Bijlage 1 - Jaarrekening 2025

26

Projectbudgetten en investeringen (x € 1.000) Projectnaam

Kern

Afsluiten Toelichting

Asfalteren Bonrepas, Slangeweg eo

Vlist

Ja

Alle werkzaamheden binnen dit project zijn naar behoren uitgevoerd en de onderhoudstermijn is inmiddels verstreken. De financiële verplichtingen die uit dit project voortvloeien zijn volledig afgewikkeld. Hiermee zijn alle verplichtingen vanuit het project afgerond en kan het project formeel worden afgesloten.

Begroot Realisatie Saldo 1.077

1.077

0

Beschoeiing oostzijde Vlist

Vlist

Nee

Vanuit het project beschoeiing Oostzijde Vlist, moeten er nog een aantal beschoeiingen geplaatst worden.

500

400

100

Duikers Montignylaan/Halve Maan Schoonhoven Ja SC

Het project is afgerond.

75

49

26

Herinrichting Veerstoep BAB

Bergambacht Nee

Het project bevindt zich in de afrondende fase.

3.488

3.225

263

Inspectie civ kunstw & beheerplan

-

Ja

De werkzaamheden zijn Q4 2025 afgerond.

128

120

8

Koningin Julianastraat

-

Nee

Het project is nog in uitvoering. Dit betreft nog de civiele en riooltechnische werkzaamheden.

494

422

72

Masterplan Buiten de Veerpoort

Schoonhoven Nee

Het project bevindt zich in de afrondende fase.

2.365

2.159

206

OV Verv niet toegestane armaturen -

Nee

Het project bevindt zich in de afrondende fase.

300

262

38

OVL Vervangingen

-

Nee

Het betreft een doorlopend krediet waaraan jaarlijks aanvullende middelen worden toegevoegd.

3.125

Renovatie bediening brug Ht

Haastrecht

Ja

De werkzaamheden zijn Q4 2025 afgerond.

Rotonde Stolwijk

Stolwijk

Nee

Dit budget blijft beschikbaar ter bijdrage aan een mogelijke toekomstige rotonde bij Stolwijk.

1.500

Verkeersveiligheidsmaatregelen KRW

-

Nee

Dit budget is in 2022 beschikbaar gekomen en wordt momenteel betrokken in de planvorming van een aantal meerjarige projecten waar verbeterkansen liggen ten behoeve van de verkeersveiligheid.

400

0

400

Vervangen steiger Schoonhoven I.0731.89

Schoonhoven Nee

De realisatie van de steiger staat gepland voor medio 2026.

800

0

800

Vervanging civiele kunstwerken

-

Het betreft een doorlopend krediet waaraan jaarlijks aanvullende middelen worden toegevoegd.

3.494

Vervanging installatie brug SCH

Schoonhoven Nee

De werkzaamheden zijn in uitvoering.

Wegen kleinschalige renovaties

-

Dit betreft een fictieve raming. Het fungeert als saldo van de maandelijkse administratieve wijziging op de IBOR-projecten.

Nee

Nee

Subtotaal

400

1.036 2.089

430

-30

45 1.455

1.670 1.824

500

211

289

9

0

9

18.653

11.105 7.549

X Projectenboek IBOR

Kern

Afsluiten Toelichting

IBOR - projectenboek 2020

-

Deels

zie par C. Onderhoud kapitaalgoederen

7.044

7.468

IBOR - Projectenboek 2021

-

Nee

zie par C. Onderhoud kapitaalgoederen

13.920

6.139 7.781

IBOR - Projectenboek 2022

-

Deels

zie par C. Onderhoud kapitaalgoederen

10.876

1.534 9.342

IBOR - Projectenboek 2023

-

Deels

zie par C. Onderhoud kapitaalgoederen

13.707

1.817 11.890

IBOR - Projectenboek 2024

-

Nee

zie par C. Onderhoud kapitaalgoederen

8.738

292 8.445

IBOR - Projectenboek 2025

-

Nee

zie par C. Onderhoud kapitaalgoederen

1.964

450 1.515

Middelgroot onderhoud IBOR en Riolering & Klimaatadaptatie

Nee

zie par C. Onderhoud kapitaalgoederen

17.736

10.998 6.737

Subtotaal

73.984

28.699 45.285

Eindtotaal

92.637

39.803 52.834

27

Begroot Realisatie Saldo -425

IBOR Voor projectbudgetten Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR), zie paragraaf C. Onderhoud kapitaalgoederen

28

ECONOMIE

Met dit programma stimuleert de gemeente het ondernemers- en vestigingsklimaat. In dit programma staan ook activiteiten gericht op het "op de kaart zetten" van de gemeente. Dit doen we samen met ondernemers, organisaties, provincie en andere gemeenten. In dit programma zijn middelen opgenomen voor de dienstverlening aan ondernemers, (samenwerkings)projecten van arbeidsmarkt en onderwijs, de herstructurering van bedrijfslocaties, investeringen in winkelgebieden, het stimuleren van snel internet en de transitie naar een toekomstbestendige landbouw.

29

4-12-We willen de match tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt verbeteren. Dit doen wij samen met onderwijsinstellingen en ondernemersorganisaties. Onderwijs en arbeidsmarkt X AMBITIE

Wij blijven samen met onderwijsinstellingen en het bedrijfsleven sterk inzetten op een goede afstemming tussen het onderwijs, het beschikbare arbeidspotentieel en de lokale werkgevers.

ER-DOEL

We willen de match tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt verbeteren. Dit doen wij samen met onderwijsinstellingen en ondernemersorganisaties.

WE METEN

De resultaten van het gezamenlijke werkprogramma van de 3 O’s: overheid, onderwijs, ondernemingen.

INSPANNINGEN 2025 Uitvoeren van het deelproject “Versterken samenwerking ondernemers, onderwijs, overheid, gericht op versterken van een inclusieve arbeidsmarkt. Uitvoeren van het deelproject “Doorontwikkeling scholing”, gericht op onder meer het ontwikkelen van een bedrijfsschool voor de bouw/logistiek/techniek/zorg en de ontwikkeling van een Mbo-opleiding techniek INSPANNINGEN 2025 Uitvoeren van het deelproject “Branchegerichte pilots” met als doel het versterken van de samenwerking tussen - 2028 onderwijs en ondernemers We monitoren of het ontwikkelde online platform voor leerlingen/studenten of werkenden en werkzoekenden woonachtig in Krimpenerwaard en omgeving voldoet aan de wensen MIDDELEN 2025

-

VERANTWOORDING

De ambities voor 2025 zijn grotendeels gerealiseerd. Het deelproject ‘doorontwikkeling scholing’ heeft zichtbare resultaten opgeleverd, maar van een integrale bedrijfsschoolstructuur is nog geen sprake. De meeste voortgang hierbij is geboekt met betrekking tot de technieksector. Daar is een grote stap gezet in de richting van een doorlopende leerlijn. In 2025 is daarnaast via pilots en activiteiten, denk aan havisten die praktijkgerichte opdrachten uitvoeren bij bedrijven, gewerkt aan het versterken van de samenwerking tussen onderwijs en ondernemers. Structurele borging van de samenwerking zal met een gezamenlijke onderwijsagenda worden gerealiseerd. Uit de evaluatie van het online platform blijkt dat het platform een stevige basis vormt en goed functioneert. Op een aantal punten is verdere doorontwikkeling nodig. Hier wordt inmiddels aan gewerkt. Overall ligt Krimpenerwaard Werkt zichtbaar op koers. De basis staat, de samenwerking verloopt goed en meerdere onderdelen zijn gerealiseerd. Tegelijkertijd zijn verdere borging en verdieping nodig om de volledige ambitie te bereiken.

4-13-We faciliteren een meer toekomstbestendige agrarische sector. Agrarische sector X AMBITIE

We denken mee over de versterking van het verdienmodel van de agrarische sector. Dit doen we samen met de agrarische ondernemers uit het gebied zelf. We werken hierbij intensief samen met provincie en waterschap. We werken samen aan de ontwikkeling naar een toekomstbestendige landbouw, met minder uitstoot van broeikasgassen en stikstof, hogere waterkwaliteit en met aandacht voor biodiversiteit.

ER-DOEL

We faciliteren een meer toekomstbestendige agrarische sector.

WE METEN

Aantal hectare bodemdalingremmende maatregelen (bron: gebiedsprocessen).

X

Aantal agrariërs dat deelneemt aan gebiedsprocessen (bron: gebiedsprocessen).

