Document · PDF

Begroting 2025-2028

Oordeelsvorming gezamenlijk 23 oktober 2024, gemeente KrimpenerwaardBij agendapunt: Meerjarenbegroting 2025-202833.351 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

We monitoren lopende interventies en kiezen voor effectief bewezen interventies, zoals Alert4You en schoolmaatschappelijk werk. Buurtsportcoaches zijn actief bezig met de stimulering van sport, bewegen en cultuur. Zij ondersteunen verenigingen in hun organisatie en realiseren gezamenlijk passend aanbod voor de vraag van de inwoners. Hierbij is aandacht voor kwetsbare doelgroepen. De buurtsportcoaches werken samen met het onderwijs op het gebied van passend bewegingsonderwijs. Hierbij wordt verbinding gelegd met de lokale sport- en beweegaanbieders. In juli 2024 start er een Jongeren Op Gezond Gewicht (JOGG) regisseur plus binnen de gemeente. We werken aan een subsidieregeling ter ondersteuning van investeringen in huisvesting voor maatschappelijke voorzieningen op basis van cofinanciering. Voor 2025 is er een investeringskrediet maatschappelijke voorzieningen beschikbaar om dit in te zetten. Eventuele hogere aanvragen voor 2025 worden met de gemeenteraad separaat besproken. Voor de kadernota 2026 komt het college met een financieel voorstel.

Onderwijs X AMBITIE

De gemeente wil inclusiever en toegankelijk onderwijs. Wij zetten daarbij in op goede en gezonde onderwijshuisvesting ook in de kleinere kernen met aandacht voor clustering van scholen en andere maatschappelijke voorzieningen.

ER-DOEL

We zetten in op een veiliger en gezonder klimaat binnen de scholen vanuit zowel huisvesting als pedagogisch klimaat.

SUBDOELEN

Onderwijshuisvesting is meer multifunctioneel, gezonder en duurzamer.

WE METEN

Percentage vroegtijdig schoolverlaters (www.eengezonderhollandsmidden.nl).

Meer kinderen doorlopen hun schoolloopbaan binnen het regulier (basis)onderwijs in Krimpenerwaard.

Het aantal opgeleverde schoolgebouwen. Score voorzieningenniveau basisonderwijs (waarstaatjegemeente.nl). INSPANNINGEN Met de scholen werken we uit wat 2025 er per gebouw eventueel noodzakelijk is om het binnenklimaat te verbeteren.

We voeren het Uitvoeringsprogramma Onderwijsachterstanden 2022-2026 uit.

We versterken de samenwerking tussen de verschillende professionals werkzaam in de scholen (Integraal arrangeren). We evalueren de uitkomsten van de pilot Inclusief onderwijs waarin meer samenhang wordt gebracht rondom de inzet van Alert4You, schoolmaatschappelijk werk en de brugfunctionaris (Gelijke Kansen Alliantie). De uitkomsten leiden naar verwachting tot een integraal en duurzaam plan Inclusief onderwijs, waarvan de kinderopvang eveneens onderdeel is. INSPANNINGEN Op basis van het IHP 2018 is 2025 - 2028 gestart met een aantal nieuwbouwprojecten. Conform planning leveren we in de periode tot 2028 vier nieuwe schoolgebouwen op.

We geven uitvoering aan de uitgewerkte opgave Kansen(on)gelijkheid. Deze opgave richt zich ondermeer op het versterken van de pedagogische basis, inclusief onderwijs en het terugdringen van onderwijsachterstanden.

We stimuleren scholen om te komen tot groene schoolpleinen. MIDDELEN 2025 -

Incidenteel: € 150.000 inzet Alert4You

Cultuur X AMBITIE

We versterken het rijke culturele leven in de gemeente en maken het zichtbaar. Dit doen wij door het nastreven van de doelen uit het Uitvoeringsprogramma Cultuur. We zetten in op culturele vorming en participatie van iedereen en vooral van de jeugd. Via kunst en cultuur zetten we in op het meer zichtbaar maken van de identiteit van de kernen. We verbinden verschillende culturele organisaties en initiatieven in de gemeente en versterken het cultureel ondernemerschap. Cultuur moet ook toegankelijk blijven voor mensen met minder financiële middelen.

ER-DOEL

Meer inwoners ervaren een gezonde en cultuurrijke leefomgeving.

SUBDOELEN

Meer cultuurparticipatie door jong en oud.

WE METEN

Percentage deelname jeugdfonds cultuur.

Betere zichtbaarheid van de identiteit van de kernen door de inzet van kunst en cultuur.

Percentage dat geen lid is van vereniging of organisatie in klas 4 van het voorgezet onderwijs (www.eengezonderhollandsmidden.nl). Aantal scholen en culturele instellingen dat deelneemt aan het programma Cultuureducatie met Kwaliteit 2021-2024 INSPANNINGEN 2025

We nemen deel aan het subsidieprogramma Cultuureducatie met Kwaliteit 2025-2028.

INSPANNINGEN 2025 - 2028

Het huidige Uitvoeringsprogramma Cultuur 20212024 is nog actueel. Het programma wordt met een jaar verlengd

MIDDELEN 2025

In 2025 bereiden we de verhuizing voor van de bibliotheek in Schoonhoven naar de nieuwe locatie in het Dienstencentrum.

Sport X AMBITIE

We willen de maatschappelijke kracht van sport benutten. Dit doen we samen met sportaanbieders, welzijnsinstellingen en onderwijs. Naast sport bij een vereniging stimuleren we bewegen en sporten in de openbare ruimte. Sport moet toegankelijk zijn en blijven voor mensen met minder financiële middelen.

ER-DOEL

Meer inwoners bewegen voldoende.

SUBDOELEN

Meer inwoners hebben een gezonde levensstijl en gezond gewicht.

WE METEN

Percentage inwoners dat voldoet aan de beweegrichtlijn (bron: www.eengezonderhollandsmidden.nl).

Percentage inwoners met overgewicht. (bron: www.eengezonderhollandsmidden.nl)

Meer samenwerking met en tussen sportaanbieders en andere maatschappelijke partners.

INSPANNINGEN 2025

We voeren de activiteiten uit het Uitvoeringsprogramma Gezondheid 2024-2027 uit, waaronder de inzet van de JOGG-regisseur plus en de Gezonde School-aanpak.

Sturen op de uitvoering van de Stimuleringsopdracht Sport, Gezondheid en Cultuur.

INSPANNINGEN 2025 - 2028

We voeren de activiteiten uit het Uitvoeringsprogramma Gezondheid 2024-2027 uit.

De Stimuleringsopdracht Sport, Gezondheid en Cultuur wordt door Team Sportservice Krimpenerwaard volgens het uitvoeringskader uitgevoerd en wordt voortdurend op basis van kennis en ontwikkelingen bijgestuurd. We stellen het beheermodel Sport op en starten met de implementatie ervan.

MIDDELEN 2025

Recreatie en Toerisme X AMBITIE

Wij faciliteren en stimuleren nieuwe bestaande recreatieve voorzieningen, waaronder overnachtingsmogelijkheden. Wij staan voor een integrale benadering en de koppeling van streekproducten met de promotie van het toerisme.

ER-DOEL

We stimuleren meer voorzieningen voor recreatief en toeristisch bezoek en verblijf.

WE METEN

Aantal overnachtingen in de Krimpenerwaard (bron: SVHW). Aantal banen in de sector R&T (bron: LISA).

INSPANNINGEN 2025

We blijven aangehaakt bij de NNN ontwikkelingen. We werken toe naar 1 marketingorganisatie voor de gehele Krimpenerwaard en passen hier de subisidieregeling op aan.

INSPANNINGEN 2025 - 2028

We blijven betrokken bij de planvorming en uitvoering van de provincie op het gebied van recreatieve toevoegingen in de NNN gebieden.

