210713 Notulen openbare raadsvergadering gemeente Krimpenerwaard 13 juli 2021 def.docx

Openbare raadsvergadering gemeente Krimpenerwaard Algemeen: Datum: Tijd: Locatie: Aanwezig: Voorzitter: Griffier: Leden:

Wethouders: Secretaris: Griffie: Notulist:

13 juli 2021 16.00 – 21.45 uur Huis van de Stad, gemeente Gouda burgemeester R.S. Cazemier mevrouw M-L. van Muijen CDA: mevrouw H.C. Bultman, de heer K. Larooij vanaf 17.00 uur, en de heer F.J.J. Mone ChristenUnie: de heer A.H. van Dorp, de heer C. Slob en de heer A. Tom D66: de heer J. van de Lagemaat en de heer J.M. van der Zwaart Lokaal op 1: mevrouw G. Smit-Raggers, de heer P.H. Gabeler en de heer J.C. Hoftijzer Pro Krimpenerwaard: de heer A. Struijs en mevrouw P.C.M. Klomp-Lever PvdA: de heer C. van der Graaf en de heer A. Maat SGP: de heer J. Verburg, de heer D.C. Koelewijn en de heer H.W. Wassink VGBK: de heer P. van der Hek, mevrouw A. van Buren-van der Heiden, de heer Y. van Dortmont, de heer E. Mondriaan, de heer W. Pannekoek, de heer B. Schamper en de heer W.J. Schoof VVD: de heer G.P. Zuijderwijk, de heer M.J. Oudshoorn, mevrouw H. VogelHarberink en de heer R. van der Wilt de heer A. Bening, mevrouw R. Boere, mevrouw L. Sleeuwenhoek, de heer J. Vente en de heer L.A. de Wit de heer J. Hennip mevrouw L. Duijm mevrouw P. Heijne, Dria

Afwezig (m.b.):

de heer M.C. Noordergraaf, SGP mevrouw S.A.B. van Rooy, Dierbaar Krimpenerwaard _____________________________________________________________________________ 1. Welkom De voorzitter heet alle aanwezigen welkom in het Huis van de Stad in Gouda. Namens de raad en het college stelt de voorzitter de gastvrijheid van de gemeente Gouda zeer op prijs. 2. Opening De voorzitter opent de vergadering die met name in het teken staat van de kadernota. Er is bericht van verhindering van de heer Noordergraaf. Op dit moment zijn 26 raadsleden aanwezig. De spreektijd wordt automatisch in het grote scherm weergegeven bij het behandelen van de kadernota. De interruptiedebatten tellen daarbij niet mee tot maximaal vijf minuten. Het college heeft veertig minuten voor de eerste termijn en twintig minuten voor de tweede termijn. 3. Moment van stilte De voorzitter verzoekt de aanwezigen een korte stilte in acht te nemen, zodat eenieder zich op zijn of haar gewenste wijze kan voorbereiden op de vergadering.

pagina 1 van 52

4. Vaststellen van de agenda van 13 juli 2021 De voorzitter meldt dat de vergadering wordt uitgezonden via de gemeentesite en RTV Krimpenerwaard. Hij vraagt de raad flexibiliteit in het schuiven met agendapunten in verband met de maaltijd. De stemmingen vinden fractiegewijs of op specifiek verzoek hoofdelijk plaats. Pro Krimpenerwaard heeft hedenochtend een motie vreemd aan de orde van de dag ingediend. De heer Struijs, PK, verzoekt het overzicht uitvoering moties bij punt 9 ter inhoudelijke bespreking te agenderen voor de commissievergaderingen. De voorzitter stelt vast dat de gemeenteraad instemt met dit ordevoorstel. De gemeenteraad stelt de voorliggende agenda ongewijzigd vast. 5. Bekrachtiging geheimhouding De gemeenteraad bekrachtigt de voorgestelde geheimhouding. 6. Spreekrecht burgers De voorzitter kondigt de inspreker aan. 6.1

De heer F.C.J.H. Köhler, VuurwerkCheck, spreekt in namens vuurwerkverkooppunten Bergambacht, inzake agendapunt 23, Vuurwerkvrije Krimpenerwaard De heer Köhler behartigt de belangen van de lokale vuurwerkverkooppunten. Circa 58 procent van de ruim 3,3 miljoen unieke respondenten van de Stemwijzer 2021 geeft aan bij de jaarwisseling legaal siervuurwerk te willen afsteken. Er is dus landelijk geen meerderheid voor een afsteekverbod. De oorzaak van de overlast is vaak illegaal vuurwerk buiten de toegestane tijden, van 31 december 18.00 uur tot 1 januari 2.00 uur. De klagers zijn vaak niet voor een vuurwerkverbod. Een verbod dringt de overlast niet terug. De schade aan het publieke eigendom wordt niet veroorzaakt door legaal (sier)vuurwerk. De afgelopen jaren dalen de letselgevallen. De afgelopen jaarwisseling ging het om 385 gewonden ondanks het landelijke afsteek- en verkoopverbod. 13 procent is slachtoffer van carbid en 20 procent van illegaal vuurwerk. Het laatste percentage ligt in werkelijkheid hoger, omdat de slachtoffers illegaal vuurwerk niet rapporteren bij hun verzekering. Het illegale vuurwerk is niet verkocht in Nederland, België of Duitsland, mogelijk dus afkomstig van obscure websites. Op 6 juli 2021 heeft de vuurwerkbranche een plan ingediend bij het ministerie voor veiliger vuurwerk.

Het RIVM-rapport uit september 2020 meldt dat de milieu-emissie veelal leidt tot beperkte en meestal tijdelijke effecten op oppervlaktewater en bodem en in de lucht. Afgelopen jaarwisseling was handhaving moeilijk ondanks alle verboden. De handhavingsinzet neemt dan alleen maar toe, ook bij centrale vuurwerkshows. Dit gaat ten koste van de inzet elders. De pakkans neemt af en de overlast neemt toe. Bovendien kost een centrale show ongeveer 50.000 euro. De vuurwerkbranche kent 50 pyrotechnici die landelijk hooguit twintig tot dertig shows kunnen verzorgen. Daarmee zijn niet alle gemeenten te bedienen. Al met al oppert de heer Köhler de raad zichzelf de vraag stellen over de gewenste impact van een vuurwerkverbod op de schade en overlast. Hij verzoekt de raad zich te conformeren aan het landelijke beleid. De heer Oudshoorn, VVD, vraagt of er claims zijn te verwachten van de verkopers van vuurwerk ingeval van een vuurwerkverbod. De heer Köhler schat de benadeling voor de verkooppunten in op 30 en 40 procent omzetderving bij gelijkblijvende kosten voor onderhoud en keuringen. Zij overwegen dan zeker een claim.

pagina 2 van 52

De heer Struijs, PK, wijst erop dat het vuurwerkverbod al jaren geleden is aangekondigd. In hoeverre is hier sprake van een bedrijfsrisico? De heer Köhler antwoordt dat ingevolge het Vuurwerkbesluit uit 2004 zo veilig mogelijk wordt gewerkt. De meeste winkeliers hebben rond die tijd hun investeringen gedaan. Alle winkeliers werken sindsdien mee aan de wettelijke verplichtingen. Pas het afgelopen jaar, na de flatbrand in Arnhem, is het vuurwerkverbod in een stroomversnelling gekomen. Gezien de verstreken tijd is er geen sprake van bedrijfsrisico. Mevrouw Klomp, PK, informeert of in het RIVM-rapport de vervuiling met zware metalen wordt meegenomen, die via het gras en de koeien in het menselijk lichaam terechtkomen. Gaat het rapport in op geluidsoverlast voor mens en dier? De heer Köhler bevestigt dat het rapport bij de zware metalen, fijnstof en kooldioxide uitgaat van de meest conservatieve schattingen. Hij is bereid via de griffie een exemplaar toe te sturen. De geluidsoverlast vindt vrijwel alleen plaats bij illegaal vuurwerk. Op het legale deel rusten veel restricties aan de geluidsproductie. Bij een verbod vreest de branche een hang naar illegaal vuurwerk met een onveilige opslag. Die plekken zijn niet bekend bij de hulpdiensten.