INSPANNINGEN 2025 We continueren de faciliterende rol bij de gebiedsprocessen voor de planvorming ZH-PLG (klimaat, stikstof, natuur). - 2028 We verbinden onze lokale ambities aan de wettelijke (europese) opgaven en de doelstellingen van de provincie. We brengen onze lokale ambities in in het ZH-PLG proces. Deze lokale ambities zijn onder andere een toekomstbestendige landbouw en een duurzaam beheer van het buitengebied. X

We werken met buurgemeenten in de Regio Deal ook samen aan de opgaven in het buitengebied (klimaat, water en natuur) in combinatie met een toekomstbestendige landbouw.

MIDDELEN 2025

Om de Regio Deal in 2025 vorm te geven wordt vanuit agrarisch budget 50.000 euro aan de organisatie voor de voorbereiding van de Regio Deal bijgedragen.

VERANTWOORDING

In 2025 is het gebiedsproces landelijk gebied ZH-PLG voortgezet. In december 2025 is het Ontwerp Gebiedsplan als tussenresultaat aangeboden aan de provincie Zuid-Holland. Dit Ontwerp Gebiedsplan bevat een gezamenlijk uitgewerkt voorstel van de betrokken partners, waarin maatregelpakketten voor de opgaven in het landelijk gebied zijn geformuleerd. De gemeente heeft in dit proces een regisserende en verbindende rol vervuld, door belangen te bundelen, inhoudelijke samenhang te bewaken en het gezamenlijke aanbod richting de provincie voor te bereiden. In het Ontwerp Gebiedsplan zijn naast maatregelen ook de randvoorwaarden en financiële kaders opgenomen die noodzakelijk zijn voor verdere besluitvorming en uitvoering.

30

4-14-We zetten in op meer ruimte voor de duurzame ontwikkeling van lokaal gebonden bedrijven. Ruimte voor bedrijvigheid X AMBITIE

Wij zetten in op het realiseren van voldoende ruimte voor de ontwikkelingsmogelijkheden van lokale bedrijven. Hiervoor zorgen we voor een heldere bedrijventerreinenstrategie en actieve lobby richting de provincie.

ER-DOEL

We zetten in op meer ruimte voor de duurzame ontwikkeling van lokaal gebonden bedrijven.

WE METEN

·

Het aantal hectares bedrijventerrein.

X

·

De (lokale en regionale) behoefte aan bedrijventerreinen.

INSPANNINGEN 2025

We werken de bedrijventerreinstrategie uit in concrete locatie(s)

INSPANNINGEN 2025 - We implementeren de Bedrijventerreinen Visie op gebied van nieuwe bedrijventerreinen, revitalisering en beter 2028 benutten van bestaande bedrijventerreinen. MIDDELEN 2025

-

VERANTWOORDING

In 2025 zijn concrete stappen gezet in de versterking en toekomstbestendigheid van de bedrijventerreinen in de gemeente. Voor het nieuwe bedrijventerrein Nieuwe Wetering V is een intentieovereenkomst gesloten met een projectontwikkelaar en is een haalbaarheidsonderzoek gestart, waarmee de basis is gelegd voor verdere besluitvorming. Daarnaast is gewerkt aan het beter benutten en revitaliseren van bestaande bedrijventerreinen. Dit heeft geleid tot het identificeren van twee concrete pilots, waarvan voor één pilot in 2025 een subsidieaanvraag is ingediend bij de provincie Zuid-Holland. Parallel hieraan heeft de gemeente actief ingezet op het positioneren van de ruimtevraag voor werken in provinciale trajecten. In overleg met de provincie Zuid-Holland is aandacht gevraagd voor voldoende ruimte voor bestaande en toekomstige werklocaties, passend bij de economische ontwikkeling van de gemeente.

4-16-We stimuleren dat meer voedselproducten uit ons gebied direct terechtkomen bij de klant. Korte ketens in de agrarische sector X AMBITIE

Voedselvoorziening is cruciaal, zeker gezien de ontwikkelingen in de wereld. Onze agrariërs hebben, in relatie tot de recreatieve mogelijkheden, hierbij in de gemeente Krimpenerwaard een belangrijke rol. We stimuleren dat meer (voedsel)producten uit ons gebied terecht komen bij onze inwoners. ‘Korte ketens tussen productie en verbruik maken de cirkel rond’.

ER-DOEL

We stimuleren dat meer voedselproducten uit ons gebied direct terechtkomen bij de klant.

WE METEN

-

INSPANNINGEN 2025 - We onderhouden een netwerk met: Voedselfamilie Krimpenerwaard, Rotterdam de Boer op en Cheese Valley. 2028 We koppelen initiatieven voor korte ketens aan initiatieven voor recreatie en toerisme (onder andere Stichting Promotie Krimpenerwaard). We kennen (leader)subsidies toe om initiatieven op het gebied van korte ketens en streekproducten te stimuleren. MIDDELEN 2025

-

VERANTWOORDING

In 2025 heeft de gemeente via een LEADER-subsidie de Voedselfamilie Krimpenerwaard ondersteund bij de uitvoering van voedseleducatie op basisscholen, gericht op het vergroten van kennis over voedselproductie en het agrarisch gebied. Daarnaast is in 2025 subsidie verstrekt aan Stichting Promotie Krimpenerwaard voor activiteiten gericht op de promotie van streekproducten en het versterken van de zichtbaarheid van lokale voedselmakers. Deze inzet draagt bij aan de economische en recreatieve positionering van het landelijk gebied. Verder heeft de Voedselfamilie Krimpenerwaard in 2025 een plek gekregen binnen de Regio Deal. De nadere uitwerking van deze bijdrage vindt plaats in 2026.

31

4-17-We versterken de beleving en aantrekkelijkheid van onze winkelgebieden. Vitale winkelgebieden X AMBITIE

Wij zetten in op versterking van de detailhandelstructuur en waar mogelijk het op peil houden van het huidige winkelaanbod.

ER-DOEL

We versterken de beleving en aantrekkelijkheid van onze winkelgebieden.

WE METEN

Het aantal winkels, het aantal vierkante meters winkelaanbod, leegstand, waardering (via tweejaarlijkse koopstromenonderzoek). (bron 2021: kso2021.nl)

INSPANNINGEN 2025 We versterken de (onderlinge) samenwerking van en met winkeliersverenigingen via reguliere overleggen en via de - 2028 bestaande samenwerkingsverbanden. Hierbij hebben we aandacht voor lokaal kopen. We bepalen in overleg met de winkeliersverenigingen welke acties nodig zijn aan de hand van de resultaten van de herijking retailvisie Krimpenerwaard en bijbehorende lokale uitvoeringsagenda. Ook het koopstromenonderzoek wordt hierbij betrokken. Deze acties voeren we uit. MIDDELEN 2025

-

VERANTWOORDING

In 2025 is ingezet op het versterken van de samenwerking met de winkeliersverenigingen en het beschermen en toekomstbestendig maken van de winkelgebieden. Met de voorzitters van de winkeliersverenigingen is structureel overleg gevoerd over ontwikkelingen, knelpunten en gezamenlijke acties. Ter bescherming van de bestaande winkelstructuur zijn voorbeschermingsregels vastgesteld. Daarnaast is, in samenwerking met de winkeliersverenigingen, een lokale aanpak voor de winkelgebieden opgesteld=. In deze aanpak zijn afspraken vastgelegd over samenwerking en vervolgstappen op basis van de herijking van de Retailvisie en het koopstromenonderzoek. Voor BIZ Centrum Bergambacht is in 2025 een draagvlakmeting uitgevoerd ten behoeve van het vervolg van de BIZ voor de periode 2026–2030. De uitkomsten van deze draagvlakmeting zijn in december 2025 gepubliceerd en vormen de basis voor verdere besluitvorming.

4-31-We zetten binnen en buiten de bebouwde kom in op minder bodemdaling. Bodemdaling X AMBITIE

We zetten ons in om bodemdaling te verminderen en wisselen hierover kennis uit.

ER-DOEL

We zetten binnen en buiten de bebouwde kom in op minder bodemdaling.

WE METEN

We monitoren de effecten en wisselen actief ervaringen uit met andere gemeenten.