MIDDELEN 2025

Relatie met verbonden partijen Deelname in de volgende verbonden partij(en) draagt bij aan het uitvoeren van activiteiten en realiseren van de doelstellingen binnen dit programma. Voor verdere toelichting over de verbonden partijen verwijzen we u naar paragraaf F. Verbonden Partijen en bijlage 1. Verbonden Partijen - HECHT (v.h. RDOG Hollands Midden) - Groenalliantie - Waterbos Bergambacht BV

Financieel overzicht In onderstaand overzicht zijn de totale financiën van dit programma weergegeven. De hiervoor gepresenteerde beleidsspeerpunten zijn hier onderdeel van. Bedragen x €1.000 Exploitatie Lasten Baten

Rekening 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

-18.731

-21.768

-20.991

Meerjaren 2026 Meerjaren 2027 Meerjaren 2028 -22.211

-22.296

-23.733

4.526

3.586

3.516

3.428

3.335

3.465

Saldo van baten en lasten

-14.205

-18.182

-17.475

-18.782

-18.961

-20.267

Stortingen

-2.061

-1.485

-1.022

-921

-451

Onttrekkingen

1.298

2.927

1.145

1.095

1.258

1.301

Mutaties reserves

-764

1.441

122

174

807

850

Geraamd resultaat

-14.969

-16.741

-17.353

-18.608

-18.153

-19.417

SOCIAAL DOMEIN

Dit programma richt zich op de vraagstukken over welzijn, welbevinden van en (inkomens-) ondersteuning aan inwoners. We versterken de zelfredzaamheid en onderlinge verbondenheid van inwoners en bieden een vangnet waar nodig. In dit programma zijn de middelen opgenomen voor het uitvoeren van de transformatieopgave (van ‘zorgen voor’ naar ‘zorgen dat’), die volgt uit de transitie van de Jeugdwet, Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de Participatiewet. Ontwikkelingen Sociaal domein 2025 Algemene (landelijke/regionale) ontwikkelingen : In het najaar van 2022 zijn het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) gesloten door partijen uit overheid, zorg, ondersteuning, welzijn. Doel van deze akkoorden is het toegankelijk en betaalbaar houden van de gezondheidszorg en het bereiken van een gezonde generatie in 2040. Naast in het IZA en het GALA, zijn voor gemeenten ook afspraken gemaakt in het Nationaal Preventieakkoord (inzetten op preventie) en het programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen (WOZO; inzet op afbouw van de zorgvraag bij de huidige generatie ouderen. De kernleus: ‘zelf als het kan; thuis als het kan; digitaal als het kan’. Er blijft sprake van forse personeelstekorten en wachtlijsten in de zorg.

Corona, klimaat- en energiecrisis, oorlog in Oekraïne en toenemende bestaansonzekerheid hebben nog steeds zijn weerslag op psychische stress en leidt tot een groter beroep op geestelijke gezondheidszorg (GGZ), zeker ook onder jongeren. De ophanden zijnde wetswijzigingen Participatiewet, Wmo en Jeugdwet en de Hervormingsagenda Jeugd (voorgenomen ingangsdatum 1 januari 2025) zijn van grote invloed op de noodzaak tot het versterken van de lokale toegang. Het doel van deze wijzigingen is om meer vorm en 35

inhoud te geven aan normaliseren, het hanteren van de menselijke maat, zelf bieden van basishulp en betere zorg aan kinderen en volwassen waar sprake is van onveiligheid. Met de komst van een nieuw kabinet is er onduidelijkheid over de toekomst van de Spreidingswet. Vooralsnog is deze echter nog van kracht en moeten er meer opvangplakken voor vluchtelingen en asielzoekers worden gecreëerd ter aanvulling op de huidige asielzoekerscentra in ons land. Deze problematiek vraagt vooralsnog dus structurele capaciteit vanuit gemeenten en partners op het gebied van huisvesting, zorg, onderwijs en welzijn. Lokale ontwikkelingen: Krimpenerwaard wil voor haar inwoners een leefbare gemeente zijn met vitale gemeenschappen, vitale kernen en een vitaal buitengebied. Dit vraagt om een sterke sociale basis met daarin een afwisselend en robuust voorzieningenniveau. Onze inwoners en professionals zijn de drijvende kracht achter deze voorzieningen. Voor het versterken van de lokale sociale basis, de uitvoering van het sportakkoord en het uitvoeringsprogramma gezondheid, heeft de gemeente in 2023 financiële – grotendeels incidentele – middelen ontvangen in de vorm van specifieke uitkeringen (SPUKS). De SPUKS zijn verstrekt voor maximaal 4 jaar. De verwachting is dat de gewenste beweging ook na 4 jaar nog om (financiële) investering vraagt.

Op basis van het omgevingsprogramma Sociale Basis en Maatschappelijke Voorzieningen zetten we in op een beweegvriendelijke omgeving, ruimte voor ontmoeting, eenduidig beheer en exploitatie, ontwikkeling van een integrale en lokale toegang, clustering van voorzieningen en het ondersteunen van vrijwilligersorganisaties. Bij de vitaliteit van gemeenschappen, kernen en ons buitengebied gaat aantrekkelijke en passende woningbouw hand in hand met een sterke sociale basis. Met een deel van de afspraken in de Hervormingsagenda Jeugd wordt ook een besparing voorzien wat leidt tot een taakstelling van € 1,2 miljoen voor gemeente Krimpenerwaard. De kaders vanuit het Rijk voor de stevige lokale teams, beschreven in de Hervormingsagenda Jeugd, borgen we bij de inrichting van de lokale integrale Toegang samen met onze partners van het Sociaal Preventieteam. De eerste fase is inmiddels gestart. Met deze nieuwe toegang verwachten we meer invloed uit te oefenen op de inzet van maatwerkvoorzieningen. In de inkooptrajecten Ambulant Jeugd en Ambulant Wmo, Dagbesteding Jeugd en Dagbesteding Wmo en Hulp bij Huishouden zijn in juli 2024 de eerder vastgestelde tarieven herijkt. De afwijkende financiële gevolgen zijn meegenomen in de begroting 2025. Het streven blijft de ingangsdatum van 1 januari 2025 te handhaven.

De samenwerking in regio Midden Hollland zullen we vanaf 2025 nog verder verstevigen door het aangaan van een gemeenschappelijke regeling (GR) zoals de Hervormingsagenda ook van ons vraagt. Het oprichten van een GR vraagt voldoende robuustheid in de organisatie op regionaal niveau. Mogelijk leidt dit tot een uitbreiding van de nodige formatie. In lijn met landelijke en lokale ontwikkelingen en onze doelen vanuit het Integraal Beleidskader Sociaal Domein (IBK) zijn onze inspanningen gericht op preventie en het versterken van de sociale basis en proberen we de vraag naar zorg (op langere termijn) te verminderen. Dit vraagt – in samenhang – te investeren in bestaanszekerheid, het vergroten van kansengelijkheid en gezond samenleven. Wanneer inwoners bestaanszekerheid ervaren en kansen hebben om deel te nemen aan de maatschappij, des te meer geld en ruimte zij hebben voor een gezond en gelukkig leven.

Veerkracht en mentale gezondheid X AMBITIE

We zetten in op het mentaal welbevinden van onze inwoners, waarbij we een focus leggen op het voorkomen van eenzaamheid onder ouderen en jongeren en het bespreekbaar maken van mentale problemen (taboes doorbreken) om erger te voorkomen. In het bijzonder onder onze jongeren. We zetten in op het faciliteren van informele en sociale steun. Inwoners moeten het zelf doen, maar niet alleen. We richten ons niet op de problemen, maar op de kansen. We zoeken actief naar (normaliserende) activiteiten en mogelijkheden in de buurt om de talenten van jong en oud verder te ontwikkelen.

ER-DOEL

Meer sociale samenhang in de kernen.

SUBDOELEN

Minder sociale eenzaamheid onder ouderen en jongeren.

WE METEN

Percentage ernstige eenzaamheid onder 65+ (www.eengezonderhollandsmidden.nl).

Meer inwoners maken gebruik van informele en sociale netwerken.

Percentage hoog risico op angststoornissen en depressie (19-64 jaar) (www.eengezonderhollandsmidden.nl). Score verbondenheid met de buurt (Bron: www.waarstaatjegemeente.nl). Score voorzieningenniveau (Bron: www.waarstaatjegemeente.nl). Vertrouwen in de toekomst onder 15- en 16- jarigen (bron: www.eengezonderhollandsmidden.nl). INSPANNINGEN We zetten in het op het project 2025 Gezonde Boel. Hiermee worden o.a. laagdrempelige preventieve online trainingen voor jongeren om de mentale veerkracht te versterken, aangeboden.

Het Sociaal Preventieteam heeft de opdracht om de samenwerking met en tussen inwoners (van 0 tot 100+) in de kernen te versterken. Het SPT faciliteert bewonersinitiatieven, ondersteunt vrijwilligers(structuren) en organiseert/stimuleert ontmoeting door het organiseren van diverse activiteiten en ondersteuning. Om dit uit te voeren ontvangen zij een jaarlijkse subsidie, inclusief een budget expliciet bedoeld voor bewonersinitiatieven.

INSPANNINGEN We voeren het 2025 - 2028 Uitvoeringsprogramma Gezondheid 2024-2027 uit.

We zetten in op het (verder) versterken van de sociale basis en benutten daarvoor het budget vanuit de SPUKmiddelen. Daarnaast geven we uitvoering aan het Omgevingsprogramma Sociale Basis en Maatschappelijke Voorzieningen.

MIDDELEN 2025 -

Leefstijl en lichamelijke gezondheid X AMBITIE

Een gezonde leefstijl is van invloed op de lichamelijke gezondheid. We bevorderen sport en bewegen in samenwerking met lokale organisaties. We zetten in op een rookvrije generatie. Wij zetten preventief in op het terugdringen van drank- en drugsgebruik, gok- en seksverslaving en andere verslavingsvormen.

ER-DOEL

Meer inwoners hebben een gezonde levensstijl.

SUBDOELEN

Minder roken, drank- en drugsgebruik en andere verslavingsvormen onder jongeren.

WE METEN

Percentage inwoners dat voldoet aan de beweegrichtlijn.

Meer inwoners groeien op in een gezonde omgeving.

Percentage inwoners met overgewicht. Percentage inwoners van 18 jaar en ouder die een goede gezondheid ervaren. Percentage middelengebruik onder jongeren (al deze indicatoren: bron www.eengezonderhollandsmidden.nl). INSPANNINGEN 2025 - 2028

We voeren het Uitvoeringsprogramma Gezondheid 2024-2027 uit met daarbij extra inzet op aanpak middelengebruik en het verhogen van de vaccinatiegraad.

We voeren activiteiten uit volgens de ambities van het Sportakkoord 2.0 samen met Teamsportservice en de sportverenigingen.

MIDDELEN 2025

Sociale leefomgeving X AMBITIE

We zetten ons in voor een veilige sociale leefomgeving. De komende jaren zetten we ons in voor een goede integratie van nieuwe inwoners van de gemeente Krimpenerwaard. We verbeteren de toegankelijkheid voor mensen met een beperking. We nemen stelling tegen racisme en discriminatie.

ER-DOEL

Meer inwoners voelen zich verbonden met elkaar.

SUBDOELEN

Meer sociale veiligheid in de kernen, de wijken en Meer inwoners ervaren een inclusieve gezinnen. leefomgeving.

WE METEN

Score verbondenheid met de buurt (bron: waarstaatjegemeente.nl). Percentage meldingen van discriminatie (bron: monitor discriminatie). Score sociale veiligheid (bron: waarstaatjegemeente.nl).

INSPANNINGEN 2025

Inzetten op trainingen Meldcode voor medewerkers en aandachtfunctionarissen.

We bieden passende leerwerktrajecten aan aan nieuwkomers door het combineren van taallessen met participatieactiviteiten

Deelnemen aan landelijke campagnes Week van de ouderenmishandeling en Orange the World Opdrachtverstrekking aan de antidiscriminatievoorziening om meer in te zetten op preventie en voorlichting over discriminatie en racisme. INSPANNINGEN 2025 - 2028

MIDDELEN 2025

Uitvoering geven aan het uitvoeringsprogramma Huiselijk geweld en Kindermishandeling.

We voeren het Uitvoeringsprogramma Inburgering 2022-2027 uit.

Uitvoering geven aan het regionale plan met betrekking tot dak -en thuislozen.

We voeren het Uitvoeringsprogramma Inclusie uit

Sociaal economische status X AMBITIE

We vinden het belangrijk dat al onze inwoners mee kunnen doen in de samenleving en gelijke kansen krijgen, iedereen naar eigen vermogen. Daarbij is het belangrijk dat iedereen een bestaanszekerheid kan opbouwen. Dat is niet voor alle inwoners vanzelfsprekend, deze inwoners ondersteunen wij. Kinderen die opgroeien in huishoudens met een laag inkomen krijgen onze specifieke aandacht.

ER-DOEL

Meer inwoners doen mee naar vermogen.

SUBDOELEN

Meer inwoners hebben duurzaam betaald werk of doen mee naar vermogen.

WE METEN

Percentage inwoners dat door een traject meer kans op een baan krijgt (bron: cliëntervaringsonderzoek).

Meer inwoners met een laag inkomen hebben bestaanszekerheid.

Percentage uitstroom uit de bijstand (bron: divosa). Score aantal gerealiseerde banen beschut werk (bron: Csam). Score aantal succesvol afgesloten schuldhulpverleningstrajecten. Score bereik minimaregelingen (onder andere kinderen) (cbs). Eigen kracht (burgerpeiling, waarstaatjegemeente.nl). INSPANNINGEN Naar aanleiding van de evaluatie van de pilot 2025 jongerenperspectieffonds nemen we een besluit over het vervolg.

We geven een extra impuls aan vroegsignalering van schulden en voorkomen van huisuitzettingen.

We bereiden de besluitvorming voor op de uitkomsten van We zetten in op de aanpak van de evaluatie van het Hoofdlijnenbesluit Promen 2018 verborgen armoede. 2025. Hierbij nemen we de uitkomsten van het onderzoek naar de scenario's voor een toekomstbestendige infrastructuur, de daarbij behorende organisatievorm en gewenste dienstverlening mee. We geven de regionale samenwerking op het gebied van werkgevers- en werkzoekendendienstverlening verder vorm door de oprichting van een Werkcentrum in de arbeidsmarktregio Midden-Holland. INSPANNINGEN We geven uitvoering aan de uitgewerkte opgave We geven uitvoering aan de 2025 - 2028 Bestaanszekerheid. Deze opgave richt zich op voorkomen uitgewerkte opgave van schulden, toeleiden naar duurzaam en lonend werk en Bestaanszekerheid. Deze opgave inzetten van minimaregelingen. richt zich op voorkomen van schulden, toeleiden naar duurzaam en lonend werk en inzetten van minimaregelingen. MIDDELEN 2025 -

Organisatie en financiën van zorg X AMBITIE

Als gemeente én samenleving zullen we de komende jaren keuzes moeten maken om te komen tot een goede afbakening van wat wel en niet onder (jeugd)zorg én de verantwoordelijkheid van de gemeente valt. We zetten in op meer laagdrempelige en vroegtijdige ondersteuning en het vergroten van de nabijheid van zorgaanbieders. Daarnaast is samenwerking tussen gemeente, het preventieteam, huisartsen, Welzijn Krimpenerwaard, (passend) onderwijs, jeugdwerkers en zorgaanbieders essentieel. We maken duidelijke afspraken en voeren adequate controle uit op de financiën.

ER-DOEL

We zetten in op een robuuster systeem en het meer versterken van het informele netwerk.

SUBDOELEN

Meer passend aanbod en verbindingen in het preventief domein.

WE METEN

Aantal unieke cliënten jeugd (bron: Csam).

Meer inzet op (financiële) doelmatigheid bij maatwerkvoorzieningen zorg.

Percentage herhaald beroep op jeugdzorg (bron: CBS). Percentage positief tegenover effect ondersteuning (jeugdigen) (bron: cliëntenervaringsonderzoek). Aantal unieke Wmo-cliënten (bron:Csam). Percentage positief tegenover effect Wmo-ondersteuning (bron: cliëntenervaringsonderzoek).. Sociaal vangnet (bron: burgerpeiling, www.waarstaatjegemeente.nl). INSPANNINGEN 2025

Met de inzet van een coördinator Preventie Jeugd We implementeren de nieuwe investeren en versterken we het netwerk rondom opvoeden integrale toegang. en opgroeien, gericht op samenwerking tussen informele en formele partners en het komen tot passend preventief aanbod. We geven uitvoering aan de ketenaanpakken Brede SPUK en daarbij de samenwerking tussen sociaal en medisch domein: Valpreventie, Kansrijke Start, Welzijn op Recept, Gezonde Leefstijl Interventie, Kinderen op Gezond Gewicht.

INSPANNINGEN 2025 - 2028

We geven invulling aan het opdrachtgeverschap van het Sociaal Preventieteam. We sturen via de subsidieverstrekking op het gezamenlijke werkplan van de partners van het Sociaal Preventieteam.

Op regionaal en lokaal niveau wordt de nieuwe inkoop Jeugd en Wmo geimplementeerd. Implementeren maatregelen Hervormingsagenda Jeugd

MIDDELEN 2025

Structureel: € 513.000 Subsidie preventieteam

Relatie met verbonden partijen Deelname in de volgende verbonden partij(en) draagt bij aan het uitvoeren van activiteiten en realiseren van de doelstellingen binnen dit programma. Voor verdere toelichting over de verbonden partijen verwijzen we u naar paragraaf F. Verbonden Partijen en bijlage 1. Verbonden Partijen - Werkvoorzieningschap Promen - HECHT (v.h. RDOG Hollands Midden) - Jeugd en Wmo Midden-Holland i.o.

Rekening 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Lasten

-70.232

-74.245

-81.271

-79.604

-79.355

Baten

20.758

17.413

19.980

20.575

20.755

20.855

Saldo van baten en lasten

-49.474

-56.833

-61.292

-59.029

-58.600

-58.311

Stortingen

-3.899

-1.147

Onttrekkingen

1.316

1.629

Mutaties reserves

-2.583

482

Geraamd resultaat

-52.057

-56.350

-61.292

-59.029

-58.600

-58.311

Meerjaren 2026 Meerjaren 2027 Meerjaren 2028 -79.166

VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU

Binnen dit programma werkt de gemeente Krimpenerwaard aan het behouden en bevorderen van een gezonde en duurzame leefomgeving. In dit programma zijn de middelen opgenomen voor het uitvoeren van taken op het gebied van volksgezondheid, milieu, klimaatadaptatie, energietransitie, circulaire economie, biodiversiteit en dierenwelzijn. Ontwikkelingen Volksgezondheid en milieu 2025 We verwachten ontwikkelingen op het steeds klimaatbestendiger en waterrobuuster worden van onze gemeente en de regio. Dit zal sneller gaan dan in de afgelopen jaren, waarin de acties in beleid en maatregelen werden vormgegeven. De komende jaren staan in het teken van uitvoering. Verder spelen wij als gemeente een belangrijke rol in de inzameling van huishoudelijke grondstoffen. Nederland heeft forse ambities voor de circulaire economie. In 2030 moet het primaire grondstoffenverbruik gehalveerd zijn door o.a. preventie, hergebruik, reparatie en verdergaande recycling.

De tendens is dat dit steeds meer zal worden uitgevoerd onder regie en financiering van producenten op basis van het vastleggen van uitgebreide producentenverantwoordelijkheid. Voor 2025 en verder heeft dit naar verwachting gevolgen voor onder andere textiel, luiers en incontinentiemateriaal. Vooral dit laatste heeft een potentieel drukkend effect op de afvalstoffenheffing en is positief voor het behalen van de gemeentelijke afvalscheidingsdoelstellingen. In 2025 werken we verder aan een duurzaam Krimpenerwaard. Het besparen van energie en het opwekken van hernieuwbare energie zijn belangrijke opgaven. We voeren het Omgevingsprogramma Warmtetransitie uit met een focus op onder andere energiebesparing en het tegengaan van energiearmoede. In 2025 stellen we een (verplicht) Warmteprogramma op. Daarnaast werken we samen met andere (regio)gemeenten aan de Regionale Energiestrategie (RES) en we stimuleren zon op dak in Krimpenerwaard. In 2025 gaan we verder met de uitvoering van het uitvoeringsprogramma Gezondheid 2024-2027. Uit de meest actuele gezondheidscijfers in de Krimpenerwaard blijkt dat de focuspunten Gezond en Kansrijk Opgroeien, Gezond Gewicht, Mentaal Welbevinden, Verantwoord Middelengebruik, Vitaal Ouder Worden en Gezonde Leefomgeving nog altijd relevant zijn. Deze thema’s zijn ook in lijn met de thema’s uit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA).

Klimaatadaptatie X AMBITIE

Het klimaatadaptief inrichten van de openbare ruimte en het stimuleren van inwoners en ondernemers om in het particulier grondgebied zo veel mogelijk klimaatadaptieve maatregelen toe te passen.

ER-DOEL

We richten samen met onze inwoners en ondernemers de buitenruimte klimaatbestendiger en waterrobuuster in.

WE METEN

De kwetsbaarheden in ons gebied met betrekking tot extreme neerslag, hitte, droogte en overstroming.

INSPANNINGEN 2025 - 2028 MIDDELEN 2025

We geven uitvoering aan de Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie van het Omgevingsprogramma Riolering en Klimaatadaptatie. Structureel: € 75.000 Uitvoeringsprogramma Riolering en Klimaatadaptatie

Energietransitie X AMBITIE

We onderstrepen de urgentie van de energietransitie. Hierbij zetten we in op zowel het opwekken van duurzame elektriciteit, maar zeker ook op energiebesparing. We werken samen in de regio en staan open voor innovatieve ontwikkelingen en technieken. Mede om te zorgen voor een stabiel stroomnet, samen met de coöperaties. We hebben zoekgebieden aangewezen waarbij we lokale betrokkenheid en ondernemerschap stimuleren. We geven de voorkeur aan het opwekken van zonne-energie op die plekken die andere of bestaande functies versterken. Denk aan zon op daken of bij grote parkeerplaatsen.

ER-DOEL

We zetten in op minder gebruik van fossiele energie en meer op hernieuwbare energie.

WE METEN

C02-uitstoot in de Krimpenerwaard (Klimaatmonitor). Energieverbruik (Klimaatmonitor). Hoeveelheid hernieuwbare energie (Klimaatmonitor).

INSPANNINGEN 2025 - 2028

Het klimaat- en energiebeleid van het Rijk krijgt steeds meer vorm. Gemeenten spelen een belangrijke rol in de uitvoering van dit beleid. We werken langs de volgende inspanningen aan een duurzaam en vitaal Krimpenerwaard: Uitvoering Omgevingsprogramma Warmtetransitie (2024-2030) met een focus op onder andere energiebesparing, de isolatiesubsidie en het tegengaan van energiearmoede. We faciliteren de opwek van hernieuwbare energie via de Regionale Energiestrategie (RES) Midden-Holland en via lokaal beleid voor kleinschalige opwek. We werken aan een verkenning van een Lokaal Energiesysteem waarin een vitaal en toekomstbestendig Krimpenerwaard centraal staat. Hierbij gaat het om de vraag op welke wijze de gemeente de samenhang tussen opwek, gebruik, transport en opslag van (schone en betrouwbare) energie kan faciliteren. We werken samen met inwoners en ondernemers aan de energietransitie. We zetten in op het faciliteren en stimuleren van acties die bijdragen aan onze gezamenlijke doelstellingen. Daarnaast werken we aan een goede samenwerking met energiecoöperatie Waardstroom.

MIDDELEN 2025

Benutten van grondstoffen X AMBITIE

We zetten nog meer in op het stimuleren van afvalscheiding. Hierbij onderzoeken we de mogelijkheid voor (gedeeltelijke) nascheiding van afval.

ER-DOEL

We willen meer grondstoffen uit het restafval benutten.

WE METEN

Het aandeel van fijn en grof huishoudelijk restafval in kilogram per inwoner per jaar.

INSPANNINGEN 2026 We stellen een grondstoffenbeleidsplan vast. INSPANNINGEN 2025 We breiden de bewustwordingscampagne uit met onder meer het project Afvalvrije school - 2029 We zetten afvalcoaches in om inwoners te informeren en te assisteren bij het optimaal scheiden van huishoudelijk afval. We maken een plan van aanpak voor het nascheiden van grondstoffen uit grof restafval op de milieustraat door middel van sorteren, demontage en hergebruik. MIDDELEN 2025

Samen de biodiversiteit vergroten X AMBITIE

De diversiteit en soortenrijkdom staan onder druk en vragen om maatregelen. Binnen de kernen zetten wij in op bevordering van diversiteit van soorten. Denk aan natuurvriendelijke oevers, variatie in de beplanting en een flexibel snoei- en maaibeleid.

ER-DOEL

Samen met inwoners en andere overheden de biodiversiteit vergroten.

WE METEN

Het aantal bomen in de kernen en het aantal uitgedeelde bomen. Het aandeel nieuwbouwprojecten waarbij een afspraak is gemaakt over het vergroten van de biodiversiteit. Het aantal verleende subsidies voor biodiversiteitsinitiatieven.

INSPANNINGEN 2025 - 2028

We planten bomen in de openbare ruimte (1.000) en delen bomen uit aan particulieren (750). We beheren bermen en oevers zoveel mogelijk ecologisch. We voeren projecten Operatie Steenbreek en Prachtlint uit. We ondersteunen biodiversiteitsinitiatieven van inwoners met subsidie. We werken samen met gebiedspartners om de rivierkreeftenproblematiek onder de aandacht te brengen bij LNV en we werken mee aan bewustwordingscampagnes over de bestrijding van invasieve soorten/ exoten.

MIDDELEN 2025

Betrokkenheid bij het beheer van de openbare ruimte X AMBITIE

De openbare buitenruimte is van ons allemaal. Daarom betrekken we inwoners actief bij het beheer en onderhoud ervan.

ER-DOEL

We vergroten de tevredenheid en betrokkenheid van onze inwoners met het beheer van de openbare ruimte.

WE METEN

De tevredenheid over de leefomgeving en dienstverlening (door burgerpeiling) De beoordeling van de fysieke leefomgevingskwaliteit (door Kwaliteitsmonitor Sociaal Domein)

INSPANNINGEN 2025 2028

We intensiveren de communicatie over het beheer. Welke kwaliteit kan de inwoner verwachten, wat is de afspraak. We zetten in op verdere participatie bij het werken in de openbare ruimte.

MIDDELEN 2025

Verbonden Partijen - Cyclus NV - Omgevingsdienst Midden Holland (ODMH) - HECHT (v.h. RDOG Hollands Midden) - Ingenieursbureau Krimpenerwaard (IBKW)

Rekening 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Lasten

-20.386

-22.781

-22.832

-21.732

-21.686

-20.946

Baten

17.280

17.158

18.412

17.813

17.414

Saldo van baten en lasten

-3.106

-5.623

-4.420

-3.919

-3.874

-3.532

Stortingen

-278

-310

-277

Onttrekkingen

470

1.647

626

575

531

174

Mutaties reserves

193

1.338

349

298

254

-103

Geraamd resultaat

-2.913

-4.285

-4.071

-3.621

-3.620

-3.635

Meerjaren 2026 Meerjaren 2027 Meerjaren 2028

{QEBd2p5d{dj5L-çɤE,QK-{5L-ɤLɤdjE6Bɤ VERNIEUWING

Dit programma richt zich op ontwikkeling en behoud van een kwalitatief hoogwaardige woon-, werk- en leefomgeving. In dit programma zijn middelen opgenomen voor advisering op het gebied van wonen en de kwaliteit van de leefomgeving, het uitvoeren van projecten en voeren van grondexploitaties, het faciliteren van ontwikkelingen van inwoners en ondernemers, het begeleiden van bestemmingsplannen en het afgeven van en toetsen van aanvragen voor omgevingsvergunningen. Door de introductie van de Omgevingswet veranderen veel van de bestaande instrumenten en werkwijzen. Ontwikkelingen Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing 2025 Algemene (landelijke/regionale) ontwikkelingen Op 2 juli 2024 is het kabinet Schoof beëdigd. Op het moment van schrijven is nog niet duidelijk wat de impact van dit nieuwe kabinet zal zijn op het gebied van ruimtelijke ordening en op lopende programma’s zoals de Nationale Woon- en bouwagenda en het beleid voor het landelijk gebied. Begin september is al wel het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) stopgezet. Tegelijkertijd werkt de provincie Zuid-Holland het provinciale Ruimtelijk Voorstel verder uit in 2024. Dit gaat over diverse ruimtelijke thema’s en de benodigde keuzes. De gemeente Krimpenerwaard brengt

tijdens dit proces – samen met veel andere gemeenten en partners – consequent het belang van de benodigde uitbreidingsruimte voor wonen en werken in. Het principe van 'water en bodem sturend' is hierbij belangrijk. Dit principe wordt uiteengezet in de Kamerbrief 'Water en Bodem sturend' (2022) en dit betekent dat bij de inrichting van Nederland rekening wordt gehouden met water en bodem. De kennis en kunde die Krimpenerwaard en de regio Midden-Holland op dit gebied hebben, kunnen bijdragen aan de urgente ruimtelijke opgaven. Per 1 januari 2024 is de Omgevingswet van kracht. Hiermee veranderen de werkwijzen rondom ruimtelijke ontwikkelingen en gebruik, zoals de ontwikkeling van de intaketafel, het proces voor nieuwe initiatieven. Lokale ontwikkelingen In 2024 wordt verder uitvoering gegeven aan het Toekomstperspectief Krimpenerwaard en de vastgestelde Woonvisie en Bedrijventerreinenvisie. Hierbij staan de samenhangende opgaven op het gebied van vitale inwoners en gemeenschappen, vitale kernen en een vitaal buitengebied centraal. De benodigde ruimte om dit te realiseren blijft van groot belang. Met de Woonvisie zetten we in op het versterken van 'onze vitale kernen doordat iedereen beschikt over een prettige en passende woning, woon- en leefomgeving'. Vitale kernen met daarbij voldoende (maatschappelijke) voorzieningen dragen bij aan een goede sociale basis.

We zijn en blijven bezig met praktische en concrete versnelling van woningbouwprojecten om dit te realiseren. Met de Bedrijventerreinenvisie zetten we in op krachtig lokaal ondernemerschap. Dit vraagt onder andere ruimte voor de ontwikkeling van het lokaal gewortelde bedrijfsleven. Op deze manier werken we aan de (lokale) arbeidsmarkt, de bestaanszekerheid van inwoners en aan het bieden van mogelijkheden om duurzaamheidsopgaven van het bedrijfsleven op te pakken. We werken samen met agrariërs en andere partners aan een levensvatbare en toekomstbestendige agrarische sector in Krimpenerwaard.

Leefbaarheid en vitaliteit X AMBITIE

De ambitie is om vitaliteit en leefbaarheid niet te laten begrenzen door schijnbare onmogelijkheden (zoals regelgeving van hogere overheden of conflicterende belangen). Met daadkracht willen we ons laten leiden door wat goed is voor de Krimpenerwaard. We gaan uit van onze eigen kracht! De Strategische visie Krimpenerwaard schetst in de optie “Schouders eronder” (en op onderdelen “Met brede blik) onze ambitie. Hier gaan we actief mee aan de slag. We zetten in op het instrument van actieve grondpolitiek indien het bijdraagt aan het realiseren van deze maatschappelijke doelen.

ER-DOEL

We versterken de vitaliteit en leefbaarheid van onze gemeente.

WE METEN

Leefbarometer (ministerie BZK). Sociale verbondenheid met de buurt.

INSPANNINGEN 2025 - 2028

We brengen de instrumenten voor grondpolitiek in beeld. Er wordt uitvoering gegeven aan de vastgestelde nota grondbeleid 2024 door het instellen van een investeringsfonds. Daarbij wordt het kostenverhaal toegepast bij Ruimtelijke ontwikkelingen en sociaal bouwen. De methodiek wordt uitgewerkt in de nota kostenverhaal.

MIDDELEN 2025

Kernen X AMBITIE

We stimuleren initiatieven vanuit de kernen die aansluiten bij de behoefte en identiteit van de eigen kern. De gemeente faciliteert hierbij. Dit past bij de nieuwe Omgevingswet. Aan de randen van onze kernen maken we ruimte voor wonen en werken.

ER-DOEL

We versterken de vitaliteit en leefbaarheid van onze kernen.

SUBDOEL

We verbeteren de samenwerking tussen de samenleving en de overheid.

WE METEN

INSPANNINGEN 2025

We maken meer ruimte voor wonen en werken.

We voeren samen met andere gemeenten actief lobby bij de provincie Zuid-Holland.

INSPANNINGEN 2025 - 2028

We faciliteren initiatieven uit de samenleving We voeren de woonvisie en de lokale door ze in behandeling te nemen via de bedrijventerreinenstrategie uit. intaketafel.

MIDDELEN 2025

Wonen X AMBITIE

Om de vitaliteit van de kernen te versterken zetten we vol in op het ontwikkelen woningen. Dit doen we in én aansluitend aan de randen van de bestaande kernen. We werken daarbij samen met woningbouwverenigingen. We kijken daarbij ook naar levensloopbestendige woningen, combinaties van wonen en zorg, creatieve woonvormen en andere oplossingen.

ER-DOEL

We willen meer en sneller woningen realiseren.

WE METEN

Het aantal nieuwe woningen per jaar (CBS).

INSPANNINGEN 2025 - 2028

Versnellingsagenda wonen: we zijn en blijven bezig met praktische en concrete versnelling van woningbouwprojecten. Dit doen we niet door een agenda te schrijven, maar op een praktische manier ervoor te zorgen dat dat het proces om te komen tot een nieuw woningbouwproject niet vertraagt en juist versneld kan worden. We blijven ons inspannen om alle acties uit het uitvoeringsprogramma van de woonvisie uit te voeren. Zo stellen we onder andere een vereveningsfonds sociale huur op, maken we een doelgroepenverordening en maken we beleid voor de huisvesting van arbeidsmigranten. Bij de vaststelling van de nota grondbeleid 2024 is er ingestemd met het instellen van het investeringsfonds. Daarbij is het verevenen van sociale woningbouw een belangrijk onderdeel. De methodiek wordt uitgewerkt in de nota kostenverhaal. Ook werken we samen met andere beleidsterreinen aan doorstroomcampagnes (ook samen met woningcorporaties), informatiecampagnes over toekomstbestendig wonen, het opstellen van zorgcirkels en een hoogbouwvisie. We werken samen met woningcorporaties en marktpartijen aan het realiseren van woningen. Dat doen we op verschillende manieren, zoals ook benoemd staat bij de versnellingsagenda wonen. Met woningcorporaties hebben we regulier overleg over (toekomstige en huidige) woningbouwprojecten.

Met projectontwikkelaars met grote locaties aan de randen van de kernen werken we aan een Omgevingsprogramma Woningbouw.

MIDDELEN 2025

Huisvesting statushouders en opvang asielzoekers X AMBITIE

Wij zetten in op passende opvang van asielzoekers, statushouders en andere vluchtelingen in onze gemeente. Als dat nodig is, werken we mee aan kleinschalige noodopvang met een maximum van 100 asielzoekers voor de duur van maximaal 2 jaar.

ER-DOEL

WE METEN

INSPANNINGEN 2025 Op 1 februari 2024 is de Spreidingswet van kracht geworden. Hierin is voor iedere gemeente opgenomen hoeveel asielzoekers zij voor de komende twee jaar moeten opvangen. Voor Krimpenerwaard ligt er een opgave van 341 asielzoekers, waarvan 29 plekken voor AMV. Het college bekijkt hoe zij invulling kan geven aan deze opgave. INSPANNINGEN 2025 Sinds 1 februari 2024 is de spreidingswet van kracht. Op basis van die wet dient - 2028 Krimpenerwaard 341 asielzoekers op te vangen. In april 2023 heeft de raad ingestemd met de opvang van 153 asielzoekers. Vooralsnog wordt hieraan vastgehouden. Medio 2023 zijn de eerste 80 asielzoekers (minderjarigen) opgevangen in Haastrecht. Deze opvang duurt tot 1 april 2026. In de eerste cyclus van de spreidingswet die loopt tot 1 februari 2026 tellen deze 80 opvangplekken mee. Dat betekent dat de gemeente zich in eerste instantie moet voorbereiden op de opvang van 73 asielzoekers. MIDDELEN 2025

Structureel: Vanaf 2026 € 400.000 voor ambtelijke inzet.

Verbonden Partijen - Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie, Heffing en Waardebepaling (SVHW)

Rekening 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Lasten

-13.953

-9.605

-7.079

Baten

13.254

7.199

3.421

4.017

3.339

3.015

-699

-2.406

-3.658

-3.364

-3.370

-3.400

Stortingen

-989

-3.612

-63

-105

-80

-50

Onttrekkingen

1.331

3.041

Mutaties reserves

343

-570

-18

-45

-44

-24

Geraamd resultaat

-356

-2.977

-3.677

-3.409

-3.414

-3.424

Saldo van baten en lasten

Meerjaren 2026 Meerjaren 2027 Meerjaren 2028 -7.381

-6.710

-6.415

RECAPITULATIE VAN BATEN EN LASTEN Tabel baten en lasten (x 1.000) Bedragen x €1.000 Exploitatie

Rekening 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Meerjaren 2026 Meerjaren 2027 Meerjaren 2028

Bestuur en ondersteuning

-33.752

-35.064

-35.785

-38.721

-39.597

Veiligheid

-5.364

-5.884

-6.160

-6.028

-6.017

Verkeer vervoer en waterstaat

-11.169

-12.456

-12.907

-13.332

-12.645

-12.588

Economie

-1.462

-1.789

-1.348

-1.352

-1.141

-1.140

Onderwijs Sport Cultuur & Recreatie

-18.731

-21.768

-20.991

-22.211

-22.296

-23.733

Sociaal domein

-70.232

-74.245

-81.272

-79.603

-79.355

-79.166

Volksgezondheid en milieu

-20.386

-22.781

-22.832

-21.732

-21.686

-20.946

Volkshuisv.leefomg. & sted vernieuwing

-13.953

-9.605

-7.079

-7.381

-6.710

-6.415

Totaal Lasten

-175.049

-183.593

-188.374

-190.360

-189.447

-190.248

122.454

127.072

137.300

133.012

134.694

136.970

Lasten -40.243

Baten Bestuur en ondersteuning Veiligheid Verkeer vervoer en waterstaat Economie

156

164

2.704

1.863

1.131

1.056

553

417

424

392

Onderwijs Sport Cultuur & Recreatie

4.526

3.586

3.516

3.428

3.335

3.465

Sociaal domein

20.758

17.413

19.980

20.576

20.755

20.855

Volksgezondheid en milieu

17.280

17.158

18.412

17.813

17.414

Volkshuisv.leefomg. & sted vernieuwing

13.254

7.199

3.421

4.017

3.339

3.015

Totaal Baten

181.627

174.863

184.348

180.565

181.623

183.331

6.578

-8.730

-4.026

-9.795

-7.824

-6.917

Bestuur en ondersteuning

-19.691

-11.344

-9.806

-734

-710

Verkeer vervoer en waterstaat

-1.700

-800

Saldo van baten en lasten Stortingen

Economie

-801

Onderwijs Sport Cultuur & Recreatie

-2.061

-1.486

-1.022

-921

-451

Sociaal domein

-3.899

-1.147

Volksgezondheid en milieu

-278

-310

-277

Volkshuisv.leefomg. & sted vernieuwing

-989

-3.612

-63

-105

-80

-50

-29.419

-18.698

-11.168

-2.037

-1.518

-1.488

Totaal Stortingen

Onttrekkingen Bestuur en ondersteuning

16.867

16.400

11.917

1.228

1.183

Veiligheid

150

145

1.236 0

Verkeer vervoer en waterstaat

349

1.049

1.131

875

135

Economie

1.175

584

213

Onderwijs Sport Cultuur & Recreatie

1.298

2.926

1.145

1.095

1.258

1.301

Sociaal domein

1.316

1.629

Volksgezondheid en milieu

470

1.647

626

575

531

174

Volkshuisv.leefomg. & sted vernieuwing

1.331

3.041

Totaal Onttrekkingen

22.840

27.428

15.220

4.047

3.156

2.885

Mutaties reserves

-6.578

8.730

4.052

2.010

1.638

1.397

Geraamd resultaat

-7.785

-6.186

-5.520

BBV INDICATOREN Onderstaand is de basisset van beleidsindicatoren opgenomen die op grond van het Besluit begroting en verantwoording (BBV) verplicht is voorgeschreven. In tegenstelling tot de indicatoren die in de programma’s (onder beleidsspeerpunten zijn opgenomen) sturen wij op deze BBV indicatoren niet actief. Alleen als een indicator een directe link heeft met één of meerdere van de beleidsspeerpunten sturen wij hier actief op. In dat geval is de betreffende indicator ook meegenomen binnen één van de programma’s. Het doel van het verplicht opnemen van de BBV indicatoren is om begrotingen inzichtelijker te maken voor raadsleden die niet met financiën zijn belast en betere onderlinge vergelijkbaarheid van de gemeentebegrotingen mogelijk te maken. De meeste indicatoren zijn beschikbaar via de website www.waarstaatjegemeente.nl. Op deze site is het ook mogelijk om de indicatoren te vergelijken. Voor een aantal indicatoren geldt dat ze niet via landelijke bronnen beschikbaar zijn. Dit betreft de indicatoren die vallen onder het programma Bestuur en ondersteuning. Deze moeten dan ook door gemeenten zelf worden berekend. Op de volgende pagina’s zijn de voorgeschreven indicatoren onderverdeeld naar de programma’s van deze begroting. Hierbij zijn per indicator de score van Krimpenerwaard en Nederland gepresenteerd.

Indicator

Waarde 2024

Bevolkingsaantal

Eenheid 2025

57.700

57.785 Aantal inwoners

Formatie

8,2

8,4 Aantal fte per 1.000 inwoners

Bezetting

7,5

*7,0 Aantal fte per 1.000 inwoners

Apparaatskosten

€798,50

Externe inhuur

5,17%

4,79% % van de totale loonsom + totale kosten inhuur

Overhead

12,66%

12,46% % van totale begrote lasten

*O.b.v. bezetting per 1-1-2024

€893,56 Kosten per inwoner

Taakveld

Naam indicator - eenheid (conform Regeling beleidsindicatoren gemeenten)

Krimpenerwaard Nu

Vorig jaar

Nederland Nu

Vorig jaar

1. Veiligheid

Diefstallen uit woning - Aantal per 1.000 inwoners

1,2

1,1

1,3

1,4

1. Veiligheid

Geweldsmisdrijven - Aantal per 1.000 inwoners

2,3

2,6

4,3

4,6

1. Veiligheid

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) - Aantal per 1.000 inwoners

5,1

6,8

5,8

1. Veiligheid

Verwijzingen Halt - Aantal per 1.000 jongeren

7,5

8,7

1. Veiligheid

Winkeldiefstallen - Aantal per 1.000 inwoners

1,0

0,7

2,5

2,3

3. Economie

Functiemenging - %

47,5%

46,9% 54,2%

53,8%

3. Economie

Vestigingen (van bedrijven) - Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 tot en met 64 jaar

183,5

175,9 181,8

174,1

4. Onderwijs

Absoluut verzuim - Aantal per 1.000 leerlingen

2,6

6,3

4,2

4. Onderwijs

Relatief verzuim - Aantal per 1.000 leerlingen

26,4

27,2

4. Onderwijs

Voortijdig schoolverlaters totaal (VO MBO)

1,7%

1,6% 2,4%

1,9%

5. Sport, cultuur en recreatie

Niet-sporters - %

52,5%

51,8% 46,4%

49,0%

6. Sociaal Domein

Werkloze jongeren - % 16 t/m 22 jarigen

6. Sociaal Domein

Kinderen in uitkeringsgezin - % kinderen tot 18 jaar

6. Sociaal Domein

Lopende re-integratievoorzieningen - Aantal per 10.000 inwoners van 1564 jaar

148,9

139,1 191,5

197,7

6. Sociaal Domein

Banen - Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15-64 jaar

620,7

604,2 836,6

825,4

6. Sociaal Domein

Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo - Aantal per 10.000 inwoners

590

600

700

6. Sociaal Domein

Jongeren met een delict voor de rechter - % 12 t/m 21 jarigen

6. Sociaal Domein

Jongeren met jeugdhulp - % van alle jongeren tot 18 jaar

11,9%

11,6% 13,5%

13,2%

6. Sociaal Domein

Jongeren met jeugdbescherming - % van alle jongeren tot 18 jaar

1,3%

1,4% 1,1%

1,2%

6. Sociaal Domein

Jongeren met jeugdreclassering - % van alle jongeren van 12 tot 23 jaar

0,2%

0,2% 0,3%

0,3%

6. Sociaal Domein

Netto arbeidsparticipatie - % van de werkzame beroepsbevolking t.o.v. de beroepsbevolking

75,1%

74,1% 73,1%

72,2%

6. Sociaal Domein

Personen met een bijstandsuitkering - Aantal per 10.000 inwoners

186,7

220,7 344,8

431,2

7. Volksgezondheid en Milieu

Hernieuwbare elektriciteit - %

14,4%

14,4% 33,3%

33,2%

7. Volksgezondheid en Milieu

Omvang huishoudelijk restafval - Kg per inwoner

104,3

112 147,7

170

8. Vhrosv

Demografische druk - %

80,8%

80,1% 70,4%

70,3%

8. Vhrosv

Nieuw gebouwde woningen - Aantal per 1.000 woningen

3,1

11,6

9,1

9,3

8. Vhrosv

Gemiddelde WOZ-waarde - x € 1.000

404

388

379

369

8. Vhrosv

Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden - in €uro's

874,0

815

860

8. Vhrosv

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden in €uro's

995,5

925

942

Bron: www.waarstaatjegemeente.nl

PARAGRAFEN A. Lokale heffingen In deze paragraaf staat informatie over de gemeentelijke heffingen, het beleid rondom de lokale heffingen, een overzicht van de tarieven, een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid en de lokale lastendruk. Algemeen De totale begrote opbrengst aan belastingen en overige heffingen bedraagt in 2025 ruim € 34,4 miljoen. In onderstaande tabel zijn de opbrengsten van de lokale heffingen weergegeven: bedragen x € 1.000

2024

2025

Onroerende-zaakbelastingen

13.465

14.774

Rioolheffing

6.429

6.684

Afvalstoffenheffing

7.596

7.660

Toeristenbelasting

272

278

Lijkbezorgingsrechten

1.080

1.105

Leges

5.168

4.159

Marktgelden

Havengelden

Kwijtschelding

-380

-376

33.767

34.424

In de Nota lokale heffingen is het huidige beleid met betrekking tot de gemeentelijke belastingen en heffingen beschreven. Jaarlijks wordt in de begroting en de jaarrekening over de uitvoering van het beleid gerapporteerd in de paragraaf lokale heffingen. Bij de heffingen (afvalstoffenheffing, rioolheffing, lijkbezorgingsrechten, leges, marktgelden en havengelden) mogen de geraamde baten niet hoger zijn dan de geraamde lasten. Bij de toe te rekenen kosten worden onder andere de kwijtschelding, de kosten van het SVHW en de kosten van toezicht meegenomen, maar de beleidsuren en uren van handhaving niet. Bij de belastingen (OZB en toeristenbelasting) geldt deze wettelijke eis niet. De opbrengst van de belastingen komt in de algemene middelen van de gemeente terecht. Het algemene uitgangspunt is om de tarieven en bij de OZB de opbrengst te indexeren met de inflatie van 2,3%. Het Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling (SVHW) verzorgt de uitvoering van diverse belastingen voor de gemeenten. 1. Onroerendezaakbelastingen (OZB) De OZB wordt berekend naar een percentage van de WOZ-waarde van woningen en niet-woningen. Het SVHW bepaalt jaarlijks een nieuwe WOZ-waarde van de woning of niet-woning. Drie groepen krijgen een aanslag OZB, namelijk eigenaren van woningen, eigenaren en gebruikers van niet-woningen. Voor iedere groep geldt een eigen tarief.

Gebruikers van woningen, bijvoorbeeld huurders, krijgen geen aanslag OZB. De uitkomsten van de taxatie door het SVHW zijn voor de begroting nog niet definitief. Daarom wordt gerekend met de (geactualiseerde) waardegegevens van waardepeildatum 1 januari 2023 en de geschatte waardeontwikkeling van woningen en niet-woningen. De verwachting is dat in onze gemeente de gemiddelde WOZ-waarde bij woningen stijgt met 4,3% en bij niet-woningen met 0,5%. De waardestijging leidt niet tot een hogere opbrengst OZB, omdat de waardestijging gecompenseerd wordt door een verlaging van de tarieven. Zoals eerder aangegeven wordt dit jaar de opbrengst naast de

inflatie ad. 2,3% gecorrigeerd met 7% als onderdeel van het dekkingsplan van deze begroting. Op basis van deze cijfers zien de tarieven er als volgt uit: bedragen x € 1.000

2023

2024

2025

Eigenaren woning

0,0858%

0,0875%

0,0909%

Eigenaren niet-woning

0,2641%

0,2705%

0,2838%

Gebruikers niet-woning

0,2181%

0,2191%

0,2370%

2. Rioolheffing De rioolheffing wordt geheven van de gebruiker. Bij woningen wordt de hoogte van de rioolheffing bepaald door de grootte van het huishouden. Bij niet-woningen is de WOZ-waarde de basis. Uitgangspunt is kostendekkende tarieven. De uitgaven zijn geïndexeerd met de inflatie. Woning: eenpersoonshuishouden

2023

2024

2025

€201,65

€206,30

Woning: meerpersoonshuishouden

€268,80

€275,00

Niet-woning: % van de WOZ-waarde

0,0834%

0,0853%

(max. € 1.185,15)

(max. € 1.212,40)

Berekening kostendekkendheid rioolheffing Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente

5.699.405

Inkomsten taakveld(en), excl. Heffingen netto kosten taakveld(en)

5.699.405

Toe te rekenen kosten

480.677

Overhead incl. (omslag)rente

775.831

BTW

819.498

Totale kosten

7.775.411

Opbrengst heffingen

6.684.483

Dekkingspercentage

86,0%

Het dekkingspercentage wordt 100% door de inzet van de voorziening Riool van € 1.090.928. Dit is het verschil tussen de totale opbrengst en de totale kosten in de bovenstaande tabel.

3. Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing wordt geheven van de gebruiker. Uitgangspunt is 100% kostendekkende tarieven. De uitgaven zijn geïndexeerd met de inflatie. Door besparingen van Cyclus op het gebied van de verwerking en de inzameling is het dit jaar niet nodig om de tarieven te verhogen. Vast tarief

2023

2024

2025

€183,40

€209,10

vermeerderd met per lediging restafval (140 liter)

€7,15

€8,15

per lediging restafval (240 liter)

€12,25

€13,95

per storting in container

€3,05

€3,50

Berekening kostendekkendheid afvalstoffenheffing Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente

7.126.906

Inkomsten taakveld(en), excl. Heffingen

-712.914

netto kosten taakveld(en)

6.413.992

Toe te rekenen kosten

343.166

Overhead incl. (omslag)rente

124.953

BTW

814.820

Totale kosten

7.696.931

Opbrengst heffingen

7.660.169

Dekkingspercentage

99,5%

Het dekkingspercentage wordt 100% door de inzet van de voorziening Afval van € 36.763. Dit is het verschil tussen de totale opbrengst en de totale kosten in de bovenstaande tabel. 4. Toeristenbelasting De toeristenbelasting wordt geheven van degene die gelegenheid biedt tot verblijf (de ondernemer) op land, maar het is uiteindelijk de gast van buiten de gemeente die de belasting betaalt. De ondernemer mag de belasting namelijk doorberekenen aan zijn gasten. Het tarief wordt geïndexeerd met de inflatie. Aan de raad is voorgesteld om met ingang van 2026 ook toeristenbelasting te heffen voor overnachtingen op water. Per persoon per overnachting

2023

2024

2025

€1,81

€1,92

€1,96

5. Lijkbezorgingrechten Lijkbezorgingsrechten worden geheven voor het gebruik van een begraafplaats en voor het door de gemeente verlenen van diensten in verband met begraven en de begraafplaatsen. De tarieven worden geïndexeerd met de inflatie. Voor de tarieven wordt verwezen naar de vast te stellen tarieventabel bij de Verordening lijkbezorgingsrechten 2025. Berekening kostendekkendheid lijkbezorgingsrechten Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente

1.612.840

Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen

-210.181

netto kosten taakveld(en)

1.402.659

Toe te rekenen kosten

Overhead incl. (omslag)rente

496.617

BTW

Totale kosten

1.899.276

Opbrengst heffingen

1.105.139

Dekkingspercentage

58,2%

De kapitaallasten worden gedekt uit de reserve Begraafplaatsen en uit de reserve Kapitaallasten. De onttrekking wordt meegenomen bij de inkomsten van het taakveld waardoor de netto kosten lager worden. 6. Leges Leges mogen maximaal 100% kostendekkend zijn. De tarieven worden geïndexeerd met de inflatie. Een aantal legestarieven is wettelijk gemaximeerd, zoals het tarief voor een paspoort, een rijbewijs en een aanwezigheidsvergunning speelautomaten. In die gevallen wordt het maximale tarief gehanteerd (afgerond op € 0,05 naar beneden). Voor de tarieven wordt verwezen naar de vast te stellen tarieventabel bij de Legesverordening 2025. Op 1 januari 2024 zijn de Omgevingswet en (deels) de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen in werking getreden. De legesverordening 2024 is hierop aangepast, waarbij voor zover mogelijk beleidsneutraal is overgegaan. De ervaringen met deze nieuwe wetten zijn nog onvoldoende om te evalueren. Deze evaluatie zal op een later moment plaatsvinden. Berekening kostendekkendheid leges Hst. 1 Algemene dienstverlening Kosten taakveld(en) Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen netto netto kosten taakveld(en) Toe te rekenen kosten Overhead incl. (omslag)rente BTW

1.512.530 1.512.530 519.142 -

Totale kosten

2.031.672

Opbrengst heffingen

1.486.949

Dekkingspercentage

73,2%

X Berekening kostendekkendheid leges Hst. 2 Dienstverlening en besluiten in het kader van de Omgevingswet Kosten taakveld(en) Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen netto netto kosten taakveld(en) Toe te rekenen kosten Overhead incl. (omslag)rente BTW

1.688.790 1.688.790 75.000 1.108.770 -

Totale kosten

2.872.560

Opbrengst heffingen

2.607.429

Dekkingspercentage

90,8%

Berekening kostendekkendheid leges Hst. 3 Dienstverlening vallend onder de dienstenrichtlijn en niet vallend onder hst. 2 paragraaf 3.1 Horeca Kosten taakveld(en) Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen netto netto kosten taakveld(en) Toe te rekenen kosten Overhead incl. (omslag)rente BTW Totale kosten

98.408 98.408 74.197 172.605

Opbrengst heffingen

7.866

Dekkingspercentage

4,6%

X Berekening kostendekkendheid leges Hst. 3 Dienstverlening vallend onder de dienstenrichtlijn en niet vallend onder hst. 2 Paragraaf 3.3 Organiseren evenement of markt Kosten taakveld(en) Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen netto netto kosten taakveld(en) Toe te rekenen kosten Overhead incl. (omslag)rente BTW

393.634 393.634 296.787 -

Totale kosten

690.421

Opbrengst heffingen

26.914

Dekkingspercentage

3,9%

X Berekening kostendekkendheid leges Hst. 3 Dienstverlening vallend onder de dienstenrichtlijn en niet vallend onder hst. 2 Paragraaf 3.4 Standplaatsen Kosten taakveld(en) Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen netto netto kosten taakveld(en) Toe te rekenen kosten Overhead incl. (omslag)rente BTW

33.471 33.471 9.962 -

Totale kosten

43.433

Opbrengst heffingen

19.374

Dekkingspercentage

44,6%

Berekening kostendekkendheid leges Hst. 3 Dienstverlening vallend onder de dienstenrichtlijn en niet vallend onder hst. 2 Paragraaf 3.5 Wet kinderopvang Kosten taakveld(en) Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen netto netto kosten taakveld(en) Toe te rekenen kosten Overhead incl. (omslag)rente BTW

117.210 117.210 10.307 -

Totale kosten

127.517

Opbrengst heffingen

10.844

Dekkingspercentage

8,5%

7. Marktgelden De marktgelden worden geheven van degene aan wie een standplaats op een markt ter beschikking gesteld is. Dit zijn de dag- of weekmarkten waar bijvoorbeeld eetwaren en textielwaren te koop zijn. De marktgelden mogen maximaal 100% kostendekkend zijn. De marktgelden kennen een gedifferentieerd tarief voor de grote markten, de kleine markten en de mini markten voor een vaste standplaats. De tarieven worden berekend per strekkende meter frontbreedte: 2023

2024

2025

grote markt (20 en meer standplaatsen)

€28,00

€29,75

€30,45

kleine markt (6 t/m 19 standplaatsen)

€18,40

€19,55

€20,00

mini markt (1 t/m 5 standplaatsen)

€12,05

€12,80

€13,10

Berekening kostendekkendheid marktgelden 20 en meer

6 t/m 19

1 t/m 5

totaal

Begrote kosten

€21.178

€41.778

€10.880

€73.835

Begrote opbrengsten

€17.783

€23.040

€3.930

€44.753

Dekkingspercentage

84,0%

55,1%

36,1%

60,6%

Er is bewust voor gekozen om het tarief van de kleinere markten laag te houden om de leefbaarheid van de kleine kernen te behouden. Er is minder vraag naar standplaatsen op deze markten dan naar standplaatsen op de grote markten. 8. Havengelden Havengelden worden geheven van de schipper, de rederij, de eigenaar van het vaartuig, degene die het schip heeft gecharterd of degene die als vertegenwoordiger van één van dezen optreedt. De havengelden mogen maximaal 100% kostendekkend zijn. De tarieven worden geïndexeerd met de inflatie. Voor de tarieven wordt verwezen naar de vast te stellen Verordening havengelden 2025. Nieuw dit jaar is dat de reserveringskosten nu verwerkt zijn in de havengelden zodat zij niet meer apart vooraf in rekening worden gebracht. Berekening kostendekkendheid havengelden Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente

121.027

Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen netto kosten taakveld(en) Toe te rekenen kosten Overhead incl. (omslag)rente BTW

121.027 32.114 -

Totale kosten

153.141

Opbrengst heffingen

107.433

Dekkingspercentage

70,2%

9. Overige heffingen De BIZ-bijdrage is een bestemmingsbelasting die op verzoek van ondernemers wordt geheven. Het biedt ondernemers de mogelijkheid om met hulp van de gemeente aanvullende diensten uit te voeren om de openbare ruimte bij bedrijventerreinen of winkelgebieden schoner, veiliger of goed bereikbaar te maken. De opbrengst van de BIZ-bijdrage wordt als subsidie uitgekeerd aan de door de ondernemers opgerichte uitvoeringsorganisatie die zorgt voor de plannen en de uitvoering. De heffing van de BIZbijdrage beperkt zich tot een bepaald gebied in de gemeente, de bedrijveninvesteringszone (BIZ). De bij aanvang van de BIZ opgestelde verordening geldt voor het hele BIZ-tijdvak (5 jaar) en bevat de tarieven voor alle jaren. Er is een BIZ-heffing voor het centrum van Bergambacht (2021-2025), voor bedrijventerrein De Wetering in Bergambacht (2021-2025) en voor het centrum van Schoonhoven (20242028).

10. Overzicht lokale lastendruk Bij de lokale lastendruk nemen we de OZB, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing mee in de berekening. De WOZ-waarde 2024 is gecorrigeerd met de gemiddelde waardestijging van woningen. Bij de afvalstoffenheffing is uitgegaan van een meerpersoonshuishouden met een container van 240 liter die gemiddeld 9,6x per jaar geleegd wordt (in de begroting 2024 werd ook uitgegaan van 9,6 ledigingen). Eigenaar woning

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Krimpenerwaard&id=784a9424-f467-4d73-9e63-e7085d17dfa1