De heer Van de Lagemaat, D66, vraagt of de heer Köhler de gedane beweringen over overlast door uitsluitend illegaal vuurwerk kan onderbouwen met onderzoeksrapporten. De heer Köhler heeft daarvan geen cijfers. Hij verwijst naar lokale berichtgeving. 63 procent van de overlast en schade wordt voor 31 december veroorzaakt. Alles wat voor 31 december 18.00 uur wordt afgestoken is illegaal. De voorzitter nodigt de heer Köhler uit bij het debat over agendapunt 23 Vuurwerkvrije Krimpenerwaard als toeschouwer te blijven. 7. Actualiteitendebat Er is geen aanvraag ingediend voor het actualiteitendebat. 8. Overzicht toezeggingen De gemeenteraad neemt het overzicht toezeggingen voor kennisgeving aan. 9. Overzicht uitvoeringen moties Op verzoek van Pro Krimpenerwaard is het overzicht uitvoeringen moties ter inhoudelijke bespreking doorgeschoven naar de commissievergaderingen. De gemeenteraad neemt het overzicht uitvoeringen moties voor nu ter kennisgeving aan. 10. Vaststellen notulen raadsvergaderingen 1 juni, 2 juni, 15 juni en 29 juni 2021 De gemeenteraad stelt de notulen van de raadsvergaderingen van 1 juni, 2 juni, 15 juni en 29 juni 2021 ongewijzigd vast. 11.

Intrekken Verordening Ruimte- en inrichtingseisen peuterspeelzalen Krimpenerwaard 2017 De gemeenteraad stemt met algemene stemmen in met het raadsvoorstel.

pagina 3 van 52

12.

Onderzoek Rekenkamercommissie 2021 Klachtbehandeling gemeente Krimpenerwaard De gemeenteraad stemt met algemene stemmen in met het raadsvoorstel. 13. (Bevestiging) Benoeming leden van de raad en commissies in diverse gremia De gemeenteraad stemt met algemene stemmen in met het raadsvoorstel. 14. Dinsdag vaste vergaderavond in 2022 De heer Van der Hek, VGBK, legt een stemverklaring af. De dinsdag is een vrije drukke vergaderdag, ook voor het college. Daarom is dit niet de meest ideale vergaderavond. De VGBKfractie stemt tegen het voorstel. De gemeenteraad stemt met meerderheid van stemmen in met het raadsvoorstel waarbij de fractie van VGBK wordt geacht tegen het voorstel te hebben gestemd. 15.

Opnieuw vaststellen bestemmingsplan Natuurgebieden inzake het perceel Opperduit 78 in Lekkerkerk De gemeenteraad stemt met algemene stemmen in met het raadsvoorstel. 16. Eerste tussentijdse rapportage 2021 De heer Struijs, PK, spreekt zijn zorgen uit over het nadelige saldo dat nu al oploopt naar 500.000 euro, te dekken uit de algemene reserve. Een wethouder minder geeft een structureel voordeel van 82.000 euro. De fractie blijft een extra wethouder onnodig en onverantwoord vinden. Liever besteedt zij dat aan het trapveld van sportvereniging Perkouw van 1.200 euro. Na verwerking van de financiële gevolgen van corona resteert 600.000 euro voor rekening van de gemeente. Er is een toename van bijna 1 miljoen euro in de lasten van Wmo en jeugdzorg. Pro Krimpenerwaard betreurt dat dit pas in de tweede tussenrapportage wordt verwerkt. Al jaren ontvangt de gemeente een rijksbijdrage voor beschermd wonen, maatschappelijke en vrouwenopvang van incidenteel 1 miljoen euro. Van dit bedrag is niets uitgegeven. Wanneer wordt dit probleem eindelijk serieus genomen en de bewoners erbij betrokken? In plaats van te zorgen voor verantwoorde opvanglocaties schuift het college het jarenlang vooruit om discussies te vermijden. Het CDA heeft hierom regelmatig gevraagd. Vertraging in de uitvoering van projecten wordt weggemoffeld onder het mom van coronacrisis.

Inmiddels hebben 66 toeslagengedupeerden hebben zich gemeld bij de gemeente. Dit is een mogelijk financieel risico voor de gemeente gezien de trage en onbetrouwbare rijksoverheid. De gemeente heeft 140.000 euro extra uitgegeven om in te spelen om juridische vraagstukken, met name voor juridische procedures. Het wordt tijd dat slepende dossiers gerelateerd aan de voormalige gemeenten worden opgelost. Dit kan door deze dossiers voor te leggen aan een onafhankelijk extern deskundig bureau. De gemeenteraad stemt met meerderheid van stemmen in met het raadsvoorstel, waarbij de fractie van Pro Krimpenerwaard wordt geacht tegen het voorstel te hebben gestemd. 17. Jaarstukken 2020 De heer Struijs, PK, informeert of hij de motie over het openbaar maken van de bezuinigingsvoorstellen bij dit agendapunt mag indienen, gezien de directe relatie met de jaarstukken. De voorzitter geeft aan dat de motie ziet op de kadernota en de meerjarenraming. Het tijdstip van indienen is aan Pro Krimpenerwaard. De heer Struijs, PK, besluit de motie bij de behandeling van de kadernota in te dienen. pagina 4 van 52

Het jaar 2019 werd met 35.000 euro negatief afgesloten. 2020 sluit met ruim 500.000 euro negatief af, dankzij eenmalige meevallers, waar het college een verlies 2,6 miljoen euro verwachtte. Het college geeft geen structurele dekkingsoplossingen. Waarom is de raad hierover niet geïnformeerd? De fractie vraagt zich af in hoeverre de toelichting van het college op feiten is gebaseerd. Volgens het college zijn de financiën verre van zorgeloos. De druk op de algemene reserves neemt toe. De kosten voor Wmo en jeugdhulp lopen fors op met 1 miljoen euro voor met name de hulp bij het huishouden, de dagbesteding, hulpmiddelen en de continuïteitsbijdrage als gevolg van de coronacrisis. De Rijkscompensatie is ook na de arbitragezaak onvoldoende. Zonder passende voeding vreest het college een structureel tekort, met moeilijke keuzes tot gevolg. Waarom licht het college een en ander pas na de zomer toe? Dat zou men nu moeten verantwoorden. Op de vraag naar de status van Panorama Krimpenerwaard, als omvangrijk burgerinitiatief gesteund door vele enthousiaste inwoners, verenigingen en bedrijven, antwoordt het college dat de inzet van de coach is geëvalueerd in 2020. Wat is de uitkomst? Ligt het aan de coach dat het initiatief niet van de grond komt? Het Panorama had de basis moeten zijn voor de omgevingsvisie.

De overschrijding van de personeelslasten is niet alleen aan de coronacrisis te wijten. Dit heeft te maken met het tekortschietend aanstellingsbeleid op lange termijn en de voorkeur voor de inhuur van zeer dure krachten, namelijk 20 procent van de medewerkers wordt ingehuurd. Pro Krimpenerwaard stelt dit jaarlijks aan de orde. De eigendomsoverdracht van de Overtuin in Haastrecht aan Stichting Bisdom van Vliet is een mooie score voor Pro Krimpenerwaard. De fractie heeft zich hiervoor jaren ingezet en de vernieling van het park is hiermee gestopt. De kwaliteit van het groenonderhoud is ondermaats. Er wordt te zwaar materiaal ingezet in het veengebied. Als alternatief stelt de fractie maairobots voor. Vanaf april 2019 is slechts met twee derde van de inwoners met grote afstand tot de arbeidsmarkt een eerste contact geweest. Dit is zorgelijk. Pro Krimpenerwaard betreurt dat veel zaken niet worden uitgevoerd, met als argument corona, zoals de stimuleringsregelingen Steenbreek en Groene Daken. In 2020 zijn netto maar elf woningen toegevoegd. Er is meer gesloopt dan gebouwd. Er zijn 148 minder sociale huurwoningen. De gemeente staat open voor nieuwe bouwplannen als het maar geen tiny houses zijn. Uit de Eneco-aandelen is 23,1 miljoen euro ontvangen. Een jaar geleden zegde het college toe de raad volledig inzage te geven in de ontvangen gelden en met een bestedingsvoorstel te komen.