INSPANNINGEN 2025 We werken samen met Waterschappen en Provincie om bodemdaling in het landelijk gebied tegen te gaan. - 2028 We nemen deel aan het platform Slappe Bodem. We experimenteren met de toepassing van (innovatieve) lichte ophoogmaterialen onder wegen en achterpaden. MIDDELEN 2025

-

VERANTWOORDING

In 2025 is bodemdaling in het landelijk gebied als prioritair thema opgepakt binnen het gebiedsproces ZH-PLG, in samenwerking met de waterschappen en de provincie Zuid-Holland. De gemeente heeft actief bijgedragen aan onderzoek en pilots gericht op het verminderen van bodemdaling en de daarmee samenhangende CO₂-uitstoot uit veen, waaronder de toepassing van waterinfiltratiesystemen (WIS) en klei in veen. De eerste pilots zijn in 2025 gestart. Daarnaast is geëxperimenteerd met het toepassen van innovatieve lichte ophoogmaterialen onder wegen en achterpaden, met als doel bodemdaling te beperken en schade aan infrastructuur te verminderen. De gemeente neemt ook deel aan het Platform Slappe Bodem, waar kennis wordt gedeeld en ervaringen met andere overheden worden uitgewisseld. Ook in de praktijk werden alternatieven toegepast. Denk daarbij aan verdichte isolatieplaten in Schoonhoven, het toepassen van glasschuim en piepschuimplaten (EPS) in Bergambacht. De toepassingen worden gemonitord en de opgedane ervaringen gedeeld. In het Ontwerp Gebiedsplan landelijk gebied Krimpenerwaard is bodemdaling en CO₂-uitstoot uit veen expliciet opgenomen als richtinggevend thema, inclusief doorkijk naar het langere termijnperspectief en de randvoorwaarden voor verdere opschaling en besluitvorming.

32

4-37-We vinden meer economische perspectieven die het buitengebied versterken. Buitengebied X AMBITIE

Samen met onze partners (waaronder de agrarische sector) zoeken we naar economische perspectieven die het buitengebied versterken. We staan positief tegenover maatwerkoplossingen. Bijvoorbeeld op het gebied van bouwvlakken, windmolens tot een ashoogte tot 15 meter voor eigen energie-opwek, herbestemming van vrijkomende agrarische bebouwing en nevenactiviteiten in onder andere de recreatieve sfeer. Bij te nemen maatregelen bij de inrichting van het buitengebied en het voldoen aan (bijvoorbeeld stikstof-) opgaven van het Rijk zijn de ambities vanuit de gemeente leidend, waarbij wij rekening houden met de belangen van het Rijk

ER-DOEL

We vinden meer economische perspectieven die het buitengebied versterken.

WE METEN

-

INSPANNINGEN 2025 We stellen een omgevingsprogramma landbouw vast, waarin concrete plannen en processen zijn uitgewerkt. - 2028 We kennen (Leader)subsidies toe om initiatieven te stimuleren die agrariërs economisch perspectief kunnen bieden. MIDDELEN 2025

-

VERANTWOORDING

In oktober 2025 is het Omgevingsprogramma Landbouw vastgesteld. Dit programma vormt het kader voor toekomstbestendige landbouw in de Krimpenerwaard en bevat concrete uitgangspunten voor regels, maatregelen en ondersteunende processen voor agrariërs. Het programma richt zich onder meer op grondgebruik, agrarische bouwpercelen, nevenactiviteiten, circulair gebruik van reststromen en natuur- en landschapsbeheer. In 2025 is gestart met de vertaling van dit programma naar regels voor het Omgevingsplan. Als onderdeel van het Omgevingsprogramma is het agrarisch loket geopend. Dit loket biedt agrariërs een laagdrempelig aanspreekpunt voor vragen, ideeën en initiatieven en ondersteunt hen bij het vinden van mogelijkheden binnen beleid en regelgeving. Daarnaast zijn in 2025 (LEADER-)subsidies toegekend ter ondersteuning van initiatieven die bijdragen aan innovatie, verduurzaming en het economisch perspectief van agrarische bedrijven. Deze inzet sluit aan bij het bredere gebiedsgerichte beleid, waarin toekomstbestendige landbouw en een duurzaam verdienmodel centraal staan, zoals ook verankerd in het Ontwerp Gebiedsplan landelijk gebied Krimpenerwaard.

Relatie met verbonden partijen Deelname in de volgende verbonden partij(en) draagt bij aan het uitvoeren van activiteiten en realiseren van de doelstellingen binnen dit programma. Voor verdere toelichting over de verbonden partijen verwijzen we u naar paragraaf F. Verbonden Partijen en bijlage 1.

Verbonden Partijen - N.v.t.

33

Financieel overzicht Bedragen x € 1.000 Exploitatie

Rekening

Primitief

Begroting

Rekening

Saldo

2024

2025

2025

2025

2025

Lasten 3.1 Economische ontwikkeling

-423

-380

-643

-643

1

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

-31

-33

-33

-33

-0

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

-62

-8

-22

8

30

3.4 Economische promotie

-662

-827

-923

-641

282

-1.179

-1.248

-1.621

-1.309

312

2

-

494

25

-469

Totaal Lasten Baten 3.1 Economische ontwikkeling

0

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

169

46

46

44

-2

3.4 Economische promotie

299

278

328

435

107

Totaal Baten

470

324

868

504

-364

0.10 Mutaties reserves

-

-

-75

-75

Totaal Stortingen

-

-

-75

-75

Stortingen

0 -

Onttrekkingen 0.10 Mutaties reserves

0 209

213

213

-

-213

Totaal Onttrekkingen

209

213

213

-

-213

Eindtotaal

-500

-711

-615

-880

-265

Toelichting - 3.10 Economische ontwikkeling De afwijking van minder baten € 469.000 heeft met name betrekking op de LEADERsubsidie. Dit heeft betrekking op het buitengebied/landbouw. LEADER is een Europese subsidie (2023-2027) ter versterking van het platteland gericht op leefbaarheid, economie en duurzaamheid. Het begrote bedrag was als bate voorzien, terwijl de feitelijke ontvangst via de balans wordt verwerkt. Het betreft een reserve storting en heeft geen invloed op het resultaat. Toelichting - 3.40 Economische promotie Op het terrein van economische promotie is sprake van een onderbesteding van circa € 282.000. Deze onderbesteding wordt grotendeels veroorzaakt door vertraging in projecten binnen de agrarische sector. Ontwikkelingen en besluitvorming op landelijk politiek niveau hebben geleid tot onzekerheid binnen deze sector, waardoor een aantal geplande projecten in 2025 nog niet tot uitvoering is gekomen. Dit betreft voornamelijk een reserve onttrekking en heeft geen invloed op het resultaat. (zie toelichting storting/onttrekking reserves). De toeristenbelasting is een algemene heffing voor personen die tegen vergoeding binnen de gemeente overnachten. Omdat de opbrengst afhankelijk is van het aantal gerealiseerde overnachtingen, kan deze per jaar fluctueren. In de jaarrekening 2025 zijn zowel de verwachte opbrengst over 2025 als de afrekening over 2024 verwerkt.

De opbrengst over 2025 is nog niet gerealiseerd, aangezien de aanslagen pas in 2026 worden opgelegd. Op basis van de huidige inzichten wordt uitgegaan van een hogere opbrengst dan oorspronkelijk geraamd. Daarnaast is de afrekening over 2024 gunstiger uitgekomen dan eerder werd verwacht. Per saldo leidt dit tot een positieve afwijking ten opzichte van de begroting.

34

Toelichting - Storting/Onttrekking programma Economie Het nadelige saldo op de onttrekkingen wordt veroorzaakt door de lagere onttrekking aan reserves. Het betreft voornamelijk de projecten gebiedspromotie/landbouw (zie toelichting taakveld 3.40 Economische promotie). Dit heeft geen gevolgen voor het resultaat.

Projectbudgetten en investeringen ( x € 1.000) Projectnaam

Kern Afsluiten Toelichting

Groot onderhoud marktovl kasten

-

Eindtotaal

35

Nee

Het betreft een doorlopend krediet waaraan jaarlijks aanvullende middelen worden toegevoegd.

Begroot Realisatie Saldo 75

22

53

75

22

53

ONDERWIJS, SPORT, CULTUUR EN RECREATIE

Met dit programma stimuleert de gemeente het culturele en sportieve klimaat. Dit draagt bij aan de goede gezondheid, talentontwikkeling en participatie van inwoners. Ook draagt het bij aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat in de gemeente. In dit programma zijn de middelen opgenomen voor de taakvelden Sportbeleid en activering, Sportaccommodaties, Culturele presentatie, -productie en -participatie, Musea Cultureel erfgoed, Media (waaronder het bibliotheekwerk), Openbaar groen en (openlucht) recreatie.

36

5-18-We zetten in op een veiliger en gezonder klimaat binnen de scholen vanuit zowel huisvesting als pedagogisch klimaat. Onderwijs X AMBITIE

De gemeente wil inclusiever en toegankelijk onderwijs. Wij zetten daarbij in op goede en gezonde onderwijshuisvesting ook in de kleinere kernen met aandacht voor clustering van scholen en andere maatschappelijke voorzieningen.

ER-DOEL

We zetten in op een veiliger en gezonder klimaat binnen de scholen vanuit zowel huisvesting als pedagogisch klimaat.

SUBDOELEN

Onderwijshuisvesting is meer multifunctioneel, gezonder en duurzamer.

WE METEN

Percentage vroegtijdig schoolverlaters (www.eengezonderhollandsmidden.nl).

