Eindrapport Inventarisatie Maatschappelijke voorzieningen.pdf
Tekst van het document
31
4.1 Ammerstol Invoegen Onderwerp
% Ammerstol
% K'waard
Onderwerp
% Ammerstol
% K'waard
7,0 7,1
6,9 6,9
Ervaart veel stress - 18 - 64 jaar - 65+
22% 4%
19% 6%
Cijfer sociale cohesie - 18 - 64 jaar - 65+
Heeft psychische problematiek
9,1%
8,9%
Heeft meer hulp nodig
15%
14%
Is kwetsbaar
13%
16%
Is werkloos of werkzoekenden
2,9%
1,2%
Is in de afgelopen 3 maanden gevallen
10%
13%
Voldoet aan de beweegrichtlijn - 18 - 64 jaar - 65+
Heeft enige / grote moeite met rondkomen - 18 - 64 jaar - 65+
16% 4%
11% 5%
48% 28%
51% 37%
Is inactief - 18 - 64 jaar - 65+
Risicovolle of problematische schulden - 18 - 64 jaar - 65+
4% 1%
4% 1%
5% 8%
4% 12%
Heeft - overgewicht - obesitas
Is tevreden met de woonomgeving - 18 - 64 jaar - 65+
8,0 8,2
8,1 8,5
55% 16%
51% 14%
Ervaart eenzaamheid - ernstig - sociaal - emotionele
9% 30% 23 %
8% 26% 22%
Tabel 20b. Sociaal maatschappelijke vraagstukken in Ammerstol Bron: Gezondheidsmonitor GGD Hollands Midden (2022)
Tabel 20c. Sociaal maatschappelijke vraagstukken in Ammerstol Bron: Gezondheidsmonitor GGD Hollands Midden (2022)
Conclusie In de kern Ammerstol is er veel ruimte en aandacht voor nieuwe initiatieven en professionele ondersteuning van het verenigingsleven. Daarbij faciliteert de gemeente de partijen waarbij veel ruimte wordt geboden om de initiatieven en activiteiten uit te voeren. Dit beeld wordt ondersteund door de Ammerstol heeft veel aanbod gericht op (sportieve) activiteiten. Dit sluit 32
4.1 Ammerstol aan bij de cijfers dat 77% van de ouderen wekelijkse activiteiten onderneemt, 33% sport en van de 18–64 jarigen 57% sport. Het aanbod van deze voorzieningen biedt ook mogelijkheid tot het doen van vrijwilligerswerk. 33% van de inwoners doet dit daadwerkelijk. Hoewel 80% van de inwoners gebruik maakt van de huisarts, is deze voorziening niet in Ammerstol aanwezig. Op basis van de Gezondheidsmonitor is gekeken naar de sociaal maatschappelijke vraagstukken in Ammerstol. Daarin valt op dat de inwoners minder vitaal zijn, kijkend naar hoe inwoners hun gezondheid ervaren, gewicht en in welke mate ze voldoen aan de beweegrichtlijnen. Dit is niet in lijn der verwachting, kijkend naar het percentage sportende inwoners in Ammerstol. Het aanbod van voorzieningen lijkt echter wel in te spelen op de vitaliteit qua hoeveelheid sportvoorzieningen.
• Er is sprake van een lage mate van vitaliteit gebaseerd op ervaren gezondheid, gewicht en in hoeverre inwoners voldoen aan de beweegrichtlijnen.
Uit de Gezondheidsmonitor kwam ook naar voren dat inwoners van Ammerstol meer moeite ervaren om rond te komen in vergelijking met Krimpenerwaard breed. Tegelijkertijd zijn er geen voorzieningen op inkomensondersteuning in Ammerstol. '
Sterke punten • In Ammerstol is er veel inzet op laagdrempelige initiatieven en professionalisering van het verenigingsleven. • In Ammerstol is er een grote diversiteit aan sportverenigingen.
•
Aandachtspunten • Er zijn weinig voorzieningen die gericht zijn op laagdrempelige vormen van ondersteuning en ontmoeting. Ook de eerstelijnszorgmist. 33
4.2 Bergambacht
Cultuur en Recreatie Activiteitenvereniging
19 2
Logopedie Organisatie lichamelijke gezondheid
2 8
Sport Sportschool en fitness
29 2
Bibliotheek (fysieke locatie)
1
Organisatie psychische gezondheid
0
Sportstimulering
2
Cultureel centrum
0
(Medische) pedicure
3
Sportvereniging
24
Historische vereniging Kunst Museum Muziek Theater en Toneel
2 3 0 9 2
Tandarts Onderwijs en Kinderopvang Basisonderwijs Kinderopvang Voortgezet onderwijs
1 9 2 7 0
Zwembad Welzijn en Maatschappij Buurt- en dorpsvereniging Centrum voor jeugd en gezin Inkomensondersteuning
1 17 3 1 1
Gezondheidszorg
28
Religie en Levensbeschouwing
10
Jeugd- en jongerenwerk
1
Alternatieve geneeskunde
5
Religieus centrum
4
Ontmoeting
4
Apotheek
1
Religieus genootschap
4
Speel-o-theek
0
Diëtist
1
Religieuze vereniging
2
Vervoer
0
Fysio-, oefen- en beweegtherapie
4
Welzijnsorganisatie
6
Gemeentelijke gezondheidsdienst
1
Woningbouw
1
Huisarts
2
Tabel 21. Overzicht maatschappelijke voorzieningen in Bergambacht per cluster en categorie Bron: Excellijst maatschappelijke voorzieningen (2023) en Uitvraag maatschappelijke voorzieningen (2023)
34
4.2 Bergambacht Aard van de kern De kernwaarden van Bergambacht zijn: ondernemend, betrokken en veelzijdig. De dorpskern (het ‘hart’) van Bergambacht heeft een regionale functie op het gebied van winkelen. Door de centrale ligging heeft Bergambacht een kernfunctie in de Krimpenerwaard. Tevens heeft Bergambacht een grote ondernemerscultuur en leent de zone tussen Krimpen aan de Lek en Bergambacht zich voor afstemming in type bedrijvigheid en aanbod van locaties, gebouwen en voorzieningen. '
Bron: Koers en Kader Krimpenerwaard (2017)
Bevolkingssamenstelling In Bergambacht wonen 6.802 inwoners waarvan ongeveer de helft 0 tot 45 jaar is en de andere helft boven de 45 jaar. Iets meer dan een kwart van de bevolking is tussen de 0-25 jaar, evenals de leeftijdscategorie 4565 jaar met 27%. '
0 tot 15 jaar 23%
17%
12% 27%
15 tot 25 jaar
25 tot 45 jaar 45 tot 65 jaar
20%
65 jaar of ouder
Grafiek 2. Bevolkingssamenstelling Bergambacht Bron: Gezondheidsmonitor GGD Hollands Midden (2022)
Kijkend naar de demografische ontwikkeling van de komende 30 jaar, heeft de bevolkingsgroep boven de 65 jaar een lichte stijging. In de ontwikkeling gedurende de dertig jaar heeft de jeugdige bevolkingsgroep een daling in 2032 en een lichte piek in 2035. De oudere bevolking heeft een stabiele verschuiving van 65+ richting 85+. Aangezien de leeftijdscategorie 65+ naar verwachting steeds meer toeneemt, lijkt deze kern de komende jaren te vergrijzen. '
Leeftijdscategorie
2020
2050
0 – 19 jaar
23%
22%
20 – 64 jaar
54%
50%
65+
22%
28%
Tabel 22. Demografische ontwikkeling Bergambacht Bron: Gezondheidsmonitor GGD Hollands Midden (2022)
Maatschappelijke voorzieningen Cluster Cultuur en Recreatie In Bergambacht zijn er negentien voorzieningen binnen dit cluster. Dit cluster heeft voorzieningen in zes verschillende categorieën waarvan het merendeel, in totaal acht, muziekverenigingen zijn. Hieronder vallen meerdere gospelkoren. Er is in Bergambacht geen cultureel centrum of museum. De bibliotheek heeft in Bergambacht een fysieke locatie. Cluster Gezondheidszorg In het cluster gezondheidszorg zijn 28 maatschappelijke voorzieningen opgedeeld in tien categorieën, wat betekent dat bijna alle categorieën in
35
4.2 Bergambacht Bergambacht aanwezig zijn, waaronder de eerstelijnszorg. Het merendeel van de maatschappelijke voorzieningen valt onder de categorie organisaties lichamelijke gezondheid, denk hierbij aan een praktijk voor podologie. Cluster Onderwijs en Kinderopvang In het cluster onderwijs en kinderopvang zijn in Bergambacht twee basisscholen en zeven voorzieningen in de categorie kinderopvang.