Waar blijft dat voorstel? Het toegezegde debat heeft niet plaatsgevonden. Volgens de fractie is nog 11 miljoen euro vrij besteedbaar over. De heer Mone, CDA, zegt een ander weerbericht te hebben dan Pro Krimpenerwaard. Het tekort van 500.000 euro is correct, maar dit wordt bijna geheel veroorzaakt door incidentele tekorten. Dit is 2,1 miljoen euro beter dan in november 2020 verwacht en geaccepteerd. Het accountantsrapport is zelden zo positief geweest, zoals de positieve kengetallen ten opzichte van landelijk en het weerstandsvermogen. Hooguit wordt wat terughoudend geraamd. De auditcommissie merkte dit ook op. Dat roept het CDA al jaren, maar dat heeft ook zijn voordelen. Over de jaarrekening is de fractie tevreden en heeft hieraan niets toe te voegen. De toekomst is beter geworden dan Pro Krimpenerwaard aangaf. De te verwachten tekorten zijn oud nieuws. Eindelijk heeft het Rijk in de meicirculaire een wat redelijkere bijdrage voor de kosten van Wmo en jeugdzorg gegeven. Het boekjaar 2020 is goed verlopen. De heer Van der Graaf, PvdA, constateert dat de jaarstukken een minder negatief resultaat laten zien dan aanvankelijk gedacht. Een paar maanden eerder was de gemeente nog in een flink gevecht om de cijfers beter te laten zijn. Helaas resteert een nadelig saldo van 500.000 euro. De

pagina 5 van 52

accountant is hierover zeer positief. Dit is opmerkelijk voor een accountant. Daarom kan de PvdA instemmen met de jaarstukken 2020. De heer Van Dorp, CU, vindt dat de gemeente trots mag zijn op de financiële afdeling en de cijfers, in tegenstelling tot het kabinet dat problemen heeft met het overleggen van de bonnetjes van de corona-uitgaven. Het positieve accountantsverslag spreekt van een stabiele financiële positie, een groei van het weerstandsvermogen, een afname van de netto-schuldquote, evenwichtige schattingen, een verbeterde kwaliteit en goede weerbaarheid en wendbaarheid. De ChristenUnie sluit zich aan bij de opmerking van de auditcommissie over het te terughoudend begroten, dus blijf kritisch maar zeker ook realistisch in deze tijden van extreme onzekerheid. De fractie stemt in met de jaarstukken. Het voorstel tot doelmatigheid en procesregie om de werkprocessen kwalitatief goed en eenduidig in te richten, is goed. Tegelijkertijd wil de ChristenUnie daarbij niet de menselijke maat vergeten. De gemeente moet leren van landelijke missers als bij de toeslagenaffaire. De heer Van der Hek, VGBK, merkt op dat iedere partij technische vragen kon stellen. In het afgesproken BOB-model is het mogelijk om de technische vragen vooraf in te dienen en niet zoals Pro Krimpenerwaard in een besluitvormende vergadering. Al is het niet verboden, VGBK betreurt dit.

De fractie complimenteert het college en de ambtelijke organisatie voor de duidelijke en complete presentatie van de jaarstukken. De accountant geeft een goedkeurende verklaring af. Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening. De kwaliteit van het jaarverslag is verbeterd. De financiële positie van de gemeente is stabiel. In het sociaal domein zijn belangrijke onzekerheden over de prestatielevering verbeterd. De schattingen van het college zijn evenwichtig. De kengetallen vertonen een positieve ontwikkeling. Het weerstandsvermogen is gestegen. VGBK stemt in met de jaarstukken. De heer Zuijderwijk, VVD, uit zijn complimenten met de jaarstukken en stemt hiermee namens zijn fractie in. Wethouder Boere dankt de raad voor de mooie woorden die worden doorgeven aan de financiële afdeling. Het resultaat is goed, ook al zijn een aantal zorgen. Pro Krimpenerwaard heeft de antwoorden na de hele technische exercitie alsnog ontvangen. Daar nu uitgebreid op ingaan, betekent opnieuw een herhaling van zetten. Bij de slotrapportage staat inderdaad een ander bedrag dan nu bij de jaarstukken. Het totaalsaldo is afhankelijk van het moment waarop alle stukken van de zorginstellingen en –verzekeraars zijn ontvangen. Als het college van deze richting in januari wist, had het de raad zeker eerder geïnformeerd. Dit is gevolg van de uitbesteding van zoveel wettelijk taken aan de gemeente.

Het Panorama is een tijdrovend inwonersinitiatief. Dat komt dus niet van het college, maar van de inwoners die het college diverse keren heeft gestimuleerd daarmee verder te gaan. De inwoners hebben net als iedereen last gehad van corona. Hopelijk wordt het na de zomer weer opgepakt. Er zijn ter ondersteuning diverse voorbereidende gesprekken geweest. Het oordeel van een slechte coach is aan Pro Krimpenerwaard. De heer Struijs, PK, heeft de positie en het functioneren van de coach niet bedacht. Dat stond in het antwoord van het college op zijn vragen. Wethouder Boere stelt dat de coach het proces ondersteunt. Het waardeoordeel slecht is een keuze van Pro Krimpenerwaard. Het college deelt die mening niet. Dank voor het compliment over Overtuin Haastrecht. Rond de Eneco-aandelen is geen raadsvoorstel geaccordeerd. Er is afgesproken de inwoners te betrekken via ideeën. Dat is lastig in coronatijd. De raad ging breed mee in het voorstel om bij het pagina 6 van 52

fictief afsluiten van nieuwe leningen het rentevoordeel in de begroting te boeken. Dit levert het beeld van de Eneco-gelden in de reserve op. Zodra het kan, komt conform toezegging een plan van aanpak naar de raad om de inwoners te betrekken bij de besteding. De heer Struijs, PK, betoogt dat van de 23 miljoen euro opbrengst nog 11 miljoen euro vrij besteedbaar is. Nu pas betrekt het college de inwoners erbij. Zonder voortgang is er straks niets meer beschikbaar waarvoor de inwoners iets mogen inbrengen. Wethouder Boere herhaalt dat de raad het collegevoorstel heeft geaccordeerd voor het rentebedrag ten aanzien van de reserve. Mochten de financiën door gunstige rijksuitkeringen verbeteren, is wellicht het rentevoordeel terug te draaien en terug te laten vloeien in de Enecoreserve. Het college is bereid hier goed naar te kijken. De heer Struijs, PK, noemt de vordering jeugdzorg van 5,2 miljoen euro, die de laatste vier jaar negatief is. Er worden allemaal positieve geluiden van andere partijen naar voren gebracht. Hoe denkt het college met dit punt van zorg om te gaan? Wethouder Sleeuwenhoek bevestigt de vordering c.q. de claim van de gemeente. Het college doet een uiterste inspanning om dit bedrag tot een minimum te beperken. Het college is blij met de huidige extra rijksuitkering, hopelijk wordt dit structureel.

Bij de vele programma’s wordt er zo hard mogelijk gestuurd dat de jeugd goede zorg krijgt en tegelijk de kosten worden beperkt. De gemeenteraad stemt met algemene stemmen in met het raadsvoorstel. 24.

Opneming in het Plan van Scholen 2022-2025 van een algemeen bijzondere school in Schoonhoven Mevrouw Vogel, VVD, had dit punt niet voorbereid voor deze vergaderavond en verzoekt het agendapunt op 14 juli 2021 te behandelen. 26. Aanpassen toneelzaal/foyer multifunctioneel gebouw De Drie Maenen Mevrouw Bultman, CDA, is wat verbaasd over de agendering van dit onderwerp. In december 2020 sprak de raad uit bij voorkeur niet te investeren in een noodraadszaal, mede gelet op de hoge bedragen in het voorstel. De voorkeur ging uit voor tien raadsvergaderingen in 2021 gebruik te maken van de raadszaal in Gouda. In het presidium in maart 2021 is zeker niet volmondig ingestemd met het aanpassen van de toneelzaal De Drie Maenen. In raadsvoorstel staat dat het presidium in mei 2021 heeft aangegeven dit voorstel alsnog te willen uitvoeren. Het is geen heikel punt, maar dat klopt niet. Het onderwerp is in mei 2021 niet besproken. Het stond niet in de agenda of de notulen. Het is een collegebesluit geweest. Is dit voorstel nodig, zeker als de noodraadzaal pas na de verbouwing in 2022 valt te gebruiken? 60.000 euro is een koopje en valt te halen uit de coronapot. Dat argument is te gemakkelijk, want uiteindelijk betaalt de gemeente. Wordt alleen voor de noodraadszaal verbouwd of ook voor De Drie Maenen? Het laatste had uit de onderhouds- of een andere reserve gekund.