Meer kinderen doorlopen hun schoolloopbaan binnen het regulier (basis)onderwijs in Krimpenerwaard.

Het aantal opgeleverde schoolgebouwen. Score voorzieningenniveau basisonderwijs (waarstaatjegemeente.nl). INSPANNINGEN 2025

Met de scholen werken we uit wat er per gebouw eventueel noodzakelijk is om het binnenklimaat te verbeteren.

We voeren het Uitvoeringsprogramma Onderwijsachterstanden 2022-2026 uit. We versterken de samenwerking tussen de verschillende professionals werkzaam in de scholen (Integraal arrangeren). We evalueren de uitkomsten van de pilot Inclusief onderwijs waarin meer samenhang wordt gebracht rondom de inzet van Alert4You, schoolmaatschappelijk werk en de brugfunctionaris (Gelijke Kansen Alliantie). De uitkomsten leiden naar verwachting tot een integraal en duurzaam plan Inclusief onderwijs, waarvan de kinderopvang eveneens onderdeel is.

INSPANNINGEN 2025 - 2028

Op basis van het IHP 2018 is gestart met een aantal We geven uitvoering aan de uitgewerkte opgave nieuwbouwprojecten. Conform planning leveren we in Kansen(on)gelijkheid. Deze opgave richt zich ondermeer op de periode tot 2028 vier nieuwe schoolgebouwen op. het versterken van de pedagogische basis, inclusief onderwijs en het terugdringen van onderwijsachterstanden. We stimuleren scholen om te komen tot groene schoolpleinen.

MIDDELEN 2025

-

Incidenteel: € 150.000 inzet Alert4You

VERANTWOORDING In 2025 is belangrijke voortgang geboekt op het In 2025 is actief ingezet op het bevorderen van kansrijke dossier onderwijshuisvesting. De nieuwbouw van het schoolloopbanen. Zo is conform planning het Schoonhovens College en sporthal De Meent is in onderwijsachterstandenbeleid (OAB-beleid) uitgevoerd. De december 2025 opgeleverd, waarmee een langlopend gemeente bereikte 95% van de 103 VVE‑geïndiceerde en complex traject succesvol is afgerond. peuters. Dit bereik ligt ruim boven het landelijk gemiddelde en betekent meer kinderen met een kans op een sterke start. Daarnaast zijn op meerdere locaties voorbereidende Verder heeft een kostprijsonderzoek geleid tot dekkende stappen gezet voor vernieuwing en renovatie van subsidietarieven en heeft een evaluatie van het OAB‑beleid schoolgebouwen. Voor De Ark zijn de benodigde een positief beeld geschetst en de basis gelegd voor het ecologische onderzoeken afgerond en is gestart met nieuwe beleid 2026–2029. Daarnaast is met de bijeenkomst de voorbereiding van sloop/nieuwbouw. Voor De Integraal Arrangeren een eerste stap gezet in het verder Kromme Draai zijn de documenten voor modulaire versterken van de samenwerking tussen onderwijs, nieuwbouw voorbereid.

Voor Kiezel & Kei is het kinderopvang en ouders en is verder gegaan met de voorlopig ontwerp inclusief actuele kostenraming zorgroutekaart, de Gelijke Kansen Alliantie en inclusief uitgewerkt, met besluitvorming over het kinderopvang/onderwijs. De evaluatie van de pilot inclusief investeringskrediet voorzien begin 2026. Daarna heeft onderwijs heeft geleid tot een gekozen voorkeurscenario met de raad besloten over binnenklimaat scholen. onderscheid tussen korte en lange termijn, waar nu mee verder gegaan wordt. In Schoonhoven Centrum is gestart met het opstellen van een ruimtelijk Programma van Eisen voor De Krullevaar en de Koningin Emmaschool, om de haalbaarheid van huisvesting op de locatie Doelenplein te bepalen. Met de middelbare scholen Gemini en Driestar in Lekkerkerk zijn afspraken gemaakt over budget, proces en tijdelijke huisvesting ten behoeve van de geplande renovaties.

37

5-19-Meer inwoners ervaren een gezonde en cultuurrijke leefomgeving Cultuur X AMBITIE

We versterken het rijke culturele leven in de gemeente en maken het zichtbaar. Dit doen wij door het nastreven van de doelen uit het Uitvoeringsprogramma Cultuur. We zetten in op culturele vorming en participatie van iedereen en vooral van de jeugd. Via kunst en cultuur zetten we in op het meer zichtbaar maken van de identiteit van de kernen. We verbinden verschillende culturele organisaties en initiatieven in de gemeente en versterken het cultureel ondernemerschap. Cultuur moet ook toegankelijk blijven voor mensen met minder financiële middelen.

ER-DOEL

Meer inwoners ervaren een gezonde en cultuurrijke leefomgeving.

SUBDOELEN

Meer cultuurparticipatie door jong en oud.

WE METEN

Percentage deelname jeugdfonds cultuur.

Betere zichtbaarheid van de identiteit van de kernen door de inzet van kunst en cultuur.

Percentage dat geen lid is van vereniging of organisatie in klas 4 van het voorgezet onderwijs (www.eengezonderhollandsmidden.nl). Aantal scholen en culturele instellingen dat deelneemt aan het programma Cultuureducatie met Kwaliteit 2021-2024 INSPANNINGEN 2025 We nemen deel aan het subsidieprogramma Cultuureducatie met Kwaliteit 2025-2028.

In 2025 bereiden we de verhuizing voor van de bibliotheek in Schoonhoven naar de nieuwe locatie in het Dienstencentrum.

INSPANNINGEN 2025 Het huidige Uitvoeringsprogramma Cultuur 2021-2024 is - 2028 nog actueel. Het programma wordt met een jaar verlengd MIDDELEN 2025

-

-

VERANTWOORDING Binnen het verlengde Uitvoeringsprogramma is verder gewerkt langs de vier actielijnen. Eén daarvan richt zich op het stimuleren van cultuurparticipatie via subsidiering. In 2025 hebben 65 culturele organisaties een subsidie ontvangen, hetgeen er iets meer zijn dan in 2024. Verder is dit jaar actielijn 1 geëvalueerd middels een 213a‑onderzoek. De onderzoeksresultaten worden meegenomen bij de vorming van de toekomstplannen. Op vlak van cultuurparticipatie is verder noemenswaardig dat in 2025 de nieuwe periode van het regionale programma Cultuureducatie met Kwaliteit (CmK) is gestart, waarbij Stichting What de K*nst lokaal de coördinatie heeft. Via Jeugdfonds Sport & Cultuur is een pilot gestart om de cultuurparticipatie te vergroten. We hebben geinvesteerd in de versterking van het bibliotheeknetwerk en cultuurparticipatie in de kernen. De voorbereidingen voor de verhuizing van de bibliotheek Schoonhoven zijn naar tevredenheid verlopen. Met SPUK‑middelen zijn nieuwe bibliotheekvestigingen in Haastrecht en Stolwijk opgezet. Ook hebben diverse organisaties in 2025 gesubsidieerde activiteiten uitgevoerd in het kader van 80 jaar Vrijheid. Met het oog op de identiteit van de kernen is daarnaast subsidie verleend voor het project Bankjesverhalen.

Bij elf bankjes worden QRcodes geplaatst die toegang geven tot audioverhalen over de lokale geschiedenis en bijzondere plekken.

38

5-20-Meer inwoners bewegen voldoende Sport X AMBITIE

We willen de maatschappelijke kracht van sport benutten. Dit doen we samen met sportaanbieders, welzijnsinstellingen en onderwijs. Naast sport bij een vereniging stimuleren we bewegen en sporten in de openbare ruimte. Sport moet toegankelijk zijn en blijven voor mensen met minder financiële middelen.

ER-DOEL

Meer inwoners bewegen voldoende.

SUBDOELEN

Meer inwoners hebben een gezonde levensstijl en gezond gewicht.

WE METEN

·

Percentage inwoners dat voldoet aan de beweegrichtlijn (bron: www.eengezonderhollandsmidden.nl).

·

Percentage inwoners met overgewicht. (bron: www.eengezonderhollandsmidden.nl)

Meer samenwerking met en tussen sportaanbieders en andere maatschappelijke partners.

INSPANNINGEN 2025 We voeren de activiteiten uit het Uitvoeringsprogramma Gezondheid 2024-2027 uit, waaronder de inzet van de JOGG-regisseur plus en de Gezonde School-aanpak.

Sturen op de uitvoering van de Stimuleringsopdracht Sport, Gezondheid en Cultuur.

INSPANNINGEN 2025 We voeren de activiteiten uit het - 2028 Uitvoeringsprogramma Gezondheid 2024-2027 uit.

