningen dienen te voldoen. De algemene reserve kan vrij over beschikt worden en kan worden aangewend voor het opvangen van eenmalige nadelen. Hierdoor kan de algemene reserve worden meegenomen in de berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit. De algemene reserve bedraagt voor de begroting 2026 (zonder resultaatbestemming 2025 en 2026) € 18,023 miljoen. Reserve grondexploitatierisico’s Speciaal voor de risico’s die te maken hebben met grondexploitatie is een risicoreserve grondbedrijf gevormd. Deze reserve is onderdeel van de beschikbare weerstandscapaciteit. De stand van deze reserve bedraagt maximaal € 5,91 miljoen (volgens de grondnota). Het risico voor de grondexploitaties en strategische gronden uit de uitgevoerde Monte Carlo risicoanalyse (uitgevoerd in 2025 bij de grondnota) bedraagt € 6,30 miljoen. Er zijn reeds verliesvoorzieningen getroffen voor meerdere grondexploitaties waardoor deze risico's al gedekt zijn. Het bedrag aan reeds genomen verliesvoorzieningen betreft € 2,4 miljoen. Hierdoor bedraagt het risico voor grondexploitaties: € 3,91 miljoen. Bovenop het grondexploitatie risico wordt een buffer gehanteerd van € 2 miljoen.

Hierdoor bedraagt de maximale reserve € 5,91 miljoen. De reserve grondexploitatie bedraagt per eind 2026 € 7,192 miljoen. Bij de jaarrekening wordt jaarlijks bepaald hoe hoog de stand van de reserve is en of het de maximum grens van de reserve overschrijdt en het overtollige deel ten gunste komt van de algemene reserve. Stille reserves Van stille reserves is sprake als bedrijfsmiddelen meer waard zijn dan uit de boekhouding blijkt. De stille reserves zijn een onderdeel van de bedrijfsmiddelen die de gemeente gebruikt. Het is niet mogelijk om de middelen direct beschikbaar te maken en daarom nemen we dit onderdeel niet mee. Onvoorzien incidenteel Het is mogelijk om voor incidentele zaken een bedrag op te nemen in de begroting. Met dit bedrag kunnen incidentele nadelen opgevangen worden. Het gaat dan om zaken die bij het maken van de begroting nog niet bekend zijn, maar door bijvoorbeeld wetswijziging wel kosten voor de gemeente met zich meebrengen. In Laarbeek is voor 2025 een raming opgenomen van € 60.000. Onbenutte belastingcapaciteit Bij onbenutte belastingcapaciteit wordt uitsluitend gekeken naar de OZB-heffing. Wettelijk is namelijk bepaald dat de tarieven voor de overige heffingen maximaal 100%-kostendekkend mogen zijn. Bij afvalstoffenheffing en de rioolheffing is geen sprake van onbenutte belastingcapaciteit.

Om de onbenutte belastingcapaciteit van de OZB te berekenen, maken we gebruik van de norm die het rijk stelt aan de zogenaamde ‘artikel 12-status’. Zodra een gemeente in financiële problemen komt, houdt het Rijk rekening met een minimaal OZB-tarief (voor het jaar 2025) van 0,1595% (bron: COELO Atlas van de lokale lasten 2025, pagina 46). Voor de WOZ-waarde zijn de inschattingen van BSOB voor de tariefbepalingen 2025 gehanteerd.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Laarbeek&id=f2902a59-4f13-49e0-8d6c-26a8085be6d9