210713 Notulen openbare raadsvergadering gemeente Krimpenerwaard 13 juli 2021 def.docx

Het antwoord van het college op onze vraag dat het college bevoegd is, is procedureel onjuist. Pro Krimpenerwaard heeft in het commissieoverleg aan het college gevraagd om een actueel financieel overzicht voor de komende raadsvergadering. Maar dat ziet het college niet zitten. Je moet de raad een beetje dom houden, anders heb je er alleen maar last van. Macht-tegenmacht. Het college heeft zich plots bedacht en op 8 juli 2021 ontvingen wij een bijgewerkte kadernota. Dat maakt het er niet beter op, namelijk een uitstraling van nog meer vaagheden en onmacht. Volgens het college schijnt financieel de zon weer. Ze weigert haar verantwoordelijkheid te nemen en weigert het in het kamertje geniep besproken bezuinigingspakket in de raadsvergadering aan de orde te stellen. Het concept-bezuinigingspakket ligt nu de la van het college, naast het burgerinitiatief Panorama Krimpenerwaard. De werkelijke reden om het bezuinigingspakket nu niet te bespreken, zijn de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2022. Nu wordt de bestuurlijke verantwoordelijkheid daaraan ondergeschikt gemaakt. Op verzoek van Pro Krimpenerwaard om ons te informeren over de mogelijke bezuinigingen, krijgen wij een raadsinformatiebrief van het college achter het slot van geheim.

Het college heeft blijkbaar besloten om deze ingrijpende maatregelen niet openbaar te maken, met als argument te voorkomen dat overbodige en onnodige onrust in de samenleving zou kunnen ontstaan. Pro Krimpenerwaard voert zijn bijdragen voor de noodzakelijke bezuinigingen, zoals eerder met het college gedeeld, wel bij onze algemene beschouwingen. Wij nemen hiermee onze verantwoordelijkheid en zijn transparant naar de kiezer. Pro Krimpenerwaard kan nu op grond van de gepresenteerde financieel ondeugdelijke kadernota geen ander besluit nemen dan deze pagina 17 van 52

nota voor kennisgeving aan te nemen. Pro Krimpenerwaard begrijpt in die context dat er een beleidsarme kadernota is opgesteld. Wat ons verder opviel in de kadernota? Verbeteren bereikbaarheid. Er wordt nog steeds sterk ingezet op de lobby in het kader van het MIRT, het Meerjarenprogramma Infrastructuur Ruimte & Transport. De komende maanden wordt in afstemming met de provincie en alle partijen in de raad door het college het bod uitgewerkt en aan de raad voorgelegd. Dit bod betreft de zogenaamde verstedelijkingsopgave van maximaal 200 hectare en dat gaat om meer dan alleen woningbouw. Dit bod is vooral bedoeld voor een versterking van de kernen. Op onze vragen in de commissie antwoordt het college dat deze doelstelling nog steeds wordt onderschreven. Dat is in schrille tegenstelling met de onderbouwing van zowel VGBK en raadslid Pannekoek. Dat hij weer tot VGBK kan toetreden, nu die extra oeververbinding van de baan is. Niet dus, en dat vraagt om uitleg. Worden wij weer voor het lapje gehouden? Die affaire heeft de gemeenschap al 500.000 euro gekost. Wij dienen een amendement in. Gezien de ambitie van sport, cultuur en recreatie lijkt het erop dat de kernvoorzieningen op termijn worden losgelaten. Wij willen dat aan de basisvoorzieningen niet wordt getornd en dienen een amendement in. Pro Krimpenerwaard wil dat eindelijk iedereen kan en mag meedoen. Sociaal domein.

Slechts 75 procent van die groep heeft tot nog toe een gesprek gehad. De inspanning is minimaal. Slechts 25 procent heeft in 2022 een zinvolle dagbesteding. Wij dienen hiervoor een motie in. Biodiversiteit en dierenwelzijn moeten steviger worden aangezet en niet alleen op papier met nota’s. Zet handhavers in het buitengebied in en zorg dat het gebied geschikt wordt voor de weidevogels en insecten. Het is opvallend dat niet extra wordt geïnvesteerd door de gemeente. De provincie zet wel 1,1 miljoen euro extra in voor de bescherming van de weidevogels. Het college stelt voor om de OZB slechts met het inflatiepercentage te verhogen en dat heeft natuurlijk onze instemming, evenals het uiteindelijk afschaffen van de hondenbelasting. De capaciteit ruimtelijke ordening wordt fors uitgebreid met drie fte. 300.000 euro voor handhaving en toezicht op dit gebied. Op onze vragen blijkt dat het college niet voornemens is de illegale activiteiten in het buitengebied in kaart te brengen. Deze financiële inzet wordt gebruikt om de fors toegenomen juridische procedures van onze inwoners te bestrijden. Het college begrijpt niet dat het namens de inwoners de gemeente bestuurt. Nog steeds heeft het college de toegezegde informatie over de mogelijke besteding van de Eneco-gelden niet met de raad gewisseld. Dat heb ik hiervoor al aangegeven bij de jaarrekening.

Veel starters komen door het tekort aan betaalbare woningen en de oververhitte woningmarkt niet in aanmerking voor een woning. Tiny houses bieden ook geen soelaas, omdat het college tegen de bouw van deze miniwoningen is. Wij dienen voor tiny houses en alternatieve woonvormen een motie in. In 2021 zijn er slechts elf woningen bijgekomen en is het aantal sociale huurwoningen met 146 afgenomen. Pro Krimpenerwaard wil dit aanpakken. Tot nu toe zijn commerciële partijen actief op het gebied van de middenhuur en de koopwoningen. De woningcorporaties zijn verantwoordelijk voor de bouw van sociale huurwoningen. De gemeente moet een actievere rol vervullen en het initiatief nemen om huurwoningen te bouwen in het middensegment en premiekoopwoningen door het oprichten van een woonfonds, waarin de gemeente deelneemt als participant. Uiteraard moet hieraan een gedegen plan worden gekoppeld. Bovendien is dit een goede investering omdat het geld bijna niets oplevert. College, neem uw verantwoordelijkheid. De motie Onderzoek naar de bouw van middenhuur en premiekoopwoningen wordt ingediend. Het opkoopverbod van woningen moet worden opgelegd. Met de opkoopbescherming kunnen steden, wij ook, de komende vijf jaar fors ingrijpen om de krapte en de extreem hoge prijzen op de woningmarkt aan te pakken.

Ze kunnen wijken aanwijzen waar beleggers geen goedkope en middeldure panden mogen opkopen voor verhuur. Onderzoek of dit soelaas biedt als bijdrage aan een betaalbare woningmarkt.

pagina 18 van 52

Dan hebben wij nog een groot aantal moties en vervolgens hebben wij ook uitgebreid onze bezuinigingsvoorstellen beschreven. Transparant, dus.’ De heer Pannekoek, VGBK, is niet de woordvoerder namens zijn fractie. Hem wordt echter gevraagd persoonlijk een reactie te geven. Pro Krimpenerwaard dient nog net geen motie of amendement in om Waard18 terug te laten komen. Wat opvalt is dat Pro Krimpenerwaard na de afgelopen periode, en de jaren daarvoor, nog steeds niet weet hoe de gemeentepolitiek werkt. Het belangrijkste is dat de voorliggende kadernota het resultaat is van een on-going proces van vier jaar. Pro Krimpenerwaard kan een verhaal houden over de tweede oeververbinding, de verstedelijkingsopgave en de 200 hectare. Dat is allemaal niet aan de orde. Dit ter geruststelling. De heer Struijs, PK, is zeker niet gerustgesteld. Hij heeft dezelfde vraag gesteld aan het college. De genoemde doelen zijn nog steeds het streven volgens het college. Er is dus niets veranderd. Op het nadrukkelijke verzoek om die passage in de kadernota aan te passen, nodigt het college Pro Krimpenerwaard uit een amendement in te dienen. Dat komt er dus. De heer Van der Hek, VGBK, gaat niet op alles in uit het betoog van Pro Krimpenerwaard, want hij is die populistische toon een beetje zat.