De Stimuleringsopdracht Sport, Gezondheid en Cultuur wordt door Team Sportservice Krimpenerwaard volgens het uitvoeringskader uitgevoerd en wordt voortdurend op basis van kennis en ontwikkelingen bijgestuurd. We stellen het beheermodel Sport op en starten met de implementatie ervan.

MIDDELEN 2025

-

-

-

-

VERANTWOORDING We hebben verdere stappen gezet in het stimuleren en faciliteren van een gezonde leefstijl waar bewegen een onmisbaar onderdeel van is. De aanpak richt zich op verschillende doelgroepen, waarbij kinderen een expliciete focusgroep vormen. Team Sportservice heeft met partners als de GGD ook actief ingezet op het versterken van het KNGG-(kinderen naar gezond gewicht) netwerk. In het kader daarvan is een pilot in Schoonhoven opgezet. Onder ambitie 23 is meer te lezen hierover met betrekking tot andere doelgroepen en in de kwaliteitsmonitor staat de effectiviteit van interventies centraal. De Stimuleringsopdracht Sport, Gezondheid en Cultuur verloopt volgens planning. Vanuit de opdracht heeft Team Sportservice in 2025 actief gewerkt aan het onderhouden, versterken en uitbreiden van het lokale sport- en beweegnetwerk. In samenwerking met welzijnsorganisaties, sportverenigingen, cultuur en/of onderwijs zijn ook diverse activiteiten voor inwoners tot uitvoering gekomen. Binnen de gemeente is er een accounthouder periodiek met het team Sportservice in gesprek over de opdracht

5-21-We stimuleren meer voorzieningen voor recreatief en toeristisch bezoek en verblijf. Recreatie en Toerisme X AMBITIE

Wij faciliteren en stimuleren nieuwe bestaande recreatieve voorzieningen, waaronder overnachtingsmogelijkheden. Wij staan voor een integrale benadering en de koppeling van streekproducten met de promotie van het toerisme.

ER-DOEL

We stimuleren meer voorzieningen voor recreatief en toeristisch bezoek en verblijf.

WE METEN

Aantal overnachtingen in de Krimpenerwaard (bron: SVHW). Aantal banen in de sector R&T (bron: LISA).

INSPANNINGEN 2025

We blijven aangehaakt bij de NNN ontwikkelingen. We werken toe naar 1 marketingorganisatie voor de gehele Krimpenerwaard en passen hier de subisidieregeling op aan.

INSPANNINGEN 2025 - We blijven betrokken bij de planvorming en uitvoering van de provincie op het gebied van recreatieve 2028 toevoegingen in de NNN gebieden. MIDDELEN 2025

-

VERANTWOORDING

In 2025 is een nieuwe subsidieregeling voor promotie vastgesteld. De marketingorganisaties zijn verder geïntegreerd, wat ertoe heeft geleid dat één gezamenlijke subsidieaanvraag is ingediend voor de promotie van de Krimpenerwaard. Daarnaast is in 2025 gewerkt aan de planvorming voor recreatieve verbindingen en voorzieningen in NNNgebieden. Een deel van deze projecten is in 2025 daadwerkelijk in uitvoering genomen.

39

Relatie met verbonden partijen Deelname in de volgende verbonden partij(en) draagt bij aan het uitvoeren van activiteiten en realiseren van de doelstellingen binnen dit programma. Voor verdere toelichting over de verbonden partijen verwijzen we u naar paragraaf F. Verbonden Partijen en bijlage 1.

Verbonden Partijen - Groenalliantie - Waterbos Bergambacht BV

Financieel overzicht Bedragen x € 1.000 Exploitatie

Rekening

Primitief

Begroting

Rekening

Saldo

2024

2025

2025

2025

2025

Lasten 4.1 Openbaar basisonderwijs

-585

-451

-451

-497

4.2 Onderwijshuisvesting

-1.886

-2.277

-2.285

-2.377

-92

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

-4.257

-4.899

-4.771

-4.598

173

5.1 Sportbeleid en activering

-46

-640

-554

-602

-546

56

-3.646

-5.319

-5.655

-5.350

305

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

-543

-507

-511

-478

33

5.4 Musea

-424

-521

-537

-548

-11

5.5 Cultureel erfgoed

-373

-330

-357

-370

-13

5.6 Media

-2.239

-1.626

-1.805

-1.734

71

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

-4.645

-4.508

-4.621

-4.622

-1

Totaal Lasten

-19.239

-20.991

-21.595

-21.119

476

-

50

50

-

-50

5.2 Sportaccommodaties

Baten 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 5.1 Sportbeleid en activering

0 12

-

-

65

65

1.319

1.248

1.532

1.388

-144

370

377

389

333

-56

2.017

1.206

1.786

2.343

557

39

28

28

22

-6

-

-

20

14

-6

5.5 Cultureel erfgoed

24

29

29

24

-5

5.6 Media

728

269

165

165

-0

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

265

309

617

693

76

4.774

3.516

4.615

5.047

432

0.10 Mutaties reserves

-1.412

-1.022

-2.327

-2.327

Totaal Stortingen

-1.412

-1.022

-2.327

-2.327

5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea

Totaal Baten Stortingen

0

Onttrekkingen

0

0.10 Mutaties reserves

1.381

1.145

2.056

1.727

-329

Totaal Onttrekkingen

1.381

1.145

2.056

1.727

-329

-14.495

-17.353

-17.252

-16.672

580

Eindtotaal

40

Toelichting - 4.10 Openbaar onderwijs De lagere baten op dit taakveld worden veroorzaakt doordat er verhuuropbrengsten sportzalen per abuis op dit taakveld zijn begroot, terwijl de bijbehorende baten thuishoren op taakveld 5.20 sportaccommodaties.

Toelichting - 4.20 Onderwijshuisvesting Het nadelige saldo komt vooral door voorbereidingskosten voor de sloop van het oude gebouw van het Schoonhovens College. De bijbehorende budgetten zijn doorgeschoven naar 2026, waardoor in 2025 een nadeel ontstaat. Dit beïnvloedt het resultaat niet, omdat deze lasten uit een reserve worden gedekt. Het voordeel aan de batenkant betreft enkele mutaties die onder de verantwoordingsgrens van 50.000 vallen.

Toelichting - 4.30 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Bij het leerlingenvervoer is in 2025 een overschrijding van € 170.000 ontstaan. Deze overschrijding wordt voornamelijk veroorzaakt door een toename van het gemiddeld aantal leerlingen (+11,3%) van januari tot en met december 2025. Het betreft het totale leerlingenvervoer, inclusief aangepast vervoer en kilometeren OV-vergoedingen. De NEA-indexering per 1 januari 2025 (+1,5%) verklaart circa € 30.000 van de overschrijding (ongeveer 18%), het resterende deel van circa € 140.000 (82%) hangt samen met de volumestijging en de daarmee gepaard gaande hogere vervoerskosten..

Toelichting - 5.10 Sportbeleid en activering Vanuit de Brede Spuk zijn een aantal projecten die doorlopen naar 2026 vandaar dat een kleine onderschrijding van de lasten en baten zichtbaar is.

Toelichting - 5.20 Sportaccommodaties Een onderschrijding van € 100.000 aan de lastenkant kan worden verklaard door onbenut projectbudget voor de projecten Kadernota voorzieningen en Harmonisatie voetbalaccommodaties. Deze projectbudgetten lopen door naar 2026. Daarnaast is er een positief saldo van € 250.000 als gevolg van het feit dat in de begroting rente- en afschrijvingslasten voor een aantal sportvelden zijn meegenomen. Omdat de projecten echter nog niet zijn afgerond, zijn deze lasten in het verslagjaar niet tot uitvoering gekomen. Dit betreft een reserve onttrekking en heeft geen invloed op het resultaat. Het voordeel aan de batenkant betreft voornamelijk hogere baten in verband met de Spuk Sport. Gemeenten kunnen de btw die hen in rekening wordt gebracht voor investeringen in sport, niet in aftrek brengen. Om de ontwikkeling en instandhouding van sportaccommodaties te stimuleren, kunnen gemeenten jaarlijks de Specifieke uitkering stimulering sport aanvragen. Voor 2025 is deze uitkering hoger dan waar we in de begroting rekening mee gehouden hebben.

41

Toelichting - 5.60 Media De onderschrijding van € 71.000 bestaat uit diverse posten. De twee grootste zijn de Bibliotheek met een bedrag van € 36.000 en bij Media een bedrag van € 34.000. De onderschrijding bij de Bibliotheek wordt veroorzaakt doordat de huur voor de locatie Bergambacht te hoog is begroot. Een deel van de huur is al opgenomen in de subsidie van de Bibliotheek. Het hier opgenomen bedrag is alleen bedoeld voor de hogere huur voor de tijdelijke locatie.