Betreft het bedrag van 60.000 euro de totale kosten? Het CDA kan aanvullende audiovisuele kosten voorstellen. De heer Struijs, PK, is het volledig eens met dit voorstel. Het had volgens de eerdere bedoeling ook ruimer gemogen. Pro Krimpenerwaard vindt dat de raadsvergaderingen binnen de eigen gemeentegrenzen moeten plaatsvinden met inachtneming van de anderhalvemeternorm. De Drie Maenen is na de verbouwing multifunctioneel te gebruiken door de inwoners. Dit spreekt Pro Krimpenerwaard zeer aan.

pagina 7 van 52

De heer Van der Hek, VGBK, had niet per se de inrichting van een noodraadszaal in gedachten, zeker niet met het gemeentehuis Gouda als goed alternatief. Gezien het multifunctionele gebruik voor de inwoners kan VGBK daarmee instemmen. De heer Zuijderwijk, VVD, ziet de meerwaarde van multifunctioneel gebruik van de grote zaal in de Krimpenerwaard. In Gouda of Alphen aan den Rijn is de gemeente Krimpenerwaard afhankelijk van die vergaderschema’s. Met de snel toenemende besmettingen valt niet uit te sluiten dat de gemeente straks wederom niet in de eigen raadszaal kan vergaderen. De Drie Maenen is een relatief goede en goedkope optie, met ruimere verhuurmogelijkheden voor die accommodatie. De VVD stemt in met het voorstel. De heer Van de Lagemaat, D66, vindt een noodraadszaal op eigen grondgebied niet per se gehoeven. De digitale optie en de optie in Gouda waren acceptabel geweest. Als er moet worden geïnvesteerd, dan bij voorkeur bij de lokale ondernemers en particuliere beheerders. Daarom gaat D66 akkoord met dit voorstel. De heer Van Dorp, CU, was vooraf geen voorstander van de noodraadszaal. Gezien de relatief kleine uitgave en het feit dat het de functionaliteit van De Drie Maenen verbetert, mag het college van de fractie doorgaan met de uitvoering.

De heer Van der Graaf, PvdA, kan zich vinden in dit voorstel waarmee het aantrekkelijk wordt gemaakt in de gemeente te vergaderen en een meerwaarde heeft voor De Drie Maenen. De PvdA kan instemmen met de voorgestelde verbouwing. Mevrouw Smit, Lokaal op 1, stemt namens haar fractie in met het voorstel. De fractie is voor dat de inwoners later plezier van De Drie Maenen kunnen hebben als de gemeente de zaal niet meer nodig heeft. Dit was doorslaggevend voor Lokaal op 1. Burgemeester Cazemier bevestigt dat het inderdaad een collegebevoegdheid is. De zaal voor de gemeenteraad tijdelijk gebruikt, dus conform eerdere afspraak heeft de raad hierin een belangrijke stem. De ambities van het college gaan verder. De toneelzaal en foyer van De Drie Maenen zijn daarna multifunctioneel te gebruiken door het verenigingsleven. Bovendien streeft het college naar een gemeentehuis en raadszaal op een andere locatie. De 60.000 euro zijn puur de verbouwingskosten. Voor de AV middelen is een reservering getroffen. De raad heeft dit onderwerp enkele malen besproken. Het college hoopt dat de raad ruimte biedt deze uitgave te doen om de raad van Krimpenerwaard in haar eigen gemeente te kunnen laten vergaderen. Hopelijk kunnen de inwoners daarbij fysiek aanwezig zijn. Mevrouw Bultman, CDA, legt een stemverklaring af. Het CDA heeft als enige fractie kritische vragen gesteld en stemt tegen het voorstel.

De gemeenteraad stemt met meerderheid van stemmen in met het raadsvoorstel waarbij de fractie van het CDA wordt geacht tegen het voorstel te hebben gestemd.

pagina 8 van 52

18. kadernota 2022 en meerjarenraming 18.a Eerste termijn van de raadsfracties  SGP De heer Verburg, SGP, houdt namens zijn fractie de algemene beschouwing. ‘Voor ons ligt de kadernota 2022, een zeer belangrijk document waarin wij de contouren van beleid voor het nieuwe jaar aangeven. In november krijgt dit dan een concrete invulling in de vorm van de begrotingsbehandeling. Echter, in het voorjaar zijn de verkiezingen gepland en in principe kunnen we dan een ander beleid verwachten. Daarnaast zijn er veel financiële kaders nog niet verwerkt in dit document. Ik noem alleen al de extra miljoenen voor het scholenbouwprogramma en de financiële bezuinigingsscenario’s, waarop ik zo terugkom. De SGP stelt daarom voor de kadernota nu voor kennisgeving aan te nemen, omdat vaststellen weinig meerwaarde heeft. Beleidsarm. Om deze reden vinden wij het goed dat het college ervoor heeft gekozen nauwelijks nieuwe voornemens in te brengen. Zo laten we de ruimte aan de nieuwe ploeg die straks zal aantreden. De voornemens die in de nota staan, zijn overigens lastig meetbaar. Zo willen we naar een 8 voor dienstverlening. Een prachtig voornemen, maar we streven het als gemeente al jaren na. We weten dat we nu een 6,4 scoren. Hoe is reëel is dan die 8? Het streven is prachtig. Hoe gaan we de dienstverlening op dit veel hogere peil brengen? De formatie op ruimtelijke ordening.

Bij de extra formatie op dat punt gaat het om grote structurele lasten die opnieuw een groot beslag op de begroting leggen. Inmiddels is de onderbouwing van die extra formatieplaatsen geleverd door het college. Het overzicht gaat uit van een sterke afname van juridische trajecten de komende jaren. Is dat een reële aanname gezien de juridisering van de gehele samenleving? De vraag is of deze dure uitbreiding noodzakelijk kwaad is of de zo gewenste woningbouw mede op gang helpt. Financiële situatie. Dit is de eerste kadernota waarin de SGP zich serieus zorgen maakt over het financiële perspectief. Het laatste jaar overvalt de ene tegenvaller na de andere ons. Het college schrijft daarnaast dat het denkbaar is dat er nog eens extra twee tot tien miljoen euro moet worden bezuinigd. Vooraf wil de SGP Krimpenerwaard aangeven dat we dit niet het college aanrekenen. Over het algemeen hebben we grote waardering voor de inzet van het college. Het is hard werken voor vaak uitgesteld resultaat. Ergens in onze hoofden speelt de vrees dat de financiële situatie beroerder zou kunnen zijn dan nu gepresenteerd. Over een aantal maanden treedt dit college af en komen er grotendeels nieuwe wethouders en een nieuwe burgemeester.

In dat opzicht begrijpen we goed dat het college er alles aan gelegen is om de bezuinigingsscenario’s, die op voorstel van mijn fractie zijn doorgerekend, niet nu openbaar te maken, maar over de verkiezingen heen te tillen. Eerlijk is eerlijk, voor 2022 is het tekort eenmalig aangevuld, dus we hoeven niet nu te bezuinigen. Het voelt echter als het doorschuiven van de hete aardappel naar de volgende groep. We weten met elkaar dat het hele plaatje structureel zwaar onder druk staat. Als fracties hebben we bezuinigingsvoorstellen, rijp en groen, ingediend. De organisatie is daarmee aan de slag gegaan. De auditcommissie heeft de scenario’s diepgaand besproken en daar blijft het dan bij. Het college gaf weliswaar aan dat die scenario’s voor het grijpen op de plank liggen. Dat stelt aan de ene kant gerust, aan de andere kant is het tijdverlies. Ons voorstel is om de top-tien bezuinigingsvoorstellen bij de behandeling van de begroting in november mee te nemen c.q. te betrekken, vanuit het idee dat we klaar zijn voor nieuwe tegenwind als die zich ongetwijfeld weer gaat aandienen. Dat hoeven niet de meest pijnlijke voorstellen te zijn die de voorzieningen zwaar maken. Laten we net die ene stap extra zetten. Daarmee doen we de organisatie maar ook alle fracties die mee hebben gedacht, veel meer recht. En belangrijker, we zijn toekomstgerichter bezig dan dat we nu doen.