Blijkbaar sluit Pro Krimpenerwaard leningen af tegen een hoge rente om in de toekomst te investeren, in plaats van dit momentum van lage rente. Continu spreekt Pro Krimpenerwaard over ‘kamertje geniep’. Dat is het niet. Het is een toegankelijke vergadering voor alle partijen met alle gekozen raadsvertegenwoordigers. De heer Struijs kan daarbij zitten, maar dat vertikt hij. Pro Krimpenerwaard heeft het over de 500.000 euro die het de gemeente zou kosten. Eindelijk gaf de heer Struijs in de laatste commissievergadering toe dat een wethouder minder 82.000 euro minder kost. Pro Krimpenerwaard blijft over 500.000 euro spreken. VGBK begrijpt dat niet meer. De heer Struijs, PK, vindt zijn betoog weinig populistisch. Zijn fractie heeft aangegeven niet deel te willen nemen aan ‘kamertje geniep’ met heldere redenen. Pro Krimpenerwaard wil het bezuinigingspakket in het openbaar bespreken. De fractie heeft geen reden bang te zijn voor de controle van de inwoners. Daar open ingaan, stellen de inwoners zeer op prijs. Of de rente straks hoger wordt, is nog niet bekend. De gemeente zet 80 miljoen euro aan leningen uit. Het zal nodig zijn. De fractie heeft nooit gepleit om te wachten tot de rente stijgt. Die veronderstelling van VGBK klopt niet. De hoge kosten van de extra wethouder zijn inderdaad 82.000 euro per jaar volgens de jaarrekening.

De vertrokken wethouder is langer in functie geweest. Pro Krimpenerwaard heeft altijd gepleit voor vier wethouders. De coalitie koos voor zes wethouders plus de problemen die door VGBK zijn ontstaan, waardoor er een nieuwe coalitie moest komen. Alles bij elkaar opgeteld komt Pro Krimpenerwaard uit op circa 500.000 euro uitgaven. De heer Zuijderwijk, VVD, hoort tussen alle lucht Pro Krimpenerwaard zeggen dat die fractie de woningbouw uit het slop wil trekken. De VVD heeft geen duidelijke voorstellen gehoord waardoor dat substantieel gaat lukken. Pro Krimpenerwaard stelt dat de inhuur te duur is en de eigen organisatie dit moet oplossen. Het grote voordeel van inhuurkrachten is dat ze een bepaalde capaciteit en expertise meebrengen en beter inspelen op de actualiteit. Het is onbegrijpelijk dat Pro Krimpenerwaard daartegen is. Het enige wat helpt, is daadwerkelijk bouwen. Wil die fractie bouwen buiten de contouren, dus in het groen? De heer Struijs, PK, is geen lid van een partij die wat lucht uitblaast of aan luchtfietserij doet. De fractie kijkt naar wat het college haar aanreikt. Daar zit niks nieuws in en daarop geeft de fractie een reactie. Bij de inhuur kan het college sturen binnen het bestaande personeelsbudget. Hierop moet het college worden aangesproken. Pro Krimpenerwaard vindt inhuur geen goed idee, omdat dat tweeënhalf keer zoveel kost.

De fractie kan een half uur uittrekken om haar voorstellen pagina 19 van 52

voor de woningproblematiek te bespreken. Daarvoor is deze vergadering niet bedoeld. De fractie wil het initiatief nemen om daaraan verder inhoud te geven. Dat doet zij door nu wat lijn erin aan te brengen, onder verwijzing naar Rijswijk. Na jaren van discussie heeft deze gemeente geen oplossing geboden waaraan de jongeren in de Krimpenerwaard iets hebben gehad. Bouwen buiten de kernen is altijd de gemakkelijkste optie. Daar is Pro Krimpenerwaard niet voor. De fractie wil eerst kritisch kijken wat binnen de rode contouren van bestaande bestemmingsplannen mogelijk is. De groene contouren zijn de fractie veel waard.  Lokaal op 1 Mevrouw Smit, Lokaal op 1, houdt namens haar fractie de algemene beschouwing. ‘De financiën van onze gemeente zijn gelukkig weer gezond verklaard. Gemeenten krijgen geld ter compensatie van de jeugdzorgkosten en de herverdeling van het gemeentefonds komt eraan. De VNG heeft al aangegeven niet aan deze herverdeling mee te werken als het te verdelen bedrag gelijk blijft. Er is een uitspraak van de arbitragecommissie inzake jeugdzorgtekorten en het Rijk heeft 1,3 miljard euro toegezegd ter compensatie van deze tekorten, boven op een bedrag van 493 miljoen euro. Lokaal op 1 is blij met de sluitende begroting voor 2022. Een sluitende begroting voor de jaren erna kan beter worden overgelaten aan de nieuwe raad en college.

Er zijn momenteel zoveel financiële onzekerheden, dit zou een interessante optie kunnen zijn. Naar de reactie van de provincie kan worden geraden. Het is duidelijk dat er veel ramingen en verwachtingen niet zullen sporen met de uiteindelijke werkelijkheid. Het inkomensafhankelijk maken van de eigen bijdragen aan de WMO is volgens Lokaal op 1 noodzakelijk om de tekorten op dit onderdeel in te dammen. Dienstverlening. Wat betreft de dienstverlening. Digitaal waar het kan en fysiek waar het moet. Brieven naar inwoners dienen in begrijpelijke taal te worden geschreven. Hulpverlenen bij het aanvragen van vergunningen en subsidies moet, indien nodig, standaard worden. Hierbij kan een subsidiespreekuur worden ingesteld. De gemeente moet telefonisch goed bereikbaar blijven. Er valt een slag te maken, voordat wij het rapportcijfer 8 hebben bereikt. De gemeente moet er zijn voor de inwoners en niet andersom. Burgerparticipatie: Hot item voor Lokaal op 1 is de burgerparticipatie. Inwoners nemen steeds vaker het voortouw om zaken te activeren in hun leefomgeving en initiatieven te nemen. In andere vormen van participatie vraagt de gemeente advies, meebeslissen of een andere samenwerking van haar inwoners. Participatie kan bijdragen tot betere plannen en processen. Uiteraard moet de gemeente alle belangen afwegen en moeten er duidelijke uitgangspunten en spelregels worden afgesproken.

Veiligheid. Ondermijning is een bedreiging van de rechtsstaat. Vermenging van de onder- en bovenwereld is absoluut ongewenst. De aanpak hiervan moet worden voortgezet en eventueel uitgebreid. Signalen vanuit onze bewoners moeten worden opgevangen. De loketfunctie is hierbij gewenst, al dan niet anoniem. We hopen binnenkort een rapportage te ontvangen van de resultaten die tot nu toe zijn bereikt. Het intensieve scheepvaartverkeer op de grote rivieren baart ons nog steeds zorgen. Het aantal schepen neemt jaarlijks toe en hetzelfde geldt voor de omvang van deze schepen. Wij vragen opnieuw om de toegezegde oefening te houden, zodra dit weer mogelijk is. Verkeer. Wij blijven bezorgd over de ontsluiting van de Algeracorridor. Opvallend is dat door het wegvallen van de verkeerslichten in Krimpen aan den IJssel, de doorstroom sneller lijkt te gaan dan voorheen. In het belang van onze inwoners en bedrijfsleven blijven wij pleiten voor een structurele verbetering van de corridor en een tweede oeververbinding. Het integraal verkeersveiligheidsplan duurt erg lang. Wat is er aan de hand? De geluidsoverlast van motoren, die veel bewoners van de Krimpenerwaard in de zomerweekenden ondervinden is een probleem. Kan hieraan wat worden gedaan, eventueel in samenspraak met de rijders? Zij moeten zich houden aan de regels. Bouwen op vervuilde grond.

Lokaal op 1 is fel gekant tegen het bouwen op sterk vervuilde grond. Wij kennen te veel locaties waar het in het verleden mis is gegaan en hebben hier persoonlijke pagina 20 van 52

ervaringen mee. Voorbeelden zijn: Gouderak, Krimpen aan de Lek en Lekkerkerk. De geschiedenis dreigt zich te herhalen op het Aviaterrein in Ouderkerk aan den IJssel. Luchtvervuiling wordt een steeds groter probleem. Wij denken aan ontgassen van tankers waarop deze raad heeft geacteerd. Dit is nog niet gebeurd met het branden van haarden en allesbranders. Energie. De RES-onderhandelingen zijn afgerond. Het draagvlak onder de inwoners zal vergroot moeten worden. De energietransitie moet betaalbaar blijven voor iedereen. Lokaal op 1 is tegen windturbines in de Krimpenerwaard. We hebben meerdere malen aangekaart dat er meer is dan wind en zon. Nieuwe ontwikkelingen dienen op de voet te worden gevolgd. Toerisme. Stichting promotie Krimpenerwaard is in samenwerking met de gemeente hard aan het werk om de Krimpenerwaard op de kaart te zetten. Cheese Valley is hiervan een goed voorbeeld. Wij wonen in een prachtige omgeving, de Groenalliantie heeft het gebied van de Krimpenerhout, Surfplas en het Loetbos een enorme oppepper gegeven. Dit heeft prachtige wandel-, fiets- en kanoroutes opgeleverd. We kunnen trots zijn op de enige golfbaan in onze Krimpenerwaard. Met de stadjes Schoonhoven en Haastrecht hebben wij de toeristen zeker het nodige te bieden. Huisartsenpost. Een lang gekoesterde wens is een HAP in de Krimpenerwaard.