Toelichting - 5.70 Openbaar groen en (openlucht)recreatie Het voordelige saldo op de baten wordt voornamelijk veroorzaakt door meeropbrengsten uit de verkoop van percelen grond, omdat zowel het aantal transacties als de gerealiseerde verkoopprijzen hoger uitvielen dan vooraf was begroot.

Toelichting - Storting/Onttrekking programma Onderwijs, sport, cultuur en recreatie Het nadelige saldo op de onttrekkingen wordt veroorzaakt door de lagere onttrekkingen aan reserves. Het betreft voornamelijk de projecten harmonisatie voetbal € 51.000, ter beschikking stellen bomen € 130.000 en afschrijving sportvelden € 120.000. Daarnaast zijn er nog een aantal kleine mutaties die onder de verantwoordingsgrens van € 50.000 vallen. Dit heeft geen gevolgen voor het resultaat.

42

Projectbudgetten en investeringen (x € 1.000) Projectnaam

Kern

Afsluiten Toelichting

Aankoop grond nieuwbouw Krullevaar en Koningin Emmaschool

-

Nee

Het budget IHP Krullevaar is voor de opstartfase van het huisvestingsonderzoek voor de Krullevaar en Koningin Emmaschool, waaronder het opstellen van een ruimtelijk programma van eisen. Dit loopt door tot in 2026. Na akkoord met schoolbesturen en kinderopvang over het ruimtelijk programma van eisen start een volgende fase.

75

0

75

Bomen

-

Nee

Dit project loopt nog door tot en met 2029. In de winterperiode van 2025/26 vindt het derde uitvoeringsjaar plaats. Er zullen in totaal zes uitvoeringsjaren plaatsvinden tot en met 2029. Hiervoor zijn middelen aangevraagd bij de begroting 2026.

500

493

7

IHP de Ark

-

Nee

In februari 2026 zal gestart worden met de sloop van een deel van het oude schoolgebouw. De geplande oplevering is april 2027.

11.190

IHP Kiezel & Kei

Bergambacht Nee

Er is gestart met het uitwerken van het definitieve ontwerp. In maart 2026 wordt naar verwachting het investeringsbudget beschikbaar gesteld door de raad. De start van de bouw staat gepland voor medio 2027 (nadat De Ark is opgeleverd).

650

448

202

IHP Kromme draai

Ammerstol

Nee

Het investeringsbudget is in januari 2026 beschikbaar gesteld door de raad. De geplande bouw start begin 2027 en zal naar verwachting bij aanvang van het schooljaar 2027/2028 in gebruik worden genomen.

560

335

225

IHP Krullevaar

Schoonhoven Nee

Voor gezamenlijke huisvesting van De Krullevaar en de Koningin Emmaschool is gekozen voor de locatie aan het Doelenplein waar nu De Krullevaar al gehuisvest is. Er is contact met de eigenaren van het naastgelegen perceel om een deel daarvan te verwerven. Hiervoor is in de begroting € 75.000,- opgenomen. Deze gesprekken moet in de eerste helft van 2026 leiden tot duidelijkheid of er overeenstemming bereikt wordt over een aankoop.

83

63

16

Materieel buitenruimte

-

Ja

Materieel is volgens aanbesteding aangeschaft en geleverd

48

50

-2

Middelgroot onderhoud baggeren IBOR

Nee

Het budget Middelgroot onderhoud baggeren IBOR omvat verschillende projecten welke in verschillende stadia van uitvoering zitten. 2 deel projecten zijn nu afgerond, en kunnen afgesloten worden . De andere projecten zijn nog in uitvoering.

1.640

1.006

634

Middelgroot onderhoud groen

-

Nee

Project is nog niet afgerond

1.788

1.805

-17

Middelgroot onderhoud Groen IBOR

-

Nee

Project is nog niet afgerond

70

0

70

Ja

Park in de Boogaard -

Begroot Realisatie Saldo

1.255 9.935

Project is afgerond

223

233

-10

Renovatie veld 1 BA Bergambacht Nee

Voorbereiding renovatie start 2026

20

0

20

Renovatie voetbalveld 2 OUD

Ouderkerk

Project is opgeleverd en afgerond

752

747

4

Schoonhovens college

Schoonhoven Nee

Als gevolg van de brandstichting op 18 mei 2025 heeft de oplevering van de school vertraging opgelopen. Het project loopt door naar 2026.

18.833

15.169 3.664

Sporthal de Meent

Schoonhoven Ja

De sporthal is op 1 september 2025 volgens planning opgeleverd en kan binnen het budget worden afgesloten.

11.046

11.046

Verduurzaming gemeentelijk vstgoed

-

Nee

Van het uitvoeringsplan verduurzaming sportaccommodaties zal concordia eind afgerond worden. Zwembad Wilgerak is in uitvoering. De Drie Maenen is ook opgestart, uitvoering zomer 2026.

3.370

832 2.538

Transformatie dienstencentrum Schoonhoven

Schoonhoven Nee

Het project loopt geheel 2026 nog door. De huidige prognose is dat eind 2026 het project binnen budget afgesloten kan worden.

4.439

1.011 3.428

55.287

34.644 20.640

Eindtotaal

43

Ja

0

SOCIAAL DOMEIN

Dit programma richt zich op de vraagstukken over welzijn, welbevinden van en (inkomens-) ondersteuning aan inwoners. We versterken de zelfredzaamheid en onderlinge verbondenheid van inwoners en bieden een vangnet waar nodig. In dit programma zijn de middelen opgenomen voor het uitvoeren van de transformatieopgave (van 'zorgen voor' naar 'zorgen dat'), die volgt uit de transitie van de Jeugdwet, Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en Participatiewet.

44

6-22-Meer sociale samenhang in de kernen. Veerkracht en mentale gezondheid X AMBITIE

We zetten in op het mentaal welbevinden van onze inwoners, waarbij we een focus leggen op het voorkomen van eenzaamheid onder ouderen en jongeren en het bespreekbaar maken van mentale problemen (taboes doorbreken) om erger te voorkomen. In het bijzonder onder onze jongeren. We zetten in op het faciliteren van informele en sociale steun. Inwoners moeten het zelf doen, maar niet alleen. We richten ons niet op de problemen, maar op de kansen. We zoeken actief naar (normaliserende) activiteiten en mogelijkheden in de buurt om de talenten van jong en oud verder te ontwikkelen.

ER-DOEL

Meer sociale samenhang in de kernen.

SUBDOELEN

Minder sociale eenzaamheid onder ouderen en jongeren.

WE METEN

Percentage ernstige eenzaamheid onder 65+ (www.eengezonderhollandsmidden.nl).

Meer inwoners maken gebruik van informele en sociale netwerken.

Percentage hoog risico op angststoornissen en depressie (19-64 jaar) (www.eengezonderhollandsmidden.nl). Score verbondenheid met de buurt (Bron: www.waarstaatjegemeente.nl). Score voorzieningenniveau (Bron: www.waarstaatjegemeente.nl). Vertrouwen in de toekomst onder 15- en 16- jarigen (bron: www.eengezonderhollandsmidden.nl). INSPANNINGEN 2025 We zetten in het op het project Gezonde Boel. Hiermee worden o.a. laagdrempelige preventieve online trainingen voor jongeren om de mentale veerkracht te versterken, aangeboden.

Het Sociaal Preventieteam(SPT) heeft de opdracht om de samenwerking met en tussen inwoners (van 0 tot 100+) in de kernen te versterken. Het SPT faciliteert bewonersinitiatieven, ondersteunt vrijwilligers(structuren) en organiseert/stimuleert ontmoeting door het organiseren van diverse activiteiten en ondersteuning. Om dit uit te voeren ontvangen zij een jaarlijkse subsidie, inclusief een budget expliciet bedoeld voor bewonersinitiatieven.

INSPANNINGEN 2025 We voeren het Uitvoeringsprogramma - 2028 Gezondheid 2024-2027 uit.

We zetten in op het (verder) versterken van de sociale basis en benutten daarvoor het budget vanuit de SPUK-middelen. Daarnaast geven we uitvoering aan het Omgevingsprogramma Sociale Basis en Maatschappelijke Voorzieningen.

MIDDELEN 2025

-

-

VERANTWOORDING GezondeBoel, het preventieve aanbod van Therapieland, is in 2024 en 2025 als pilot beschikbaar gesteld aan scholen in het voortgezet onderwijs. Scholen konden gedurende deze periode kosteloos kennismaken met het online zelfhulpportaal. De resultaten bleven echter achter bij de verwachtingen: het bleek lastig jongeren te motiveren om online trainingen te volgen. Mede daarom stoppen wij met het op deze wijze en schaal aanbieden van de GezondeBoel. Scholen zijn wel gestimuleerd om, waar passend, gebruik te blijven maken van het aanbod via de bestaande subsidieregeling voor het onderwijs. Het terugdringen van eenzaamheid en het versterken van mentale veerkracht blijft een belangrijke opgave, waarbij wordt gezocht naar en ingezet op effectieve interventies. Op regionaal niveau is in 2025 ook een plan van aanpak suicidepreventie opgesteld. Vanuit het SPT is ingezet op het verder versterken community building, door middel van opleiding en tegelijkertijd sociaal werkers verbinden aan de kernen. In alle kernen hebben netwerkoverleggen plaatsgevonden, voor zowel formele als informele organisaties. Sport wordt steeds meer ingezet als middel voor ontmoeting, waarbij wordt samengewerkt met Team Sportservice Krimpenerwaard.