Nogmaals, we begrijpen goed dat het college de rust wil bewaren maar wij denken dat we juist ingehuurd zijn om goed beleid voor de langere termijn te maken. Ieder voelt op zijn klompen aan dat de scenario’s toch echt een keer hard nodig zijn en dat dit niet nog jaren gaat duren. Aan de slag, dus. pagina 9 van 52

De energietransitie. Een ander punt is de energietransitie in onze Krimpenerwaard. We hebben recent een aantal besluiten genomen, maar het voelt niet als iets wat nu gaat lopen. We hebben vooral gezegd, wat we niet willen met elkaar. We hebben niet het gevoel dat we in 2030 en 2050 de doelen gaan halen op basis van wat we nu hebben besloten. Aan alle kanten vraagt de transitie om grotere knopen die doorgehakt moeten worden. Zo is er nog steeds geen zicht op financiering en de netstabiliteit is een groot vraagstuk. Kan de wethouder ons geruststellen dat we met de juiste snelheid op de juiste doelen afstevenen? Onze agrariërs. We maken ons grote zorgen om de toekomst van onze boeren. Nu zijn er weer plannen om het Groene Hart te zuiveren van boerenbedrijven. Het zijn plannen die door economen en politici van niet nader te noemen partijen in Brussel en Den Haag zijn bedacht. Maar geen rekening houden met de vraag hoe het dan verder moet met ons unieke landschap, het kenmerk van onze gemeente. Wat heeft dit met de kadernota te maken? Af en toe sijpelt dit denken ook door in onze gemeentelijke organisatie. We bespraken de omgevingsvisie. Door veel ondernemers in het buitengebied is geageerd tegen ideeën als zou de zogenaamde gangbare landbouw niet meer mogelijk zijn in ons gebied.

Gelukkig heeft het college uitgebreid betoogd dat dit niet de teneur van de omgevingsvisie is en dat gangbare landbouw gewoon mogelijk blijft en moet blijven in onze gemeente. Dat plannen van ondernemers positief beoordeeld blijven worden. Laten we dat geluid vasthouden. Tot slot. Het afgelopen jaar werd volledig gedomineerd door COVID-19 en nog zijn we er niet. Door een onzichtbaar virus werd de hele wereld in een paar weken stilgelegd. Wat wil de Here God ons hiermee zeggen? Ik denk in ieder geval dat God nog steeds alle dingen in Zijn handen heeft, ondanks al ons kennen en kunnen. Voor degenen die in afhankelijkheid van Hem leven, is dat een geweldige troost. Er gaat niets buiten Zijn beleid om. Voor degenen die God niet kennen, is dat een schrikbeeld. Ik denk daarnaast ook dat de Here God hiermee laat zien dat het ten diepste niet gaat om onze 24/7-economie, maar dat we ons moeten richten op een leven met Hem en op de mensen in onze omgeving die onze hulp hard nodig hebben. De vraag is wat corona ons heeft geleerd. Dan vrees ik dat wij bijzonder hardleerse mensen zijn. Alles richt zich nu alweer als vanouds op nog meer groei, vakantie, terrasbezoek en beeldschermtijd. Puur horizontaal denken, waardoor er geen tijd meer is om even stil te staan bij onze eindbestemming. Terwijl corona ons juist stil wilde zetten.

God wil niet dat wij blind voortrennen zonder ons op Hem te richten. Christus heeft namelijk de redding van zondaren verdiend. Daar wil Hij ons op richten. Hij wil niet dat er iemand verloren gaat. Ik maak voluit deel uit van die samenleving. Wij staan hier op geen enkele manier boven. Wij eindigen deze beschouwingen daarom met de oproep aan onszelf, aan ons allemaal en aan de hele bevolking: het beste kader voor 2022 is verwoord in een eenvoudig kinderversje, namelijk Lees je Bijbel, bid elke dag, dat je groeien mag.’ De heer Struijs, PK, beluistert dat de SGP het eens is met het nu niet-openbaar maken van het bezuinigingspakket en dat pas bij de begroting te doen. De SGP moet als onderdeel van het openbaar bestuur controleerbaar zijn voor de inwoners. Hoe is dat met elkaar te rijmen? De heer Verburg, SGP, antwoordt het bezuinigingspakket bij de begroting te willen betrekken. Daar moet de top-tien bezuinigingsvoorstellen zichtbaar worden. De raad moet daar niet de pijnlijkste voorstellen uitpikken, maar het laaghangend fruit. Volgens de heer Struijs, PK, is het helder dat de SGP niet wil dat de inwoners weten hoe de partij hierin staat. De aanpak van het grote stikstofprobleem is niet boeren pesten, het is samen tot een oplossing komen. Hoe staat de SGP daarin? De heer Verburg, SGP, ziet het probleem.

Het andere probleem is het monster dat de gemeente bedreigt als de boeren worden gedwongen te vertrekken uit de Krimpenerwaard. Dan volgt een transformatie naar ruige natuurgronden waarvoor geen stedeling komt. Een recreant komt voor pagina 10 van 52

de frisgroene natuur met koeien en schapen in het land. De SGP is bang dat te verliezen, zoals bij de verrichte natuurrealisatie is gebeurd. Dit leidt tot leegstand en verpaupering. Dit is een scenario dat de raad niet moet willen.  VGBK De heer Van der Hek, VGBK, houdt namens zijn fractie de algemene beschouwingen. ‘Vanavond bespreekt de gemeenteraad van de Krimpenerwaard de kadernota 2022 en de meerjarenraming. De kadernota is het moment waarop de gemeenteraad haar wensen en eisen aan het college geeft voor het maken van de gemeentelijke begroting. Wat Gemeente Belang Krimpenerwaard betreft kan de behandeling van de kadernota veel korter dan in voorgaande jaren. We gunnen D66 spreektijd voor de pauze. Onze bijdrage in eerste termijn zal korter zijn dan dat u van ons gewend bent. Wat ons betreft zijn bijzondere en grote aanpassingen niet wenselijk. Onze fractie wenst een beleidsarme begroting in het jaar, waarin ook de gemeenteraadsverkiezingen zullen plaatsvinden. Het college krijgt van ons de mogelijkheid om de ambities uit het collegeprogramma uit te voeren. De nieuwe gemeenteraad kan dan na de verkiezingen nieuw beleid vormen. De onduidelijkheid over de financiële bijdrage van de landelijke regering baart ons zorgen. Het is voor een gemeente, dus ook voor de Krimpenerwaard, vrijwel niet mogelijk om een betrouwbare meerjarenbegroting op te stellen.

Wij steunen het college in de vrijwel continue strijd om ook via de VNG meer duidelijkheid te krijgen over structurele bijdragen vanuit het Rijk betreft de financiën en het Gemeentefonds. Gemeente Belang Krimpenerwaard wil geen onnodige bezuinigingen doorvoeren zolang er geen duidelijkheid is vanuit de landelijke regering. Bezuinigingen kunnen grote langdurige gevolgen hebben voor onze inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties. Wij steunen voorstel om het pakket van bezuinigingsmogelijkheden, dat in samenwerking met ambtelijke organisatie en de auditcommissie is opgesteld, voorlopig in de kast te laten liggen zolang dit niet echt noodzakelijk is. Er is geen noodzaak tot het creëren van onrust over mogelijke verregaande bezuinigingsvoorstellen wanneer dit niet echt nodig is. Mochten er in de toekomst redenen zijn waarvoor bezuinigingen nodig zijn, dan zal Gemeente Belang Krimpenerwaard zijn verantwoordelijkheid hierin nemen. Er is nog onvoldoende zicht op de structurele financiële effecten als gevolg van COVID. Dit geldt ook voor de hoogte van het Gemeentefonds. De invoering van de omgevingswet geeft nog onduidelijkheid, maar levert de gemeente nu al veel werk op. Het college geeft in het in de stukken toegevoegde document ‘Afdoening toezegging T21-079’ aan dat er voor de afdeling ROteam Toezicht & Handhaving er een aanzienlijk formatietekort is.