Cluster Religie en Levensbeschouwing In Bergambacht zijn er verschillende religieuze genootschappen. Er zijn twee religieuze verenigingen zoals ‘Jeugdclubs RK Bartholomeusparochie’ en een voorbeeld van een religieus centrum is ‘Kerkelijk centrum De Schakel’. Cluster Sport In Bergambacht zijn er 24 sportverenigingen die aanbod hebben op het gebied van badminton, behendigheid, dans, denksport, gymnastiek, paardensport, tennis, verdedigingssport, vissport, voetbal en volleybal. Daarnaast bevindt zich ‘Stichting Alles is Sport’ in Bergambacht en ‘Zwembad de Hofstee’. In dit zwembad is ook zwemschool ‘de Kikkersprong’ aanwezig.
heeft daarnaast verschillende lokale buurt- en dorpsverenigingen die zich alleen richten op Bergambacht. Bron: Excellijst maatschappelijke voorzieningen (2023)
Gebruik maatschappelijke voorzieningen In tabel 17 (op de volgende pagina) valt op dat het aantal inwoners in Bergambacht dat gebruik maakt van maatschappelijke voorzieningen nagenoeg gelijk is aan het gemiddelde in Krimpenerwaard. Er is een verschil van maximaal 2% meer of minder ten opzichte van Krimpenerwaard breed. De inwoners tussen de 18 - 64 jaar die wekelijks sporten is met 58% ten opzichte van 55% Krimpenerwaard breed de grootste uitschieter. Samenwerking In Bergambacht vindt de samenwerking vooral plaats binnen het eigen cluster. Bijvoorbeeld de muziekverenigingen onderling of de fysiotherapeut met de huisarts. Van de maatschappelijke voorzieningen die ook aanbod hebben in andere kernen en/of in andere regio’s, is samenwerking op grotere schaal aanwezig. Deze werken samen met verschillende partijen, zoals gemeente Krimpenerwaard, onderwijs en landelijke stichtingen. Bron: Uitvraag maatschappelijke voorzieningen (2023) '
Cluster Welzijn en Maatschappij In dit cluster zijn voornamelijk welzijnsorganisaties aanwezig; ‘stichting WelZijn Krimpenerwaard’ heeft een locatie in Bergambacht. Bergambacht
Trends en ontwikkelingen In Bergambacht merken veel maatschappelijke voorzieningen dat de animo om aan te sluiten bij een vereniging afneemt. Deze dalende trend 36
4.2 Bergambacht Onderwerp
% Bergambacht
% K’waard
Gebruik eerstelijnszorg huisartsen
77%
78%
Gebruik wijkverpleging
4,2%
3,6%
Gebruik basis GGZ en/of POH-GGZ
3,8%
4,2%
Doet wekelijkse activiteiten (65+)
80%
78%
Kan niet geheel zelfstandig gebruik maken van eigen vervoer of openbaar vervoer
8%
10%
komt enerzijds door de vergrijzing en anderzijds doordat jongeren veel van maatschappelijke voorziening wisselen. Dit gaat ook ten koste van het vinden en inzetten van vrijwilligers. Tegelijkertijd is er ook een groep maatschappelijke voorzieningen die een groei in hun ledenaantal ziet. Het lijkt dus van de soort maatschappelijke voorziening afhankelijk te zijn. Veel organisaties binnen cultuur, zoals de historische vereniging, zien een groei in de interesse, terwijl de koren een daling zien in hun ledenbestand. Binnen het onderwijs is een groei te zien bij het basisonderwijs en de kinderopvang en ook bij de gezondheidszorg. Veel maatschappelijke voorzieningen maken zich zorgen over de druk op hun financiën. Oorzaken hiervoor die genoemd worden zijn het teruglopen van sponsoring, het verminderen van de subsidie, de hoge energielasten en de huurindexatie.
Sport wekelijks - 18 - 64 jaar - 65+
58% 29%
55% 31%
Doet vrijwilligerswerk - 18 - 64 jaar - 65+
32% 32%
34% 27%
Ontvangt mantelzorg
3%
4,3%
Doet betaald werk - 18 - 64 jaar - 65+
85% 6%
86% 4%
Tabel 23. Gebruik maatschappelijke voorzieningen door inwoners uit Bergambacht Bron: Gezondheidsmonitor GGD Hollands Midden (2022)
Bron: Uitvraag maatschappelijke voorzieningen (2023)
Ruimtelijke ontwikkeling Tabel 18 laat zien dat de gemiddelde afstand tot een grote supermarkt of de huisarts in Bergambacht kleiner is dan het gemiddelde in Krimpenerwaard. Een aantal maatschappelijke voorzieningen geeft aan dat ze een verouderd gebouw hebben, bijvoorbeeld Kerkelijk Centrum de Schakel. Dit zorgt voor een daling in het gebruik van het gebouw. Daarnaast willen veel maatschappelijke voorzieningen met een eigen locatie investeren in duurzaamheid, maar hebben hier niet de financiële middelen voor. Dit zorgt voor een daling in het toekomstbestendigheid van de huisvesting. Daarnaast geven 37
4.2 Bergambacht maatschappelijke voorzieningen aan dat ze problemen hebben met de verhoogde huurindexatie en ruimtegebrek.
Onderwerp
% Bergambacht
% K'waard
Bron: Gezondheidsmonitor GGD Hollands Midden (2022) en Uitvraag maatschappelijke voorzieningen (2023)
Ervaart (zeer) goede gezondheid - 18-64 jaar - 65+
86% 71%
88% 71%
Onderwerp
% Bergambacht
% K'waard
Gemiddelde afstand tot een grote supermarkt
0,8 km
1,0 km
Heeft een gezond gewicht - 18-64 jaar - 65+
46% 41%
49% 40%
Gemiddelde afstand tot de huisarts
0,9 km
1,3 km
Ervaart angst / depressie - matig/hoog - hoog risico
51% 4%
46% 4%
Heeft veel stress - 18-64 jaar - 65+
16% 4%
19% 6%
Heeft psychische problematiek
9,1%
8,9%
Is kwetsbaar
12%
16%
Is in de afgelopen 3 maanden gevallen
16%
13%
Voldoet aan de beweegrichtlijn - 18-64 jaar - 65+
53% 43%
51% 37%
Is inactief - 18-64 jaar - 65+
3% 11%
4% 12%
Tabel 24. Fysieke leefomgeving Bergambacht Bron: Gezondheidsmonitor GGD Hollands Midden (2022)
Sociaal maatschappelijke vraagstukken Het percentage inwoners dat stress ervaart en kwetsbaar is, ligt lager dan het gemiddelde in Krimpenerwaard. Daarentegen is het percentage van inwoners dat matige of hoge angst en/of depressie ervaart hoger, namelijk 51% ten opzichte van 46% Krimpenerwaard breed. Qua fysieke gezondheid liggen de percentages in Bergambacht redelijk gelijk met het gemiddelde in Krimpenerwaard, met als uitschieter het voldoen aan de beweegrichtlijn van 65+ers. Deze inwoners scoren in Bergambacht hoger met 43% ten opzichte van 37% Krimpenerwaard breed. Het cijfer voor sociale cohesie en de tevredenheid met de woonomgeving is nagenoeg gelijk voor de leeftijdscategorie 18–64 jaar en 65+ers.
Tabel 25a. Sociaal maatschappelijke vraagstukken in Bergambacht Bron: Gezondheidsmonitor GGD Hollands Midden (2022)
38
4.2 Bergambacht Invoegen Onderwerp
% Bergambacht
% K'waard
Heeft - overgewicht - obesitas
52% 13%
51% 14%
Ervaart eenzaamheid - ernstig - sociaal - emotionele
10% 29% 23%
8% 26% 22%
Cijfer sociale cohesie - 18–64 jaar - 65+
7,0 6,8
6,9 6,9
Heeft meer hulp nodig
12%
14%
Is werkloos of werkzoekenden
1,8%
1,2%
Heeft enige/grote moeite met rondkomen - 18-64 jaar - 65+
9% 8%
11% 5%
Risicovolle of problematische schulden - 18-64 jaar - 65+
2% 1%
4% 1%
Is tevreden met de woonomgeving - 18–64 jaar - 65+
8,1 8,1
8,1 8,5
Tabel 25b. Sociaal maatschappelijke vraagstukken in Bergambacht Bron: Gezondheidsmonitor GGD Hollands Midden (2022)
Conclusie De kernwaarden van Bergambacht zijn ondernemend, betrokken en veelzijdig en de kern heeft een centrale ligging. Dit beeld wordt ondersteund door de grote diversiteit aan aanbod van maatschappelijke voorzieningen. Daarnaast is de afstand tot de huisarts en supermarkt lager dan het gemiddelde in Krimpenerwaard. Het gevolg van deze centrale ligging is wel dat er veel gemeentebrede voorzieningen in Bergambacht zijn. Bij de samenwerking hebben deze voorzieningen vaak niet de focus op Bergambacht zelf, maar meer op een andere kern, gemeenten of zelfs landelijk.
De demografische ontwikkeling laat een lichte vergrijzing van de bevolking zien. Desondanks lijkt Bergambacht hier goed op in te spelen; de tevredenheid over de sociale cohesie en woonomgeving dalen namelijk niet tot nauwelijks bij 65-plussers. Daarentegen zien veel maatschappelijke voorzieningen wel een daling in het ledenbestand en een tekort aan vrijwilligers. Het aansluiten bij de nieuwe doelgroep, de jeugd, is soms nog lastig. Enerzijds wisselen jongeren snel van maatschappelijke voorzieningen, maar ook locaties lijken niet aan te sluiten bij de behoefte van de jongere doelgroep. Binnen het cluster Sport is er veel keuze. Onder de sportverenigingen zijn zelfs dertien subcategorieën vertegenwoordigd. De fysieke gezondheid van de kern is gelijk aan het gemiddelde van Krimpenerwaard, met een positieve uitschieter voor de beweegrichtlijn bij 65+ers. Op het gebied van huisvesting zien sommige 39
4.2 Bergambacht maatschappelijke voorzieningen problemen in de toekomstbestendigheid. Dit gaat onder andere over duurzaamheid, de hoge huurindexatie en de geschiktheid voor de jongere doelgroep.
