Kadernota 2025
Tekst van het document
5.6 Verbonden partijen In de begroting 2025-2028 worden de begrotingen van de gemeenschappelijke regelingen waarbij de gemeente Krimpenerwaard is aangesloten verwerkt. Met de “financiële kaderstelling gemeenschappelijke regelingen Hollands-Midden” bepalen de gemeenten in de regio Hollands-Midden vooraf een uniform financieel kader voor de jaarlijks toe te passen prijsindexatie in de begrotingen van de gemeenschappelijke regelingen in deze regio. De begrotingen van alle gemeenschappelijke regelingen waaraan de gemeente Krimpenerwaard deelneemt worden getoetst aan deze vastgestelde kaders. De kaders voor de begroting 2025 zijn op 26 oktober 2023 in de ambtelijke werkgroep Financiële Kaderstelling Gemeenschappelijke regelingen van de gemeenten in Hollands Midden besproken. Daarbij is de indexering voor 2025 zoals deze in 2020 is opgezet en is vastgesteld door de bestuurlijke werkgroep FKGR bepaald. Het betreft een variant met een waardevaste indexering. Hierbij wordt de indexering voor 2025 gecorrigeerd voor de ontwikkelingen in het jaar 2022 t/m 2024 (gebaseerd op indices uit Centraal Economisch Plan, septembercirculaire 2023).
De kaders voor de begroting 2025 betreffen: • De indexatie op basis van een jaarlijkse groei gebaseerd op de prijs overheidsconsumptie beloning werknemers 11,1% en de prijs overheidsconsumptie netto materieel 3,7% zoals opgenomen in de publicaties van het CPB. • Het opnemen van een nieuwe algemene taakstelling in de begrotingen 2024 is niet toegestaan. • In de begrotingen en jaarrekeningen dient standaard een paragraaf op te worden genomen over de toepassing van de vastgestelde indexering. Deze paragraaf dient te worden verdeeld naar economische categorieën (% personeel, % materieel en % overige) en een paragraaf met een analyse van de risico's in relatie tot de omvang van het weerstandsvermogen. • Omdat de indexpercentages fors hoger liggen dan de percentages van 2024, mede door de
47
bovenstaande correcties is verzocht aan de gemeenschappelijke regelingen om in de begrotingen een berekening toe te voegen waaruit blijkt hoe de indexering van lonen en goederen per saldo is verlopen vanaf 2022. Dit om te voorkomen dat er mogelijk sprake is van ‘’dubbele’’ indexering. Door krimp van het gemeentefonds vanaf 2026 verslechtert de financiële postje van gemeenten aanzienlijk. De verwachting is dan ook dat met ingang van 2026 de gemeenschappelijke regelingen een bijdrage leveren aan het invullen van eventuele bezuinigingen. Over de omvang van de mogelijke bezuinigingstaakstelling worden de gemeenschappelijke regelingen de komende tijd geïnformeerd. De financiële kaderstelling is opgesteld door de regio gemeenten. Voor de gemeenschappelijke regelingen waar de regio gemeenten bestuurlijk een meerderheid vormen gelden de afspraken als dwingend. Dit betreft de volgende gemeenschappelijke regelingen: • • •
Veiligheidsregio Hollands Midden Omgevingsdienst Midden-Holland Hecht (vh RDOG Hollands Midden)
De overige gemeenschappelijke regelingen waarbij de regio gemeenten geen meerderheid in het bestuur vormen maar waaraan de gemeente Krimpenerwaard wel deelneemt zijn geïnformeerd over de vastgestelde kaders. Daarbij zijn deze gemeenschappelijke regelingen er op gewezen dat hun begrotingen zullen worden getoetst aan de hiervoor genoemde kaders. 5.6.1 GR Sociaal Domein Met een aantal raadsbijeenkomsten bent u geïnformeerd over het proces om te komen tot een nieuwe Gemeenschappelijke Regeling voor het Sociaal Domein. Deze regeling moet de rol die de regionale werkorganisatie nu vervult voor het sociaal domein (onder andere inkoop voor jeugdzorg en WMO) gaan vervullen. Gestreefd wordt naar de oprichting van de nieuwe GR per 1/1/2025. De jaarlijkse lasten die dit met zich meebrengt zijn meegenomen in deze kadernota.
5.7 Financiering In de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido) zijn kaders gesteld voor een verantwoorde, prudente en professionele inrichting en uitvoering van de treasuryfunctie van decentrale overheden. De gemeente streeft ernaar benodigde leningen tegen een zo laag mogelijk rentepercentage aan te trekken en tegelijkertijd de renterisico’s te beheersen. Daartoe wordt bij het afsluiten van leningen rekening gehouden met de liquiditeitsbehoefte, rentevisie, kasgeldlimiet (financiering voor een periode van maximaal 1 jaar) en renterisiconorm (financiering periode langer dan 1 jaar). De ontwikkeling van de financieringspositie is bepalend voor de toekomstige ontwikkeling van de omvang van de leningenportefeuille. Tijdens de raadsbijeenkomst van 16 januari 2024 is een financiële doorkijk gegeven ten aanzien van de ontwikkeling van grote projecten. Hierbij zijn voor de periode tot en met 2036 het meerjaren investeringsprogramma (MIP) en de ontwikkeling van de schuldpositie besproken. Toekomstige investeringen van in totaal € 315,2 miljoen werden als volgt gespecificeerd: -
Investeringen conform meerjarenbegroting 2024-2027 Reguliere investeringen 2028 Integraal Huisvesting Plan (IHP 2.0)
€ 228,1 miljoen € 13,5 miljoen € 73,6 miljoen
De reguliere investeringen betreft met name projecten IBOR en riolering. Op basis van de meest recente liquiditeitsprognose wordt het aantrekken van langlopende geldleningen verwacht van in totaal € 160 miljoen in de periode 2025-2028. Daarbij is rekening gehouden met de ervaring dat de realisatie van een gedeelte van de investeringsbudgetten in een later jaar plaatsvindt dan gepland. In 2022 en 2023 is de kapitaalmarktrente flink opgelopen met name door een hoge inflatie. Op basis van recente inflatievooruitzichten wordt een eerste renteverlaging verwacht in juni 2024. Vooralsnog wordt uitgegaan van een marktrente van 3,0% bij het aantrekken van leningen in de periode 2025-2028. Op grond van regelgeving wordt rente toegerekend aan taakvelden. De meest recente berekening resulteert in een rentepercentage van 1,5%. Deze omslagrente wordt voorlopig gehanteerd voor de meerjarenbegroting 2025-2028. Tijdens het proces van het opstellen van de nieuwe meerjarenbegroting 48
wordt nog een actuele berekening gemaakt. Indien hieruit blijkt dat het percentage wijzigt, wordt de te hanteren omslagrente alsnog aangepast. De uitgangspunten en richtlijnen voor het treasurybeleid zijn vastgelegd in de Financiële verordening. De regels voor de uitvoering van de treasuryfunctie zijn opgenomen in het door het college in 2020 vastgestelde Treasurystatuut. In het statuut wordt onder andere inzicht gegeven in de inrichting en borging van de financieringsfunctie en de uitgangspunten van het risicobeheer. Bij de eerstvolgende actualisatie van het treasurystatuut zal het gemeentelijk beleid verder worden verfijnd. Uitgangspunten Kadernota 2025: • In 2024 wordt een nieuwe langlopende geldlening aangetrokken van € 50 miljoen (conform begroting 2024); • Nieuwe geldleningen in: 2025: € 65,0 miljoen per 01-07-2025 met looptijd van 20 jaar en rente van 3,0% 2026: € 35,0 miljoen per 01-07-2026 met looptijd van 20 jaar en rente van 3,0% 2027: € 30,0 miljoen per 01-07-2027 met looptijd van 20 jaar en rente van 3,0% 2028: € 30,0 miljoen per 01-07-2028 met looptijd van 20 jaar en rente van 3,0% Bij het bepalen van de financieringsbehoefte is aangesloten op de planning van de grote projecten zoals die op 16 januari 2024 aan de gemeenteraad is gepresenteerd.
Bij het opstellen van de begroting wordt de planning van de uitvoering van projecten en daaruit voortvloeiende financieringsbehoefte geactualiseerd. •
Boekwaarde gerealiseerde investeringen met rentetoerekening per 01-01-2025 van € 205 miljoen.