Voor Gemeente Belang Krimpenerwaard is het naleven van de regels op gebied van de ruimtelijke ordening van groot belang. Onze inwoners moeten hierop kunnen vertrouwen. Gezien de uitleg in dit document wil Gemeente Belang Krimpenerwaard het college de ruimte geven om vier fte’s in plaats van drie extra aan te stellen om hieraan meer aandacht te kunnen besteden. Daarvoor dienen wij een motie in met nummer M21-074. Het dictum luidt als volgt: Roept het College op om één fte boven op de reeds gevraagde uitbreiding in te zetten op de uitbreiding van de dienstverlening bij de afdeling Vergunningen, Toezicht & Handhaving en bij het opstellen van de begroting 2022 met bovenstaande rekening te houden en de extra lasten te dekken uit het saldo, zichtbaar in het memo ‘Geactualiseerd saldo kadernota 2022’. Als laatste willen wij het college steunen om diverse geschrapte aanvragen, gelet op de huidige verwachtingen van het begrotingssaldo voor 2022, nogmaals te bezien en deze mogelijk (deels) mee te nemen in de begroting. Onze fractie gaat vol vertrouwen werken aan de voorstellen voor nieuw beleid na de gemeenteraadsverkiezingen van 16 maart 2022. Tot die tijd is er voldoende werk te verzetten en blijven wij uitvoering geven aan het coalitieprogramma.’

pagina 11 van 52

De heer Struijs, PK, struikelt over de motie voor een extra fte, boven op de vraag van het college voor drie fte. VGBK is bekend met de zorgelijke gemeentefinanciën. Het tekort loopt op naar 10 miljoen euro volgens het college. Het college gaat over het personeelsbudget. Binnen dat budget kan het college de eigen keuzes maken, zoals voor handhaving. De heer Van der Hek, VGBK, wil inderdaad een ruimer budget. Dit onderwerp is zeer belangrijk voor de inwoners. Er liggen genoeg dossiers die -te- lang op de plank blijven liggen door onderbezetting op deze afdeling. Met de extra fte is schoon schip te maken. De heer Struijs, PK, stelt als alternatief voor het college andere keuzes te maken binnen het budget. Waarom doet VGBK dat niet? De heer Van der Hek, VGBK, heeft eveneens de vrijheid voor een eigen keuze. De fractie wil voldoende fte’s beschikbaar stellen om dit te kunnen uitvoeren.  CDA Mevrouw Bultman, CDA, houdt namens haar fractie de algemene beschouwing. ‘Het financiële toekomstbeeld van onze gemeente is niet per se goed en niet per se slecht te noemen. De code rood van vorig jaar, zoals door het college in Buitenhof benoemd, is door de extra jeugdzorgmiddelen vanuit Den Haag even code oranje geworden. Als er een woord is die de gemeentelijke financiën zou moeten omschrijven, dan is het onzekerheid. En op onzekerheid valt lastig te bouwen.

We zijn blij dat de bezuinigingen voor nu even terug in de kast kunnen. Dat komt ook doordat de kadernota beleidsarm is. Als we echt iets nieuws willen of als er een nieuw coalitie- of raadsakkoord komt in maart 2022, dan is de kans groot dat we wellicht niet aan bezuinigingen ontkomen. Fijn dat het overzicht aan bezuinigingsvoorstellen afgelopen vrijdag is toegevoegd. Gek dat het zo lang duurde voordat we onze eigen opgestelde lijst te zien kregen. Deze lijst is vertrouwelijk gedeeld, maar is de kale lijst. We kunnen er niet echt uithalen wat binnen welke weercategorie valt, of ze haalbaar zijn en wat de effecten zijn. Vooruitkijkend naar de komende begroting en ook de gemeenteraadsverkiezingen vindt mijn fractie het verstandig om de financiële uitwerking van het lichtste scenario, scenario bewolkt, met de raad te delen en dit desnoods vertrouwelijk. We horen graag de reactie van het college en de andere partijen op de motie die we hiervoor hebben ingediend. Het CDA is geen partij van het doemdenken. Financieel wordt de soep vaak minder heet gegeten, positieve septembercirculaires nemen de zorgen vaak voor even weg. Daar wringt ook de schoen. De verhoudingen en afspraken tussen Den Haag en lokaal zijn de afgelopen jaren regelmatig zoek geweest.

Gemeenten moeten lang wachten op financiële duidelijkheid vanuit het Rijk, er komt een herverdeling aan van het Gemeentefonds en we krijgen steeds meer taken op ons bordje. Volgend jaar volgen de Wet inburgering en als het goed is – maar dat weet je maar nooit – ook de omgevingswet. We zullen als lokale overheden moeten waken om bij die decentralisaties niet een verlengd rijksloket te worden. Een paar voorbeelden. Gemeenten willen dolgraag de tekorten in de Wmo terugdringen en hulp bieden aan diegenen die het echt zelf niet kunnen dragen, maar het landelijke Wmo-abonnementstarief zit ons in de weg. Een ander voorbeeld: de gemeenten zien het woningtekort en willen sneller woningen bouwen, maar lopen tegen contouren en eisen van de provincie aan. Een laatste voorbeeld: het inspectierapport over de Jeugdbescherming West twee weken geleden was zeer kritisch. De gemeente betaalt de facturen, maar van een gelijkwaardig speelveld met JBwest en gemeenten is geen sprake. Het beeld ontstaat dat gemeenten op papier verantwoordelijk zijn, maar in de praktijk tegen landelijke en provinciale muren oplopen. De vraag wie nu echt verantwoordelijk is, blijft zo buiten schot.

In mijn fractie hebben we regelmatig de discussie of we als gemeente echt met onze rug tegen de muur staan, of dat er soms gewoon meer moed en durf nodig is om de eigen ruimte te pakken om die muren te doorbreken – of erlangs te lopen desnoods. Zoals onze buurgemeente Krimpen aan den IJssel pagina 12 van 52

dat onlangs deed met het Wmo-abonnementstarief. Er is niets mis mee om met wat meer bravoure voor de troepen uit te lopen af en toe. Sociaal domein. Zo stelde de Raad van State onlangs terecht in haar reactie op de arbitragezaak jeugdzorg dat de gemeenten meer ruimte hebben dan ze denken. We zien gelukkig langzaamaan wat beweging binnen het sociaal domein en zijn blij dat onze moties van vorig jaar om te komen tot een pilot POH-jeugd –jeugdondersteuners– en meer controle en handhaving zijn opgepakt. We kunnen dezelfde tekst die wij vorig jaar hebben uitgesproken over het sociaal domein en de jeugdzorg gewoon herhalen. Al ontvangt de gemeente extra budget vanuit het Rijk, voor mijn fractie staat vast dat we met een samenleving waarin een op de elf jongeren een vorm van jeugdzorg nodig heeft, niet op de goede weg zitten. Zeker niet als blijkt dat de jongeren die echt hulp nodig hebben, op de wachtlijst worden geplaatst en de lichtere casussen voorrang krijgen, omdat het meer geld oplevert voor de zorginstelling. Zo wordt de zorgwereld een zorgmarkt. College, hoe gaan we dit oppakken? Met alleen wijzen naar de regio of nieuwe visies komen we er niet. Vorig jaar werd de toezegging gedaan dat er snel in gezamenlijkheid, dus college, raad en samenleving, keuzes gemaakt zouden worden. Die keuzes hebben we niet gezien.

We zijn benieuwd of en wanneer deze gaan komen en wat de wethouder vindt van de stelling dat gemeenten meer durf mogen en kunnen tonen. De woningmarkt. De woningbouwopgave schreeuwt om een integrale aanpak met heldere doelstellingen vanuit de lokale politiek. De aanpak met kleine projecten op onbebouwde plekken in de kernen en in de boerderijlinten zal niet voldoende zijn om in 2030 3.000 woningen te hebben staan. Los nog even van de vraag hoeveel van de bestaande huizen geschikt zijn om in de toekomst tegen aanvaardbare kosten te verwarmen. College, wordt hierover nagedacht? We staan wat het CDA betreft op een tweesprong. Of we houden vast aan het ideaalplaatje van laagbouw met tuin in de kernen of we moeten in onze gemeente alternatieven accepteren waarbij we meer in de hoogte of buiten de contouren gaan bouwen. Als we de totale opgave van 3.000 woningen met laagbouw willen bouwen, dan is 75 hectare grond nodig die van groen naar grijs gaat. Dat zijn veelal agrarische gronden. Is dat wat wij willen? Die discussie moet de politiek voeren. Dat gaan we wellicht richting de raadsverkiezingen doen. We zijn benieuwd naar de opvattingen van het college en de andere partijen hierover. Ook hier stellen we dezelfde vraag als bij het sociaal domein.

Zijn we als gemeente actief genoeg om de woonproblematiek op te pakken of geldt ook hier dat we te veel naar de provincie en projectontwikkelaars kijken? In Rijswijk heeft de gemeente het initiatief genomen tot een Woonfonds, waarbij huurwoningen in het middensegment worden gebouwd. Pro Krimpenerwaard was ons voor met een motie hierover. Die hebben we mede ingediend. Een ander mooi concept is Startblock, die modulaire en betaalbare starterswoningen ontwikkelt. Creatieve concepten uit het land. We hoeven niet altijd het wiel uit te vinden als gemeente. College en andere fracties, hoe creatief wil de gemeente zijn? Over die extra fte voor ‘optimalisering processen handhaving’, met als doel de werkdruk op het terrein van toezicht en handhaving ruimtelijke verordening te verminderen. Dat klinkt goed. Jammer dat in een alinea daarna 300.000 euro extra wordt gevraagd voor toezicht, handhaving en juridische ondersteuning. Dat lijkt ons wat voorbarig. We zouden eerst kunnen kijken wat de optimalisering van de processen oplevert, voordat we met extra handhaving en juridisering beginnen. Dienstverlening. Een ander belangrijk thema voor het CDA is dienstverlening. De 8 voor dienstverlening wordt vanaf het begin van onze gemeente in 2015 verkondigd, maar we halen die bij lange na niet.

Vanuit inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties horen we te vaak verhalen over stroperige trajecten en lange procedures. Een beter groenonderhoud of snellere afhandeling van vergunningen bereiken we niet met een nieuw gemeentehuis of nieuwe beleidsnota’s, maar met een dienstbare houding, dus met elkaar en voor elkaar. Alleen als we zij aan zij staan als gemeente met onze inwoners, ondernemers en organisaties zullen we de 8 voor dienstverlening kunnen halen. Dat is een schot voor open doel, maar de praktijk is weerbarstig. Hoe denkt het college die betere dienstverlening te halen? Welke concrete acties hebben zij pagina 13 van 52

daarvoor op het oog? Wat is bijvoorbeeld de stand van zaken van de flitsvergunningen die vorig jaar zijn aangekondigd? Heeft de coronacrisis gezorgd voor meer efficiëntie en samenwerking? Tot slot. Politiek is een gezamenlijke zoektocht naar hoe we de samenleving het beste kunnen dienen. Politiek kan de samenleving niet goed of perfect maken. Politiek heeft tot taak om het goede leven gemakkelijker te maken, waarbij waarden als solidariteit, verantwoordelijkheid en rechtvaardigheid centraal staan. Het is bij uitstek de lokale overheid die het dichtst bij die samenleving staat. Alleen als we voortdurend naar verbinding zoeken, streven naar maximale verantwoordelijkheid van inwoners, ondernemers, verenigingen en politiek, komt er ruimte voor de samenleving. Die ruimte zien we soms nog te weinig. Bijvoorbeeld, als sportverenigingen klagen over de gebrekkige communicatie, zien we bestuurlijke reflexen zoals uitgebreide externe adviestrajecten. Of we bespreken lange beleidsnota’s met strakke kaders in de raad, waarbij creativiteit wordt ontmoedigd. Dat terwijl we de samenleving hard nodig hebben voor de toekomstige opgaven op het gebied van sociaal domein, de energietransitie en het vinden van een balans tussen wonen, natuur en landbouw, terwijl de bodem onder ons letterlijk daalt.

Het is onze stellige overtuiging dat we deze opgaven aan kunnen, maar alleen als politiek en samenleving zij aan zij op weg gaan.’ De heer Struijs, PK, vraagt waarom het CDA het bezuinigingspakket vertrouwelijk wil houden. Op verzoek van Pro Krimpenerwaard zijn de stukken verspreid, al had het college dat op eigen initiatief moeten doen. Waar is het CDA als onderdeel van het openbaar bestuur bang voor? Mevrouw Bultman, CDA, licht toe dat de passage ‘desnoods vertrouwelijk’ eerst niet in de betreffende motie stond. Het klopt dat de raad een openbaar bestuur is. Het mag wat het CDA betreft openbaar. Het is dan niet zeker dat de motie het gaat halen. Wellicht leidt openbaarheid tot te veel rumoer in de samenleving, vandaar genoemde passage. De reactie van het college over openbaar of vertrouwelijk wordt afgewacht. De heer Zuijderwijk, VVD, vraagt of het CDA zojuist een pleidooi hield om ook buiten de kernen te gaan bouwen. Mevrouw Bultman, CDA, bevestigt dat. De heer Zuijderwijk, VVD, vindt dat goed te horen.  VVD De heer Zuijderwijk, VVD, houdt namens zijn fractie de algemene beschouwing. ‘Dit is altijd het moment in het politieke jaar om vooruit te kijken, maar wat een jaar is het geweest. Na een lange periode van beperkingen, kunnen we thuis weer mensen ontvangen, kunnen we weer in deeltijd naar kantoor en kunnen we weer sporten.

Alleen is de vraag hoelang nog met deze gigantische stijging van de besmettingen. De horeca is in ieder geval weer open. De ondernemers in de Krimpenerwaard kunnen weer ondernemen – zij het onder restricties. Onze steun voor de horeca blijft belangrijk, want vele ondernemers in de Krimpenerwaard en daarbuiten zijn hard getroffen. Het zal nog jaren duren voordat zij deze klap te boven zijn. Onze gemeente staat financieel solide als een huis, maar de komende jaren staan we voor grote uitdagingen, onder andere op het gebied van Wmo, energietransitie en woningbouw. Nog steeds zien we structurele overschrijdingen in de jeugdzorg en Wmo. Bij de jaarrekening 2020 is een toename van bijna 1 miljoen euro geconstateerd. De oproep van onze gemeente en vele anderen om structureel meer geld uit Den Haag lijkt te zijn gehoord. Met deze toezegging van extra middelen en meer grip op de uitgaven, kunnen we goede zorg blijven geven aan iedereen die het nodig heeft. Echter is de wet bedoeld als een vangnet. Ik zei dat ook in de vorige beschouwingen. Het blijft zoeken naar een balans tussen het bevorderen van eigen

pagina 14 van 52

verantwoordelijkheid van inwoners en kostenbeheersing door de gemeente. Waarbij onze voorkeur uitgaat naar een strakkere preventie. We houden graag grip op de uitgaven, maar we zien in het land ook dat er winsten in de zorg worden gemaakt door onder andere kleine jeugdzorgaanbieders, zorgboerderijen en zorgkantoren. Daarmee worden blijkbaar niet alle middelen besteed aan het gestelde doel. Speelt dat ook in onze gemeente en om hoeveel geld gaat het? Welke mogelijkheden ziet het college om dat te minimaliseren? Om kwalitatief goede zorg te kunnen blijven bieden en de kosten in de hand te houden, moeten we manieren vinden om efficiënter en effectiever te werken. De Regiovisie Jeugd en Wmo zou daar een bijdrage aan kunnen leveren. Maar wat doet deze gezamenlijke aanpak voor onze inwoners en welke impact heeft dat op het regionaal beleid? Hoe wordt dat gefinancierd? Regionale energiestrategie. Over de regionale energiestrategie zijn wij kritisch. De nadruk zou wat ons betreft moeten liggen op het besparen van energie. Want wat je niet gebruikt, hoef je ook niet op te wekken. Een goed milieu begint bij jezelf. Vandaar dat wij ook een motie hebben opgesteld, ‘Wat LED je?’. Een oproep om de straatverlichting in de gemeente te vervangen voor ledverlichting. Het opwekken van energie kan door zon op daken en wind op zee.

Dus niet alle hectaren polderlandschap ontsieren met zonnepanelen en windmolens. Innovaties gaan snel. Daar moet maximaal gebruik van worden gemaakt wat ons betreft, zodat de rekening voor de energiestrategie niet onnodig hoog bij de inwoners komt te liggen. Of dat mensen worden gedwongen om van het gas af te gaan en dus noodgedwongen voor hoge kosten staan om hun huizen straks warm te houden. Het is belangrijk dat de energietransitie haalbaar is, betaalbaar is en dat er voldoende draagvlak voor blijft. Onder de beleidsspeerpunten staat bij resultaten & inspanningen op bladzijde 47 dat de gemeente inzet op energiebesparende maatregelen en er een isolatievisie wordt opgesteld. College, wat is de laatste stand van zaken hiervan? Wonen. Door het coronavirus en de lockdown waren we het afgelopen jaar ontzettend op onze directe omgeving aangewezen. De openbare ruimte zou meer mogen uitnodigen om te verblijven, met meer groen, voorzieningen en klimaatadaptief. We zien in andere gemeenten bijvoorbeeld veel pilots met waterpasserende verharding. Wat ons betreft een goed principe om hier ervaring op te doen met dit principe. Wij vroegen ons af of dit gebeurt binnen onze gemeente. Het woningtekort en de woningmarkt blijven vervolgens ook onze grote zorg. Als lokale VVD zetten we graag in op het verhogen van de bouwproductie en doorstroming op de woningmarkt.