Sterke punten • Bergambacht heeft een grote diversiteit aan maatschappelijke voorzieningen. • Zowel het onderwerp sociale cohesie als de tevredenheid over de woonomgeving daalt niet tot nauwelijks bij de leeftijdsgroep 65+. Aandachtspunten • De focus van samenwerking door maatschappelijke voorzieningen ligt niet in Bergambacht zelf, maar met maatschappelijke voorzieningen buiten Bergambacht. • Het aansluiten bij de jongere leeftijdscategorieën vinden sommige maatschappelijke voorzieningen lastig. • De toekomstbestendigheid (duurzaamheid, ruimtegebrek en veroudering) van de huisvestingslocaties is een aandachtspunt.
40
4.3 Berkenwoude
Cultuur en Recreatie Activiteitenvereniging
12 4
Logopedie Organisatie lichamelijke gezondheid
0 1
Sport Sportschool en fitness
11 1
Bibliotheek (bilbiobus)
1
Organisatie psychische gezondheid
0
Sportstimulering
1
Cultureel centrum
1
(Medische) pedicure
0
Sportvereniging
8
Historische vereniging Kunst Museum Muziek Theater en Toneel
1 1 0 3 1
Tandarts Onderwijs en Kinderopvang Basisonderwijs Kinderopvang Voortgezet onderwijs
1 3 2 1 0
Zwembad Welzijn en Maatschappij Buurt- en dorpsvereniging Centrum voor jeugd en gezin Inkomensondersteuning
1 7 1 0 0
Gezondheidszorg
4
Religie en Levensbeschouwing
4
Jeugd- en jongerenwerk
0
Alternatieve geneeskunde
0
Religieus centrum
2
Ontmoeting
2
Apotheek
0
Religieus genootschap
2
Speel-o-theek
0
Diëtist
1
Religieuze vereniging
0
Vervoer
1
Fysio-, oefen- en beweegtherapie
0
Welzijnsorganisatie
3
Gemeentelijke gezondheidsdienst
1
Woningbouw
0
Huisarts
0
Tabel 26. Overzicht maatschappelijke voorzieningen in Berkenwoude per cluster en categorie Bron: Excellijst maatschappelijke voorzieningen (2023) en Uitvraag maatschappelijke voorzieningen (2023)
41
4.3 Berkenwoude Aard van de kern De kernwaarden van Berkenwoude zijn samen, behoudend en rust. De kern heeft een unieke positie in landelijk en rustig wonen. Aanvullende vormen van wonen die aansluiten op de kernwaarden, zullen de leefgemeenschap versterken. Dit kan leiden tot differentiatie in bevolkingsopbouw waardoor behoud van verenigingsleven en voorzieningen kan worden nagestreefd. Berkenwoude heeft nu een beperkt aantal voorzieningen waar goed gebruik van wordt gemaakt. De gemeente denkt met de voorzieningen mee over mogelijkheden voor versterking en ondersteuning van het aanbod.
0 tot 15 jaar
18%
15 tot 25 jaar 25 tot 45 jaar
15%
26%
45 tot 65 jaar 65 jaar of ouder
19%
Bron: Koers en Kader Krimpenerwaard (2017)
Grafiek 3. Bevolkingssamenstelling Berkenwoude Bron: Gezondheidsmonitor GGD Hollands Midden (2022)
Bevolkingssamenstelling In Berkenwoude wonen 1.736 inwoners. Meer dan de helft van de inwoners is jonger dan 45 jaar van wie de meeste inwoners tussen de 015 jaar zijn (21%). De kleinste leeftijdscategorie zijn de 15-25 jarigen (15%). Met 26% zijn de 45–65 jarigen het meest vertegenwoordigd in Berkenwoude. 18% van de inwoners is ouder dan 65 jaar.
Kijkend naar de bevolkingssamenstelling de komende 30 jaar, is zichtbaar dat de groep jeugdigen ongeveer gelijk blijft. De leeftijdscategorie 20 – 64 jarigen neemt tussen 2020 en 2025 met 7% af. Het lijkt erop dat er een verschuiving plaatsvindt naar de leeftijdscategorie 65+. Deze bevolkingsgroep neemt namelijk toe met een stijging van 9%.
21%
'
Leeftijdscategorie
2020
2050
0 – 19 jaar
31%
29%
20 – 64 jaar
50%
43%
65+
19%
28%
Tabel 27. Demografische ontwikkeling Berkenwoude Bron: Gezondheidsmonitor GGD Hollands Midden (2022)
Maatschappelijke voorzieningen Cluster Cultuur en Recreatie Er zijn in dit cluster twaalf voorzieningen, waarvan er meerdere activiteitenverenigingen, historische verenigingen en muziekverenigingen zijn. Daarnaast is er een bibliobus en een cultureel centrum (De Zwaan). Er is geen museum in Berkenwoude.
42
4.3 Berkenwoude Cluster Gezondheidszorg Er zijn vier maatschappelijke voorzieningen in het cluster Gezondheidszorg, waarvan de maatschappelijke voorzieningen ‘GGD Hollands Midden’ in de gehele gemeente aanwezig is. Daarnaast is er een maatschappelijke voorziening op het gebied van lichamelijke gezondheid, zoals ‘EHBO vereniging Berkenwoude’, en is er een diëtist gevestigd. Wat betreft de eerstelijnszorg is er een tandarts gevestigd, voor de huisarts moeten de inwoners naar Gouderak. Er is geen ook apotheek, daarvoor moeten de inwoners uitwijken naar andere kernen. Cluster Onderwijs en Kinderopvang Er zijn twee basisscholen en een locatie in de categorie kinderopvang in Berkenwoude. Voor de kinderopvang gaat het om ‘Waardse Kids’. Er is geen voortgezet onderwijs in deze kern. Cluster Religie en Levensbeschouwing Er zijn twee religieuze genootschappen in Berkenwoude en twee religieuze centra.
Cluster Sport In Berkenwoude zijn er acht sportverenigingen met aanbod gericht op biljart, klaverjassen, tennis en volleybal. Daarnaast zijn er twee ijsclubs, is er een zwembad en een sportschool. Cluster Welzijn en Maatschappij In dit cluster zijn er zeven voorzieningen. Dit zijn drie welzijnsorganisaties
(Stichting WelZijn Krimpenerwaard heeft een locatie in Berkenwoude en Gro-up buurtwerk zit in alle kernen), een buurtbus en twee organisaties gericht op ontmoeting, te weten ‘Open eettafel Berkenwoude’ en ‘de Zonnebloem, afdeling Krimpenerwaard’. Er ontbreken diverse categorieën gericht op ondersteuning voor jeugdigen, zoals jeugd- en jongerenwerk en een speel-o-theek. Daarnaast is er een buurtvereniging. Bron: Excellijst maatschappelijke voorzieningen (2023)
Gebruik maatschappelijke voorzieningen In tabel 22 (op de volgende pagina) is zichtbaar dat het gebruik van voorzieningen door inwoners van Berkenwoude grotendeels overeenkomt met de cijfers van Krimpenerwaard. Er is een verschil zichtbaar tussen inwoners dat wekelijks sport in Berkenwoude ten opzichte van Krimpenerwaard breed. In de leeftijdscategorie 18 - 64 jaar ligt dit percentage lager, namelijk 34% ten opzichte van 55% Krimpenerwaard breed, maar voor de leeftijdscategorie 65+ ligt dit percentage juist hoger, namelijk 35% ten opzichte van 31% Krimpenerwaard breed. Opvallend is het hoge percentage inwoners dat vrijwilligerswerk doet. Bron: Gezondheidsmonitor GGD Hollands Midden (2022)
Samenwerking In totaal hebben twaalf maatschappelijke voorzieningen aangegeven dat ze samenwerken met andere maatschappelijke voorzieningen, maar hebben geen toelichting gegeven met wie deze samenwerking plaatsvindt. Alleen het religieuze genootschap ‘Gereformeerde Gemeente '
43
4.3 Berkenwoude Onderwerp
% Berkenwoude
% K’waard
Berkenwoude’ heeft aangegeven samenwerking te zoeken met andere religieuze genootschappen.
Gebruik eerstelijnszorg huisartsen
75%
78%
Bron: Uitvraag maatschappelijke voorzieningen (2023)
Gebruik wijkverpleging
2,6%
3,6%
Gebruik basis GGZ en/of POH-GGZ
3,5%
4,2%
Doet wekelijkse activiteiten (65+)
82%
78%
Kan niet geheel zelfstandig gebruik maken van eigen vervoer of openbaar vervoer
10%
10%
Trends en ontwikkelingen De voorzieningen in Berkenwoude geven aan dat de animo om aan te sluiten bij een vereniging afneemt. Dit komt enerzijds door de vergrijzing en anderzijds omdat jongeren wegtrekken uit Berkenwoude. Dit geldt niet alleen voor het vinden van leden, maar eveneens voor het vinden van vrijwilligers.