Inwoners blijven nadelen ondervinden van de afstanden die moeten worden afgelegd. Dit kan oplopen tot 60 kilometer vice versa. Elk jaar opnieuw vragen wij het college: ziet u nog steeds geen kansen? Woningbouw. Er zijn veel bouwplannen, maar de realisering gaat moeizaam. Procedures kennen veelal een stroperig verloop. Er is winst te behalen door deze meer synchroon te laten lopen. De jeugd en de senioren hebben het bijzonder moeilijk bij het vinden van een passende woning. Door het exploderen van de bouwkosten en de koopprijzen zijn steeds meer mensen aangewezen op een huurwoning, zowel in de sociale als middenklassesector. Wij kijken uit naar resultaten wat betreft tiny houses en Skaeve Huse. Er wordt veel over gepraat, maar de resultaten zijn nihil. Kijk naar de mogelijkheden, niet naar onmogelijkheden. Het is stil rond de knarrenhofjes en de Bernhardlocatie in Schuacht. De ontwikkelingen rond de laatstgenoemde locatie vinden wij zeer teleurstellend. Het duurt te lang en enthousiaste jonge inwoners krijgen geen kans. Waarom niet? Er moet in de komende jaren een aantal nieuwe scholen worden gebouwd. Deze dienen sober, doch doeltreffend te worden neergezet. Nieuw gemeentehuis. Lokaal op 1 is niet voor de bouw van een nieuw gemeentehuis van tientallen miljoenen. Sinds 2015 zijn er al miljoenen besteed aan de bestaande kantoorgebouwen.

Het verduurzamen van de locaties Lekkerkerk en Stolwijk is volgens ons de beste optie. We moeten ons niet laten leiden door lage rente en gekte op de bouwmarkt. Er zijn te veel onzekerheden die onze financiële positie kunnen beïnvloeden. Economie. Er worden initiatieven genomen om de samenleving van het slot te halen en het bedrijfsleven te stimuleren. De coronacrisis heeft zijn sporen nagelaten in veel bedrijven. Wij vragen aandacht voor ondernemingen die financiële hulp nodig hebben. Er liggen plannen voor de centrumontwikkeling van Schoonhoven, maar ook het centrum van enkele andere dorpskernen verdienen deze aandacht. Wij denken hier in het bijzonder aan de kernen Lekkerkerk en Ouderkerk aan den IJssel. Een belangrijke pijler is het verenigingsleven. Daarbij hoort een accommodatie, in eigen kern. Zodra verenigingen hun activiteiten in een andere kern moet voortzetten, bestaan deze niet lang meer. Voorbeeld hiervan is het dreigende culturele infarct in Lekkerkerk, na de sluiting van Amicitia. Lokaal op 1 vindt dat de gemeente de verantwoording op zich moet nemen onderdak te bieden aan de betreffende verenigingen. In het sociaal domein moet iedereen kunnen meedoen. Wij streven naar een groot bruto nationaal geluk. De jeugdgezondheidszorg, de Wmo met voorzieningen en de Participatiewet voor iedereen in de werkzame leeftijd.

De voorzieningen moeten echter geen hangmat, maar een vangnet zijn. Bekendheid met voorzieningen, tijdige leveringen van hulp en hulpmiddelen, eenvoudige aanvraagprocedures en laagdrempeligheid moeten passwoorden zijn. Wij vragen aandacht voor onze mantelzorgers. pagina 21 van 52

Sport- en accommodatiebeleid staat in het teken van harmonisatie. Vaak wordt dit in de praktijk egalisatie met onvoldoende oog voor lokale verschillen. Het sportpark Weijdehoek dreigt hiervan de dupe te worden. Een multifunctioneel park met een schaatsbaan met wedstrijdlicentie kan toch niet worden vergeleken met een kale ijsbaan? Wat betreft de voetbalvelden is er ook nog enige discussie. Wij pleiten voor een spoedige overeenstemming. Duurzaamheid, 24-uurs beschikbaarheid, open parken zijn termen, die het in het kader van de harmonisatie niet haalden. Lokale betrokkenheid dreigt verloren te gaan. De Lekkerkerkse wielerronde is een jaarlijks terugkerend fenomeen. Laat dit ook in de toekomst zo blijven. Wat betreft de harmonisatie van culturele instellingen dreigen er verregaande gevolgen. Wat ons betreft is maatwerk vereist, want je kunt geen appels met peren vergelijken. Er moet verschil worden gemaakt tussen muziekverenigingen en muziekverenigingen met muziekonderwijs. Ze mogen niet omvallen.’ De heer Zuijderwijk, VVD, vraagt of Lokaal op 1 als een oplossing voor de woningtekorten meer Skaeve Huse ziet. Mevrouw Smit, Lokaal op 1, ontkent dit. Zij was benieuwd naar de realisatie en de lopende ontwikkelingen daarbij. Het duurde erg lang voor zij antwoord kreeg op haar vragen. Mevrouw Bultman, CDA, hoort Lokaal op 1 terecht iets opmerken over de 8 voor dienstverlening.

Kunnen fysieke loketten in de kernen daarbij helpen? Zo niet, dan constateert het CDA dat Lokaal op 1 zijn verkiezingsprogramma in ieder geval gaat aanpassen op dit punt. Mevrouw Smit, Lokaal op 1, denkt dat de fysieke loketten in de kernen een gepasseerd station zijn. De fractie wil vasthouden aan wat niet haalbaar is. Liever concentreert de fractie zich op wat haalbaar is om de dienstverlening te verbeteren en hoopt dat die een 8 scoort. Dat kan ook door goede telefonische bereikbaarheid of huisbezoeken om de inwoners te helpen. De heer Van Dorp, CU, zoekt naar de balans tussen maatwerk en harmonisatie. Een inwoner, vereniging of organisatie uit Stolwijk heeft evenveel rechten als uit Lekkerkerk? Tot waar wil Lokaal op 1 het maatwerk doortrekken? Mevrouw Smit, Lokaal op 1, wil voor elke kern maatwerk toepassen, voor Stolwijk net zo goed als een andere kern. De gemeente moet goed in de gaten houden dat de enige schaatsbaan met wedstrijdlicentie is iets anders dan een ijsbaan in de andere kernen. De heer Van Dorp, CU, vraagt naar het standpunt bij voetbalverenigingen. Mevrouw Smit, Lokaal op 1, wil ook daar maatwerk toepassen. Met alle voetbalverenigingen is al overeenstemming bereikt. Alleen met Schoonhoven nog niet. Hopelijk leidt het college het ook daar in goede banen. De fractie heeft daarin alle vertrouwen.

De voorzitter schorst de vergadering Schorsing De voorzitter heropent de vergadering.  PvdA De heer Van der Graaf, PvdA, houdt namens zijn fractie de algemene beschouwing. ‘Wij bespreken vandaag de laatste kadernota van dit college. Een nota met veel financiële onzekerheid. Onzekerheid over structurele vergoedingen vanuit het Rijk ten aanzien van de almaar stijgende kosten binnen het sociaal domein. Onzekerheid over de uiteindelijke kosten van pagina 22 van 52

corona. Onzekerheid ten aanzien van de effecten van de herijking van het Gemeentefonds. Onzekerheid omtrent de gevolgen van de omgevingswet. Naast die vele onzekerheden krijgen we bijna maandelijks een waarschuwing over projecten die duurder uitvallen dan geraamd. Zelfs voor een financieel gezonde gemeente, zoals wij zijn, is het niet eenvoudig om op basis van zoveel onzekerheid en tegenvallers een degelijke kadernota te maken. In onze ogen is het een kadernota geworden die balanceert tussen hoop en vrees. De keuze voor enerzijds een beleidsarme kadernota, vanwege de financiële onzekerheid, en anderzijds om het nieuwe bestuur ruimte te geven om eigen keuzes te maken, is begrijpelijk. De zorg om een meerjarig sluitende begroting te kunnen maken, neemt steeds meer toe. Met incidentele middelen kun je geen structurele tekorten oplossen. Zolang er geen duidelijkheid is, heeft bezuinigen geen zin. Hooguit kunnen we uitgaven uitstellen die niet direct noodzakelijk zijn. Door verschillende oorzaken zien we dat ramingen bij projecten niet altijd kloppen met de werkelijke kosten. Hiervoor is extra aandacht nodig. De prijsstijgingen van de laatste tijd zijn moeilijk te voorspellen. Maar te optimistische ramingen omdat de bestaande situatie anders was dan verwacht, zijn te voorkomen.

Door de invloed van de bestrijding van het coronavirus zijn de inwoners die dat kunnen, thuis gaan werken. Deels thuiswerken, deels op kantoor maakt dat de behoefte aan kantoorruimte afneemt. Tegelijk zijn we meer gaan wandelen en fietsen en, als het kan, nemen we minder de auto. Deze ontwikkeling is van invloed op de inrichting en het beheer van onze wegen. De vraag wel of geen nieuw gemeentehuis moet inspelen op deze ontwikkeling ten aanzien van het gebruik van kantoorruimtes. Hoe dit toekomstig ruimtegebruik er uit zal zien, is nu voor een groot deel gissen. Veel van onze inwoners hebben door de invloed van het coronavirus hun inkomsten achteruit zien gaan. De verwachting is dat de omvang van deze groep de komende maanden gaat stijgen. Een deel van deze inwoners heeft grote moeite om rond te komen. We moeten daarom zeer terughoudend zijn in het verhogen van de gemeentelijke lasten. Een groot deel van de bestaande woningen in onze gemeente is gebouwd in een periode waar minder aandacht was voor duurzaam energieverbruik. Deze woningen moeten de komende jaren worden aangepast door ze beter te isoleren. Een meer dan forse opgave voor veel van onze inwoners. Naast het besparen van energie zal de betaalbaarheid van nieuwe vormen van energie de komende jaren een belangrijk thema worden. Wij maken ons zorgen over het tekort aan betaalbare nieuwbouwwoningen.

De gewenste productie zoals staat aangeven in de woonvisie en de uitwerking van woonvisie, wordt jaar op jaar niet gehaald. Vooral voor starters op de woningmarkt, meestal de jongeren, is het vinden van een huis nagenoeg onmogelijk geworden. Voorkomen moet worden dat zij noodgedwongen elders gaan wonen. Nota’s schrijven is niet voldoende, de praktische uitvoering is het echte werk. Er is geen structurele oplossing voor de fors stijgende kosten bij de jeugdzorg en de Wmo. We hebben meer taken gekregen, maar veel te weinig geld. Hiervoor moet een oplossing komen. Dit ontslaat ons niet van de plicht te zoeken naar een betaalbare hulpverlening. Niet met steeds meer geld, maar door te kiezen voor een systeem waar we als gemeente sturing aan kunnen geven. Samenvattend: zuinig omgaan met onze omgeving, kiezen voor duurzaamheid zodat eenieder aangenaam kan leven in een veilige omgeving met ruimte voor ontspanning. Dat is waar de PvdA voor gaat.’  ChristenUnie De heer Van Dorp, CU, houdt namens zijn fractie de algemene beschouwing. ‘Vooruitzien kan niet zonder terug te zien. Als samenleving hebben we bewogen maanden achter de rug, door een klein virus met diepingrijpende gevolgen. We leven mee met allen die hebben geleden door het verlies van geliefden, verlies van werk of inkomsten, eenzaamheid en door het missen van kerkelijke of verenigingsactiviteiten.

Vooruitzien doen we dit jaar bescheidener dan ooit. Vanwege de les in bescheidenheid die de crisis ons heeft geleerd – het blijkt maar weer dat pagina 23 van 52

onze maatschappij niet zo maakbaar is als velen zouden willen – maar ook vanwege de onduidelijke financiële situatie. Want veranderlijker dan het weer is de inhoud van de lokale portemonnee. Schetste het college in de jaarrekening 2020 een somber bewolkt beeld, nu is er alweer sprake van een weertype dat het midden houdt tussen zon en licht bewolkt. Wat de ChristenUnie betreft is het mistig. De landelijke overheid maakt het de gemeenten momenteel niet gemakkelijk. Geen structurele toezeggingen voor de jeugdzorg, de Wmo of voor de energietransitie en onduidelijkheid over de herverdeling van het Gemeentefonds. Welke effecten hebben de invoering van de omgevingswet en de daaraan gekoppelde Wet kwaliteitsborging? Dan hebben we nog niet over de onduidelijke gevolgen van de coronacrisis. We danken het college en de afdeling Financiën voor het recente memo waarbij het saldo van de kadernota is geactualiseerd. We hopen dat het beeld in het najaar, bij de begrotingsbehandeling, echt duidelijk is. Ook dank aan college en auditcommissie voor het werk aan de bezuinigingsmogelijkheden, naar aanleiding van de SGP-motie van vorig jaar. Wij kunnen instemmen met een pas op de plaats voor dit moment. Maar we verzoeken het college nadrukkelijk om de uitkomsten niet in de la te leggen, maar boven op het bureau te laten liggen. Voorhanden houden, voor als het nodig is.

Voor de ChristenUnie zijn drie uitgangspunten die ons houvast en richting geven, namelijk 1. iedereen telt mee, 2. perspectief voor de toekomst en 3. samenleven en samenwerken. Iedereen telt mee. Meetellen is in onze ogen meedoen. De ChristenUnie staat voor een samenleving waaraan iedereen een bijdrage levert en betaald of onbetaald, jong of oud. Bij de inrichting van de samenleving willen wij niet beginnen met de regels. Wij starten bij mensen en hun mogelijkheden. Zij bepalen de kracht van de samenleving. In verbinding met elkaar. Dan kom ik bij de Wmo. Onze buurgemeente Krimpen aan den IJssel heeft in de raadsvergadering van juni een gewijzigde Wmo-verordening vastgesteld, waarbij de financiële situatie van de cliënt meetelt als criterium of een cliënt zelfredzaam is of niet. Een maatregel die ertoe moet bijdragen dat de Wmo bereikbaar blijft, maar ook betaalbaar. Een maatregel om de aanzuigende werking als gevolg van het Wmo-abonnementstarief tegen te gaan. Onze fractie vindt dat een interessante uitwerking, wellicht voor Krimpenerwaard een optie. Kent het college de precieze inhoud van deze verordening? Zo ja, wilt u ons daarover informeren? Wellicht kunnen we een kenner uitnodigen voor een beeldvormende bijeenkomst. Meedoenpas. In 2019 heeft deze raad -op voordracht van de PvdA- een motie aangenomen over de Meedoenpas: gratis openbaar vervoer voor ouderen.

Is er al zicht op een eerste beeld van resultaten? Kunt u, gezien het belang voor de zelfredzaamheid van onze ouderen, ons toezeggen dat u deze gelden structureel gaat opnemen in de meerjarenbegroting? Jeugdzorg. Als we daarover discussiëren, gaat het vaak over geld. Echter, er zijn veel meer forse uitdagingen in de jeugdzorg. Zo blijkt uit onderzoek dat bijna 30 procent van de pleegzorgplaatsingen voortijdig wordt afgebroken, waarvan de helft van de gezinnen helemaal stopt met pleegzorg, terwijl er in Nederland al een tekort is aan pleegzorgplaatsen. De VNG heeft vorig jaar in een aantal artikelen aandacht besteed aan een van oorsprong Amerikaans model, het Mockingbird Family Model, waarbij het welzijn van de pleegkinderen wordt verbeterd door de pleegouders te ondersteunen en alle deelnemers een netwerk van lotgenoten te bieden. In Engeland heeft dat goede resultaten gebracht. Kent het college dit model? Zijn er misschien in Nederland gemeenten die ermee werken? Zijn er mogelijkheden voor de Krimpenerwaard? Perspectief. ChristenUnie staat ervoor dat de schepping zorgvuldig wordt beheerd en behouden voor de volgende generaties. Een gezonde en groene economie is belangrijk. We zijn dan ook dankbaar dat we twee weken geleden in deze raad de Regionale Energie Strategie MiddenHolland hebben vastgesteld. Trots zijn we op de mooie dingen die gebeuren in de pilot Veenweiden.

Belangrijk blijft dat inwoners en ondernemers worden betrokken bij de plannen van onze gemeente, maar ook door hen financieel te laten participeren. Belangrijk is dat we blijven denken aan onze lokale ondernemers en aan onze boeren. In deze bijzondere tijd kunnen zij ondersteuning goed gebruiken. pagina 24 van 52

Zwerfafval. In de coronatijd is de vervuiling van de openbare ruimte naar ons idee schrikbarend toegenomen, onder andere door mondkapjes en zwerfafval, omdat men vaker de buitenruimte opzocht. Is het college het met de ChristenUnie eens dat we moeten blijven investeren in initiatieven die zwerfafval terugdringen? En zo ja, wilt u aangeven of u daarvoor extra middelen nodig hebt? Verkeersveiligheid. De ChristenUnie wil blijven investeren in een verkeersveilige en eenduidige inrichting van de openbare ruimte. Te vaak is er geëxperimenteerd met verschillende inzichten. Wij horen met enige regelmaat klachten van inwoners over onveilige situaties. Wij hebben tevens geconstateerd dat het lang duurt voordat vragen over verkeersonderwerpen zijn beantwoord. We vroegen ons af: Is de afdeling Verkeer voldoende bemenst en heeft het voldoende budget om de wensen van de raad uit te voeren? Fietsagenda. Deze week werd in de landelijke media gemeld dat een aanzienlijk deel van de verkeersdoden bestaat uit fietsers, veelal oudere fietsers op een e-bike. Dat bracht ons natuurlijk bij de fietsagenda. Wilt u bij de uitwerking van die fietsagenda hiervoor aandacht hebben? Wellicht kan het college ons daarover binnenkort bijpraten. Hoe staat het met die fietsagenda? Dan samenleven en samenwerken: Wij streven naar verbinding tussen mensen, door elkaar te respecteren en door samen te werken.

Samenwerken is waardevol, want dan komen mensen tot bloei. De samenleving is sterk als we dingen samendoen. Je niet alleen verantwoordelijk voelen voor jezelf, maar ook voor anderen en voor je omgeving. Laten we mooie voorbeelden van participatie zoals onlangs bij de behandeling van de bomennota, omarmen en samen oppakken. Bouwen. Het is in Nederland, Krimpenerwaard niet uitgezonderd, een uitdaging om aan de grote woningbehoefte te voldoen, vooral voor jongere inwoners. Geen eenvoudige opgave die we met een wondermiddeltje kunnen oplossen. We zullen dit snel, slim en vooral weer samen moeten doen. En het liefst duurzaam en betaalbaar. Wij kunnen daarom instemmen met de formatieuitbreiding bij RO. Wellicht kunnen zij als eerste contact opnemen met het provinciehuis. De provincie Zuid-Holland heeft recent drie actielijnen vastgesteld om woningbouw te versnellen. Ook is er een knelpuntenpot in het leven geroepen om financiële tekorten bij projecten met sociale huur- en middenhuurwoningen te dichten. Omgevingswet. De problematiek met het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) is de oorzaak dat de inwerkingtreding van de omgevingswet voor de zoveelste keer is uitgesteld. Dat motiveert niet. Het leidt in ieder geval niet tot vergroten van het vertrouwen, juist een van de doelstellingen van de wet.

De grote uitdagingen, zoals stimuleren van de woningbouw en de energietransitie, vragen dringend om een aanpak met meer mogelijkheden dan nu. Vooruitzien kan niet zonder terugzien. Deze week zien we het aantal COVID-besmettingen weer fors toenemen. Laten we leren uit de recente geschiedenis. Mogen wij, via de voorzitter, alle inwoners oproepen tot blijvende voorzichtigheid en het in acht nemen van de voorgeschreven maatregelen? Wij spreken vanaf hier dank uit aan allen die zich de afgelopen maanden zo intensief voor de bestrijding hebben ingezet.’  D66 De heer Van de Lagemaat, D66, houdt namens zijn fractie de algemene beschouwing. ‘Ik kies ervoor om mijn inbreng al staand te houden, omdat we een andere pandemie hebben in dit land en over de hele wereld, die erkent wordt door de Wereldgezondheidsorganisatie. Dat is de pandemie van gebrek aan fysieke activiteit waar bijna jaarlijks 5,3 miljoen mensen aan de gevolgen daarvan wereldwijd aan overlijden. We zitten te veel. Dus met dat in het achterhoofd nemende, dacht ik van, ik ga eens ervoor staan. Dan mijn bijdrage, terug naar die andere pandemie. Het afgelopen jaar is voor ons allemaal zwaar geweest. De sociale, mentale en financiële gevolgen van de coronacrisis beginnen steeds pijnlijker zichtbaar te worden. We zijn allemaal weer toe aan ons normale leven.

Nu we dachten dat het weer iets beter ging, kregen we vorige week de tegenvaller te horen dat de besmettingen hard stijgen. Vandaag horen we dat de besmettingen zo hard nog nooit waren gestegen in ons land. Dit betekent helaas dat de evenementenbranche en onze jongeren waarschijnlijk extra pagina 25 van 52

maatregelen te verduren krijgen en daarvan het meeste last ondervinden. De uitweg blijft wat ons betreft vaccineren. Ik wil gebruikmaken van de gelegenheid om op te roepen die prik te gaan halen, juist ook de jongeren in deze gemeente. Hopelijk gaan de besmettingen dan weer snel omlaag en kunnen we binnenkort weer een feestje vieren. Hopelijk kunnen we volgend jaar ook financieel een feestje gaan vieren. Zoals de kadernota er nu voorligt, zijn we even gered doordat het Rijk wat geld heeft vrijgemaakt, maar is het structurele gedeelte erg onzeker. Met deze onzekerheid lijkt het ons niet verstandig om nu pijnlijke bezuinigingen te gaan doorvoeren. Wij vinden het een verstandig voorstel van het college om de uitgewerkte bezuinigingsopties nog even op de plank te laten liggen. We hebben dat geld nou eenmaal nodig. Daarom begint het een bijna jaarlijkse traditie te worden om het Rijk op te roepen om de portemonnee structureel te trekken. De gemeente Krimpenerwaard heeft dat geld nodig voor flink wat uitdagingen. Zo wordt het steeds moeilijker om goedkope woningen te realiseren, omdat de bouwkosten simpelweg steeds duurder worden. Het wordt zo voor jongeren steeds moeilijker om een woonplek te vinden in onze gemeente, al helemaal als je alleenstaand bent. D66 hecht waarde aan de vrijheid te houden van wie je wilt, ook als die keuze is dat je liever alleen wilt blijven wonen.

Daarom moeten ervoor blijven zorgen dat er voldoende betaalbare woningen worden bijgebouwd in onze gemeente. We horen graag van het college hoe zij aankijken tegen dit probleem. Herkent het college deze problemen voor –met name single- jongeren? Hoe kijkt het college aan tegen een oplossing in bijvoorbeeld de vorm van een woonfonds, net door Pro Krimpenerwaard aangekaart? Dan levert de gemeente op directe wijze een bijdrage aan het oplossen van die woningnood. Ik hoor graag een reactie daarop van het college. Ik ben geneigd om de motie van Pro Krimpenerwaard over het onderzoek daarnaar te steunen. Natuurlijk zijn er meer uitdagingen waar de gemeente Krimpenerwaard zich de komende jaren mee bezig mag houden. Zo moeten we werk gaan maken van onze duurzame energieopgave. D66 is trots op het feit dat de Regionale Energie Strategie 1.0, weliswaar met wat kritische geluiden -ik kijk in de richting van de VVD- uiteindelijk unaniem is aangenomen door deze gemeenteraad. Zo zijn we een stap dichter bij het realiseren van duurzame energie in de Krimpenerwaard. Wij vinden het belangrijk dat ook de Krimpenerwaard een steentje bijdraagt in de strijd tegen klimaatverandering. Verder zijn wij blij met de ontwikkelingen rondom het verkeersbeleid in de gemeente.