Daarom was ik ook zo blij met de toezegging van het CDA. We deden de oproep om meer middenhuur woningen te realiseren. Dat is inmiddels beleid geworden en wordt in verschillende projecten toegepast. Want voornamelijk aan woningen voor starters en jonge gezinnen is de komende jaren de behoefte zeer groot. Zij kunnen nog steeds lastig een woning vinden in onze gemeente. Om de kans op een nieuwe (koop)woning zo groot mogelijk te maken, hebben we drie moties voorbereid:  De motie zelfbewoning is door aardig wat partijen gesteund en mede ingediend. Je zou zeggen dat het niet echt een VVD-voorstel is. We zien dat jongeren het afleggen tegen de investeerders. De VVD staat ook voor de vrijheid van de het individu. Dat is de hoofdlijn van de motie. We zien graag dat de eerste drie jaar de kopers worden verplicht om zich in de gemeente te vestigen. Daarna kan de woning alsnog verkocht worden aan een investeerder. Dit biedt starters meer kansen.  Motie starterslening. De startersregeling werkt goed. Dat werd vorig jaar al door de SGP aangehaald. We merken dat de startersregeling momenteel niet past in de huidige markt. Het verzoek is de voorwaarden te versoepelen of de grens wordt opgetrokken naar de NHG-grens van 325.000 euro. Voor deze motie is brede steun, ook vanuit de klankbordgroep jongeren. Daarmee bieden we starters meer ruimte op deze lastige markt.  Motie ondermijning.

Tot slot over veiligheid. We zien ook dat ondermijning een steeds groter probleem wordt wat moet worden aangepakt, want het verziekt letterlijk de samenleving. We zouden graag zien dat hiervoor extra middelen worden vrijgemaakt om dit zo adequaat mogelijk aan te pakken. De middelen zijn noodzakelijk voor een betere pagina 15 van 52

begeleiding van onder andere de bestuurlijke en juridische trajecten waar momenteel veel capaciteit naartoe gaat. De motie is een oproep om de formatie op dat punt uit te breiden. De ANPR-palen waarvoor wij vorig jaar hebben gepleit, staan er inmiddels, weliswaar als pilot. Bij de aanslag op Peter R. de Vries heeft dit systeem een belangrijke rol gespeeld bij de snelle aanhouding van de verdachten op de A2. Kan het college resultaten delen van de pilot? Is er zicht op een permanent gebruik van de palen? Met deze laatste kadernota van deze periode hebben we er alle vertrouwen in dat er een solide begroting straks kan worden opgesteld. En dat de nieuwe gemeenteraad de volgende periode verder kan bouwen, met de VVD, aan een vitale gemeente Krimpenerwaard.’ Mevrouw Bultman, CDA, meent dat de reden van de motie Zelfbewoning duidelijk is, maar de motie vrij lastig uitvoerbaar is. Vandaar de tekstsuggestie om het dictum te vervangen met de tekst dat voor nieuwe projecten een verbod op doorverhuren binnen vijf jaar geldt. Dat is makkelijker uitvoerbaar en heeft meer effect volgens het CDA. De heer Zuijderwijk, VVD, meent dat het doel van de motie is om de eerste periode de vrijkomende woning beschikbaar te houden voor de starter. Dat is ook mogelijk op de wijze die het CDA voorstelt. De VVD is bereid dit in de schorsing te bespreken.

De heer Maat, PvdA, weet dat de VVD meer dan eens een lans heeft gebroken voor het zo spoedig mogelijk openstellen van de horeca. Ruim 37 procent van alle huidige besmettingen worden volgens het RIVM op dit moment opgedaan in de horeca. De VVD is een partij die geeft om de veiligheid van inwoners. Is de partij bereid tot een compromis of is de openstelling van de horeca belangrijker? De heer Zuijderwijk, VVD, betoogt dat de besmettingen de afgelopen dagen en weken vooral in de kroegen plaatsvonden. De horeca is breder. Daarvoor was te zien dat de horeca dankzij de getroffen maatregelen de zaken juist goed op orde had, zoals spatschermen en de uitbreiding van de terrasoppervlakte buiten. Grote groepen ongevaccineerde jongeren dicht op elkaar, is als de besmettingsbron voorstelbaar. Dat is iets anders dan uit eten gaan, dat niet aan banden hoeft te worden gelegd. De heer Maat, PvdA, blijft erbij dat de 37 procent wordt gelieerd aan de horeca. Naar verwachting is dat volgende week 50 procent.

Gaat de motie werken voor het verhogen van de staterslening naar de NHG-grens? Of moet er meer sympathie zijn voor de voorstellen van het CDA om te kijken naar alternatieve woonvormen dan alleen maar eengezins-, rijtjes- en twee-onder-een-kapwoningen, bijvoorbeeld hoogbouw met een kleine woonoppervlakte gelet op de doorgaande gezinsverdunning? De heer Zuijderwijk, VVD, is groot voorstander van allerlei woontypen. Een divers aanbod sluit aan bij het jarenlange VVD-pleidooi voor doorstroming op de woningmarkt. Dit staat het voorstel voor het verruimen van maatregelen voor de starters niet in de weg. De gemeente moet dit zoveel mogelijk aangrijpen in het belang van de jongeren en de starters. De heer Struijs, PK, vindt de motie over ledverlichting een goed voorstel. Dit voorstel is eerder door andere partijen gedaan. De VVD heeft niet voorgestemd. Wat is er bij de VVD gebeurd? De heer Zuijderwijk, VVD, heeft daaraan geen actieve herinnering. Dit actuele thema is kostenbesparend, wat de VVD aanspreekt als uitmuntend voorbeeld van doelmatige besteding.

pagina 16 van 52

De heer Struijs, PK, weet zeker dat de NHG-grens volgend jaar richting de 500.000 euro gaat. Blijkbaar is dat alleen een verruiming voor VVD-starters. De projectontwikkelaars weten daar wel raad mee. Liever kiest Pro Krimpenerwaard voor de weg van goedkoper bouwen. De heer Zuijderwijk, VVD, ziet de oplossingsrichting echt als een combinatie. De starterslening past niet meer bij de sterk veranderde markt in 2020. Met de lage rente kunnen starters iets meer lenen. Het klopt dat voor een hypotheek van 325.000 euro een behoorlijk salaris nodig is. De verruiming kan een extra zetje geven. De genoemde 500.000 euro ton in 2022 is niet correct.  Pro Krimpenerwaard De heer Struijs, PK, houdt namens zijn fractie de algemene beschouwing onder de titel ‘Pro Krimpenerwaard trekt de woningbouw uit het slop’. ‘Pro Krimpenerwaard heeft een groen, sociaal en diervriendelijk programma. Wij staan klaar voor de inwoners en doen wat is beloofd. Iedereen kan een beroep op ons doen. Wij schenken al jarenlang aandacht aan macht-tegenmacht, transparant bestuur en fatsoenlijke communicatie. Dat bleek nodig. We willen geen tweespalt in de gemeente. Iedereen doet gelijkwaardig mee.

De presentatie van de voorliggende kadernota schiet ernstig tekort, doordat de jaarrekening 2020 niet is verwerkt, evenals de meicirculaire, evenals de extra uitgaven voor de gemeenschappelijke regelingen, evenals mogelijk de 1 miljoen euro extra kosten Wmo en jeugdzorg van ten minste 5,2 miljoen euro, evenals het aantrekken van leningen tot 80 miljoen euro, de volgens het college oplopende structurele ongedekte lasten tot 10 miljoen euro en de gevolgen van het duurzaamheidsvraagstuk. De kaders 2022 laten structurele tekorten zien voor de komende duurzaamheidsvraagstukken. De lasten van het sociaal domein, Wmo en jeugdzorg, en de invoering van de omgevingswet, de herijking van de gemeentefondsen en de inhuur van duur personeel. En 1 miljoen euro voor de uitvoering van het noodzakelijk deel van het collegeprogramma et cetera. Dan nog vinden de meeste politieke partijen de financiële huishouding gezond. Onbegrijpelijk vinden we dat bij Pro Krimpenerwaard. Zouden ze de verkeerde kadernota hebben gelezen van bijvoorbeeld de buurgemeente? Wij vinden dat de inwoners mogen weten wat ze van het college en de politiek mogen verwachten de komende tijd en niet pas na de verkiezingen. Wij dienen een motie in om de bezuinigingsplannen openbaar te maken. Pro Krimpenerwaard vindt dat de raad vooraf actief betrokken moet worden bij onder andere het aangaan van geldleningen.