5.7.1 Kengetallen Het aantrekken van nieuwe geldleningen om de projecten in de komende jaren te kunnen financieren heeft ook effect op enkele financiële kengetallen. De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft daarmee inzicht in de mate waarop rentelasten en aflossingen drukken op de exploitatieruimte. Door het aantrekken van nieuwe leningen neemt deze druk toe en stijgt de netto schuldquote. Een schuldquote tussen de 90% en 130% wordt als hoog beschouwd. De solvabiliteit geeft inzicht in de mate waarin een gemeente in staat is aan haar verplichtingen te voldoen en bestaat uit de hoogte van het eigen vermogen ten opzichte van het balanstotaal. Deze verhouding daalt als gevolg van het aantrekken van nieuwe geldleningen. Een solvabiliteit tussen 20% en 50% is neutraal. In onderstaande tabel is een inschatting opgenomen van de ontwikkeling van genoemde kengetallen voor de komende jaren. Hierin zijn de gevolgen van de toename van de leningenportefeuille als gevolg de geplande investeringen terug te zien. Bij het opstellen van de meerjarenbegroting zullen we deze kengetallen actualiseren en de verwachte ontwikkeling monitoren. 2025
2026
2027
2028
Netto Schuldquote
104%
111%
114%
116%
Solvabiliteit
23%
19%
17%
17%
5.8 Subsidies Uw gemeenteraad heeft op 28 november 2023 het subsidiebudget voor 2025 en verder vastgesteld. Het bedrag wordt jaarlijks geïndexeerd op basis van de septembercirculaire. Definitieve vaststelling volgt bij de begrotingsbehandeling. In dit geval betreft het de budgetruimte voor 2026. Dit budget vormt de basis voor de jaarlijkse subsidieverlening. Tevens heeft uw gemeenteraad het college gemandateerd tot het verdelen van dit budget over de diverse subsidieregelingen. De basis voor de plafonds van het opvolgende jaar wordt gevormd door de vastgestelde plafonds van het jaar ervoor. Eventuele (incidentele) wijzigingen worden binnen de P&C-cyclus meegenomen. Voor
49
instellingen die zich om uiteenlopende redenen niet lenen voor subsidiëring vanuit een van de subsidieregelingen wordt gewerkt met begrotingssubsidies.
5.8.1 Ontwikkelingen subsidies Maatschappelijke voorzieningen Het Omgevingsprogramma Sociale Basis en Maatschappelijke voorzieningen geeft invulling aan de wijze waarop wij als gemeente de sociale basis in onze gemeenten willen versterken door onder meer aandacht voor maatschappelijke voorzieningen op diverse leefgebieden. Maatschappelijke voorzieningen, waaronder sport- en cultuurverenigingen betekenen veel voor onze inwoners. In toenemende mate zien we dat maatschappelijke voorzieningen worstelen met de financiering van hun huisvestingsvraagstukken. Denk bijvoorbeeld aan jongerenwerk en sportverenigingen ten behoeve van jeugd- en sportaccommodaties. De reden van de huisvestingsvraagstukken is divers, maar wat overeenkomt is de onmogelijkheid om zelf volledig investeringen in huisvesting te bekostigen. Maatschappelijke voorzieningen doen daarbij steeds meer een beroep op de gemeente. Hieraan hebben wij de wens gekoppeld om op een meer eenduidige en duidelijke wijze om te gaan met deze vraagstukken. Hierbij denken we aan het opstellen van een subsidieregeling. De komende maanden zullen wij hieraan werken en met een onderbouwd voorstel komen voor de begrotingsraad.
5.9 Omgevingswet Met ingang van 1 januari 2024 is de omgevingswet van kracht. Het proces rondom de vergunningverlening is goed ingericht en de grote uitdaging is om de beleidscyclus van visie naar uitvoering goed ter hand te nemen. Net als vele andere gemeenten zijn we nog aan het zoeken op welke wijze we dit het beste kunnen doen. De andere uitdaging betreft het verder invullen van het omgevingsplan. Regels uit verordeningen en bestemmingsplannen moeten omgezet worden naar het omgevingsplan. Hiervoor hebben we tot 2032 de tijd, maar vraagt wel andere en additionele kennis en vaardigheden. De wijze waarop we dit precies invullen en welke kosten daar mee gemoeid zijn is nu nog onduidelijk. Daar doen we onderzoek naar.
50
6. LOKALE HEFFINGEN 6.1 Onroerende-zaakbelastingen (OZB) en overige ongebonden heffingen Onroerende-zaakbelastingen en toeristenbelasting zijn algemene belastingen. Dit betekent dat de opbrengst van deze belastingen vrij besteedbaar is. De gemeenteraad bepaalt waarvoor de opbrengsten uit deze belastingen worden ingezet, de opbrengsten zijn niet gelabeld. 6.1.1 Onroerende-zaakbelastingen (OZB) De OZB wordt geheven over de waarde van de onroerende zaken in de gemeente, de zogenoemde WOZ-waarde. De opbrengst, en niet de tarieven, van de OZB wordt jaarlijks verhoogd met de inflatie. Bij de OZB gaan we uit van de totale opbrengst van het voorgaande jaar bij een gelijkblijvend areaal. 6.1.2 Toeristenbelasting Bij de toeristenbelasting wordt jaarlijks het tarief verhoogd op basis van de inflatiecorrectie. Sinds de gemeentelijke herindeling wordt er alleen toeristenbelasting geheven voor overnachtingen tegen betaling op land, en dus niet op water. In 2024 vindt er onderzoek plaats of in de toekomst wellicht ook toeristenbelasting geheven zal gaan worden voor overnachtingen tegen betaling op water.
6.2 Gebonden heffingen Algemeen Afvalstoffenheffing, rioolheffing, leges, lijkbezorgingsrechten, marktgelden en havengelden zijn gebonden heffingen. Uitgangspunt is dat deze heffingen kostendekkend zijn, tenzij de tarieven dan aanzienlijk hoger zijn dan bij vergelijkbare gemeenten in de regio. Kostendekkendheid houdt in dat de tarieven zodanig vastgesteld worden dat de geraamde baten niet uitgaan boven de geraamde lasten. Deze wettelijke eis van maximale kostendekkendheid betekent niet dat de afzonderlijke tarieven per heffing maximaal 100% kostendekkend mogen zijn. Een individueel tarief kan meer dan 100% kostendekkend zijn, maar daar staat dan een ander tarief met een lager percentage tegenover. In de begroting nemen wij een overzicht op met de berekening van de mate van kostendekkendheid per heffing. De wijze van de berekening van de overhead bij de tarieven is bepaald in onze financiële verordening. 6.2.1 Afvalstoffenheffing Bij de berekening van de tarieven voor de afvalstoffenheffing gaan we uit van 100% kostendekkende tarieven. Eventuele structurele gevolgen uit de tussenrapportages 2024 worden ook verwerkt in de tarieven 2025. Het afval scheiden is een succes, maar leidt tot de zogenoemde diftar-paradox.
Het afnemen van het aantal ontgrendelingen van de inzamelcontainers en het ledigen van minicontainers leidt tot een een daling van de variabele inkomsten (variabele tarief) . Daar staan onvoldoende financiële opbrengsten tegenover. Dit kan ertoe leiden dat in de toekomst het vaste tarief meer zal moeten stijgen dan het variabele tarief, om kostendekkende tarieven te hanteren. 6.2.2 Rioolheffing Bij de berekening van de tarieven voor de rioolheffing gaan we uit van 100% kostendekkende tarieven. De gevolgen van de investeringen uit het Omgevingsprogramma Riolering en Klimaatadaptatie 2025-2028 worden meegenomen in de tarieven rioolheffing. Ook kunnen eventuele structurele gevolgen uit de tussenrapportages 2024 kostenverhogend werken.
51
6.2.3 Leges Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 wordt de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) in stappen ingevoerd. Als eerste geldt deze wet voor nieuwbouw van bouwwerken waarvoor de gevolgen bij falen beperkt zijn (gevolgklasse 1). Dit betreft woningen en eenvoudige bedrijfsgebouwen. Voor verbouw van dergelijke bouwwerken volgt de Wkb op z'n vroegst op 1 januari 2025. Na 3 jaar wordt gekeken of de Wkb ook gaat gelden voor bouwwerken in gevolgklassen 2 (o.a. bibliotheken, gemeentehuizen, onderwijs- en woongebouwen) en gevolgklasse 3 (o.a. gebouwen hoger dan 70 meter, metrostations en ziekenhuizen). De inwerkingtreding van deze wetten heeft gevolgen voor de fysieke leefomgeving en daardoor voor de legesheffing. De gevolgen voor de legesheffing worden verwerkt in de legesverordening 2025 en de bijbehorende tarieventabel. 6.2.4 Havengelden In 2023 is gestart met een onderzoek naar mogelijke heffing van havengelden in de Noodhaven in Schoonhoven. Verwacht wordt dat dit onderzoek in 2024 afgerond is waarna de Raad hierover een besluit kan nemen.
6.3 Ondernemersfondsen Ondernemers in een winkelgebied of een bedrijventerrein kunnen voor het financieren van gezamenlijke initiatieven een ondernemersfonds oprichten. Financiering kan in de vorm van een BIZ-heffing op grond van de Wet op de bedrijveninvesteringszones (Wet BIZ). Als de gemeente akkoord gaat met het door de ondernemers opgestelde BIZ-plan en er is voldoende draagvlak, heft de gemeente een BIZ-bijdrage van de ondernemers in het betreffende gebied. De gemeente keert de opbrengst uit aan het BIZ-bestuur. Wij hebben een BIZ Bergambacht Centrum, een BIZ Bergambacht Bedrijventerrein De Wetering en een BIZ Schoonhoven Centrum.