Sport wekelijks - 18 - 64 jaar - 65+
34% 35%
55% 31%
Doet vrijwilligerswerk - 18 - 64 jaar - 65+
47% 37%
34% 27%
Ontvangt mantelzorg
3%
5%
Doet betaald werk - 18 - 64 jaar - 65+
88% 10%
86% 6%
Tabel 28. Gebruik maatschappelijke voorzieningen door inwoners uit Berkenwoude Bron: Gezondheidsmonitor GGD Hollands Midden (2022)
Daarnaast geven de voorzieningen aan dat de koopkracht in brede zin is afgenomen en hierdoor leden stoppen of niet aansluiten bij een vereniging. Ook geven ze aan dat de ondersteuningsbehoefte van inwoners in Berkenwoude voornamelijk gericht is op financiële problemen, digitale vaardigheden, eenzaamheid en problemen die ervaren worden bij het ouder worden, zoals minder mobiliteit. Een meerderheid van de voorzieningen wil zich richten op deze ondersteuningsbehoeften, maar geeft aan een financiële impuls nodig te hebben vanuit de gemeente Krimpenerwaard in de vorm van een (hogere) subsidie. Ook zoeken maatschappelijke voorzieningen naar samenwerking met andere partijen om zich te kunnen richten op de behoeften. Bron: Uitvraag maatschappelijke voorzieningen (2023)
44
4.3 Berkenwoude Ruimtelijke ontwikkeling Tabel 23 geeft weer dat de gemiddelde afstand tot een grote supermarkt of de huisarts in Berkenwoude groter is dan het gemiddelde in Krimpenerwaard. Inwoners moeten gemiddeld zes kilometer reizen voordat een supermarkt of huisarts wordt bereikt. In de uitvraag hebben meerdere voorzieningen aangegeven dat ze een verouderd gebouw hebben. Een aantal van deze voorzieningen maakt gebruik van ‘Cultureel Centrum De Zwaan’. Inwoners geven aan afhankelijk te zijn van de ruimte die De Zwaan biedt en dat er sprake is van ruimtegebrek. Daarnaast geven maatschappelijke voorzieningen aan dat ze last hebben van de verhoogde huurindexatie en energielasten. Bron: Gezondheidsmonitor GGD Hollands Midden (2022) en Uitvraag maatschappelijke voorzieningen (2023)
Onderwerp
% Berkenwoude
% K'waard
Gemiddelde afstand tot een grote supermarkt
5,8 km
1,0 km
Gemiddelde afstand tot de huisarts
6,2 km
1,3 km
Tabel 29. Fysieke leefomgeving Berkenwoude Bron: Gezondheidsmonitor GGD Hollands Midden (2022)
Sociaal maatschappelijke vraagstukken In tabel 24 staan de sociaal maatschappelijke vraagstukken weergegeven. De percentages voor Berkenwoude komt grotendeels overeen met die van Krimpenerwaard breed. De opvallendste verschillen in vergelijking met Krimpenerwaard is de ervaring matige of hoge
angst/depressie dat lager ligt, namelijk 37% ten opzichte van 46% Krimpenerwaard breed. Ook overgewicht is lager in Berkenwoude, namelijk 35% ten opzichte van 6% Krimpenerwaard breed. Onderwerp
% Berkenwoude
% K'waard
Ervaart (zeer) goede gezondheid - 18-64 jaar - 65+
91% 74%
88% 71%
Heeft een gezond gewicht - 18-64 jaar - 65+
70% 35%
49% 40%
Ervaart angst / depressie - matig/hoog - hoog risico
37% 5%
46% 4%
Heeft veel stress - 18-64 jaar - 65+
15% 5%
19% 6%
Heeft psychische problematiek
7,3%
8,9%
Is kwetsbaar
16%
16%
Is in de afgelopen 3 maanden gevallen
19%
13%
Tabel 30a. Sociaal maatschappelijke vraagstukken in Berkenwoude Bron: Gezondheidsmonitor GGD Hollands Midden (2022)
45
4.3 Berkenwoude Invoegen Onderwerp Voldoet aan de beweegrichtlijn - 18-64 jaar - 65+ Is inactief - 18-64 jaar - 65+
% Berkenwoude 45% 39%
3% 6%
% K'waard
Onderwerp
% Berkenwoude
% K'waard
51% 37%
Risicovolle of problematische schulden - 18-64 jaar - 65+
4% onbekend
4% 1%
4% 12%
Is tevreden met de woonomgeving - 18-64 jaar - 65+
8,5 9,2
8,1 8,5
Heeft - overgewicht - obesitas
35% 6%
51% 14%
Ervaart eenzaamheid - ernstig - sociaal - emotionele
5% 23% 20%
8% 26% 22%
Cijfer sociale cohesie - 18-64 jaar - 65+
7,2 7,2
6,9 6,9
Heeft meer hulp nodig
14%
14%
Is werkloos of werkzoekenden
3,2%
1,2%
Heeft enige/grote moeite met rondkomen - 18-64 jaar - 65+
8% 3%
11% 5%
Tabel 30b. Sociaal maatschappelijke vraagstukken in Berkenwoude Bron: Gezondheidsmonitor GGD Hollands Midden (2022)
Tabel 30c. Sociaal maatschappelijke vraagstukken in Berkenwoude Bron: Gezondheidsmonitor GGD Hollands Midden (2022)
Conclusie De kernwaarden van Berkenwoude zijn samen, behoudend en rust. Berkenwoude heeft een beperkt aantal voorzieningen waar goed gebruik van wordt gemaakt. Er zijn 43 voorzieningen in totaal. Hoewel er wel een huisarts aanwezig is, ligt de gemiddelde afstand tot de huisarts hoog. Vanuit de clusters Cultuur en Recreatie en Welzijn en Maatschappij is zichtbaar dat er weinig tot geen specifieke voorzieningen zijn die zich richten op de leeftijdscategorie 0 - 25 jaar, terwijl zij 36% van de inwoners vormen in Berkenwoude. Mogelijk verklaart dit de lage animo bij de jongeren om aan te sluiten bij bijvoorbeeld verenigingen. Voor de ouderen in Berkenwoude zijn er verschillende voorzieningen, passend bij de vergrijzing die hier zichtbaar lijkt te zijn. Het ondernemen van wekelijkse activiteiten, wekelijks sporten, de sociale cohesie en 46
4.3 Berkenwoude tevredenheid met de woonomgeving ligt in deze kern voor de 65 plussers hoger dan Krimpenerwaard breed. Daarnaast geven de maatschappelijke voorzieningen aan dat er bij deze doelgroep sprake is van schulden. Doordat er te weinig gegevens zijn vanuit deze doelgroep, is het vanuit de Gezondheidsmonitor onbekend of er in deze doelgroep hier ook sprake van is. Ten opzichte van Krimpenerwaard breed, hebben de 65 plussers niet meer moeite met financieel rondkomen. Kijkend naar het wekelijks sporten ligt dit voor 18 - 64 jaar lager, namelijk 34% ten opzichte van 55% Krimpenerwaard breed. Gezond gewicht is juist hoger, namelijk 70% ten opzichte van 49% Krimpenerwaard breed. Het is onduidelijk wat hiervoor de verklaring kan zijn. Er zijn namelijk wel diverse sportverenigingen. De leeftijdscategorie 18 - 64 jaar doet in vergelijking met Krimpenerwaard meer vrijwilligerswerk, met een percentage van 47% ten opzichte van 34% Krimpenerwaard breed. De diverse laagdrempelige voorzieningen bieden hier de mogelijkheid voor.
woonomgeving. • De fysieke en psychische gezondheid bij inwoners van Berkenwoude is beter dan het gemiddelde in Krimpenerwaard.
Aandachtspunten • Er is weinig aanbod van maatschappelijke voorzieningen passend bij de jeugdigen en jongvolwassenen. • De toekomstbestendigheid (ruimtegebrek en verouderd) van huisvestingslocaties is een aandachtspunt.
Op het gebied van huisvesting is er sprake van gebruik van verouderde gebouwen, waardoor er problemen kunnen ontstaan in de toekomstbestendigheid. Daarbij is een aantal voorzieningen afhankelijk van de faciliteiten van hetzelfde complex. Sterke punten • In Berkenwoude zijn diverse voorzieningen die inspelen op de sociale cohesie, eenzaamheid en tevredenheid over de 47
4.4 Gouderak
Cultuur en Recreatie Activiteitenvereniging
8 1
Logopedie Organisatie lichamelijke gezondheid
0 1
Sport Sportschool en fitness
11 0
Bibliotheek (fysieke locatie)
1
Organisatie psychische gezondheid
0
Sportstimulering
1
Cultureel centrum
0
(Medische) pedicure
0
Sportvereniging
9
Historische vereniging Kunst Museum Muziek Theater en Toneel
1 1 0 3 1
Tandarts Onderwijs en Kinderopvang Basisonderwijs Kinderopvang Voortgezet onderwijs
0 4 2 2 0
Zwembad Welzijn en Maatschappij Buurt- en dorpsvereniging Centrum voor jeugd en gezin Inkomensondersteuning
1 7 1 0 0
Gezondheidszorg
7
Religie en Levensbeschouwing
6
Jeugd- en jongerenwerk
0
Alternatieve geneeskunde
1
Religieus centrum
3
Ontmoeting
3
Apotheek
1
Religieus genootschap
2
Speel-o-theek
0
Diëtist
0
Religieuze vereniging
1
Vervoer
0
Fysio-, oefen- en beweegtherapie
2
Welzijnsorganisatie
2
Gemeentelijke gezondheidsdienst
1
Woningbouw
1
Huisarts
1
Tabel 31. Overzicht maatschappelijke voorzieningen in Gouderak per cluster en categorie Bron: Excellijst maatschappelijke voorzieningen (2023) en Uitvraag maatschappelijke voorzieningen (2023)
48
4.4 Gouderak Aard van de kern De kernwaarden van Gouderak zijn: landelijk, saamhorig en kwetsbaar. In Gouderak is een beweging gestart om de kracht en de regie van de inwoners te vergroten. '
Bron: Koers en Kader Krimpenerwaard (2017)
Bevolkingssamenstelling In Gouderak wonen 2.656 inwoners waarvan ongeveer de helft tussen de 0 - 45 jaar is en de andere helft 45 jaar en ouder. Van de bevolking is 30% tussen de 0 - 25 jaar, evenals de leeftijdscategorie 45 - 65 jaar met 29%. De kleinste leeftijdscategorie zijn de 15 - 25 jarigen (13%). '
0 tot 15 jaar
18%
17% 13%
15 tot 25 jaar
25 tot 45 jaar 45 tot 65 jaar
29%
23%
65 jaar of ouder
Grafiek 4. Bevolkingssamenstelling Gouderak Bron: Gezondheidsmonitor GGD Hollands Midden, 2022
Kijkend naar de demografische ontwikkeling van de komende 30 jaar, dan neemt het percentage 20 – 64 jarigen af van 57% naar 51%. Voor de
leeftijdscategorie 65+ neemt het percentage toe van 18% naar 23%. In de ontwikkeling gedurende de dertig jaar zie je een gelijke verdeling voor de jeugd. De leeftijdscategorie 65+ heeft een stabiele verschuiving van 65+ richting 85+. In deze kern zie je de vergrijzing terug, aangezien de leeftijdscategorie 65+ relatief toeneemt. Leeftijdscategorie
2020
2050
0 – 19 jaar
25%
26%
20 – 64 jaar
57%
51%
65+
18%
23%
Tabel 32. Demografische ontwikkeling Gouderak Bron: Gezondheidsmonitor GGD Hollands Midden (2022)
Maatschappelijke voorzieningen Cluster Cultuur en Recreatie Binnen dit cluster zijn er acht voorzieningen in Gouderak. Drie daarvan zijn muziekverenigingen, waarvan twee koren zijn, en er is muziekonderwijs. Daarnaast is er een historische vereniging ‘Historische vereniging Golderake’, een oranje comité ‘Stichting Oranje Comité Gouderak’ en een toneelvereniging ‘Grimas’. De bibliotheek heeft in Gouderak een fysieke vestiging. Cluster Gezondheidszorg Binnen dit cluster zijn zeven voorzieningen. Binnen de eerstelijnszorg zijn de volgende voorzieningen aanwezig: apotheek (een servicepunt waar je medicijnen kunt ophalen), fysiotherapie en huisartsenpraktijk.
49
4.4 Gouderak Naast ‘GGD Hollands Midden’ die in de gehele gemeente actief is, is er nog een voorziening binnen de categorie alternatieve geneeskunde, namelijk ‘Natuurgeneeskunde en Spiritueel Werkpraktijk’.
categorie Woningbouw ‘Mozaïek Wonen’ gevestigd en is er een dorpshuis. Behalve een jeugdvereniging, zijn er geen voorzieningen binnen dit cluster specifiek voor jeugdigen. Bron: Excellijst maatschappelijke voorzieningen (2023)
Cluster Onderwijs en Kinderopvang In Gouderak zijn er twee basisscholen, namelijk ‘OBS De Kranepoort’ en ‘PCPO De Bron’. Ook is er kinderopvang vanuit Quadrant Kindercentra en Royal Kids. Cluster Religie en Levensbeschouwing Alle categorieën binnen dit cluster zijn aanwezig in Gouderak. Zo zijn er twee religieuze genootschappen en drie religieuze centra zoals ‘Kerkelijk Verenigingsgebouw ‘Het Baken’ Gouderak’. Tot slot is er nog één religieuze vereniging, te weten ‘Christelijke Plattelands Jongeren’. Cluster Sport Dit cluster heeft de meeste voorzieningen, namelijk elf. Er is aanbod op het gebied van boogschieten, darten, gymnastiek, tennis, voetbal en een ijsclub. Ook is er een zwembad (Zwembad De Baan). Cluster Welzijn en Maatschappij Er zijn meerdere voorzieningen aanwezig in de categorieën Ontmoeting en Welzijnsorganisaties. Bij Ontmoeting gaat het om clubs en verenigingen voor jeugd, vrouwen en ouderen. Bij Welzijnsorganisaties gaat het om Gro-up buurtwerk en heeft Stichting WelZijn Krimpenerwaard een fysieke locatie in Gouderak. Daarnaast is in de
Gebruik maatschappelijke voorzieningen In tabel 27 (op de volgende pagina) is te zien dat de inwoners in Gouderak in vergelijking met Krimpenerwaard breed, vrijwel hetzelfde gebruik maken van de voorzieningen. Het enige opvallende verschil, is de leeftijdscategorie 18 – 64 jarigen dat minder wekelijks sport, namelijk 41% ten opzichte van 55% Krimpenerwaard breed. Voor de 65+’ers is het verschil minimaal waarbij zij 28% wekelijks sporten ten opzichte van 31% Krimpenerwaard breed. Daarnaast is het percentage 65+ers met betaald werk twee keer zo hoog in Gouderak als Krimpenerwaard breed. In Gouderak doet 8% van de 65+ers betaald werk, ten opzichte van 4% in Krimpenerwaard. Samenwerking In Gouderak geven de maatschappelijke voorzieningen in de meeste clusters aan samen te werken met andere maatschappelijke voorzieningen. Veelal werken de maatschappelijke voorzieningen met soortgelijke maatschappelijke voorzieningen samen. Zo werkt de historische vereniging met andere historische verenigingen samen, hetzelfde geldt voor de tennis- en dorpsvereniging. De uitzondering is het cluster Religie en Levensbeschouwing waarbij twee maatschappelijke voorzieningen aangeven niet samen te werken. Bron: Uitvraag maatschappelijke voorzieningen (2023)
50
4.4 Gouderak Onderwerp
% Gouderak
% K’waard
Gebruik eerstelijnszorg huisartsen
82%
78%
Gebruik wijkverpleging
3,2%
3,6%
Gebruik basis GGZ en/of POH-GGZ
4,9%
4,2%
Doet wekelijkse activiteiten (65+)
76%
78%
Kan niet geheel zelfstandig gebruik maken van eigen vervoer of openbaar vervoer
10%
10%
Sport wekelijks - 18 - 64 jaar - 65+
41% 28%
55% 31%
Doet vrijwilligerswerk - 18 - 64 jaar - 65+
33% 28%
34% 27%
Ontvangt mantelzorg
6%
4,3%
Doet betaald werk - 18 - 64 jaar - 65+
85% 8%
86% 4%
Tabel 233. Gebruik maatschappelijke voorzieningen door inwoners uit Gouderak Bron: Gezondheidsmonitor GGD Hollands Midden (2022)
Trends en ontwikkelingen Veel voorzieningen in Gouderak noemen de vergrijzing samenhangend met andere ontwikkelingen in de kern. Zo wordt aangegeven dat hier weinig tot geen sprake is van nieuwbouw, waardoor er geen (jonge-) nieuwe aanwas is van inwoners. Daarnaast vertrekken de jongeren. In combinatie met de steeds ouder wordende bevolking, zien de voorzieningen een daling in het aantal vrijwilligers en leden bij de voorzieningen. Ze geven de verwachting aan dat de daling alleen maar toeneemt. De kinderopvang geeft aan dat de vraag naar hun voorziening stagneert of zal krimpen. Een maatschappelijke voorziening ziet een groei, maar die zegt dat er meer mensen van buitenaf naar de kern komen, met als gevolg dat het dorpsgevoel en het karakter verdwijnt. De financiële positie van de maatschappelijke voorzieningen en de inwoners wordt ook meermaals benoemd. Zo geven meerdere maatschappelijke voorzieningen aan dat het aantal leden is gedaald na de coronaperiode wat effect heeft op de financiële situatie. Een maatschappelijke voorziening geeft aan dat zij hun contributie moeten verhogen om een sluitende exploitatiebegroting te hebben. Ook wordt aangegeven dat toenemende armoede, mede door energiecrisis, een rol speelt in de ontwikkeling dat leden minder gebruik maken van de maatschappelijke voorzieningen.