Verder is vanuit de lokale coalitie Kansrijke Start de pilot Kansrijke Lijn voortgezet, waarbij ouders in de eerste maanden na de geboorte in groepsverband voorlichting en advies krijgen vanuit de Jeugdgezondheidszorg (JGZ). Door dit in groepsverband te organiseren, ontstaan nieuwe sociale netwerken.

45

6-23-Meer inwoners hebben een gezonde levensstijl. Leefstijl en lichamelijke gezondheid X AMBITIE

Een gezonde leefstijl is van invloed op de lichamelijke gezondheid. We bevorderen sport en bewegen in samenwerking met lokale organisaties. We zetten in op een rookvrije generatie. Wij zetten preventief in op het terugdringen van drank- en drugsgebruik, gok- en seksverslaving en andere verslavingsvormen.

ER-DOEL

Meer inwoners hebben een gezonde levensstijl.

SUBDOELEN

Minder roken, drank- en drugsgebruik en andere verslavingsvormen onder jongeren.

WE METEN

Percentage inwoners dat voldoet aan de beweegrichtlijn.

Meer inwoners groeien op in een gezonde omgeving.

Percentage inwoners met overgewicht. Percentage inwoners van 18 jaar en ouder die een goede gezondheid ervaren. Percentage middelengebruik onder jongeren (al deze indicatoren: bron www.eengezonderhollandsmidden.nl). INSPANNINGEN 2025 We voeren de activiteiten uit het Uitvoeringsprogramma Gezondheid 2024-2027 uit waaronder het bieden van passende opvoedondersteuning in het omgaan met middelengebruik. INSPANNINGEN 2025 We voeren het Uitvoeringsprogramma Gezondheid 2024-2027 uit We voeren activiteiten uit volgens de ambities - 2028 met daarbij extra inzet op aanpak middelengebruik en het van het Sportakkoord 2.0 samen met verhogen van de vaccinatiegraad. Teamsportservice en de sportverenigingen. MIDDELEN 2025

-

-

VERANTWOORDING Per 1 januari 2025 zijn we gestart met het OKO-traject (Opgroeien in een Kansrijke Omgeving) onder begeleiding van het Trimbos-instituut. Het doel van OKO is het voorkomen en verminderen van middelengebruik onder jongeren en het bevorderen van mentaal welbevinden. Het traject volgt een tweejaarlijkse cyclus dialoog-beleidsvorminguitvoering-monitoring-terugkoppeling. Het afgelopen jaar heeft het kernteam trainingen gevolgd, zijn stakeholders geïnformeerd over het traject en is bij deelnemende scholen de monitor afgenomen op basis waarvan interventies worden ontwikkeld. Daarnaast stimuleren we een gezonde leefstijl al op jonge leeftijd. Met verschillende kinderopvangcentra is het afgelopen jaar contact geweest over de programma’s Trommel zonder rommel en Wie jarig is viert feest, die gericht zijn op gezondere voeding. Deze programma’s worden bij minimaal vier centra geïmplementeerd. Om inwoners te ondersteunen bij het ontwikkelen van een gezonde leefstijl zijn inmiddels 4 Gezonde Leefstijl Interventies (GLI)‑aanbieders actief in de Krimpenerwaard. Daarnaast zijn 5 sportverenigingen rookvrij geworden.

46

6-24-Meer inwoners voelen zich verbonden met elkaar. Sociale leefomgeving X AMBITIE

We zetten ons in voor een veilige sociale leefomgeving. De komende jaren zetten we ons in voor een goede integratie van nieuwe inwoners van de gemeente Krimpenerwaard. We verbeteren de toegankelijkheid voor mensen met een beperking. We nemen stelling tegen racisme en discriminatie.

ER-DOEL

Meer inwoners voelen zich verbonden met elkaar.

SUBDOELEN

Meer sociale veiligheid in de kernen, de wijken en gezinnen. Meer inwoners ervaren een inclusieve leefomgeving.

WE METEN

Score verbondenheid met de buurt (bron: waarstaatjegemeente.nl). Percentage meldingen van discriminatie (bron: monitor discriminatie). Score sociale veiligheid (bron: waarstaatjegemeente.nl).

INSPANNINGEN 2025 Inzetten op trainingen Meldcode voor medewerkers en aandachtfunctionarissen.

We bieden passende leerwerktrajecten aan aan nieuwkomers door het combineren van taallessen met participatieactiviteiten

Deelnemen aan landelijke campagnes Week van de ouderenmishandeling en Orange the World Opdrachtverstrekking aan de anti-discriminatievoorziening om meer in te zetten op preventie en voorlichting over discriminatie en racisme. INSPANNINGEN 2025 Uitvoering geven aan het uitvoeringsprogramma Huiselijk - 2028 geweld en Kindermishandeling.

We voeren het Uitvoeringsprogramma Inburgering 2022-2027 uit.

Uitvoering geven aan het regionale plan met betrekking tot dak -en thuislozen.

We voeren het Uitvoeringsprogramma Inclusie uit

-

-

MIDDELEN 2025

VERANTWOORDING De genoemde inspanningen zijn gerealiseerd. De Stichting voor Inclusie en Discriminatiebestrijding (IdB) heeft in de Week tegen Racisme gastlessen verzorgd op basisscholen. Door onderwerpen bespreekbaar te maken kunnen leerlingen hun verhaal er ervaringen over discriminatie delen. Ook is door vier middelbare scholen, het politieteam en de gemeente in mei het Convenant Veilige School getekend. Hiermee is de gezamenlijke inzet voor een sociaal veilige leeromgeving voor jongeren in onze gemeente, door deze partijen, uitgesproken. Het afgelopen jaar zijn in totaal 109 statushouders gehuisvest, waaronder 66 nareizigers. Dit betreft een toename ten opzichte van 2024, toen 89 statushouders werden gehuisvest. We hebben deze statushouders begeleid binnen het geldende inburgeringsaanbod. Daarbij lag de nadruk op taalverwerving en actieve deelname aan de lokale samenleving. Dit is vormgegeven door middel van taallessen, ontmoetingsactiviteiten, deelname aan maatschappelijke initiatieven zoals onder andere de Warm Welkom bijeenkomst en het aanbieden van participatietrajecten en opleidingen. Verder zorgen het Inclusieplatform en de IdB ervoor dat signalen over uitsluiting en discriminatie worden opgepakt en omgezet in acties waar gewenst, denk aan aanpassingen in de buitenruimte.

Ook hiermee komen we dichter bij de ambitie dat iedere inwoner een inclusieve leefomgeving ervaart. Tot en met september heeft de antidiscriminatievoorziening 15 meldingen ontvangen. Dat is hetzelfde aantal als in dezelfde periode vorig jaar. Het discriminatiepunt stelt nog een monitor discriminatie over heel 2025 op. De raad wordt hierover later via een RIB geïnformeerd.

47

6-25-Meer inwoners doen mee naar vermogen. Sociaal economische status X AMBITIE

We vinden het belangrijk dat al onze inwoners mee kunnen doen in de samenleving en gelijke kansen krijgen, iedereen naar eigen vermogen. Daarbij is het belangrijk dat iedereen een bestaanszekerheid kan opbouwen. Dat is niet voor alle inwoners vanzelfsprekend, deze inwoners ondersteunen wij. Kinderen die opgroeien in huishoudens met een laag inkomen krijgen onze specifieke aandacht.

ER-DOEL

Meer inwoners doen mee naar vermogen.

SUBDOELEN

Meer inwoners hebben duurzaam betaald werk of doen mee naar vermogen.

WE METEN

Percentage inwoners dat door een traject meer kans op een baan krijgt (bron: cliëntervaringsonderzoek).

Meer inwoners met een laag inkomen hebben bestaanszekerheid.