6.4 Overzicht lokale lastendruk Bij de lokale lastendruk nemen we de OZB, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing mee in de berekening. In onderstaand overzicht worden de woonlasten 2023 van Krimpenerwaard vergeleken met omliggende gemeenten. Deze woonlasten zijn berekend met behulp van de Lokale Lasten Calculator 2023 van het COELO (Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden). Bij de berekening is uitgegaan van de gemiddelde WOZ-waarde, een driepersoonshuishouden met de gemiddelde hoeveelheid afval en indien de rioolheffing afhankelijk is van het waterverbruik het gemiddelde waterverbruik.
2024 Gemeente
OZB
Afvalstoffenheffing
Rioolheffing
Woonlasten
Krimpenerwaard
408
318
269
995
Bodegraven-Reeuwijk
649
353
351
1.353
Gouda
367
399
530
1.296
Krimpen aan den IJssel
373
459
335
1.167
Molenlanden
377
441
260
1.078
Oudewater
575
318
382
1.275
Waddinxveen
390
380
222
992
Zuidplas
518
328
197
1.043
Landelijk gemiddelde
449
325
236
1.010
52
7. STRUCTUREEL SLUITENDE BEGROTING Het ravijnjaar 2026 komt snel op ons af. De verwachte tekorten voor dat jaar en de jaren erna maken het uiterst complex om te komen tot een structureel sluitende begroting. De VNG en ook uw raad hebben opgeroepen om bij de kadernota 2025 inzichtelijk te maken welke keuzes er voor de gemeenteraad zijn om te komen tot die structureel sluitende (meerjaren)begroting. Advies VNG Op verzoek van de gemeenten heeft de VNG ook voor de meerjarenbegroting 2025-2028 een begrotingsadvies uitgebracht. Vanwege de onzekerheid over de ontwikkelingen (op korte termijn), kiest de VNG ervoor om een advies te geven in 2 delen. Het eerste deel roept op om eventuele besparingen nog niet in te zetten, maar wel zo goed mogelijk in kaart te brengen en geeft daarvoor de nodige tips en achtergrondinformatie. Het tweede deel van het begrotingsadvies volgt kort na de meicirculaire, tenzij er eerder een nieuw kabinet aantreedt. Het eerste deel van het begrotingsadvies is als volgt:
Inventarisatie mogelijkheden De afgelopen maanden is door de ambtelijke organisatie hard gewerkt om vanuit inhoudelijk gedreven keuzemogelijkheden in beeld te brengen welke reële keuzes er te maken zijn. Naast deze inhoudelijke gedreven keuzes is ook inzichtelijk gemaakt welke technische oplossingen er, binnen de voor gemeenten van toepassing zijnde regelgeving en in afstemming met onze toezichthouder, nog te maken zijn. Beide elementen worden u gepresenteerd om u volledig inzicht te geven in de omvang van de uitdaging en de daarop uitgewerkte mogelijkheden. Het is daarbij van belang te onderkennen dat de voorgelegde inhoudelijk gedreven keuzes impact hebben op het vertrekpunt zoals vastgelegd in bepalende visiedocumenten als het Toekomstperspectief Krimpenerwaard, het Integraal Beleidskader Sociaal Domein, de Woonvisie en de doelstellingen uit het collegeprogramma Vitaal Vooruit. Net zo belangrijk is het te onderkennen dat de voorgestelde scenario’s vaak op elkaar ingrijpen. Een scenario met betrekking tot speel– en of sportvoorzieningen is niet op zichzelf te zien, maar zal ook impact hebben op doelstellingen die we lokaal hebben vanuit de visie op de positieve gezondheid van onze inwoners.
Onderstaand schetsen we u daarom nogmaals een bondige samenvatting van dit vertrekpunt dat met de voorgestelde keuzes op onderdelen bijgesteld zal moeten worden om als gemeente spreekwoordelijk uit het ravijnjaar 2026 te kunnen klimmen . Samenvatting vertrekpunt gemeente Krimpenerwaard: Wij staan en gaan voor een vitaal Krimpenerwaard: een gebied waar het voor iedereen fijn wonen, werken en recreëren is. Vitaal betekent sterk, energiek en zelfredzaam. We willen graag dat inwoners voor zichzelf en elkaar zorgen. En om als inwoner vitaal te kunnen zijn en blijven, is de gemeenschap heel belangrijk. In een gemeenschap bundelen mensen hun krachten, weten ze elkaar te vinden, voelen ze zich met elkaar verbonden en zetten ze samen hun beste beentje voor in voor- en tegenspoed.
53
In een vitaal gebied is het fijn wonen, werken en recreëren. Fijn wonen betekent sociale verbinding met de buurt, maar het betekent natuurlijk ook dat er genoeg huizen moeten zijn voor iedereen. Ook werkgelegenheid is belangrijk voor een vitaal gebied – én voor vitale inwoners. Een deel van die werkgelegenheid in onze gemeente bevindt zich in het buitengebied, net als onze prachtige natuur waar we graag recreëren. Je hebt dus ook een vitaal buitengebied nodig! En zo zie je dat alles verband houdt met elkaar. Een vitale organisatie is een voorwaarde voor het behalen van de ambities buiten. Hiervoor is aantrekkelijk werkgeverschap een belangrijke voorwaarde. Op deze manier zorgen we voor een goede bemensing van onze organisatie. Met een goede bemensing kunnen we de samenwerking met (de focus op) de inwoner vormgeven, wat een voorwaarde is om maatschappelijke doelen te behalen. We werken volgens de speerpunten van Krimpenerwaard Vooruit. De samenleving verandert, en daarmee ook de behoefte en verwachting van de inwoner. Als organisatie willen wij aan deze behoefte en verwachting voldoen, wat van ons vraagt dat wij mee-ontwikkelen. Hoe we de dienstverlening willen vormgeven is vastgelegd in onze dienstverleningsvisie. Geïnventariseerde mogelijkheden In bijlage 3 is een overzicht opgenomen van alle geïnventariseerde mogelijkheden.
Hierbij is een onderscheid gemaakt in technische mogelijkheden en inhoudelijke mogelijkheden. Voor de technische mogelijkheden geldt dat ons voorstel is om deze vanaf de 2025 sowieso te verwerken in de begroting. Voor de inhoudelijke keuzemogelijkheden is de vraag aan u om aan te geven welke van de gepresenteerde opties per keuzemogelijkheid betrokken mag worden bij het opstellen van een structureel sluitende meerjarenbegroting 2026. Zoals reeds aangegeven in de inleiding kan het nodig zijn dat het ook voor de jaarschijf 2025, naast de inzet van geïnventariseerde technische oplossingen, nodig is om één of meerdere bezuinigingsmaatregelen al in te zetten.
54
BIJLAGEN Bijlage 1 - Toelichting op nieuw beleid 1.1 Exploitatie Bestuur en ondersteuning Rijlabels
2025
2026
2027
Incidenteel
-371
-151
-
2028 -
Beleidskeuze
-371
-151
-
-
Dubbele exploitatielasten gemeentekantoren
-151
-151
-
-
Het nieuwe gemeentekantoor in Bergambacht wordt na verwachting in juli 2025 opgeleverd door de hoofdaannemer. Na oplevering volgt een inhuizing- en ingebruiknameperiode van circa vier maanden. De gemeentekantoren kunnen na verwachting in Q1 2026 worden afgestoten. Tijdens de periode na oplevering en het afstoten van de huidige gemeentekantoren heeft de gemeente tijdelijk dubbele exploitatielasten voor Q4 2025 en Q1 2026. Voor beide jaren betekent dit een extra last van € 151.000
-151
-151
-
-
Dubbele exploitatielasten gemeentewerven
-220
-
-
-
De nieuwe gemeentewerf in Bergambacht wordt na verwachting in november 2024 opgeleverd door de hoofdaannemer. Na oplevering volgt een inhuizing- en ingebruiknameperiode van circa zes maanden. De gemeentewerven kunnen na verwachting in Q2 2025 worden afgestoten. Tijdens de periode na oplevering (Q1 2025) en het afstoten van de huidige locaties (Q2 2025) heeft de gemeente tijdelijk dubbele exploitatielasten.
-220
-
-
-
Structureel
-82
2.074
1.806
1.310
Beleidskeuze
-301
-482
-862
-1.470
Rentelasten
-53
-220
-685
-1.293
Het in deze kadernota geactualiseerde meerjaren investeringsprogramma leidt tot een verwachte groei van onze leningenportefeuille en daarmee tot hogere jaarlijkse rentelasten.
-53
-220
-685
-1.293
MJOP ICT 2024-2028 (afschrijving)
-
-
-
-
Aanvraag budget ten behoeve van de investeringen vanuit het MJOP ICT.
-
-228
-282
-458
Dekking t.l.v. Egalisatiereserve ICT
-
228
282
458
Versterking regionale samenwerking Midden-Holland
-200
-200
-200
-200
Voor de Regio Midden Holland wordt vanaf 2025 ingezet op versterking en versteviging van de regionale samenwerking met circa 1fte per gemeente aanvullende capaciteit (totaal 5,5fte). De capaciteit wordt georganiseerd in de vorm van een overzichtelijk regionaal programmabureau. Dit bureau coördineert de regionale inzet coördineert en werkt aan concrete resultaten voor de drie centrale opgaven van Midden-Holland: 1) duurzame groei - denk aan het opvangen van de groei van het aantal huishoudens in Midden-Holland en het verantwoord bouwen met bodemdaling en klimaatadaptatie - 2) bereikbaarheid en 3) economische vitaliteit. Door zo meer focus aan te brengen wordt er stap voor stap gewerkt aan het zichtbaar maken van resultaten van de samenwerking voor inwoners en ondernemers.
-200
-200
-200
-200
Indexering voorziening gebouwenbeheerplan
-48
-48
-48
-48
Om te anticiperen op toekomstige areaaluitbreidingen en prijsstijgingen ten opzichte van het huidige beheerplan worden hiervoor lasten opgenomen ter grootte van respectievelijk 1% en 2,3% van de jaarlijkse toevoeging aan de voorziening.
-48
-48
-48
-48
Wagenpark buitenruimte en handhaving (afschrijving)
-
-14
71
71
In 2026 is het huidige wagenpark voor het onderhoud van de buitenruimte afgeschreven. Vooralsnog is het uitgangspunt dat we uitgaan van soortgelijke vervanging van de huidige bedrijfswagens met emissienorm EURO 6 en 6 elektrische voertuigen. Voor alle voertuigen wordt kritisch beoordeeld in welk jaar vervanging noodzakelijk is. In 2025 is sprake van vervanging van één voertuig en één initiële aanschaf van een voertuig. In de aanvraag is rekening gehouden met het vervallen van de BPMvrijstelling voor bedrijfswagen vanaf 2025.
-
-14
71
71
55
Noodzakelijk
2025
2026
2027
2028
219
2.556
2.668
2.780
Algemene uitkering
4.500
7.212
7.324
7.436
Op basis van de voorjaarsnota 2024 van het Rijk hebben we een voorzichtige inschatting gemaakt van de verwachte stijging (inclusief loon- en prijsstijgingen) voor de jaren 2025 tot en met 2028. Hierin zitten nog geen aanpassingen van aantallen, aanpassingen van rekentarieven WOZ etc. Voor onze gemeente betekent dit een aanpassing in 2025 van ca € 4,5 miljoen oplopend tot € 6,8 miljoen in 2028. Vooruitlopend op de komende meicirculaire is deze aanpassing al meegenomen in deze kadernota.
4.500
7.212
7.324
7.436
Cao-gevolgen
-1.125
-1.500
-1.500
-1.500
De huidige gemeente cao heeft een looptijd tot met 31 maart 2025. De salarisontwikkelingen voor 2025 zijn nu nog niet bekend. Wel wordt op basis van ervaringscijfers van de afgelopen jaren én op basis van ontwikkelingen van andere sectorale cao’s die opnieuw stijgingen over 2025 laten zien, rekening gehouden met een stijging van 5% over 2025. Op basis van dit gegeven wordt in de meerjarenbegroting rekening gehouden met deze trend in de personeelslasten.
-1.125
-1.500
-1.500
-1.500
Indexering lasten
-2.400
-2.400
-2.400
-2.400
Er vindt een aanpassing van de uitgaven plaats op basis van de inflatiecorrectie zoals die is opgenomen in de meicirculaire 2024 van het Gemeentefonds. Het Centraal Planbureau (CPB) heeft op 22 februari 2024 het Centraal Economisch Plan (CEP) gepubliceerd. Hierin gaat het CPB voor de jaarschijf 2025 uit van een indexering van de prijzen met 2,3% ten opzichte van 2024. In deze kadernota hanteren wij vooralsnog deze prijsindex.
-2.400
-2.400
-2.400
-2.400
Indexering baten
800
800
800
800
En vindt een aanpassing van de inkomsten plaats op basis van inflatiecorrectie zoals die is opgenomen in de meicirculaire 2024 van het Gemeentefonds. Net als aan de uitgavenkant hanteren we in deze kadernota vooralsnog het in het CEP gepresenteerde prijsindexcijfer van 2,3% voor 2025 om de baten mee aan te passen. We hebben onder andere de baten voor Ozb, riool- en afvalstoffenheffing in de berekening betrokken.
800
800
800
800
Het kabinet heeft in samenspraak met de koepels van de medeoverheden afgesproken dat de Wmo in de toekomst niet langer via de algemene uitkering van het Gemeentefonds gaat, maar via een aparte financiering. Daarbij wordt onder andere gedacht aan een BUIG-achtige constructie. Er komt aanvullende indexering voor demografie bovenop de bbp-systematiek. Onze gemeente krijgt er met deze indexering € 212.000 bij in 2026, oplopend naar een plus van € 636.000 in 2028.
0,5 fte beheer AV en overige applicaties
-56
-56
-56
-56
Tijdens en na de coronaperiode en de intrede van het hybride werken is het digitaal vergaderen toegenomen met als gevolg een toename van audiovisuele middelen in de gemeentelijke kantoren. De dienstverlening en ondersteuning in het onderhoud en beheer vraagt inzet van extra capaciteit onder andere bij avondvergaderingen.
-56
-56
-56
-56
Bijdrage gemeenschappelijke regelingen
-1.500
-1.500
-1.500
-1.500
Vooruitlopen op de ontvangst van de begrotingen 2025 van de gemeenschappelijke regelingen is indicatief rekening gehouden met een toename van de bijdrage van ongeveer 10%.
-1.500
-1.500
-1.500
-1.500
-453
1.923
1.806
1.310
Eindtotaal Bedragen x € 1.000
Veiligheid Voor dit programma zijn geen aanvullende aanvragen opgenomen
56
Verkeer, vervoer en waterstaat Rijlabels
2025
2026
2027
Incidenteel
-35
-
-
2028 -
Noodzakelijk
-35
-
-
-
IBOR Beleidsplan
-35
-
-
-
In 2025 wordt het Integraal beleidsplan openbare ruimte herzien en geüpdatet. Hiervoor wordt externe expertise ingezet.
-35
-
-
-
Structureel
-192
-192
-192
-192
Beleidskeuze
-192
-192
-192
-192
Indexering voorziening IBOR
-192
-192
-192
-192
Om te anticiperen op toekomstige areaaluitbreidingen en prijsstijgingen ten opzichte van het huidige beheerplan ramen we lasten ter grootte van respectievelijk 1% en 2,3% van de jaarlijkse toevoeging aan de voorziening.
-192
-192
-192
-192
Eindtotaal
-227
-192
-192
-192
Rijlabels
2025
2026
2027
2028
Incidenteel
-193
-163
-133
-
Beleidskeuze
-193
-163
-133
-
Groenbeheerplan
-30
-
-
-
In 2025 wordt het Groenbeheerplan opgesteld. Hiervoor wordt externe expertise ingezet.
-30
-
-
-
Stimuleren groen-blauwe schoolpleinen
-30
-30
-
-
In 2024 wordt gewerkt aan een subsidieregeling in het kader van het stimuleren van groen-blauwe schoolpleinen.
-30
-30
-
-
Toevoeging reserve Onderwijshuisvesting
-133
-133
-133
-
Bij de begroting 2022 is de reserve Onderwijshuisvesting ingesteld. De financiële ruimte die ontstaat doordat scholen uit het IHP1 in een later stadium worden gerealiseerd, wordt aan de reserve toegevoegd en kan op een later moment worden ingezet ter dekking van de afschrijvingslasten. Ten opzichte van waarmee in de begroting 2024-2027 rekening is gehouden, schuift de realisatie van de Kromme Draai 2 jaar op in de planning. In lijn met andere IHP1 scholen worden de aanvankelijk geraamde afschrijvingslasten voor 2025 en 2026 nu toegevoegd aan de reserve Onderwijshuisvesting.
-133
-133
-133
-
Structureel
-526
-478
-465
1.093
Collegeprogramma
-150
-150
-150
-150
Uitvoeringsprogramma Onderwijsachterstanden
-150
-150
-150
-150
Het doel van Alert4you is het versterken van de kinderopvang en scholen door samenwerking met jeugdzorg. Met deze preventieve interventie wordt beoogd onnodige verwijzingen naar gespecialiseerde hulpverlening te voorkomen en te zorgen voor effectieve vroegsignalering. Uit landelijke onderzoeken is dit effectief gebleken.
-150
-150
-150
-150
Bedragen x € 1.000
Economie Voor dit programma zijn geen aanvullende aanvragen opgenomen
Onderwijs, sport, cultuur en recreatie
Lokale resultaten – rapportage Alert4You De doelrealisatie van Alert4You is over de afgelopen jaren zeer hoog (93% behaald/deels behaald). Voor het merendeel van de leerlingen wordt de inzet van zwaardere hulp voorkomen (69%). De leerkrachten kunnen middels de coaching en handvatten van ALert4You toekomen aan de behoeften van de leerling, waardoor de leerling kan groeien binnen de eigen omgeving. Alert4You zet hierbij ook in op normaliseren van gedrag en het bekrachtigen van de competenties van de leerkrachten, zodat zij opnieuw met vertrouwen het contact met de leerlingen kunnen aangaan. Middelen In de kinderopvang vanuit structurele OAB middelen, binnen het basisonderwijs (tot en met groep 3) vanuit incidentele NPO middelen. Voor structurele borging van de huidige inzet binnen het onderwijs is € 150.000 nodig
57
2025
2026
2027
2028
Beleidskeuze
-336
-288
-275
-124
Subsidie Zilvermuseum
-336
-322
-309
-295
De gemeenteraad heeft 19 maart 2024 voorgesteld om kennis te nemen van de evaluatie 2021-2023 zoals opgesteld door het Nederlands Zilvermuseum Schoonhoven. Ook is de gemeenteraad voorgesteld om bij de Kadernota 2025 structureel een bedrag van € 335.903,00 in de gemeentelijke meerjarenbegroting op te nemen zodat het college over kan gaan tot het verstrekken van een meerjarige begrotingssubsidie aan het Nederlands Zilvermuseum Schoonhoven waarbij als voorwaarde wordt gesteld dat het Zilvermuseum komt met een plan van aanpak om met ingang van 2026 met jaarlijks cumulatief € 13.500 (tot een totaal van € 40.500) minder subsidie een sluitende begroting te realiseren. . Voor de dekking van het genoemde bedrag wordt de gemeenteraad voorgesteld om het bedrag vanuit de algemene middelen beschikbaar te stellen en het subsidieplafond met ingang van 2025 structureel te verhogen. Behandeling van het raadsvoorstel is doorgeschoven naar 9 juli 2024.
-336
-322
-309
-295
Binnenklimaat Schoolgebouwen (afschrijving)
-
-27
-27
-27
In het IHP is opgenomen dat schoolgebouwen die niet in aanmerking komen voor nieuwbouw of renovatie ook een goed binnenklimaat moeten hebben. In 2024 worden de knelpunten, oplossingen en kosten in beeld gebracht. Deze kosten zijn een indicatie van wat de gemeente moet bijdragen. Het andere deel moeten de scholen zelf regelen, ze betalen zelf de factuur. Voordat de gemeente een bijdrage doet, zal dit nog via een raadsvoorstel aan de gemeenteraad worden voorgelegd.
-
-27
-27
-27
Opbrengst verhuur nieuw MFA's
-
61
61
198
Bij de nieuwbouwprojecten worden extra vierkante meters gerealiseerd, speciaal voor kinderopvang. Deze worden na oplevering kostendekkend verhuurd aan de gebruikers.
-
61
61
198 -819
Noodzakelijk
-40
-40
-40
IHP 2.0 - De Krullevaar (afschrijving)
-
-
-
-81
De raad heeft op 6 februari 2024 het geactualiseerde Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) vastgesteld. Hierin is onder meer een meerjarenplanning opgesteld voor nieuwbouw en renovaties van de schoolgebouwen in Krimpenerwaard. De raad heeft tegelijkertijd met de vaststelling van het IHP besloten om de financiële gevolgen van deze meerjarenplanning vanaf kadernota 2025 te verwerken en de P&Cdocumenten. Geprobeerd is een inschatting te maken welk deel van de investering en welk jaar beschikbaar zou moeten zijn. Dat is voor nu het uitgangspunt om financieel te verwerken. In de praktijk van de uitvoering van projecten zal blijken of hier afwijkingen ontstaan (vertraging / versnelling).
-
-
-
-81
IHP 2.0 - Emmaschool (afschrijving)
-
-
-
-57
De raad heeft op 6 februari 2024 het geactualiseerde Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) vastgesteld. Hierin is onder meer een meerjarenplanning opgesteld voor nieuwbouw en renovaties van de schoolgebouwen in Krimpenerwaard. De raad heeft tegelijkertijd met de vaststelling van het IHP besloten om de financiële gevolgen van deze meerjarenplanning vanaf kadernota 2025 te verwerken en de P&Cdocumenten. Geprobeerd is een inschatting te maken welk deel van de investering en welk jaar beschikbaar zou moeten zijn. Dat is voor nu het uitgangspunt om financieel te verwerken. In de praktijk van de uitvoering van projecten zal blijken of hier afwijkingen ontstaan (vertraging / versnelling).
-
-
-
-57
IHP 2.0 - Gemini college (afschrijving)
-
-
-
-324
De raad heeft op 6 februari 2024 het geactualiseerde Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) vastgesteld. Hierin is onder meer een meerjarenplanning opgesteld voor nieuwbouw en renovaties van de schoolgebouwen in Krimpenerwaard. De raad heeft tegelijkertijd met de vaststelling van het IHP besloten om de financiële gevolgen van deze meerjarenplanning vanaf kadernota 2025 te verwerken en de P&Cdocumenten. Geprobeerd is een inschatting te maken welk deel van de investering en welk jaar beschikbaar zou moeten zijn. Dat is voor nu het uitgangspunt om financieel te verwerken. In de praktijk van de uitvoering van projecten zal blijken of hier afwijkingen ontstaan (vertraging / versnelling).
-
-
-
-324
IHP 2.0 - Driestar college (afschrijving)
-
-
-
-260
De raad heeft op 6 februari 2024 het geactualiseerde Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) vastgesteld. Hierin is onder meer een meerjarenplanning opgesteld voor nieuwbouw en renovaties van de schoolgebouwen in Krimpenerwaard. De raad heeft tegelijkertijd met de vaststelling van het IHP besloten om de financiële gevolgen van deze meerjarenplanning vanaf kadernota 2025 te verwerken en de P&Cdocumenten. Geprobeerd is een inschatting te maken welk deel van de investering en welk jaar beschikbaar zou moeten zijn. Dat is voor nu het uitgangspunt om financieel te verwerken. In de praktijk van de uitvoering van projecten zal blijken of hier afwijkingen ontstaan (vertraging / versnelling).
-
-
-
-260
58
2025
2026
2027
HVP Uitbreiding Onderwijscapaciteit KW school
-40
-40
-40
2028 -40
De school verwacht uitbreiding voor onderwijscapaciteit vanaf 2025 op basis van leerlingprognose. De gemeente heeft de wettelijke plicht om voor voldoende onderwijscapaciteit te zorgen. De school kan dat aanvragen via het HVP (procedure uit de verordening onderwijshuisvesting). Dit budget moet in 2025 beschikbaar worden gesteld. Vooralsnog gaan we uit van huur voor een periode van 5 jaar. In de loop van dit jaar wordt een en ander nader uitgewerkt.
-40
-40
-40
-40
IHP 1.0 Kromme Draai (afschrijving)
-
-
-
-57
Voor De Kromme Draai wordt gewerkt aan nieuwe huisvesting samen met kinderopvang, bibliotheek en gymzaal. De gemeenteraad besluit in 2024 over de locatie voor de nieuwbouw. Daarna start de ontwerpfase. Vanaf begin 2026 is het investeringskrediet voor de bouw zelf nodig. Het nu opgenomen bedrag is prijspeil 2022. Dit kan afwijken van het investeringskrediet wat te zijner tijd via een raadsvoorstel aangevraagd wordt.
-
-
-
-57
-719
-641
-598
-1.093
Rijlabels
2025
2026
2027
2028
Incidenteel
-1.200
-
-
-
-
-
-
-
Eindtotaal Bedragen x € 1.000
Sociaal Domein
Beleidskeuze Eenmalige bijdrage nieuwbouw Scouting Olivier Noort II
-225
-
-
-
Scouting Olivier van Noort II heeft een verenigingsgebouw aan de Beregrachtpad 2 in Schoonhoven. Gezien de staat van het pand heeft de vereniging al geruime tijd de wens om nieuwbouw te realiseren. De beoogde locatie hiervoor is het uiteinde van de ligweide van zwembad ’t Wilgerak in Schoonhoven. De Scouting vraagt om een eenmalige bijdrage van € 225.000 om het nieuwbouwplan te kunnen realiseren.
-225
-
-
-
Eenmalige bijdrage nieuwbouw Scouting Olivier Noort II (dekking)
225
-
-
-
Dekking deels t.l.v. Investeringskrediet Kadernota Voorzieningen (€ 125.000) en deels t.l.v. Algemene Reserve en aanvullen met positieve resultaat van de grondexploitatie van het transformatiegebiedBastion, danwel de opbrengst van de grondverkoop (€ 100.000).