Dit kan samenhangen met de toenemende eenzaamheid die de voorzieningen signaleren bij de inwoners. Als laatste wordt aangegeven dat er behoefte is aan ontmoeting en meer ondersteuningsbehoefte op plaatselijk niveau. Bron: Uitvraag maatschappelijke voorzieningen (2023)
51
4.4 Gouderak Ruimtelijke ontwikkeling De gemiddelde afstand tot een grote supermarkt of huisarts, is ongeveer de helft kleiner ten opzichte van Krimpenerwaard breed, zie tabel 28. Veel maatschappelijke voorzieningen geven aan behoefte te hebben aan verduurzaming van huisvesting. Dit maakt dat niet iedere voorziening de huisvesting toekomstbestendig vindt. Zo is er behoefte aan verbeterde isolatie, energieopwekking, verbetering luchtkwaliteit en ventilatie. Daarbij wordt aangegeven dat de financiële middelen hier niet toe toereikend zijn, onder andere door gevolgen van coronaperiode, waardoor er onvoldoende reserves zijn. Ook geven de maatschappelijke voorzieningen aan dat ze te maken hebben met toenemende kosten voor huisvesting, onder andere door de stijging van de huur en toenemende energiekosten. Het dorpshuis wordt meerdere keren als aandachtspunt genoemd. Daarbij wordt aangegeven dat er behoefte is aan vernieuwing van het pand, passend bij deze tijd. Bron: Gezondheidsmonitor GGD Hollands Midden (2022) en Uitvraag maatschappelijke voorzieningen (2023)
Onderwerp
% Gouderak
% K'waard
Gemiddelde afstand tot een grote supermarkt
0,5 km
1,0 km
Gemiddelde afstand tot de huisarts
0,6 km
1,3 km
Tabel 34. Fysieke leefomgeving Gouderak Bron: Gezondheidsmonitor GGD Hollands Midden (2022)
Sociaal maatschappelijke vraagstukken Gouderak is een kern met een minder sterke mentale gezondheid ten opzichte van Krimpenerwaard breed. Het percentage inwoners dat
angst/depressie, psychische problematiek of eenzaamheid ervaart ligt hoger dan het gemiddelde in Krimpenerwaard. Daarnaast valt op dat de leeftijdscategorie 18 - 64 meer stress ervaart (27%) ten opzichte van Krimpenerwaard breed (19%). Ook qua fysieke gezondheid scoort Gouderak lager dan het gemiddelde in Krimpenerwaard. Voor de leeftijdscategorie 18 – 64 jaar en 65+ in Gouderak (41% / 26%) geldt dat zij minder aan de beweegrichtlijn ten opzichte van Krimpenerwaard breed (51% / 37%). Het cijfer voor sociale cohesie en de tevredenheid met de woonomgeving is echter nagenoeg gelijk voor de leeftijdscategorie 18 – 64 jaar en 65+. Onderwerp
% Gouderak
% K'waard
Ervaart (zeer) goede gezondheid - 18-64 jaar - 65+
80% 67%
88% 71%
Heeft een gezond gewicht - 18-64 jaar - 65+
50% 35%
49% 40%
Ervaart angst / depressie - matig/hoog - hoog risico
56% 6%
46% 4%
Heeft veel stress - 18-64 jaar - 65+
27% 4%
19% 6%
Tabel 35a. Sociaal maatschappelijke vraagstukken in Gouderak Bron: Gezondheidsmonitor GGD Hollands Midden (2022)
52
4.4 Gouderak Invoegen
Onderwerp
% Gouderak
% K'waard
Onderwerp
% Gouderak
% K'waard
Heeft psychische problematiek
9,6%
8,9%
Is kwetsbaar
17%
16%
Heeft enige/grote moeite met rondkomen - 18-64 jaar - 65+
17% 6%
11% 5%
Is in de afgelopen 3 maanden gevallen
13%
13%
Risicovolle of problematische schulden - 18-64 jaar - 65+
2% Onbekend
4% 1%
Is tevreden met de woonomgeving - 18–64 jaar - 65+
7,9 8,4
8,1 8,5
Voldoet aan de beweegrichtlijn - 18-64 jaar - 65+
41% 26%
51% 37%
Is inactief - 18-64 jaar - 65+
8% 11%
4% 12%
Heeft - overgewicht - obesitas
53% 17%
51% 14%
Ervaart eenzaamheid - ernstig - sociaal - emotionele
11% 27% 26%
8% 26% 22%
Cijfer sociale cohesie - 18–64 jaar - 65+
6,9 7,2
6,9 6,9
Heeft meer hulp nodig
17%
14%
Is werkloos of werkzoekenden
2%
1,2%
Tabel 35b. Sociaal maatschappelijke vraagstukken in Gouderak Bron: Gezondheidsmonitor GGD Hollands Midden (2022)
Tabel 35c. Sociaal maatschappelijke vraagstukken in Gouderak Bron: Gezondheidsmonitor GGD Hollands Midden (2022)
Conclusie De kernwaarden zijn saamhorig, landelijk en kwetsbaar. Voorzieningen kunnen inspelen op kwetsbaarheid, echter zijn er weinig maatschappelijke voorzieningen binnen het cluster Welzijn en Maatschappij. Met name voor de doelgroep jeugdigen, terwijl zij wel 25% van de populatie in Gouderak vormen. Kijkend naar het gebruik van maatschappelijke voorzieningen door de inwoners in Gouderak, valt op dat het aantal 18 - 64 jarigen een stuk minder sport en minder aan de beweegrichtlijn voldoet ten opzichte van cijfers Krimpenerwaard breed. Kijkend naar het aanbod van sportvoorzieningen zijn er wel diverse sportvoorzieningen waar inwoners gebruik van kunnen 53
4.4 Gouderak maken. De vraag kan gesteld worden of het huidig sportaanbod aansluit bij de wens van de diverse leeftijdscategorieën. Door diverse maatschappelijke voorzieningen wordt vergrijzing als een van de voornaamste ontwikkelingen benoemt in Gouderak. De cijfers van de demografische ontwikkeling de komende 30 jaar ondersteunen dit. Er vindt een verschuiving plaats van de leeftijdscategorie 20 – 64 jaar naar 65+, waarbij de 85+’ers flink toenemen. Hoewel de demografische ontwikkeling geen krimp laat zien in de leeftijdscategorie 0 – 19 jaar, geven de maatschappelijke voorzieningen wel deze verwachting aan. Ze verwachten dat deelname van jeugdigen aan hun voorzieningen in brede zin krimpt. De maatschappelijke voorzieningen ervaren steeds minder aanwas van nieuwe gebruikers en vrijwilligers. Daarbij kan meespelen dat er weinig maatschappelijke voorzieningen gericht zijn op jeugdigen. Ook wordt de ontwikkeling genoemd dat er weinig tot geen sprake is van woningen gericht op deze doelgroep. Deze ontwikkelingen kunnen het onaantrekkelijk maken voor de jeugdigen om in Gouderak te blijven. Afname van financiële mogelijkheden is een veelgenoemde ontwikkeling, bij zowel de maatschappelijke voorzieningen zelf als bij de inwoners. Het aantal 18 – 64 jarigen heeft meer moeite met rondkomen dan Krimpenerwaard breed gezien. Er is geen voorziening gericht op inkomensondersteuning.
Aangezien er niet veel maatschappelijke voorzieningen per categorie zijn, met enige uitzondering, kan het wegvallen van een enkele maatschappelijke voorziening wegens financiële problemen grote impact hebben. Dit kan oorzaak en gevolg zijn van dalende ledenaantal, mede wegens coronamaatregelen en toename huurkosten. De financiële situatie vormt een
belemmering voor sommige maatschappelijke voorzieningen om te vernieuwen en verduurzamen. Zo willen voorzieningen graag investeren in isolatie en energiebesparende maatregelen.
Kijkend naar de sociaal maatschappelijke vraagstukken valt de mentale gezondheid op, die ten opzichte van Krimpenerwaard lager is in Gouderak. Inwoners ervaren hogere mate van angst en depressie, psychische problematiek en eenzaamheid en stress. Binnen Gouderak zijn er geen maatschappelijke voorzieningen die zich richten op psychische gezondheid. Wel kunnen de inwoners terecht bij de huisarts of maatschappelijke voorzieningen gericht op ontmoeting. Maatschappelijke voorzieningen geven echter aan dat er meer behoefte is aan plekken voor ontmoeting. Sterke punten • Er zijn diverse eerstelijnsvoorzieningen in Gouderak. • In Gouderak is er een grote diversiteit aan sportverenigingen. Aandachtspunten • Er is weinig aanbod van maatschappelijke voorzieningen passend bij de jeugdigen en jongvolwassenen. • Ondanks de diversiteit aan sportverenigingen is de fysieke gezondheid bij inwoners slechter dan het gemiddelde in Krimpenerwaard. • De toekomstbestendigheid (duurzaamheid) van de huisvestingslocaties is een aandachtspunt. • Er zijn weinig maatschappelijke voorzieningen gericht op psychische gezondheid, terwijl inwoners van Gouderak laag scoren op psychische gezondheid.
54
4.5 Haastrecht
Cultuur en Recreatie Activiteitenvereniging
25 4
Logopedie Organisatie lichamelijke gezondheid
1 1
Sport Sportschool en fitness
18 3
Bibliotheek (bibliobus)
1
Organisatie psychische gezondheid
1
Sportstimulering
2
Cultureel centrum
2
(Medische) pedicure
0
Sportvereniging
12
Historische vereniging Kunst Museum Muziek Theater en Toneel
1 1 2 8 6
Tandarts Onderwijs en Kinderopvang Basisonderwijs Kinderopvang Voortgezet onderwijs
2 6 2 4 0
Zwembad Welzijn en Maatschappij Buurt- en dorpsvereniging Centrum voor jeugd en gezin Inkomensondersteuning
1 5 0 0 0
Gezondheidszorg
14
Religie en Levensbeschouwing
11
Jeugd- en jongerenwerk
0
Alternatieve geneeskunde
4
Religieus centrum
5
Ontmoeting
1
Apotheek
0
Religieus genootschap
4
Speel-o-theek
0
Diëtist
1
Religieuze vereniging
2
Vervoer
0
Fysio-, oefen- en beweegtherapie
2
Welzijnsorganisatie
3
Gemeentelijke gezondheidsdienst
1
Woningbouw
1
Huisarts
1
Tabel 36. Overzicht maatschappelijke voorzieningen in Haastrecht per cluster en categorie Bron: Excellijst maatschappelijke voorzieningen (2023) en Uitvraag maatschappelijke voorzieningen (2023)
55
4.5 Haastrecht Aard van de kern De kernwaarden van Haastrecht zijn: zelfbewust, ontspannen en harmonieus. Er ligt voor Haastrecht een kans voor het beter benutten van het authentieke centrum als historisch en aantrekkelijke kernpunt. Daarnaast kan de ontsluiting van het dorp worden verbeterd. Het wonen in Haastrecht is ontspannen en authentiek buiten wonen, in een historische omgeving, op de grens van stad en polder, sociaal veilig en betrokken. Bron: Koers en Kader Krimpenerwaard (2017)
24%
12%
30%
19%
Kijkend naar de demografische ontwikkeling van de komende 30 jaar, is zichtbaar dat de leeftijdscategorie jeugdigen qua aandeel ongeveer gelijk blijft. Wel neemt de leeftijdscategorie 20 – 64 jaar iets af en de 65+ iets toe. Met name het aantal 75 – 84 jarigen stijgt. Leeftijdscategorie
2020
2050
0 – 19 jaar
21%
20%
0 tot 15 jaar
20 – 64 jaar
55%
51%
15 tot 25 jaar
65+
24%
29%
25 tot 45 jaar
Tabel 37. Demografische ontwikkeling Haastrecht Bron: Gezondheidsmonitor GGD Hollands Midden (2022)
Bevolkingssamenstelling
'
15%
Van de bevolking is 30% tussen de 45 - 65 jaar, gevolgd door de leeftijdscategorie 65+ met 24%. De vertegenwoordig van de leeftijd 0 – 25 jaar in Haastrecht ligt op 27%. De kleinste leeftijdscategorie zijn de 15 - 25 jarigen (12%).
45 tot 65 jaar 65 jaar of ouder
Grafiek 5. Bevolkingssamenstelling Haastrecht Bron: Gezondheidsmonitor GGD Hollands Midden (2022)
In Haastrecht wonen 4.251 inwoners waarvan bijna de helft (46%) tussen de 0 - 45 jaar is en de andere helft (54%) 45 jaar en ouder.
Maatschappelijke voorzieningen Cluster Cultuur en Recreatie Dit cluster is het meest vertegenwoordigd in Haastrecht met 25 voorzieningen. Meer dan de helft daarvan zijn muziekverenigingen en verenigingen gericht op theater en toneel. Er is ook een historische vereniging aanwezig en de bibliotheek middels een bibliobus. Daarnaast zijn er twee musea in Haastrecht, ‘Museum Paulina Bisdom van Vliet’ en ‘Poldermuseum Gemaal De Hooge Boezem’. 56
4.5 Haastrecht Cluster Gezondheidszorg Binnen dit cluster zijn viertien voorzieningen. Betreft de voorzieningen in de eerstelijnszorg zijn er: fysio-, oefen en beweegtherapie, een huisartsenpraktijk en terr tandartsen. ‘GGD Hollands Midden’ en ‘Praktijk voor podologie Ton van Loon’ zijn gemeentebreed actief. Er zijn vier voorzieningen binnen de categorie alternatieve geneeskunde. Er is echter geen apotheek of (medisch) pedicure in Haastrecht.
Krimpenerwaard heeft een locatie en ‘Stichting Vrijwillige Hulpdienst voor Haastrecht’. Daarnaast is er een buurt- en dorpsvereniging ‘Van Stein’ en woningbouw ‘Groen Wonen Vlist’. Naast de jeugdvereniging, zijn er geen voorzieningen binnen dit cluster specifiek voor jeugdigen, zoals Centrum voor jeugd en gezin, Jeugd- en Jongerenwerk en een speel-o-theek. Ook is er geen vorm van lichte ondersteuning aanwezig op het gebied van inkomen. Bron: Excellijst maatschappelijke voorzieningen (2023)
Cluster Onderwijs en Kinderopvang In Haastrecht zijn er twee basisscholen en vier locaties voor kinderopvang, maar is er geen voortgezet onderwijs.
Cluster Religie en Levensbeschouwing Alle categorieën binnen dit cluster zijn aanwezig in Haastrecht. Zo zijn er vier religieuze genootschappen en vijf religieuze centra. Binnen de categorie religieuze vereniging is onder andere ‘Jeugdcentrale PKN Haastrecht’ actief in Haastrecht. Cluster Sport Dit cluster heeft achttien maatschappelijke voorzieningen met sportverenigingen op het gebied van atletiek, badminton, behendigheid, denksport, (tafel)tennis, verdedigingssport, voetbal, volleybal en een ijsclub. Ook is er een zwembad (Zwembad De Loete).
Cluster Welzijn en Maatschappij In dit cluster zijn er vijf maatschappelijke voorzieningen, waarvan drie welzijnsorganisaties, te weten ‘Gro-Up buurtwerk; Stichting WelZijn
Gebruik maatschappelijke voorzieningen In tabel 32 (op de volgende pagina) is te zien dat de inwoners in Haastrecht in vergelijking met Krimpenerwaard breed, vrijwel hetzelfde gebruik maken van de voorzieningen. Wat opvalt zijn de 18 – 64 jarigen die betaald werk doen, namelijk 92% ten opzichte van 86% in Krimpenerwaard. Ook valt op dat de 65+’ers vaker aan wekelijks activiteiten doen, namelijk 82% ten opzichte van 78% in Krimpenerwaard. Daarnaast doet 7% van de 65+’ers betaald werk, ten opzichte van 4% in Krimpenerwaard. Samenwerking In Haastrecht geven de maatschappelijke voorzieningen in de meeste clusters aan samen te werken met andere maatschappelijke voorzieningen. Veelal werken de maatschappelijke voorzieningen met soortgelijke maatschappelijke voorzieningen samen. Zo werken de muziekverenigingen met andere muziekverenigingen samen, hetzelfde geldt voor maatschappelijke voorzieningen gericht op theater en toneel. 57
4.5 Haastrecht veel samenwerking wordt gezocht met de musea die aanwezig zijn in Haastrecht. Dit geldt voor zowel maatschappelijke voorzieningen uit het cluster Cultuur en Recreatie, Welzijn en Maatschappij en Onderwijs en Kinderopvang. Binnen deze laatste twee clusters wordt ook specifiek de samenwerking met ‘Gro-up’ en ‘WelZijn Krimpenerwaard’ benoemd.
Onderwerp
% Haastrecht
% K’waard
Gebruik eerstelijnszorg huisartsen
78%
78%
Gebruik wijkverpleging
4%
3,6%
Gebruik basis GGZ en/of POH-GGZ
3,9%
4,2%
Bron: Uitvraag maatschappelijke voorzieningen (2023)
Doet wekelijkse activiteiten (65+)
82%
78%
Kan niet geheel zelfstandig gebruik maken van eigen vervoer of openbaar vervoer
9%
10%
Sport wekelijks - 18 - 64 jaar - 65+
55% 31%
55% 31%
Doet vrijwilligerswerk (18+)
32%
32%
Ontvangt mantelzorg
3%
4,3%
Trends en ontwikkelingen Veel maatschappelijke voorzieningen in Haastrecht geven aan dat ze bij de inwoners een toenemende ondersteuningsbehoefte zien. Dit is met name gericht op hulpvragen gekoppeld aan het ouder worden (vergrijzing) en verhoging van GGZ problematiek bij jongeren. Daarnaast zien de maatschappelijke voorzieningen een toename van financiële problemen bij de inwoners en bij zichzelf. Zo geven meerdere voorzieningen aan dat hun financiële positie lastig is. Een reden die gegeven wordt, is dat het ledenaantal is gedaald wat effect heeft op de financiële situatie.
Doet betaald werk - 18 - 64 jaar - 65+
92% 7%
86% 4%
Tabel 38. Gebruik maatschappelijke voorzieningen door inwoners uit Haastrecht Bron: Gezondheidsmonitor GGD Hollands Midden (2022)
Ook een van de religieuze genootschappen geeft aan samenwerking te zoeken met een soortgelijke voorziening en het cluster Gezondheidszorg werkt voornamelijk met anderen uit de zorgsector. Het is opvallend dat er
Veel jongvolwassenen trekken weg uit Haastrecht omdat er geen geschikte woningen zijn. Dit heeft ook gevolgen op het aantal vrijwilligers en leden bij de maatschappelijke voorzieningen. De maatschappelijke voorzieningen schatten in dat er een stijging gaat komen in aanbod dat zich richt op individuele behoeften. Denk hierbij aan (medische) ondersteuning en sportaanbod wat nu veelal groepsgericht is. Een aantal maatschappelijke voorzieningen geeft aan dat op dit 58
4.5 Haastrecht moment de vraag al groter is dan het aanbod dat ze kunnen bieden. Er wordt zelfs door een maatschappelijke voorziening aangegeven dat de leeftijdscategorie 0 t/m 50 jaar niet bediend kan worden, omdat ze geen vrijwilligers kunnen vinden. Bron: Uitvraag maatschappelijke voorzieningen (2023)
Onderwerp
% Haastrecht
% K'waard
Gemiddelde afstand tot een grote supermarkt
0,9 km
1,0 km
Gemiddelde afstand tot de huisarts
0,9 km
1,3 km
Tabel 39. Fysieke leefomgeving Haastrecht Bron: Gezondheidsmonitor GGD Hollands Midden (2022)
Ruimtelijke ontwikkeling De gemiddelde afstand tot een grote supermarkt of huisarts, is kleiner ten opzichte van Krimpenerwaard breed, zie tabel 33. Veel maatschappelijke voorzieningen geven aan dat het lastig is om een ruimte of zaal te vinden in Haastrecht. Ze zijn afhankelijk van de beschikbaarheid van aanwezige zalen of ruimtes en hebben soms moeite om de toenemende kosten aan huur en energie te betalen. De onvoldoende beschikbaarheid van zalen of ruimtes zorgt er ook voor dat bij sommige maatschappelijke voorzieningen er geen doorontwikkeling in aanbod kan plaatsvinden, aangezien hier geen ruimte voor is. Een enkele maatschappelijke voorziening geeft aan dat een eigen pand of uitbreiding van ruimtes mogelijk een oplossing kan bieden. Bron: Gezondheidsmonitor GGD Hollands Midden (2022) en Uitvraag maatschappelijke voorzieningen (2023)
Sociaal maatschappelijke vraagstukken Het percentage 65+’ers met een gezond gewicht ligt met 53% een stuk hoger ten opzichte van Krimpenerwaard breed met 40%. Daarentegen wordt een goede gezondheid door 65+ers in Haastrecht lager ervaren met 66% ten opzichte van de 71% voor Krimpenerwaard. Dit is voor 18 – 64 jaar juist gespiegeld, aangezien de ervaring van een goede gezondheid net zo hoog is als voor Krimpenerwaard, 88%, maar een gezond gewicht met 44% juist lager ligt dan Krimpenerwaard breed dat op 49% ligt. Inwoners van Haastrecht ervaren minder matige of hoge angst/depressie (39%) ten opzichte van Krimpenerwaard breed (46%). Daarentegen is de kwetsbaarheid van inwoners in Haastrecht hoger, namelijk 23% ten opzichte van 16% Krimpenerwaard breed. Het cijfer voor sociale cohesie en de tevredenheid met de woonomgeving is echter nagenoeg gelijk voor de leeftijdscategorie 18 – 64 jaar en 65+. Onderwerp
% Haastrecht
% K'waard
Ervaart (zeer) goede gezondheid - 18-64 jaar - 65+
88% 66%
88% 71%
Heeft een gezond gewicht - 18-64 jaar - 65+
44% 53%
49% 40%
Tabel 40a. Sociaal maatschappelijke vraagstukken in Haastrecht Bron: Gezondheidsmonitor GGD Hollands Midden (2022)
59
4.5 Inventarisatie per kern - Haastrecht Invoegen Onderwerp Ervaart angst / depressie - matig/hoog - hoog risico
% Haastrecht 39% 4%
% K'waard
Onderwerp
% Haastrecht
% K'waard
46% 4%
Cijfer sociale cohesie - 18–64 jaar - 65+
7,1 7,2
6,9 6,9
Heeft meer hulp nodig
Onbekend
14%
Is werkloos of werkzoekenden
Onbekend
1,2%
Heeft enige/grote moeite met rondkomen - 18-64 jaar - 65+
8% 3%
11% 5%
Risicovolle of problematische schulden - 18-64 jaar - 65+
2% 2%
4% 1%
Is tevreden met de woonomgeving - 18–64 jaar - 65+
8,5 8,5
8,1 8,5
Heeft veel stress - 18-64 jaar - 65+
17% 6%
19% 6%
Heeft psychische problematiek
7,9%
8,9%
Is kwetsbaar
23%
16%
Is in de afgelopen 3 maanden gevallen
10%
13%
Voldoet aan de beweegrichtlijn - 18-64 jaar - 65+
52% 34%
51% 37%
Is inactief - 18-64 jaar - 65+
3% 11%
4% 12%
Heeft - overgewicht - obesitas
50% 10%
51% 14%
Ervaart eenzaamheid - ernstig - sociaal - emotionele
8% 26% 24%
8% 26% 22%
Tabel 40b. Sociaal maatschappelijke vraagstukken in Haastrecht Bron: Gezondheidsmonitor GGD Hollands Midden (2022)
Tabel 40c. Sociaal maatschappelijke vraagstukken in Haastrecht Bron: Gezondheidsmonitor GGD Hollands Midden (2022)
Conclusie In Haastrecht kunnen inwoners terecht bij verschillende maatschappelijke voorzieningen en zijn er veel sportmogelijkheden. De kernwaarde ‘ontspannen’ past hier goed bij. Andere kernwaarden zijn zelfbewust en harmonieus. 60
4.5 Haastrecht In het aanbod van maatschappelijke voorzieningen is er niet voor iedere leeftijdscategorie aanbod. Zo is er weinig aanbod binnen het cluster Welzijn en Maatschappij gericht op jeugd. Wat wel opvalt is de religieuze vereniging ‘Jeugdcentrale PKN Haastrecht’ die zich specifiek richt op de jeugd en dit koppelt aan religie. Aangezien de populatie jongeren in Haastrecht 27% is, kan het van meerwaarde zijn te onderzoeken of het huidige aanbod beter op de jongere doelgroep afgestemd kan worden. Daarnaast valt op in het aanbod dat er geen maatschappelijke voorzieningen zijn die inspelen op (lichte) ondersteuning op het gebied van inkomen of participatie.
Kijkend naar het gebruik van de maatschappelijke voorzieningen valt op dat in vergelijking met Krimpenerwaard de inwoners in Haastrecht vrijwel hetzelfde gebruik maken van de voorzieningen. Wat opvalt is dat veel inwoners in Haastrecht betaald werk doen in vergelijking met Krimpenerwaard breed, zowel in de leeftijdscategorie van 18 – 64 jaar als 65+. Daarnaast doen in Haastrecht de 65+’ers in vergelijking met Krimpenerwaard meer wekelijke activiteiten. Het aanbod in Haastrecht lijkt ook gericht te zijn op de leeftijdscategorieën 45 – 65 jaar en 65+. Dit kan verklaren waardoor inwoners boven de 65+, vaker wekelijkse activiteiten doen. Het is niet verwonderlijk dat maatschappelijke voorzieningen in Haastrecht inspelen op deze leeftijdscategorieën. De leeftijdscategorie 45 – 65 jaar vormt 30% van de populatie en 65+ 24%. Daarnaast wordt er een toename verwacht in de komende 30 jaar voor de leeftijdscategorie 65+.
Hoe de maatschappelijke voorzieningen inspelen op de leeftijdscategorieën heeft mogelijk ook invloed op de ontwikkeling van meer ondersteuningsvragen van inwoners op het gebied van ouder worden (vergrijzing). Ook geven maatschappelijke voorzieningen aan dat er een stijging komt in aanbod gericht op individuele behoeften, al is dit niet specifiek gekoppeld aan een bepaalde leeftijdscategorie. Wel is op dit moment de vraag al groter dan het aanbod dat ze kunnen bieden. Met name onder jongeren en jongvolwassenen is er een toenemende behoefte aan minder groepsgericht aanbod. Zij willen meer vrijheid om sport te laten aansluiten bij de individuele wensen. Denk aan vrijheid in hoe vaak de inwoner kan sporten en op welke tijdstippen.
Maatschappelijke voorzieningen kunnen minder inspelen op de behoefte van inwoners. Dit komt mede doordat maatschappelijke voorzieningen geen vrijwilligers of leden kunnen vinden. Daarnaast is de huisvesting voor de maatschappelijke voorzieningen in Haastrecht niet ideaal, aangezien het lastig is om een ruimte of zaal te vinden in Haastrecht, waardoor maatschappelijke voorzieningen hun aanbod niet kunnen doorontwikkelen en/of uitbreiden. Sterke punten • In Haastrecht wordt door het huidige aanbod maatschappelijke voorzieningen ingespeeld op de vergrijzing. • Er zijn diverse eerstelijnsvoorzieningen in Haastrecht. • In Haastrecht is er een grote diversiteit aan sportverenigingen 61
4.5 Haastrecht Aandachtspunten • Er is weinig aanbod van maatschappelijke voorzieningen passend bij de jeugdigen en jongvolwassenen. • De maatschappelijke voorzieningen ervaren te weinig mogelijkheden qua ruimten en zaalhuur in de kern hun diensten en activiteiten aan te kunnen (blijven) bieden. • De maatschappelijke voorzieningen ervaren beperkte mogelijkheden om hun aanbod door te ontwikkelen, passen bij de behoefte aan meer individueel aanbod.
62
4.6 Krimpen aan de Lek
Cultuur en Recreatie Activiteitenvereniging
27 7
Logopedie Organisatie lichamelijke gezondheid
1 4
Sport Sportschool en fitness
17 2
Bibliotheek (fysieke locatie)
1
Organisatie psychische gezondheid
1
Sportstimulering
1
Cultureel centrum
1
(Medische) pedicure
5
Sportvereniging
14
Historische vereniging Kunst Museum Muziek Theater en Toneel
2 1 0 13 2
Tandarts Onderwijs en Kinderopvang Basisonderwijs Kinderopvang Voortgezet onderwijs
2 8 3 5 0
Zwembad Welzijn en Maatschappij Buurt- en dorpsvereniging Centrum voor jeugd en gezin Inkomensondersteuning
0 11 0 0 1
Gezondheidszorg
20
Religie en Levensbeschouwing
8
Jeugd- en jongerenwerk
0
Alternatieve geneeskunde
2
Religieus centrum
3
Ontmoeting
3
Apotheek
0
Religieus genootschap
3
Speel-o-theek
0
Diëtist
1
Religieuze vereniging
2
Vervoer
0
Fysio-, oefen- en beweegtherapie
2
Welzijnsorganisatie
6
Gemeentelijke gezondheidsdienst
1
Woningbouw
1
Huisarts
1
Tabel 41. Overzicht maatschappelijke voorzieningen in Krimpen aan de Lek per cluster en categorie Bron: Excellijst maatschappelijke voorzieningen (2023) en Uitvraag maatschappelijke voorzieningen (2023)
63
4.6 Krimpen aan de Lek Aard van de kern Kernwaarden van Krimpen aan de Lek zijn bedrijvig, gezamenlijk en burgerschap. Onder andere voor de jeugd is er behoefte aan meer activiteiten. Dit met het doel sociale cohesie te verbeteren en door het bieden van ruimte aan burgerinitiatieven.