De snelheidsverlaging op de N228 van 80 kilometer per uur naar 60 kilometer per uur is een goede stap in de richting om de verkeerssituatie in de Krimpenerwaard veiliger te maken. Maar daarmee zijn wij er natuurlijk nog lang niet. Wij zijn erg nieuwsgierig naar de onderzoeksresultaten van het integrale verkeersveiligheidsplan, waarmee het college bezig is. Heeft het college zicht op wanneer we de resultaten van dit project kunnen verwachten in de gemeenteraad? Als laatste wil ik toelichten waarom wij geen moties of amendementen hebben ingediend. Dit is vooral omdat wij nieuwsgierig zijn naar wat er is gebeurd met de moties die de vorige keren zijn aangenomen en waarover we tot nu toe niet genoeg hebben gehoord. Hoewel het natuurlijk niet prioriteit nummer 1 is, hebben wij veel nieuwsgierige vragen ontvangen over de status van onze nieuwe gemeentevlag. Anderhalf jaar geleden is onze motie aangenomen door de gemeenteraad om een nieuwe gemeentevlag te ontwerpen. Nu heb ik vorig jaar een hoop leuke dingen voorbij zien komen. Ik heb bijvoorbeeld gezien dat er een kindertekenwedstrijd is gehouden voor het ontwerpen van een nieuwe vlag. Er zijn ook onder de volwassenen oproepen gedaan. Wij vragen ons af hoe ver we nu zijn. Naar mijn weten is er geen voorstel gepresenteerd in de gemeenteraad. Wij wachten vol nieuwsgierigheid het antwoord van het college af.

Een andere aangenomen D66-motie in dat jaar ging over het vergroten van de bereikbaarheid van de R-Net-bushaltes voor de mensen met een beperking. Is er inmiddels onderzoek gedaan naar de bereikbaarheid van deze bushaltes? Ik wil dit onderwerp graag op de agenda houden omdat dit voor mensen met een beperking een grote belemmering kan zijn voor hun onafhankelijk functioneren. Op 14 juli 2016 is door Nederland het VN-verdrag ter bevordering van pagina 26 van 52

de rechten van personen met een handicap geratificeerd. Het lijkt me een uitgelezen kans om onze gemeente een stuk toegankelijker te maken. Over het algemeen gaan wij akkoord met de kadernota, ook al leeft deze in grote onzekerheid. Wij zijn blij met behaalde resultaten zoals de cultuurnota, verbetering op het verkeersbeleid en de investeringen die nu worden gedaan in het tegengaan van de bodemdaling. Wij wensen het college succes met het uitvoeren van het collegeprogramma tot aan de verkiezingen in maart. Dat was het voor wat betreft mijn bijdrage aan de kadernota. Dan heb ik meteen een laatste mededeling, namelijk dat dit ook mijn laatste kadernota is als raadslid en dat dit mijn laatste vergadering als fractievoorzitter van D66. Na het zomerreces neemt de heer Van der Zwaart deze functie overnemen, omdat ik andere toekomstplannen en daarvoor de volle focus nodig ga hebben. Bij dezen.’ De voorzitter dankt de heer Van de Lagemaat voor zijn mededeling. Hiermee gaat de heer Van der Zwaart een boeiende loopbaan tegemoet op wat gevorderde leeftijd. Namens iedereen van de gemeente wenst de voorzitter hem daarbij veel succes. Voorts spreekt hij zijn hartelijke dank uit aan de heer Van de Lagemaat voor diens inzet als fractievoorzitter, die altijd waardevol en bijzonder was. De voorzitter wenst hem veel succes met zijn boeiende loopbaankeuze.

18.b Eerste termijn van het college Wethouder Boere memoreert de rijksuitkering dit jaar iets eerder te hebben ontvangen dan in 2020. Dit leidde tot een memo met de actualisatie, daar de meicirculaire normaliter niet is mee te nemen. Daarin is de doorrekening van de 1,3 miljard euro geëxtrapoleerd voor deze gemeente. Dan is het beeld niet meer zo schokkend als eerst leek. Alleen, het is maar voor een jaar. Achter de schermen wordt druk gewerkt aan de vraag of deze, onder toezicht van de provincie, structureel kan worden meegenomen. Er is een richting bekend, maar deze is niet officieel. Zodra dat bekend is, doet het college daarover een mededeling. Het financiële beeld richting begroting 2022 is op dit moment niet compleet. Niettemin denkt het college zonder of met minimale bezuinigingen de begroting sluitend te krijgen. Op verschillende manier benaderen het CDA, de SGP en Pro Krimpenerwaard de bezuinigingsvoorstellen. Er is een lijst met mogelijke bezuinigingsvoorstellen gemaakt die niet in het college is besproken of gefiatteerd. In de auditcommissie leidde het gesprek over die lijst na uitgebreid overleg tot consensus over de te presenteren lijn. Het college wil daaraan vasthouden en laat de keuze tussen de geschetste drie scenario’s verder aan de raad over.

Daarbij gaat het om vragen als wat de top-tien bezuinigingen worden en waar de grens tussen transparant en openbaar versus vertrouwelijk ligt. In de voorbereidingen naar de begroting neemt het college de inbreng van de raad mee. De heer Struijs, PK, wil de voorkeur van het college horen. Het college verschuilt zich een beetje achter de raad. Vindt het college dat een bezuinigingspakket eerlijk moet worden gedeeld met de inwoners? Had het niet in het openbaar tot stand moeten komen? Wethouder Boere vraagt zich af of zij -nu er geen bezuinigingen nodig zijn- voor de bühne een verhaal met rijp en groen, draconisch of niet-voelbaar moet houden, terwijl het college het beeld heeft dat de bezuinigingen niet hoeven te worden doorgevoerd. Als de discussie over het slechtste scenario moet gaan, had het college beter drie jaar geleden kunnen spreken over bijvoorbeeld de sluiting van een zwembad. Dankzij de incidentele rijksmaatregelen is dat steeds niet nodig geacht. In 2020 heeft het college een hartstochtelijk pleidooi gehouden dat eenmaal wegbezuinigd, iets niet terugkomt. Het college wil daarin transparant zijn. Als bezuinigingen nodig zijn, moeten er die komen voor de bühne, wellicht via inwonerparticipatie. De voorkeur van het college is de volgende. Het ambtelijke huiswerk is gedaan. Dat verdwijnt niet onder in de la.

Het wordt ter hand genomen als dat nodig is, om vrij de discussie te voeren. Waarom nu onrust creëren over maatregelen die de gemeente waarschijnlijk niet hoeft toe te passen? De begroting pagina 27 van 52

die in het najaar wordt gepresenteerd, is van de gemeenteraad. De wijze waarop de discussie daarover moet worden gevoerd, is derhalve aan de raad. Alvorens in te gaan op de moties over de bezuinigingen, wacht het college de tweede termijn van de raad af. Mevrouw Bultman, CDA, kan zich dat voorstellen als het gaat om de hele set maatregelen. Voor het zwaarste scenario heeft haar fractie voorstellen gedaan, al wil zij die liever niet. Daarom gaat de CDA-motie alleen over scenario licht bewolkt. Het college acht de kans groot dat bij de begroting geen bezuinigingen nodig zijn. Vandaar de oproep de hete aardappel van de SGP niet vooruit te schuiven, maar de CDA-motie te steunen. Voor de andere twee scenario’s kan het CDA het betoog van het college volgen. De voorzitter stelt de raad voor de scenariokeuze in de tweede termijn te maken. Wethouder Boere verzoekt punt 1 in het dictum van de motie over ledverlichting zo te wijzigen dat daarnaar onderzoek wordt gedaan in plaats van de vraag naar de exacte kosten. Dan wil het college de motie qua voorbereidingswerk overnemen en met een raadsvoorstel komen. Het is inderdaad een interessant voorstel. De dekking voor de benodigde investeringen is aan de raad. Wethouder Sleeuwenhoek hoort grote zorgen over het sociaal domein en zeker gezien de grote financiële tekorten.

Het CDA merkt terecht op dat de jongeren met een lichtere zorgvraag eerder worden behandeld. Dat ligt aan de zorginstellingen. De regio zit erbovenop dat dit anders moet. De zorgorganisaties worden aangesproken om de zware casussen aan te pakken. Dit vergt grote inzet van een coördinator het komend halfjaar. De jeugdcrises zijn verdrievoudigd ten opzichte van 2020. Dit is een gevolg van corona. De rijksmiddelen hiervoor zijn verkregen. Deze worden ingezet om die jongeren zo snel mogelijk te helpen. Na het recent vastgestelde integraal beleidskader is het college benieuwd welke keuzes het CDA voorstaat. Het eerste idee is opgeworpen door het CDA, de ChristenUnie en Lokaal op 1. Het college is bereid de verordening aan te passen naar het model-Krimpen dat per 1 juli 2021 ingaat. Het college deelt dat model graag met de raad om te bespreken, met het verzoek om toestemming van de raad om de voorbereidingen te treffen dit in gemeente Krimpenerwaard in te voeren. Zo niet, dan hoort het college dat. Het aandachtspunt van de VVD over winsten in de zorg is een groot aandachtspunt. Bij signalen wordt het regionale toezicht daarop ingezet. Er wordt onderzoek gedaan naar afwijkingen in de jaarrekeningen. De gemeente neemt actief deel aan het onderzoek van Follow The Money.

Volgens Pro Krimpenerwaard moet er 5,2 miljoen euro aan extra kosten voor 2015-2020 worden gemaakt boven op de ontvangen rijksmiddelen. Die uitgaven zijn gedaan. De claim is bij het Rijk neergelegd. De verwachting is niet dat het Rijk daarin meegaat, maar toont aan dat de gemeente daarin veel geld steekt. Lokaal op 1 stelt ieder jaar dezelfde vraag over de huisartsenpost. Het antwoord is ook dit jaar dat de gemeente daarop geen invloed heeft. De huisartsen moeten de keuze maken zich aan te sluiten bij een andere post dichterbij. Zij doen dit nu allemaal in Gouda. Voorts stelt Lokaal op 1 dat de gemeente verantwoordelijk is voor de huisvesting van verenigingen. Van oudsher regelen verenigingen dit zelf. De gemeente faciliteert in de vorm van subsidie. Ten aanzien van Amicitia ontvangt de raad deze week een raadsinformatiebrief over de wijze van ondersteuning, dus niet de organisatie en het overnemen van verantwoordelijkheid. De heer Struijs, PK, wijst op de vragen van zijn fractie die anderhalve maand geleden zijn ingediend en wil weten wanneer hij de antwoorden ontvangt. Wethouder Sleeuwenhoek komt schriftelijk terug op deze vraag. Park Weijdehoek met de enige schaatsbaan in de Krimpenerwaard zou de dupe worden van de harmonisatie volgens Lokaal op 1. Deze rondbaan is niet de enige schaatsbaan die pagina 28 van 52

wedstrijdgeschikt is. De rondbaan in Ammerstol is geschikt voor wedstrijden op een hoger niveau dan de rondbaan in Lekkerkerk. Accommodaties als deze, maar bijvoorbeeld ook de atletiekbaan in Schoonhoven, krijgen een subsidie van drie tot vijfduizend euro. Park Weijdehoek ontvangt ruim 50.000 euro per jaar. Daar de verhoudingen tussen de kernen zoek zijn, vinden blijvend gesprekken plaats over een te maken harmonisatieslag. De goede vraag van de ChristenUnie over het Mockingbird Family-model was al aan de regio gesteld. De regio is uitgekozen voor de landelijke pilot. De cursussen starten in september. Wethouder De Wit hoorde zorgen over de woningbouw, die overal in het land spelen. De starters zijn daarvan in principe de dupe. Hiervoor zijn de volgende redenen. Nederland heeft te maken met gezinsverdunning naar 1,4 persoon per sociale huurwoning en 2,2 personen in andere woningen. Macro is de bevolkingstoename onderschat, vanwege onder meer arbeidsmigranten en immigratie. De ontwikkeling van de rentedaling leidt tot meer leencapaciteit van potentiële woningkopers en daarmee stijging van de woningprijzen. De doorstromers kunnen hun eigen woning verkopen met overwinst. Het Europese en mondiale monetaire beleid is gericht op ongelimiteerde ondersteuning van de economie.

Hierdoor wordt geld gratis, dit wordt uitgegeven en leidt tot exorbitant dure woningen, met prijsopdrijving bij nieuwbouw. Bovendien neemt het Rijk ineffectieve fiscale maatregelen, zoals de verlaging van de overdrachtsbelasting voor starters die direct bij de vraagprijs wordt opgeteld. Voorts is er de ‘jubelton’ en de door de lage rente minder rendabele hypotheekrenteaftrek. Er wordt te weinig gebouwd. Vooral de politieke keuzes zorgen voor het te lage tempo in procedures en locaties. Bij de Tweede Kamerverkiezingen wilden alle partijen de komende tien jaar een miljoen extra woningen bijbouwen. Geen partij gaf aan waar die woningen moeten komen. Landelijk en regionaal wil men vooral binnenstedelijk bouwen. Gelukkig zetten twee fracties in de Krimpenerwaard vraagtekens bij de bouwcontouren rond de kernen. Deze raad heeft een rol in het ontwikkelen van bouwplannen, zoals het bestemmingsplan Schoonhoven en andere plannen in relatie tot de nieuwe omgevingswet en het draagvlak van de omgeving. Dit betekent stroperigheid en langere procedures. Het college is regionaal steeds in overleg met de provincie over aantallen woningen. Deze vervelende discussie loopt nog steeds. Het gaat daarbij ook over bouwen aanpalend aan kernen, zoals in Gouderak-Oost. Het ziet ernaar uit dat de provincie meegaat in de laatste ontwikkeling. Binnenstedelijk bouwen is zeer duur.

De transformatie is een ingewikkeld besluitvormingsproces met de participatie en oneindige procedures. Dat zorgt voor duurdere woningen. Na drieënhalf jaar zijn de eerste heipalen van het plan in de Waag voor elf tot twaalf woningen geslagen. De woningen zouden 185.000 euro kosten, maar kosten nu 259.000 tot 320.000 euro. Dat is het effect van vertragen, uitstel en stijgende prijzen. Het college doet wat het kan. De ambitie van 200 woningen is niet haalbaar. De ambitie staat in de harde en zachte plannen waarover het college de raad regelmatig een stand van zaken geeft. Het college is blij met de steun voor de uitbreiding van de noodzakelijke RO-capaciteit. Het is lastig de personele bezetting op orde te houden. Deze medewerkers kunnen overal terecht en het college wil ze behouden. De uitbreiding leidt tot verlaging van de werkdruk. De heer Struijs, PK, wijst erop dat het college geen keuzes heeft gemaakt binnen het bestaande personeelsbudget. Als de RO-kwaliteit niet aanwezig is, is opleiden een optie. Waarom is dat te laat gebeurd? Wethouder De Wit streeft ernaar de medewerkers te behouden door ze op te leiden, ook met behulp van een buddy. Daarmee valt niet uit te sluiten dat ze op enig moment vertrekken. Al met al blijft externe inhuur hard nodig. Dergelijke krachten blijven meestal niet langer dan twaalf tot vijftien maanden.

Zonder inhuur worden er minder woningen gebouwd. De heer Struijs, PK, vindt dit te snel gaan. Dat laatste heeft ook met de kwaliteit van de wethouder te maken. pagina 29 van 52

Wethouder De Wit laat dit aan de heer Struijs. Misschien ligt het ook aan de kwaliteit van de raadsleden. Het gaat erom dat de gemeente kwalitatief goede medewerkers moet hebben en houden en dat kost geld. De ontwikkelingen op de arbeidsmarkt gaan niet aan Pro Krimpenerwaard voorbij. Mevrouw Bultman, CDA, begrijpt dat het college meer RO-capaciteit wil om aanvragen sneller af te handelen. De extra fte wordt gevraagd vanwege de extra juridisering. Hoe rijmt het college dit? Wethouder De Wit zet uiteen dat er een fte op de afdeling RO nodig is om sneller, meer en beter te werken. Daarnaast zijn er drie fte’s voor de extra toezicht en handhaving die ook hard nodig zijn. Het college is blij met de motie van VGBK om van de laatste vier fte’s te maken. Het college probeert zo snel mogelijk vergunningen te verlenen voor bijvoorbeeld het kappen van bomen. Dat kan soms in vijf dagen. Sommige vergunningen zijn lastig en vergen dan acht weken. De omgevingswet moet minder werk gaan opleveren. Het CDA heeft de suggestie om 75 hectare van groen naar grijs te transformeren. Al had het college het laatste liever rood gezien. Het college kan zich hierin vinden, maar de provincie dekt hierover anders. Het college werkt aan een woon-werkafspraak met de provincie en wil hierover een uitspraak krijgen. Op 14 juli 2021 wordt de omgevingsvisie behandeld.

Daarin staan de contouren voor uitbreiding rondom elke kern. De plannen hiervoor krijgt de gemeente aangeboden vanuit de actieve lokale markt. Hoogbouw en verdichting is een actuele discussie. De provincie wil maximaal 45 woningen per hectare. Dat aantal is nu 25 tot 30 woningen. De raad moet daarvan iets vinden. Sommige partijen noemen drie of vier woonlagen hoogbouw. Op termijn met de beperktheid van beschikbare percelen is meer hoogbouw een logische ontwikkeling, ook vanuit de haalbaarheid van bouwprojecten. Pro Krimpenerwaard suggereert in een motie dat de gemeente de woningen bouwt via een woonfonds. Dat betekent actieve grondpolitiek met deelname in risicovolle clubs. Die keuze is te overwegen. Dit levert veel extra werk op waarvoor de organisatie geen capaciteit beschikbaar heeft. Het college is bereid een dergelijk voorstel te kijken, maar zegt geen woonfonds toe. De heer Struijs, PK, memoreert dat de vraag in de motie is om naar de mogelijkheden te kijken, niet om lange notities te schrijven. Dan kan de raad daarover met het college discussiëren. Wethouder De Wit is daartoe bereid als de raad dat in meerderheid wil. De opmerking van Lokaal op 1 over bouwen op vervuilde grond is gevoerd bij het Aviaterrein. Het standpunt van die fractie is bekend dat zij daar niet wil bouwen. Andere partijen willen dat wel.

Die discussie moet in de raad verder worden uitgekristalliseerd. De tiny houses komen opnieuw langs. De door Pro Krimpenerwaard genoemde motie gaat over iets anders, namelijk flexwonen. Dit betekent extra woningen bouwen of het reserveren uit het bestaande corporatiebestand woningen om snel beschikbaar te zijn. Over het laatste vinden gesprekken plaats met QuaWonen. De motie wordt uitgevoerd en is daarmee overbodig. De opmerking over stroperige procedures die synchroon moeten lopen, duidt kennelijk op het coördinatiebesluit zoals gebruikt bij het Lidl-project. Het college probeert inderdaad zoveel mogelijk in een keer het bestemmingsplan goed te keuren en de vergunning te verstrekken. Het college is niet tegen knarrenhoven, maar er wordt daarvoor geen aanvraag ingediend. Over de Prins Bernhardschool volgt in september de uitkomsten. Iedere inwoner krijgt daar een kans. Over de zelfbewoningsplicht. De gemeente krijgt geen signalen van beleggers die de markt beïnvloeden. Het college is bereid dit te onderzoeken, net als Bodegraven-Reeuwijk. De VVD wordt verzocht de motie hierop aan te passen. Dat geldt ook voor het verhogen van de staterslening naar 325.000 euro. Hiervoor is meer geld nodig. Volgens de provincie mag een starterswoning 325.000 euro kosten.

pagina 30 van 52

De heer Van de Lagemaat, D66, hoorde op de vraag van Pro Krimpenerwaard over het woonfonds het antwoord dat het college dat gaat doen. Neemt het college motie M21-069 over? Wethouder De Wit is bereid te kijken naar de (on)mogelijkheden van een woonfonds. Maar dan in een brief met een korte uiteenzetting over de kansen, de effort en de dekking. Op de website van de gemeente Rijswijk staat het raadsvoorstel voor het woonfonds met een flinke hoeveelheid stukken. Het college wil de eigen projecten prioriteren ten behoeve van de voortgang. Wethouder Vente had eerder aangegeven dat de geambieerde 8 voor dienstverlening niet realistisch is. De 8 is nergens in Nederland gehaald. Dit laat onverlet de opgave van het verbeteren van de dienstverlening. Het volgende college moet daarmee verder aan de slag en dan verstandiger-wijs met een lagere ambitie. De maatregelen van dit college zijn digitale dienstverlening met het toevoegen van aanvraagformulieren, de verbetering van de fysieke en telefonische loketten door vragen direct te beantwoorden, het corresponderen in begrijpelijk Nederland en de service aan huis. In het najaar vindt hierover een informatieve bijeenkomst plaats waarin de veelheid aan projecten nader worden toegelicht. In de omgevingsvisie komt de gangbare landbouw ter sprake. De tegenstelling tussen gangbaar en adaptief is niet dienstbaar.

Het college wil de hele sector meekrijgen in het in meer of mindere mate omvormen van gangbare landbouw naar toekomstbestendige adaptieve landbouw. Voor de bedrijfstransformaties moet meer mogelijk zijn. Pro Krimpenerwaard stelt dat het college niets voor de weidevogels doet, onder verwijzing naar de investeringen door de provincie. In de proeftuin vindt het nodige plaats, net als in het project Klimaatslim Boeren in Vlist. Deze projecten zetten in op de weidevogels. Kennelijk heeft Pro Krimpenerwaard deze ontwikkelingen gemist. Het project OV-Meedoenpas draaide twee jaar en werd incidenteel bekostigd. Het structureel inboeken van deze post zat in de conceptvisie, maar niet in de definitieve kadernota. Dankzij de extra ruimte vanwege de rijksmiddelen betrekt het college de structurele borging alsnog bij de begroting. Dan vindt een actieve en structurele campagne plaats. Pro Krimpenerwaard roept het college bij motie op meer werk te maken van de taak waarvoor het gesteld staat. De overweging met een sneer naar al het verrichte werk, hoort er politiek gezien bij. Het werk van de eigen mensen wegzetten als onvoldoende, komt aan. Zonder in te gaan op de ingezette capaciteit, is halverwege 2020 meer dan 100 procent van de targets gehaald om mensen duurzaam te plaatsen voor een garantiebaan bij lokale werkgevers.

Daarmee presteert deze gemeente vele malen beter dan elke andere regiogemeente en het UWV. Dat is dankzij de eigen medewerkers gelukt. Het college ontraadt dan ook de motie. De heer Struijs, PK, hoort het college geen onderscheid tussen de eigen bestuurlijke positie en die van de ambtenaren. Pro Krimpenerwaard richt zich in de motie uit oogpunt van fatsoen tot het bestuur en niet tot ambtenaren. Door zijn verwijzing legt de wethouder indirect de schuld bij de ambtenaren. Dat is stuitend. In de kadernota en de jaarrekening is te zien dat 25 procent van de doelgroep geen zinvol bestaan heeft. Daarover maakt de fractie een opmerking. Pro Krimpenerwaard heeft geen informatie over buurgemeenten, maar dat doet er ook niet toe want het gaat over de gemeente Krimpenerwaard. Wethouder Vente verzoekt Pro Krimpenerwaard de overwegingen in zijn motie na te lezen en neemt de opmerkingen voor kennisgeving aan. Wethouder Bening dankt met name de raadsbrede Werkgroep RES voor de hulp en de raad voor de unanieme steun. Het besluit is pas het begin. Het college heeft de warmtevisie hedenochtend vastgesteld met een overzicht van isolatiemogelijkheden en de mogelijkheden voor hogere energielabels voor woningen. De SGP is ongerust over het halen van de planning. Het college

pagina 31 van 52

doet daarvoor zijn uiterste best en heeft er het volste vertrouwen in om zich door de ongetwijfelde komende problemen heen te slaan. Het integraal verkeersveiligheidsplan wordt deze week afgerond. Het komt daarna in het college en kan hopelijk in de septembercommissie worden behandeld. Het college is structureel bezig met zwerfafval, onder meer via steun voor het initiatief van inwoners en organisaties. Er zijn voldoende middelen beschikbaar vanuit Nederland Schoon om daaraan invulling te geven. De fietsagenda moet worden uitgewerkt. De geluidsoverlast van motorrijders is meermalen behandeld in de raad. Het college wijst erop om landelijk actie te voeren. Aanscherping van de regelgeving is aan Den Haag. Er is geen personeel beschikbaar bij de afdeling Verkeer om voortvarend met de toegankelijkheid van bushaltes aan de slag te gaan. De afdeling Verkeer kan alleen het hoogstnoodzakelijke werk doen, omdat er meer formatieplaatsen dan medewerkers zijn. Voor de vacatures is geen invulling te vinden. Regelmatig vindt inhuur plaats. Die krachten vertrekken na enkele maanden, waardoor een structurele aanpak niet mogelijk is. Burgemeester Cazemier sluit zich van harte aan bij de CU-oproep dat eenieder zich aan de coronamaatregelen houdt. De pandemie is zeker nog niet voorbij en de zorgen blijven bestaan.