225
-
-
-
Noodzakelijk
-1.200
-
-
-
Hervormingsagenda Jeugd
-1.200
-
-
-
In de voorjaarsnota 2025 is de voorgenomen bezuiniging op de jeugdzorg van € 500 miljoen geschrapt. Deze aanvullende besparing is in de programmabegroting 2024 als stelpost opgenomen ter compensatie van de lagere algemene uitkering. Omdat deze bezuiniging nu niet doorgaat ontvangen we een hogere algemene uitkering. Concreet betekent dit dat ook de stelpost afgeraamd moet worden. Voor de Krimpenerwaard betreft dit een nadeel voor een bedrag van ca. € 1,2 miljoen.
-1.200
-
-
-
Vanaf 2026 is er nog wel een bezuiniging van 511 miljoen euro gepland. Het kabinet komt in augustus met een wetsvoorstel voor een eigen bijdrage als beoogde inwerkingtreding 1 januari 2026. In onze begroting hebben we meerjarig al rekening gehouden met deze besparing. Structureel
-2.502
-3.143
-3.023
-3.023
Collegeprogramma
-
-400
-400
-400
Opvang vluchtelingen
-
-400
-400
-400
Uitvoeren van de Wet Inburgering is een wettelijke taak. Met de steeds hogere taakstelling en de komst van de Spreidingswet wordt deze taak alleen maar intensiever. We ontvangen hiervoor rijksmiddelen, die verantwoord moeten worden. Daarnaast zijn ook aanvullende middelen nodig voor ambtelijke inzet. In de huidige begroting is hiervoor in de jaarschijven 204 en 2025 een bedrag van € 400.000 opgenomen. Wij stellen voor om dit bedrag nu vanaf 2026 structureel op te nemen.
-
-400
-400
-400
-1.463
Beleidskeuze
-1.281
-1.499
-1.463
Versterking subsidie Preventieteam
-354
-572
-656
-656
De komende periode zetten we enerzijds in op het beperken van maatwerk en anderzijds het stimuleren van het gebruik van vrij toegankelijke voorzieningen. Het beperken van maatwerk is alleen mogelijk als er sprake is van een sterke sociale basis en toereikend aanbod van vrij toegankelijke voorzieningen. De nieuwe integrale toegang is een belangrijk instrument om hierop te gaan sturen. Dit is een voorzetting van het huidige beleid en past bij de gewenste transformatiebeweging in het Sociaal Domein. Het Sociaal Preventieteam speelt een belangrijke rol binnen deze opgave. Interventies als WelZijn op Recept en schoolmaatschappelijk werk – nu bekostigd met incidentele middelen (SPUK’s) – zijn voorbeelden van vrij toegankelijke voorzieningen als alternatieven voor maatwerk. Met een uitbreiding van de subsidie kan o.a. Welzijn op Recept uitgerold worden naar alle huisartsenpraktijken. Om voldoende passend aanbod te behouden en structureel te borgen, is het nodig om de subsidie aan het Sociaal Preventieteam structureel te verstrekken en uit te breiden.
-354
-572
-656
-656
59
2025
2026
2027
GR Jeugdzorg en WMO Midden-Holland
-752
-752
-632
2028 -632
De gemeenten Bodegraven-Reeuwijk, Gouda, Krimpenerwaard, Waddinxveen en Zuidplas werken al sinds 2015 samen in het sociaal domein. Dat past in de traditie van de regio om samen te werken.
-752
-752
-632
-632
Incidentele subsidies
-100
-100
-100
-100
Jaarlijks kennen we incidentele subsidies toe. Al een aantal jaren moet er aan het einde van het jaar geld bij. Het proces is financieel nu helemaal afhankelijk van de verantwoording van de subsidies van voorgaand jaar. Voorstel is om beide processen los te koppelen en daarvoor structureel budget in de vorm van een stelpost incidentele subsidies op te nemen.
-100
-100
-100
-100
In de Regiovisie ‘Samen Scherper aan de Wind’ die door deze vijf gemeenten is vastgesteld staat de ambitie opgenomen om de regionale samenwerking in het sociaal domein beter te organiseren. De samenwerking koopt in en organiseert zaken voor de Jeugdwet en Wmo voor alle inwoners in de regio. Daarbij past ook dat er samen wordt besloten en dat kosten en risico’s samen worden gedragen. Hiertoe is een Gemeenschappelijke Regeling in voorbereiding en u in april 2024 toegestuurd. De regionale samenwerking is nodig om de wettelijke taken uit de Jeugdwet en de Wmo om de kwaliteit, continuïteit, doelmatigheid en rechtmatigheid van het zorg- en ondersteuningsaanbod te waarborgen. In 2024 is geconstateerd dat de overhead (afgesproken regionorm van 35%) voor deze taken in de jaren ervoor door Gouda alleen zijn gedragen. Dat is eenmalig opgevangen door inzet van de reserve centrumtaken. Voor de nieuwe organisatie wordt de overhead gedeeld door de deelnemers. Voor 2025 en 2026 is er voorzien in tijdelijke versterking voor de transitie en opbouwfase. Eind 2026 is de afspraak om de regeling (incl. de capaciteit op basis van een zero based begroting) te evalueren.
Solidariteitsbijdrage huisvesting ISK
-75
-75
-75
-75
Door de explosieve stijging afgelopen tijd (en verwachting is dat het niet minder wordt) moet Gouda investeren in huisvesting voor de Internationale Schakelklas (ISK). Gouda heeft daar geen bekostiging tegenover staan van het rijk. De portefeuillehouders van de regio hebben gesproken over een solidariteitsbijdrage.
-75
-75
-75
-75
-1.461
Noodzakelijk
-1.220
-1.461
-1.461
Indexatie subsidies 2026 mee in Kadernota 2025
-
-241
-241
-241
Bij de Kadernota 2025 houden we alvast rekening met de indexatie voor het subsidiejaar 2026. Dit gebeurt omdat we bij de begroting 2025 de subsidieplafonds 2026 laten vaststellen. Het indexcijfer Binnenlands Bruto Product (=BBP) wordt hiervoor gehanteerd. Bij de septembercirculaire 2023 bedroeg het indexcijfer BBP voor 2026 2,7%.
-
-241
-241
-241
Inkoopplan Jeugd en Wmo 2025
-1.220
-1.220
-1.220
-1.220
Als gevolg van het regionale inkoopplan Jeugd en Wmo 2025 nemen de kosten naar verwachting met € 1,2 miljoen toe. Hiermee zorgen we dat de inwoners ook na 1 januari 2025 de hulp en ondersteuning kunnen ontvangen die ze nodig hebben.
-1.220
-1.220
-1.220
-1.220
Eindtotaal
-3.701
-3.360
-3.324
-3.324
2028
Bedragen x € 1.000
Volksgezondheid en milieu Rijlabels
2025
2026
2027
Incidenteel
-
-
-
-
Beleidskeuze
-
-
-
-
Beleidsplan begraven
-25
-
-
-
In 2025 wordt het Integraal begraafplaatsenbeleid opgesteld. Hiervoor wordt externe expertise ingezet.
-25
-
-
-
Beleidsplan begraven (dekking)
25
-
-
-
Dekking t.l.v.reserve begraafplaatsen
25
-
-
-
-
-
-
-
Eindtotaal Bedragen x € 1.000
Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Voor dit programma zijn geen aanvullende aanvragen opgenomen
60
1.2 Investeringen De in het onderstaande genoemde investeringsbedragen hebben niet direct invloed op het saldo van de exploitatie. De investeringen worden in een aantal jaren afgeschreven en dit leidt tot jaarlijkse kapitaallasten (rente + afschrijving) die in de exploitatie worden meegenomen. Voor een aantal investeringen geldt dat de kapitaallasten kunnen worden gedekt, ten laste van reserves, tarieven of anderszins. Eventuele dekking is bij de toelichting op de investering aangegeven Bestuur en organisatie Rijlabels
2025
2026
2027
2028
Incidenteel
-2.128
-3.214
-1.619
-3.068
Beleidskeuze
-1.228
-1.738
-561
-1.105
MJOP ICT 2024-2028
-1.118
-211
-561
-375
Aanvraag budget ten behoeve van de investeringen vanuit het MJOP ICT.
-1.118
-211
-561
-375
Wagenpark buitenruimte en handhaving
-110
-1.527
-
-730
In 2026 is het huidige wagenpark voor het onderhoud van de buitenruimte afgeschreven. Vooralsnog is het uitgangspunt dat we uitgaan van soortgelijke vervanging van de huidige bedrijfswagens met emissienorm EURO 6 en 6 elektrische voertuigen. Voor alle voertuigen wordt kritisch beoordeeld in welk jaar vervanging noodzakelijk is. In 2025 is sprake van vervanging van één voertuig en één initiële aanschaf van een voertuig. In de aanvraag is rekening gehouden met het vervallen van de BPMvrijstelling voor bedrijfswagen vanaf 2025.
-110
-1.527
-
-730
Noodzakelijk
-900
-1.476
-1.058
-1.963
Groot onderhoud gemeentelijke vastgoedobjecten in 2025
-900
-1.476
-1.058
-1.963
De gemeente beschikt over diverse, openbare en niet-openbare, gebouwen. In de begroting wordt voor deze gebouwen rekening gehouden met groot onderhoud. In het kort komt het er op neer dat er geen achterstallig onderhoud mag ontstaan. In 2022 heeft de raad het Beheerplan Vastgoed 2022 vastgesteld. Dit vormt het beleidskader voor het onderhoud aan het gemeentelijk vastgoed voor de komende jaren. De meerjaren onderhoudsplanningen worden conform het Beheerplan Vastgoed 2022 in 2026 geactualiseerd. De financiële consequenties worden uitgewerkt in de financiële onderhoudsvoorziening. In de begroting 2024 is reeds aangegeven dat voor het verrichten van groot onderhoud aan de gemeentelijke vastgoedobjecten in 2025 € 900.498 nodig is. Dit bedrag is in de begroting opgenomen op de B-lijst.
-900
-1.476
-1.058
-1.963
-2.128
-3.214
-1.619
-3.068
Eindtotaal Bedragen x € 1.000
Veiligheid Voor dit programma zijn geen aanvullende investeringen opgenomen
61
Verkeer, vervoer en waterstaat Rijlabels
2025
2026
2027
2028
Incidenteel
-6.234
-6.834
-6.034
-6.034
Beleidskeuze
-200
-800
-
-
Verkeersveiligheidsmaatregelen Veerweg
-200
-800
-
-
De N478, lokaal bekend als de Veerweg in Bergambacht heeft in belangrijke mate betekenis als ontsluiting van de woonwijken aan de westzijde Bergambacht. Er wordt gewerkt aan een beheersoverdracht van de provincie naar de gemeente. In de vorige kadernota was hier bedrag voor opgenomen voor 2024 en 2025. Echter is bekend geworden dat vanwege contractuele verplichtingen van de provincie met de aannemer voor het onderhoud, de overdracht niet eerder kan plaatsvinden dan 2026
-200
-800
-
-
Noodzakelijk
-6.034
-6.034
-6.034
-6.034
IBOR 2025-2028
-6.034
-6.034
-6.034
-6.034
Met de investeringen op IBOR-gebied wordt de openbare ruimte gereconstrueerd of heringericht. Deze projecten zijn door het college vastgesteld in het Projectenboek 2022-2023. De investeringen worden verspreid over enkele jaren uitgegeven, gelijk aan de doorlooptijd van een project. Dit bedraagt gemiddeld 3 tot 5 jaar, afhankelijk van de omvang en impact van een project. Onderdeel van de genoemde bedragen zijn ook investeringsbedragen voor vervanging van kunstwerken en openbare verlichting. Deze zijn wel onderdeel van het IBOR, maar worden niet gedekt ten laste van de voorziening, maar geactiveerd op de balans
-6.034
-6.034
-6.034
-6.034
Eindtotaal
-6.234
-6.834
-6.034
-6.034
2027
2028
Bedragen x € 1.000
Economie Voor dit programma zijn geen aanvullende investeringen opgenomen
Onderwijs, sport, cultuur en recreatie Rijlabels
2025
2026
Incidenteel
-35.586
-9.751
Beleidskeuze
-475
-150
-35
Vervanging materieel UOR
-75
-150
-35
-105
Vervanging materieel conform MJOP. In 2028 wordt de bestaande spuit-/zuigcombinatie vervangen voor een bus met spuit-/zuigcombinatie. Deze is onderdeel van de aanvraag vervanging wagenpark.
-75
-150
-35
-105
-35 -26.587 -105
Binnenklimaat Schoolgebouwen
-400
-
-
-
In het IHP is opgenomen dat schoolgebouwen die niet in aanmerking komen voor nieuwbouw of renovatie ook een goed binnenklimaat moeten hebben. In 2024 worden de knelpunten, oplossingen en kosten in beeld gebracht. Deze kosten zijn een indicatie van wat de gemeente moet bijdragen. Het andere deel moeten de scholen zelf regelen, ze betalen zelf de factuur. Voordat de gemeente een bijdrage doet, zal dit nog via een raadsvoorstel aan de gemeenteraad worden voorgelegd.
-400
-
-
-
Noodzakelijk
-35.111
-9.601
IHP 1.0 Kiezel en Kei
-12.541
-
-
-
Voor Kiezel en Kei wordt gewerkt aan nieuwe huisvesting samen met kinderopvang en bibliotheek. De ontwerpfase is gestart. Daadwerkelijke bouw van dit project start pas nadat de nieuwbouw van De Ark gereed is. Het investeringsbudget wordt in 2025 aangevraagd. Het nu opgenomen bedrag is prijspeil 2023. Dit kan afwijken van het investeringskrediet wat te zijner tijd via een raadsvoorstel aangevraagd wordt.
-12.541
-
-
-
62
- -26.482
2025
2026
2027
2028
IHP 1.0 Kromme Draai
-7.970
-
-
-
Voor De Kromme Draai wordt gewerkt aan nieuwe huisvesting samen met kinderopvang, bibliotheek en gymzaal. De gemeenteraad besluit in 2024 over de locatie voor de nieuwbouw. Daarna start de ontwerpfase. Vanaf begin 2026 is het investeringskrediet voor de bouw zelf nodig. Het nu opgenomen bedrag is prijspeil 2022. Dit kan afwijken van het investeringskrediet wat te zijner tijd via een raadsvoorstel aangevraagd wordt.
-7.970
-
-
-
Renovatie voetbalvelden
-
-
-
-16
Renovatie voetbalvelden conform het MJOP.
-
-
-
-16
IHP 2.0 - Emmaschool (nieuwbouw)
-
-4.500
-
-
De raad heeft op 6 februari 2024 het geactualiseerde Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) vastgesteld. Hierin is onder meer een meerjarenplanning opgesteld voor nieuwbouw en renovaties van de schoolgebouwen in Krimpenerwaard. De raad heeft tegelijkertijd met de vaststelling van het IHP besloten om de financiële gevolgen van deze meerjarenplanning vanaf kadernota 2025 te verwerken en de P&C-documenten. Geprobeerd is een inschatting te maken welk deel van de investering en welk jaar beschikbaar zou moeten zijn. Dat is voor nu het uitgangspunt om financieel te verwerken. In de praktijk van de uitvoering van projecten zal blijken of hier afwijkingen ontstaan (vertraging / versnelling).
-
-4.500
-
-
IHP 2.0 - Driestar college (renovatie)
-6.500
-
-
-
De raad heeft op 6 februari 2024 het geactualiseerde Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) vastgesteld. Hierin is onder meer een meerjarenplanning opgesteld voor nieuwbouw en renovaties van de schoolgebouwen in Krimpenerwaard. De raad heeft tegelijkertijd met de vaststelling van het IHP besloten om de financiële gevolgen van deze meerjarenplanning vanaf kadernota 2025 te verwerken en de P&C-documenten. Geprobeerd is een inschatting te maken welk deel van de investering en welk jaar beschikbaar zou moeten zijn. Dat is voor nu het uitgangspunt om financieel te verwerken. In de praktijk van de uitvoering van projecten zal blijken of hier afwijkingen ontstaan (vertraging / versnelling).
-6.500
-
-
-
IHP 2.0 - Polstok (renovatie)
-
-1.451
-
-
De raad heeft op 6 februari 2024 het geactualiseerde Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) vastgesteld. Hierin is onder meer een meerjarenplanning opgesteld voor nieuwbouw en renovaties van de schoolgebouwen in Krimpenerwaard. De raad heeft tegelijkertijd met de vaststelling van het IHP besloten om de financiële gevolgen van deze meerjarenplanning vanaf kadernota 2025 te verwerken en de P&C-documenten. Geprobeerd is een inschatting te maken welk deel van de investering en welk jaar beschikbaar zou moeten zijn. Dat is voor nu het uitgangspunt om financieel te verwerken. In de praktijk van de uitvoering van projecten zal blijken of hier afwijkingen ontstaan (vertraging / versnelling).
-
-1.451
-
-
IHP 2.0 - De Rank (nieuwbouw)
-
-25
-
-8.154
De raad heeft op 6 februari 2024 het geactualiseerde Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) vastgesteld. Hierin is onder meer een meerjarenplanning opgesteld voor nieuwbouw en renovaties van de schoolgebouwen in Krimpenerwaard. De raad heeft tegelijkertijd met de vaststelling van het IHP besloten om de financiële gevolgen van deze meerjarenplanning vanaf kadernota 2025 te verwerken en de P&C-documenten. Geprobeerd is een inschatting te maken welk deel van de investering en welk jaar beschikbaar zou moeten zijn. Dat is voor nu het uitgangspunt om financieel te verwerken. In de praktijk van de uitvoering van projecten zal blijken of hier afwijkingen ontstaan (vertraging / versnelling).
-
-25
-
-8.154
IHP 2.0 - De Vlieger (nieuwbouw)
-
-25
-
-5.612
De raad heeft op 6 februari 2024 het geactualiseerde Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) vastgesteld. Hierin is onder meer een meerjarenplanning opgesteld voor nieuwbouw en renovaties van de schoolgebouwen in Krimpenerwaard. De raad heeft tegelijkertijd met de vaststelling van het IHP besloten om de financiële gevolgen van deze meerjarenplanning vanaf kadernota 2025 te verwerken en de P&C-documenten. Geprobeerd is een inschatting te maken welk deel van de investering en welk jaar beschikbaar zou moeten zijn. Dat is voor nu het uitgangspunt om financieel te verwerken. In de praktijk van de uitvoering van projecten zal blijken of hier afwijkingen ontstaan (vertraging / versnelling).
-
-25
-
-5.612
IHP 2.0 - Schoonhovens College AP (renovatie)
-
-
- -12.700
De raad heeft op 6 februari 2024 het geactualiseerde Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) vastgesteld. Hierin is onder meer een meerjarenplanning opgesteld voor nieuwbouw en renovaties van de schoolgebouwen in Krimpenerwaard. De raad heeft tegelijkertijd met de vaststelling van het IHP besloten om de financiële gevolgen van deze meerjarenplanning vanaf kadernota 2025 te verwerken en de P&C-documenten. Geprobeerd is een inschatting te maken welk deel van de investering en welk jaar beschikbaar zou moeten zijn. Dat is voor nu het uitgangspunt om financieel te verwerken. In de praktijk van de uitvoering van projecten zal blijken of hier afwijkingen ontstaan (vertraging / versnelling).
-
-
- -12.700
63
2025
2026
2027
2028
IHP 2.0 - De Krullevaar (nieuwbouw)
-
-3.600
-
-
De raad heeft op 6 februari 2024 het geactualiseerde Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) vastgesteld. Hierin is onder meer een meerjarenplanning opgesteld voor nieuwbouw en renovaties van de schoolgebouwen in Krimpenerwaard. De raad heeft tegelijkertijd met de vaststelling van het IHP besloten om de financiële gevolgen van deze meerjarenplanning vanaf kadernota 2025 te verwerken en de P&C-documenten. Geprobeerd is een inschatting te maken welk deel van de investering en welk jaar beschikbaar zou moeten zijn. Dat is voor nu het uitgangspunt om financieel te verwerken. In de praktijk van de uitvoering van projecten zal blijken of hier afwijkingen ontstaan (vertraging / versnelling).
-
-3.600
-
-
IHP 2.0 - Gemini college (renovatie)
-8.100
-
-
-
De raad heeft op 6 februari 2024 het geactualiseerde Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) vastgesteld. Hierin is onder meer een meerjarenplanning opgesteld voor nieuwbouw en renovaties van de schoolgebouwen in Krimpenerwaard. De raad heeft tegelijkertijd met de vaststelling van het IHP besloten om de financiële gevolgen van deze meerjarenplanning vanaf kadernota 2025 te verwerken en de P&C-documenten. Geprobeerd is een inschatting te maken welk deel van de investering en welk jaar beschikbaar zou moeten zijn. Dat is voor nu het uitgangspunt om financieel te verwerken. In de praktijk van de uitvoering van projecten zal blijken of hier afwijkingen ontstaan (vertraging / versnelling).
-8.100
-
-
-
Eindtotaal
-35.586
-9.751
-35 -26.587
Bedragen x € 1.000
Sociaal domein Voor dit programma zijn geen aanvullende investeringen opgenomen
Volksgezondheid en milieu Rijlabels
2025
2026
2027
2028
Incidenteel
-6.821
-6.821
-6.821
-6.821
Noodzakelijk
-6.821
-6.821
-6.821
-6.821
Programma Riolering & Klimaatadaptatie
-6.821
-6.821
-6.821
-6.821
Met de investeringen op vGRP-gebied wordt de riolering tegelijk met de openbare ruimte gereconstrueerd. Deze projecten zijn door het college vastgesteld in het Projectenboek 2022-2023. De investeringen worden verspreid over enkele jaren uitgegeven, gelijk aan de doorlooptijd van een project. Dit bedraagt gemiddeld 3 tot 5 jaar, afhankelijk van de omvang en impact van een project. Dekking loopt via de rioolheffing.
-6.821
-6.821
-6.821
-6.821
Eindtotaal
-6.821
-6.821
-6.821
-6.821
Bedragen x € 1.000
Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Voor dit programma zijn geen aanvullende investeringen opgenomen
64
Bijlage 2 - Nieuw beleid naar categorie In deze bijlage zijn alle nieuwe aanvragen uit deze kadernota nogmaals opgenomen. Ditmaal zijn ze overzichtelijk gesplitst naar de 3 categorieën: Collegeprogramma, Noodzakelijk en Beleidskeuze. Per categorie is een tabel opgenomen. Binnen deze tabellen is onderscheid gemaakt in exploitatie (incidenteel en structureel) en investering. Collegeprogramma Rijlabels
2025
2026
2027
Collegeprogramma
-150
-550
-550
-550
Exploitatie
-150
-550
-550
-550
Structureel
-150
-550
-550
-550
-
-400
-400
-400
Uitvoeringsprogramma Onderwijsachterstanden
-150
-150
-150
-150
Eindtotaal
-150
-550
-550
-550
Opvang vluchtelingen
2028
Noodzakelijk Rijlabels
2025
2026
2027
2028
Noodzakelijk
-51.142
-22.877
-12.746
-40.800
Exploitatie
-2.276
1.055
1.167
500
Incidenteel
-1.235
-
-
-
-35
-
-
-
IBOR Beleidsplan Hervormingsagenda Jeugd
-1.200
-
-
-
Structureel
-1.041
1.055
1.167
500
Algemene uitkering
4.500
7.212
7.324
7.436
Cao-gevolgen
-1.125
-1.500
-1.500
-1.500
Indexering lasten
-2.400
-2.400
-2.400
-2.400
Indexering baten
800
800
800
800
-
-241
-241
-241
Indexatie subsidies 2026 mee in Kadernota 2025 0,5 fte beheer AV en overige applicaties
-56
-56
-56
-56
Bijdrage gemeenschappelijke regelingen
-1.500
-1.500
-1.500
-1.500 -40
HVP Uitbreiding Onderwijscapaciteit KW school
-40
-40
-40
IHP 2.0 - De Krullevaar (afschrijving)
-
-
-
-81
IHP 2.0 - Emmaschool (afschrijving)
-
-
-
-57
IHP 2.0 - Gemini college (afschrijving)
-
-
-
-324
IHP 2.0 - Driestar college (afschrijving)
-
-
-
-260
-1.220
-1.220
-1.220
-1.220
Inkoopplan Jeugd en Wmo 2025 IHP 1.0 Kromme Draai (afschrijving)
-
-
-
-57
Investering
-48.866
-23.932
-13.913
-41.300
Incidenteel
-48.866
-23.932
-13.913
-41.300
-900
-1.476
-1.058
-1.963
IBOR 2025-2028
-6.034
-6.034
-6.034
-6.034
IHP 1.0 Kiezel en Kei
-12.541
-
-
-
-
-3.600
-
-
IHP 2.0 - Emmaschool (nieuwbouw)
-
-4.500
-
-
IHP 2.0 - Gemini college (renovatie)
-8.100
-
-
-
IHP 2.0 - Driestar college (renovatie)
-
Groot onderhoud gemeentelijke vastgoedobjecten in 2025
IHP 2.0 - De Krullevaar (nieuwbouw)
-6.500
-
-
IHP 2.0 - Polstok (renovatie)
-
-1.451
-
-
IHP 2.0 - De Rank (nieuwbouw)
-
-25
-
-8.154
IHP 2.0 - De Vlieger (nieuwbouw)
-
-25
-
-5.612
IHP 2.0 - Schoonhovens College AP (renovatie)
-
-
-
-12.700
-7.970
-
-
-
-
-
-
-16
IHP 1.0 Kromme Draai Renovatie voetbalvelden Programma Riolering & Klimaatadaptatie
-6.821
-6.821
-6.821
-6.821
Eindtotaal
-51.142
-22.877
-12.746
-40.800
65
Beleidskeuze Rijlabels
2025
2026
2027
2028
Beleidskeuze
-4.577
-5.463
-3.521
-4.459
Exploitatie
-2.674
-2.775
-2.925
-3.249
Incidenteel
-564
-314
-133
-
Dubbele exploitatielasten gemeentekantoren
-151
-151
-
-
Dubbele exploitatielasten gemeentewerven
-220
-
-
-
Groenbeheerplan
-30
-
-
-
Stimuleren groen-blauwe schoolpleinen
-30
-30
-
-
Toevoeging reserve Onderwijshuisvesting
-133
-133
-133