Percentage uitstroom uit de bijstand (bron: divosa). Score aantal gerealiseerde banen beschut werk (bron: Csam). Score aantal succesvol afgesloten schuldhulpverleningstrajecten. Score bereik minimaregelingen (onder andere kinderen) (cbs). Eigen kracht (burgerpeiling, waarstaatjegemeente.nl). INSPANNINGEN 2025 Naar aanleiding van de evaluatie van de pilot jongerenperspectieffonds nemen we een besluit over het vervolg. We bereiden de besluitvorming voor op de uitkomsten van de evaluatie van het Hoofdlijnenbesluit Promen 2018 -2025. Hierbij nemen we de uitkomsten van het onderzoek naar de scenario's voor een toekomstbestendige infrastructuur, de daarbij behorende organisatievorm en gewenste dienstverlening mee.

We geven een extra impuls aan vroegsignalering van schulden en voorkomen van huisuitzettingen. We zetten in op de aanpak van verborgen armoede.

We geven de regionale samenwerking op het gebied van werkgeversen werkzoekendendienstverlening verder vorm door de oprichting van een Werkcentrum in de arbeidsmarktregio Midden-Holland. INSPANNINGEN 2025 We geven uitvoering aan de uitgewerkte opgave Bestaanszekerheid. - 2028 Deze opgave richt zich op voorkomen van schulden, toeleiden naar duurzaam en lonend werk en inzetten van minimaregelingen.

We geven uitvoering aan de uitgewerkte opgave Bestaanszekerheid. Deze opgave richt zich op voorkomen van schulden, toeleiden naar duurzaam en lonend werk en inzetten van minimaregelingen.

MIDDELEN 2025

-

-

VERANTWOORDING Met betrekking tot de toekomst van Promen en het jongerenperspectieffonds is nog geen besluit genomen, dit heeft vertraging opgelopen en volgt in 2026. Zorgvuldige besluitvorming gericht op effectiviteit is hierin van belang. De regionale samenwerking op het gebied van werkgevers- en werkzoekendendienstverlening is geïntensiveerd en verder geformaliseerd door het ondertekenen van het samenwerkingsconvenant Regionaal beraad. Ook is vormgegeven aan de inrichting en implementatie van het Werkcentrum. De opening hiervan is in maart 2026. In 2025 is gericht ingezet op het versterken van de bestaanszekerheid van inwoners met een laag inkomen, met specifieke aandacht voor verborgen armoede. Om deze doelgroep beter te bereiken, zijn aanvullende communicatiekanalen ingezet om te informeren over beschikbare ondersteuning en regelingen. Daarnaast is de inzet op vroegsignalering van schulden geïntensiveerd, onder andere in en door een nauwe samenwerking met een externe partner. Ook is een onderzoek gestart naar de ketensamenwerking binnen de schulddienstverlening, met als doel deze te optimaliseren.

48

6-26-We zetten in op een robuuster systeem en het meer versterken van het informele netwerk. Organisatie en financiën van zorg X AMBITIE

Als gemeente én samenleving zullen we de komende jaren keuzes moeten maken om te komen tot een goede afbakening van wat wel en niet onder (jeugd)zorg én de verantwoordelijkheid van de gemeente valt. We zetten in op meer laagdrempelige en vroegtijdige ondersteuning en het vergroten van de nabijheid van zorgaanbieders. Daarnaast is samenwerking tussen gemeente, het preventieteam, huisartsen, Welzijn Krimpenerwaard, (passend) onderwijs, jeugdwerkers en zorgaanbieders essentieel. We maken duidelijke afspraken en voeren adequate controle uit op de financiën.

ER-DOEL

We zetten in op een robuuster systeem en het meer versterken van het informele netwerk.

SUBDOELEN

Meer passend aanbod en verbindingen in het preventief domein.

WE METEN

Aantal unieke cliënten jeugd (bron: Csam).

Meer inzet op (financiële) doelmatigheid bij maatwerkvoorzieningen zorg.

Percentage herhaald beroep op jeugdzorg (bron: CBS). Percentage positief tegenover effect ondersteuning (jeugdigen) (bron: cliëntenervaringsonderzoek). Aantal unieke Wmo-cliënten (bron:Csam). Percentage positief tegenover effect Wmo-ondersteuning (bron: cliëntenervaringsonderzoek).. Sociaal vangnet (bron: burgerpeiling, www.waarstaatjegemeente.nl). INSPANNINGEN 2025 Met de inzet van een coördinator Preventie Jeugd investeren en versterken we het netwerk rondom opvoeden en opgroeien, gericht op samenwerking tussen informele en formele partners en het komen tot passend preventief aanbod.

We implementeren de nieuwe integrale toegang.

We geven uitvoering aan de ketenaanpakken Brede SPUK en daarbij de samenwerking tussen sociaal en medisch domein: Valpreventie, Kansrijke Start, Welzijn op Recept, Gezonde Leefstijl Interventie, Kinderen op Gezond Gewicht. INSPANNINGEN 2025 We geven invulling aan het opdrachtgeverschap van het Sociaal - 2028 Preventieteam. We sturen via de subsidieverstrekking op het gezamenlijke werkplan van de partners van het Sociaal Preventieteam.

Op regionaal en lokaal niveau wordt de nieuwe inkoop Jeugd en Wmo geimplementeerd. Implementeren maatregelen Hervormingsagenda Jeugd

MIDDELEN 2025

Structureel: € 513.000 Subsidie preventieteam

Incidenteel € 440.000 voor 2025 en € 390.000 voor 2026

VERANTWOORDING Er is verdere voortgang geboekt op het realiseren van een passend preventief aanbod en het versterken van verbindingen binnen het preventief domein. De uitvoering van de bestuursopdracht door het Sociaal Preventie Team (SPT) en de inzet van de coördinator preventie jeugd zijn conform opdracht verlopen. Dit heeft geleid tot zichtbare versterking van samenwerking, onder andere binnen de werkgroep Opvoeden en Opgroeien en in de verbinding met spel-o-theken. De ketenaanpakken vanuit IZA en GALA (Kansrijke Start, Gezond Gewicht, Valpreventie en Welzijn op Recept) zijn ook voortgezet. Deze lopen ook in 2026 door, waarmee de continuïteit van preventieve inzet is geborgd. Over de doelmatigheid en doeltreffendheid van zorg wordt veel gesproken, zowel financieel als inhoudelijk. In 2025 zijn belangrijke stappen gezet richting meer financiële doelmatigheid, onder andere binnen de opgerichte Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en Wmo (GRJW). De inkooptrajecten zijn afgerond en met de ontwikkeling van een meerjarenagenda inkoop ontstaat meer grip op toekomstige kosten en kwaliteit. Daarnaast is in het kader van de herinrichting van de toegang tot het sociaal domein gewerkt met een lerende werkpraktijk. Dit leverde waardevolle inzichten op voor governance, huisvesting, basishulp, financiën en werkprocessen. Deze lessen vormen de basis voor de vorming van een Lokaal Team in 2026.

Relatie met verbonden partijen Deelname in de volgende verbonden partij(en) draagt bij aan het uitvoeren van activiteiten en realiseren van de doelstellingen binnen dit programma. Voor verdere toelichting over de verbonden partijen verwijzen we u naar paragraaf F. Verbonden Partijen en bijlage 1.

49

Verbonden Partijen - Werkvoorzieningschap Promen - Hecht (vh RDOG Hollands Midden)

Financieel overzicht Bedragen x € 1.000 Exploitatie

Rekening

Primitief

Begroting

Rekening

Saldo

2024

2025

2025

2025

2025

Lasten 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

-11.254

-13.744

-15.017

-13.184

6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

-1.281

-

-

-

-

-

-2.215

-2.785

-2.445

339

6.3 Inkomensregelingen

-19.426

-19.057

-20.807

-21.582

-775

6.4 WSW en beschut werk

-3.458

-3.603

-3.991

-3.553

438

-950

-1.118

-1.118

-947

170

6.60 Hulpmiddelen en diensten (Wmo)

-2.706

-3.549

-3.514

-3.215

299

6.711 Huishoudelijke hulp (Wmo)

-4.919

-4.833

-4.950

-4.848

102

6.712 Begeleiding (Wmo)

-4.682

-3.674

-3.625

-3.258

367

6.713 Dagbesteding (Wmo)

-1.567

-1.120

-930

-1.020

-90

-686

-501

-139

-73

66

6.72A Jeugdhulp begeleiding

-4.596

-

-

-

-

6.72B Jeugdhulp behandeling

-3.325

-

-

-

-

6.72C Jeugdhulp dagbesteding

-1.626

-

-

-

-

6.72D Jeugdhulp zonder verblijf overig

-1.283

-

-

-

-

-691

-

-

-

-

6.73B Gezinsgericht

-1.505

-

-

-

-

6.73C Jeugdhulp met verblijf overig

-1.269

-

-

-

-

6.74A Jeugdbehandeling GGZ zonder verblijf

-3.110

-

-

-

-

6.74B Jeugdhulp crisis LTAGGZ-verblijf

-1.220

-

-

-

-

-535

-

-

-

-

6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal

-

-9.945

-521

-9

513

6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal